cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
صفاریان
منبع‌شناسی
منابع تاریخی موجود دربارهٔ مشرق ایران، چه آنهایی که به عربی نوشته شده‌اند و چه آنهایی که از قرن پنجم هجری/یازدهم میلادی به بعد به فارسی تصنیف گردیدند، کلاً با صفاریان خصومت می‌ورزند. بیشتر مورخان بازتابنده محیط اجتماعی سلسله مراتبی و اشرافی خلاف عباسی و امپراتوری سامانیان، غزنویان و سلجوقیان می‌باشند. این مورخان در اصل و نسب پست صفاریان با تحقیر می‌نگرند و آن‌ها را عصیان‌گرانی می‌دانستند که بر ضد اقتدار قانونی خلفا بپا خاسته بودند، و روی‌هم رفته در نظر آن‌ها صفاریان فراتر از راهزنان نبوده‌اند. ظاهراً امرای نخستین صفاری شخصاً احساسات مذهبی شدیدی نداشتند، اگر چه شواهدی در دست است که آن‌ها از ضرورت جلب رضایت طبقات مذهبی سنت بی‌خبر نبوده‌اند. با وجود این، مورخان بارها آن‌ها را به رفض و مهم‌تر از همه به همدلی با خوارج متهم کرده‌اند، زیرا فرقه خارجی در سیستان مدتی درازتر از بیشتر بلاد شرقی اسلام دوام آورده بود. در اینکه صفاریان دارای اعتقادات خارجی بوده‌اند، جای تردید است، اما نمی‌توان انکار کرد که یعقوب افواج خارجی را داخل سپاه خود کرده و از قابلیت‌های جنگی آن‌ها بهره برده بود. نظام الملک که دل مشغولی تهدید فدائیان غلات شیعه به ساختمان امپراتوری سلجوقی بوده، یعقوب را حتی اسماعیلی می‌داند. تنها در نوشته‌های مسعودی که با شیعیان همدلی داشت، قابلیت‌های تردیدناپذیر یعقوب به عنوان یک رهبر نظامی مشفقانه ارزیابی می‌شود.
اسکرینو
اسکرینو روستایی در بلغارستان است که در شهرستان بوبوشفو واقع شده‌است. اسکرینو ۱۵٫۰۳۴ کیلومتر مربع مساحت و ۸۲ نفر جمعیت دارد و ۵۶۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
صفاریان
منبع‌شناسی
در تاریخ سیستان که بخش عمدهٔ آن را مؤلف سگزی گمنامی در سال‌های سده پنجم هجری/یازدهم میلادی نوشته‌است، مطالبی آمده‌است که دشمنی منابع سنی را بسیار تعدیل می‌کند. مؤلف کتاب وطن‌پرستی محلی زیادی نشان می‌دهد و در دست‌آوردهای یعقوب و عمرو با غرور می‌نگرد؛ زیرا این امیران، ولایت دوردست و نسبتاً بی‌اهمیت سیستان را برای مدتی مرکز امپراتوری پهناوری کردند که بر طاهریان غالب آمده و بر خلفای عباسی ترس انداخته بود. تاریخ سیستان از صفاریان در طی دو قرن حیاتشان چنان به تفضیل سخن می‌گوید که می‌توان آن را منحصراً تاریخ صفاریان نامید. تقریباً یک سوم کتاب به تاریخ سیستان و امیرهای صفاری در طی کمابیش ۱۴۰ سال میان به قدرت رسیدن یعقوب و تصرف سیستان به دست غزنویان در سال ۳۹۳ ق / ۱۰۰۳ م اختصاص دارد. گرایش نویسنده ناشناخته این کتاب، خنثی‌کننده سودمند نگرش دشمنانه تقریباً همه منابع دیگر است. این منابع دیگر که در محیط‌های اشرافی و سنی دودمان‌هایی چون سامانیان، غزنویان و سلجوقیان کار می‌کردند، صفاریان را راهزنانی می‌دانستند که درازدستی‌هایی آنان، دودمان محبوبی چون طاهری را در خراسان برانداخت، بنیاد قدرت خلافت در جنوب ایران را سست و لرزان کرد و تنها تلاش بلندپروازانه ایشان برای براندازی دولت سامانیان در ماوراءالنهر پیشروی آنان را متوقف ساخت. نویسندگان سنی وابسته به دستگاه خلافت اتهام همدلی صفاریان با خوارج و استفاده آن‌ها از سپاهیان خارجی را بارها گفته‌اند. اما دست‌کم، این اتهام دومی راست است. وزیر بزرگ، نظام‌الملک توسی که ذهنش را اندیشه تهدید اسماعیلیان و فدائیان ایشان به چهارچوب امپراتوری سلجوقی پر کرده بود، گام را فراتر نهاده حتی یعقوب را از پیروان مذهب اسماعیلی می‌خواند. اما تاریخ سیستان صفاریان را تجسم غرور و میهن‌دوستی محلی می‌بیند، رهبرانی که برای مدتی کوتاه سیستان را مرکز امپراتوری پهناوری کردند که گستره آن از کابل در شرق تا مرزهای عراق در غرب می‌رسید.
تبار
برخی از مورخان نسب یعقوب لیث را به خسروپرویز، می‌رسانند و معتقدند که در زمان حمله اعراب، یکی از فرزندان خسروپرویز در دزپل اقامت گزیده و در گمنامی زندگی می‌گذراند. نوادگان این شخص به علت آنکه از جانب عرب‌ها شناخته شده بودند، تصمیم به ترک آن محل گرفتند و در دژ هفت‌فواد اقامت کردند و چون در آنجا نیز احساس خطر نمودند، به سیستان رفتند و یعقوب از آن خاندان است و نسب او را چنین می‌نگارند: «یعقوب بن لیث بن معدل بن حاتم بن ماهان بن کیخسرو بن اردشیر بن قباد بن خسروپرویز». اما به‌طور کلی، سند معتبری دربارهٔ نیاکان یعقوب وجود ندارد و در انتساب او به پادشاهان ساسانی جای تردید است، زیرا تقریباً عموم حکومت‌هایی که بعد از ورود اسلام در ایران تشکیل شده‌اند، به نحوی خود را به یکی از خاندان‌های بزرگ ایرانی قبل از اسلام منسوب کرده‌اند. علت این انتساب، از طرفی واکنش ایرانیان در مقابل عصبیت عرب‌ها و تحقیر عجم بوده‌است و از طرف دیگر، بدین ترتیب می‌توانستند از حس ملیت‌پرستی مردم استفاده کنند و با بیدار کردن غرور قومی از کمک و یاری آن‌ها برخوردار شوند. علاوه بر آن به مقابله با فرستادگان خلفا پرداخته و حکومت مستقلی تشکیل دهند. فرمانروایان مسلمان، از ایرانی گرفته تا عرب و ترک، همگی خود را به گونه‌ای به دودمان ساسانی متصل می‌کردند و بدین‌گونه، ساسانیان هیچ‌گاه فراموش نشدند.
یعقوب لیث
یعقوب در سال ۲۵۹ با حیله و بدون جنگ بر نیشابور دست یافت. او در خراسان تجهیزات نظامی طاهریان را تصاحب نمود و جمعی از نظامیان و مردم خراسان را به سپاه خویش ملحق ساخت. یعقوب در این زمان در اوج قدرت به سر می‌برد. او پیش از تصرف نیشابور طی نامه‌ای به محمد بن طاهر اعلام کرده بود که به دستور خلیفه، قصد تصرف سرکوبی حسن بن زید را دارد. حال بعد از تصرف در خراسان، با امکانات بهتر می‌توانست این مقصود را به انجام برساند. یعقوب در مسیر حرکت خود به سوی طبرستان، گرگان را تصرف کرد. پیش از ورود او به طبرستان، بعضی از امرای محلی که با داعی کبیر دشمنی داشتند به او پیوستند. یعقوب مقاومت‌های داعی کبیر و مردم را درهم شکسته تا آمل پیشروی کرد. داعی کبیر از مردم خواست تا با تشکیل دسته‌های نظامی کوچک، به شیوه پارتیزانی، سپاهیان یعقوب را از پا درآورند، یعقوب نیز متقابلاً بر مردم سخت گرفت: «تا ولایت چنان شد که از طعام و لباس هیچ با خلق نماند».
فروپاشی صفاریان
نویسنده کتاب تاریخ سیستان، به صورت غیرمستقیم به نقش ترک‌ها در فروپاشی سلسله صفاری اشاره دارد:
فرهنگ و ادبیات
بعد از فتح ایران به دست عرب‌ها، زبان عربی، زبان رسمی و دیوانی شناخته شد. چون صفاریان حکومت قسمتی از شرق ایران را به دست آورند، یعقوب که احساسات وطن‌پرستی و استقلال طلبی بر او غلبه داشت، به مخالفت با فرهنگ و زبان عربی — که ثمره و نشان غلبه بیگانگان بر سرزمینش محسوب می‌شد — برخاست. وقتی شاعری بنا بر رسم زمان، قصیده‌ای به عربی در مدح یعقوب لیث سرود، وی او را ملامت کرد که چرا به زبانی که نمی‌فهمد برایش شعر سروده‌است. با شنیدن این سخن، محمد بن وصیف که ادارهٔ امور دیوان یعقوب را بر عهده داشت، قصیده‌ای به فارسی در مدحش سرود و این قصیده آغاز سرودن شعر درباری به این زبان گردید. آیا یعقوب، واقعاً زبان عربی نمی‌دانست یا تظاهر به ناآشنایی می‌کرد؟ دقیقاً مشخص نیست. از طرفی بعید می‌نماید که او با حضور در جمع مطوعه، و در ارتباط و زد و خورد با خوارج که قسمت اعظم زندگی‌اش شامل می‌شود، از این زبان بهره‌ای نگرفته باشد. در تاریخ سیستان آمده‌است که بیشتر پیروان حمزه بن آذرک، عرب‌ها بودند. از طرف دیگر، وقتی می‌خوانیم که یعقوب هنگام گذر از ویرانه‌های خانه صالح بن نصر، وقتی با تاسف دبیرش از نوشته روی دیوار روبرو می‌شود، علت را جویا می‌گردد و دبیر نوشته را می‌خواند و ترجمه می‌کند. در جای دیگر آمده‌است که چون شعر عربی ممدوحان بر او عرضه شد، «او عالم نبود، درنیافت».
این نظریه که نخستین شعر فارسی در زمان صفّاریان سروده شده‌است، درست نیست. نمونه‌هایی از اشعار فارسی که در زمان طاهریان سروده شده مانند دو قطعه از حنظلهٔ بادغیسی در دست است و احتمالاً زودتر از آن هم کوشش‌هایی برای سرودن شعر به اوزان محلی یا در قالب شعر عربی به‌طور پراکنده این‌جا و آن‌جا صورت گرفته باشد، اما از آن‌ها چیزی به دست ما نرسیده‌است. اقدام یعقوب محرّکی در سرودن شعر فارسی شد و آغاز سنتی گردید که سامانیان، پیشروان راستین رستاخیز ادبی ایران، آن را برگرفته و گسترش دادند.
محمد بن وصیف، یعقوب را بر فتوحات متعدد و غلبه بر زنبیل و عمار خارجی و تسخیر سیستان، کرمان، فارس و هرات می‌سازد و می‌گوید:
یوریکا
یوریکا یک حرف ندا است که در زمان جشن یک کشف یا اختراع استفاده می‌شود. ریشه آن به ارشمیدس ریاضیدان و مخترع یونان باستان بر می‌گردد. در فارسی به «یافتم، یافتم!» معروف است.
صفاریان
فرهنگ و ادبیات
محمد بن وصیف در زمان عمرو ونیز شاهد وقایع تاریخی بود و اشعاری در کشته شدن رافع (۲۸۳ ه‍.ق) دارد:
این شاعر که در دوره یعقوب، عمرو و طاهر را به‌طور کامل دریافته بود، از بی ارادگی طاهر در خلاصی عمرو آزرده خاطر بود، برای اینکه واقعیات را برای عمرو روشن سازد، اشعاری می‌سراید که عمرو با خواندن آن‌ها نومید گشت و دل از این جهان برگرفت:
یوریکا
این کلمه را ارشمیدس در حالی فریاد می‌زد که فهمید چگونه می‌توان حجم معادل هر جسم را با فرو بردن آن در آب و اندازه‌گیری حجم آبی که از ظرف بیرون می‌ریزد، محاسبه کرد. او این نکته را در حمام و در حالی که در وان پر از آب فرورفت فهمید.
صفاریان
فرهنگ و ادبیات
آخرین نشان محمد وصیف را در شعری می‌یابیم که بعد از دستگیری طاهر و یعقوب، پسران محمد بن عمرو، و گسیل آن به بغداد (۲۹۶ ه‍.ق) سروده‌است:
بر روی سنگ گور یعقوب دو بیت شعر عربی با ترجمه فارسی مشاهده شده‌است:
مؤلف مقاله «دو بیت فارسی بر تربت یعقوب لیث» آن اشعار را متعلق به محمد بن وصفیق می‌داند که به هر دو زبان شعر می‌گفته‌است.
بسام کرد که از خوارج بود و بعد از صلح خوارج در نزد یعقوب ماند و به تبع محمد بن وصیف به فارسی شعر می‌گفت:
مخلد، یکی دیگر از شعرای عصر یعقوب است. او از مردم سیتان بود و به فارسی شعر می‌گفت و شعری دربارهٔ عمار خارجی و یعقوب دارد:
ترجمه و تکمیل کتاب «دانشور دهقان»، یکی دیگر از خدمات فرهنگی است که به یعقوب نسبت داده شده‌است. در مقدمه شاهنامه بایسنقری می‌خوانیم: یعقوب لیث که در صدد احیای سنن ایران قدیم بود، دستور داد این کتاب را که حاوی داستان‌های ملی ایرانیان بود، به دربارش آورند و ابومنصور عبدالرزاق، وزیر، خواست مقدماتی فراهم سازد تا ضمن برگردان آن از زبان پهلوی به فارسی، قسمت‌های مربوط به زمان خسروپرویز تا پایان یزدگرد سوم را نیز بر آن بیفزایند. این کار را مسعود بن منصور و چهار تن دیگر انجام دادند.
در عصر عمرولیث نیز می‌توانی از چند شاعر نام برد: مشرفی به پارسی شعر می‌گفت، و وفات این را ۲۸۳ ه‍.ق نوشته‌اند:
گویا در زمان طاهر، دیگر اصرار به سرودن شعر فارسی از بین رفته، شعرا به عربی یا به عربی و فارسی شعر می‌گفته‌اند، یعقوب، برادر طاهر، به شاعری که در چهار بیت عربی او را مدح کرده بود، چهارهزار درهم جایزه می‌دهد.
سازندگی‌های صفاریان
یعقوب در شهر زرنگ میان دروازه فارس و طعام، کاخی ساخت که دارالعماره نیز در آن واقع بود. همچنین بنای قسمتی از بازارهای شارستان زرنگ را که در اطراف مسجد آدینه قرار داشتند، از آثار یعقوب لیث می‌دانند و گفته می‌شود یعقوب عایدات آن را که روزانه هزار درهم برآورد می‌شد، وقف مسجد آدینه در سیستان و مسجدالحرام در مکه کرده بود. مقدسی نیز بنای یکی از مناره‌های مسجد جامع شهر زرنگ را ساخته یعقوب لیث می‌داند. از بناهای دیگری که به یعقوب لیث نسبت می‌دهند، قلعه سعیدآباد در شهرستان اصطخر است که چون بر آن غلبه یافت، خرابش کرد، ولی بعدها که به ساختمانی جهت زندان نیاز پیدا شد، دستور داد که در همان محل زندان بسازند. «و آنجا را زندان خشم‌گرفتگان و کسانی که از کشتن ایشان چشم می‌پوشید، قرار داد».
کاخ عمرولیث نیز در شهر زرنگ، میان دو دروازه فارس و طعام قرار داشت و ساختمان بزرگی که خزانه او را تشکیل می‌داد، میان دو دروازه کرکویه و نیشک واقع بود. بنای شهر سَینج را نیز به عمرولیث نسبت می‌دهند، این شهر از توابع کرمان و در نزدیکی ایالت سیستان بوده‌است. او در نیشابور، در کنار «میدان حسین» و در نزدیکی زندان شهر، دارالعماره ساخت. دارالعماره خراسان در عهد اکاسره تا آخر عهد طاهریان در بلخ و مرو بود، و چون دولت به بنی لیث رسید، عمرو بن لیث در نیشابور دارالعماره را ساخت و نیشابور دارالملک خراسان شد. همچنین در شهر شیراز به سال ۲۸۱ هجری قمری مسجدی معروق به «جامع عتیق» بنا نهاد. «گفته‌اند آن مقام هرگز از ولی خالی نبوده و بین محراب و منبر دعا را اجابت بود». ساختمان مسجد دیگری در جیرفت به عمرولیث نسبت داده می‌شود که در زمان تسلطش بر کرمان بنا شده‌است؛ و گفته می‌شود طغرل‌شاه در این مسجد دفن است. رباطی را نیز در راه سیستان به کرمان و فارس از آثار او به حساب می‌آورند. آبادانی‌های عمرو در اطراف نیشابور تا سال‌های بعد نیز شهرت داشته‌است. بیهقی می‌نویسد: «چون خبر او (شورش ابوعلی سیمجور و حرکت او به سوی نیشابور) به امیر محمود رسید، از شهر (نیشابور) برفت و به باغ عمرولیث در یک فرسنگی شهر فرود آمد».
طاهر، جانشین عمرو، در بُست، باغی ساخت که دارای ۹ گنبد بود و کاخی بر کناره هیرمند که به «قصر بوالحسنی» معروف است.
به بازماندگان صفاری نیز بناهایی نسبت داده می‌شود. مؤلف کتاب احیاءالملوک می‌نویسد: طاهر بن محمد بن طاهر خلف در زمان سلجوقیان در قلعه ارگ سیستان بنایی ساخت که به «سرای طاهری» معروف است و ویرانه‌های آن سخن از عظمت این خاندان دارد.
در سیرجان نیز، در اطراف شهر، دو رشته قنات وجود داشته که آب منازل و باغ‌های شهر را تأمین می‌کرده‌اند. این دو رشته را به بازماندگان صفاری نسبت می‌دهند.
داس
داس یکی از ابزارآلات دستی کشاورزی است که از دسته‌ای معمولاً چوبی و تیغه‌ای آهنی به شکل قوس تشکیل شده‌است که این قوس می‌تواند نیم‌دایره‌ای یا بیشتر باشد. بخش داخلی این تیغه تیز و برنده‌است و کشاورز از آن برای دروی محصولاتی همچون گندم و جو یا علف و یونجه در هنگام برداشت استفاده می‌کند. شکل نیم‌دایره‌ای و تیغهٔ تیز درونی داس به کشاورز این امکان را می‌دهد تا ساقه‌های گیاه را درون آن قرار داده و از انتهایشان قطع نماید. او برای این کار می‌تواند محصول را به‌صورت دسته‌دسته در یک دستش گرفته و با دست دیگرش که داس را نگاه می‌دارد؛ درو نماید که در این صورت حرکت تیغهٔ داس به سمت فرد دروگر خواهد بود. همچنین او می‌تواند گیاهان را با گذاردن چوبدستی‌ای بر رویشان در جای خود محکم نموده و سپس درویشان نماید یا اینکه آنها را بدون نگهداشتنشان ببرد که در این صورت حرکت داس معمولاً به سمت مخالف خواهد بود.
داس می‌تواند دارای دستهٔ کوتاه باشد که در این صورت کشاورز با یک دست آن را نگاه داشته و با خم‌شدن بر روی زمین به دروی محصول می‌پردازد یا اینکه دسته‌اش بلند باشد که در این صورت فرد دروگر آن را با دو دست گرفته و به‌صورت ایستاده محصولاتش را درو می‌نماید. داس دسته‌بلند در عین‌حال از تیغهٔ بلندتری نسبت به داس دسته‌کوتاه برخوردار است.
کبالت-۶۰
کبالت-۶۰ یکی از ایزوتوپهای عنصر کبالت است که در پزشکی هسته‌ای و پرتودرمانی دارای اهمیت فوق‌العاده ایست.
محاصره اسکندریه (۶۴۱)
محاصره اسکندریه (Siege of Alexandria) به واقعه‌ای در سال ۶۴۱ میلادی اشاره دارد که طی آن نیروهای خلافت راشدین، بندر مهم اسکندریه در دریای مدیترانه را به دور از امپراتوری روم شرقی تصرف کردند. در آن زمان اسکندریه مرکز استان بیزانس مصر بود. این امر به کنترل دریایی روم شرقی و تسلط اقتصادی بر مدیترانه شرقی پایان داد و در نتیجه منجر به تغییر قدرت ژئوپلیتیکی بیشتر به نفع خلافت راشدین شد.
بیگانه جوان
بیگانه جوان محصول ۱۹۵۷ یک فیلم درام با بودجه پایین و نخستین فیلمی است که جان فرانکن‌هایمر کارگردانی کرده‌است و براساس یک نمایش تلویزیونی می‌باشد.
هلموت گریم
هلموت گریم (Helmut Griem؛ April 6, 1932 – 1932:4:6, November 19, 2004) یک هنرپیشه اهل آلمان بود. وی بین سال‌های ۱۹۵۶ تا ۲۰۰۲ میلادی فعالیت می‌کرد.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به صحرای تاتارها، لودویگ، کاباره، کوه جادو، عقاید یک دلقک اشاره کرد.
سیاست علم
سیاست علم خط‌مشی‌ها یا سیاست‌گذاری‌هایی است که برای تأثیرگذاری بر تخصیص و توزیع منابع برای فعالیت‌های علمی و فنی یا اثربخشی این منابع تخصیص‌یافته و پیامدهای اجتماعی آن طراحی و تدوین می‌شوند. سیاست علم در سطح پژوهش علمی با کمک گرفتن از تاریخ، اقتصاد، جامعه‌شناسی و فلسفهٔ علم و مشاهده‌ها و تحلیل‌های نوین در مورد فرایند سیاست‌گذاری به مطالعهٔ فعالیت‌های علمی می‌پردازد.
گروهی از نویسندگان هم تلاش کردند تا اصطلاح‌های دیگری را جایگزین سیاست علم بکنند مانند «علمِ علم» توسط گلد اسمیت و مکی یا «خط‌مشی علمی» که هیچ‌یک از این تلاش‌ها مثمرثمر نبوده و رواج نیافته‌است. بیشتر تلاش‌گران این حوزه چه در تحلیل‌های نظری یا سیاست‌گذاری‌های عملی با تعابیری که بر قطعیت و انسجام سیاست علم تأکید کند راحت نیستند چرا که این حوزه بسیار غیرقطعی و مناقشه‌برانگیز است.
حوزه سیاست علم
امروزه واژه علم بیش از آن که به مجموعه ای از دانسته ها اشاره داشته باشد، بیانگر مجموعه ای از تلاش های نظام مند برای درک عالم و حل مسائل است. سیاست علم با سیاست گذاری برای علم (یا به عبارت دقیق تر سیاست گذاری برای نظام علمی) سروکار دارد، که این امر مسائلی مثل تأمین مالی تحقیقات دانشگاهی، مالکیت و حقوق دارایی های فکری حاصل از تحقیقات علمی و سیاست های آموزشی و سایر مسائل در سیاست عمومی را در بر می گیرد. اهداف دولت ها از دنبال کردن سیاست علم، چندگانه است و شامل پرستی ملی و ارزش های فرهنگی اجتماعی، امنیت ملی و اهداف اقتصادی است.
کریس فریمن می‌گوید اولین صاحب‌نظری که درباره لزوم ورود دولت و سیاستگذاران به حوزه علم سخن گفت برنال، تاریخدان برجسته انگلیسی در کتاب کارکرد اجتماعی علم (برنال 1939) به عنوان یک پیشرو در اندازه‌گیری فعالیت‌های تحقیق و توسعه و نقش آن در رشد اقتصادی در انگلستان؛ توصیه کرد که دولت در تحقیق و توسعه سرمایه‌گذاری کند. در آمریکا وانوار بوش گزارشی در سال 1945 تدوین کرد تحت عنوان علم: مرزهای بی‌پایان که در آن برنامه دستورکار سیاست‌گذاری علم و فناوری در آمریکای پس از جنگ را تدوین کرده بود. بوش هم مانند برنال به شدت به دولت توصیه کرد که در سرمایه‌گذاری در پیشبرد علم فعال گردد (بوش، 1945). اما دلیل اصلی برای ورود قاطعانه دولت در حوزه سرمایه‌گذاری برای تحقیق و توسعه شاید بیش از همه نحوه خاتمه یافتن جنگ جهانی دوم و شروع جنگ سرد باشد. موفقیت پروژه بمب اتم در آمریکا که به خاتمه یافتن جنگ جهانی دوم انجامید، اهمیت مقام علم را در جوامع غربی افزایش داد و این تصور را به غلط و یا درست پیش آورد که اگر سرمایه‌گذاری با نرخ بسیار زیاد بر روی علم انجام شود، علم می‌تواند جوابگوی بسیاری از نیازها مانند نیازهای امنیتی و رشد و توسعه آن باشد (بوراس، 2005). رقابتی که بین روسیه و آمریکا پس از جنگ جهانی دوم بر سر برتری علمی روی داد و در رشته‌هایی چون فناوری هسته‌ای و یا فضایی مانند جنگ ستارگان نمود یافت و کل دوران جنگ سرد را از 1945 تا 1991 یعنی سال فروپاشی شوروی را تحت تأثیر قرار داد.
بازیگران در سیاست‌گذاری علمی، دانشگاه‌ها، مؤسسات و لابراتورهای تحقیق و توسعه هستند که در تحولات سیاست‌گذاری ها روز به روز بیشتر مشارکت داده می شوند. سیاست علمی دولت‌ها، معمولاً با اهداف متفاوتی مانند غرور ملی، امنیت نظامی و یا رشد اقتصادی تدوین می‌گردد. مهم‌ترین موضوعاتی که در سیاست علم مطرح است آن است که حجم مناسب منابع مالی برای این حوزه به چه نحوه تعیین شده و تخصیص یابد. به علاوه اینکه چگونه توزیع مناسبی از منابع بین بازیگران انجام پذیرد.
فرانسیس هاوکسبی
فرانسیس هاوکسبی (Francis Hauksbee؛ ۱۶۶۶ – ۱۷۱۳) یک فیزیک‌دان، و ریاضی‌دان اهل انگلستان بود. وی از پیشگامان کشف الکترون و بررسی خواص الکتروستاتیک بود.
چمسنا
چمسنا (به لاتین: Trzemeszna) یک روستای لهستان در لهستان است که در Gmina Tuchów واقع شده‌است.
طاق کسری
ایوان خسرو یا طاق کسری یا ایوان مدائن برجسته‌ترین یادگار شاهنشاهی ساسانی، در تیسفون واقع در کشور عراق کنونی است. ایوان طاق کسری به عرض ۲۵متر پس از پل گاومیشان در ایران، عریض‌ترین طاق معماری باستان است. این ایوان بلندی تقریبی ۳۰ متر و پهنایی نزدیک به ۴۳ متر دارد. ارتفاع نمای عمارت زمانی به ۷ متر بلندتر از ارتفاع طاق می‌رسید.
کاخ تیسفون و به خصوص ایوان باشکوه آن در زمان ساسانیان محل برگزاری دیدارهای مهم، بارعام و همچنین محل برگزاری جشن‌های سنتی مانند نوروز در حضور شاهنشاه ساسانی بوده‌است.
مطالعات متعددی بر روی این بنای تاریخی انجام شده، که شامل عکس‌هایی بسیار نفیس می‌شود که قبل از این‌که یک سوم بنا در سیل ۱۸۸۸ میلادی تخریب شود گرفته شده و در سفرنامه ژان دیولافوا به چاپ رسیده‌است.
واژه کسری، عربی است که عرب‌ها پادشاهان ساسانی را به آن لقب می‌خوانده‌اند و آن کلمه معرب اسم خسرو اول و خسرو دوم است که به آهنگ و لهجهٔ عربی درآمده. داستان کوشش منصور خلیفهٔ عباسی در تخریب کاخ ساسانیان معروف است که او نخست شروع به تخریب کرد و چون دید که آن عمل، خرج گزاف دارد و کاری دشوار است، از ادامهٔ کار منصرف شد.
موقعیت مکانی
این اثر باستانی در ۳۷ کیلومتری جنوب شهر بغداد در کنارهٔ خاوری رود دجله واقع شده‌است. ایوان کسری در کنار شهر سلمان پاک قرار دارد. طاق کسری همچنین نزدیک به آرامگاه سلمان فارسی از یاران محمد پیامبر اسلام است.
تاریخ احداث و موقعیت تاریخی بنا
گمان دربارهٔ سال ساخت بنا یکی از مشکلات اساسی در مورد آن است؛ زیرا که هرگونه گمانه‌زنی و تفسیر در مورد این عمارت رابطهٔ مستقیم با سال ساخت آن دارد. دیدگاه‌ها از تعلق بنا به شاپور یکم (۲۴۱–۲۲۴ میلادی) تا دوره‌ای جدیدتر یعنی دورهٔ خسرو یکم (انوشیروان) (۵۷۸–۵۳۱ میلادی) متفاوت است.
نخستین بار حمزه اصفهانی درکتاب یاقوت به نقل از ترجمه وقایع پهلوی ابن آل موقاف گفته که ایوان مدائن توسط شاپور اول پادشاه ساسانی ساخته شده‌است. این تاریخ، توسط ارنست هرتسفلد ترجیح داده شده‌است. گرچه خود حمزه اصفهانی، دیدگاه دیگری را مورد قبول دارد و می‌گوید به نقل از یک موبد زرتشتی، ایوان به دستور خسرو پرویز (۶۲۸–۵۹۰ میلادی) ساخته شده‌است. در منابع دیگر خسرو انوشیروان به‌عنوان بنیان‌گذار بنا نامیده شده‌است. این دیدگاه در سال‌های اخیر و به‌خاطر قابل فهم و ساده بودن آن مورد توجه قرار گرفته‌است. در یاقوت اما آمده که ساخت بنا، کار چندین پادشاه بوده‌است.
از سوی دیگر، مشکل اصلی از این‌جا نشأت می‌گیرد که نویسندگان قرون وسطی ایوان کسری را با «کوشک اسپید» (کاخ سفید) اشتباه می‌گیرند. این اشتباه شاید از این‌جا است که به قول محمد بن جریر طبری وقتی سردار پیروز مسلمانان سعد بن ابی‌وقاص ایوان مدائن را در سال ۶۶۳ به اشغال درآورد او در کاخ سفید منزل گرفت ولی نماز را در ایوان کسری خواند. اما در زمان نوشتن یاقوت حموی، مدت‌ها از تخریب کاخ سفید گذشته بود و از مصالح آن برای ساخت دیگر بناها استفاده می‌شد و شاید به‌خاطر این مسئله است که نظر بیشتر کارشناسان بر این است که دو بنا به یک مجتمع تعلق داشتند. درحالی‌که این کاملاً روشن است. به نقل از نویسندگان اوایل قرون وسطی کاخ سفید در قسمت عتیق مدائن و ایوان کسری در اسبانبر قرار داشته‌است.
در مجاورت طاق، چهار دسته ویرانه مشاهده می‌شود که جالب‌ترین آن‌ها تلی است معروف به حرم خسرو؛ این ویرانه‌ها جزء کاخ بوده‌اند. به فاصلهٔ حدود ۴۶۰ متری جنوب خاوری طاق، بقایای ساختمان‌هایی مشاهده می‌شود که تا گوشهٔ دیوار معروف به بستان کسری، که شاید حصار باغ گوزنان خسرو بوده‌است امتداد دارد. بنابر عقیدهٔ باخمان همکار رویتر بستان کسری گویا یکی از شهرهای مدائن بوده که به از اندیو خسرو (وه انتیوک خسرو) نام داشته‌است. در فاصلهٔ حدود ۹۱۰ متری جنوب غربی بستان تلی به ارتفاع ۶ الی ۵/۷ متر واقع است که قاعده‌اش چهارگوش و معروف به تل‌الذهب (تل طلا) یا خزانه کسری است. ظاهراً در اصل، بنای واحدی بوده که خسرو پرویز برای خزائن خود ساخته بود. طاق کسری که عظیم‌ترین و نظرگیرترین یادبود عظمت گذشتهٔ تیسفون است، در وسط ویرانه‌های مدائن قرار دارد.
معماری
این بنا نه برای نمایش مهندسی، بلکه به منظور نمایش عظمت ساخته شده، تا نشانگر قدرت و ثروت باشد. سفیران ملت‌های دیگر را حیران سازد و به دولت‌های دست‌نشاندهٔ سرکش اخطار کند که این سلسله، قدرت درهم شکستن هر مبارزه‌ای را دارد. ارزیابی این اثر تاریخی از روی نمای آن، یعنی از روی وضع کنونی آن، تا حدی نابه‌جاست. چون این ویرانه جز یکی از چهار جبهه‌ای نبوده که حیاط بزرگ مرکزی را احاطه می‌کرد، جز واحدی در یک فضای محصور نبوده‌است. ایوان، آن چنان‌که اینک می‌بینیم تنها یک شکاف حیرت‌انگیز نبود. در اصل آن را یک پردهٔ سنگین زر بافت می‌پوشاند که ارتفاع زیاد و فضای نقش‌های متنوع آن گویای ثروت فراوان بود.
نمای باقی‌مانده که طاق بزرگی رو به خاور در مرکز آن قرار دارد یک سمت صحنی پهناور را که بقیه آن از میان رفته، تشکیل داده‌است. در برابر این ایوان، ایوان بزرگ دیگری رو به باختر قرار داشت که تنها آثار آن بر روی زمین به چشم می‌خورد.
ایوان بزرگ و عظیم از ۲۵ متر عرض و ۴۳ متر عمق دارد و ارتفاع طاق به ۳۰ متر می‌رسد که در نوع خود شگفت‌انگیز است.
ابن خردادبه جغرافی‌دان قرن نهم میلادی، آن را زیباترین بنا که با آجر و گچ ساخته شده نامیده‌است.
تأثیرات معماری اشکانی، یونانی-رومی و سوریه‌ای در معماری بنا به چشم می‌خورد. از انتهای ایوانی که رو به خاور، باز می‌شود راهی از یک درگاه به درون مجموعه‌ای از اتاق‌های کوچک‌تر که به هم راه دارد و از آن‌جا به درون یک تالار محصور بسیار بزرگ که هم عرض ایوان است و همچنین بایستی دارای طاق گهواره‌ای بوده باشد، باز می‌شود. در هر یک از دو طرف ایوان، اتاقی بر محور اصلی قرار داشت که به وسیله یک راهرو از ایوان جدا می‌شد و به وضوح مانند ایوان کرخه و نه بزرگی آن طاق دار بود. اگر آن بخش از نقشه که ضمن کاوش‌ها آشکار شده‌است به‌صورت متقارن تکمیل شود، ساختمانی مستطیل‌شکل حاصل می‌شود که شامل دو مجموعه اتاق متوالی بر محور مرکزی بناست که هر یک مشتمل بر سه اتاق بزرگ دارای طاق گهواره‌ای است. اتاق‌های میانی به‌خاطر طول و عرض و ارتفاع بیشتر، کل نقشه را تحت‌الشعاع خود قرار می‌داد. مجموعه اتاق‌های میانی جلویی مانند ایوان باز بود، این اتاق با راهروهایی از اتاق‌های جانبی جدا می‌شد. منطقه‌ای شامل واحدهای مسکونی کوچکتر تمام عرض بنا را در محور عرضی می‌گرفت، و هم به‌عنوان جداکننده و هم به‌عنوان گذرگاه، میان مجموعه اتاق‌های بزرگ جلویی و عقبی ایفای نقش می‌کرد. در دو انتهای این دو ردیف از اتاق‌های کوچک‌تر تالارهای چهارگوش واقع بود که احتمالاً گنبددار بوده‌است، گرچه به صرف این‌که اتاق چهارگوش بوده‌است نمی‌توان با قاطعیت چنین نتیجه‌گیری کرد. در مورد نیمهٔ دیگر، که در قسمت مقابل قرار داشت، تنها می‌توان با اطمینان گفت که آن هم ایوانی رو به حیاطی که بین دو نمای ساختمان واقع بوده‌است.
معماران خسرو که تصویری از مقدار فشاری که توسط بنایی با چنین ابعاد غول‌آسا ایجاد می‌شد نداشتند، پایه‌ها را بسیار پهن گرفتند تا از قدرت تحمل چنان فشاری مطمئن شوند. پهنای پایه‌ها در قسمت زیر طاق، چهار و در پایین، هفت متر است. ضخامت طاق حتی در بالاترین نقطهٔ آن به یک متر می‌رسید. نقشهٔ بنا گر چه غیرعادی، ولی اساساً ساده بود و تأثیر آن بیشتر ناشی از عظمت بنا بود.
فضای بزرگی که باید طاق‌بندی می‌شد، سازندگان به منظور کاهش اندازهٔ دهانه تا حد امکان، به تدریج رج‌های افقی آجرهای بالای پاکار قوس را به سمت داخل متمایل می‌ساختند. بدین ترتیب، دیوارها ضمن یک انحنای جزئی به هم نزدیک و دهانهٔ فوقانی با رج‌های عمودی پوشانده می‌شد که به شکل قطاع بزرگی از یک دایره بود؛ بنابراین، بخش نیم‌بیضی یا سهمی طاق‌ها یا قوس‌ها که در معماری ساسانی بسیار فراوان دیده می‌شود، نتیجهٔ در نظر گرفتن استحکام و ثبات نیست بلکه ناشی از فرایند عملی ساخت بناست.
در هر سمت قوس سهمی ایوان، دیوار آجری عظیم به شش طبقه تقسیم شده و همین قاعده در طراحی نمای قصر اشکانی در آشور نیز دیده می‌شود. علاوه بر این، نقشهٔ کف قصر تیسفون، چنان‌که کاوش‌ها نشان داده‌اند با نقشهٔ حیاط کاخ اشکانی سازگار است.
در ایوان طاق کسری، درون پوستهٔ طاق، لوله‌های سفالی به فواصل منظم تعبیه شده‌است، اما از آن‌جا که این ایوان باز است، لوله‌ها نمی‌توانند هیچ ارتباطی با نور یا تهویه داشته باشد از این گذشته، لوله‌های مشابهی در قسمت تحتانی طاق که چندین متر قطر دارد، یافت شده که انتهای خارجی این لوله‌ها با ملات مسدود شده‌است، این نظریه مطرح شده که ممکن است آن‌ها به منظور آویختن چراغ‌ها به‌کار می‌رفته‌است.
تزئینات
دیواره‌های داخل بنای ایوان کسری تزئینات مفصل داشت و با استفاده از مرمر رنگی برداشته شده از کلیسای انطاکیه و موزائیک‌های شیشه‌ای که صحنه‌های نبرد، مثل صحنه‌ای که خسرو را سوار بر اسبی زرد در شهربندان انطاکیه نشان می‌دهد تزئین شده بود.
کف‌ها را با استفاده از صفحات مرمر ضخیم که با قالی‌های ابریشمی دارای نقشهٔ باغ و درخت و جوی‌های آب مفروش بود پوشانده بودند. تخت را در انتهای ایوان بزرگ و پشت پرده‌ای قرار داده بودند که تنها مواقعی که شاهنشاه آمادهٔ بار دادن بود به کنار زده می‌شد.
تئوفیلاکت سیموکاتا، مورخ یونانی گفته‌است که امپراتور ژوستینین سنگ مرمر یونانی برای خسرو تهیه کرد و صنعت‌گران ماهری فرستاد که کاخی به سبک رومی در نزدیکی تیسفون برایش ساختند. البته این از یک وقایع‌نگار یونانی بعید نیست که کوچک‌ترین سهمی از آن مانند استفاده از مرمر یونانی یا چند استادکار یونانی یا سوریه‌ای‌تبار را طوری وانمود کند که کل معماری بنا را به بیزانس نسبت دهد. این درحالی است که سبک معماری بنا با معماری اشکانی نیز قرابت دارد و البته که تأثیرات هلنی در معماری آن را نیز نمی‌توان نادیده گرفت. چنان‌که سبک طاقچه‌بندی نما و تزئین دور طاق بزرگ، نشان از منشأ این سبک در سوریه دارد.
همچنین آمیانوس مارسلینوس کاخی تابستانی را در نزدیکی تیسفون وصف می‌کند که دیوارنگاره‌هایی از صحنه‌های شکار داشته‌است. در طاق کسری موزائیک شیشه‌ای به‌کار رفته بود. خرده‌های کوچکی از این موزائیک‌ها یافت شده‌است، هر چند که هیچ نشانه‌ای از خود نقش‌ها به دست نیامده است. اما براساس گزارش مورخان اسلامی می‌دانیم که تصویر خسرو بر دیوار اتاق سریر شاهی، سوار بر اسبی زرد، چنان‌که در محاصرهٔ انطاکیه دیده شده، نقش بسته بود.
استفاده از گچبری در دورهٔ ساسانیان که سابقهٔ آن به پارتیان می‌رسد با روش‌های متنوع توسعه پیدا کرد. در اکثر بناهای به‌جای مانده از آن دوره، نقوش گچ‌بری دیده می‌شود. از این عامل تزئینی در کاخ‌های تیسفون نیز به‌کار رفته‌بود. مقدار زیادی از بقایای گچبری‌هایی که زینت عمارت‌ها بوده به‌دست آمده از جمله نقوش گیاهی، نمادهای مذهبی، صفحات مستطیل با تصویر خرس و گراز و درخت زندگانی که طاووسان بر آن نشسته‌اند. ضمن این‌که قطعات شکستهٔ مجسمه‌های دیواری کوچکی به‌دست آمده از زنان رقاص و نوازندگان عود و مستانی که بر بستر خفته‌اند و امثال آن.
از جملهٔ آن‌ها قاب گرد گچ‌بری به قطر تقریباً یک متر یافت شده که روزنهٔ گِرد مرکز آن را گلواره‌ای متشکل از قوس‌های نخل و پیچک دربرگرفته‌است. بازسازی کنگره‌های طاق کسری را با پله‌بندی راست گوشه نشان می‌دهد. اما به احتمال بیشتر، زاویه‌ها باید حاده بوده باشد. با قضاوت برمبنای وضعیت یافته‌ها می‌توان گفت تمام ساختمان‌های واقع در محوطه‌های کاخ تیسفون دارای این نوع کنگرهٔ دارای بارو و شباک‌کاری شده بود.
منتیش
منتیش یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه لیتومیریتسه واقع شده‌است. منتیش ۷٫۶۵ کیلومتر مربع مساحت و ۵۰۳ نفر جمعیت دارد و ۲۱۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
طاق کسری
روند تخریب بنا
معروفِ مورخان است که ابوایوب الموریانی در سال ۱۴۶قمری (۷۶۳م) به خلیفه منصور (خلیفه) پیشنهاد کرد طاق کسری (یا ایوان خسرو) را ویران کند و مصالح آن را برای بنای بغداد به‌کار برند. منصور با خالد برمکی (وزیر ایرانی‌اش) مشورت کرد. خالد به جد خلیفه را از تخریب این ایوان معظم برحذر داشت و گفت چنین کاری مخارج گزافی خواهد داشت. خلیفه از مخالفت او برآشفت و گفت: «مخالفت تو برای جانبداری از ایرانیان است.» خلیفه به تخریب طاق کسری فرمان داد. مخارج این کار بر خلیفه گران آمد و به فکر افتاد از ادامه تخریب منصرف شود. دوباره به خالد رجوع کرد و نظرش را پرسید. خالد گفت: بهتر است خلیفه کار ناتمام تخریب طاق کسری را به پایان برد وگرنه آیندگان خواهند گفت اعراب از خراب‌کردن بنایی که ایرانیان برپا کرده بودند، عاجز ماندند. خلیفه از ادامه تخریب منصرف شد. این روایت در کتب تاریخی فراوانی آمده‌است. مسعودی در مروج‌الذهب نوشته‌است: «هارون‌الرشید مصمم شد ایوان [کسری] را خراب کنند و نظر یحیی [برمکی] را که محبوس بود خواست. یحیی نیز با اینکه مورد بی‌مهری هارون بود به هارون همان جوابی را داد که خالد به منصور داده بود.» در تجارب‌السلف آمده‌است: «این ابوایوب الموریانی که سبب تحریک منصور برای تخریب ایوان خسرو شد، مردی بود خسیس و جهد داشت مال فراوانی جمع کند تا خود را به منصور نزدیک سازد. موریانی سیصد هزار درم از منصور برای عمران مزرعه‌ای در اهواز دریافت کرد ولی عمارتی نکرد. دشمنان از این ماجرا منصور را واقف ساختند و خلیفه شخصاً به تحقیق پرداخت و چون معلوم شد که موریانی خیانت نموده خلیفه امر داد تا او و تمامی اقارب او را کشتند و اموال او را برداشتند.» در زمان صفویه نیز قصد بر این بوده که با استفاده از مصالح به‌کار رفته در طاق کسری، در مکان‌های مقدس شیعه در عراق تعمیراتی انجام شود که با توجه به کشف منبعی از سنگ‌های تراشیده‌شده، تخریب این بنا انجام نشده.
در سال ۱۸۸۸ میلادی در اثر سیل، یک سوم بنا فرو ریخت.
تخریب و مرمت در دوران معاصر
چند سال پیش، با تلاش بی‌وقفه و ابراز نگرانی تلاشگران فرهنگی و رسانه‌ها نسبت به فروریختن این بنا، دولت عراق از یک شرکت در جمهوری چک برای ترمیم این طاق دعوت کرد. مقدار موفقیت‌آمیز بودن ترمیم‌های انجام‌شده توسط این شرکت، بحث‌برانگیز بوده‌است؛ زیرا برای ترمیم چنین بناهای باستانی، معمولاً از کارشناسان ایتالیایی دعوت می‌شود و شرکت چکی، عمدتاً ساخت‌وساز و ترمیم بناهای معاصر و مدرن را انجام می‌دهد. در مدت کوتاهی پس از بازسازی، لایه محافظتی که روی این طاق کشیده شده‌بود فرسوده شد و برخی شکاف‌ها از نو نمایان شدند. همچنین در زمان ترمیم از ابزارهایی استفاده شد که به آثار باستانی آسیب می‌رساند.
در مارس ۲۰۱۹ قسمتی از طاق که گفته می‌شود از قسمت‌های ترمیم‌شده بوده‌است فروریخت که با بازدید وزیر فرهنگ عراق از آن در رابطه با ترمیم و نگهداری بنا قول‌هایی داده شد.
در ادبیات پارسی
طاق کسری دستمایهٔ اشعار بی‌شماری در ادبیات پارسی عمدتاً با مضمون عبرت است که مشهورترین قصیده از خاقانی شروانی است.
فردوسی
فردوسی در مورد ساختمان طاق کسری داستان مفصلی در فصل مربوط به انوشیروان ذکر می‌کند. فردوسی می‌گوید انوشیروان به تمام نقاط جهان جارچی‌هایی فرستاد که بهترین معماران را برای ساختن کاخ بزرگی در تیسفون دعوت کنند. تعداد زیادی معمار از همه جا به دربار پادشاه روی آوردند و پس از انتخاب دقیقی سیصد نفر از میان آنان جدا شد و از بین آن سیصد نفر نیز سه نفر که از همه آن‌ها مهارت بیش‌تری در امر ساختمانی داشتند انتخاب شدند و از آن‌ها یکی رومی بود. معلوم نیست گفتهٔ فردوسی از رومی بودن این معمار چیست. آیا می‌خواهد بگوید واقعاً اهل روم بود یا این‌که قصدش این است که از باختر ایران، مثلاً از شام یا آسیای صغیر بود. به هرحال آن معمار رومی مشغول کار ساختمان پی‌ها و دیوار این طاق یا ایوان بزرگ می‌شود.
فردوسی می‌گوید در برابر ایوان تیسفون، پردهٔ بسیار مجللی آویزان کرده بودند که جواهرنشان بود و سپاهیان عرب آن را قطعه قطعه کرده میان خود قسمت کردند. فردوسی چنین نقل می‌کند که در روز بارعام قبلاً شاهنشاه روی تخت طلای خود جلوس می‌کرد و چون تاجی که باید برسر بگذارد بسیار سنگین بود آن را به زنجیری از طلا در بالای سر شاهنشاه از بالای طاق، طوری آویزان می‌کردند که در بالای سر وی قرار گیرد. همین کارها برای پادشاهان قاجار نیز انجام می‌گرفت و این نشانهٔ این است که این عادات و رسوم از دهان به دهان تا دوره‌های جدید ادامه یافته‌است.
به هرحال بنابر نظر فردوسی، آن معمار رومی، دیوارهای کاخ را تا پایهٔ طاق بالا برد و از پادشاه خواهش کرد زنجیری از طلا آوردند و دیوار را در حضور جمع اندازه گرفتند، سپس آن را در جعبه‌ای قرار دادند و آن جعبه را با مهروموم بستند و در خزانهٔ شاه قرار دادند. فردای آن روز معمار رومی ناپدید گشت و سه سال غیبت او طول کشید و تمام جستجوها و تهدیدها یا وعده‌های پادشاه، نتیجه‌ای نبخشید. بعد از سه سال معمار رومی پدیدار شد و از شاه خواست زنجیر طلا را بیاورند و دیوار را اندازه گرفت و معلوم شد که دیوار، مقداری نشست کرده. این امر طبیعی بود، چون اکنون در عکس فوق مشخص است که پایه‌های دیوار بسیار قطورند و طبعاً معمار نمی‌توانست با عجله روی آن طاق به آن بزرگی را قرار دهد. «خسرو پرویز برای ساختن ایوان مدائن سه هزار مرد را که در کار خشت و گچ استاد بودند، از روم، هند، چین و دیگر سرزمین‌ها فراخواند و از میان آن‌ها صد نفر را از اهواز و ایران و رومیان برگزید؛ سپس از بین آن‌ها سی تن و از میان آن‌ها دو رومی و یک پارسی را گزین کرد و از بین آن‌ها، خسرو مهندسی رومی را برگزید که ایوان را بسازد. خسرو از مهندس برگزیده‌اش خواست جایگاهی برای او بسازد که تا دویست سال، فرزندان و پیوستگان شاه در آن زندگی کنند و بنا ویران نگردد؛ پس مهندس، نخست دیوار را با سنگ و گچ ساخت. سپس خواست تا رسن‌های نازک و ابریشمی بتابند و از بالای دیوار تا روی زمین را اندازه گرفت. وی آن‌ها را مهر کرد و همراه فرستاده‌ای نزد خزانه‌دار شاه فرستاد؛ پس نزد خسرو رفت که دیوار را بنا نهادم و سه سال زمان خواست تا نشست دیوار تمام شود، سپس کار را از سر گیرد؛ اما خسرو پنداشت به سبب دستمزد می‌خواهد کار را فروگذارد؛ بنابراین دستور داد تا سی هزار درم بدو دادند تا کار با شتاب بیشتری پایان پذیرد. مهندس می‌دانست که اگر شتاب کند، دیوار فرو می‌ریزد و چنان‌چه بماند، خسرو بر او خشم می‌گیرد، از آن‌جا گریخت. خسرو چون این را شنید برآشفت و همهٔ رومیان را به زندان افکند و گچ و سنگ و خشت فراوان فراهم آورد، اما هرکس را برای پایان کار برمی‌گزید، از دست او می‌گریخت تا این‌که دست از این کار برداشت و کسی همانند وی نیافت. در سال چهارم، مهندس رومی بازگشت. خسرو دلیل کار او را پرسید و او پاسخ داد که اگر پادشاه، کسی را همراه من به ایوان بفرستد، دلیل کار خود را بازمی‌گویم. هنگامی که بلندای ایوان را اندازه گرفت، هفت رَش از آن کم شده بود و گفت اگر کار ایوان را از آن زمان آغاز می‌کردم، طاق فرو می‌ریخت. چون خسرو گفته‌هایش را شنید، رومیان را از بند آزاد کرد و پس از هفت سال، ساخت ایوان به پایان رسید. خواسته‌های فراوان به مهندس رومی بخشید که طاقی چون ایوان مدائن در جهان نبود. هنوز هم نشانه‌های برجامانده از آن از شگفتی‌های معماری جهان است. مهندس رومی در ایوان، فراخور جایگاه هر کس، نشستنگاهی ساخته بود و تاج پادشاه با زنجیری بر بالای سرش آویزان بود.»
فیلم مستند
فیلم مستند «طاق کسری: شگفتی معماری» ساختهٔ پژمان اکبرزاده برای اولین بار در فوریهٔ ۲۰۱۸ در بریتانیا به نمایش گذاشته شد.
میرمسیا
میرمسیا نام یک سرده از تیره مورچه است.
اوئوچی ماساهیرو
اوئوچی ماساهیرو (September 18, 1446 – October 6, 1495) سامورایی از خاندان اوئوچی و از فرماندهان جنگ اونین اهل ژاپن بود. وی به یامانا سوزن خدمت می‌کرد.
اعظم‌آباد
اعظم‌آباد ، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کامیاران در استان کردستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان بیلوار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۱۶ نفر (۵۳خانوار) بوده‌است.
فرودگاه تسوایبروکن
فرودگاه تسوایبروکن (به زبان بومی: Flughafen Zweibrücken) یک فرودگاه همگانی با کد یاتا ZQW است. این فرودگاه در شهر تسوایبروکن کشور آلمان قرار دارد و در ارتفاع ۳۴۵ متری از سطح دریا واقع شده است.
طرلان (اراک)
طرلان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان اراک در استان مرکزی ایران است. این روستا از توابع بخش میلاجرد شهرستان کمیجان است. این روستا در مرز استان همدان واقع شده و با روستای هیزج از توابع استان همدان همسایه است. همچنین این روستا بعد از روستای سیجان قرار دارد و یک جاده فرعی به روستای چهرقان دارد.
جمعیت
این روستا در دهستان خسروبیگ قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۷۱ نفر (۱۶۱خانوار) بوده‌است. این روستا از توابع بخش میلاجر، شهرستان کمیجان است وبا کمیجان 20 کیلومتر فاصله دارد. این روستای کوهستانی و سرسبز با همدان هم مرز است. این روستا باغ های گردو وتاکستان انگور زیادی دارد که باغ هایش بین روستای سیجان وطرلان قرار دارد. شغل اهالی این روستا کشاورزی و دامداری و باغداری و قالی بافی است. این روستا یک مکان گردشگری ودارای چند قنات،. باغ، غار، کوهستان، حمام عمومی قدیمی و... است.
ندلکووو
ندلکووو روستایی در بلغارستان است که در استان پرنیک واقع شده‌است. ندلکووو ۶۸ نفر جمعیت دارد و ۹۲۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
تامز اسکویینش
تامز اسکویینش (Toms Skujiņš؛ زادهٔ ) یک دوچرخه‌سوار اهل لتونی است.
از افتخارات وی میتوان به کسب مدال طلا تور دوچرخه‌سواری آمریکا ۲۰۱۵ اشاره کرد.
محمد تقی توکلی
محمدتقی توکلی نماینده منتخب مردم الیگودرز در دوره نهم مجلس شورای اسلامی است.
در ۱۰ خرداد ۱۳۹۱ اعتبارنامه محمد تقی توکلی در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. او پیش از این مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی منابع آب ایران وزارت نیرو و دبیر کمیته تخصیص منابع آب شرکت مدیریت منابع آب ایران بوده است. او اکنون رئیس کمیته آب کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی است. همچنین با ۲۰۶ رای از سوی نمایندگان به عنوان ناظر مجلس شورای اسلامی در شورای عالی آب انتخاب شد.
وی یکی از امضا کنندگان طرح سؤال از رئیس‌جمهور ایران محمود احمدی‌نژاد بوده‌است. او در جریان پخش سریال سرزمین کهن (بهمن ۹۲) نسبت به توهین‌هایی که به بختیاری‌ها شده بود واکنش نشان داد و در دیدار با عزت اله ضرغامی مراتب اعتراض را به وی اعلام کرد و خواستار توقف پخش آن شد.پس از پایان دوره نمایندگی با آغاز ریاست جمهوری روحانی او در وزارت نیرو‌ در سمت های مختلف مشغول به کار شد پس از پایان دور اول ریاست جمهوری دکتر روحانی و آغاز تبلیغات دور بعد مهندس توکلی ریاست ستاد تبلیغات وی را در استان لرستان بر عهده داشت پس از انتخاب مجدد روحانی و عدم رای اعتماد مجلس به حبیب الله بیطرف زمزمه هایی از وزیر شدن محمد تقی توکلی به گوش میخورد که نهایتا ایشان به پست مشاور وزیر رسیدند و هم اکنون نیز سمت مشاور معاون وزیر را عهده دار هستند.
همچنین از عملکرد های وی میتوان به ساخت سد حوضیان ، اخذ مجوز گاوداری ۲۰۰۰ راسی در سفر استانی رییس جمهوری وقت به خرم آباد و آسفالت شهر شول آباد به طول ۳۰ کیلومتر اشاره کرد .
عملکرد
اقدامات انجام شده  در طول دوران نمایندگی مردم شریف الیگودرز در مجلس شورای اسلامی:
۱ . بهداشت و درمان
اقدامات انجام شده  در طول دوران نمایندگی مردم الیگودرز در مجلس شورای اسلامی:
۲. راه و شهرسازی
۴ . عمران روستایی
آموزش
عمران شهری
استربلوگناتوس
استربلوگناتوس نام یک سرده از زیرخانواده مورچه‌های کمرباریک است.
آنیوریسم (ترانه)
«آنیوریسم» یکی از ترانه‌های گروه گرانج نیروانا است. برخلاف اغلب ترانه‌های نیروانا که کرت کوبین به تنهایی آن‌ها را می‌نوشت، «آنیوریسم» جزو معدود قطعه‌هایی است که هر ۳ عضو گروه در نوشتن‌اش مشارکت داشته‌اند و از این رو قابل توجه‌است.
«آنیوریسم» اولین بار در ژانویهٔ ۱۹۹۱ در استودیویی در سیاتل، واشینگتن واشینگتن ضبط شد. این اجرا در سپتامبر همان‌سال به‌عنوان بی-ساید تک‌آهنگ «بوی روح نوجوانی می‌ده» منتشر شد. این نسخه از ترانه، در سال ۱۹۹۲ در نسخهٔ ژاپنی و استرالیایی ای‌پی تور هورمونینگ منتشر شد و در سال ۲۰۰۴ در مجموعهٔ گردآوری شدهٔ با چراغ‌های خاموش وجود داشت.
دومین نسخهٔ استودیویی «آنیوریسم» در ۹ نوامبر ۱۹۹۱ و برای یکی از برنامه‌های رادیویی بی‌بی‌سی به‌نام Mark Goodier's Evening Session ضبط شد. این نسخه از ترانه، در سال ۱۹۹۲ با تمپوی بالاتر و استفادهٔ بیشتر از افکت‌های استریو در آلبوم گردآوری شدهٔ زنا منتشر شد.
در سال ۱۹۹۴ نسخه‌ای ترکیبی از دو اجرای زندهٔ ترانه در ویدئوی زنده! امشب! بلیط تمام شد!! گنجانده شد. این نسخه دربردارندهٔ تصاویری از دو اجرای «آنیوریسم» در ۲۵ نوامبر ۱۹۹۱ در هلند و ۲۳ ژانویهٔ ۱۹۹۳ در برزیل بود.
یک نسخهٔ اجرای زندهٔ دیگر «آنیوریسم» مربوط به کنسرت نیروانا در ۲۱ دسامبر ۱۹۹۱ در دل مار کالیفرنیا است که در آلبوم لایو از کناره‌های گل‌آلود ویشکا وجود دارد. این قطعه در قالب اولین تک‌آهنگ تبلیغاتی از کناره‌های گل‌آلود ویشکا هم منتشر شده‌است. برای ویدئوی همراه نسخهٔ صوتی هم، تصاویری از ویدئوهای ''زنده! امشب! بلیط تمام شد!!'' استفاده شد.
طبق اطلاعات موجود در کتاب سنگین‌تر از بهشت نوشتهٔ چارلز آر. کراس، متن ترانهٔ «آنیوریسم» در مورد روابط عاشقانهٔ کرت کوبین و تابی ویل نوشته شده‌است.
برنهارد راسسینگر
برنهارد راسسینگر (Bernhard Rassinger؛ زادهٔ August 30, 1963) دوچرخه‌سوار اهل اتریش است.
پروانه ماهی سانبرست
پروانه ماهی سانبرست نام یک گونه از تیره پروانه‌ماهی است.
کورت راب
کورت راب (Kurt Raab؛ ۲۰ ژوئیه ۱۹۴۱ – 1941:7:20, June 28, 1988) بازیگر و فیلم‌نامه‌نویس اهل آلمان بود.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به پیامد تلخ، ترس روح را می‌خورد، عشق از مرگ سردتر است، تاجر چهار فصل، شبح و کوه جادو اشاره کرد.
منیخوویتسه
منیخوویتسه یک منطقهٔ مسکونی و شهرستان دارای شهرک سابقاً روستا در جمهوری چک است که در ناحیه پراگ-شرق واقع شده‌است. منیخوویتسه ۲٬۷۰۴ نفر جمعیت دارد.
اوربا (رود)
اوربا یک رود فصلی در شمال ایتالیا می باشد.
فهرست ترکیبات دارای ۱ اتم کربن
فهرست ترکیبات دارای ۱ اتم کربن (List of compounds with carbon number 1) فهرستی از ترکیبات شیمیایی دارای ۱ اتم کربن است.
نیوآرک
نیوآرک ممکن است به یکی از مکان‌های زیر اشاره داشته باشد:
چمسنو
چمسنو (به لاتین: Trzemeszno) یک شهر در لهستان است که در Gmina Trzemeszno واقع شده‌است.
خصوصیات
چمسنو ۵٫۴۶ کیلومترمربع مساحت و ۷٬۷۸۹ نفر جمعیت دارد.
بتن غلطکی
بتن غلتکی یا بتن متراکم شده با غلتک یا بتن غلطکی، بتنی با اسلامپ صفر می‌باشد که با ارتعاش توسط غلتک‌ها محکم و سفت می‌شود. دو نوع بتن غلتکی در کارهای ساختمانی به کار می‌رود، بتن غلتکی حجیم با عیار سیمان کم، در ساخت سدها و سازه‌های حجیم مانند دیوارهای حایل، پایه‌های سنگین و خاکریزها که در آن‌ها مقاومت زیاد مورد نیاز نیست و بتن غلتکی با عیار سیمان نسبتاً زیاد، در اجرای سریع لایه‌های روسازی بزرگراه‌ها و پوشش‌های مشابه که در آنها مقاومت مکانیکی و سایشی بالایی مورد نیاز است. مزیت اصلی این نوع بتن‌ها، هزینه پایین آن است.
بتن غلطکی در ساخت سد بکار می‌رود که از نظر اقتصادی و سرعت تکنیک جایگزین موادی مانند مصالح سدهای خاکی و از نظر میکانیکی یعنی استحکام و دوام، مانند بتن است. این تکنولوژی تحت عناوین زیر در کشورهای مختلف مورد بررسی و اجرا قرار گرفته است.
آرسی‌دی (RCD) Roller Compacted Dam Concrete و آرسی‌سی (RCC) Roller Compacted Concrete به ترتیب در ژاپن و آمریکا رشد و توسعه یافته‌اند و به عنوان اصلی‌ترین روش‌ها شناخته شده‌اند.
لزوم استفاده
در بسیاری از کشورها هزینه ساخت سدهای بتنی با سرعتی بیش از هزینه‌های مشابه در سدهای خاکی افزایش یافته‌است به طوری که در سال ۱۹۶۰ حدوداً ۳۷٪ سدها، بتنی بوده و در فاصله سال‌های ۱۹۶۱ تا ۱۹۷۰ این عدد به ۲۳٪ تقلیل یافته است. استفاده از بتن غلطکی در ساخت سدهای بتنی دارای مزایای اقتصادی و سرعت عمل قابل ملاحظه‌ای نسبت به سدهای معمولی است و از تجارت و تلاش‌های موفق سد سازی در دهه اخیر محسوب می‌شود.
باخله
باخله، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کامیاران در استان کردستان ایران است.
قزلیجه
قزلیجه (اراک)روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان اراک است. این روستا در۲۰ کیلومتری غرب اراک واقع شده و از شمال به روستای رباط میربرات و از شمال غرب به روستای شمس‌آباد و از شرق به روستای ساقی و از جنوب به روستای طرلان ختم می‌شود.
جمعیت
طبق آمار سرشماری سال ۱۳۹۰ جمعیت روستا ۲۷۰ نفر (۸۳ خانوار) بوده که از این تعداد ۱۳۹ نفر زن و ۱۳۱ نفر مرد بوده‌است.
شهدخوار گلوارغوانی
شهدخوار گلوارغوانی نام یک گونه از تیره شهدخواران است.
اوچیندول
اوچیندول روستایی در بلغارستان است که در استان وراتسا واقع شده‌است. اوچیندول ۲۸٫۰۹۹ کیلومتر مربع مساحت و ۱۵۳ نفر جمعیت دارد و ۲۵۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
گنجشک گلوزرد
گنجشک گلو زرد نام یک گونه از تیره گنجشک است.
پایگاه هوایی زوتاندل
پایگاه هوایی زوتاندل یک فرودگاه همگانی است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۲۹۸۰ متر است. این فرودگاه در شهر ژانک کشور بلژیک قرار دارد و در ارتفاع ۹۵ متری از سطح دریا واقع شده است.
مهین زرین‌پنجه
مهین زرین پنجه متولد تهران، موسیقیدان و آهنگساز اهل ایران است. پدرش نصرالله زرین پنجه نوازنده و معلم تار و سه تار بود و مادرش «صفیه یگانه» تار و تنبک می‌نواخت.
فعالیت هنری
وی پس از اتمام تحصیلات به استخدام وزارت فرهنگ و هنر درآمد و با تشکیل «ارکستر بانوان» و سرپرستی آن و تک نوازی پیانو در سایر ارکسترها مشغول به کار شد. پس از انقلاب به انگلستان رفت، سپس به فرانسه و آمریکا مهاجرت کرد و به تدریس و تمرین پیانو مشغول شد.
مهین زرین پنجه تاکنون بیش از ۶۰ قطعه موسیقی ساخته‌است که تعدادی از آنها نیز توسط ارکسترهای بزرگ دنیا ضبط و اجرا شده‌است.
ماسونتوون، ویرجینیای غربی
ماسونتوون شهری در ایالت ویرجینیای غربی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۵۴۶ نفر بوده‌است.
موقعیت جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
اوکلند (ابهام‌زدایی)
اوکلند ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
چمسنو، شهرستان کروتوزین
چمسنو، شهرستان کروتوزین (به لاتین: Trzemeszno, Krotoszyn County) یک روستای لهستان در لهستان است که در Gmina Rozdrażew واقع شده‌است.
کد چندریخت
کد چندریخت (پلی‌مورفیک) بدافزاری رایانه‌ای است که به لحاظ ظاهری شبیه کد نیمه‌چندریخت (الیگومورفیک) است.
خاندان اوئوچی
خاندان اوئوچی (Ōuchi clan) یکی از خاندان‌های ژاپن در دوره موروماچی بود. یکی از قوی‌ترین و مهم‌ترین خانواده‌های ژاپن در طی قرن دوازدهم تا شانزدهم میلادی در طی دوران شوگونسالاری آشیکاگا بود. حوزه‌های آنها از یاماگوچی (شهر) تا شش ولایت دیگر بود. خاندان اوئوچی نقش مهمی در حمایت از آشیکاگا در دوره نانبوکو-چو در مقابل دربار ژاپن داشتند. این خاندان تا ژوئن سال ۱۵۶۰ باقی ماند. در این سال مغلوب خاندان موری شدند.
کد چندریخت
هر دو، از نوع بدافزارهای کدشده هستند و هر دو حلقهٔ رمزگشایی‌شان را در هر آلوده‌سازی جدید تغییر می‌دهند. اما بدافزار چندریخت، تعداد نامحدودی حلقهٔ رمزگشایی دارد. به عنوان مثال، ویروس Tremor نزدیک به شش میلیارد حلقهٔ رمزگشایی مختلف دارد! واضح است که امکان ندارد که بدافزارهای چندریخت را با لیست‌کردن و در نظر گرفتن همهٔ حالتهای ممکن جستجو و کشف کرد.
از جمله بدافزارهای چندریخت می‌توان از تروجان Emotet نام برد.
منیخووو هرادیشتی
منیخووو هرادیشتی یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه ملادا بولسلاو واقع شده‌است. منیخووو هرادیشتی ۸٬۵۳۶ نفر جمعیت دارد.
خواهرخوانده
شهر ارتسهاوزن خواهرخواندهٔ منیخووو هرادیشتی هست.
کریستف زوکوپ
کریستف زوکوپ (Christoph Soukup؛ زادهٔ October 11, 1980) دوچرخه‌سوار اهل اتریش است. وی در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۴ و ۲۰۰۸ شرکت کرده است.
جام حذفی فوتبال لهستان
باشگاه فوتبال لگیا ورشو با ۱۹ قهرمانی پرافتخارترین تیم این سری مسابقات به حساب می‌آید.
دهستان لای سیاه
دهستان لای سیاه نام دهستانی در بخش مرکزی شهرستان نائین، استان اصفهان در ایران است. روستاهای این دهستان در مسیر جاده نائین به ورزنه واقع شده اند. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۵۴۱ نفر (۸۷۱ خانوار) بوده‌است.
رهبران زن
رهبران زن به زنانی اطلاق می‌شود که در تاریخ کشور به رهبری رسیده‌اند. مصداق رهبری عموماً شامل ریاست جمهوری و نخست وزیری است.
Elected female heads of state or government
{{زیرنویس نقشه|#FFC0CB|متصدی head of state or government of a constituent country {{زیرنویس نقشه|#DCDCDC|Former head of state or government of a constituent country This list includes heads of state or government that were elected by a governing committee or parliament, in the case of states that do not have direct democratic elections, but not those appointed by a monarch.
{{پاک‌کن}}
Appointed female heads of state or government
{{زیرنویس نقشه|#FFC0CB|متصدی representatives of head of state or government of a constituent country {{زیرنویس نقشه|#DCDCDC|Former representatives of head of state or government of a constituent country Below are women who have been appointed representatives of heads of state, such as female استاندار و French representatives of Andorra. As governors-general are appointed representatives of the monarch of the قلمروی مشترک‌المنافع (currently الیزابت دوم) and the French Representatives of Andorra are appointed representatives of the French Co-Prince of Andorra (currently امانوئل مکرون), they act as heads of state and carry out on a regular basis the functions and duties associated with such a role in the Commonwealth realms (excluding the بریتانیا, which has no governor-general, as the monarch of the Commonwealth realms primarily resides there) and آندورا, respectively.
{{پاک‌کن}}
رنگین دادفر سپنتا
رنگین دادفر سپنتا (اسپنتا نیز نوشته می‌شود)، وزیر خارجهٔ پیشین و مشاور امنیت ملی افغانستان بود.
زادروز
رنگین دادفر سپنتا در ۱۵ دسامبر ۱۹۵۳م در ولسوالی کرُخ در ولایت هرات افغانستان زاده شد.
تحصیل در افغانستان
او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در شهر هرات به پایان رساند و سپس در میانهٔ سال ۱۹۷۰ وارد دانشگاه کابل شد.
تحصیل در ترکیه
سپنتا دارای مدرک دانشگاهی در رشتهٔ روابط بین‌الملل از ترکیه است.
مهاجرت به آلمان
او به دنبال اشغال کشورش توسط شوروی پیشین، در سال ۱۹۸۲ به کشور آلمان مهاجرت کرد.
او در آلمان نیز به ادامهٔ تحصیل در علوم سیاسی و روابط بین‌الملل پرداخت و از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۲ میلادی در دانشگاه آخن آلمان، به‌عنوان استاد شروع به تدریس کرد.
او همچنین مسئول انستیتوت مطالعات جهان سوم در دانشگاه آخن آلمان بود.
رنگین دادفر سپنتا، در سال‌های حکومت طالبان در افغانستان و سال‌های پس از آن، تا سال ۲۰۰۵ میلادی، به‌عنوان تحلیگر مسائل سیاسی افغانستان، در مطبوعات غربی، به‌ویژه رادیو بی‌بی‌سی فارسی شناخته شد.
بازگشت به افغانستان
او در سال ۲۰۰۵ میلادی برای تدریس در دانشگاه کابل، به‌عنوان استاد مهمان به کشورش بازگشت و سپس، مشاور رئیس‌جمهور حامد کرزی در امور بین‌الملل شد.
وزارت
حامد کرزی، سپنتا را در کابینهٔ نو خود که در سال ۲۰۰۶ میلادی تشکیل شد، به‌عنوان وزیر امور خارجه به پارلمان معرفی کرد و آقای سپنتا توانست با به دست آوردن رای اعتماد مجلس نمایندگان افغانستان، نخستین وزیر خارجه این کشور شود که با رأی اعتماد پارلمان کشور، آغاز به کار می‌کند.