cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
متاترون
در تلمود
تلمود بابلی در دو جای دیگر نیز نام متاترون را ذکر می‌کند (سنهدرین 38b، آوودا زارا 3b). در سنهدرین ربی ایدیث به یهودیان می‌گوید که مواظب باشند متاترون را به جای خدا نگیرند. در آوودا زارا در ربع چهارم خداوند می‌نشیند و به کودکان مدرسه‌ای درس می‌دهد. در سه ربع قبلی متاترون جای خدا را می‌گیرد تا خدا به کارهای دیگر برسد.
دانشمند قرائی کیرکیسانی بر اساس نظر تلمود متاترون را "یهوه کوچک" می‌نامد. از نظر عددی در گماتریا لغت متاترون معادل شدای (خدا) است و از این رو گفته می‌شود که که نام او مانند نام اربابش است. ولیکن کیرکیسانی ممکن است عامدانه تلمود را بد ترجمه کرده باشد تا نشان دهد که ربیها به شرک رسیده‌اند. ولیکن نوشته‌های عرفانی غیر از تلمود از یک "یهوه کوچک" سخن می‌گویند.
نام متاترون در متون عرفانی مانند مرکابا کتاب اخنوخ ذکر شده است. این کتاب رابطه‌ای بین اخنوخ و متاترون برقرار می‌کند و نام "یهوه کوچک" را ذکر می‌کند. نویسنده کتاب ربی اشماعیل می‌گوید که چگونه متاترون بهشت را به او نشان داد.
زوهر متاترون را "آن جوان" می‌نامد. در زوهر متاترون فرشته‌ای است که قوم اسراییل را از بیابان رهبری کرد بعد از اینکه از مصر خارج شدند. در بعضی متون کابالایی متاترون حالت مسیحایی دارد.
بعضی دیگر به شباهت لغت متاترون و دو لغت یونانی متا و ترونوس (به معنی تخت یا عرش) اشاره می‌کنند و می‌گویند که این نام ممکن است به معنی کسی باشد که کنار تخت خداوند است.
در اسلام
اولین گزارش متاترون در متون مقدس اسلامی احتمالا مستقیماً از خود قرآن گرفته شده است. عزیر، طبق سوره 9:30-31 که یهودیان به عنوان پسر خدا مورد احترام قرار می دهند، نام دیگر عزرا نبی است که در عرفان مرکابه نیز با متاترون شناخته شده است.
خیرمحمد خان یاری
خیرمحمد خان یاری (۱۲۸۰–۱۳۵۵) از نقاشان برجستهٔ افغانستان بود. او را در کنار عبدالغفور برشنا، محمد همایون اعتمادی، غلام محمد میمنگی و غوث الدین خان از نقاشان بزرگ قرن بیستم افغانستان دانسته‌اند.
رخیوت
شهرستان رخیوت یکی از شهرستانهای استان ظفار در کشور پادشاهی عمان است.
جمعیت
جمعیت آن در حدود ۴۱۱۰ هزار نفر می‌باشد.
دلیگزن
دلیگزن یک منطقهٔ مسکونی در آلمان است که در هولتسمیندن واقع شده‌است. دلیگزن ۸٬۸۵۳ نفر جمعیت دارد.
دولورس لاشاپل
دولورس لاشاپل (Dolores LaChapelle; July 4, 1926 – January 21, 2007) کوهنورد، و بوم‌شناس اهل ایالات متحده آمریکا بود.
سرژ کامپف
سرژ کامپف (زاده ۱۳ اکتبر ۱۹۳۴) کارآفرین، بازرگان و مدیر ارشد اجرایی فرانسوی است، که در سال ۱۹۶۷ شرکت کاپژمینای را تأسیس نمود. کاپژمینای هم‌اکنون یکی از بزرگترین شرکت‌های مشاوره فناوری اطلاعات جهان بشمار می‌آید.
آیا مارینا کریسوخوس
آیا مارینا کریسوخوس (Άγια Μαρίνα) دهکده ای است در ناحیه پافوس قبرس، در منطقه تیلیریا.
آن‌ها (فیلم ۲۰۰۲)
آن‌ها (به انگلیسی: They) یک فیلم فراطبیعی ترسناک آمریکایی محصول سال ۲۰۰۲ به کارگردانی رابرت هارمون است.
هیوه‌چی بالا
هیوه‌چی بالا ، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان گنبد کاووس در استان گلستان ایران.
بردگپی
بردگپی، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان ایذه در استان خوزستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان حومه‌شرقی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱٬۶۰۲ نفر (۲۸۸خانوار) بوده‌است.
فرودگاه سچلت
فرودگاه سچلت یک فرودگاه همگانی با کد یاتا YHS است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۷۳۲ متر است. این فرودگاه در کشور کانادا قرار دارد و در ارتفاع ۷۶ متری از سطح دریا واقع شده است.
ویلیمین بوس
ویلیمین بوس (Willemijn Bos؛ زادهٔ May 2, 1988) بازیکن هاکی روی چمن زن اهل هلند است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۳ مدال طلا، ۲ مدال نقره، ۳ مدال برنز شده‌است.
الان جی. مارشال
'''الان جی. مارشال''' (Alan G. Marshall؛ زاده ۷ مارس ۱۹۴۴) یک دانشمند است.
بحران گروگانگیری شهروندان کره جنوبی در افغانستان (۲۰۰۷)
بحران گروگانگیری اتباع کره جنوبی در سال ۲۰۰۷ در افغانستان در ۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۰۷ آغاز شد که طی آن، ۲۳ مبلغ مذهبی اهلکره جنوبی هنگام تردد در ولایت غزنی افغانستان توسط اعضای طالبان دستگیر و گروگان گرفته شدند. دو گروگان مرد، پیش از توافق بین طالبان و دولت کره جنوبی اعدام شدند. این گروه متشکل از ۱۶ زن و ۷ مرد، بود که هنگام سفر از قندهار به کابل با اتوبوس در مأموریتی تحت حمایت کلیسای پرسبیترینیسم سامول دستگیر شدند. این بحران زمانی آغاز شد که دو مرد محلی که راننده به آن‌ها اجازه سوار شدن داده بود، شروع به تیراندازی کردند تا اتوبوس را متوقف کنند. طی یک ماه بعد، گروگان‌ها در زیرزمین‌ها و خانه‌های کشاورزی نگهداری می‌شدند و مرتباً در گروه‌های سه تا چهار نفره جابجا می‌شدند.
آزادی گروگان‌ها با وعده کره جنوبی مبنی بر خروج ۲۰۰ سرباز خود از افغانستان تا پایان سال ۲۰۰۷ تضمین شد. اگرچه دولت کره جنوبی هیچ بیانیه‌ای در این رابطه منتشر نکرد اما سخنگوی طالبان مدعی شد که این گروه تروریستی حدود ۲۰ میلیون دلار در ازای امنیت مبلغان دستگیر شده نیز دریافت کرده‌است.
مذاکرات
دیدارهای رو در رو بین طالبان و دولت کره جنوبی در ۱۰ اوت آغاز شد که منجر به آزادی دو گروگان زن به نام‌های کیم جی نا و کیم گیونگ جا در ۱۳ اوت شد. با این حال، در ۱۸ اوت، اظهار شد که مذاکرات شکست خورده و سرنوشت گروگان‌ها در حال بررسی است.
رهایی
آزادی ۱۹ گروگان باقی‌مانده شامل ۱۴ زن و ۵ مرد) در ۲۸ اوت با مشارکت اندونزی به عنوان یک کشور مسلمان بی‌طرف تأمین شد. گروگان‌ها در نهایت در ۲۹ و ۳۰ اوت آزاد شدند.
پس از آزادی، یک مقام طالبان اعلام کرد که کره جنوبی بیش از ۲۰ میلیون دلار به عنوان باج برای جان گروگان‌ها به طالبان پرداخت کرده‌است. با این حال، کره جنوبی اعلام کرد که طالبان وعده داده بود که هیچ اظهارنظری در مورد باج انجام نخواهند داد.
منا شلبی
منا شلبی (منة شلبي؛ زادهٔ July 24, 1982) هنرپیشه اهل مصر است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به پس از نبرد اشاره کرد.
دریاچه لیدی برد
دریاچه لیدی برد یک دریاچه مصنوعی در شهر آستین تگزاس است که در مسیر رودخانه کلرادو قرار گرفته‌است. این دریاچه در سال ۱۹۶۰ بعد از بهره‌برداری از سد لانگهرن (Longhorn Dam) برای خنک کردن نیروگاه برقی ایجاد شد. مساحت سطح این دریاچه ۴۱۶ هکتار است و استفاده اصلی آن تفریحی و جلوگیری از وقوع سیل است.
این دریاچه به افتخار بانوی نخست پیشین ایالات متحده لیدی برد جانسون نامگذاری شده‌است.
منابع
https://tshaonline.org/handbook/online/articles/rollb
دانشگاهی برای صلح
دانشگاهی برای صلح یک سازمان بین‌دولتی است که دارای وضعیت دانشگاه است که در سال ۱۹۸۰ و بر اساس پیمانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد تأسیس شد. پردیس اصلی این دانشگاه در کاستاریکا است.
ضلکوت
شهرستان ضلکوت         یکی از شهرستانهای استان ظفار در کشور پادشاهی عمان است.
جمعیت
جمعیت آن در حدود ۲۹۵۲  هزار نفر می‌باشد.
میشل سوما
از باشگاه‌هایی که در او آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال یوونتوس، باشگاه فوتبال آ.اس. رم، باشگاه فوتبال برشا، باشگاه فوتبال دپورتیوو لاکرونیا و باشگاه فوتبال امپولی اشاره کرد.
میشل سوما همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۱۶ سال ایتالیا، زیر ۱۸ سال ایتالیا، زیر ۱۹ سال ایتالیا، زیر ۲۰ سال ایتالیا و زیر ۲۱ سال ایتالیا بازی کرده‌است.
بیماری مزمن انسدادی ریه
بیماری انسدادی مزمن ریه که همچنین به نام‌های دیگری همچون بیماری انسدادی مزمن شُش  و بیماری مزمن انسدادی مسیر هوایی  معروف است، نوعی بیماری انسدادی ریوی است که با محدود بودن علامت مسیر هوایی به صورت مزمن شناسایی می‌شود. این بیماری به مرور زمان بدتر می‌شود. اصلی‌ترین نشانه‌های این بیماری شامل مواردی همچون تنگی نفس، سرفه و ایجاد خلط سینه است. بیشتر افرادی که برونشیت مزمن دارند، به COPD مبتلا می‌شوند.
وینکلزت
وینکلزت (به آلمانی: Winkelsett) یک شهر در آلمان است که در اولدنبورگ واقع شده‌است. وینکلزت ۶۵۰ نفر جمعیت دارد.
بیماری مزمن انسدادی ریه
معمول‌ترین عامل ایجاد COPD استعمال دخانیات است، البته عوامل دیگری همچون آلودگی هوا و وراثت نیز نقش کمتری در ایجاد آن دارند. در کشورهای در حال توسعه، یکی از منابع اصلی آلودگی هوا، آتش‌های خوراک‌پزی و بخاری‌هایی است که تهویهٔ مناسبی ندارند. در صورتی که افراد به صورت مداوم در معرض این عوامل تحریک‌کننده باشند، ریه‌های آن‌ها دچار التهاب و واکنش همراه با آماس می‌شود که ناشی از تنگ شدن مسیرهای هوایی کوچک و بافت ریوی موسوم به آمفیزم است. تشخیص این بیماری بر اساس تنگی نفس صورت می‌گیرد که میزان آن با آزمایش‌های عملکرد ریه اندازه‌گیری می‌شود. بر خلاف بیماری آسم، تنگی نفس در این بیماری با استفاده از دارو کاهش نمی‌یابد.
با کم کردن میزان قرار گرفتن در معرض عوامل شناخته شده این بیماری می‌توان از آن جلوگیری کرد. این امر با تلاش‌هایی برای کاهش سیگار کشیدن و افزایش کیفیت هوای محیط‌های داخلی و خارجی نیز همراه است. درمان‌های بیماری COPD شامل این موارد می‌شود: ترک سیگار، واکسیناسیون، توانبخشی و مواد استنشاقی گشادکننده برونش و کورتیکواستروئیدها. درمان طولانی‌مدت با اکسیژن یا پیوند ریه می‌تواند برای برخی افراد مناسب باشد. برای آن‌هایی که بدتر شدن و حاد شدن را به صورت دوره‌ای دارند، ممکن است به استفاده از داروهای متعدد و بستری شدن در بیمارستان نیاز باشد.
در جهان، این بیماری حدود ۳۲۹ میلیون نفر، تقریباً پنج درصد از جمعیت دنیا را مبتلا ساخته‌است. در سال ۲۰۱۲، این بیماری سومین عامل اصلی در مرگ افراد بوده که بیش از ۳ میلیون نفر را به کام مرگ فرستاده‌است. این میزان مرگ به دلیل افزایش نرخ سیگارکشیدن و بالارفتن میانگین سنی جمعیت در بسیاری از کشورها افزایش می‌یابد.
علامت‌ها و نشانه‌های بیماری
معمول‌ترین نشانه‌های بیماری COPD تولید خلط سینه دشواری تنفس و ایجاد سرفه است. این نشانه‌ها به مدتی طولانی همراه بیمار خواهند بود. هنوز مشخص نیست که انواع مختلفی از بیماری COPD وجود دارد یا خیر. در حالی که در گذشته، این بیماری به دو نوع آمفیزم و برونشیت مزمن تقسیم می‌شد، اما آمفیزم تنها توصیف تغییرات ریوی است و خودش بیماری به حساب نمی‌آید و برونشیت مزمن نیز توصیف نشانه‌ای است که می‌تواند همراه با COPD ظاهر شود یا این که نشود.
سرفه
سرفهٔ مزمن معمولاً اولین نشانه‌ای است که اتفاق می‌افتد. در صورتی که سرفه در بیش از سه ماه یک سال و در دو سال متوالی همراه با تولید خلط و بدون هیچ گونه دلیلی وجود داشته باشد طبق تعریف می‌تواند نشانهٔ برونشیت مزمن باشد. این شرایط ممکن است که قبل از پیشرفت کامل COPD اتفاق بیفتد. ممکن است میزان خلطی که ایجاد می‌شود در ساعت‌ها و روزهای مختلف متفاوت باشد. در برخی موارد امکان دارد که سرفه در بیمار وجود نداشته باشد یا تنها گاهی اوقات ایجاد شود و همچنین ممکن است به همراهش خلط رخ ندهد. برخی افراد ممکن است نشانه‌های این بیماری را با سرفهٔ افراد سیگاری اشتباه بگیرند. ممکن است بسته به عوامل فرهنگی یا اجتماعی برخی خلط را فرو برند یا اینکه تف کنند. سرفه‌های شدید ممکن است باعث شکستگی دنده‌ها یا از دست دادن هوشیاری به مدت کوتاه گردد. افرادی که به بیماری COPD مبتلا می‌شوند، معمولاً سابقهٔ بیماری سرماخوردگی معمولی دارند که مدت زمانی طولانی به طول می‌انجامد.
تنگی نفس
تنگی نفس اغلب نشانه‌ای است که افراد را بیش از همه اذیت می‌کند. معمولاً افراد این نشانه را این گونه توصیف می‌کنند: «نفس کشیدن مرا به زحمت می‌اندازد،» «حس می‌کنم که نفسم بند آمده» یا «نمی‌توانم نفس عمیقی بکشم و هوای زیادی را وارد ریه‌هایم کنم.» البته ممکن است که عبارات مختلفی در فرهنگ‌های گوناگون استفاده شود. معمولاً تنگی نفس با اعمال فشار بدتر می‌شود و مدتی طولانی ادامه می‌یابد و به مرور اوضاع به مراتب ناخوشایندتر نیز می‌گردد. در مراحل پیشرفته این اتفاق ممکن است که در مواقع استراحت و در همه حال رخ دهد. افرادی که بیماری COPD دارند، این بیماری نشانهٔ آشفتگی و کیفیت بد زندگی آنهاست. بسیاری از افراد با نمونه‌های شدید بیماری COPD مجبور به نفس کشیدن از طریق لب‌های فشرده می‌شوند و این امر در برخی افراد می‌تواند تنگی نفس را بهتر کند.
ویژگی‌های دیگر
در بیماری COPD ممکن است که بازدم بیشتر از دم طول بکشد. تنگ شدن قفسهٔ سینه ممکن است اتفاق بیفتد اما معمول نیست و ممکن است که به خاطر مشکل دیگری ایجاد شده باشد. آن‌هایی که مسیر هوایی‌شان مسدود شده، ممکن است خس خس کردن داشته باشند یا هنگام معاینه سینه با گوشی پزشکی و موقعی که می‌خواهند نفس را به داخل ریه‌ها بفرستند، صدای خفیفی شنیده شود. گشاد شدن سینه یکی از علائم بیماری COPD است. اما نسبتاً نامحتمل است. نشستن به شکل چمباتمه با بدتر شدن بیماری رخ می‌دهد. نمونه‌های پیشرفتهٔ بیماری COPD باعث فشار بالا در شریان‌های شُش می‌شود که باعث مواردی همچون از کار افتادن بطن راست قلب می‌شود. این وضعیت نارسایی قلبی ریوی نامیده می‌شود و به تورم پاها و تورم ورید گردن منجر می‌گردد. بیماری COPD بیش از هر بیماری ریوی دیگری عامل نارسایی قلبی ریوی است. از زمان استفاده از اکسیژن مکمل، دیگر نارسایی قلبی ریوی کمتر اتفاق می‌افتد. بیماری COPD اغلب به همراه وضعیت‌های دیگری نیز پیش می‌آید که بخشی از آن به خاطر عوامل خطر مشترک است. این وضعیت‌ها شامل این موارد می‌شوند: بیماری ایسکمیک قلب، فشار خون بالا، مرض دیابت، از بین رفتن حجم ماهیچه‌ها، پوکی استخوان، سرطان ریه، اختلال اضطراب، افسردگی. ممکن است در کسانی که به نمونهٔ شدید این بیماری مبتلا هستند، که احساس همیشگی خسته بودن علامتی طبیعی باشد. چماقی شدن ناخن انگشت‌ها ویژگی انحصاری بیماری COPD نیست و لازم است تحقیقات سریعی برای روشن شدن احتمال بیماری سرطان ریه انجام شود.
نوع شدید
نوع شدید و حاد COPD به این شکل تعریف می‌شود: افزایش تنگی نفس، افزایش تولید خلط سینه، تغییر رنگ خلط سینه از سفید شفاف به سبز یا زرد، یا افزایش میزان سرفه در شخصی که به COPD مبتلاست. این امر می‌تواند نشانه‌های تنفس بیش از حد همچون سریع شدن تنفس، بالارفتن میزان تپش قلب، عرق ریختن، استفاده شدید از ماهیچه‌های گردن، یک نوع کبودی آبی رنگ روی پوست و آشفتگی یا در نمونه‌های بیماری بسیار شدید رفتار تهاجمی باشد. همچنین ممکن است که هنگام معاینه با گوشی پزشکی از ریه‌ها صدای ترق توروق شنیده شود.
عامل بیماری
عامل اصلی بیماری COPD کشیدن دخانیات یا قرار گرفتن در معرض بیماری به خاطر شغل و آلودگی آتش‌های محیط‌های داخلی است که در برخی از کشورها عوامل بسیار مهمی هستند. عموماً این نوع در معرض قرار گرفتن باید در طول چندین دهه اتفاق بیفتد تا عوارض این بیماری ظاهر شود. سابقهٔ ژنتیکی فرد نیز می‌تواند بر روی این خطر تأثیرگذار باشد.
آلودگی هوا
آن دسته از آتش‌های پخت‌وپز خانه که به‌ندرت تهویه می‌شوند و اغلب با سوخت‌هایی همچون سوخت زیست‌توده همچون چوب و فضولات حیوانات ایجاد می‌شوند، باعث آلودگی هوای محیط‌های داخلی می‌شوند و یکی از عوامل اصلی بیماری COPD در کشورهای درحال توسعه محسوب می‌شوند. این نوع آتش‌ها توسط حدود سه میلیارد انسان برای پخت‌وپز و گرم کردن به کار می‌روند که در نتیجه سلامت این افراد تحت تأثیر این آتش‌ها قرار می‌گیرد و در این میان زنان به خاطر در معرض بودن زیادتر تأثیر بیشتری می‌بینند. این سوخت‌ها به عنوان سوخت اصلی در هشتاد درصد خانه‌های هندوستان، چین و کشورهای جنوب صحرای آفریقا به کار می‌روند. مردمی که در شهرهای بزرگ زندگی می‌کنند، در مقایسه با مردم مناطق روستایی بیشتر در معرض بیماری COPD هستند. در حالی که آلودگی هوای شهری عاملی کمکی در تشدید این بیماری است، نقش کلی آن به عنوان عامل بیماری COPD نامشخص می‌باشد. در مناطقی که کیفیت هوای نامناسبی دارند، به عنوان مثال آن‌هایی که تحت تأثیر گازهای خروجی هستند، عموماً میزان بیشتری بیماری COPD مشاهده می‌شود. اگرچه به اعتقاد بسیاری از کارشناسان اثر کلی آن در برابر دود سیگار کمتر است.
عامل وراثت
عامل وراثت در پیشرفت و افزایش بیماری COPD نقش دارد. احتمال این امر در میان بستگان افرادی که این بیماری را دارند و سیگاری هستند در مقایسه با غیرسیگاری‌ها بیشتر است. در حال حاضر، تنها عامل خطر ناشی از وراثت که مشخص شده، کمبود آلفا-۱ آنتی‌تریپسین (AAT) است. این خطر عملاً در صورتی است که شخص دارای کمبود آلفا-۱ آنتی‌تریپسین همچنین سیگاری هم باشد. این عامل در یک تا پنج درصد از موارد باعث ابتلا به بیماری می‌شود و این شرایط در میان تقریباً هر سه تا چهار نفر از ده هزار نفر وجود دارد. عوامل وراثتی دیگری نیز تحت مطالعه و تحقیق قرار دارند که این عوامل می‌تواند زیاد باشد.
سایر عوامل
عوامل دیگری هستند که ارتباط کمتری با بیماری COPD دارند. میزان خطر در افراد فقیر بیشتر است، اگرچه مشخص نیست که خودِ فقر باعث این بیماری است یا عوامل دیگر مرتبط با فقر همچون، آلودگی هوا و سوءتغذیه. شواهد اولیه نشان می‌دهد که افراد مبتلا به آسم و بیش‌فعالیت مسیر هوا در معرض خطر بیشتری از بیماری هستند. عوامل مرتبط با تولد از قبیل وزن کم هنگام تولد نیز ممکن است در این امر نقش داشته باشد، درست همان‌طور که بیماری‌های مسری دیگری همچون اچ‌آی‌وی و مرض سل با این بیماری ارتباط دارند. عفونت تنفسی همچون ذات‌الریه به نظر در افزایش بیماری COPD، حداقل در بزرگسالان تأثیری ندارند.
تشدید بیماری
تشدید حاد بیماری (بدتر شدن ناگهانی علائم) معمولاً با عفونت یا آلاینده‌های محیطی یا گاهی اوقات با عوامل دیگری همچون درمان‌های نامناسب بیشتر می‌شود. عفونت در ۵۰ تا ۷۵ درصد از موارد، منشأ آلودگی به این بیماری است. که در این میان باکتری‌ها ۲۵ درصد، ویروس‌ها ۲۵ درصد و هر دو با هم نیز ۲۵ درصد را به خود اختصاص داده‌اند. آلاینده‌های محیطی هم شامل کیفیت هوای داخلی و هم کیفیت هوای خارجی می‌شود. قرار گرفتن در معرض دود سیگار خود یا دیگران خطر را افزایش می‌دهد. همچنین هوای سرد نیز می‌تواند نقش داشته باشد، چرا که بیشتر موارد تشدید بیماری معمولاً در زمستان اتفاق می‌افتد. کسانی که به بیماری‌های شدید پنهان دیگر مبتلا هستند، موارد تشدید بیماری بیشتری دارند: در بیماری خفیف ۱٫۸ در هر سال، در بیماری حالت متوسط دو تا سه در هر سال، و حالت شدید ۳٫۴ در سال. کسانی که موارد بسیاری از تشدید بیماری را دارند، میزان کاهش عملکرد ریه‌هایشان بیشتر است. آمبولی ریوی (لخته شدن خون در ریه‌ها) می‌تواند نشانه‌های بیماری را در افرادی که از قبل مبتلا به COPD شده‌اند، بدتر نماید.
فیزیولوژی آسیب
این بیماری نوعی بیماری ریوی خفه‌کننده است که در آن محدود شدن مسیر هوایی به صورت مزمن و کاملاً قابل برگشت است و عمل بازدم به صورت کامل (به صورت محبوس شدن هوا) به سختی انجام می‌شود. مسیر هوایی محدود و نامناسب نتیجهٔ از کارافتادگی بافت ریه (معروف به امفیزیم) و کاهش مسیرهای هوایی کوچک معروف به برونش مسدودکننده نیز می‌باشد. نتیجهٔ نسبی این دو عامل در میان افراد متفاوت است. از بین رفتن مسیرهای هوایی در حالت شدید می‌تواند باعت تشکیل کیسه‌های هوایی بزرگ شود — که به bullae معروف است و جایگزین بافت ریه‌ها می‌شود. این نوع تشکیل بیماری امفیزم bullous نام دارد.
بیماری COPD به عنوان واکنش ویژه و مزمن عفونتی در مقابل عوامل محرکی شکل می‌گیرد که وارد ریه شده و همراه با تنفس پیشرفت می‌کند. عفونت‌های باکتریایی مزمن نیز می‌توانند به این حالت عفونتی بیفزایند. سلول‌های عفونتی که درگیر این بیماری می‌شوند شامل neutrophil granulocyteها و یاخته بیگانه‌خوار بزرگ هستند که دو نوع از سلول‌های گلبول سفید خونی به‌شمار می‌روند. افرادی که سیگار می‌کشند همچنین دارای eosinophil هستند که مشابه آسم است. بخشی از این واکنش سلولی از سوی واسط‌های عفونی از قبیل chemotactic factors ایجاد می‌شود. روندهای دیگری که در آسیب دیدن ریه‌ها دخیل هستند، شامل تنش اکسایشی ایجاد شده توسط مقادیر زیاد رادیکال‌های آزاد در دود دخانیات هستند و با سلول‌های عفونتی و ازکارافتادگی بافت متصل‌کننده در ریه‌ها به وسیلهٔ پروتازها آزاد می‌گردند که بازدارنده‌های پروتازی به حد کافی جلوی آن‌ها را نگرفته‌است. نابودی بافت متصل‌کنندهٔ ریه‌ها چیزی است که در نهایت منجر به امفیزم می‌شود و به دنبال آن جریان هوا کم می‌شود و در نهایت جذب و آزادسازی اندک گازهای تنفسی را به دنبال می‌آورد. بخشی از نابودی ماهیچه‌ای که در بیماری COPD رخ می‌دهد، ممکن است به خاطر آن دسته از واسط‌های عفونی باشد که توسط ریه‌ها وارد خون می‌شود.
محدود شدن مسیرهای هوایی به دلیل عفونت و آسیب دیدن درون آن‌ها رخ می‌دهد. بدین وسیله فرد نمی‌تواند در نهایت به صورت کامل هوا را از ریه‌های خود خارج کند. بیشترین میزان محدود شدن مسیر هوایی هنگام بیرون دادن نفس اتفاق می‌افتد، چرا که در این زمان فشار موجود در سینه این مسیرها را متراکم می‌سازد. در نتیجه، در هنگام آغاز تنفس جدید هوای بیشتری از تنفس قبلی درون ریه‌ها باقی می‌ماند و همین امر باعث افزایش حجم هوای موجود در ریه‌ها در زمان معین می‌گردد، روندی که تورم حاد یا حبس هوا نام دارد. برخی موارد شامل اندکی از hyperresponsiveness مسیر هوایی به عوامل محرک می‌شود که در آسم یافت می‌شود.
سطح پایین میزان اکسیژن و در نهایت، سطح بالایی از دی‌اکسید کربن در خون می‌تواند به خاطر کم بودن تبادل گاز اتفاق بیفتد که ناشی از کاهش تجدید هوا در اثر مسدود شدن مسیرهای هوایی است و التهاب شدید و کاهش میزان نفس کشیدن را موجب می‌شود. هنگام تشدید بیماری، التهاب مسیرهای هوایی نیز افزایش می‌یابد که باعث زیاد شدن میزان التهاب شدید و محدود شدن مسیر هوای تنفسی و بدتر شدن روند انتقال گاز شود. این امر ممکن است منجر به تجدید هوای ناکافی و در نهایت پایین آمدن سطح اکسیژن خون گردد. سطح پایین اکسیژن، در صورتی که به مدت زیادی ادامه یابد، می‌تواند باعث تنگ شدن عروق خونی در ریه‌ها شود، در حالی که امفیزم باعث از بین رفتن مویرگ‌های موجود در ریه‌ها می‌گردد. هر دوی این تغییرات باعث افزایش فشار خون در عروق‌های ریوی می‌شود که ممکن است cor pulmonale را به دنبال آورد.
تشخیص
معاینه جهت تشخیص بیماری COPDباید در تمامی افراد بین سنین ۳۵ تا ۴۰ سال که دارای کوتاهی تنفس، سرفهٔ مزمن، تولید خلط یا سرماخوردگی‌های مداوم در طول فصل زمستان هستند و کسانی که سابقهٔ قرار گرفتن در معرض عوامل خطر بیماری را دارند صورت گیرد. تنفس‌سنجی به دنبال آن صورت می‌گیرد تا تشخیص تأیید شود.
شدت
روش‌های زیادی برای تعیین تأثیر COPD بر روی افراد وجود دارد. پرسش‌نامه اصلاح شده شورای تحقیقات پزشکی انگلستان (nMRC) یا تست ارزشیابی COPD (CAT) پرسش‌نامه‌های ساده‌ای هستند که ممکن است برای تعیین شدت علائم استفاده شوند. اعداد اختصاص داده شده به CAT بین ۰ تا ۴۰ می‌باشد و هرچه این عدد بزرگ‌تر باشد، بیماری شدیدتر است. تنفس‌سنجی ممکن است به تعیین شدت محدودیت عبور جریان هوا کمک کند. این میزان معمولاً بر اساس FEV1 است و به عنوان درصد «معمولی» پیش‌بینی‌شده برای سن، جنسیت، قد و وزن فرد می‌باشد. هر دو رهنمود آمریکایی و اروپایی توصیه می‌کنند که توصیه‌های درمانی تا حدی بر پایه FEV1 قرار بگیرد. رهنمودهای GOLD پیشنهاد می‌کند افراد بر اساس ارزیابی نشانه‌ها و محدودیت عبور جریان هوا به چهار گروه تقسیم شوند. کاهش وزن و ضعف عضلات و همچنین وجود بیماری‌های دیگر نیز باید مد نظر قرار گیرد.
تست‌های دیگر
انجام رادیوگرافی قفسه سینه و شمارش کامل خون ممکن است در زمان تشخیص، احتمال ابتلا به شرایط دیگر را از میان بردارد. نشانه‌های مخصوص در رادیوگرافی شامل گشاد شدن شش‌ها، دیافراگم صاف، فضای خالی افزایش یافته پشت جناغ و آب‌کیسه می‌باشد، این در حالی است که می‌تواند بیماری‌های ریوی دیگر مانند سینه‌پهلو، اِدِم ریه یا پنوموتوراکس را شامل نشود. اسکن رزلوشن بالای توموگرافی رایانه‌ای از سینه ممکن است پخش آمفیزم در ریه را نشان دهد و می‌تواند احتمال ابتلا به بیماری‌های ریوی دیگر را از میان بردارد. این مورد، غیر از مواقعی که عمل جراحی انجام شده‌است، به ندرت بر مدیریت بیماری تأثیر می‌گذارد. فشار گاز خون شریانی برای تعیین نیاز به اکسیژن استفاده می‌شود و برای افرادی که FEV1 آن‌ها کمتر از ۳۵٪ پیش‌بینی شده‌است، افرادی که اشباع اکسیژن خون آن‌ها کمتر از ۹۲٪ است و افرادی که علائم نارسایی احتقانی قلبی دارند توصیه می‌شود. در مناطقی از جهان که نقص آنتی تریپسین آلفا-۱ شایع است، باید از افراد دچار COPD (مخصوصاً افراد زیر ۴۵ سال که آمفیزم روی قسمت‌های تحتانی ریه‌هایشان اثر گذاشته‌است) آزمایش گرفته شود.
تشخیص افتراقی
COPD باید از دلایل دیگر تنگی نفس مانند نارسایی قلب، آمبولی ریه، سینه پهلو و پنوموتوراکس متمایز شود. اکثر افراد مبتلا به COPD به‌طور اشتباه فکر می‌کنند که آسم دارند. تفاوت بین آسم و COPD بر اساس نشانه‌های آن، سابقه سیگار کشیدن و اینکه محدودیت جریان هوا با گشادکننده برونش در دم‌سنجی برگشت‌پذیر است یا خیر. سل نیز ممکن است با سرفه مزمن همراه باشد و باید در مناطقی که رواج دارد در نظر گرفته شود. شرایط غیرمعمول که ممکن است به همین روش خود را نشان دهند شامل دیسپلازی ریوی و برونشیولیت اوبلیتران می‌شود. برونشیت مزمن ممکن است با جریان هوای معمولی رخ دهد و در این شرایط به عنوان COPD طبقه‌بندی نمی‌شود.
پیشگیری
می‌توان از طریق کاهش سیگار و بهبود کیفیت هوا از به وجود آمدن اکثر موارد COPD جلوگیری کرد. واکسیناسیون آنفلوآنزا سالانه در افراد دارای COPD باعث کاهش شدت بیماری، بستری شدن و مرگ می‌شود. واکسیناسیون پنوموکوک نیز ممکن است مفید باشد.
ترک سیگار
دور نگه داشتن مردم از استعمال دخانیات یکی از جنبه‌های کلیدی جلوگیری از COPD است. سیاست‌های دولت‌ها، سازمان‌های بهداشت عمومی و نهادهای مخالف مصرف سیگار می‌تواند به وسیله بر حذر داشتن مردم در رابطه با شروع استعمال دخانیات و تشویق آن‌ها به ترک آن باعث کاهش نرخ استعمال دخانیات شود. منع استعمال دخانیات در مکان‌های عمومی و محل کار اقدامات مهمی برای کاهش قرار گرفتن مردم در معرض دود سیگار است و این در حالی است که مکان‌های دیگری که محدودیت‌های بیشتری دارند بیشتر توصیه می‌شود.
ترک سیگار در افراد سیگاری تنها معیاری است که نشان از کاهش شدت COPD دارد. این امر حتی در مراحل بعدی بیماری باعث کاهش نرخ بدتر شدن عملکرد ریه تأخیر در شروع ناتوانی‌های بعدی و مرگ خواهد شد. ترک سیگار با تصمیم فرد در رابطه با ترک آن شروع می‌شود و به عمل او برای ترک سیگار ختم می‌شود. معمولاً قبل از ترک همیشگی سیگار باید چند بار ترک ناموفق انجام شود. ترک سیگار برای بیش از ۵ سال، در نزدیک به ۴۰٪ افراد منجر به ترک همیشگی آن می‌شود. برخی افراد سیگاری تنها با قدرت اراده خود می‌توانند برای همیشه سیگار را کنار بگذارند. به هرحال، سیگار بسیار اعتیادآور است و بسیاری از افراد سیگاری به حمایت بیشتر نیاز دارند. احتمال ترک سیگار با حمایت اجتماعی، شرکت در جلسات برنامه‌های ترک سیگار و استفاده از داروهایی نظیر درمان جایگزینی نیکوتین، بوپروپیون و وارنسیلین بیشتر می‌شود.
سلامت شغلی
اقدامات زیادی انجام شده‌است تا احتمال ابتلای کارگرانی که در صنایع پرخطر مانند معدن، ساخت‌وساز و سنگ‌تراشی کار می‌کنند به COPD کمتر شود. مثال‌هایی از این اقدامات شامل این موارد می‌شود: به وجود آوردن سیاست عمومی، آموزش این خطرات به کارگران و مدیران، تشویق به ترک سیگار، معاینه کارگران برای اولین نشانه‌های COPD، استفاده از ماسک و کنترل گردوخاک. کنترل مؤثر گردوخاک می‌تواند از طریق بهبود تهویه، استفاده از اسپری آب و استفاده از روش‌های معدن‌کاری که به وجود آمدن گردوخاک را به حداقل خود می‌رساند. در صورتی که علائم COPD در کارگری پدید آمد، می‌توان با قرار نگرفتن در معرض گردوخاک، به عنوان مثال تغییر نقش شغلی، از آسیب بیشتر به ریه جلوگیری کرد.
آلودگی هوا
می‌توان هوای داخل و بیرون ساختمان را بهبود بخشید، که باعث جلوگیری از COPD می‌شود یا از تشدید بیماری موجود جلوگیری می‌کند. این کار می‌تواند توسط اقدامات سیاست‌گذاری عمومی، تغییر در فرهنگ زندگی و درگیر شدن شخصی صورت گیرد.
تعدادی از کشورهای پیشرفته از طریق وضع قوانین به‌طور موفقیت‌آمیزی کیفیت هوا را بهبود داده‌اند. . این امر منجر به بهبود عملکرد ریه افراد ساکن در این کشورها شده‌است. در صورتی که در روزهایی که هوای بیرون آلوده‌است افراد متبلا به COPD در خانه بمانند، نشانه‌های کمتری را تجربه می‌کنند.
یکی از اقدامات اصلی کاهش قرار گرفتن در معرض دود حاصل از آشپزی و سوخت‌های مورد استفاده برای تولید گرما می‌باشد که می‌تواند از طریق تهویه مناسب منازل و استفاده از گاز و دودکش بهتر حاصل شود. گازهای مناسب می‌تواند تا ۸۵٪ کیفیت هوای داخل خانه را بهبود ببخشند. استفاده از منابع انرژی جایگزین مانند پخت‌وپز خورشیدی و گرمایش الکترونیکی همانند استفاده از سوخت‌هایی مانند نفت سفید یا زغال‌سنگ به جای زیست‌توده‌ها نیز برای بهبود هوای داخل خانه مؤثر است.
درمان
درمان شناخته شده‌ای برای COPD وجود ندارد، اما نشانه‌های آن قابل درمان بوده و پیشرفت آن قابل کم شدن است. اهداف اصلی مدیریت شامل کاهش فاکتورهای خطر، مدیریت COPD ثابت، جلوگیری و درمان تشدید بیماری و مدیریت بیماری‌های مرتبط می‌باشد. تنها معیاری که کاهش مرگ‌ومیر را نشان داده‌است ترک سیگار و استفاده از اکسیژن اضافی است. ترک سیگار خطر مرگ را تا ۱۸٪ کاهش می‌دهد. توصیه‌های دیگر شامل این موارد می‌شود: واکسیناسیون آنفلوآنزا یک بار در سال، واکسیناسیون پنوموکوک هر پنج سال و قرار گرفتن کمتر در معرض هوای آلوده. در موارد پیشرفته بیماری، مراقبت تسکینی ممکن است باعث کاهش علائم بیماری شود و مورفین احساس کوتاهی نفس را افزایش دهد. ممکن است از تهویه غیرتهاجمی برای کمک به تنفس استفاده کرد.
ورزش
توانبخشی ریوی یک برنامه ورزشی، مدیریت بیماری و مشورتی است که به منظور کمک به فرد تنظیم شده‌است. ثابت شده‌است توانبخشی ریوی در افرادی که به تازگی در آن‌ها بیماری شدت گرفته باعث بهبود کلی کیفیت زندگی و توانایی ورزش و کاهش مرگ‌ومیر شده‌است. این برنامه همچنین حس کنترلی که فرد در برابر بیماری خود دارد و همچنین احساسات بیماران را بهبود بخشیده‌است. به نظر می‌رسد فعالیت‌های مربوط به داخل دادن هوا به ریه نقش چندانی در این موارد ندارد. وزن زیاد یا کم می‌تواند بر نشانه‌های بیماری، میزان ناتوانی و تشخیص COPD تأثیر بگذارد. افرادی دچار COPD که وزن کمی دارند می‌توانند به وسیله افزایش دریافتی کالری، قدرت عضله‌های تنفسی خود را افزایش دهند. این امر با ترکیب با ورزش منظم یا برنامه توانبخشی ریوی می‌تواند منجر به بهبود علائم COPD شود. تغذیه مکمل برای افراد دچار سوء تغذیه مؤثر است.
گشاد کننده‌های برونش
گشاد کننده برونشهای استنشاقی از درمان‌های اولیه مورد استفاده هستند و در کل اندکی تأثیر دارند. دو نوع اصلی آن وجود دارد، بتا ۲ آگونیست و آنتی گولینرژیک؛ هر دو به صورت طولانی اثر و کوتاه اثر موجود می‌باشند. آن‌ها باعث کاهش تنگی نفس، خس خس سینه و محدودیت ورزش شده و کیفیت زندگی بهبود یافته را به همراه دارند. مشخص نیست آیا وضعیت پیشرفت بیماری موجود را تغییر می‌دهند یا خیر.
در افرادی که دچار بیماری ملایم هستند، توصیه می‌شود عوامل زود اثر هنگام نیاز استفاده شوند. در افرادی که دچار بیماری ملایم هستند، عوامل طولانی اثر توصیه می‌شود. در صورتی که گشادکننده برونش طولانی اثر کافی نباشد، کورتیکواستروئید استنشاقی افزوده می‌شود. در رابطه با عوامل طولانی اثر، مشخص نیست آیا تیوتروپیوم بروماید (یک آنتی کولینرژیک طولانی اثر) یا بتا آگونیست طولانی اثر (LABAs) بهتر است و ارزش دارد هر دو را امتحان کرده و از هرکدام که بهتر بود برای همیشه استفاده کرد. هر دو نوع این عوامل خطر وخیم‌تر شدن بیماری را ۲۵–۱۵٪ کاهش دهند. این در حالی است که استفاده هر دو در یک زمان مفید باشد، این فایده، در صورت وجود، تأثیر بحث‌برانگیزی است.
دو آنتی کولینرژیک اصلی یعنی ایپراتروپیوم و تیوتروپیوم برای COPD استفاده می‌شود. ایپراتروپیوم یک عامل زود اثر است در حالی که تیوتروپیوم یک عامل طولانی اثر است. تیوتروپیوم با کاهش شدت گرفتن بیماری و بهبود کیفیت زندگی ارتباط دارد و بهتر از ایپراتروپیوم عمل می‌کند. تیوتروپیوم بر نرخ مرگ‌ومیر یا بستری شدن تأثیر ندارد. آنتی کولینرژیک‌ها باعث خشکی دهان و علائم مجازی اداری می‌شوند. آن‌ها همچنین با افزایش خطر بیماری‌های قلبی و سکته مغزی می‌شود. اکلیدینیوم، یک عامل طولانی اثر دیگر که در سال ۲۰۱۲ وارد بازار شد به عنوان جایگزین تیوتروپیوم مورد استفاده قرار می‌گیرد.
کورتیکواستروئیدها
کورتیکواستروئیدها معمولاً به صورت استنشاقی مورد استفاده قرار می‌گیرند اما ممکن است به صورت قرص استفاده شوند و از تشدید بیماری جلوگیری کنند. اگرچه کورتیکواستروئیدها (ICS) برای افرادی که دچار COPD ملایم هستند فایده‌ای نداشته‌است، آن‌ها تشدید بیماری افرادی که بیماری معمولی یا شدید دارند را کاهش می‌دهد. هنگامی که ترکیب با LABA استفاده می‌شوند نرخ مرگ‌ومیر را بیشتر از استفاده تنها از ICS و LABA کاهش می‌دهند. آن‌ها به تنهایی تأثیری بر نرخ مرگ‌ومیر کلی یک ساله ندارند و با نرخ افزایش یافته سینه پهلو ارتباط دارند. مشخص نیست که بر پیشرفت بیماری تأثیر دارند یا خیر. درمان دراز مدت با قرص‌های استروئید با اثرات فرعی قابل توجهی ارتباط دارد.
درمان دیگر
استفاده دراز مدت از آنتی‌بیوتیکها، مخصوصاً از دسته ماکرولید مانند اریترومایسین باعث کاهش شدت بیماری در افرادی می‌شود که دو سال یا بیش از یک سال از این بیماری رنج می‌برند. ممکن است این روش در برخی نقاط جهان صرفه اقتصادی داشته باشد. نگرانی‌ها شامل مقاومت آنتی‌بیوتیکی و مشکلات شنوایی با آزیترومایسین می‌شود. ضرر گزانتین‌ها مانند تئوفیلین بیشتر از نفعشان است و به همین دلیل توصیه نمی‌شوند، اما ممکن است به عنوان عامل دوم در مواردی که اقدامات دیگر کنترل نشده‌است مورد استفاده قرار بگیرد. ممکن است موکولیتیکها در بعضی از افراد دارای مخاط غلیظ مفید باشد اما معمولاً مورد نیاز نیست. داروی سرفه توصیه نمی‌شود.
اکسیژن
اکسیژن‌درمانی در افراد دارای سطح اکسیژن پایین ثابت (فشار جزئی اکسیژن کمتر از mmHg55-50 یا اشباع اکسیژن کمتر از ۸۸٪) توصیه می‌شود. این امر در این دسته افراد در صورتی که ۱۵ ساعت در روز استفاده شود خطر نارسایی قلب و مرگ را کاهش می‌دهد و ممکن است توانایی افراد برای ورزش کردن را افزایش دهد. ممکن است اکسیژن‌درمانی در افراد دارای سطح اکسیژن معمولی یا نسبتاً پایین تنگی نفس را بهبود بخشد. خطر آتش‌سوزی در رابطه با استفاده از این روش وجود دارد و این روش برای افرادی که سیگار کشیدن را ادامه می‌دهند فایده چندانی ندارد. در این شرایط بعضی عدم استفاده آن را توصیه می‌کنند. بسیاری از بیماران در طول وخامت شدید بیماری به درمان با اکسیژن نیاز دارند؛ استفاده از اکسیژن با غلظت بالا بدون در نظر گرفتن اشباع اکسیژن فرد می‌تواند باعث بالا رفتن سطح دی‌اکسید کربن شده و نتیجه معکوس به همراه داشته باشد. برای افرادی که در معرض خطر سطوح بالای دی‌اکسید کربن قرار دارند، اشباع اکسیژن ۹۲–۸۸٪ توصیه می‌شود، این در حالی است که برای افرادی که در معرض این خطر نیستند سطوح ۹۸–۹۴٪ توصیه می‌شود.
عمل جراحی
عمل جراحی برای افرادی که بیماری آن‌ها شدید است می‌تواند مفید باشد، عمل ممکن است شامل پیوند ریه یا کاهش حجم ریه شود. عمل کاهش حجم ریه شامل برداشتن بخش‌هایی می‌شود که بیشترین آسیب توسط آمفیزم به آن وارد شده‌است و اجازه می‌دهد که بخش‌های باقی‌مانده یعنی ریه تقریباً سالم گسترش یابد و بهتر فعالیت کند. پیوند ریه در بعضی مواقع برای موارد بسیار شدید COPD و مخصوصاً در افراد جوان صورت می‌گیرد.
تشدید
معمولاً تشدید بیماری به وسیله افزایش استفاده از گشاد کننده‌های برونش زود اثر درمان می‌شود. این امر شامل ترکیب آگونیست بتای استنشاقی و آنتی کولینرژیک می‌باشد. می‌توان این داروها را از طریق افشانه با دوز معین با آسم یار یا نبولایزر به فرد بیمار داد، که هردوی آن‌ها به‌طور یکسانی مؤثر می‌باشند. افشانه کردن برای افرادی که حالشان بدتر است آسان‌تر می‌باشد. کورتیکواستروئیدهای دهانی شانس بهبود را بهبود بخشیده و مدت کلی علائم را کاهش می‌دهند. در افرادی که بیماری در آن‌ها تشدید شده‌است، آنتی‌بیوتیک نتیجه را بهبود می‌بخشد. آنتی‌بیوتیک‌های زیادی مورد استفاده قرار می‌گیرند، از جمله: آموکسی‌سیلین، داکسی‌سایکلین یا آزیترومایسین؛ مشخص نیست کدام از دیگری بهتر است. مدرک مشخصی برای افرادی که بیماری آن‌ها شدید است موجود نیست. تهویه غیرتهاجمی در افرادی دارای سطوح CO2 بالا (نارسایی تنفسی نوع ۲) می‌باشند احتمال مرگ یا نیاز به مراقبت‌های ویژه تهویه مکانیکی را کاهش می‌دهد. علاوه بر این، ممکن است تئوفیلین در درمان افرادی که به روش‌های دیگر جواب نمی‌دهند نقش داشته باشد. کمتر از ۲۰٪ تشدید بیماری نیازمند بستری شدن در بیمارستان می‌باشد. در افراد بدون اسیدوز از نارسایی تنفسی، مراقبت در منزل (بیمارستان در منزل) می‌تواند از بستری شدن او جلوگیری کند. .
پیش‌آگهی
[[پرونده:Chronic obstructive pulmonary disease world map - DALY - WHO2004.svg|250px|thumb|سال‌های تطبیق شده با ناتوانی در مورد بیماری مزمن انسداد ریوی به ازای ۱۰۰۰۰۰ نفر در سال 2004..
{{legend|#b3b3b3|no data}} {{legend|#ffff65|≤۱۱۰}} {{legend|#fff200|110–220}} {{legend|#ffdc00|220–330}} {{legend|#ffc600|330–440}} {{legend|#ffb000|440–550}} {{legend|#ff9a00|550–660}}
{{legend|#ff8400|660–770}} {{legend|#ff6e00|770–880}} {{legend|#ff5800|880–990}} {{legend|#ff4200|990–1100}} {{legend|#ff2c00|1100–1350}} {{legend|#cb0000|≥۱۳۵۰}} ]] معمولاً COPD با گذشت زمان وخیم‌تر می‌شود و می‌تواند در نهایت به مرگ ختم شود. تخمین زده می‌شود که ۳٪ سال‌های تطبیق شده با ناتوانی با COPD ارتباط دارد. به دلیل بهبود هوای خانگی عمدتاً در آسیا، نسبت ناتوانی به وجود آمده بر اثر COPD در سطح جهان از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۰ کاهش داشته‌است. با این وجود، تعداد کل سال‌های زندگی با ناتوانی ناشی از COPD افزایش داشته‌است. .
نرخی که COPD وخیم می‌شود با وجود فاکتورهایی که نتیجه ضعیف را پیش‌بینی می‌کنند فرق دارد، این فاکتورها شامل این موارد می‌شود: مسدود شدن شدید جریان هوا، توانایی اندک برای ورزش کردن، تنگی نفس، وزن بسیار کم یا بسیار زیاد، نارسایی قلبی مزمن، ادامه مصرف سیگار و تشدید شدن پیاپی. نتایج دراز مدت COPD را می‌توان با استفاده از اندکس BODE که بر اساس FEV1 عددی بین صفر یا ده را نشان می‌دهد، شاخص توده بدنی، مسافت طی شده در شش دقیقه و مقیاس تنگی‌نفس MRC اصلاح شده تخمین زد. از دست دادن قابل توجه وزن نشانه بدی است. نتایج تنفس‌سنجی نیز پیش‌بینی‌کننده خوبی در مورد پیشرفت آتی بیماری است اما به خوبی اندکس BODE نیست.
همه‌گیرشناسی
از سال ۲۰۱۰ در سراسر جهان تقریباً ۳۲۹ میلیون نفر به COPD مبتلا شده‌اند (۴٫۸٪ از جمعیت) و در مردان اندکی بیشتر از زنان رخ می‌دهد. این آمار در مقایسه با ۶۴ میلیون نفری است که در سال ۲۰۰۴ به این بیماری مبتلا بودند. باور می‌شود این افزایش در کشورهای توسعه‌یافته دنیا بین سال‌های ۱۹۷۰ و دهه ۲۰۰۰ با میزان رو به رشد مصرف سیگار در این مناطق، جمعیت رو به رشد و جمعیت رو به پیری بر اثر مرگ‌ومیر کمتر به وجود آمده از دلایل دیگر مانند بیماری‌های واگیردار بوده‌است. برخی از کشورهای پیشرفته شاهد میزان رو به رشدی بوده‌اند، این میزان در برخی دیگر ثابت و تعدادی شاهد کاهش شیوع COPD بوده‌اند. انتظار می‌رود با باقی‌ماند فاکتورهای خطر و ادامه روند پیر شدن جمعیت، ارقام جهانی به رشد خود ادامه دهند. تعداد مرگ‌ومیر ناشی از COPD بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۰ با کاهشی اندک، از ۳٫۱ میلیون به ۲٫۹ میلیون رسید. در کل، این بیماری چهارمین عامل مرگ می‌باشد. در بعضی از کشورها، میزان مرگ‌ومیر در مردان کاهش اما در زنان افزایش داشته‌است. این امر به احتمال زیاد به این دلیل است که میزان مصرف سیگار در زنان و مردان در حال نزدیک شدن به هم می‌باشد. COPD در افراد سالخورده شایع‌تر است. این بیماری ۲۰۰–۳۴ نفر در هر ۱۰۰۰ فرد بالای ۶۵ سال را با توجه به جمعیت بررسی شده تحت تأثیر قرار می‌دهد. در انگلیس، COPD در تقریباً ۰٫۸۴ میلیون نفر (از ۵۰ میلیون نفر) تشخیص داده شده‌است؛ به عبارت دیگر، COPD در طول زندگی یک نفر از هر ۵۹ نفر تشخیص داده شده‌است. در مناطق بسیار محروم اجتماعی و اقتصادی کشور، COPD در یک نفر از هر ۳۲ نفر تشخیص داده شده‌است، این عدد در مقایسه با یک نفر در ۹۸ نفر در مناطق ثروتمند می‌باشد. در آمریکا، COPD در تقریباً ۶٫۳٪ از جمعیت بالغ، یعنی نزدیک به ۱۵ میلیون نفر، تشخیص داده شده‌است. در صورتی که موارد تشخیص داده نشده شامل شود، ۲۵ میلیون نفر دچار COPD می‌باشند. در سال ۲۰۱۱، تقریباً ۷۳۰۰۰۰ مورد بستری به دلیل COPD در آمریکا وجود داشت.
تاریخچه
واژه «emphysema» از واژه یونانی ἐμφυσᾶν emphysan به معنای «متورم شدن» گرفته شده‌است که خود از «ἐν en» به معنای «در، درون» و «φυσᾶν physan» به معنای «نفس، جریان شدید هوا» تشکیل شده‌است. واژه برونشیت مزمن در سال ۱۸۰۸ ساخته شد. این در حالی است که باور می‌شود نخستین بار در سال ۱۹۶۵ از اصطلاح COPD استفاده شد. این بیماری قبلاً با اسامی دیگری از جمله این موارد شناخته می‌شد: chronic obstructive bronchopulmonary disease, chronic obstructive respiratory disease, chronic airflow obstruction, chronic airflow limitation, chronic obstructive lung disease, nonspecific chronic pulmonary disease و diffuse obstructive pulmonary syndrome. اصطلاح «برونشیت مزمن» و «آمفیزم» در سال ۱۹۵۹ در ضیافت نوارتیس و در سال ۱۹۶۲ در جلسه کمیته انجمن ریه آمریکا در مورد استانداردهای تشخیصی معرفی شد. توصیفات اولیه از آمفیزم محتمل شامل این موارد می‌شود: در سال ۱۶۷۹ توسط T.Bonnet در مورد شرایط «ریه‌های بزرگ» و در سال ۱۷۶۹ توسط Giovanni Morgagni در مورد ریه‌هایی که «بادکرده مخصوصاً از هوا» بودند. در سال ۱۷۲۱، Ruysh اولین طراحی آمفیزم را به وجود آورد. تصاویری توسط Matthew Baillie در سال ۱۷۸۹ و توصیف مخرب بودن این شرایط به دنبال آن‌ها به وجود آمدند. در سال ۱۸۱۴، Charles Badham از «نزله» برای توصیف سرفه و خلط زیاد در برونشیت مزمن استفاده کرد. رنه لاینک، پزشک مخترع گوشی پزشکی، در کتاب خود به نام «A Treatise on the Diseases of the Chest and of Mediate Auscultation» (۱۸۳۷) از واژه «emphysema» برای توصیف ریه‌هایی که در طول کالبدشکافی و به هنگام باز کردن قفسه جمع نمی‌شدند استفاده کرد. او گفت که ریه‌ها مانند ریه‌های معمولی جمع نمی‌شدند زیرا آن‌ها پر از هوا بودند و مجاری هوا پر از مخاط بود. John Hutchinson در سال ۱۸۴۲ دستگاه تنفس‌سنج را اختراع کرد و با این کار اندازه‌گیری ظرفیت حیاتی ریه‌ها را مقدور ساخت. با این وجود، دستگاه تنفس‌سنج وی می‌توانست تنها حجم هوا را اندازه‌گیری کند نه جریان هوا را. Tiffeneau و Pinelli در سال ۱۹۴۷ اصول اندازه‌گیری جریان هوا را توصیف کردند. در سال ۱۹۵۳، دکتر George L. Waldbott، متخصص آلرژی آمریکایی، اولین فردی بود که یک بیماری جدید به نام «سندروم تنفسی فرد مصرف‌کننده دخانیات» را در مجله انجمن پزشکی آمریکا، سال ۱۹۵۲ توصیف کرد. این اولین ارتباط بین مصرف تنباکو و بیماری تنفسی مزمن بود. درمان‌های اولیه شامل سیر، دارچین و ایپکاک می‌شد. در طول نیمه دوم قرن بیستم درمان‌های نوین به وجود آمدند. شواهد پشتیبانی‌کننده استفاده از استروئیدها در COPD در اواخر دهه ۱۹۵۰ منتشر شد. گشاد کننده‌های برونش در دهه ۱۹۶۰ و پس از آزمایش امیدوارکننده ایزوپروترنول مورد استفاده قرار گرفتند. گشاد کننده‌های برونش دیگر، مانند سالبوتامول، در دهه ۱۹۷۰ تولید شدند و استفاده از LABAsها در اواسط دهه ۱۹۹۰ شروع شد.
فرهنگ و جامعه
به COPD «ریه سیگاری» گفته می‌شود. افراد دچار آمفیزم با عنوان «سیگاری‌های صورتی» یا «نوع الف» شناخته می‌شوند زیرا رنگ صورت آن‌ها همواره صورتی است، سرعت تنفسشان سریع و لب‌هایشان چروکیده است، افراد دچار برونشیت مزمن با عنوان «ماهی دودی آبی» یا «نوع ب» شناخته می‌شوند زیرا آن‌ها به دلیل سطح پایین اکسیژن و تورم مچ پای خود معمولاً دارای پوست کبود هستند. این واژه‌ها دیگر قابل قبول نیستند زیرا اکثر بیماران COPD ترکیبی از هردو را دارند. سیستم‌های سلامت زیادی در شناسایی، تشخیص، مراقبت صحیح از افراد دارای COPD دچار مشکل می‌باشند؛ وزارت بهداشت انگلیس این مشکل را یکی از مشکلات اصلی خدمات بهداشتی ملی تشخیص داده‌است و راهبرد خاصی برای حل آن معرفی کرده‌است.
اقتصاد
از سال ۲۰۱۰، COPD در سرتاسر جهان ۲٫۱ ترییون دلار هزینه اقتصادی به همراه داشته‌است که نصف آن در کشورهای در حال توسعه است. از این میزان، ۱٫۹ تریلیون دلار هزینه‌های مستقیم مانند مراقبت پزشکی است، درحالیکه ۰٫۲ تریلیون دلار هزینه‌های غیرمستقیم مانند از دست دادن شغل است. انتظار می‌رود این میزان در طول ۲۰ سال آینده دو برابر شود. در اروپا، ۳٪ از هزینه‌های مراقبت پزشکی به COPD تعلق می‌گیرد. در آمریکا، هزینه‌های بیماری ۵۰ تریلیون دلار تخمین زده می‌شود که اغلب آن به دلیل تشدید بیماری است. COPD در سال ۲۰۱۱ با هزینه‌ای در حدود ۵٫۷ میلیارد دلار در بین گران‌ترین شرایط مشاهده شده در بیمارستان‌ها قرار داشت.
پژوهش‌ها
اینفلکسیماب، یک آنتی‌بادی سرکوب‌کننده دستگاه ایمنی بدن، در بیماران COPD آزمایش شد اما اثری نداشت بلکه امکان مضر بودن آن نیز وجود داشت. رفلومیلاست نرخ تشدید بیماری را کمتر کرد اما کیفیت زندگی را بهبود نمی‌بخشد. تعدادی عامل طولانی اثر در حال تولید هستند. درمان با سلول‌های بنیادی مورد مطالعه قرار گرفته‌است. در حالیکه این روش ضرری ندارد و آزمایش آن بر روی حیوانات نتایج خوبی به همراه داشته‌است، تا سال ۲۰۱۴، اطلاعات کمی در مورد آزمایش آن روی انسان موجود است.
حیوانات دیگر
بیماری مزمن انسدادی ریه می‌تواند در حیوانات نیز اتفاق بیفتد و بر اثر تماس با دود سیگار باشد. با این وجود، اکثر بیماری‌ها ملایم هستند. این بیماری در اسب با عنوان انسداد مجاری تنفسی عودکننده نیز شناخته می‌شود و معمولاً بر اثر واکنش آلرژیکی به کاه دارای قارچ رخ می‌دهد. COPD معمولاً در سگ‌های پیر مشاهده می‌شود.
فلشلایت
فِلِشلایت، یک برند تولیدکننده واژن مصنوعی و اسباب‌بازی جنسی است. لازم به یادآوری است که در زبان انگلیسی، واژه flashlight (فِلَشلایت) به معنای چراغ‌قوه است و واژه fleshlight (فِلِشلایت) از آن‌جا که این محصول شبیه به چراغ‌قوه است، برای آن برگزیده شده است. همچنین flesh (فِلِش) به معنی گوشت است.
تاریخچه
فِلِشلایت توسط استیو شابین طراحی و ساخته شد. وی توانست در ۱۹۹۸ این دستگاه را به عنوان «ابزاری برای گردآوری منی» ثبت اختراع کند. این دستگاه توسط شرکت اینتراکتیو لایف فرمز به بازار عرضه می‌شود. فلشلایت با محفظه درونی به شکل‌های کس، کون، یا دهان و در رنگ‌های پوست گوناگون (سفید، سیاه، سبزه، گندمی و...) و در مدل‌هایی همچون شیشه‌ای و با بوهای گوناگون در دسترس است.
در سال ۲۰۱۱، شرکت تولیدکننده فلشلایت یک بسته کامل از محصولات خود را برای اعضای یگان ویژه نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا که در کشتن اسامه بن لادن شرکت داشتند، فرستاد.
ابزارهای مشابه
فِلِشلایت دختران ابزار خودارضایی زنانه‌ایست که بیش‌تر در فیلم‌های پورن کاربرد دارد. دستگاهی به نام فِلِشجَک نیز برای مردان هم‌جنس‌گرا ساخته شده است. فِلِشکجَک پسران دارای یک کیر مصنوعی است که بیش‌تر برای بازیگران مرد پورن هم‌جنس‌گرا مناسب است.
سانتوری
سانتوری (Suntory) شرکت صنایع غذایی ژاپنی است، که در سال ۱۸۹۹ تأسیس شد.
اشتفی نریوس
اشتفی نریوس  (Steffi Nerius؛ زاده ) یک ورزشکار در رشته پرتاب نیزه اهل آلمان است.
دلشت
دلشت یک شهر در آلمان است که در دیمارشن واقع شده‌است. دلشت ۸۰۱ نفر جمعیت دارد.
دونگا
کارلوس کائتانو بلدورن وری معروف به «دونگا» (متولد ۳۱ اکتبر ۱۹۶۳ در ایجویی از توابع ریو گراند دو سول، برزیل) یکی از سرشناس‌ترین بازیکنان فوتبال و مربیان فوتبال برزیلی است.
بازیگری
دونگا فوتبال حرفه‌ای را از پورتو آلگره در پست دفاع میانی (۱۹۸۰ – ۱۹۸۴)آغاز کرد، سپس در کورین تیانس، اف ث سانتوز و واسکودوگاما بازی کرد. در ۱۹۸۷ راهی ایتالیا شد و تا سال ۱۹۹۵ در تیم‌های فیورنتینا و اشتوتگارت بازی کرد. دونگا مدتی را نیز در تیم جوبیلو ایواتا در جی‌لیگ ژاپن گذراند.
دونگا سال‌ها کاپیتانی تیم ملی فوتبال برزیل، از جمله در دو جام جهانی ۱۹۹۴و ۱۹۹۸ را برعهده داشت. معمولاً در پست هافبک دفاعی بازی می‌کرد و ۹۱ بازی ملی در کارنامه‌اش ثبت شده‌است. مدال نقره المپیک لس آنجلس ۱۹۸۴ به همراه تیم ملی کشورش از دیگر افتخارات اوست.
مربیگری
کارلوس دونگا روز ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۶ به طرز غیرمنتظره‌ای سرمربیگری تیم ملی کشورش را برعهده گرفت، او تا قبل از آن هیچ تجربه‌ای در عرصه مربیگری نداشت.
دونگا در اولین اقدام خود پس از مربیگری این تیم جورجینیو هم‌بازی سابق خود در تیم ملی را به عنوان دستیارش برگزید.
این تصمیم فدراسیون فوتبال برزیل را می‌توان در ادامه موفقیت‌های مربیان جوانی همچون مارکو فان باستن و یورگن کلینزمن در تیم‌های ملی تیم ملی فوتبال هلند و تیم ملی فوتبال آلمان دانست. دونگا نیز همچون این دو مربی تیم شکست خورده برزیل در جام جهانی ۲۰۰۶ را با ترکیبی متحول و جوان شده در اولین مسابقات خود به میدان فرستاده‌است.
دونگا با تیم‌ملی کشورش قهرمان جام ملت‌های فوتبال آمریکای‌جنوبی در سال ۲۰۰۷ و قهرمان جام کنفدراسیون ها ٢٠٠٩ شد.
قضیه شارکوفسکی
قضیه شارکوفسکی در ریاضیات سامانه پویا در سیستم گسسته مطرح شده است. الکساندر شارکوفسکی این قضیه را در سال ۱۹۶۴ ارائه و اثبات کرد.
دونگا
مربیگری
پس از نتایج ناامیدکننده برزیل همراه با اسکولاری در جام جهانی ۲۰۱۴ وی مجدداً به عنوان سرمربی تیم ملی برزیل انتخاب گردید.دونگا با تیم ملی برزیل در کوپا آمریکا ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ با نتایج بسیار ضعیف و عدم صعود به مرحله حذفی جای خودش را به تیته داد.
قضیه شارکوفسکی
این قضیه بیان می‌کند که اگر یک سیستم دینامیکی گسسته روی خط حقیقی دارای یک نقطه تناوبی از تناوب ۳ باشد، می‌باید دارای نقطه‌های تناوبی از هر دوره تناوب دیگر نیز باشد.
قضیه شارکوفسکی درباره دینامیک ترکیبیاتی یک بعدی است و برای ابعاد بالاتر صادق نمی‌باشد.
این قضیه تنها برای نگاشت‌های پیوسته که روی خط اعداد حقیقی یا روی بازه فشرده تعریف می‌شوند برقرار است.
اهمیت
اهمیت این قضیه در این است که یافتن دوره تناوب یک سامانه پویا آسان نیست. اما به کمک این قضیه کار ساده می‌شود.
یک نمونه
برای نمونه نگاشتی را در نظر گرفته که همه‌ی نقاط دایره را به اندازه ۱۲۰ درجه دوران می‌دهد. تحت این نگاشت، همه نقاط دایره به نقاط نتاوبی از دوره تناوب اول ۳ تبدیل می‌شوند. در نتیجه روی دایره نقطه تناوبی از هر دوره تناوب دیگر وجود ندارد.
خرچنگ حرای پاکستان
خرچنگ حرای پاکستان نام یک گونه از تیره خرچنگ‌ها شناگر است.
یوتو کویزومی
یوتو کویزومی (Yuto Koizumi؛ زادهٔ September 14, 1995) بازیکن فوتبال اهل ژاپن است.
لاله خدیوی
لاله خدیوی (زادهٔ ) رمان‌نویس و فیلم‌ساز ایرانی-آمریکایی است.
زندگی
خدیوی در سال ۱۹۷۷ در خانواده‌ای کرد در ایران متولد شد. او در سال ۱۹۷۹ و مدت کوتاهی پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران همراه خانواده‌اش به ایالات متحده آمریکا مهاجرت کرد و در منطقهٔ خلیج سانفرانسیسکو ساکن شد. او با مدرک کارشناسی ارشد هنرهای زیبا از کالج رید و کالج میلز فارغ‌التحصیل شد. خدیوی در سال ۲۰۰۲ پژوهش دربارهٔ مردم کُرد، به‌ویژه سرنوشت آن‌ها در مناطق جنوب غربی ایران در زمان شاه اول پهلوی را آغاز کرد. نخستین رمان او با نام سرنوشت یتیمان داستان یک پسر کرد است که پدرش در نبردی با ارتش ایران در سال ۱۹۲۱ کشته شده‌است. این پسر اسیر شده و به سربازی تبدیل شده‌است که به ضدیت با مردم خود برخاسته است.
خدیوی به‌طور گسترده‌ای به عنوان یک مستندساز فعالیت داشته‌است. او در سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ در دانشگاه اموری به‌عنوان مدرس همکار به تدریس داستان‌نویسی مشغول بود و پس از آن نیز در سال تحصیلی ۲۰۱۰–۲۰۱۱ در دانشگاه سانتاکلارا به تدریس نویسندگی خلاقانه پرداخت. خدیوی اکنون در سان فرانسیسکو ساکن است. نخستین رمان او، عصر یتیمان به زبان‌های هلندی، عبری و ایتالیایی ترجمه شده‌است.
شهرستان مقشن
شهرستان مُقْـشِن        یکی از شهرستانهای استان ظفار در کشور پادشاهی عمان است.
جمعیت
جمعیت آن در حدود ۵۴۰۳  هزار نفر می‌باشد.
قانون اساسی میجی
قانون اساسی میجی قانون اساسی امپراتوری ژاپن است که از ۲۹ نوامبر ۱۸۹۰ میلادی تا ۲ مه ۱۹۴۷ مه معتبر بود.
لودویگ رایشنباخ
لودویگ رایشنباخ (Ludwig Reichenbach؛ زاده January 8, 1793 درگذشته March 17, 1879) یک گیاه‌شناس اهل آلمان بود.
هانگدو جی‌ال-۸
هانگدو جی‌ال-۸ (Hongdu JL-8) یک هواپیمای آموزشی ساخت شرکت هانگدو چین است. این هواپیما دارای یک موتور با قدرت ۱۶ کیلونیوتون است و سرعت آن در محدوده زیر صوت طبقه‌بندی می‌شود.
جیمز استوارت (بازیکن فوتبال، زاده ۱۸۸۵)
جیمز استوارت (James Stewart؛ ۱۸۸۵–۲۸ ژوئیه ۱۹۶۰) بازیکن فوتبال اهل بریتانیا بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌بود می‌توان به باشگاه فوتبال دومبارتون، باشگاه فوتبال همیلتون آکادمیکال، باشگاه فوتبال مادرول و باشگاه فوتبال لیورپول اشاره کرد.
عمار (دهستان)
عمار  (در عربی:  عَمّار ) دهستانی بزرگی است در عزلهٔ (مخلاف البلاد)، در ناحیه (النادرة) در شمال شهر أب، از توابع استان اِب، در کشور یمن در شبه جزیره عربستان. گویند:(عمار بن کنانة بن قیس بن الحصین بن مدرک) آن را بنیادگذاری نموده‌است.
جمعیت
جمعیت این دهستان در حدود ( ۱۲۸۲۵) نفر و (۳۰ خانوار ) می‌باشد.
روستاها
روستاهای توابع این دهستان عبارتند از:
کنوانسیون بمب‌گذاری‌های تروریستی
کنوانسیون بمب‌گذاری‌های تروریستی (Terrorist Bombings Convention) (به‌طور رسمی کنوانسیون بین‌المللی برای خنثی سازی بمب‌گذاری‌های تروریستی) یک معاهده سازمان ملل متحد در سال ۱۹۹۷ است که به منظور غیرقانونی کردن بمب‌گذاری‌های تروریستی طراحی شده‌است.
اهداف
این کنوانسیون، بمب‌گذاری‌های تروریستی را به عنوان استفاده غیرقانونی و عمدی از مواد منفجره در مکان‌های عمومی با هدف قتل، زخمی‌کردن یا ایجاد ویرانی گسترده برای مجبور ساختن دولت یا سازمان بین‌المللی برای انجام یا عدم انجام برخی اقدامات توصیف می‌کند.
این کنوانسیون همچنین به دنبال ارتقاء همکاری پلیس و قضایی برای جلوگیری، تحقیق و مجازات این اعمال می‌باشد. در سپتامبر ۲۰۱۶، این کنوانسیون توسط ۱۶۹ کشور تصویب شد.
خاویر گاریدو
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال منچستر سیتی، باشگاه فوتبال نوریچ سیتی، و باشگاه فوتبال لاتزیو، باشگاه فوتبال رئال سوسیداد، باشگاه فوتبال لاس پالماس و باشگاه فوتبال نوریچ سیتی اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال اسپانیا بازی کرده‌است.
باغلی ماراما
باغلی ماراما ، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان گنبد کاووس در استان گلستان ایران.
جمعیت
این روستا در دهستان باغلی ماراما قرار داشته و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵جمعیت آن ۲٬۱۱۴نفر (۴۴۹خانوار) بوده است.
کارل اسمیچک
کارِل اِسمیچِک (؛ زادهٔ March 31, 1950) کارگردان فیلم، فیلم‌نامه‌نویس، و بازیگر اهل کشور جمهوری چک است. فیلم او چرا؟ در بخش نوعی نگاه در جشنواره فیلم کن ۱۹۸۸ به نمایش درآمد.
فلورن فن اوبل
فلورن فن اوبل (Florent Van Aubel؛ زادهٔ October 25, 1991) بازیکن هاکی روی چمن اهل بلژیک است.
مهدی عطار اشرفی
مهدی عطار اشرفی (۳ دی ۱۳۲۷ – ۲۰ دی ۱۳۹۹) ورزشکار وزنه‌برداری ایرانی بود.