cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سامانه اتوبوس تندرو تهران
خط ۹: روزانه (پایانه لاله ۱۰۹ پایانه مترو جوانمرد قصاب)؛ شبانه (پایانه لاله ۹۰۹ پایانه مترو جوانمرد قصاب)
خط ۹ به درازای 34 km و شمار ایستگاه‌های آن در مسیر حرکت از مبدأ (پایانه لاله) ۳۴ ایستگاه و شمار ایستگاه‌های مسیر برگشت ۳۴ ایستگاه است، این خط در تاریخ اول اسفند ۱۳۹۲ آغاز به کار و مسافرگیری شهروندان کرد. این خط به عنوان طولانی‌ترین خط بی آر تی کشور، شمال شهر را به جنوب آن می‌رساند که از انتهای بلوار ارتش (پایانه لاله) در شمالی‌ترین بخش آغاز و در ادامه از بزرگراه امام علی گذر کرده و در جنوبی‌ترین بخش تا بزرگراه شهید کریمی ، بلوار شهید دستواره (جوانمرد قصاب) تا پایانه متروی جوانمرد قصاب ادامه دارد. مدیر کل مهندسی و ایمنی ترافیک شهرداری تهران با اشاره به ۲ پایانه خط ۹ بی آر تی از ایستگاه‌های سبلان، اکبر نژاد، شهید مدنی، دماوند، صفا و ابراهیمی به عنوان ۶ ایستگاه ساخته شده توسط سازمان مهندسی و عمران شهرداری در این پروژه یاد کرد و افزود: از مجموع ۵۲ ایستگاه، ۱۷ ایستگاه به صورت ۲ طرفه و ۳۵ ایستگاه به صورت یک طرفه است. آقایی تصریح کرد: ۱۳ ایستگاه دو طرفه و ۱۴ ایستگاه یک طرفه در بزرگراه شهید کریمی، ۱۴ ایستگاه دو طرفه و ۱۸ ایستگاه یک طرفه در بزرگراه امام علی و ۱۳ ایستگاه یک طرفه در بزرگراه ارتش در مجموع ۵۲ ایستگاه خط ۹ بی آر تی را به خود اختصاص داده‌است. وی با یادآوری اینکه خط ۹ بی آر تی با ۳۶ کیلومتر طول حد فاصل پایانه لاله تا پایانه متروی جوانمرد قصاب ، عنوان بلندترین خط بی آر تی را به خود اختصاص داده‌است، ادامه داد: ۲۹ کیلومتر از این پروژه در بزرگراه امام علی (حد فاصل بلوار ارتش تا بزرگراه شهید کریمی ) بوده ضمن اینکه بزرگراه شهید کریمی حد فاصل تقاطع امام علی تا بلوار شهید دستواره (جوانمرد قصاب) با ۴ کیلومتر و نیز بلوار ارتش حد فاصل پایانه لاله تا تقاطع امام علی نیز ۳ کیلومتر از این پروژه را به خود اختصاص داده‌است.
خط ۱۰: روزانه (پایانه جنت آباد ۱۱۰ پایانه آزادگان، دانشگاه علوم و تحقیقات ۱۵۳ میدان آزادی)؛ شبانه (دانشگاه علوم و تحقیقات ۹۱۰ پایانه آزادگان)
خط ۱۰ به درازای 23.5 km و شمار ایستگاه‌های آن در مسیر حرکت از مبدأ (پایانه جنت آباد) ۲۵ ایستگاه و شمار ایستگاه‌های مسیر برگشت ۲۴ ایستگاه است که در دو بازه زمانی ۳۱ خرداد ۱۳۹۰ ( دانشگاه علوم و تحقیقات - پایانه آزادی ) و ۱۲ تیر ۱۳۹۵ ( پایانه جنت آباد ، دانشگاه علوم و تحقیقات - پایانه آزادگان ) افتتاح و مورد بهره‌برداری قرار گرفت. این خط از پایانه جنت آباد در شمال غرب تهران آغاز می‌شود و با گذر از بزرگراه شهید اشرفی اصفهانی، بزرگراه محمد علی جناح و بزرگراه آیت الله سعیدی؛ از اماکن مهمی همچون دانشگاه علوم و تحقیقات تهران، چهار دیواری، پونک، فلکه دوم صادقیه، ایستگاه مترو صادقیه (خط ۲)، ایستگاه مترو میدان آزادی (خط ۴)، میدان آزادی، پایانه شهید سروی، ایستگاه مترو نعمت‌آباد (خط ۳) و ایستگاه مترو آزادگا ن (خط ۳) گذر کرده و در نهایت به پایانه آزادگان در جنوب غرب تهران منتهی می‌شود.
خطوط حذف شده برای ایجاد این خط  که باعث ازدحام مسافران در این مسیرها ، کاهش رغبت شهروندان به حمل و نقل عمومی ، افزایش استفاده از خودروی شخصی ، ترافیک ، آلودگی هوا ، فشار جمعیت ، جیب بری و ... شده عبارتند از : ۱- خط ۸۲۲ ( پونک - حصارک ) ۲- خط ۸۲۴ ( پونک - پایانه آزادی ) ۳ - خط ۵۲۷ ( پایانه شهید سروری - متروی صادقیه ) ۴- خط ۶۲۸ ( فلکه دوم صادقیه - میدان شمشیری )
دهستان قلتوق
قلتوق، دهستانی است از توابع بخش مرکزی شهرستان زنجان در استان زنجان ایران.
جمعیت
براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۵٬۲۸۴ نفر (۱٬۲۵۹ خانوار) بوده‌است.
دوغ کشان
دوغ کشان، روستایی از توابع بخش کوهساران شهرستان راور در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان هروز قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.
ایشیگت
ایشیگت یک شهر در آلمان است که در فوگتلاندکرایس واقع شده‌است. ایشیگت ۱٬۳۶۲ نفر جمعیت دارد.
جام جهانی فوتبال ساحلی ۲۰۰۷
جام جهانی فوتبال ساحلی ۲۰۰۷ سومین دوره رسمی مسابقات جام جهانی فوتبال ساحلی مردان که توسط فیفا از تاریخ ۱۱ تا ۲۰ آبانماه سال ۱۳۸۶ در ساحل کوپاکابانا، ریودوژانیروی برزیل برگزار شد.
ویسنته بورگه
ویسنته بورگه (Vicente Borge؛ زادهٔ October 23, 1968) بازیکن فوتبال اهل اسپانیا است.
حسن‌آباد (بخش مرکزی بوئین‌زهرا)
حسن‌آباد یک روستا در ایران است که در دهستان زهرای بالا در شهرستان بوئین‌زهرا واقع شده‌است.
جام جهانی فوتبال ساحلی ۲۰۰۷
گروه‌ها
تیم‌ها به چهار گروه A, B, C, D تقسیم‌بندی شدند.
ویسنته بورگه
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال هرکولس، باشگاه فوتبال لوگو، باشگاه فوتبال رئال اویدو، باشگاه فوتبال سابادل، و باشگاه فوتبال کادیس اشاره کرد.
بوستان جمشیدیه
بوستان جمشیدیه یا پارک سنگی جمشیدیه یکی از بوستان‌های تهران است که در ناحیه ۴ و منطقه ۱ شهرداری تهران و در بخشی از اراضی باغ‌های دولو قرار دارد. این پارک روزگاری متعلق به خاندان دولو بود که در دوره قاجار می‌زیستند. بوستانی که امروزه به آن «پارک جمشیدیه» می‌گویند، در واقع متعلق به فردی به نام جمشید دولو قاجار بوده‌است. املاک زیادی در تهران به نام طایفه دولو از مشهورترین خانواده‌های وابسته به قاجار، سند خورده بود، در شناسنامه تاریخی پارک جمشیدیه هم نام جمشید دولو قاجار به عنوان مالک زمین این بوستان ثبت شده‌است، مالکی که ملک ۶۹ هزار مترمربعی خود را به فرح پهلوی بخشید.
در ابتدا قرار بود که بنای یک سرای سالمندان در آن طرح‌ریزی شود اما این تصمیم هرگز به اجرا در نیامد و به سود احداث پارک عمومی و استفاده همگانی از صحنه کنار رفت و سال ۱۳۵۶ این منطقه شمایل یک پارک عمومی را پیدا کرد و به یکی از جاذبه‌های گردشگری و جاهای دیدنی تهران تبدیل شد. مراسم افتتاح بوستان جمشیدیه عصر روز سه شنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۵۷ با حضور شاه و فرح و همچنین رپیس جمهور سنگال و همسرش برگزار شد.
بوستان جمشیدیه از بدو تأسیس، ۲ بار بازسازی شده‌است اما طراحی اصلی آن را کامران دیبا انجام داده‌است. وی در ۱۴ اسفند ۱۳۱۵ در تهران متولد شد و در سال ۱۳۳۵، تحصیل در رشته معماری در دانشگاه هاروارد را در شهر واشینگتن دی.سی. آغاز کر. او نقاش، شهرساز و معمار نوگرا و صاحب سبک ایرانی است که بناهای زیبا و ماندگاری همچون موزه هنرهای معاصر تهران، فرهنگسرای نیاوران، فرهنگسرای دانشجو، پارک شفق و غیره را در کارنامه خود دارد.
این پارک با مساحتی حدود ۱۰ هکتار در محله جمشیدیه و در شمال خیابان نیاوران قرار دارد. پارک جمشیدیه از شمال به کوه کلک‌چال، از جنوب به باغ دولو، از شرق به خیابان جمشیدیه و از غرب به جاده کلک‌چال محدود است.
از ویژگی‌های این پارک، دریاچه، آبشار مجاور و نیز آب‌نماهای سنگی است که جلوه‌ای خاص دارند. این پارک در ابتدای مسیر اصلی صعود به پناهگاه کُلَک‌چال قرار دارد و کوهنوردان بسیاری از این مسیر برای صعود به آن استفاده کنند.
بر طبق نظرسنجی انجام شده مرکز تحقیقات و مطالعات رسانه‌ای همشهری، بوستان جمشیدیه پس از بوستان ملت دومین پارکی است که یک شهروند تهرانی به یک میهمان غیر تهرانی معرفی می‌کند.
از طراحان دیگر بوستان جمشیدیه از غلامرضا پاسبان حضرت، روح‌الله نیک خصال و محمد برقعی می‌توان نام برد.
برخی از مجسمه‌های سنگی موجود در این پارک توسط ناصر هوشمند وزیری مجسمه‌ساز بزرگ ایرانی ساخته شده‌است.
باغ فردوسی
ساخت باغ فردوسی در سال ۱۳۷۵، انجام گرفت. این بوستان در راستای گسترش بوستان جمشیدیه است. مساحت پارک نزدیک به ۱۳۲٬۷۰۰ متر مربع است. آمیزش دو عنصر سنگ و گیاه در این پارک کوهستانی زیبایی خاصی را نمایان می‌سازد. مساحت گلکاری در این پارک ۶٬۳۱۷ متر مربع می‌باشد. در این پارک رستوران‌های گوناگونی وجود دارد که هر یک از آن‌ها نمادی از زیبایی و آداب و رسوم قوم‌های ایرانی را به نمایش می‌گذارند.
در سال ۲۰۰۱ جایزه بنیاد آقاخان به این باغ تعلق گرفت. طراح این باغ، غلامرضا پاسبان حضرت و فرهاد ابوضیا می‌باشند.
امکانات رفاهی
از امکانات این بوستان می‌توان به آمفی تئاتر، رستوران، آب‌نما، مبلمان پارک (نیمک، سطل زباله، آبخوری، پایه چراغ)؛ فضای سبز (گیاهان پوششی، جنگلکاری، رز و درختچه، گل و گل‌کاری) نام برد. از دیگر امکانات رفاهی این پارک سرویس‌های بهداشتی و روشنایی در شب با به‌کارگیری از ۱۷۵ تیر روشنایی است.
حقایق درباره لیلا دختر ادریس
حقایق درباره‌ی لیلا دختر ادریس فیلمنامه‌ای فیلم‌نشده از بهرام بیضایی است، نوشته به سالِ ۱۳۵۴.
خلاصه داستان
دختری به نام لیلا که پدر و مادرش مرده و کسی را ندارد در پی زندگی مستقل در یکی از محله‌های فقیرنشین به زحمت خانه‌ای برای اجاره می‌یابد…
فیلمِ ناساخته
فیلمِ حقایق درباره‌ی لیلا دختر ادریس قرار بود سالِ ۱۳۵۵ با سرمایهٔ شرکتِ گسترشِ صنایعِ سینماییِ ایران و به تهیه‌کنندگیِ بهمن فرمان‌آرا ساخته شود؛ که نشد. فرمان‌آرا گفته که علّت مخالفتش با بازیِ پروانه معصومی در نقشِ لیلا بوده‌است. بیضایی معصومی را برای این نقش برگزیده بود. حوالیِ سالِ ۱۳۸۰ فرمان‌آرا دربارهٔ نقاری که پدید آمده بود توضیح داده:
فیلم‌های دیگر
سالِ ۱۳۹۵ که فیلمِ فروشندهٔ اصغر فرهادی به نمایش درآمد، گفته شد که داستانش همانندی دارد با داستانِ حقایق درباره‌ی لیلا دختر ادریس. فرهادی این تأثّر را ناخودآگاه وصف کرد. سالِ ۱۴۰۲ نیز اشاره‌ای به همانندیِ برادران لیلای سعید روستایی با فیلمنامهٔ بیضایی شد.
توضیحات
<references group="پانویس"/>
کوکی هاباتا
کوکی هاباتا (Koki Habata؛ زادهٔ July 22, 1983) بازیکن فوتبال اهل ژاپن است.
روفس جونز
روفِـس جونز (Rufus Jones؛ زادهٔ May 17, 1975) یک هنرپیشه و نویسنده اهل بریتانیا است. وی از سال ۲۰۰۲ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به بیگانه و افسانه‌های واهی اشاره نمود.
عباس‌آباد (راور)
عباس‌آباد (راور)، روستایی از توابع بخش کوهساران شهرستان راور در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان هروز قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال 1395، جمعیت آن 138نفر (40 خانوار) بوده‌است.
اقتصاد آلاسکا
مقدمه
در سال ، این ایالت تولید ناخالص داخلی برابر با میلیارد دلار داشت، که قابل مقایسه با تولید ناخالص داخلی کشور کرواسی ( میلیارد دلار) بود.
صنایع نفت به واسطه بازدهی و سود فراوان آن در آلاسکا رونق بسزایی دارد.این ایالت در حدود یک درصد کل نفت ایالات متحده آمریکا را تولید می‌کند. اگرچه تولید نفت به صورت یکنواخت در حال کاهش می‌باشد. چنانکه یکی از میدان‌های پرودهوبی(Prudhoe Bay)، این میدان یکی از بزرگ‌ترین منابع نفتی در حال استخراج است که ذخیره‌ای معادل ۲۰ تریلیون مترمکعب گاز را در خود ضبط کرده‌است که معادل یک درصد ذخایر گاز جهانی است.نیز ۱ تریلیون بشکه نفت خام که ۳۰ درصد از کل آن در میدان پرودهوبی ذخیره است.
صنعت ماهیگیری نیز در این ایالت رونق دارد.از انواع اغلب مهم می‌توان به قزل آلا، خرچنگ، هالیبوت (نوعی ماهی عریض و بزرگ)، حلزون صدف دار اشاره کرد. اگرچه بیشتر آلاسکا بیشه‌ها و جنگل‌های غیرقابل دسترس تشکیل می‌دهد اما صنعت چوب آلاسکا در کنار صنعت چوب کانادا و اسکاندیناوی در جهان معتبر است.اغلب چوب‌های قیمتی مرکب از شوکران کبیر و انواع صنوبر (کاج میلاد ایرانی).
پارک جنگی چوگاچ و پارک جنگی تونگا در امتداد خط ساحلی جنوبی قرار دارند و بیشتر محصولات(تخته الوار) این پارکهای جنگلی استخراج و به کشورهای نظیر ژاپن صادر می‌شود.
منابع و معادن
آلاسکا منابع طبیعی فراوانی دارد. یک سوم مساحت آن پوشیده از جنگل‌های صنوبر و کاج است که از چوب آن استفاده می‌شود. در کرانه‌های آلاسکا انواع ماهی‌ها، خرچنگ، صدف، میگو و دیگر جانوران دریایی فراوان است و مردم قسمتی از خوراک و درآمد خود را از راه شکار این جانوران به دست می‌آورند. جانوران وحشی مانند خرس، گوزن، بز کوهی، خرگوش و روباه نیز در این سرزمین وسیع فراوان یافت می‌شود که آن‌ها را برای پوستشان شکار می‌کنند.
آلاسکا همچنین معادن فراوان نفت، گاز طبیعی، طلا، زغال سنگ، باریت، جیوه، پلاتین، نقره، اورانیوم و سنگ آهن مغناطیسی دارد اما مهم تر از این، شیوه‌های بهره برداری از معادن و به کار گیری آن‌ها در توسعه روز افزون این ایالت است.
حمل و نقل
با وجود این که ساختن راه در بخش‌های کوهستانی سخت و دشوار است اما امروزه آلاسکا کیلومترها بزرگراه و راه آسفالته و راه آهن دارد. وسایل حمل و نقل جدید مانند سورتمه‌های موتوری برای جا به جایی روی یخ و برف ساخته شده‌اند. در بخش‌های کوهستانی نیز بیشتر از هواپیماهای کوچک استفاده می‌شود.بزرگراه آلاسکا که در سال ۱۹۴۲ به ابتکار نیروی نظامی آمریکا از داسون کریک در بریتیش کلمبیا کانادا تا فایربانکس در مرکز آلاسکا برای انتقال ادوات نظامی کشیده شد که دو سال بعد از پایان جنگ جهانی دوم در ۱۹۴۷ این بزرگراه که بیش از ۲۴۵۰٫۵ کیلومتر(۱۵۲۳ مایل) طول دارد عمومی(آمد و شد نامحدود)اعلام شد. امروزه این بزرگراه به قسمتی از بزرگراه پان آمریکن(Pan-American Highway) متصل است که سراسر آمریکای شمالی تا پاناما در آمریکای مرکزی را در بر می‌گیرد.مابین سال‌های ۲۰۰۱-۲۰۰۲ ،۲ میلیون و ۴۰۰ هزارنفر وارد آلاسکا شدند.
کشاورزی
کشاورزی در آلاسکا رونق چندانی ندارد و محدود به تولید تخم مرغ است، در واقع باید گفت کشاورزی در آلاسکا جایی ندارد به طوری که برای مثال در تولید چهارپایان مقام آخر را در بین ایالت‌های آمریکا داراست.
فرانک آتسو
اِدِم کوملان فرانک آتسو (زادهٔ ۱ اوت ۱۹۷۸ در لومه، توگو) بازیکن فوتبال توگویی است. او بازیکن پیشین تیم‌های الهلال، ابومسلم، پرسپولیس و استقلال اهواز است و سابقهٔ بازی در تیم ملی فوتبال توگو و جام جهانی فوتبال ۲۰۰۶ را در کارنامهٔ خود دارد.
کیت بیورز
کیت بیورز (زادهٔ February 9, 1983) شناگر اهل کانادا است.
جام حذفی فوتبال ایران ۹۴–۱۳۹۳
جام حذفی فوتبال ایران ۹۴–۱۳۹۳ بیست و هشتمین دوره جام حذفی فوتبال ایران که توسط فدراسیون فوتبال ایران برگزار شد.
تیم ذوب آهن اصفهان برای سومین بار قهرمان این دوره از رقابت‌ها شد و به مسابقات لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۶ راه پیدا کرد.
تیم‌های شرکت‌کننده
در مجموع ۱۰۲ تیم در فصل ۹۴–۱۳۹۳ شرکت کردند. کلیه تیم‌ها به چهار گروه اصلی تقسیم شده‌اند.
۱۶ تیم از لیگ برتر فوتبال ایران:
کورومدو (شهرستان ایسیق‌کول)
کورومدو (به لاتین: Korumdu) یک منطقهٔ مسکونی در قرقیزستان است که در شهرستان ایسیق‌کول واقع شده‌است. کورومدو ۲٬۶۸۰ نفر جمعیت دارد و ۱٬۶۰۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
جام حذفی فوتبال ایران ۹۴–۱۳۹۳
تیم‌های شرکت‌کننده
۲۴ تیم از لیگ آزادگان:
۲۸ تیم از لیگ دسته دو ایران:
۳۴ تیم از تیم‌های استانی:
ادموند کربی اسمیت
ادموند کربی اسمیت (Edmund Kirby Smith; May 16, 1824 – 1824:05:16, March 28, 1893) فرد نظامی اهل ایالات متحده آمریکا بود.
آلگا
آلگا شهری در شهرستان بورزانگا در استان بام در بورکینافاسوی شمالی است و جمعیت آن ۱۳۲۸ نفر است.
اسپنسر باست
اسپنسر باست (Spencer Bassett؛ ۴ سپتامبر ۱۸۸۵ – 1885:9:4, April 11, 1917) بازیکن فوتبال اهل انگلستان بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال مایدستون یونایتد، باشگاه فوتبال سوانزی سیتی، باشگاه فوتبال آرسنال، باشگاه فوتبال اکستر سیتی، و باشگاه فوتبال ساوتند یونایتد اشاره کرد.
غار یخی انگول
غار یخی انگول یکی از غارهای استان قزوین به‌شمار می‌رود. این غار یک دهنه به لحاظ زمین‌شناسی بر اساس لغزش سنگ‌های دولومیت بخش غربی کوه به وجود آمده و جز غارهای انحلالی به‌شمار نمی‌رود. غار انگول از غارهای دوره دوم زمین‌شناسی به‌شمار می‌رود و به دلیل فعالیت و حرکت تکنونیکی منظم ایجاد شده‌است.
دهانه این غار حدود یک متر طول و نیم متر عرض دارد. حشرات کوچک و پروانه‌های تیره رنگ پوشش جانوری این غار را تشکیل می‌دهد و اطراف آن درخچه‌های کوچک کاج قرار گرفته‌اند.
موقعیت جغرافیایی
غار انگول با در طول شرقی با درجه ۴۹/۵۱/۱۵ و در عرض شمالی با درجه ۳۶/۱۱/۵۸ قرار گرفته‌است. این غار در سه کیلومتری شمال روستای دینک بخش کوهین در ارتفاع ۱۹۷۲ متر از سطح دریا ایجاد شده‌است.
اسکیت‌تاون، ایالات متحده
اسکیت‌تاون، ایالات متحده فیلمی محصول سال ۱۹۷۹ و به کارگردانی ویلیام ای. لیوی است. در این فیلم بازیگرانی همچون اسکات بایو، پاتریک سوویزی، فلیپ ویلسون، مورین مک‌کورمیک، کاترین کلی لنگ، ران پالیلو، جودی لندرز، روت بوزی، دورتی استارتن، جو ای.راس، دیو میسون، بیلی بارتی، سیدنی لاسیک، بیل کریچنبائر ایفای نقش کرده‌اند.
غار یخی انگول
موقعیت جغرافیایی
برای رسیدن به این غار باید به سمت شمال غرب قزوین حرکت کنیم، پس از گذشت حدود ۴۰ کیلومتر از شهر و ۲۸ کیلومتر از شهر آقابابا در شمال روستای اینک می‌توانیم کوه و غار درون آن را مشاهده کنیم.
ویسنته بیوررون
ویسنته بیوررون (Vicente Biurrun؛ زادهٔ September 1, 1959) بازیکن فوتبال اهل برزیل است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال اسپانیول، باشگاه فوتبال اتلتیک بیلبائو، باشگاه فوتبال رئال سوسیداد، و باشگاه فوتبال اوساسونا اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال باسک بازی کرده‌است.
مرودشت
مَرودَشت شهری در شمال استان فارس و مرکز شهرستان مرودشت است. این شهر در ۴۰ کیلومتری شمال کلانشهر شیراز واقع شده و آب و هوای آن کوهستانی و معتدل است. جمعیت این شهر بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۴۸٬۸۵۸ تن است. مرودشت هم‌اکنون دومین شهر پرجمعیت و چهارمین شهر وسیع استان فارس می‌باشد و با سرعت بالایی در حال گسترش است. پتانسیل بالای گردشگری و توریسم از ویژگی‌های این شهر است.
زبان مردم مرودشت فارسی است. مرودشت از شهرهای شمالی استان فارس، با ارتفاع ۱۶۲۰ متر بالاتر از سطح دریا و مساحت ۴۶۴۹ کیلومتر مربع است. وجود ابنیه تاریخی از جمله تخت جمشید و نقش رستم در این شهر به ان موقعیتی ممتاز بخشیده‌است.
نام
نام این شهرستان که سابقا" مَرغ‌دشت (به معنای دشت خرم) بوده است احتمالاً برگرفته از دشت‌ها و مرغزارهای سرسبز آن بوده‌است. همین‌طور که نخستین بار ابن بلخی در فارس نامه، ‹‹ مرو ›› را به عنوان یکی از محلات شهر باستانی استخر می‌نامد که با گذر زمان جای آن را بوستان تخت جمشید گرفته‌است. مرو در لغت به معنی چمن است که در اصل به صورت مرغ و مرگ بوده و مرغزار صورت بسیار متداول آن است. در قدیم علفزارها را مرغزار می‌گفتند و به نظر می‌رسد که مرودشت نیز مانند ارژن در آن زمان، جایی پوشیده از مرتع و چمن بوده‌است. کاوش‌های علمی و گمانه زنی‌هایی که در تپه‌های مختلف جلگه مرودشت انجام گرفته، نشان می‌دهد که هزاران سال پیش از آنکه داریوش کبیر، تپه سنگی را بر دامان کوه مهر (رحمت)، برای ساخت کاخ‌های بزرگ خود برگزیند، اقوام متمدنی در دشت وسیع آن، می‌زیسته‌اند. آثار بر جای مانده از قبیل ظروف سفالی منقوش یا ساده، و اسباب و وسایل زندگی آن دوره، همه و همه گویای این نکته‌اند. ویرانه‌های استخر و کاخ‌های تخت جمشید، بخشی از تاریخ این شهر را به نمایش می‌گذارند.
پیشینه تاریخی
پیشینه تاریخی این دیار به هزاره پنجم پیش از میلاد مسیح می‌رسد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که این منطقه از ماقبل تاریخ تاکنون مسکونی بوده‌است. دشت وسیع مرودشت عمری به طول تاریخ شناخته شده ایران دارد و بارها شاهد دگرگونی و تحولات بسیاری بوده‌است. با تأسیس کارخانه قند مرودشت در سال ۱۳۱۴ هجری خورشیدی اندک اندک بر جمعیت و آبادانی آن افزوده شده‌است. وجود تعدادی از بناها و آثار تاریخی ایران در شهر مرودشت، این شهر به مهد فرهنگ و تمدن ایران زمین، گنجینه اسرار تاریخی، طلایه دار بزرگ‌ترین امپراتوری جهان باستان سرزمین اهورایی ایرانیان و نگهبان عظیم میراث گذشتگان، درآمده‌است.
مرودشت یکی از باستانی‌ترین مناطق ایران است که با پیشینهٔ کهن خود در طول تاریخ توجه بسیاری از باستان‌شناسان و دوست‌داران فرهنگ و تمدن ایرانی را به خود معطوف داشته‌است. مجموعه آثار به جای مانده ماقبل تاریخ و آثار شگفت‌انگیز تاریخی بیان‌گر این مطلب است که این شهرستان با اهمیتی ویژه، همواره مورد توجه بوده‌است. مجموعه کاخ‌های تخت جمشید که شاهکار مدیریت باستانی و دستاورد تلاش دستان آفرینشگر معماران چیره‌دست دوره‌های باستانی ایران بوده و از شهرتی هم‌سان با دیوار بزرگ چین و اهرام ثلاثه مصر برخورداراست، مهم‌ترین مکان دیدنی شهرستان مرودشت را تشکیل می‌دهند. عظمت یگانه این بنا، به تنهایی گویای تاریخ شکوهمند تمدن ایران است و این درحالی است که این مجموعه تنها یکی، ولی مهم‌ترین اثر از بناهای تاریخی کشور ایران و استان فارس است. شهرهای قدیمی به همراه نقش‌ها و کتیبه‌های باستانی و کاخ‌های پادشاهان هخامنشی و چندین اثر تاریخی و قدیمی دیگر، از جمله جاذبه‌های مهم شهرستان مرودشت به‌شمار می‌آیند. مجموعه کاخ‌های تخت‌جمشید، کاخ صدستون، کاخ داریوش، سنگ نبشته پهلوی، تخت گوهر یا تخت رستم، نقش رجب، آرامگاه اردشیر دوم و سوم، شهر قدیمی استخر (تخت طاووس)، قلعه استخر، برج زندان سلیمان، پل بند امیر و پل خان از جمله مهم‌ترین آثار تاریخی این شهرستان به‌شمار می‌روند.
وجود ۱۵۰ اثر گرانبهای باستانی و تاریخی در این شهر، به خصوص آثار برجای مانده تخت جمشید، نقش رستم، نقش رجب و پاسارگاد که جزء آثار ثبت شده جهانی هستند و دیگر آثار باستانی موجود که هرکدام به نوبهی خود منحصربه فرد هستند، باعث شده تا مرودشت گردشگاهی مناسب و زیبا برای مردم و جایگاه ویژهای برای جذب گردشگر از گوشه گوشه دنیا که با این آثار به خوبی آشنایند و خیره به عظمت و شکوه آنند، باشد.
تاریخچه شکل‌گیری شهر مرودشت
همزمان با آغاز به کار ساخت کارخانه قند در سال ۱۳۱۲، نطفه آغازین شهر امروزی مرودشت بسته شد و صدای سوت بازگشایی کارخانه قند در سال ۱۳۱۴ بسان گریه نوزاد در بدو تولد، تولد شهر مرودشت را نوید داد. تا سال ۱۳۲۹ تنها کارکنان کارخانه قند در منازل سازمانی و تعدادی از فروشندگان تجهیزات موردنیاز کشاورزی سکونت داشتند که خیابان منتهی به روستای امیرآباد در فاصله ۵/۱کیلومتری غرب کارخانه ساخته شد و به خیابان امیرآباد شهرت یافت. شهرداری خودگردان در سال ۱۳۳۲ توسط انجمن شهر تأسیس و با رشد سریع چند خیابان کوچک اطراف، شهرداری رسمی در سال ۱۳۵۲ با هدف رسیدگی به وضعیت تخت جمشید تا پل خان جهت برگزاری جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی به وجود و بخشدار زرقان به عنوان نخستین شهردار رسمی مرودشت شروع بکار نمود. هجوم کشاورزان مهاجر و همچنین سکونت سریع عشایر در آن سال‌ها، رشد مرودشت را سرعتی صد چندان بخشید و در چشم برهم زدنی وسعت گرفت. ساخت سد درودزن در فاصله ۴۵ کیلومتری جنوب غرب و کارخانه پتروشیمی در فاصله ۵ کیلومتری جنوب غرب کارخانه (مرودشت) و همچنین آثار میراث جهانی تخت جمشید، همه و همه باعث شد تا بسیاری از مردم که از نبود امکانات رفاهی آن زمان دررنج بودند، در این شهر نوپا منزل گزینند. وسعت قابل توجه و پتانسیل‌های بالقوه و بالفعل ویژه منطقه، باعث شد تا در سال ۱۳۵۷ و هم‌زمان با پیروزی انقلاب اسلامی، شهر مرودشت به عنوان شهرستان مستقل جای خود را در تقسیمات کشوری تثبیت نماید.
مشخصات جغرافیایی
شهرستان مرودشت به مرکزیت شهر مرودشت با وسعت ۴۶۴۹ کیلومترمربع، ۸/۳٪ کل مساحت استان فارس را به خود اختصاص داده‌است. این شهرستان از شمال به شهرستان‌های خرمبید و اقلید، از غرب به شهرستان سپیدان، از جنوب به شیراز و از شرق به شهرستان‌های ارسنجان و بوانات محدود می‌شود. شهرستان مرودشت تقریباً در مرکز استان فارس واقع شده‌است. مرکز شهرستان مرودشت در ۵۲ درجه و ۴۸ دقیقه طول جغرافیایی و ۲۹ درجه و ۵۲ دقیقه عرض جغرافیایی و ارتفاع ۱۵۹۵ متری از سطح دریا واقع شده‌است. خاک‌های این منطقه کاملاً رسوبی و مواد تشکیل دهنده آن توسط رودخانه و متلاشی شدن سنگ‌های منطقه به وجود آمده که برای کشاورزی بسیار مناسب هستند. ناحیه شمالی از سرچشمه رود کر تا محل سد درودزن کاملاً کوهستانی و قسمت جنوبی و جنوب شرقی از سد درودزن تا دریاچه بختگان دارای دشت‌های مسطح می‌باشد. عمده‌ترین کوه‌های این منطقه عبارتند از: کوه حسین و کوه بید سندل، کوه قلعه و کوه قلعه شکسته. دو کوه اخیر دارای ساختاری بسیار زیبا و ویژه هستند. کوه قلعه تنها یک راه برای ورود دارد و در طول این راه آثار بسیار ارزشمندی دیده می‌شود، از جمله برج‌های دیده‌بانی باستانی. بر فراز این کوه استخری از جنس سنگ و ساروج قرار دارد که مربوط به دوره ساسانی است. در مجاورت این کوه همچنین یک سرو کهنسال وجود دارد که عمر آن به بیش از ۱۰۰۰ سال می‌رسد. کوه سیاه با ارتفاع ۳۴۰۰ متر، کوه سید محمد با ارتفاع ۲۶۷۰ متر، کوه سارون با ارتفاع ۳۷۵۰ متر و کوه پالنگری با ارتفاع ۴۱۴۵ متر از جمله کوهای دیگر این منطقه هستند. مهم‌ترین رودخانه‌های این شهرستان، رودخانه سیوند و رودخانه کر می‌باشند.
پوشش گیاهی
توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی این منطقه در ارتفاعات کوهستانی و دشت‌های کم ارتفاع پوشش گیاهی متنوع دارد که از این میان می‌توان به جنگل‌های بلوط، بنه، بادام کوهی، ارژن، زالزالک، انجیر کوهی، آلوچه وحشی و نیز گیاهان دارویی از جمله آویشن، جاشیر، ریواس، کما، گون، موسیر، بلهر، لبو، لاله واژگون، بومادران و گونه‌های دیگر از جمله کنگر، خارشتر، خار زرد، اسپند اشاره کرد.
آب و هوا
شهرستان مرودشت از نظر آب و هوا چهار فصل می‌باشد. آب و هوای این شهرستان در نواحی کوهستانی سردسیر و در سایر نواحی معتدل است. متوسط بارندگی سالانه در منطقه ۳۶۵ میلی‌متر و درجه حرارت بین ۴۱ درجه حداکثر و ۹ درجه حداقل می‌باشد.
جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی
گردشگاه‌هایی مانند:بهشت گمشده، سد درودزن و منطقه کامفیروز، گردنه چاهو، تنگ خشک، تیره باغ، کوه حسین، کوه بید سندل، کوه مهر و کوه‌های قلعه، کوه دشتک، کناره‌های رودخانه کر به ویژه در مناطق نزدیک به درودزن، غار ممتاز روستای حاجی‌آباد، آبشار حصار امامزاده اسحاق (برادر امام رضا)، سلطان ولایت، آرامگاه ایوب نبی شهرها و روستاهای مانند سیوند، سیدان، فاروق، درودزن، کندازی، حصار، دشتک، میان رود، بیدگل، شهرک خارا، خانیمن و بکیان، پالنگری، دژکرد در کامفیروز
تخت جمشید
تخت جمشید که پارسه، پرسپولیس، پرسه پلیس و نیز هزار ستون نیز خوانده شده‌است در شمال شهرستان مرودشت جای دارد، فاصله این مکان تاریخی توریستی تا مرکز استان ۵ کیلومتر می‌باشد. این ناحیه ار مناطق باستانی ایران است که طی سالیان پیوسته، پایتخت باشکوه و تشریفاتی پادشاهی ایران در زمان امپراتوری هخامنشیان بوده‌است. تخت جمشید در دوران زمامداری داریوش بزرگ، خشایارشا و اردشیر یکم (هخامنشی) بنا شده‌است و برای یک مدت طولانی، مرکزی برای برگزاری مراسم آیینی و جشن‌ها به ویژه نوروز بوده‌است. در نخستین روز سال نو گروه‌های زیادی از کشورهای گوناگون به نمایندگی از ساتراپ‌ها یا استانداری‌ها با پیشکش‌هایی متنوع در تخت جمشید جمع می‌شدند و هدایای خود را به شاه پیشکش می‌کردند. بنیان‌گذار تخت جمشید داریوش بزرگ بود، البته پس از او پسرش خشایارشا و نوه‌اش اردشیر یکم (هخامنشی) با گسترش این مجموعه به بزرگی آن افزودند. مطالب زیادی در مورد پیشینه هخامنشیان و فرهنگ آن‌ها در دسترس است که این امر مرهون سنگ نبشتههایی است که در این کاخ‌ها و بر روی دیواره‌ها و لوحه‌ها آن حکاکی شده‌است. باور تاریخدانان بر این است که اسکندر مقدونی سردار یونانی در ۳۳۰ پیش از میلاد، به ایران حمله کرد و تخت جمشید را به آتش کشید و احتمالاً بخش عظیمی از کتاب‌ها، فرهنگ و هنر هخامنشی را با اینکار نابود نمود. با این‌حال ویرانه‌های این مکان هنوز هم در شهر مرودشت برپا است و باستان شناسان از ویرانه‌های آن نشانه‌های آتش و هجوم را بر آن تأیید می‌کنند. این مکان از سال ۱۹۷۹ یکی از آثار ثبت شدهٔ ایران در میراث جهانی یونسکو است.
نقش رستم
نقش رستم نام مجموعه‌ای باستانی در شمال مرودشت است که در فاصلهٔ ۶ کیلومتری از تخت جمشید قرار دارد. این محوطهٔ باستانی یادمان‌هایی از عیلامیان و ساسانیان را در خود جای داده‌است و از حدود سال ۱۲۰۰ پیش از میلاد تا ۶۲۵ میلادی همواره مورد توجه بوده‌است زیرا آرامگاه چهار تن از پادشاهان هخامنشی، نقش برجسته‌های متعددی از وقایع مهم دوران ساسانیان، بنای کعبه زرتشت و نقش‌برجستهٔ ویران‌شده‌ای از دوران عیلامیان در این مکان قرار دارند و در دورهٔ ساسانی، محوطهٔ نقش رستم از نظر دینی و ملی نیز اهمیت بسیار داشته‌است.
در گذشته، نام این مکان سه‌گنبدان یا دوگنبدان بوده‌است و احتمالاً نام نقش رستم پس از آنکه ایرانیان بین رستم، پهلوان شاهنامه و سنگ نگاره‌های شاهان ساسانی ارتباط برقرار کردند به این مکان داده شد.
قدیمی‌ترین نقش موجود در نقش رستم مربوط به دورهٔ عیلام است که نقش دو ایزد و ایزدبانو و شاه و ملکه را به تصویر کشیده بود ولی بعدها در دورهٔ ساسانی، بهرام دوم بخش‌هایی از آن را پاک کرد و نقش خود و درباریانش را به جای آن تراشید. کعبه زرتشت بنای سنگی و برج مانند موجود در این محوطه‌است که به احتمال زیاد در دورهٔ هخامنشی ساخته شده بود و کاربرد آن تاکنون مشخص نشده‌است؛ بر سه گوشهٔ این بنا دو کتیبه از شاپور اول و کرتیر نوشته شده‌است که از نظر تاریخی ارزش زیادی دارند. چهار آرامگاه دخمه‌ای در سینهٔ 'جانپناهسین''' کنده شده‌اند که متعلق به داریوش بزرگ، خشایارشا، اردشیر یکم (هخامنشی) و داریوش دوم هستند که همهٔ آن‌ها از ویژگی‌های یکسانی برخوردارند.
اردشیر بابکان نخستین کسی است که در این محوطه، سنگ نگاره‌ای تراشید و صحنهٔ تاج‌گیری‌اش از دست اهورامزدا را ثبت کرد. پس از وی نیز شاهان ساسانی صحنه‌های تاجگذاری‌شان یا شرح نبردها و افتخاراتشان را بر سینهٔ کوه نقش کردند. اینکه اردشیر و پسرش شاپور دوم نقش‌برجسته‌هایی را در کنار نقش‌برجسته‌های همتایان هخامنشی خود در نقش رستم تراشیدند، احتمالاً نشان از راهبردی فرهنگی و سیاسی در تقلید از گذشته داشته‌است.
نقش رجب
نقش رجب محلی است در ۳ کیلومتری شمال تخت جمشید مرودشت که در آن شماری نقش‌برجسته از زمان ساسانیان برجای مانده‌است. مشهورترین این کنده‌کاری‌ها کتیبه شاپور یکم در نقش رجب و کتیبه کرتیر در نقش رجب هستند. آرایش و لباس آن دوره به وضوح مشخص است، اما نقش اهورامزدا و صورت شاهان ساسانی در حمله اعراب تخریب شده‌اند.
شهر استخر
در هفت کیلومتری تخت جمشید، ویرانه‌های شهر استخر قرار دارد. آثار به جامانده از این شهر شامل دروازه سنگی، ستون‌ها و دیواره‌های سنگی است که به روزگار هخامنشی و پیش از آن تعلق دارد. در این شهر، بازمانده سازه‌های اسلامی، ساسانی و اشکانی و ظروف و آثار سده‌های آغازین هجری در آن کشف شده‌است. آب شهر استخر از رود سیوند تأمین می‌شده‌است. شهر استخر ۵ سال پیش از میلاد و ۱۰ سال پس از آن قدمت دارد و شاهد تاجگذاری‌ها و جشن‌ها و شکوه بسیاری بوده و صدها هزار نفر ساکن داشته‌است.
این شهر تا پایان پادشاهی ساسانیان از آبادترین و با شکوه‌ترین شهرهای ایران باستان بود، اما توسط اسکندر ویران گشت و بعد از آن توسط اعراب تسخیر گردید و به دلیل خیزش‌های پیاپی مردم (از سال ۲۳ تا سال ۲۹ هجری) بارها فتح شد و مردم آن قتل‌عام شدند و پس از آن تنها ویرانه‌ای از آن برجای ماند.
پل خان
پل خان مربوط به دوره صفوی است و در مرودشت، که توسط امام قلی خان بر روی رود کر بنا شده‌است. این اثر در تاریخ ۲ آبان ۱۳۵۱ با شمارهٔ ثبت ۹۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
یکی از معروفیت‌های پل خان برای منظره آن بر روی رود کر می‌باشد، اما امروزه به دلیل نبود یا کمبود آب درون رود کر در آن قسمت، چهره زیبای خود را از دست داده‌است.
سه گنبدان
سه گنبدان نام سه کوه راست قامت در جلگه مرودشت می‌باشد که در دوره‌های تاریخی مختلف از اهمیت فراوانی برخوردار بوده. نام این سه کوه به ترتیب از شمال به جنوب اشکنون(اشکنوان)،استخر و شکسته نام دارند. کوه یا قلعه استخر از مهم‌ترین این کوه هاست که قدمت دقیق آن هنوز در ابهام می‌باشد. بعضی از مترجمان اوستا گویند کوهی که هوشنگ پادشاه ایران هرساله هزاران اسب و گاو و گوسفند برفراز آن قربانی می‌کرد همین کوه استخر بوده‌است.
عضدوله دیلمی خرابه‌های دژ را بازسازی می‌کند ولی متأسفانه جز کتیبه دوره ساسانی و استخر بزرگ که برای انبار آب استفاده می‌شده چیزی از آن دژ باقی نمانده‌است.
پل بند امیر
پل بند امیر پلی تاریخی در جنوب شرقی مرودشت است که بر روی رود کر احداث شده‌است. این پل در زمان آل بویه در قرن چهارم هجری ساخته شده‌است. عده‌ای از محققان عقیده دارند که این پل بر روی شالودهٔ پلی از زمان ساسانیان بنا شده‌است.
کوه چمگان (مهر یا رحمت)
کوه مهر یا رحمت یا چمگان در بخش شمال شرقی شهرستان مرودشت واقع شده و به صورت منفصل جهت شمالی و جنوبی دارد. وسعت این کوه ۵۰ کیلومتر است و عرض آن حدود ۱۵ کیلومتر است. نام باستانی این کوه مهر یا میترا بوده. این کوه دشت ارسنجان را از مرودشت جدا می‌کند و تاکنون در دامنه‌های آن محوطه‌های دوران تاریخی و عشایری کشف شده‌است. نقش رجب و شهر استخر و قدمگاه و استودان‌ها و آثار مختلف باستانی از دوران پارینه سنگی تا دوران معاصر در دل کوه مهربه یادگار مانده‌است که اهمیت زیادی دارند و در منظر فرهنگی تخت جمشید واقع شده‌اند.
جاذبه‌های طبیعی
طبیعت جذاب و غنی شهرستان مرودشت به یاری منحصر به فردترین آثار تاریخی و باستانی این منطقه آمده و جلوه‌های اعجاب‌انگیزی از زیبایی‌های طبیعی را به نمایش گذاشته و این شهرستان را به لحاظ طبیعی نیز در ردیف مناطق دیدنی ایران قرار داده‌است. موقعیت طبیعی و چشم‌اندازهای درختان جنگلی و توپوگرافی ناحیه کوهستانی و رودخانه‌ای، نمایش گر طبیعت غنی و زیبای شهرستان مرودشت هستند.
مناطق تفریحی و تفرجگاه‌های منحصر به فرد، جذابیت‌های این شهر را صد چندان کرده که از جمله مناطق دیدنی آن، می‌توان به شکارگاه‌های طبیعی و متنوع، بهشت گمشده، آبشار دشتک، تیر باغ، و تنگ خشک اشاره نمود. رود کُر پرآب‌ترین رودخانه زیرحوضه دریاچه بختگان از جنوب مرودشت می‌گذرد. دریاچه بسیار زیبای سد درودزن نیز استراحتگاهی ویژه و تحسین‌برانگیز برای مشتاقانی است که از سرتاسر ایران، آسایش را در کنارش یافته‌اند. به راستی شهری با این ویژگی بی‌نظیر است.
بهشت گمشده
بهشت گمشده نام منطقه‌ای خوش آب و هوا و سرسبز در شهرستان مرودشت و کامفیروز است. نام اصلی این مکان تنگ بستانک بوده‌است که اکنون به بهشت گمشده مشهور شده‌است. منطقه حفاظت شده تنگ بستانک با مساحت ۱۵۳۲۴ هکتار در شمال غربی استان فارس و در فاصله ۱۲۰ کیلومتری شهر شیراز در بخش کامفیروز از توابع شهرستان مرودشت واقع گردیده‌است. میانگین ارتفاعی ان بین ۱۷۰۰_۳۷۰۰ متر می‌باشد تنگ بستانک درگذشته بیشتر شهرت محلی داشت و منطقه ییلاقی بخش‌های کامفیروز و بیضا محسوب می‌گردد. در گذشته مهم‌ترین سودمندی آن برای روستاه‌های پایین دست استفاده از منابع آب برای مصرف شرب، کشاورزی و گردشگری موردی جوامع محلی بوده‌است وتا اواخر دهه ۵۰ برای شهرنشینان نامی ناآشنا بوده و کمتر مورد استفاده گردشگری فشرده قرار گرفت، اما از اوائل دهه ۶۰ این منطقه به تدریج توسط گروه‌های کوهنوردی و گردشگران طبیعت معرفی گردید و به لحاظ زیبایی‌های خیره‌کننده و چشم‌انداز طبیعی منحصر به فرد، توسط بازدیدکنندگان علاقه‌مند بهشت گمشده نام‌گذاری گردید.
همچنین همجواری تنگ بستانک با دریاچه سد درودزن و نزدیک بودن آن به مناطق سردسیر و زیبای (تنگ گنبیل) (آبشار مارگون) (تنگ براق) (چشمه شش پیر) و (قله رنج) و برم فیروز و دیگر مناطق ییلاقی این منطقه را به یک مجموعهٔ گردشگری تبدیل کرده‌است.
آبشار دشتک ابرج
آبشار دشتک ابرج در ناحیهٔ دشتک ابرج در شهرستان مرودشت واقع شده‌است. این مکان دارای پتانسیل جذب گردشگر است و دارای دو آبشار زیبا هست به علت نبود راه مناسب در حال حاضر کمتر گردشگری به آن منطقه می‌رود.
سد درودزن
سد مخزنی درودزن (نام پیشین: سد داریوش) در شهر مرودشت و بر روی رود کر ساخته شده‌است. ساخت این سد در سال ۱۳۵۱ هجری خورشیدی به پایان رسید و آب نوشیدنی شهرهای شیراز و مرودشت را پشتیبانی می‌کند. در حدود ۲۴۰۰ سال پیش نیاز به آب در این منطقه برای آبیاری مزارع هخامنشیان را وادار به ساخت سدی در حوالی روستای درودزن کرد. نگرش وسیع داریوش هخامنشی و به خدمت گرفتن مهندسی و همت ایرانیان باعث ساخت یکی از بدیع‌ترین سازه‌های آبی در این محل شد. این سد که با توجه به زمان ساخت یکی از شاهکارهای مهندسی جهان به‌شمار می‌رود در بهترین نقطه از مسیر رود کر ساخته شده‌است. تنها همین شاخصه کافی بود که در دوره‌های بعدی این سد مورد بازسازی قرار بگیرد و نهایتاً در دوران پهلوی با توجه به نیاز ساخت سدی بزرگ، بهترین محل ساخت در همین نقطه استراتژیک تشخیص داده شد و همین امر باعث شد که بقایای سد داریوش از این محل به محلی در ۳ کیلومتری آن انتقال داده بشود.
سد جدید در سال ۱۳۵۱ به منظور تأمین آب آشامیدنی و کشاورزی منطقه مرودشت و کامفیروز ساخته شد و جالب است بدانید که این سد نیز عنوان قدیمی‌ترین سد خاکی ساخته شده در خاورمیانه رو یدک می‌کشد. این سد در ابتدا با نام «سد داریوش» شناخته می‌شده که بعدها به نام «درودزن» که نام روستایی در نزدیکی آن است نام گرفته‌است. ساخت این سد در سال ۱۳۵۱ شمسی به پایان رسیده و آب کشاورزی مناطق رامجرد، کربال و کناره مرودشت به مساحت ۱۱۲ هزار هکتار رو تأمین می‌کند. همچنین آب آشامیدنی مرودشت و بخشی از شیراز از این سد تأمین می‌شود.
جمعیت
طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ برآورد جمعیت مرودشت در نقاط شهری، برابر ۲۲۱٬۱۶۳ نفر شامل ۱۱۳٬۳۹۴ مرد و ۱۰۷٬۷۶۹ زن بوده‌است. جمعیت شهرستان مرودشت نیز مجموعاً برابر با ۳۲۳٬۴۳۴ نفر شامل ۱۶۶٬۰۵۵ مرد و ۱۵۵٬۳۷۹ زن بوده‌است.
زبان مردم مرودشت پارسی با لهجه مرودشتی می‌باشد که به لهجه شیرازی شباهت بسیار زیادی دارد.
سینما
مرودشت دارای یک سینما بنام ابوذر در خیابان امام خمینی است؛ که در گذشته محل برگزاری بسیاری از اجتماعات بوده اما سال‌هاست فعالیت این سینما به حالت تعلیق درآمده‌است.
صنایع دستی
صنایع دستی این شهرستان شامل قالی، گبه، گلیم، جاجیم، حصیربافی، گیوه دوزی و غیره می‌باشد.
کشاورزی
شهرستان مرودشت در منطقه مناسبی واقع شده که از نظر کشت محصولات کشاورزی اعم از شتوی و سیفی از اهمیت خوبی برخوردار است. این منطقه که یک منطقه صنعتی کشاورزی است، در زمینه تولیدات گندم، ذرت، برنج، گوجه فرنگی و سایر محصولات دیگر نظیر خیارسبز، کلم، بادمجان، هویج و زیتون برای واحدهای تولیدی بسیار حائز اهمیت است. واحدها و شرکت‌های زیادی در منطقه مرودشت وجود دارد که در زمینه تهیه و بسته‌بندی این محصولات فعالیت دارند که کارخانه تولید رب گوجه فرنگی یک و یک در دشت مرغاب از این جمله است. برنج مرغوب کامفیروز، انار سیدان، گردوی دشتک و چغندر از جمله تولیدات دیگر محصولات کشاورزی این شهرستان است. مرودشت بیش از یک دهه مقام اول تولید گندم ایران را به خود اختصاص داده‌است. همچنین مرودشت یکی از پایگاه‌های اساسی تولید ذرت علوفه‌ای در جنوب ایران به حساب می‌آید. وجود سد مخزنی درودزن با گنجایش یک میلیارد متر مکعب، بستر مناسبی را برای توسعه کشاورزی در این شهرستان فراهم کرده‌است. شهرستان مرودشت دارای شرایط مساعد جغرافیایی یعنی آب فراوان و زمین حاصل خیز بوده و به همین جهت از اوضاع اقتصادی خوبی برخودار است. کشاورزی در این بخش به صورت صنعتی و دستی و روش آبیاری به شکل دیمی و آبی انجام می‌گیرد. اراضی وسیع کشاورزی این شهرستان به ۷ ناحیه همگن و دارای خصوصیات مشابه که تحت پوشش ۷ مرکز خدمات کشاورزی دهستانی و ۱۳ تعاونی تولید روستایی قرار دارند، تقسیم می‌شوند. در سال ۱۳۷۴ در این شهرستان ۲۱۵ هزار تن گندم تولید و به مراکز خرید تحویل گردیده‌است و تولید این محصول در سال ۸۱–۱۳۸۰ به میزان ۳۰۴ هزار تن رسیده‌است و به همین دلیل مقام اول تولید و تحویل گندم در کشور به این شهرستان اختصاص دارد. مرودشت دارای ۱۷۰ هزار هکتار اراضی مزروعی شامل ۱۴۸ هزار هکتار اراضی آبی و ۲۲ هزار هکتار اراضی دیم است. عمده‌ترین محصولات زراعی منطقه را گندم آبی، جو آبی، شلتوک، چغندر قند، ذرت دانه‌ای و علوفه‌ای تشکیل می‌دهند و انواع جالیز بالاترین سطح زیر کشت را به خود اختصاص داده‌است. چاه‌ها و کاریزهای متعدد آب کشاورزی منطقه را تأمین می‌کنند. شهرستان مرودشت با توجه به وجود آب کافی از لحاظ باغ داری نیز در موقعیت مناسبی قرار دارد. انگور، سیب، بادام، گردو، هلو، زردآلو، انار و.. در باغ‌های این شهرستان تولید می‌شوند و مازاد آن به دیگر استان‌ها و شهرستان‌ها و بعضی کشورهای حوزه خلیج فارس صادر می‌شود.
دامداری
شهرستان مرودشت با توجه به وجود مراتع و چراگاه‌های غنی از علوفه، استعداد فراوانی در زمینه پرورش دام و طیور دارد که این امر موجب شده تعدادی از مردم به خصوص روستاییان به کار پرورش دام و طیور مبادرت ورزند. تعداد واحدهای دام پروری این شهرستان بخش قابل توجهی از نیروی انسانی را به خود اختصاص داده‌است.
کارخانه‌های مهم
شهر مرودشت ازلحاظ پراگندگی صنایع کارخانه‌ای، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. از جمله کارخانه‌های مهم شهر مرودشت می‌توان به مجتمع پتروشیمی شهدای مرودشت، کارخانه صنعتی آزمایش، مجتمع آرد شیراز، کارخانه دادلی (تینا)، کارخانه قند، شرکت پارس سرنگ و حدود ۳۰ شرکت تولید صنایع غذایی و تبدیلی و همچنین تأسیسات سد عظیم درودزن اشاره کرد. از جمله کارخانه‌های مهم شهر مرودشت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
کسمایی
کلمه کسمایی می‌تواند به موارد زیر اشاره کند:
جاها:
افراد:
دهستان قره‌پشتلو بالا
جمعیت
براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۳٬۹۱۵ نفر (۳٬۲۵۰ خانوار) بوده‌است.
خودپرستی عقلایی
خودپرستی عقلایی فرضیه‌ایست مبنی براینکه تعقیب منافع شخصی و خود-انگیختگی راه کار عقلانی ای محسوب می‌شود. خودپرستی عقلایی از دیگر انواع خودپرستی، مانند خودپرستی روانشناختی و خودپرستی اخلاقی متمایز است و دلیل تمایزش نیز تکیه بر عقلگرایی برای اثبات خودپرستی می‌باشد در حالی که خودپرستی روانشناختی بر انگیختگی و خودپرستی اخلاقی بر اخلاقیات تأکید دارد.
علوم اجتماعی
خودپرستی عقلایی لازمه رفتارهای استاندارد شدهً اقتصاد نئوکلاسیک و تئوری حامی عقلایی در علوم سیاسی می‌باشد. گمانه‌های اقتصادی خودپرستی عقلایی، اغلب در غالب مدل‌های قابل کاربرد برای فردگرایی، اقتصاد انسانی (ابداع شده توسط پارتو اقتصاددان سوئیسی در سال ۱۹۰۶) می‌باشند. لازمه‌های در هر دو رشته نقد و دفاع در همان زمینه تجربه گرایی و فلسفه می‌باشند. برای مثال، در علوم سیاسی گمانه‌های خودپرستی عقلایی منجر به تضاد بر مسائلی مانند رای دادن می‌شود (قوانینی که محتملاً فرد رای‌دهنده برای منافع شخصی خود بر سر تغییراتی مانند تغییر در دستمزد، ایجاد می‌کند)
نامگذاری و ابداع این اصطلاح
خالق اصطلاح خودپرستی عقلایی بی شک کسی نبوده جز آین راند نویسنده و فیلسوف در حوضه اخلاق که برای کمک گرفتن در وضع فرضیه مادی گرایی آن را به کار بسته‌است. او می‌گوید، انجام کاری علیه «خود» دیگران غیراخلاقی و غیرعقلانی است بنابراین منظر مورد نظر او عطفی است بر هر دو دیدگاه خودپرستی و خودپرستی اخلاقی. کتاب معروف او فضیلت خودخواهی (۱۹۶۴) دربارهٔ مفهوم خودپرستی عقلایی به صورتی جامع و عمیق بحث می‌کند. بر اساس خودپرستی اخلاقی راند، والاترین ارزش هر فردیتی، زندگی و زنده بودن اوست و به صورت عقلایی زنده بودن هر انسان والاترین عفت را داراست و سعادت هر کسی در گرو دستیابی به اهداف همین زنده بودن است. راند، ادعای دیوید هیوم دربارهٔ اینکه، هرکسی نمی‌تواند بایستگی بودن را استنتاج کند را رد می‌کند و برخلاف نظر او و دیگران می‌گوید، طبیعت انسان زنده، این اجازه را به هر فردیتی می‌دهد که دربارهٔ چگونگی خواسته‌ها و نیازهایش و راه‌های برآوردن آن‌ها تصمیم بگیرد اما هیچ‌کس نمی‌تواند بدون تفکر منطقی به چنین جایگاهی دست یابد که تصمیم گیرندهً خود باشد. براساس گفته‌های او، زندگی انسانی یک جریان استانداردسازی برای تعقیب خواسته‌های مورد نظر و دوری از ناخواسته هاست. برای مثال، انسان بالی برای پرواز ندارد و اگر بخواهد پرواز کند یا خودش را از هواپیمایی به زیر بیفکند باید انتخاب کند که برای زنده ماندن باید چتر همراه خود داشته باشد. واقعیت ملموس این را دیکته می‌کند که اگر او چنین کاری را انجام ندهد مجبور به ترک ارزش زندگی خواهد بود، به عبارتی ساده‌تر می‌میرد یا آسیبی متوجهش می‌شود. در اصول اخلاقی راند، بزرگ‌ترین گناه، غیرعقلایی عمل کردن است. در واقع، در نظریه او ارزش آفرینی از زنده بودن، سر منشأ می‌گیرد و همچنین در نظریه او، نیکوکاری یک وظیفه و ارزش محسوب نمی‌شود و همچنین انجام دادن آن نیز ضد-ارزشی یا غیراخلاقی نمی‌باشد.
انتقاد
یک انتقاد اساسی بر نظریه خودپرستی عقلایی این است که هر عملی هم جنبه خوب و هم بد و شیطانی دارد؛ مثلاً اگر کسی برای مقاصد سیاسی جناح‌های مخالف را از میدان به در کرده و منتقدان را نابود گرداند، از دید این فلسفه، کارش غیراخلاقی محسوب نمی‌شود زیرا آن شخص به خاطر منافع و آزادی‌های فردی (و گاه منطقی) ای که داشته، دست به این اقدامات زده‌است و در مقابل اگر از دید جناحها یا اشخاصی که کشته یا رانده می‌شوند به این مسئله نگاه کنیم، این کار عملی غیراخلاقی محسوب می‌شود زیرا باعث نابودی آزادی شخصی دیگران شده‌است. بر این اساس ضعف اساسی این فلسفه دوگانگی و درگیری درونی آن در تعبیر و تفسیر کردن وقوع پدیده‌هایی است که توسط همین انسانهای زنده صورت می‌گیرد.
سیگما ارابه‌ران
سیگما ارابه‌ران یک ستاره است که در صورت فلکی ارابه‌ران قرار دارد.
حسین‌آباد مرتضوی
حسین‌آباد مرتضوی، روستایی از توابع بخش کوهساران شهرستان راور در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان هروز قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.
اشمون
اشمون (به عربی: أشمون) یک منطقهٔ مسکونی در مصر است که در استان منوفیه واقع شده‌است.
هزاراسپ
هزاراسپ (هزاراسب) ممکن است به یکی از موارد زیر اطلاق شود:
رغدان شحاده
رغدان شحاده (رغدان شحادة؛ زادهٔ January 1, 1977) بازیکن فوتبال اهل سوریه بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه ورزشی الجیش (سوریه) اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال سوریه بازی کرده‌است.
سفوزوپران
سفوزوپران (INN) یک آنتی بیوتیک سفالوسپورین نسل چهارم است.
مسجد جامع خسروآباد
مسجد جامع خسروآباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان داورزن، بخش مرکزی، دهستان کاه، مرکز روستای خسروآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ویسنته پاراس
ویسنته پاراس (Vicente Parras؛ زادهٔ November 18, 1975) بازیکن فوتبال اهل اسپانیا است.
صفحه دریای اژه
صفحه دریای اژه (Aegean Sea Plate) که با نام‌های صفحه هلنیک و صفحه اژه نیز شناخته می‌شود، یک صفحه زمین‌ساختی کوچک است که در شرق دریای مدیترانه، جنوب یونان و غرب ترکیه واقع شده است. مرز جنوبی این صفحه یک منطقه فرورانش در جنوب جزیره کرت است که در آن محل صفحه آفریقا در حال رانده‌شدن به زیر صفحه دریای اژه است. این صفحه در شمال با صفحه اوراسیا مرز واگرا دارد که باعث شکل‌گیری خلیج کورنیس شده است.
ادوارد هاینه
ادوارد هاینه (Eduard Heine; March 16, 1821 – 1821:3:15, October 21, 1881) یک دانشمند در زمینه آنالیز ریاضی اهل آلمان بود.
دهستان قره‌پشتلو پایین
قره پشتلو پایین، دهستانی است از توابع بخش قره‌پشتلو شهرستان زنجان در استان زنجان ایران.
یوهان کریستیان باخ
یوهان کریستیان باخ  (۵ سپتامبر ۱۷۳۵ – ۱ ژانویهٔ ۱۷۸۲) آهنگساز آلمانی دورهٔ کلاسیک و یازدهمین و آخرین پسر یوهان سباستیان باخ بود. به این دلیل که وی بیشتر عمر خود را در لندن سپری کرده‌است او را «باخِ لندن» یا «باخِ انگلیسی» نیز می‌نامند. وی تأثیر بسزایی بر شکل‌گیری موسیقی دورهٔ کلاسیک داشته‌است.
کوکی هاسگاوا
کوکی هاسگاوا (Koki Hasegawa؛ زادهٔ April 27, 1999) بازیکن فوتبال اهل ژاپن است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال توکیو اشاره کرد.
سی‌امین دوره جوایز اسکار
سی‌امین دوره مراسم اعطای جوایز اسکار (انگلیسی: 30th Academy Awards) در روز ۲۶ مارس ۱۹۵۸ در تئاتر پنتیجز هالیوود، لس‌آنجلس برگزار شد. در این مراسم بهترین فیلم‌های سال ۱۹۵۷ جهان به انتخاب آکادمی علوم و هنرهای تصاویر متحرک جایزه گرفتند.
باب هوپ، روسالیند راسل، دیوید نیون، جیمز استوارت، جک لمون، دانلد داک (صدای کلارنس نش، توسط premade animation) مجریان این مراسم بود.
فیلم‌های با بیش از یک جایزه یا نامزدی
These films had multiple nominations:
The following films received multiple awards.
حسین‌آباد دم دهنه
حسین‌آباد دم دهنه، روستایی از توابع بخش کوهساران شهرستان راور در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان هروز قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۶ نفر (۹خانوار) بوده‌است.
نوا (سم الکساندر)
نُوا با نام اصلی سم الکساندر ، یک شخصیت خیالی ابر قهرمان در کتاب‌های کامیک منتشر شده توسط مارول کامیکس است. شخصیت او یکی از اعضای نیروی پلیس بین کهکشانی با عنوان نوا کورپس است که در سال ۲۰۱۱ توسط نویسنده جف لوئب و هنرمند اد مک‌گینس بر اساس نوای اصلی یعنی ریچارد رایدر خلق شده است. نسخهٔ سم الکساندر این شخصیت برای اولین بار در مارول پوینت وان در نوامبر ۲۰۱۱ معرفی شد، قبل از حضور در مجموعه خودش که در فوریه ۲۰۱۳ آغاز شد. در سال2022تایید شد مارول پروژه نوا/سم الکساندر را با نویسندگی صابر پیرزاده خواهد ساخت ولی معلوم نشد فیلم خواهد بود یا سریال.
تاریخ انتشار
پس از debuting در یک نقطه والکساندر به نظر می‌رسد در Avengers vs. X-Men #1 (مارس ۲۰۱۲) و #۱۲ (اکتبر ۲۰۱۲). او در حال حاضر ستاره در نوا, دوره ۵، نوشته شده توسط جف لوئب با هنر توسط Ed McGuinessکه عرضه ۲۰ فوریه 2013. شخصیت است که پس از لوئب پسر سام که در اثر سرطان استخوان در سال ۲۰۰۵.
زندگینامه ساختگی شخصیت
سم الکساندر پسری پانزده ساله، که همراه با پدر، مادر و خواهر کوچکش در کیرفری، آریزونا زندگی می‌کند. پدرش یک، که اغلب در مورد او قرار است زندگی به عنوان یک نوا یوزباشی و ثواب وظایف خود را به عنوان سرایدار در مدرسه پسر. مادر سم زنی خانه‌دار است. در طول این سری به این مسئله اشاره می‌شود که مادر سم، چیزی در مورد شیوه زندگی شوهر قهرمان قبلی اش، می‌داند. هنگامی که سم برای پیدا کردن پدرش که مفقود شده است از مدرسه به خانه می‌آید، به طور تصادفی زخمی شده و پس از آن در یک بیمارستان از خواب بیدار می‌شود. در آنجا با استقبال راکت راکون و گامورا مواجه می‌شود که برای سم آشکار می‌کنند پدرش واقعاً در نوا کورپس بوده است. پس از قرار دادن بر روی کلاه ایمنی سام سفر به ماه جلسه Uatu the Watcherکه نشان می‌دهد یک ناوگان از کشتی. پس از بازگشت به زمین او reunites با راکت راکون و گامورا که در قطار و به او بگویید که برای دیده بانی Chitauri ناوگان.
مدتی بعد سم تبدیل به یک نوا قبل از خط داستانی انتقام‌جویان علیه مردان ایکس می‌شود. او در یک مأموریت برای هشدار دادن به سیارات در مسیر ققنوس آن را در حال آمدن است. او سقوط بر روی زمین است اما قادر به ارائه هشدار دهنده است.
پس از دوره نقاهت نوا به انتقام‌جویان و مردان ایکس، در مقابل سایکلاپس می‌پیوندد که تبدیل به دارک فینکس شده است. سپس ثور از او می‌خواهد به انتقام‌جویان ملحق شود. Avengers.
در راه خانه خود را، سام کمین توسط دیاموندهد (که خرس کینه در برابر سام سلف ریچارد رایدر). سام شکست دیاموندهد با شانس و برگ تبه کار سرگردان در صحرا.
مرزن‌آباد
مَرزَن‌آباد از شهرهای استان مازندران در شمال ایران است. این شهر، در بخش مرزن آباد شهرستان چالوس قرار دارد. مردم مرزن‌آباد از قومیت طبری هستند و به مازندرانی صحبت می‌کنند. عبور جاده مهم و قدیمی چالوس از این شهر و پادگان آموزشی با بیش از یکصد سال قدمت که در گذشته محل استقرار هنگ ژاندارمری و در حال حاضر مرکز آموزش شهید ادیبی نیروی انتظامی می‌باشد. همچنین وجود دریاچه زیبای ولشت و اولین سد تلمبه ای ذخیره ای سیاه بیشه در ۴۰ کیلومتری جنوب شهر و ابگرم دلیر در روستای دلیر و همچنین آبشار هریحان و روستای تاریخی الامل و دره اندرسم با جاذبه فراوان اکوتوریسم و روستای فشکور، بارینگنون در دهکده نمونه گردشگری ناتر، جنگل زیبای مسیر باندر تا اشکارلت، دهکده گردشگری بنفشه ده، جنگل کلاک و گوهر کلا و بقاع متبرکه در روستاهای پردنگون وگویتر و طویر و فضل فاضل بر بلندای کوهستان فشکور و دلیر بعلاوه رودخانه چالوس با شاخه‌هایی فرعی از برار تنگه، واسپول، انگوران و الیت و دلیر … از جاذبه‌های گرذشگری مرزن آباد می‌باشد. برگزاری جشن ۱۴ آبان روز مازندران (تیر ماه سیزده شو) از گذشته رواج داشته، جشن شیردوشان (دئوش)، جشنواره گل نرگس ماسال از جمله سنن و آداب فرهنگی خاص منطقه مرزن آباد می‌باشد.
وجه تسمیه
نام واژهٔ مرزن‌آباد یا مرزان‌آباد را می‌توان با تفکیک دو واژه جدا از هم بررسی کرد. در فولکلور منطقه این باور بین طبری‌ها وجود دارد که «مرزان»، دیو قصه‌ها، در تأمین امنیت کاروان‌های چالوس‌رود به سوی کلاردست نقش داشت و راهداری می‌کرد. جز دوم این واژه نیز به معنی آبادی است. واژه «آباد» هنگام تلفظ در زبان طبری و گویش کلارستاقی در پایان نام روستاها و شهرها به وا تبدیل می‌شود و مرزن‌آباد بصورت «مرزن‌وا» تلفظ می‌شود.
نوا (سم الکساندر)
دریافت
اولین شماره از نوا عرضه به بررسی مثبت از جمله نمره کامل در IFanboy.com. بررسی برای Multiversity کمیک متی Meylikhov به نام سری a «و نه چشم انداز هیجان انگیز» داد و این موضوع را یک «خرید» امتیاز اما تمسخر خود را به قدم زدن.
مرزن‌آباد
دوران باستان
استان مازندران پیش از اسلام تپورستان (به پهلوی: ) نامیده می‌شد که برگرفته از نام قوم تپوری (به یونانی: Τάπυροι) می‌باشد که پس از اسلام قوم طبری نام گرفتند و سرزمینشان طبرستان نامیده شد. به اعتقاد مورخان آماردها نخستین سکنه باستانی مازندران بودند و آماردها از آمل تا تنکابن و تپورها از آمل تا گرگان سکونت داشتند. در عصر هخامنشی در کرانه جنوبی دریای مازندران اقوام، تپوری، آمارد، آناریاکه و کادوسی سکونت داشتند. مورخان آماردها را به مردمان داهه و سکایی و پارسی پیوند داده‌اند. هرودوت از قبیله مارد (mardes) در کنار دائی‌ها (daens)، دروپیک‌ها (dropiques)، و ساگارتی‌ها (sagarties) به عنوان پارس‌های کوچنشین و صحراگرد یاد کرده‌است. پلینیوس مورخ یونانی محل آماردها را قسمت شرقی مارگانیا شناسایی کرده‌است. استرابون(۶۳ ق. م) قوم آمارد را در کنار اقوام تپوری، کادوسی و کرتی به عنوان اقوام کوهستان نشین شمال کشور یاد می‌کند. استرابو می‌نویسد: تمام مناطق این کشور به استثنای بخشی به سمت شمال که کوهستانی و ناهموار و سرد است و محل زندگی کوهنشینانی به نام کادوسی (Cadusii) و آماردی (Amardi) و تپوری (Tapyri) و کرتی (Cyrtii) و سایر مردمان دیگراست، حاصلخیز است. به گفته واسیلی بارتلد تپوری‌ها در قسمت جنوب شرقی ولایت سکونت داشتند و در قید اطاعت هخامنشیان درآمده بودند و آماردها مغلوب اسکندر مقدونی و بعد مغلوب اشکانیان شدند و اشکانیان در قرن دوم ق. م. آنها را در حوالی ری سکونت دادند و اراضی سابق آماردها به تپوری‌ها اهدا شد و بطلمیوس در شرح دیلم یعنی قسمت شرقی گیلان در ساحل بحر خزر در آن زمان از تپوری‌ها نام می‌برد. به گفته یحیی ذکا در «کاروند کسروی» آورده‌است: آماردان یا ماردان، در زمان لشکر کشی اسکندر مقدونی به ایران، این تیره در مازندران نشیمن می‌داشتند و آن هنگام هنوز قبایل تپوران به آنجا نیامده بودند. به گفته مجتبی مینوی قوم آمارد و قوم تپوری در سرزمین مازندران می‌زیستند و تپوری‌ها در ناحیه کوهستانی مازندران و آماردها در ناحیه جلگه‌ای مازندران سکونت داشتند. در سال ۱۷۶ ق. م فرهاد اول اشکانی قوم آمارد را به ناحیه خوار کوچاند و تپوری‌ها تمام ناحیه مازندران را فرو گرفتند و تمام ولایت به اسم ایشان تپورستان نامیده شد.