cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بلوچ‌های افغانستان
نخستین ظهور بلوچان در آثار تاریخی در کتاب حدودالعالم و نیز در مقدسی با نام بلوص است. ∗ در شاهنامه ذکر این قوم همواره با کوچ، همراه است (کوچ وبلوچ) و هردو اینها با قوم گیلان ودیلم آمده است. در کتاب‌های جغرافیائی از این قوم (همراه با طایفه کوچ - یا قفص) در حدود کرمان یاد می‌شود. پس از آن بر اثر عوامل تاریخی به کناره‌های دریای عمان (دریای مکران) رسیده و در همان‌جا اقامت کردند. در مورد قوم بلوچ محققین معتقدند که آن‌ها یکی از شاخه نسل آریا هستند که متعلق به ایران کنونی و تاجیکستان و افغانستان و ارمنستان می‌باشند سرهنگ دیمز در نوشته خود The Baloch Race بلوچها را آریایی می‌داند. در کتاب (ایتهنوگرافی آف افغانستان) دکتر بیلو لفظ بلوچ را از دو لفظ سانسکریتی «بل» و «اوچا» می‌داند که به گذشت وقت تبدیل به بلوچ شده‌است. آقای سرایچ رالنسن(rawlinson)در کتاب خود بنام «پادشاهی قدیم» در مورد بلوچ این نظر را دارد. «لفظ بلوچ از بلاش یا بالاچ ایجاد شده که لقب پادشاه اشكانى بوده‌است
درمنابع بعد از اسلام نیبرگ از ذکر نام بلوچان (balocan) در منابع دوره میانه خبر می‌دهد. هرتسفلد نام بلوچ را برگرفته از واژه مادی برازا-واچپا (BRAZA-VACHYA) به معنی فریاد بلند در ب موکلر آن را برگرفته از واژه گدروسیا) (GEDROSIA. بلیو ان رابرامده از به هم پیوستن دوواژه بالا اچاBALAECHA) (درزبان یونانی کهن می‌دانند این واژه درمتون پس از اسلام اغلب به صورت بلوچ بلوص و بلوس در اسناد تاریخی مشاهده می‌شود.
محققان بر این عقیده‌اند که بلوچ‌ها از مردم گدروزیا هستند و واژه بلوچ از بدروچ یا گدروچ مشتق شده‌است. ایالت گدروزیا از ساتراپ‌های امپراتوری هخامنشی بوده‌است که هم‌مرز با زرنگه باکتریش سعدیات پارتبه و کرمانیه بوده‌است و دیویدور سیسلی از مورخان مشهور رومی در سال ۳۲۳ قبل از میلاد ان را جزو ایالت‌های شرقی شمرده‌است؛ و سرزمین آنان را همین سرزمین مکیا مکا (مکران) یا بلوچستان امروزی به مرکزیت پورا (pohra) یا در زبان امروز پهره (نام باستانی ایرانشهر کنونی) دانسته‌اند.
نفوس
برخلاف آمار سابقه به اساس آماری که در سال ۲۰۱۳ توسط سی آی ای بدست آمده‌است حدوداً ۱۲ میلیون بلوچ زبان در سراسر دنیا زندگی دارند. از جمله ۶٫۹ میلیون در پاکستان ۱٫۵ میلیون در ایران ۸۷۲ هزار در افغانستان ۴۳۴ هزار در عمان ۴۶۸ هزار در امارات متحده ۷۰۰ هزار در هند ۳۰ هزار در ترکمنستان زندگی دارند. قبایل بلوچ بیشتر در کشور پاکستان و ایران ساکن‌اند. علاوه برای این، تعداد قلیل بلوچها در بعضی از کشورهای جهان سکونت دارند بخشی از آن‌ها درکشورهای حوزه خلیج فارس و برخی درکشورهای آفریقایی زندگی می‌کنند. طی ۳۷ سال جنگ افغانستان عده زیادی از بلوچان از افغانستان کوچ نموده به سرزمین اجدادی خود ایران بازگشته اند یا به کشورهای خارج پناه برده‌اند.
نژاد بلوچها
مردم بلوچ و کوچ هردو نام مترادف بوده از اقوام ایرانی تبار می‌باشند. در کشاکش تاریخ نام کوچها ازبین رفته کنون بنام بلوچ یاد می‌گردد. پژوهش‌گران بر این باورند که بلوچها از قوم پارتی اریایی هستند وهرودوت نیز آنان را آریایی می‌داند و می‌گوید که در دوران داریوش از متحدان وی بودند بلوچها یا پادشاهی مَکُران بودند. بعدها یعنی حدود ۴۰۰۰سال پیش از میلاد، در اثر زیاد شدن جمعیت یا برخی علت‌های دیگر، از این سرزمین‌ها به مهاجرت پرداخته و هر دسته از آنان به‌جانبی رهسپار شده و در آن اقامت گزیدند. گروهی از این قبیله‌ها از راه خوارزم به‌سوی بلخ و پیرامون آن سرازیر شده و در حدود شرقی و شمال‌شرقی ایران کنونی ساکن گردید. بعدها همین گروه به‌سوی غرب پیش آمد و به شعب و قبایل گوناگون تقسیم شدند. در زمان ساسانیان بلوچها قتل‌عام شده مناطق اصلی خودرا رها نموده با ویدی‌های هندی یکجا زندگی نموده نسل جدید را بنام براهوی تشکیل دادند. پس از قتل‌عام توسط قاجاری‌ها اکثر بلوچها در بلوچستان پاکستان مسکن گزین شدند. گروه بلوچ‌های که با درانی‌ها همجواری داشتند در افغانستان زندگی را آغاز نمودند. بدین صورت بلوچها با سندی‌ها هندی‌های مسلمان و درانی‌ها ازدواج نموده نسل‌های جدید را بمیان آورده‌اند.
منشأ
تا اکنون منشأ نام یا کلمه بلوچ دقیق نیست؛ ولی نظریان قریب در مورد وجود دارد. معنی واژهٔ بلوچ در واژه‌نامه‌های فارسی و فرهنگ حمید (برهان قاطع) نیز درج گردیده‌است. نظریه است که کلمه بلوچ از کلمه ماد brza-vakبرزهواک، که توصیف سخن گفتن با صدای بلند در حالت تهاجم را معنی دهد گرفته شده‌است. برخی دیگر می‌گویند کلمه بلوچ از پادشاه بابل Belus گرفته شده‌است. . برخی می‌گویند این یک نام مستعار به معنی «تاج خروس» است، تاج خروس نیرو جنگجویان پادشاه ماد ایشتوویگو بود این به دلیل بود که برخی از بلوچان شف سر لنگی خود را مانند تاج خروس برکلاه خود می‌بستند. در نهایت، کسانی بر این باورند کلمه بلوچ از زبان سانسکریت گرفته شده‌است. در زبان سانسکریت «بال» (به معنی قدرت یا قدرت) و «اوچ» (به معنی بالا یا با شکوه). را گویند. در منطقه پنجاب، کلمه بلوچ را با مراقبت از شتر یا اشتربان رابطه می‌دهند. از آنجا که معلوم است بلوچها در دشت‌ها از اهمیت پرورش شتر برخوردارند. هکذا افسانه است که بلوچها اولاده حضرت، حمزه، است. آن‌ها عرب و از حلب آمده‌اند که مستندات آن را رد می‌کند اما احتمال وصلت بلوچهایی از قبیله رند با دختر یا نوه حمزه را می‌دهند. وجود سیاه سوار که زمان حمله اعراب به اهواز به اسلام می‌گرایند نیز از دلایل رد از نسل حمزه بودن آنهاست.
برخی نوشته‌اند که بلوچ یک تیره از راجبوتان هند و بالیچا هستند. دیگری این واژه را ملیچه سانسکریت دانسته که هندوان به بیگانگان و دون دینان می‌گفتند. برخی گویند که بدروچ کسانی که دچار روز و روزگار بد بودند می‌دانند. نظر دیگر این است که ریشهٔ بلوچ از بل و بعل خدای اکدی و بابلی است و دستاویز اوهم شکل یونانی شده آن بلوس است واوچ دراوستا از(uz)آمده و معنی بلند را دارد. شاید این نام را جتان که بسی پیش از بلوچان شاید در زمان ساسانیان یا ازآن هم پیشتر به مکران و کرمان و تا فارس راه یافته بودند به آنان داده‌اند. ساده‌ترین معنی بلوچ همان است که خودشان می‌گویند کلمه بلوچ را ناشی از دو واژه می‌دانند یکی «بر» به معنی بر، بیرون، دشت و دیگری «لچ» که معنی آن لخت و عریان است نه تنها این معنی با زندگی امروزین بلوچ درست می‌آید بلکه اگر تاریخ را بنگریم برای نخستین بار با نام بلوچ هنگامی برمی‌خوریم که آنان رادر سده چهارم هجری (نهم مسیحی) دردشت جنوبی کرمان دردامان کوهستان بشکرد می‌یابیم آنان دردشت بلوچ و مردمی دیگر در کوهستان کوچ باهم یکجا بودند و تا سده‌ها کوچ و بلوچ مترادف یکدیگر بودند تا آنکه سرکوبی‌های سلطان محمود غزنوی و پسرش مسعود و دیگران از یک طرف و نبردهای پیاپی با بلوچان نام کوچ را ازمیان برداشت.
تاریخچه
مردم بلوچ یکی از اقوام ایرانی‌تبار ساکن در پاکستان، ایران، و افغانستان هستند. به احتمال خیلی قوی ساکن کوه‌های البرز و دریای خزر – بوده‌اند. آن‌ها سال‌ها در اردو هخامنشیان نقش داشته و سرانجام احتمالاً در زمان خسرو انوشیروان، از شمال به کوه‌های کرمان کوچانده شدند. برخی در این تلاشند که آنان را باشنده شمال خاوری ایران در مرز شمالی خراسان بدانند و می‌گویند که آنان در برابر تازش هیاطله از سرزمین و زیستگاه خود گریخته و رو به جنوب نهاده‌اند و با تازش مغولان و تیمور به بلوچستان امروز آمده‌اند، بی گمان راه کوچ آنان از شمال باختری ایران به جنوب خاوری بوده‌است. تاریخ‌نگار بلوچ جعفری می‌نویسد: بلوچ‌ها از دو راه راهی جنوب خاوری شده‌اند یکی راهی که از حلب در سوریه می‌آمد و دیگر راهی از کوهستان البرز. سخن من بر سر راه دوم است. پژوهشگران بسیاری بلوچ را از باشندگان سرزمینی در جنوب باختری دریای خزر دانسته‌اند. دیمتری الکساندروف تاریخ‌نگار روس می‌نویسد کوچ‌ها در دو سوی سپیدرود در گیلان می‌زیستند و بلوچ در کوهستان و درکنارشان میان بلندی‌های البرز باختری و بلندی‌های جنوبی کوه‌های تالش. تاریخ‌نگار آذربایجانی مدداف نوشته‌است تالش‌ها در جنوب سرزمینشان همسایگانی داشتند که بعدها نام بلوچ بر خود گرفتند وی به گونه‌ای بر آن است که بگوید بلوچ‌ها نیز شاخه‌ای از کادوس‌ها، باشندگان کوه‌های گیلان در دوسوی سپیدرود و کوه‌های تالش که گالش‌ها و تالش‌های امروز بازماندگان آنانند، بوده‌اند. گدروزیا مکانی بود که بیش از پنج هزار سال قدامت دارد. گدروزی (به یونانی: گدروزیا)، نامی که یونانیان به بلوچستان می‌داده‌اند. هرودوت (مورخ یونانی ۴۸۴ تا ۴۲۵ ق. م) در کتاب سوم تاریخ خود ۲۰ از ساتراپ (ولایت) در زمان حکومت هخامنشی یادآوری نموده‌است؛ که چهاردهمین ساتراپی هخامنشیان مکا یا مکران بود که بلوچها با اقوام دیگر زندگی داشتند. در سال ۳۲۶ق م پارس‌ها بر بلوچستان حمله نموده، آن را جزء امپراتوری خود ساختند. در سال ۳۰۵ق، م سکندر مقدونی از طریق سواحل مکران از هند عودت کرد و با حملات غافلگیرانه بلوچها مواجه شده متحمل تلفات سنگین شد. درسال۱۰۰ ق، م بلوچستان جزء امپراتوری موریان هند خاندان چاندراگوپتا شد. درسال۲۰۰م سال مهاجرت بلوچها از آسیای مرکزی شروع شد در سال ۶۴۴م ساسانیان قسمت شمالی بلوچستان را تحت سلطهٔ خویش درآوردند و برخی جنوبی، کمان تحت ادارهٔ خاندان چاندراگوپتا هندی باقی‌ماند.. این طایفه از زمان بسیار قدیم به صورت بادیه نشینی و خانه بدوشی در آسیا می‌زیسته‌اند ـ بعضی از مورخین فکر می‌کنند که کلمه «بلوچ» از خانه بدوشی و بادیه نشینی گرفته شده‌است. طبق روایت یک نویسنده انگلیسی «مضبوط البدن» بلوچها افرادی دلیر و سخت کوش بوده که همیشه زندگی آزاد را دوست داشته‌اند ـ از زمان حمله اسکندر بزرگ، بلوچها شروع به آموختن فنون نظامی نمودند. از شاهنامه فردوسی چنین بر می‌آید که بلوچها در زمان انوشیروان عادل ۵۳۱ م در اطراف کوه البرز که فردوسی آن را بُرزکوه،که در زبان بلوچی بمعنای کوه بلند آورده‌است، زندگی می‌کردند ـ دهقانان به تنگ آمده از چپاول اموالشان توسط بلوچها نزد انوشیروان رفته و تظلم خواهی نمودند که به نقل از فردوسی، انوشیروان با سپاهی گران و خونخوار برای سرکوبی بلوچها حرکت نمود ـ او دستور داد همه راه‌های فرار را بسته و بلوچها را قتل‌عام نمایند ـ در این یورش کودک، زن، مرد، پیر و جوان از دم تیغ شمشیر سپاهیان انوشیروان گذشتند. درین قتلگاه بلوچها بیشمار کشته شد ـ آن‌هایی که توانستند جان سالم بدر برند با همراه بردن دامهایشان منطقه را ترک نمودند و دیگر هرگز بدانسو بازنگشتند ـ
آمدن بلوچها به قلعه سیوا بعد از قتل‌عام بلوچها توسط سپاه ایرانی می‌باشد. آنچه بلوچ که از اقوام مختلف نجات یافته بودند سرزمین اجدادی خود را برای همیشه ترک گفته و به سرکردگی سردار میرقنبر بلوچ در سیستان، و مناطق کوهستانی پناه آوردند. در این زمان در منطقه کلات و نواحی آن خاندان سیوا که به زبان دراویدی سخن می‌گفتند و از هندوهای قدیم بودند حکومت می‌کردند ـ در سوراب، حضدار، کرخ و … خاندان جاموت به‌سر می‌برد ـ این قبیله کوهستانی بلوچ که از برزکوه «کوه برز» هجرت نموده بود در میان دراویدی زبان‌ها به «برز کوهی» مشهور شد که این لقب رفته رفته به «بروهی» یا «براهویی» که این قبیله تاکنون بدان مشهور است تبدیل گشت. در آن ایام بلوچها با دراویدی‌ها پیوند زناشویی بستند. بلوچها توان آن را نداشتند که به سرزمین اجدادی خود بازگردند. آن‌ها در این مناطق که بعداً به بلوچستان مشهور گردید حکومت مستقلی بنا نهادند و آنجا را وطن خود اختیار نمودند ـ با مردم بومی روابط دوستانه و پیوند زناشویی اختیار نمودند ـ این گروه بعد از چند نسل علاوه به خصوصیاتی چند زبان خود را از دست داده و شروع به‌کارگیری مخلوطی از زبان بلوچی و دراویدی نمودند. بعداً با آمدن دیگر قبایل بلوچ این زبان بنا به ریشه قبیله‌ای اش به زبان براهویی مشهور گشت که تاکنون افراد این این قبیله به این زبان سخن می‌گویند. شواهد نشان می‌دهد که در زمان حکومت هخامنشیان، داریوش دو منطقه سند و پنجاب را از راه بلوچستان تسخیر کرد. پس از هخامنشیان اسکندر مقدونی بعد از تسخیر این دو جلگه و اطراف رود سند از طریق جنوب ایران و بلوچستان به مرکز بازگشت. در این سفر او در مکران بلوچستان ساحلی با طوایف ساکن در آن جا روبرو شد.
در زمان اشکانیان نیز بلوچستان (که قسمت‌های شمالی بلوچستان ایران و پاکستان کنونی را دربرمی‌گرفته‌است) به عنوان قلمروی مستقل شناخته می‌شد البته این منطقه به دست شاهان محلی اداره شده و تنها تسلط کلی پادشاهان اشکانی بر آن وجود داشت. با روی کار آمدن ساسانیان تسلط این خاندان بر بلوچستان محقق گردید و بدین ترتیب در طول عصر ساسانی بلوچستان بخشی از قلمرو امپراتوری ایران‌شهر محسوب شد. پس ازجمله اعراب به ایران عده‌ای از مردم کرمان به مکران و سیستان مهاجرت می‌کنند که احتمالاً برخی از این مهاجرین بلوچ‌ها بوده‌اند. به نظر می‌رسد آخرین حضور تاریخی بلوچ‌ها در کرمان به حکومت سلطان محمود غزنوی بازمی‌گردد. این قوم در سال ۱۹۳ هجری قمری به دست پسر سلطان مسعود به دلیل اقدام به غارت و راهزنی در منطقه تنبیه شد و پس از شکست در جنگ باقی‌مانده ایشان به سیستان مهاجرت کردند. ظاهراً در دوران حکومت سلجوقیان و پس از حمله مغول، مهاجرت گسترده بلوچ‌ها از جنوب و جنوب شرق ایران در مسیر سند و پنجاب در پاکستان کنونی آغاز شد. «بلوچ‌های رخشانی جد بزرگ بلوچ‌های رخشانی رخشان نام داشت؛ که طایفه نام خود را منتسب به وی می‌داند. آرامگاه رخشان در کوهستان‌های بلوچستان پاکستان امروزی بر روی ارتفاعات شمالی دره رخشان قرار دارد که زیارتگاه مردم این دیار است. در کتاب احیاء الملوک از نوع خاصی اسب به نام اسب رخشانی نام برده می‌شود که توسط طایفه رخشانی و درمنطقه دره رخشان پرورش می‌یافته‌است واین نوع اسب به قدری گرانقیمت و کمیاب بوده که فقط به پادشاهان پیشکش می‌گردیده‌است. چنانچه اسپ رستم زال نیز به بنام رخش یاد می‌گردید گمان می‌رود این اسپ‌ها از همان نسل باشد.. رخشان صاحب چهار فرزند به نام‌های میر بادین ـ میرماندا ـ میرجمال الدین و زربخت بود. بعداً حالت این اسماء اسامی بهاءالدین، جمال الدین ـ امام دادو زربخت تغییر یافت که مدلل بر دیرینگی و قدامت زمان حیات آنهاست. هریک از این فرزندان شاخه‌ای از تیره‌های طایفه رخشانی را پدیدآورده‌اند که به نام خود آن‌ها نامیده می‌شود. قسمت اعظم این تیره‌ها در بلوچستان شرقی (پاکستان) و تعدادی نیز در ولایات نیمروز و هلمند افغانستان و برخی درروسیه و ترکمنستان و تعدادی نیز در کشورهای حوزه خلیج فارس وگروه اندکی در اروپا وآمریکا ساکن‌اند. پس از فتح بلوچستان توسط احمدشاه درانی در بین احمد شاه ابدالی و خان کلات معاهده به امضا رسید که طبق آن بلوچستان آزاد شناخته شد ولی در مقابله با سیک‌ها بلوچها به نفع درانی‌ها در جنگ شرکت باید بورزند.
زبان بلوچهای افغانستانی
از زبان‌های ایرانی شمال باختری است و با زبان‌های تاتی، کردی و تالشی و پشتو نزدیکی زیادی دارد. گویش بلوچی غربی (شمالی)در بلوچستان افغانستان و پاکستان فقط به دو زبان بارز مشخص گردیده‌است. یکی زبان بلوچی با گویش بلوچی غربی و دیگری، زبان براهویی می‌باشد. بلوچ‌های هردو زبان در افغانستان زندگی دارند.
زبان براهویی
زبانی متفاوت و متمایز از زبان بلوچی است و به دراویدی؛ هند و اروپایی مشهور است) و اکثر طوایف بلوچ ضمن آنکه به گویش بلوچی غربی تکلم می‌کنند خود را وابسته به اهل براهویی می‌دانند..
گویش (تکلم) و لهجه
بلوچی را به دو گروه اصلی تقسیم می‌توان کرد: شرقی، یا شمال شرقی، و غربی، یا جنوب غربی، عمدتاً بلوچها درسه کشور پاکستان، ایران و افغانستان در سرزمینی نسبتاً وسیع و گرم زندگی می‌کنند تعدادی ازآنان در ترکمنستان به‌سر می‌برند. با بودن آن‌ها درین کشورها زبان رسمی و همجوار بالای زبان بلوچی تأثیرات خودرا داشته‌است.
گویش‌های بلوچی جنوبی یا (سلیمانی وکیچی)
جماعتی از قبایل بلوچ که تحت عنوان کلی (رند) یاد می‌شوند طایفه رخشانی و ریگی اند که در زمره ترک کنندگان زمین ودارای اهمیت سیاسی ویژه شناخته می‌شوند. یک روایت بلوچی می‌گوید:(رخشانی و ریگی چوک میر حقیقت حان انت) تیره‌های مختلف این طایفه در کشورهای پاکستان، افغانستان (هلمند و نیمروز و ریگستان)، ایران و ترکمنستان زندگی می‌کنند.
الفبا بلوچها
الفبا زبان بلوچی خط فارسی در قرن پانزدهم از طریق مغول‌ها به هند راه یافت و از آن پس در نوشتن زبان اردو از آن استفاده می‌شود و تعدادی حروف جدید از جمله ٹ، ڑ، ڈ، ں وی نیز به آن اضافه شده‌است. در زبان فارسی ث، ذ، ص، ض، ط، ظ، ع و غ عربی است.
الفبا بلوچ‌های پاکستان الفبا زبان بلوْچی ایران الفبا زبان بلوچی افغانستان
شاخه‌های منشعب از چهار تیره بزرگ افغانستان و کشورهای همجوار
ریگی دارای ۳۶ تیره‌اند؛ که ذیلاً نگاشته می‌شود. سارانی (محمود زهی. اسکندرزهی. باران زهی. رستم زهی و کوچک زهی)؛ جیند زهی؛ فقیرزهی؛ جنگی زهی؛ قنبرزهی (کمرزهی) می‌باشد توسط این تیره شاه اشرف هوتکی را هنگام فرار به سوی قندهار کشته و سرش را به عنوان هدیه برای نادر شاه افشار فرستادند. گرگیج (گبرزهی، سنگک زهی، حسن زهی، عوض زهی، قنبر زهی، چرخچی، لشکرزهی، بو لاغزهی، گرگندی، طاهرزهی) سیاه پاد؛ نایب زهی؛ بهلولی؛ ماهککی، لالویی، سور؛ کبدانی؛ دکالی؛ رحمان زهی؛ بیلر؛ مالکی؛ سیاه چم؛ شهمراد زهی؛ کمالان زهی؛ مسری زهی؛ هولازهی؛ اینگل زهی، ارباب زهی، کاشانی؛ آزات زهی؛ دشتکانی؛ بلغانی؛ ساقزى؛ مندوزایی؛ غدایزدایی؛ رحیمان زایی؛ بولا زهی؛ هوت رخشانی. سیاه‌سر، رند، کلبعلی، علی زایی و… طایفه رخشانی پس از اشغال بلوچستان توسط انگلیس به دوقسمت تقسیم شد و قسمت شرقی به بلوچستان هند بریتانیایی معروف گردید. به دلایلی مجبور شدند به گروه‌های کوچکتری تقسیم شوند و به روسیه و افغانستان وگروهی به پاکستان هجرت نمودند.
رخشانی‌های افغانستان
رخشانی‌های افغانستان زربختی اند و برخی از آنان که در منطقه نیمروز به سر می‌برند به همراه گروهی از پشتون‌های افغان چون در میان طوایف براهویی زندگی می‌کنند با زبان براهویی تکلم می‌کنند. بلوچ‌های رخشانی و پشتون‌های نورزی نیز گویش لهجه براهویی را دارند؛ ولی سایر رخشانی‌های افغانستان به زبان بلوچی رخشانی تکلم می‌نمایند.
شخصیت‌های سیاسی و اجتماعی بلوچها در افغانستان
عبدالستار دوشوکی استاد دانشگاه شخصیت سیاسی اجتماعی، محمد نعیم بلوچ والی هلمند و گل بلوچ نویسنده و شاعر از شخصیتهای بلوچ‌های افغانستانی است. ژنرال عبدالکریم براهوی بلوچ دیگری است که قبلاً والی ولایت نیمروز و در کابینه افغانستان مقام وزارت امور سرحدات، اقوام و قبایل و مدتی وزارت امور مهاجرین و عودت کننده گان را به عهده داشت. تا این که سال گذشته مشاور رئیس‌جمهور در امور اقوام تعیین شد.عیدمحمد نایب زهی فرمانده پایگاه ربات که از دوران حمله شوروی تا به امروز سکان دار پایگاه مقاومت بوده و در دوران طالبان هم عهده دار انجا میباشد. علاوه بر این ژنرال عبدالکریم براهوی شورای همبستگی بلوچ‌های افغانستان را برای اتحاد، همبستگی و برآورده شدن حقوق این قوم در افغانستان ایجاد کرده و رئیس این کمیسیون است
جنبش‌های سیاسی بلوچها
بلوچ‌های افغانستان کدام حزب رسمی ندارند ولی شوراها انجمن‌ها رادیو و پروگرام‌های بلوچی را دارا اند؛ ولی با سازمان‌ها و احزاب آزادی‌خواه بلوچان پاکستان و ایران همکاری دارند.
منابع
https://en.wikipedia.org/wiki/Balochistan http://www.balochistan.gov.pk/
خانه ما (مجموعه تلویزیونی ۱۳۷۶)
خانهٔ ما یک مجموعه تلویزیونی محصول سال ۱۳۷۶ به کارگردانی مجتبی یاسینی می‌باشد که از برنامه کودک و نوجوان شبکه دو سیما پخش شد.
جیانگ لوشیا
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است می‌توان به ایپ من: مبارزه نهایی اشاره نمود.
آدیپیک اسید
آدیپیک اسید یک دی کربوکسیلیک اسید خطی با شناسه پاب‌کم ۱۹۶ است. شکل ظاهری این ترکیب، بلورهای سفید است.
ماری لوئیز کولیرو پریکا
ماری لوئیز کولیرو پریکا (Marie Louise Coleiro Preca؛ زادهٔ December 7, 1958) رئیس جمهور مالت در دورهٔ نهم ریاست جمهوری این کشور می‌باشد.
زیادآباد (فسا)
زیادآباد (فسا)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان فسا در استان فارس ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان جنگل قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۸۱ نفر (۲۰خانوار) بوده‌است.
لهران
لهران روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان طالقان در استان البرز است.
این روستا واقع در دهستان پایین‌طالقان ابتدای راه عمومی قزوین این روستا کوهستانی و سردسیر آب این ده از چشمه تأمین می‌گردد. شغل اهالی این ده زراعت بوده است.
مکان های دینی این روستا از جمله چشمه ای به نام  گو چشمه و سوسن پرتگاه زبان زد خاص و عام است.
زبان
مردم لهران به زبان فارسی و به زبان تاتی تکلم می‌کنند.
محصولات
غلات و گردو از محصولات این روستا است.
صنایع دستی
کرباس، گلیم و جاجیم از صنایع دستی این روستا می‌باشد.
منابع
لغت نامه دهخدا
آب‌انبار استاد عبدالله
آب‌انبار استاد عبدالله، آب‌انباری است مربوط به دوره صفوی که در حد فاصل بین دو محله عنبری و میدان از شهر تاریخی تون در جنوب شهر فردوس واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
سایمون دونالدسون
سر سایمن دونالدسون (Sir Simon Donaldson؛ زادهٔ ) هندسه‌دان اهل انگلستان است. وی همچنین برنده مدال فیلدز سال ۱۹۸۲ شده‌است. وی بنیانگذار نظریه ناورداهای دیفرانسیلی فضاهای چهار بعدی است، که برای اولین بار توانست با آنالیز معادلات یانگ میلز روی فضاهای چهار بعدی، از طریق روش‌های پیشرفته هندسه جبری، ساختارهای غریب روی فضای اقلیدسی و رویه دولگاچف را بر ملا کند و نظریه نسبیت آینشتین را با چالش وجود فضا-زمان غریب مواجه سازد.
درژنگا سولسکا
درژنگا سولسکا یک روستا در لهستان است که در گمینا بیوگورای واقع شده‌است. درژنگا سولسکا ۵۲۶ نفر جمعیت دارد.
میرزا مخدوم شریفی
میرزا مخدوم شریفی از علمای سنی مذهب قرن دهم هجری قمری در زمان شاه تهماسب یکم و شاه اسماعیل دوم بود. شاه اسماعیل دوم به دلیل همنشینی و دوستی با این روحانی (و دلایل دیگر) به مذهب تسنن گرایش پیدا کرده بود. میرزا مخدوم شریفی قلبا" از روی کار آمدن دودمان صفوی شیعی ناراضی بود. ميرزا مخدوم شريفي (متوفي 995/1587) پس از قتل شاه اسماعيل دوم از ايران گريخت و به عثماني پناه برد. شريفي در مدت اقامت خود در آنجا،‌ آثاري تاليف كرد. كتاب النواقض في الرد علي الروافض مشهورترین اثر اوست كه حاوی اطلاعات ارزشمندي درباره تحولات سياسي و اجتماعي عصر شاه اسماعيل دوم است.
میتاکا ۱۰۸۸
سیارک ۱۰۸۸ هزار و هشتاد و هشتمین سیارک کشف شده‌است که در ۱۷ نوامبر ۱۹۲۷ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۱٫۳۹ است.
شطاریه
شَطّاریه یک طریقت عرفانی صوفیانه بود که در شده پانزدهم میلادی از ایران سرچشمه گرفت و در هند توسعه یافت و تکمیل و مدون شد. بعدها شعبات فرعی آن نیز به حجاز و اندونزی برده شد. برخلاف سایر صوفیان، شطاریه مفهوم فنا (نابودی نفس) را قبول ندارند. در این مکتب مستی و از خود بی خود شدن و رهایی از دنیا و خودپرستی، لحاظ داشتن صفات شاعرانه پسندیده می‌باشد که به سکر طیفوری معروف است. این مکتب زیر مجموعه مکتب ملامتیان می‌باشد.
شطاریه را طیفوریه نیز می‌نامند چرا که این سلسله به بایزید بسطامی (طیفور بن عیسی) عارف قرن سوم هجری قمری می‌رسد. منتسب است به بایزید بسطامی.
نان شطاریه از واژه شاطر گرفته شده که به معنی «چالاک» است و به کردارهای معنوی اشاره دارد که قرار است به حالت «کمال» بیانجامد.
چنان معلوم است که مرکز اصلی این فرقه در جونپور بوده‌است. انتشار طریقه شطاریه در اندونزی در طول قرن دهم و یازدهم هجری قمری از طریقه‌های دیگر صوفیه بیشتر بوده‌است اما پس از آن، این طریقه در آن منطقه از بین می‌رود. این طریقه اکنون در جزایر شرقی هند پیروانی دارد.
کتاب جواهر خمسه (گوهرهای پنج‌گانه) از نوشته‌های مهم این شطاریه است. جواهر خمسه رساله‌ای در موضوع دعوات، ریاضت‌ها، طرق چله نشستن و مقامات صوفیه. این کتاب اثر محمد غوث گوالیاری از نوادگان فریدالدین عطار نیشابوری است. وی در نیمه دوم قرن دهم هجری قمری در گوالیار هند زاده شد و سپس به گسترش فرقه شطاریه در گجرات پرداخت.
ادریس شاه، در کتاب صوفیان می‌نویسد که فن شطاری یا «چالاکی» از طریقت صوفی نقشبندی سرچشمه گرفته‌است. بسیاری از شطاریان متأخر، به ویژه آنانی که اهل مدینه بودند، به نقشبندیه راه یافتند، و در میان شعبه مظهریه نقشبندیه، شیوخ نیز مجاز شدند که به شطاریه و سایر طرق وارد شوند.
همان‌گونه که از نامش برمی‌آید سرعت «سلوک» در فرقه شطاری پرسرعت‌ترین است. استاد (پیر) با ورود به مسیر شطاری، شاگرد (مرید) را از پایگاه مقام (ایستگاه) شریعت بلند می‌کند و در یک حرکت او را به طریقت ارتقا می‌دهد. سپس، بسته به ظرفیت هر شاگرد، با دقت هدایت می‌شود و در مراحل پیشرفته حقیقت و معرفت پیش می‌رود. شطاریان مدعی هستند که کلید معنا و اسرار قرآن را در دست دارند و دارای علم پنهان «حروف المقطیات» هستند. افشای این علم به صورت علنی ممنوع است زیرا این «امانتی» از علی و محمد است. هرگونه خیانت در امانت و سوء استفاده از این علم، «گناه کبیره» به‌شمار می‌آید.
امیلیا فالین
امیلیا فالین (Emilia Fahlin؛ زادهٔ October 24, 1988) دوچرخه‌سوار اهل سوئد است.
آمورباخ
شهر آمورباخدر ایالت بایرن در کشور آلمان واقع شده‌است.
باشگاه فوتبال لیپایاس متالورگس
باشگاه فوتبال لیپایاس متالورگس (Futbola klubs "Liepājas metalurgs") یک باشگاه فوتبال اسلواکی بود که در لیپایا پایه‌گذاری شده بود. این باشگاه در سال ۲۰۱۳ به دلیل ورشکستگی انحلال یافت.
شهرستان وکسفورد، میشیگان
شهرستان وکسفورد، میشیگان (به انگلیسی: Wexford County, Michigan) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در میشیگان واقع شده‌است.
آمیز قلمدون
آمیز قلمدون نمایشنامه‌ای از اکبر رادی است نوشته به سال ۱۳۷۱ که اولین اجرایش در ۱۳۷۳ برای ضبط تلویزیونی سرگرفت. بعدها در سال ۱۳۷۶ هادی مرزبان این نمایشنامه را در تالار چهارسوی مجموعه‌ تئاترشهر به صحنه برد.
داستان
پیرمردی بازنشسته و اهلِ فرهنگ و ادب به نام «آقای شکوهی»، بیش از چهل سال است که با همسرش «شوکت»، زندگی ساده و بدون تجملی دارند. آن‌ها دو دختر به نام‌های «ماندانا» و «رکسانا» دارند که هر یک پس از ازدواج پی زندگی خود رفته‌اند و مشکلات و گرفتاری‌های خاص خود را دارند. خانم شکوهی که از یکنواختی زندگی خسته شده است، تصمیم گرفته که به خارج از کشور سفر کند. آقای شکوهی هم تمام دلخوشی‌اش، موفقیت‌های دوران کارمندی و مرور خاطراتِ شیرینِ گذشته‌است و این واقعیت مهم که هرگز در دوران کارمندی از موازین اخلاقی خود خارج نشده و همواره کارمندی صدیق و درستکار بوده‌است. از طرفی آن‌ها همسایه‌ای فضول و ثروتمند به نام «حشمت» دارند که مدام خانم شکوهی را درباره زندگی ساده‌شان تحریک می‌کند. آقای شکوهی که عشق و علاقه‌ای زلال و بی‌چون‌وچرا نسب به همسرش «شوکت» دارد، در فصل پایانی نمایش، شاخه گلی را که در باغجه پرورش داده به همسرش هدیه می‌کند و برای همیشه خاموش می‌شود.
الکساندر بوگدانف
الکساندر الکساندرویچ بوگدانف (زاده ۲۲ آگوست ۱۸۷۳ – درگذشته ۷ آوریل ۱۹۲۸) پزشک، فیلسوف، نویسنده علمی–تخیلی و انقلابی بلشویک روسی بلاروس تبار بود. الکساندر بوگدانف متولد روسیه بود. در تلاش برای جوانی پایدار در تلاش برای جوانی همیشگی، او شروع به آزمایشهایی روی انتقال خون کرد. او تزریق خون را روی خودش امتحان کرد و ادعا کرد که طاس شدنش متوقف شده و دید چشمش بهتر شده‌است. اما او اصلاً خون‌های اهداکننده‌ها را آزمایش نمی‌کرد و در یکی از آزمایش‌هایش خون فردی مبتلا به مالاریا و سل را به خودش تزریق کرد و در نتیجه عوارض این تزریق درگذشت.
هنری لی لوکاس
هنری لی لوکاس قاتل زنجیره‌ای آمریکایی که برای چندین سال در اواسط دهه ۸۰ لقب «منفورترین زندانی» را در بند اعدامیان از آن خود کرده بود.
زندگینامه
هنری لی لوکاس در ۲۳ اوت سال ۱۹۳۶ در حومه ویرجینیا نزدیک شهرکی به نام بلکسبرگ به دنیا آمد. وی به همراه خانواده‌اش در دو اتاق زندگی می‌کرد. والدین وی به مشروب خواری معروف بودند و ویولا مادر وی خانواده را با شلاق اداره و غالباً فرزندانش را مجبور به کار کردن می‌کرد.
اندرسون پدر هنری روزی در حال مستی در حادثه‌ای به زیر قطار می‌رود و پاهایش را از دست می‌دهد. پس از آن اندرسون در یک گوشه از خیابان به روی زمین می‌نشست و خودکار می‌فروخت، در حالی که ویولا برای کسب درآمد بلیت فروشی می‌کرد.
لوکاس هشت برادر و خواهر داشت که بسیاری از آنها طی سالها مجبور شدند به مراکز نگهداری از کودکان، خانه بستگان و منازل مردم بروند. ویولا به دلایلی هنری را پیش خود نگه داشت. وی غالباً هنری را کتک می‌زد و پدرش هم از این امر بی نصیب نمی‌ماند. اندرسون که از دیدن این صحنه‌ها آزرده شده بود، شبی را در هوای سرد در خارج از خانه سپری کرد که به بیماری مهلک ذات الریه مبتلا شد.
لوکاس هنگامی که در سال ۱۹۴۳ وارد مدرسه شد، ویولا وی را با لباسی نامرتب و همواره بدون کفش به مدرسه می‌فرستاد. یک روز لوکاس در حالی به خانه بازگشت که کفشهایی را به پا داشت که معلمش به وی هدیه داده بود و این امر سبب شد از ویولا کتک سختی بخورد.
گفته می‌شود وی در دوران نوجوانی با برادر ناتنی خود رفتار خوبی نداشته و گلوی حیوانات را با چاقو می‌برید. در ۱۷ سالگی یکی از برادران لوکاس به طور اتفاقی با چاقو به چشم وی زد. وی چندین روز با چشم آسیب دیده در خانه ماند تا اینکه کسی وی را به دکتر برد و پزشک چشم وی را در آورد و گلوله‌ای شیشه‌ای جای آن گذاشت.
او مادرش را نیز با سنگدلی تمام به قتل رساند. با این حال، لقب وی نه به خاطر ارتکاب سه قتل، بلکه به خاطر این بود که در صدها فقره قتل دیگر دست داشت؛ مردی خونسرد که افکار شیطانی در سر می‌پروراند.
لوکاس در سال ۱۹۸۴ به مرگ محکوم شد و البته محکومیت وی به خاطر قتل مادر خود در سال ۱۹۶۰ یا اذیت و آزار و قتل کیت ریچ ۸۲ ساله اهل تگزاس یا حتی قتل و مثله کردن بکی پاول دوست دختر خود در سال ۱۹۸۲ نبود. برعکس وی به خاطر تجاوز و قتل زنی ملقب به «جوراب نارنجی» در سال ۱۹۷۹ به مرگ محکوم شد که ظاهراً هیچ‌گاه با وی دیداری نداشته است.
لوکاس پس از آنکه ۱۰ سال را به دلیل قتل مادر خود در زندان سپری کرد، مورد عفو مشروط قرار گرفت و دوباره قتلی دیگر مرتکب شد. در جریان دومین محاکمه در سال ۱۹۸۳ به اتهام قتل، لوکاس با اظهاراتش دادگاه را شوکه کرد؛ زیرا نه تنها اعتراف کرد ریچ را کشته، بلکه اعلام کرد بیش از ۱۰۰ نفر دیگر را نیز به کام مرگ فرستاده است.
در پی اعترافات لوکاس، کارآگاهان و مأموران تحقیق از ۱۹ ایالت برای بازجویی از وی به صف شدند؛ در حالی که تیمی ضربتی برای کمک به قضات ۲۴ ساعته مشغول فعالیت بودند تا پرونده ۶۰۰ قتلی را که ممکن بود لوکاس سرانجام بر عهده بگیرد، حل کنند.
نگرش کلی لوکاس در بازجویی که در زندان انجام داد، این گونه بود: «من هیچ احساسی در کشتن دیگران نداشتم. برای من کشتن مثل نوشیدن یک لیوان آب بود.» در حالی که لوکاس یکی پس از دیگری به قتلها اعتراف می‌کرد، ۲۰۰ پرونده قتل مختومه اعلام شد، در حالی که قاتلان واقعی از این امر خوشحال به نظر می‌رسیدند. چه عاملی باعث شد که این همه کارآگاهان ورزیده بارها با اعترافات لوکاس فریب بخورند؟ ولدون لوکاس، کلانتر دنتون کانتی تگزاس یک بار این گونه گفته بود: «لوکاس می‌تواند به هر بازپرسی بقبولاند که حرفهایش را بپذیرد.»
لوکاس در صدها فقره قتل دیگر دست داشت. او طی بازجوییها به قتلهایی اعتراف می‌کرد که مرتکب نشده بود. برای لوکاس، این یک بازی بود، بازی‌ای که در آن پیروز شد.
فرودگاه داگوسا
فرودگاه داگوسا یک فرودگاه همگانی است که یک باند فرود سنگفرش دارد و طول باند آن ۱۲۱۹ متر است. این فرودگاه در کشور چاد قرار دارد و در ارتفاع ۵۵۵ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
معاهده هوانوردی غیرنظامی بین‌المللی
معاهده هوانوردی غیرنظامی بین‌المللی که به کنوانسیون شیکاگو نیز شناخته می‌شود مهم‌ترین معاهده مربوط به هوانوردی و حقوق هوایی است که اجرای آن از ۴ آوریل ۱۹۴۷ آغاز شد.
با امضای قرارداد شیکاگو، کنوانسیون مربوط به مقررات هوانوردی با نام دیگر "کنوانسیون ۱۹۱۹ پاریس" و معاهده هواپیمایی بازرگانی ۱۹۲۸ هاوانا بی‌اثر شدند.
ایران
ایران نیز یکی از کشورهای مؤسس ایکائو و از نخستین امضاکنندگان معاهده بود. قانون اجازه الحاق دولت ایران به این کنوانسیون در ۳۰ تیر ۱۳۲۸ (خورشیدی) به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
ساختار
این کنوانسیون در ۹۶ ماده در ۲۲ فصل و یک شیوه‌نامه امضا در ۷ دسامبر ۱۹۴۴ در شیکاگو به زبان انگلیسی نوشته شده و رونوشت‌های روسی، فرانسوی و اسپانیایی آن ارزش برابر دارند.
هر سه رونوشت توسط کشورهای متعهد امضا شده و پس از آن به بایگانی دولت ایالات متحده بازگشته و رونوشت گواهی شده آن‌ها نیز به آن کشور و کشورهایی که قصد امضای آن را دارند، تحویل می‌شود.
احمدآباد (چترود)
جمعیت
این روستا در دهستان کویرات قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۲۰نفر (۵خانوار) بوده‌است.
ریچارد توماس (ریاضی‌دان)
ریچارد توماس (Richard Thomas (mathematician)؛ زادهٔ ۱ ژانویه ۲۰۰۰) یک دانشمند اهل بریتانیا است.
آنیتا یوئن
آنیتا یوئن (Anita Yuen؛ زادهٔ September 4, 1971) یک هنرپیشه اهل هنگ کنگ است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به ایپ من: مبارزه نهایی اشاره کرد.
اسکان
اسکان می‌تواند به موارد زیر اشاره کند:
سلیمان‌آباد (فسا)
جمعیت
این روستا در دهستان جنگل قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۰۸ نفر (۲۳خانوار) بوده‌است.
عایق‌بندی دیوار خارجی
یک سیستم عایق‌بندی دیوار خارجی روشی برای پوشش بیرونی، دکوراتیو، محافظ و عایق بندی حرارتی است که شامل پلی استایرن منبسط شونده، پشم معدنی، فوم پلی یورتان یا فوم فنلی پوشیده شده با نازک کاری مسلح پایه سیمانی، معدنی یا سینتتیک می‌باشد.
ضخامت عایق حرارتی به این بستگی دارد که کدام نوع از عایق بندی خارجی دیوار لازم است تا پارتیشنی با ضریب انتقال (U=0.25 W/m2K) تا (U=0.3 W/m2K) ساخته شود. زمانی که نیازهای واقعی عایق بندی محاسبه می‌شود، به استانداردهای فعلی مقررات ساختمانی باید توجه گردد. همچنین باید به دوام، میزان در معرض بودن و تحت تخریب واقع بودن نیز توجه گردد. در بسیاری از املاک قدیمی تر باید به تیرهای بتنی یا لینتل‌هایی که به عنوان پل حرارتی عمل کرده و عایق بندی را تضعیف می‌کنند، توجه ویژه‌ای داشت.
انواع
سیستم‌های عایق بندی خارجی دیوار عموماً در ابتدا از یک لایه عایق (المانی که کمک می‌کند تا عملکرد حرارتی لازم تأمین شود) تشکیل شده‌اند و سپس از یک لایه پایانی آب بندی (معمولاً اندودکاری، هرچند از آجرهای ورقه‌ای، کاشی‌ها یا تخته‌های تزئینی نیز استفاده می‌شود) تشکیل شده‌است. اندودکاری عایق کننده در برخی از موقعیت‌ها می‌تواند یک مزیت باشد. انتخاب نوع و اندازه به زیر بستر و نیازهای در معرض بودن طرح بستگی خواهد داشت. نماهای خشک معمولاً با استفاده از تسمه‌هایی از الوار که خود به‌طور مستقل به زیر بستر متصل هستند، به زیر بستر متصل شده‌اند. هر سیستمی که انتخاب و نصب شود باید توسط یک مرجع معتبر تائید شده باشد.
نماهای سنتی
انتخاب نماهای سنتی در حال حاضر در صنعت عایق بندی خارجی دیوار متداول می‌باشد. نمای سیمان تگری یک روش سنتی نماسازی است که در آن مصالح دانه‌ای به سمت نمای تر پرتاب می‌شوند تا سطح نهایی سیمان تگری به دست آید. نمای سیمان خراشیده یک نمای سیمانی رنگ دار است که در زمان کارپذیری سطح خراشیده شده‌است. این کار با استفاده از یک ابزار خراش دهنده که سطح نما را به اندازه ۲ تا ۳ میلی‌متر خراش می‌دهد انجام می‌گردد تا سطح دانه‌های مخلوط نمایان گردد. رنگ واقعی نما با سطحی غیر یکنواخت نمایان می‌گردد. نمای زبر سیمانی شامل یک لایه نمای فوقانی و مخلوط دانه بندی شده‌ای است که روی یک لایه تحتانی دوغاب مانند پرتاب می‌شود تا دانه‌ها به‌طور کامل در داخل دوغاب سیمان گیر کنند. دانه‌ها ممکن است از هر نوع سنگ سخت با اندازه‌های یکسان باشند تا سطحی با بافت ناصاف تولید کنند. این روش به‌طور سنتی در اسکاتلند به شکل گسترده‌ای مورد استفاده بوده‌است.
کاهش انتشار کربن
از آنجا که انگلستان برنامه خود را بر کاهش انتشار کربن به ۸۰ درصد مقدار فعلی تا سال ۲۰۵۰ قرار داده است، دولت بریتانیا به صاحب خانه‌هایی که اقدام به نصب سیستم EWI در دیوارهای صلب ساختمان خود نمایند بازپرداخت حداکثر مبلغ £۶٬۰۰۰ را پیشنهاد می‌دهد. در ولز جنوبی افزایش برنامه‌های کاربردی برای این طرح برای تبدیل شدن به انرژی کارآمد دیده می‌شود، زیرا در آنجا بازار مسکن نیاز خاصی به بروز رسانی دارد.
بخش گتاب
بخش گتاب یکی از بخش‌های شهرستان بابل در استان مازندران در شمال ایران است.
تقسیمات کشوری
شهرها: گتاب
جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش گتاب شهرستان بابل در سال ۱۳۸۵ برابر با ۴۵۱۰۹ نفر بوده‌است.
آی‌محمد یوسفی
آی محمد یوسفی (زاده ۱۳۱۰ درگز - درگذشته ۱۴ شهریور ۱۳۹۸) خواننده ترکمن و نوازندهٔ دوتار بود. او شاگرد اولیاقلی یگانه بوده و از «قدیمی‌ترین نوازنده و اصیل‌ترین نوازندهٔ بخشی» در سبک شهرستان درگز بود. او از معدود نوازندگانی بود که با تار ابریشم می‌نواخت که صدایی بم‌تر از دوتار سیمی دارد و رنگ و صوت آن متفاوت است. آی محمد یوسفی بیش از شصت سال به شیوهٔ بخشی‌های شمال خراسان می‌خواند و دوتار می‌نواخت و در زمینهٔ داستانسرایی و نقل افسانه‌ها و آیین‌های قومی و منطقه‌ای فعالیت داشت.فرزندان او فردین، مجتبی، عارف و نیز سعید طهرانی زاده و امیرپاشا آذری از شاگردان او هستند.
پل پری
پل پری (Paul Perri؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است.
خانه ابطحی
خانه ابطحی مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان ابن سینا، محله دردشت، کوچه میر علاء الدین، کوچه حمام قاضی، بن‌بست اول (بدون نام) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فرودگاه بورگاس
فرودگاه بورگاس (به زبان بومی: Летище Бургас (Letishte Burgas)) یک فرودگاه همگانی مسافربری با کد یاتا BOJ است که یک باند فرود بتن دارد و طول باند آن ۳۲۰۰ متر است. این فرودگاه در شهر بورگاس کشور بلغارستان قرار دارد و در ارتفاع ۴۱ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
شرکت‌های هواپیمایی و مقصدهای پروازی
There are domestic and international flights to about 126 destinations in 31 countries, by more than 69 Bulgarian and foreign airlines (season 2017). The busiest season for the airport is from the end of April to the beginning of October. The following airlines operate regular scheduled and charter flights at Burgas Airport:
ماستر (فراهان)
ماستر، روستایی است از توابع بخش فراهان شهرستان تفرش در استان مرکزی ایران.
موقعیت
این روستا در مختصات جغرافیایی ۳۴ درجه و ۳۷ دقیقه و ۴۸ ثانیه عرض شمالی و ۴۹ درجه، ۴۶ دقیقه و ۵۰ ثانیه طول شرقی از گرینویچ قرار دارد این روستا در جنوب شرقی روستای فشک و در فاصله ۶٫۱ کیلومتری از آن قرار دارد.
درژنگا مایدانگسکا
درژنگا مایدانگسکا یک روستا در لهستان است که در گمینا بیوگورای واقع شده‌است. درژنگا مایدانگسکا ۲۷۳ نفر جمعیت دارد.
باشگاه فوتبال میپا
باشگاه فوتبال میپا (MYPA) یک باشگاه فوتبال فنلاندی است که در کوولا پایه‌گذاری شده است.
سیارک ۵۷۸۷۹
سیارک ۵۷۸۷۹ پنجاه و هفت هزار و هشتصد و هفتاد و نهمین سیارک کشف شده‌است که در ۲ ژانویه ۲۰۰۲ کشف شد.
شهرستان مونمورانسی، میشیگان
شهرستان مونمورانسی، میشیگان (به انگلیسی: Montmorency County, Michigan) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در میشیگان واقع شده‌است.
مناره زیار
مناره زیار در ۳۰ کیلومتری شرق اصفهان و در ساحل جنوبی زاینده رود واقع شده و تزئینات آجری زیبایی دارد. زمان ساخت آن را قرن ششم هجری می‌دانند. نام زیار که به محل استقرار این مناره اطلاق می‌شود، به احتمال قوی، با دوره حکمرانی مرداویج زیاری ارتباط دارد که در آغاز قرن چهارم، شهر اصفهان پایتخت وی بوده‌است و در ساحل زاینده رود قصرهایی برای سکونت و مراکز اداری حکومت وی بنا شده بود. منار زیار:تن‌ها نمونه منار سه طبقه اصفهان که ماندگاری سالم داشته موقعیت جغرافیایی:شهر
شهر زیار در نزدیکی کناره‌های زاینده رود در فاصله ۲۵ کیلومتری در مشرق اصفهان که مناره نزدیک روستا بر پا شده‌است.
توصیف منار زیار
به روی تک پایهٔ آجری و هشت گوشه مناری در سه طبقه ساخته شده‌است. مصالح آن که پایهٔ منار آجر و کاشی فیروزهای و طبقه‌ها ی بالاتر کوتاه‌تر ازطبقه‌های پایین‌تر است. دو طبقهٔ بالایی هر یک دارای قرنیزی به شکل زنگ کلیسا که از شیوهٔ قطار بندی استفاده شده‌است. مسجدی گنبدی که پای منار وجود داشته از بین رفته. ۵/۵مترارتفاع پایه هشت ضلعی منار که به تدریج از پایین به بالا باریکتر می‌شود. این بنا که استوانه‌ای شکل است از قطر پایه کمتر و ۸/ ۴ متر است و ۸۶ سانتیمتر ضخامت دیوار۵/۱ قطر میانی منارارتفاع این بخش تا سکوی فوقانی ۳۳ متر می‌باشد. بخش دوم با قطری ۶۷/۲ شروع و قطر میلهٔ میانی ۵۵سانتی‌متر و ۴۶ سانتی‌متر ضخامت دیوار منار و ارتفاع منار ۵۰ است. تزیینات منار :اولین طبقه منار شامل شش قسمت که پایین‌ترین قسمت آجر چینی ساده و در دیگر بخش‌ها آجر چینی تزیینی بکار رفته. در ظلع جنوب غربی للوحه‌ای ست به شکل مربع با عمق کم که حتماً در گذشته دارای کتیبه‌ای بوده‌است. درقسمت‌های سوم چهارم و پنجم نقوشی به سبک لوزی که به سبک منار مسجد سین که البته در قسمت پنجم کلوک‌های کاشی فیروزه‌ای رنگ می‌باشد. در بخش دوم کتیبه‌ای به خط نسخ قائم الزاویه که کلمات آن تکرار شده‌است. در بخش ششم کتیب‌های نواری شکل به خط کوفی باکاشیهایی با لعب فیروزه‌ای بر زمینه‌ای از آجرهای راسته رقم زده‌است. آجرهای برجسته در چهار چوب این کتیبه تراشیده شده و در زیر آن نواری از کاشی‌های لوزی و دایره به رنگ فیروزه‌ای است. البته لعاب فیروزای آن‌ها در مرکز دریره تیره‌تر و غلیزتر است. در این قسمت قرنیز نیز شبیه به سرستون از نیمرخ دارد. طبقه دوم:قسمت پایینی آن دارای آجرچینی ساده است. در قسمت دوم کتیبه‌ای قرار دارد بخط نسخ قائم الزاویه. در قسمت سوم نقوشی لوزی و در قسمت دیگری دارای لوح‌های مربعی که در آن‌ها کتیبه‌هایی به خط نسخ با کاشی فیروزه‌ای ساخته شده. البته این کتیبه‌ها در چهارچوبی از آجرهای راسته قرار گرفته‌اند. طبقهٔ سوم: دو بخش تقریباً ساده که البته در بخش دوم چهار پنجره باریک و هر یک با سرطاق‌های جناقی مزین به چند نقش و به شکل گلبرگ می‌باشد. پنجرهٔ چهارم ادامه یافته و به در تبدیل شده. پایهٔ چهار گوشی در انتهای منار از آجر به صورت برجسته ساخته شده کتیبه‌ای در پهلوی این مکعب بخط نسخ قائم الزاویه فیروزه‌ای ساخته شده‌است.
تاریخ منار
با توجه به این تزیینات از ساختمان منار غار ومسجد سین به بعد رو به توسعه و پیشرفت نهاده. پیشرفت منار از لحاظ قسمت‌های پایینی محدود به اضافه کردن کلوک‌های کاشی‌های لعاب دار می‌بینیم با وجود پنجره‌ها نمی‌تواند این منار قدیمی باشد. لوح‌هایی که دارای خطوط نسخ که چیزی بتوان با آن پی برد پیدا نکرده به جز خطوط مکررکوفی دایره‌ای شکل که در طاق‌های هلالی مسجد گلپایگان است و خطوطی که با آجرهای معرق بدون لعاب ساخته شده، که فعلاً تاریخ برپایی این بنا بین ۵۵۰و۶۸۸ هجری بدانیم تا بعدها تاریخ دقیقتری پیدا کنیم. البته تاریخ دقیقتر پس از خواندن کتیبه بدست می‌آید.
منابع
هنرفر، دکتر لطف ا..، آثار تاریخی اصفهان، برگ.
گدار، آندره، آثار ایران، بنیاد پزوهش‌های اسلام.
پائول سیدل
پائول سایدل (Paul Seidel؛ زادهٔ 1970 (age 53)) ریاضی‌دان سوئیسی است.
درگاوه
درگاوه یک روستا در لهستان است که در گمینا بیاوا پیسکا واقع شده‌است. درگاوه ۱٬۴۷۴ نفر جمعیت دارد.
شهرستان نیویگو، میشیگان
شهرستان نیویگو، میشیگان (به انگلیسی: Newaygo County, Michigan) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در میشیگان واقع شده‌است.
آلکس (بازیکن فوتبال، زاده ۱۹۷۷)
الکساندرو ده سوزا هافبک اهل برزیل است که در شهر کوریتیبا، پارانا، برزیل و در تاریخ  به دنیا آمده‌است.
الیکساندرو دا سوزا در تیم‌های فوتبال کوریتیبا ،پالمیراس،فلامینگو،کروزیرو، پارما و کروزیرو سابقهٔ حضور دارد. این بازیکن همچنین در سال، 1998 – 2005 برای، تیم ملی فوتبال برزیل به میدان رفته‌است
باشگاه فوتبال سیونی بولنیسی
باشگاه فوتبال سیونی بولنیسی (FC Sioni Bolnisi) یک باشگاه فوتبال گرجستانی است که در بولنیسی پایه‌گذاری شده است.
بخش لاله‌آباد
بخش لاله‌آباد (به مازندرانی: لاله‌وا) یکی از بخش‌های شهرستان بابل در استان مازندران در شمال ایران است. شغل اصلی ساکنین روستاهای لاله‌آباد کشاورزی بوده و محصول عمده آن برنج است. این منطقه در حد فاصل شهرهای بابل و آمل واقع شده‌است.
موقعیت جغرافیایی
این بخش، از شمال با شهرستان‌های بابلسر و فریدونکنار، از شرق با بخش مرکزی شهرستان بابل، از غرب با شهرستان آمل و از جنوب با بخش بندپی غربی شهرستان بابل همسایه است.
تقسیمات کشوری
شهرها: زرگرمحله
جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش لاله آباد شهرستان بابل در سال ۱۳۹۵ برابر با ۴۹۱۴۲ نفر بوده‌است. سه مرکز مهم جمعیتی آن (بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵) به شرح زیر است.
اقتصاد
شغل اصلی ساکنین روستاهای لاله‌آباد کشاورزی بوده و محصولات عمده آن شامل ارقام برنج کم محصول، ارقام برنج پر محصول، کلزا، سیر و باقلا است. کانال زراعی کاری که سرچشمه آن، رودخانه هراز است سهم بسزایی در تأمین آب کشاورزی روستاهای این بخش دارد.
مایکل جکسون: زنده در ومبلی، ۱۶ ژوئیه ۱۹۸۸
مایکل جکسون: زنده در ومبلی، ۱۶ ژوئیه ۱۹۸۸ دی وی دی کنسرت زنده که توسط خواننده آمریکایی مایکل جکسون در سالن ومبلی لندن اجرا شده‌است.
مایکل جونز از منتقدان وبلاگ چنین گفته‌است: "این اجرا تنها انرژی خالصی را از بروز می‌دهد… زمانی که دستکش مشهور خود را به دست گرفت و به آن پیاده روی ماه شگفت آور روی "بیلی ژان" پرتاب کرد، به نظر می‌رسد که جکسون دیگر نمی‌تواند بیشتر از این بدهد. اما او این کار را می‌کند، با رقصیدن همراه یک گروه کر از بچه‌ها در "بد" و به معنای واقعی کلمه برای اجرای موسیقی متن "مرد در آینه" به زمین افتاده‌است. "
و شاید نکته قابل توجه این است که چگونه جکسون قادر است هنگام انجام حرکات دقیق رقص خود، نتها را بخواند / حفظ کند. زمانی که او در طول «بیلی جین» Moonwalking را شروع می‌کند.
صادق‌آباد (فسا)
صادق‌آباد (فسا)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان فسا در استان فارس ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان جنگل قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۲۴ نفر (۲۷خانوار) بوده‌است.
خانه مهر
خانه مهر یک مجموعه تلویزیونی مناسبتی محصول سال ۱۳۸۱ به کارگردانی جواد افشار (تلویزیونی) و مجید عباسی (هنری)، نویسندگی علیرضا حسینی و تهیه‌کنندگی سعید عباسی می‌باشد که از شبکه سه پخش شد. این مجموعه در ۵ قسمت ۵۷ دقیقه تهیه شد.
داستان مجموعه
مجری جوان در قالب حکایتگران «خانه مهر» به ایفای نقش می‌پردازند و زندگی‌نامه فاطمه زهرا اجرای نمایش دربارهٔ بخش‌هایی از زندگانی وی، روایت چند حدیث از وی، نماهنگ از بخش‌های مختلف این برنامه است.
بال کوچولو
بال کوچولو ترانه‌ای از گروه سایکدلیک راک آمریکایی-انگلیسی جیمی هندریکس اکسپرینس است که توسط گیتاریست و خواننده این گروه، جیمی هندریکس نوشته شده است و در دومین آلبوم استودیویی این گروه که در سال ۱۹۷۶ منتشر شد، قرار دارد. این آهنگ یک تصنیف با ضربان آهسته، متأثر از ریتم اند بلوز است. از نظر شعری، این آهنگ از جمله آهنگ‌های هندریکس است که در ان به زنی رویایی یا نوعی فرشته نجات اشاره می‌شود. این آهنگ با حدود دو و نیم دقیقه طول، از جمله موجزترین و ملودیک‌ترین آثار هندریکس محسوب می‌شود. این آهنگ یکی از معروف‌ترین ترانه‌های هندریکس است و در فهرست ۵۰۰ ترانه برتر همه دوران‌ها که توسط نشریه رولینگ استون منتشر می‌شود، در جایگاه ۳۶۶ قرار گرفته است و تبدیل به یکی از آهنگ‌های ثابت هندریکس در کنسرت‌ها و اجراهای زنده شده بود.
سیارک ۵۸۰۸۴
سیارک ۵۸۰۸۴ پنجاه و هشت هزار و هشتاد و چهارمین سیارک کشف شده‌است که در ۱۷ اکتبر ۱۹۷۷ کشف شد.
قشلاق میرعلم عشایر مغان
قشلاق میرعلم  قشلاق میرعلم یکی از طایفه‌های روستای اودلو واقع در دشت مغان وابسته به شهرستان بیله‌سوار در استان اردبیل می‌باشد. این قشلاق که مردمان آن بیشتر به کار دامداری و عشایری مشغولند از شرق به روستای اودلو و از غرب به روستای خورخور و از شمال به قشلاق پوتولغان و از جنوب به قشلاق اللهوردی احاطه شده است. این قشلاق که از محرومترین مناطق عشایری کشور می‌باشد دارای مردمان زحمت کش می‌باشد. با همه محرومیت‌ها این قشلاق در زمان جنگ ایران و عراق خدمات شایان توجهی به کشورمان ارائه داند. هم جاد مالی و جهاد در راه خدا. مردم این قشلاق در زمان جنگ کمک مالی زیادی به جنگ زدگان و سربازان پشت جبهه‌ها تقدیم نمودند. این قشلاق در زمان جنگ با این که تعداد خانوار ان هم کمتر می‌باشد ۲ شهید و چندین رزمنده فدای انقلاب کردند. با این حال این قشلاق دارای هیچ امکانات رفاهی و انسانی نمی‌باشد. نه امکانات راه و نه امکانات آب و برق و تلفن و نه امکانات مدرسه. بیش از ۹۰ درصد مردمان این قشلاق با سواد می‌باشند که در روستاها و شهرستانهای مختلف علی‌رغم سختی مشغول به تحصیل شدند بطوریکه ۵۰ درصد جوانان این قشلاق مدرکی بالای فوق لیسانس در رشته‌های مهندسی و پزشکی و علوم انسانی می‌باشد.
زنده‌باد عشق
زنده‌باد عشق (Vive L'Amour) یک فیلم به کارگردانی تسای مینگ-لیانگ است که در سال ۱۹۹۴ منتشر شد. این فیلم برنده شیر طلایی جشنواره فیلم ونیز شده‌است.
باقرآباد (کرمان)
باقرآباد، روستایی است از توابع بخش چترود شهرستان کرمان در استان کرمان ایران.
جمعیت
این روستا در دهستان کویرات قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن۶۶۸ نفر (۱۲۳خانوار) بوده‌است. درگاه ملی آمار ایران</ref
اندرو پرین
اندرو پرین (Andrew Prine؛ زادهٔ ) یک بازیگر سینما، و هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۵۷ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
گزیده فیلمشناسی
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد.
جام خیریه انگلستان ۲۰۱۲
جام خیریه انگلستان ۲۰۱۲ ، ۹۰امین رقابت سالانه مابین قهرمانان لیگ برتر انگلستان و جام حذفی فوتبال انگلستان است. این مسابقه در تاریخ ۱۲ آگوست ۲۰۱۲ مابین تیم‌های منچستر سیتی و چلسی در ورزشگاه ویلا پارک برگزار شده‌است. تیم منچستر سیتی در این مسابقه با نتیجه ۳ بر ۲ به پیروزی دست یافت.
بخش مرکزی شهرستان تنکابن
جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ جمعیت بخش مرکزی شهرستان تنکابن برابر با ۹۹٫۱۹۰ نفر بوده‌است.
شهر تنکابن با ۵۵٫۴۳۴ نفر، شهر شیرود با ۱۱٫۳۷۷ نفر، دهستان میر شمس الدین با ۸٫۷۳۶ نفر و دهستان گلیجان با ۲۳٫۶۴۳ نفر، جمعیت بخش مرکزی شهرستان تنکابن را تشکیل می‌دهند.
سنبل آسمانی
سنبل آسمانی  یکی از گونه‌های سردهٔ سنبل است. ارتفاع گیاه ۸ سانتیمتر است. برگ‌ها باریک و به عرض ۱۵ میلی‌متر است. گل‌های پررنگی بطول حدود ۱۵ میلی‌متر دارد با قطعات گلپوش راست که این گونه را از سنبل طوسی متمایز می‌کند. گل‌های آن معمولاً در کنار برف‌های در حال ذوب ظاهر شده و در قسمت‌های شرقی البرز و کوه‌های خراسان می‌روید. فصل گلدهی اردیبهشت تا خرداد ماه است.
مجرای صفراوی
مجرای صفراوی هر یک از ساختارهای لوله ای بلندی است که حامل صفرا است و در بیشتر مهره‌داران وجود دارد. بندانگشتی|چپ|500px| ۱. مجاری صفراوی: ۲.[[کانال‌های صفراوی درون کبدی  ۳.مجاری کبدی چپ و راست  ۴.مجرای کبدی مشترک  ۵. مجرای صفراوی  ۶.مجرای صفراوی مشترک  ۷.آمپول واتر  ۸.درون دوازده ۹.کیسه صفرا ۱۰-۱۱.لوب راست و چپ کبد ۱۲.طحال ۱۳.مری ۱۴.معده ۱۵.دوازدهه ۱۶.تهی روده ۱۷. لوزالمعده  ۱۸.مجرای فرعی لوزالمعده  ۱۹.مجرای لوزالمعده ۲۰.روده کوچک ۲۱ و۲۲.  کلیه راست و چپ
مجرای صفراوی
صفرا، برای هضم غذا و چربی‌ها مورد نیاز است. صفرا توسط کبد ترشح می‌شود و به معابر حمل‌کننده صفرا می‌رود.
مسیر صفرا به شرح زیر است: صفرا در کبد ← کانال هرینگ ← مجاری صفراوی داخل کبدی ← مجاری کبدی چپ و راست ← مجرای مشترک کبدی ← مجرای صفراوی ← مجرای صفراوی مشترک ← آمپول واتر ← مجرای پانکراس ← دوازدهه
ساختار
مجرای صفراوی مانند کیسه صفرا سبز است، که دلیل آن لکه صفرا می‌باشد.
آسیب شناسی
انسداد مجرای صفراوی توسط سرطان(کلانژیوکارسینوما)، سنگ کیسه صفرا، یا زخم از آسیب‌های کیسه صفرا است، که از ورود صفرا به روده جلوگیری می‌کند و ماده فعال در صفرا (بیلی روبین) به جای حمل و نقل در مجرای صفراوی در خون تجمع می‌یابد. نتایج این وضعیت زردی است، که در آن پوست و چشم از بیلی روبین در خون زرد می‌شوند. این وضعیت همچنین باعث خارش خفیف می‌شود که ناشی از بیلی روبین، در بافت‌ها است. در انواع خاصی از زردی، ادرار به صورت قابل ملاحظه‌ای تیره تر، و مدفوع بسیار روشن تر از حد معمول خواهد شد. اما در حالت عادی بیلی روبین از طریق مدفوع و ادرار دفع خواهد شد. و دلیل زردی ادرار نیز همین می‌باشد. زردی گاهی اوقات توسط سرطان پانکراس، که باعث انسداد مجرای صفرا نیز ایجاد می‌شود. زیرا مجرای صفراوی در عبور از بخش سرطانی بسته می‌شود.
پل تاریخی روستای ورزنه قم
پل تاریخی روستای ورزنه قم مربوط به دوره پهلوی اول است و در استان قم، بخش خلجستان، شهرستان دستجرد، جنوب غربی روستای ورزنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی
فرایند واکاوی سلسله مراتبی یکی از روش‌های تصمیم‌گیری است. واژه AHP مخفف عبارت Analytical Hierarchy process به معنی فرایند تحلیل سلسله مراتبی است.انتخاب سنجه‌ها یا criterion بخش اول واکاوی AHP است. سپس براساس سنجه‌های شناسایی شده نامزدها ارزیابی می‌شوند. واژه گزینه‌ها یا نامزدها هم معنای واژه alternative یا candidates بوده و به جای هم بکار روند. علت سلسله مراتبی خواندن این روش آن است که ابتدا باید از اهداف و راهبردهای سازمان در راس هرم آغاز کرد و با گسترش آن‌ها سنجه‌ها را شناسایی کرد تا به پایین هرم برسیم.
این روش یکی از روش‌های پرکاربرد برای رتبه‌بندی و تعیین اهمیت عوامل است که با استفاده از مقایسات زوجی گزینه‌ها به اولویت بندی هر یک از معیارها پرداخته می‌شود. چنانچه گزینه‌ها یا معیارها زیاد باشد تشکیل ماتریس مقایسات زوجی کار دشواری است. در چنین مواقعی می‌توان از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره OPA استفاده نمود.
هدف تکنیک فرایند تحلیل سلسله مراتبی انتخاب بهترین گزینه براساس معیارهای مختلف از طریق مقایسه زوجی است. این تکنیک برای وزن‌دهی به معیارها نیز استفاده می‌شود. چون افزایش تعداد عناصر هر خوشه مقایسه زوجی را دشوار می‌کند بنابراین معمولاً معیارهای تصمیم‌گیری را به زیرمعیارهایی تقسیم می‌کنند.
معیار: آن چیزی است که براساس آن انتخاب می‌کنید مثلاً در انتخاب یک مدیر برای سازمان، معیارهای تصمیم‌گیری تحصیلات، پیشینه، شخصیت و … است.
گزینه: آن چیزی است که از میان آن انتخاب می‌کنید مثلاً در انتخاب یک مدیر کاندیداهای موجود همان گزینه‌ها هستند.
مدل‌های زیر به عنوان مدل‌های معروف در مدل AHP مورد استفاده قرار می‌گیرند.
در یک مدل فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی ممکن است بخواهید فقط معیارها را تعیین وزن کنید. ممکن است زیرمعیارهایی نیز وجود داشته باشد و هدف تعیین وزن زیرمعیارها باشد. مدل کلاسیک AHP شامل هدف، معیار و گزینه است که در ادامه با یک مثال کاربردی آموزش داده می‌شود.
توضیح مختصر روش
فرض کنید n گزینه و m سنجه برای ارزیابی آن‌ها داشته باشیم. گام‌های این روش به شرح زیر است مسئله دیگری که در همین زمینه مطرح می‌شود AHP گروهی است که در آن گروهی از افراد نظرات خود را ارائه می‌کنند و در سیستم‌های خبره نیز کاربرد دارد.