cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
موتا-انجیل
دفتر مرکزی این شرکت در شهر پورتو، پرتغال قرار دارد و بخشی از سهام آن در بازار بورس یورونکست لیسبون معامله می‌شود. از پروژه‌های اجرا شده توسط شرکت موتا-انجیل می‌توان به؛ احداث فرودگاه کواترو دو فرویرو و پل واسکو دو گاما اشاره نمود.
عباس جهانگیرزاده
عباس جهانگیرزاده سیاستمدار مستقل ایرانی است. وی موفق شد در یازدهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی که در تاریخ ۲ اسفند ۱۳۹۸ برگزار شد، با کسب ۲۴ هزارو ۷۷۲ رای از مجموع ۱۱۰ هزار و ۳۹۹ رای، از حوزه انتخابیه پارس‌آباد و بیله‌سوار از استان اردبیل انتخاب گردد و به مجلس راه یابد. وی عضو کمیسیون کشاورزی مجلس است.
سایوز۱
سایوز ۱ (به معنای اتحاد ۱) یک فضاپیمای سرنشین دار برنامه فضایی سایوز ساخت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی است. این فضاپیما نخستین فضاپیمای سایوز است که در تاریخ ۲۳ آوریل ۱۹۶۷ (۳ اردیبهشت ۱۳۴۶) به فضا پرتاب شد. سرهنگ ولادیمیر کومارف تنها سرنشین فضاپیمای سایوز -۱ متأسفانه هنگام بازگشت از فضا دچار حادثه شد و جان خود را از دست داد. وی اولین کسی بود که در یک سفر فضایی کشته شد. یوری گاکارین فضانورد پشتیبان این مأموریت بود.
پیشینه مأموریت
اتحاد جماهیر شوروی یک برنامه سری را برای سفر به ماه دنبال می‌کرد. از این رو می‌بایست فضاپیمایی طراحی می‌شد که بتواند به ماه سفر کند. فضاپیماهای وستک و وسخد با آن‌که رکوردها و تجربیات خوبی را برای مهندسین روسی به ثبت رساند، اما توانایی انجام بسیاری از مانورهای مداری لازم را برای انجام عملیات سفر به ماه نداشت. مهم‌ترین این مانورها رهگیری، ملاقات و الحاق فضاپیماها در مدار زمین بود. همچنین با توجه به این‌که در ناوهای کیهانی پیشین شوروی مشکلات بی‌شماری وجود داشت، از این رو این سفینه‌ها از ضریب اطمینان بالایی برخوردار نبودند. به همین دلیل طراحی یک فضاپیمای مطمئن که پاسخگوی طرح‌ها و اهداف روس‌ها در فضا باشد، الزامی بود. در نتیجه طرح ناوهای کیهانی سایوز با جدیت دنبال شد و در نهایت پس از چند پرواز آزمایشی بی‌سرنشین، نوبت به آزمودن عملکرد آن در یک مأموریت فضایی سرنشین‌دار بود. این مأموریت به دلایلی که گفته می‌شود ناکام ماند و بعدها اهدافی که از انجام این پرواز دنبال می‌شد در مأموریت مشترک ناوهای کیهانی سایوز ۴ و ۵ محقق شدند.
شرح مأموریت
هدف از پرتاب سایوز ـ ۱ علاوه بر آزمایش دستگاه‌های فضاپیمای سایوز طی یک مأموریت سرنشین‌دار، انجام یک پرواز مشترک با ناو کیهانی سایوز ـ ۲ بود که طبق برنامه می‌بایست یک روز پس از پرتاب سایوز ـ ۱ با سه سرنشین به فضا می‌رفت. برنامه از این قرار بود که این دو فضاپیما پس از آن‌که در فضا همدیگر را رهگیری و ملاقات کردند، دو کیهان‌نورد حاضر در سایوز ـ ۲ طی یک راهپیمایی فضایی به سایوز ـ ۱ منتقل شوند و بعد هر دو فضاپیما به زمین بازگردند. اما به دلیل مشکلات بی‌شماری که برای سایوز ـ ۱ پیش آمد، هیچ‌گاه این عملیات صورت نپذیرفت. مشکلات مدت کوتاهی پس از پرتاب آشکار شدند؛ زمانی که صفحات خورشیدی سایوز به درستی باز نشدند و دستگاه‌های فضاپیما برای فعالیت با کمبود انرژی الکتریکی مواجه شدند. سامانهٔ جهت‌یابی سایوز که در مانورهای مداری کاربرد داشت از کار افتاده بود. در سیزدهمین گردش به دور زمین، دستگاه‌های هدایت خودکار از کار افتادند و دستگاه‌های هدایت دستی نیز کار زیادی از پیش نمی‌بردند. مدیران پروژه با بررسی اوضاع تصمیم گرفتند تا مأموریت سرنشینان سایوز ـ ۲ را تغییر دهند. آن‌ها می‌بایست هنگام ملاقات با سایوز ـ ۱ در فضا، طی یک راهپیمایی فضایی، اقدام به تعمیر و بازکردن صفحات خورشیدی سایوز ـ ۱ می‌کردند. اما انتشار گزارشی که خبر از بارندگی شدید در پایگاه فضایی بایکانور می‌داد، پرتاب سایوز ـ ۲ را غیرممکن می‌ساخت.
مدیران پروژه، با لغو مأموریت اصلی، تنها به بازگشت سالم فضاپیما از فضا فکر می‌کردند و در تلاش بودند تا کیهان‌نورد سالم به زمین بازگردد. پس از گزارش کومارف در دور ۱۳، مرکز فرماندهی تلاش‌ها را برای بازگشت سالم فضاپیما به زمین آغاز کرد.
مدیران در اولین اقدام والنتینیا، همسر کومارف را به مرکز فرماندهی آوردند تا با صحبت‌های خود کومارف را دلداری دهد و وضعیت روحی وی را بهبود بخشد. اما کومارف از تکان‌های شدید در فضاپیما خبر می‌داد و پس از یک سکوت کوتاه، فقط توانست به همسر خود بگوید: «خداحافظ»!
با توجه به تمام مشکلاتی که پیش آمده بود، مهندسان هنوز به بازگشت سالم فضاپیما امیدوار بودند. چون سامانهٔ هدایت دستی سایوز هنوز کاملاً از کار نیفتاده بود و کومارف می‌توانست فضاپیما را تا حدودی کنترل کند. در هجدهمین گردش به دور زمین، بر فراز خاک روسیه، عملیات کاهش ارتفاع با روشن شدن موتور اصلی فضاپیما در جهت خلاف حرکت با موفقیت انجام گردید. سایوز با زاویه و جهت مناسب وارد جو زمین شد. اما حادثهٔ بعدی رخ داد؛ چتر اصلی به علت نقص در یکی از حسگرها باز نشد. هر چند کومارف سعی کرد چتر را به‌طور دستی باز کند، ولی متأسفانه چتر به هنگام بازشدن به هم گره خورد. فضاپیما با سرعت ۱۴۵ کیلومتر بر ساعت فرود می‌آمد و سرانجام با این سرعت به زمین برخورد کرد. مزرعه‌دارانی که در آن اطراف مشغول به کار بودند، با دیدن این وضعیت برای نجات فضانورد به سمت فضاپیما دویدند؛ ولی وقوع یک حادثهٔ دیگر، کار را تمام کرد. موتورهای فرود، ناگهان روشن شدند و انفجاری مهیب رخ داد و آتش تمام فضاپیما را دربرگرفت و بر اثر این انفجار سایوز کاملاً منهدم شد. شاید در این پرواز تنها سیستمی که طبق برنامه کار کرد، موتورهای فرود بود! چرا که این موتورها طبق زمان‌بندی خود می‌بایست روشن می‌شدند. اما از آن‌جایی که سایوز زودتر از آنچه فکر می‌شد روی زمین فرود آمد، این موتورها زمانی روشن شدند که فضاپیما کاملاً روی زمین نشسته بود.
البته کومارف بر اثر انفجار ناشی از کارکرد موتورهای فرود کشته نشد، بلکه او در اثر همان برخورد شدید فضاپیما به زمین در ابتدای کار جان باخته بود.
پس از این حادثه خاکستر بدن ولادیمیر کومارف به عنوان یک قهرمان ملی در پای دیوار کرملین به خاک سپرده شد.
سرهنگ کاماروف دو بار در مأموریت‌های فضایی دیگر مورد احترام و تکریم قرار گرفت. بار اول در مأموریت آپولو ۱۱ و بار دوم در مأموریت آپولو ۱۵ که نام او در پلاک معروف فضانورد افتاده نقش بسته شده بود.
سایوز۲
سایوز ۲ (به معنای اتحاد ۲)یک فضاپیمای بدون سرنشین برای برنامه فضایی سایوز بود که توسط اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی ساخته و توسعه یافته بود. هدف این فضاپیما ترازیابی و اتصال با فضاپیمای سایوز ۳ بود. این مأموریت نخستین تلاش‌ها برای اتصال به فضاپیمایی دیگر در تاریخ شوروی است. اگرچه اتصال کامل میان سایوز-۲ و سایوز-۳ در لحظات آخر برقرار نشد و روس‌ها بعد از آن و طی مأموریت‌های سایوز-۴ و سایوز-۵ توانستند به این هدف رسیدند.
تئوری‌های توطئه پیرو مأموریت سایوز-۲
در سال ۱۹۹۷ خوان فونتکابرتا مدعی شد که سایوز-۲ بدون سرنشین نبوده و شامل یک فضانورد به نام ایوان ایستیچنیکف و سگ همراه او کلوکا بوده‌است. طبق نظرات این عکاس اسپانیایی، این فضانورد و سگش به وسیله برخورد شهاب سنگ ناپدید شده‌اند و سازمان فضایی شوروی به منظور پشیگیری از مشکلات و همچنین حفظ وجهه خود در طول جنگ سرد، تمامی مدارک را از بین برده‌است. نمایشگاه آثار مرتبط با سایوز-۲ در بسیاری از کشورها به نمایش درآمد که با اعتراض شدید سفیران شوروی در آن کشورها همراه بود.
۴مینیت
۴مینِت (به 4Minute، 포미닛)؛ یک گروه دخترانه پنج نفره موزیک پاپ کره‌ای از گروه‌های موسیقی کره‌ای در کره جنوبی بود که در سال ۲۰۰۹ میلادی تشکیل شد. اعضای گروه نام جی‌هیون، هو گایون، جون جی‌یون، کیم هیونا و کوآن سو-هیون بودند.
قضیه کوشی
هرگاه f و g دو تابع باشند که در بازه بسته [a,b] پیوسته و در (a,b) مشتق‌پذیر باشند و به ازای هر x عضو (a,b) ناصفر باشد، آنگاه نقطه‌ای چون (c∈(a,b هست که:
اثبات
ابتدا تابع h را به شکل زیر تعریف می‌کنیم که تمام خواص تابع f را نیز دارد : h(x)=f(x)-k g(x)
حال اگر k را برابر فرض کنیم خواهیم داشت :
که با قرار دادن مقدار k داریم :
رونالد چنگ
رونالد چنگ (Ronald Cheng؛ زادهٔ ۹ مارس ۱۹۷۲) یک هنرپیشه، ترانه‌سرا، خواننده، تهیه‌کننده فیلم و تهیه‌کننده موسیقی اهل هنگ کنگ است.
آزمایشگاه‌های سیستم یونیکس در برابر بی‌اس‌دی‌آی
آزمایشگاه‌های سیستم یونیکس در برابر بی‌اس‌دی‌آی یک شکایت حقوقی در ایالات متحده آمریکا بود که در سال ۱۹۹۲ توسط آزمایشگاه‌های سیستم یونیکس علیه بی‌اس‌دی‌آی و دانشگاه کالیفرنیا، برکلی به دلیل مالکیت فکری مربوط به یونیکس اقامه شد. در سال ۱۹۹۳ پرونده پس از آنکه قاضی شک خود را در مورد اعتبار مالکیت فکری آزمایشگاه‌های سیستم یونیکس با شرکت ناول (که در آن زمان آزمایشگاه‌های سیستم یونیکس را خریداری کرده بود) و بی‌اس‌دی‌آی در میان گذاشت، دو شرکت موافقت کردند دیگر در مورد بی‌اس‌دی که بعدها به خانوادهای از سیستم عامل‌ها تبدیل شد، علیه یکدیگر اقامه دعوا نکنند و هریک در محدوده بازار خود فعالیت کنند.
کی‌لاگر
کی‌لاگر، به نرم‌افزارهایی گفته می‌شود که کلیدهای فشرده‌شده بر روی صفحه کلید را ذخیره می‌کنند؛ به صورتی که می‌توان از آن، اطلاعات تایپ شدهٔ کاربران؛ از قبیل رمزهای عبور آن‌ها را سرقت کرد. از کی‌لاگرها می‌توان برای یافتن منابع اشکالات استفاده کرد و نحوه ارتباط کاربران و سیستم، نحوه انجام کار و پیشرفت آن را در بعضی کارهای اداری مورد بررسی قرار داد. کی‌لاگرها به‌طور گسترده در اینترنت در دسترس هستند.
== انواع == کی لاگر‌ها به دو دسته سخت‌افزاری و نرم‌افزاری تقسیم می‌شوند. انواع نرم‌افزاری کی لاگر در قالب یک نرم‌افزار بر روی دستگاه نصب و به صورت مخفیانه اجرا می‌شوند.
کی لاگر سخت‌افزاری
کی‌لاگر سخت‌افزاری معمولا یک چیپ و یا سیم است که به کامپیوتر و یا لپتاپ فرد مورد نظر وصل می‌شود؛ اما به راحتی نیز قابل برداشتن است.
الربی بکت
الربی بکت از شرکت‌های بزرگ معماری ایالات متحده آمریکا است.
کی‌لاگر
این نوع کی‌لاگر اغلب توسط کمپانی‌هایی که می‌خواهند بر روی کار کارمندانشان نظارت داشته باشند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. بر خلاف کی‌لاگر‌های نرم‌افزاری، این نوع کی‌لاگر به بایوس سیستم متصل شده و از زمان روشن شدن کامپیوتر، اطلاعات را ثبت می‌کند.
الربی بکت
این شرکت که در مینیاپولیس، مینه‌سوتا مرکزیت دارد، در سال ۱۹۰۹ توسط فرنکلین الربی (Franklin Ellerbe) تأسیس گردید، و امروزه در ۳ کشور دفاتر دارد و در ۲۰ کشور طرح‌هایی را باتمام رسانیده. ولتون بکت یکی از شرکای اصلی این شرکت بود. در زمان او، این شرکت Welton Becket & Associates نام داشت.
کی‌لاگر
نوع سخت‌افزاری:
• ابزاری که به شکل یک صفحه کلید عادی ارائه می‌شود.
• ابزاری که به کابل کیبورد متصل می‌شود.
الربی بکت
این شرکت تا کنون جوایزی را نیز دریافت نموده است.
فیبریلاسیون
فیبریلاسیون یا تارلرزه در پزشکی، انقباض ضعیف و موضعی و غیرارادی ماهیچه ناشی از فعالیت خودبه‌خودی تارهای ماهیچه‌ای منفرد است. پتانسیل‌های تارلرزه در موارد آکسونوتمزیس و نوروتمزیس دیده می‌شود که بعد از گذشت دو تا سه هفته از یک آسیب عصب محیطی از طریق الکترومیوگرافی قابل ثبت است. نکته‌ای که باید توجه داشت این است که گاهی EMG، پتانسیل‌های تارلرزه را در افراد طبیعی نیز ثبت می‌کند.
کی‌لاگر
• ابزاری که داخل کیبورد قرار می‌گیرد.
الربی بکت
بسیاری از ساختمان‌های دانشگاه مینه‌سوتا و تقریباً تمام برجهای میو کلینیک از آثار این گروه است، اما بیشتر آثار آنان را مراکز تجاری و ورزشگاه‌ها تشکیل می‌دهد.
کی‌لاگر
کاربرد
کی‌لاگرها را می‌توان هم به صورت نرم‌افزاری و هم به صورت سخت‌افزاری مورد استفاده قرار داد. ابزار سخت‌افزاری عموماً به ۳ شکل در دسترس هستند: ابزاری که به کابل صفحه‌کلید متصل می‌شوند، ابزاری که داخل صفحه‌کلید قرار می‌گیرند و ابزاری که همانند قطعات معمول صفحه‌کلید هستند و جایگزین آن‌ها می‌گردند. نوع اول به راحتی قابل شناسایی و به راحتی قابل نصب است ولی نوع دوم و سوم نیاز به دسترسی بیشتر به صفحه‌کلید دارند و به راحتی قابل شناسایی نیستند.
فیبریلاسیون
برای ثبت پتانسیل‌های فیبریلاسیون از طریق الکترومیوگرافی، از یک الکترود سوزنی که در داخل عضله قرار می‌گیرد، استفاده می‌شود، چون پتانسیل‌های منفرد فیبرهای عضلانی از روی پوست قابل اندازه گیری نیست، ولی در موارد فاسیکولاسیون به علت انقباض همزمان فیبرهای عضلانی یک واحد حرکتی، الکترومیوگرافی روی سطح پوست ماهیچه با دو الکترود، پتانسیل‌های الکتریکی دوره‌ای ضعیف را نشان می‌دهد.
کی‌لاگر
کاربرد
طرز کار کی‌لاگر اینگونه است که آنها اطلاعات را جمع آوری می‌کنند و برای شخص ثالث ارسال می‌کنند. ضربه کلید نحوه «صحبت کردن» شما با کامپیوتر را نشان می‌دهد. هر ضربه کلید سیگنالی را منتقل می‌کند و به برنامه‌های کامپیوتر شما می‌گوید که دقیقا شما چه کاری می‌خواهید انجام دهید.
این دستورات ممکن است شامل موارد زیر باشد:
• طول فشار کلید
• زمان فشار کلید
• سرعت فشار دادن کلید
• نام کلید مورد استفاده
== اهداف کی‌لاگر == کی‌لاگر‌ها نه تنها در کامپیوتر‌ها وجود دارند بلکه می‌توان آن‌ها را در تلفن‌ها یا تبلت‌های هوشمند نیز مشاهده کرد. این ابزار‌ها توسط طراحان با اهداف متعددی، چون خالی کردن حساب بانکی یا هر هدف دیگری منتشر می‌شوند و اهداف زیر از اصلی‌ترین موارد است:
• جمع‌آوری و ارسال اطلاعات مهم مانند پسورد و اطلاعات حساب بانکی یا ارز دیجیتال
• مانیتور کردن سیستم قربانی: هر چیزی که برای دیگران تایپ کنید مانند نامه یا پیام‌هایی که ارسال می‌کنید، در این نرم افزار ثبت می‌شود. پس به راحتی می‌توان اقدام به مانتیور و جاسوسی کرد. اگر کسی توانسته باشد کی لاگر را روی کامپیوتر شما نصب کند احتمالاً به دیگر فایل‌های موجود روی کامپیوتر شما هم می‌تواند دسترسی داشته باشد، اما نه از طریق کی لاگر. چرا که کی لاگر فقط چیز‌هایی که تایپ می‌کنید را ثبت می‌کند.
• استفاده از اطلاعات بانکی برای خالی کردن حساب: نفوذگر سعی می‌کند به اطلاعات بانکی شما مانند نام کاربری و رمزعبورتان (در سامانه بانکداری اینترنتی) دست یابد و سپس اقدام به سرقت از حساب بانکی شما بکند.
با وجود اینکه اغلب از کی‌لاگر برای دزدی و کار‌های غیرقانونی استفاده می‌شود، این ابزار کاربرد‌های مثبت اندکی نیز دارد؛ برای مثال والدین و یا مدیران شرکت می‌توانند از کی‌لاگر برای مانیتور کردن و نظارت بر روی استفاده فرزندان و یا کارمندان از کامپیوتر استفاده کنند؛ اما توجه به این نکته ضروری است که در مورد کارمندها، این کار باید با رضایت آن‌ها مورد انجام قرار بگیرد.
از کی‌لاگر می‌توان برای محافظت و ذخیره‌سازی پسورد‌ها نیز در صورت خراب شدن سیستم‌عامل نیز استفاده کرد.
== راه‌های شناسایی کی لاگر چیست؟ == معمولا بدافزار کی لاگر طوری طراحی می‌شود که به راحتی قابل تشخیص نباشد و کاربران عادی از آن جایی که آیکونی برای این برنامه نمی‌بینند متوجه وجود آن نمی‌شوند. برای تشخیص کی لاگر سخت‌افزاری بهتر است که همه جای کامپیوتر را چک کنید تا از امنیت آن مطمئن شوید. به علاوه اینکه کیبورد خود را از مکان مطمئن خریداری کنید.
یک سری نشانه‌ها می‌توانند نشانه‌های نصب کی لاگر بر روی موبایل یا کامپیوتر شما باشند:
• مشاهده پیام‌های متنی عجیب و غریب که مطمئن هستید خودتان ارسال نکرده‌اید.
• خالی شدن سریع شارژ باتری
• داغ شدن تلفن همراه یا کامپیوتر
• بارگذاری وب‌سایت‌ها با سرعتی کمتر از سرعت همیشگی
• خاموش و روشن شدن غیرطبیعی سیستم آلوده شده
تشخیص و شناسایی کی‌لاگر:
• در پروسه‌های در حال اجری دستگاهتان دنبال کی‌لاگر‌ها باشید: مدیریت برنامه‌ها (Task Manager) را باز کنید و دنبال برنامه مشکوکی باشید. برنامه‌ای که نصب نکرده‌اید و در حال اجراست یا برنامه‌ای که شما اجرایش نکرده‌اید، ولی در حال اجرا نشان داده می‌شود
• لاگ‌های دیوار آتش را بررسی کنید: از فایروال برای بررسی هر داده‌ای که به دستگاهتان وارد یا از دستگاهتان خارج می‌شود، استفاده کنید. کی‌لاگر‌ها اطلاعات شما را به مقصد مشخصی ارسال می‌کنند، برای این کار نیاز به اینترنت دارند. هر داده‌ای که از طریق اینترنت از دستگاه شما خارج شود را به وسیله لاگ‌های فایروال می‌توانید بررسی کنید.
• با استفاده از یک آنتی ویروس مطمئن و به روز، کی‌لاگر را شناسایی و حذف کنید.
یک روش ساده برای مقابله با کی‌لاگرها
این روش از اینجا استخراج شده‌است. کی‌لاگرهایِ نرم‌افزاری معمولاً در سطوح پایین سیستم‌عامل کار می‌کنند؛ بدین معنی که از اتفاقات سطح بالا مانند فوکوس روی برنامه‌های مختلف بی‌اطلاع هستند و تنها کلیه کلیدهای فشرده شده را استخراج می‌کنند. فرض می‌شود شما در رایانه‌‌ای در حال کار هستید که برنامه کی‌لاگر در آن فعال و غیرقابل کشف است. به عنوان مثال در یک کافی نت از اینترنت استفاده می‌کنید. برای جلوگیری از دزدیده شدن نام و گذرواژه‌هایتان، به ازای هر حرفی که در فیلد کاربر یا گذرواژه تایپ می‌کنید، روی قسمت دیگری از صفحه کلیک کنید تا فوکوس از روی جعبه متن برداشته شود. سپس تعدادی کلید را به صورت تصادفی فشار دهید. پس از این کار، حرف بعدی از نام یا گذرواژه‌تان را وارد کنید. این کار را تا وارد کردن کامل مشخصات ادامه دهید. با انجام این روش ساده، آنچه در برنامه کی‌لاگر ذخیره می‌شود، تعداد زیادی حروف تصادفی و زیاد است. گر چه اطلاعات شما نیز در این حروف قرار دارد، اما کشف آن‌ها بسیار مشکل است. این روش نمی‌تواند مانع کی‌لاگرهایی شود که در سطوح بالاتر فعالیت می‌کنند یا مستقیماً مقادیر داخل فیلدها را می‌خوانند.
روش‌های مقابله با کی لاگر چیست؟
خوشبختانه در حالی که کی‌لاگر‌ها می‌توانند به‌طور جدی حریم خصوصی را نقض کنند، مبارزه با آن‌ها دشوار نیست. محافظت در برابر آن‌ها نیازمند سطح دیگری از امنیت برای جلوگیری از دسترسی هکر‌ها به حساب‌های کاربری شما است.
شناساگر کی‌لاگر یا آنتی‌ویروس قدرتمند نصب کنید
از احراز هویت دو مرحله استفاده کنید
از روش مدیریت رمزعبور استفاده کنید
اطلاعات حساس را بدون استفاده از کیبورد فیزیکی وارد کنید
سایوز۳
سایوز ۳ (به معنای اتحاد ۳) یک فضاپیمای برنامه فضایی سایوز ساخت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود که در ۲۶ اکتبر ۱۹۶۸ به فضا پرتاب شد. تنها فضانورد این مأموریت، گئورگی برگوی ۴۷ ساله بود که تا آن زمان پیرترین فضانورد محسوب می‌شد. در طی این مأموریت، برای اولین بار روس‌ها توانستند دو فضاپیما را با یکدیگر ترازیابی فضایی کنند. این فضاپیما توانست با سایوز-۲ ترازیابی را انجام دهد ولی موفق به انجام اتصال نشد.
ولادیمیر شاتالوف فضانورد پشتیبان این مأموریت بود.
امپرس (هتل)
فرمونت امپرس، که قبلاً و معمولاً با نام امپرس شناخته می‌شد، یکی از قدیمی‌ترین هتل‌های ویکتوریا در بریتیش کلمبیا ی کانادا است. واقع در شماره ۷۲۱ خیابان گاورمنت، در مرکز شهر ویکتوریا، رو به بندر داخلی شهر واقع شده‌است. این هتل توسط فرانسیس راتنبری طراحی شده‌است و توسط شرکت هتلهای پسیفیک کانادایی، بخشی از شرکت کانادایی راه‌آهن پسیفیک، ساخته شده‌است. این هتل در حال حاضر توسط Fairmont Hotels and Resorts اداره می‌شود که از سال ۲۰۱۶ بخشی از AccorHotels است. این هنل متعلق به نات و فلورا بوزا از ونکوور است.
این ساختمان به سبک Chateauesque در ۲۰ ژانویه ۱۹۰۸ افتتاح شد و یکی از هتل‌های بزرگ راه‌آهن کانادا محسوب می‌شود. از زمان افتتاح، این هتل دو بار توسعه یافته‌است، اولی از سال ۱۹۱۰ تا ۱۹۱۲، و توسعه دوم در سال ۱۹۲۸. این ساختمان در ژانویه ۱۹۸۱ به عنوان یک مکان تاریخی ملی کانادا تعیین شد. امپرس بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ تحت بازسازی قابل توجهی قرار گرفت که بیش از ۶۰ میلیون دلار هزینه داشت. در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۷ از تلاش‌های مرمتی هتل تجلیل شد.
کنیسه سنگ بست
کنیسه سنگ بست مربوط به اواخر دوره قاجار است و در اصفهان، محله جوباره، خیابان کمال، کوچه سنگ بست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۰۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کنگا
کنگا یک طبل بشکه ای تک سر است که در کوبا با الهام از سنت‌های مختلف آفریقایی ساخته شده‌است و به ویژه سنت‌هایی که در موسیقی رقص رواج دارد. در قرن ۲۱ ام کنگا در آمریکای لاتین رواج یافته‌است و در جاز آفریقایی-کوبایی، جاز لاتین و سایر سبک‌های رایج موسیقی استفاده می‌شود. در کوبا، اصطلاح تومبادورا اغلب برای کنگا به‌طور کلی یا برای یک اندازه طبل خاص استفاده می‌شود، که عبارت تومبا برای کنگای با سوراخ‌های بزرگ‌تر و معمولاً با تناسب پایین‌تر (همبرا، کاجا یا سالیدور نیز نامیده می‌شود. بسته به ریتم بازی) مشتق شده‌است.
شکل کنگا
کنگا بشکه ای شکل یک طبل دستی به ارتفاع ۷۰ تا ۹۰ سانتی‌متر است. قطرها استاندارد نیستند. کنگای که به صورت عمودی قرار گرفته‌است با یک پوست خمیر در بالا پوشیده شده و در پایین باز است. به‌طور سنتی در ساخت بشکه از چوب ساخته می‌شود، یعنی از چوب‌های جداگانه ساخته شده‌است، نسخه‌های مدرن نیز از فایبرگلاس ساخته شده‌اند. قطر خز کمی بزرگتر از دهانه پایین است. پوشش قدیمی از پوست ضخیم حیوان تشکیل شده‌است که امروزه از مواد مصنوعی نیز استفاده می‌شود. پوست توسط حلقه ای در جای خود ثابت می‌شود که با اتصال پیچی به بدنه درام متصل می‌شود. این کار با سفت کردن یا باز کردن پیچ‌ها، تنظیم ابزار را نسبتاً آسان و کارآمد می‌کند.
واژه‌شناسی
واژه کنگا conga ممکن است از واژه بانتو nkónga به معنای «ناف» یا «بند ناف» گرفته شده باشد. این کلمه در اصل به ریتمی از کارناوال خیابانی کوبا و راهپیمایی‌های مربوطه با سازهای مشابه اشاره دارد.
در بسیاری از شاخه‌های موسیقی از چندین کانگا استفاده می‌شود که سپس با توجه به نقش آنها با اصطلاحات دیگری نام برده می‌شود. در سالسا و سبک‌های مربوط به آن، درام با بالاترین تن به نام رکینتو و پس از آن کوینتو با قطر ۲۸ سانتی‌متر، کونگا با قطر ۳۰ سانتی‌متر، تومبا با قطر ۳۳ سانتی‌متر و سوپرتومبا با کمترین تناسب قرار می‌گیرد. معمولاً از سه طبل در رومبای آفریقایی-کوبایی استفاده می‌شود. اینها کوینتو (بالاترین)، tres dos یا tres golpes (وسط) و سالیدور (پایین‌ترین) نامیده می‌شوند.
منشأ و توزیع
ورود کنگا به عنوان یک ساز ارکستر معمولی در آمریکای لاتین و کارائیب اتفاق افتاد. کنگا با دست در موسیقی رقص رایج و گاهی با چوب در موسیقی محلی سنتی کوبا نواخته می‌شود. پیش ساز کنگا در غرب آفریقا بوگارابو است، همچنین شباهت‌هایی با kpanlogo وجود دارد. برخی از طبل‌ها در فرهنگ‌های غرب آفریقا اهمیت مذهبی داشتند، مقدس شمرده می‌شدند و در مناسبت‌ها و جشنواره‌ها نواخته می‌شدند. مردمان مختلف شرق و غرب آفریقا که بعداً به عنوان برده به آمریکای لاتین منتقل شدند، سه طبل مقدس را پرستیدند که به گونه‌ای دیگر نامیده می‌شد و به خدایان خاصی اختصاص داشت.
یک نوازنده معروف کنگا در موسیقی عامه پسند میکی فین از تی رکس بود.
سبک نوازندگی
در تکنیک نوازندگی کوبایی، دست پیشرو برای راست دست‌ها، دست راست است. ضربه‌های اساسی عبارتند از: سکته مغزی باز (باز، abierto); باس (باجو)؛ سیلی، ضربه شلاق مانند، بسته یا باز (seco); نوک (tapado)، یک لمس به سختی قابل شنیدن با نوک انگشتان و یک ضربه خفه (خفه). هنگام اجرای این ضربه‌ها (به غیر از سیلی)، دست روی سر، برای باس در وسط، برای ضربه‌های دیگر با انتقال بین انگشتان و کف دست روی لبه کنگا قرار می‌گیرد. سیلی بسته با نوک انگشتان، دست کمی خم شده، پاشنه دست‌ها روی لبه طبل نواخته می‌شود. به ویژه دست غیر پیشرو اغلب وسط سر را تکان می‌دهد که صدای کمتری تولید می‌کند. در اینجا دست‌ها از کف دست به سمت نوک انگشتان و پشت حرکت می‌کنند (تکنیک دست شناور). به‌طور متناوب کف دست یا نوک انگشتان خز را لمس می‌کند. در موسیقی سنتی کوبا، کنگا نیز گاهی با چوب نواخته می‌شود. ریتم‌های معمولی عبارتند از تومبائو، بولرو، و رومبای آفریقایی-کوبایی.
ریچارد کیت الیس
ریچارد کیت الیس (Richard Keith Ellis؛ زاده ۱۷ نوامبر ۱۹۴۹) یک فیزیک‌دان اهل بریتانیا است.
بخش فولادشهر
بخش فولادشهر، یکی از بخش‌های شهرستان لنجان است. بخش فولادشهر دومین بخش بزرگ شهرستان لنجان استان اصفهان می باشد.
جمعیت
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۴٠٠، جمعیت بخش فولادشهر برابر با ۱۴۲ هزار نفر نفر بوده‌است.
کلرواستون
کلرواستون یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۶۵۷۱ است. شکل ظاهری این ترکیب، مایع بی‌رنگ است.
شهرستان وین، میشیگان
شهرستان وین، میشیگان (به انگلیسی: Wayne County, Michigan) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در میشیگان واقع شده‌است.
نفرتیتی ۱۰۶۸
سیارک ۱۰۶۸ هزار و شصت و هشتمین سیارک کشف شده‌است که در ۱۳ سپتامبر ۱۹۲۶ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۱٫۲۰ است.
دانبرووکا ماوا (استان لوبوسکی)
دانبرووکا مأوا یک روستا در لهستان است که در گمینا شچانگتس واقع شده‌است. دانبرووکا مأوا ۲۹۶ نفر جمعیت دارد.
نیام گیجگاهی
نیام گیجگاهی غلافی است که در سر انسان بر روی ماهیچه گیجگاهی قرار گرفته‌است.
فرودگاه باشنل
فرودگاه باشنل یک فرودگاه خصوصی است که یک باند فرود چمن دارد و طول باند آن ۴۴۱ متر است. این فرودگاه در شهر شریدن، اورگن کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۶۷ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
سرخرگ‌های اصلی کف‌دستی انگشتان
سرخرگ‌های اصلی کف‌دستی انگشتان (Proper palmar digital arteries) در دو سوی بندهای انگشتان حرکت می‌کنند. هریک از این سرخرگ‌ها در زیر عصب مربوطه انگشتان قرار دارد.
این سرخرگ‌ها آزادانه در بافت زیرپوستی نوک انگشتان و به شکل شاخه‌های کوچک‌تر در نزدیکی مفاصل میان‌انگشتی بازپیوند (آناستوموز) می‌کنند.
آیا اوئتو
آیا اوئتو (Aya Ueto؛ زادهٔ September 14, 1985) یک هنرپیشه، صدا پیشه، و خواننده اهل ژاپن است. وی از سال ۱۹۹۹ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به سامورایی آشپز اشاره کرد.
بولیو
بیولی، اندر (به فرانسوی: Beaulieu) یک کمون در فرانسه است که در اندر واقع شده‌است. بیولی ۷٫۴۸ کیلومتر مربع مساحت و ۷۶ نفر جمعیت دارد و ۲۲۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
بخش (تقسیم کشوری)
بخش ناحیه، حوزه یا بلوک نوعی تقسیم کشوری است که در فارسی در به صورت گوناگون ترجمه شده‌است و مربوط به تقسیمات کشوری و شهری به کار می‌رود:
ایران
بخش در ایران در مرتبهٔ سوم تقسیمات کشوری قرار دارد؛ ایران به استان، شهرستان سپس بخش تقسیم شده‌است.
در کشورهای عربی
در کشورهای عربی به آن «مدیریه»‌ و «ولایه» گفته می‌شود و معمولاً در جایگاه سوم هرم تقسیمات آن کشورها قرار دارد.
ریم ترکمانی
ریم ترکمانی (Rim Turkmani) متخصص اختر فیزیکدان سوری، که پیش از این در کالج امپریال لندن و پژوهشگر دورسی هاودکین از انجمن سلطنتی گذراند و کارشناسی ارشد خود را در مهندسی برق در دانشگاه دمشق به دست آورد. سپس برای تحصیل در رشته فیزیک در دانشگاه چالمرز به سوئد رفت و در همانجا برای گرفتن PHD رشته فیزیک نجومی ماند.
هدر باون
هدر باون (Heather Bown؛ زادهٔ November 29, 1978) بازیکن والیبال اهل آمریکا است عضو سابق تیم ملی والیبال زنان ایالات متحده آمریکا از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۲ و بازیکن فعلی باشگاه زنیت کازان است. هدر در المپیک ۲۰۰۸ با آمریکا به مدال نقره دست یافت. از دیگر افتخارات او در رده ملی چهار قهرمانی جایزه بزرگ جهان، و مدال نقره قهرمانی جهان ۲۰۰۲ برلین است.
تخت جمشید (روزنامه)
تخت جمشید نام یکی از مطبوعات استان فارس در دوران قاجاریه است.
سیارک ۵۵۵۷۶
سیارک ۵۵۵۷۶ پنجاه و پنج هزار و پانصد و هفتاد و ششمین سیارک کشف شده‌است که در ۸ آوریل ۲۰۰۲ کشف شد.
پسرهای وحشی (ترانه)
«پسرهای وحشی» ترانه‌ای از گروه انگلیسی دورَن دورَن و تنها قطعهٔ استودیویی موجود در آلبوم زندهٔ سال ۱۹۸۴ آن‌ها با نام Arena است. «پسرهای وحشی» ۱۲اُمین تک‌آهنگ دورَن دورَن در تمام دوران فعالیت‌شان است. این قطعه که یکی از موفق‌ترین آثار دورَن دورَن است در زمان انتشارش در ایالات متحده و بریتانیا دومین ترانهٔ پرفروش روز شد و در کشورهای آلمان، ایتالیا و جدول CHUM کانادا پرفروش‌ترین ترانه شد.
موزیک ویدئوی «پسرهای وحشی» که توسط مالکای کارگردانی شد در بریت اواردز سال ۱۹۸۵ جایزهٔ بهترین ویدئوی بریتانیا را به‌خود اختصاص داد.
شهرستان مارکت، میشیگان
شهرستان مارکت، میشیگان (به انگلیسی: Marquette County, Michigan) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در میشیگان واقع شده‌است.
کنیسه آسیابان
کنیسه آسیابان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در اصفهان، محله جوباره، خیابان کمال، کوچه شهید توتونی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۰۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دانبرووکا ویلکوپولسکا
دانبرووکا ویلکوپولسکا یک روستا در لهستان است که در گمینا زبانشنک واقع شده‌است. دانبرووکا ویلکوپولسکا ۱٬۳۰۰ نفر جمعیت دارد.
ابلاغ (روزنامه)
ابلاغ نام یکی از مطبوعات استان فارس در دوران قاجاریه است.
این روزنامه از سال ۱۳۴۴ هـ.ق به وسیله علی‌آقا جهرمی در شیراز به چاپ رسیده است.
جیغ گربه‌ها
جیغ گربه‌ها نام هفتمین آلبوم گروه بلک کتس است که دارای ۸ ترانه می‌باشد و در سال ۲۰۰۶ عرضه شد. ترانه‌سازی این آلبوم را شهبال شب‌پره، شوبرت آواکیان و کامیار احمد زاده انجام داده‌اند. ترانه های آلبوم را بابک روزبه، شهبال شب‌پره، ژاکلین، همایون هوشیارنژاد و کامیار احمدزاده انجام دادند. همچنین تنظیم آلبوم توسط شوبرت آواکیان و کامیار احمد زاده صورت گرفت.
تاریخ افغانستان (پس از اسلام)
تاریخ افغانستان پس از اسلام: از سلطه‌ دولت‌های مردم عرب و مسلمان بر منطقه‌ افغانستان، سیستان و خراسان بزرگ تاریخی شروع شده‌ است و تا تشکیل رسمی حکومت، به‌دست امان‌الله خان، در سال ۱۹۱۹ میلادی  ادامه  می‌ یابد و پایان  دوران معاصر را شامل می‌ شود.
حمله اعراب
در اواسط قرن هفتم میلادی (۶۴۲–۸۷۰) در جریان حمله اعراب به ایران، مسلمانان امپراطوری ساسانی را درجنگ‌ های ولجه، نهاوند و قادسیه شکست دادند. اعراب سپس راهی شرق ایران شدند و در سال ۶۴۲ میلادی شهر هرات را تصرف کردند. در سال ۶۶۷ میلادی، مناطق شرق ایران تحت سلطه اعراب قرار گرفت و شهر کابل که توسط فرماندهی سیستان اداره می‌شد، در سال ۶۸۳ میلادی بطور کامل از هم پاشید و سپس تا سال ۸۷۰ میلادی تمام مناطق شرق ایران (افغانستان کنونی) توسط اعراب فتح شد.
روی آوردن مردم افغانستان به اسلام، در طول دوره‌ی غزنویان در قرن یازدهم کامل شد. البته طبق کتاب تاریخ افغانستان، تعدادی از غیرمسلمانان تا سال ۱۸۹۶ میلادی در افغانستان زندگی می‌کردند.
خلافت
حمله اعراب به ایران، پنج سال بعد از درگذشت پیامبر اسلام، کامل شد و تمام مناطق شاهنشاهی ساسانی تحت کنترل اعراب درآمد. گرچه دسته‌هایی از قبایل برای قرن‌ها در این مناطق به مقاومت ادامه دادند. در طول قرن هفتم، در دوران امویان ارتش‌های عرب راه خود را به منطقه افغانستان از طریق خراسان با دینی جدید به نام اسلام باز کردند. در نهایت اکثریت جمعیت این منطقه، اسلام را پذیرفتند. با این حال در این زمان، منطقه‌ی افغانستان کنونی، دارای جمعیتی چند مذهب متشکل از بودایی، زرتشتی، هندوئیسم، یهودیت و دیگر مذاهب بود.— نانسی هچ داپری، ۱۹۷۱
در طول قرن هشتم تا نهم، ساکنین زیادی که در حال حاضر در افغانستان و پاکستان هستند به مذهب سنی تغییر مذهب دادند که دین غالب حاکمان و پادشاهان دست‌نشانده مانند سامانیان، غزنویان و طاهریان بود. در برخی نقاط، مردم قیام کرده و دوباره به همان دین قبلی خود بازگشتند. مناطق کوهستانی نیز، هنوز به‌طور کامل تغییر دین نداده بودند و مردم غیرمسلمان زیادی در این مناطق زندگی می‌کردند. در کتابی با نام حدودالعالم، که در ۹۸۲ میلادی نوشته شده‌است، دهکده‌ای را در نزدیک جلال‌آباد افغانستان ذکر می‌کند که پادشاه منطقه، چندین همسر هندو، مسلمان و افغان داشت.
در قرن‌های هشتم و نهم میلادی اجداد افغان‌های امروزی در مناطق هندوکش (برای به‌دست آوردن زمین‌های بهتر) مستقر شدند و شروع به یکسان‌سازی خود با فرهنگ و زبان قبایل پشتون که در آنجا ساکن بودند، کردند.
طاهریان
(۸۲۱–۸۷۲ م. تنها در حوزه‌های هرات و بادغیس)
صفاریان
(۸۶۱–۱۰۰۲ م. در بُست و سیستان؛ ۹۰۰–۸۷۵ م. در حوزه قندهار)
سامانیان
(۸۷۵–۹۹۹ م. در حوزه‌های هرات، بادغیس، بلخ و بدخشان؛ ۹۸۰–۹۰۰ م. در حوزه قندهار؛ و ۹۹۹–۹۱۰ م. در حوزه‌های بُست و سیستان)
غزنویان
(۹۶۲–۱۱۴۸ م. در غزنی؛ ۱۱۴۸–۹۸۶ م. در کابل و قندهار؛ ۱۱۴۸–۹۹۹ م. در جلال‌آباد، بُست و سیستان؛ و ۱۰۳۸–۹۹۹ م. در هرات، بادغیس، بلخ و بدخشان)
غوریان(۱۱۴۸–۱۲۱۴ م)
در سال ۵۳۵ هجری قمری (۱۱۴۰ میلادی) غوریان، شهر غزنی را به تصرف خود در آوردند که زمانی لقب عروس شهرها را داشت. علاءالدین غوری معروف به جهانسوز، این شهر را به آتش کشیده و اجساد سلاطین غزنوی جز محمود و پسرش مسعود را از قبرها بیرون کشید و سوزاند.
غوریان که همواره خواب رسیدن به سرزمین زرخیز هندوستان را می‌دیدند، بعد از ویران ساختن غزنی، در اسرع وقت رهسپار هندوستان شدند. یکی از غلامان ترک غوریان بنام قطب‌الدین، تاج و تخت دهلی را تصاحب کرد و پس از او، غلامان ترک به‌مدت یک قرن این تخت و تاج را در اختیار داشتند.
خوارزم شاهیان
(۱۲۱۴–۱۲۱۹ م)
حمله مغول
(۱۲۲۱ میلادی)
در قرن هفتم هجری قمری (سیزدهم میلادی) یکی از رؤسای قبایل مغول به‌نام چنگیزخان، قوم خود را تحت نظم و انضباطی شدید به صورت نیروی جنگنده‌ای مقتدر درآورد. مهاجمان مغول سوار بر اسب‌های تیزتک و ریزاندام از صحرای مغولستان به طرف جنوب سرازیر شدند و همچون گردباد توفنده کوه‌ها و دشت‌های پیش روی خود را درهم پیچیدند. سرزمین کنونی افغانستان حتی صدسال بعد نیز همچنان اسیر مغولان بود. رهبران محلی عموما ترکانی بودند که از طرف اربابان مغول خود برای اداره امور این سرزمین‌ها گماشته شده‌بودند. پس از مرگ چنگیز پسرش اوکتای به جای او نشست و آنگاه که امپراتوری مغول تجزیه و متلاشی می‌شد، این سرزمین کوهستانی به هلاکو نوه چنگیزخان واگذار شد.
ایلخانیان
(۱۲۵۶–۱۳۳۵ م. در حوزه‌های هرات و بادغیس)
آل کَرت
(۱۲۴۵–۱۳۸۱ م. تنها در حوزه‌های هرات و بادغیس)
پس از سقوط مغول‌ها در قرن هشتم هجری قمری (چهاردهم میلادی)، آل کرت هرات که بازماندگان سلسله غوریان بودند فرصت یافتند در فاصله سال‌های ۷۳۳ هجری قمری (۱۳۳۲ میلادی) تا ۷۷۲ هجری قمری/۱۳۷۰ میلادی مستقلاً بر سرزمین خویش حکومت کنند. اما حکومت مستقل ایشان به دست تیمور لنگ که از نوادگان دختری چنگیزخان بود و قبایل ترک تحت فرمان خود را از سمرقند به قصد جهانگشایی به حرکت درآورده‌بود، سرنگون‌ شد.
کیانی‌ها
(۱۲۶۰–۱۳۸۱ م. تنها در حوزه‌های بُست و سیستان)
چغتایی‌ها
(۱۳۳۰–۱۳۸۱ م. در حوزه‌های بلخ، بدخشان، کابل، جلال‌آباد، غزنی و قندهار)
تیموریان
(۱۳۸۱–۱۵۰۶ م)
تیمورلنگ چندین بار سرتاسر هندوکش را از زیر سم ستوران خود گذراند؛ مشهورترین لشکرکشی‌های وی در ۸۰۱ هجری قمری (۱۳۹۸ میلادی) انجام شد که طی آن هندوستان فتح و دهلی غارت گردید و یکبار دیگر پس از چنگیز این نواحی دستخوش چپاول و ویرانی شد. با مرگ تیمور در سال ۸۰۷ هجری قمری (۱۴۰۵ میلادی)، پسر چهارم او شاهرخ، پس از یک سال جنگ و رقابت‌های خانوادگی، حکومت هرات و نیز ماوراءالنهر را به‌دست گرفت. وی هرات را به عنوان پایتخت خود برگزید، حصارهای آن را مرمت و بازسازی کرد و در آن بناهای مجللی ساخت و این شهر به صورت مرکز مهم سیاسی و بازرگانی منطقه درآمد. در این سال‌ها معماران، نقاشان، علما و محققان و موسیقی‌دانان مورد تکریم و تجلیل فراوان قرار گرفتند. یکی از بزرگ‌ترین هنرمندان مینیاتوریست آن دوران، استاد کمال الدین بهزاد، در حدود سال ۸۴۴ هجری قمری (۱۴۴۰ میلادی) در هرات تولد یافت و در دربار سلطان حسین بایقرا، آخرین شاهزاده تیموری، زندگی‌ کرد.
بخش اعظم دوره صدساله حکومت تیموریان در افغانستان شاهد رونق و رفاه و پیشرفت این کشور بود. اما امپراتوری تیموری نیز تدریجاً بسوی زوال می‌رفت؛ و یک بار دیگر، با زوال اقتدار فرمانروایان خارجی، مردم و رهبران بومی این سرزمین امکان آن را یافتند که تجدید قوا کنند و برای به‌دست گرفتن حکومت سرزمین خود سر برآورند. یکی از این رهبران، شخصی بنام بهلول لودی بود. لودی در سال ۸۵۵ هجری قمری (۱۴۵۱ میلادی) تاج و تخت دهلی را نیز تصاحب کرد و سلسله لودی را که هفتاد و پنج سال دوام آورد تأسیس کرد.
ظهیرالدین محمد بابر بزرگ‌ترین فرزند عمر شیخ شاهزاده تیموری بود که بر فرغانه حکم می‌راند. ولی پس از آنکه بر جای پدر خود نشست، ترکان ازبک تمامی ملک و موطن وی را تصرف کردند، وی در سال ۹۱۰ هجری قمری (۱۵۰۴ میلادی)، شکست‌خورده و پریشان، به همراه چند صد نفر از وفادارانش سفری را به امید فتوحات احتمالی آغاز کرد که در آخر، مؤسس امپراتوری مغولان هند شد. ظهیرالدین مانند جدش تیمورلنگ ترک بود و به ترک بودنش مباهات می‌کرد و همچنان مدعی بود که نوه چنگیزخان است. او شهر کابل را برای آب و هوای مطبوع و اهمیت بازرگانی و استراتژیک آن، به عنوان مرکز خویش برگزید. بعد از فتح هند دیگر هیچگاه به کابل بازنگشت، اما بنا به وصیت خود، جسدش را بعد از مرگ به این شهر آورده و در باغی که خودش به نام باغ بابر (این باغ تاکنون به همین نام موجود است) دایر کرده بود منتقل و دفن‌ کردند.
پس از مرگ بابر ستاره اقبال امپراتوری تازه تأسیس یافته مغول برای مدت بیست سال در حضیض بود. یکی از بستگان لودی‌ها شخصی بنام فرید شیرشاه سوری تخت و تاج هند را از همایون فرزند و جانشین بابر تصاحب نمود و سلسله‌ای بنام سوری‌ها را بنیان گذاشت. همایون مدت پانزده سال در تبعید به‌سر برد و عاقبت به کمک ایران قندهار و کابل را دوباره به‌دست‌آورد. در سال ۹۶۲ هجری قمری (۱۵۵۵ میلادی)، دهلی را نیز دوباره به کف آورد. اکبر شاه پسر همایون بعد از پدرش به تخت نشست و امپراتوری مغولان هند را دوباره تثبیت ساخت. اکبرشاه بسال ۱۰۱۴ هجری قمری (۱۶۰۵ میلادی)، چشم از جهان فروبست و پسرش جهانگیر بر جایش نشست. در این دوره است که باز رهبران محلی اینجا و آنجا سر بلند کرده از هر طرف صدای استقلال خواهی خود را به گوش حکومت مغولان هند می‌رسانند. در دوره حکومت شاه جهان، شاعر جنگجوی مشهور پشتون بنام خوشحال خان ختک از کوه‌های سلیمان سر برآورد. خوشحال در چندین مصاف با مغولان جنگید.
شاه جهان حکومت پیشاور را به خوشحال خان بخشید، اما اورنگ زیب بعد از آنکه پدرش شاه جهان را خلع و خود بر مسند امپراتوری مغول تکیه زد تمام صلاحیت‌های خوشحال را محدود نموده آخر او را به زندان افگند. حکومت طولانی اورنگ زیب همراه با شورش‌های مداوم قبایل پشتون مواجه بود؛ خوشحال خان در گروگان سپاهیان مغول بود و ایشان هم همواره تلاش می‌کردند تا شورش قبایل را سرکوب نمایند، او حتی در زندان نیز عمیق‌ترین انزجار و تنفر خود را توسط اشعارش، نسبت به مغولان ابراز می‌داشت. خوشحال بعد از دو سال از زندان رها شد و بقیه عمر خود را در مبارزه علیه حکومت سپری نمود، او همیشه سعی می‌کرد تا اقوام پراگنده پشتون را علیه مغولان متحد سازد. با مرور زمان شالوده‌های امپراتوری مغولان هند بر اثر سوء تدبیرهای اورنگ زیب سست گشت و این امپراتوری در فاصله کوتاهی پس از مرگ اورنگ زیب در سال ۱۱۱۸ هجری قمری (۱۷۰۷ میلادی) از هم پاشید. در فروپاشی امپراتوری مغولان هند افغان‌ها بی‌تأثیر نبودند. طی دویست (دو صد) سالی که مغولان حکومت هند را در دست داشتند، شهرهای مرزی افغانستان از سه سو مورد کشمکش و محل منازعه بودند: "مغولان از سمت شرق، ایرانی‌ها از سمت غرب و ترکان ازبک از سمت شمال. کابل، هرات و قندهار بارها میان این مدعیان دست به دست شدند."در سال ۱۱۲۰ هجری قمری (۱۷۰۸ میلادی) پشتون‌های غلزایی سلطهٔ ایران بر قندهار را برانداختند؛ در هرات نیز پشتون‌های ابدالی همین کار را کردند. با گذشت چند سال این قبایل چنان قدرتمند گشتند که محمود افغان مشهور به شاه محمود هوتکی بر بخش‌های وسیعی از ایران برای مدتی حکم می‌راند. اما از آنجایی که او قلمرو خویش را بیش از حد توانش بسط و توسعه داده بود، حکومتش چندان نپایید و بزودی توسط نادرشاه برچیده‌شد.
احمدخان سدوزایی، یکی از سران قبیله پشتونهای ابدالی از جمله امرای نادرشاه بود. وی چنان مورد اعتماد نادر بود که به فرماندهی نیروهای محافظ او(۴۰۰۰ نفر) گماشته شد. در سال ۱۱۶۰ هجری قمری (۱۷۴۷ میلادی) نادر به‌دست سران سپاه ایرانی خود به قتل رسید. احمدخان پس از این حادثه خود را به قندهار رساند و در آنجا خود را امیر یعنی رئیس همه‌ای قبایل خواند و حکومت افغانستان را به‌دست گرفت.
گورکانیان هند
(۱۵۰۱–۱۷۵۲ م. تنها در حوزه‌های کابل، جلال‌آباد و غزنی)
دولت شَیبانی ماوراءالنهر (اُزبکان)
(۱۵۰۶–۱۵۱۰ م. در حوزه‌های بلخ، بادغیس و هرات؛ ۱۷۴۹–۱۵۱۶ م. در بلخ)
صفویان
(۱۵۱۰–۱۷۲۲ م. در حوزه‌های هرات، بادغیس، سیستان، بُست و قندهار؛ ۱۵۱۶–۱۵۱۰ م. در بلخ)
هوتَکیان
(۱۷۰۹–۱۷۳۸ م. در قندهار؛ ۱۷۳۸–۱۷۲۲ م. در حوزه‌های سیستان، بُست، هرات، بادغیس)
افشاریان
(۱۷۳۸–۱۷۴۷ م. در قندهار، بُست و سیستان؛ ۱۷۵۰–۱۷۳۸ م. در هرات و بادغیس)
شاهنشاهی احمدشاه درانی
احمدشاه ابدالی، در سال ۱۷۴۷ میلادی، دولتی در محدوده افغانستان فعلی پدید آورد.
دانشنامه بریتانیکا، که یکی از معتبرترین منابع به زبان انگلیسی بشمار می‌ رود، شاهنشاهی احمدشاه درانی را آخرین امپراتوری افغان معرفی کرده‌است. این دانشنامه می‌افزاید که شاهنشاهی احمدشاه درانی پس از امپراتوری عثمانی، دومین امپراتوری جهان اسلام که در نیمه دوم قرن هجده میلادی بود که حدود قلمرو آن را از مشهد تا دهلی و از آمودریا تا دریای عرب دربر می‌گرفت.
مونت استوارت الفنستون، محقق انگلیسی، که از احمد شاه درانی به عنوان مؤسس افغانستان معاصر یاد می‌کند، می‌نویسد: «احمدشاه خردمندانه، اساس یک امپراتوری بزرگ را نهاد. هنگام در گذشت او متصرفاتش از غرب خراسان تا سرهند و از آمو تا دریای هند گسترش داشت و این همه را یا با انعقاد پیمان به‌دست آورده بود یا عملاً (با زور شمشیر) تصرف کرده بود».
همو می‌افزاید: «براستی اگر شاهی در آسیا سزاوار احترام ملت خویش باشد، جز احمدشاه کس دیگری نیست».
از سال ۱۱۶۰ هجری قمری (۱۷۴۷ میلادی) به بعد، حکومت مستقل افغانستان را همواره دو خانواده از طایفه ابدالی در دست داشته‌اند. از سال ۱۱۶۰هجری قمری (۱۷۴۷ میلادی) تا ۱۲۵۱ هجری قمری (۱۸۳۵ میلادی) تاج و تخت این کشور در دست سدوزایی‌ها بود؛ و از آن پس به خانواده محمد زایی که از همان طایفه بودند تعلق‌گرفت.
احمدخان سدوزایی دست به یکپارچه ساختن مملکت زد، کابل را تصرف نمود. همه سرزمین‌های واقع در غرب رود سند را، از کشمیر تا دریای عمان، با پذیرفتن انواع مشکلات از دست مغولان هند باز پس‌گیری کرد. احمدشاه (احمدخان سدوزایی) ملقب به احمدشاه بابا ۱۲ مرتبه به هند لشکر کشید در سال ۱۱۷۰ هجری قمری (۱۷۵۶ میلادی) دهلی را تصرف کرد و خزانهٔ خود را با ثروت سرشار که از آنجا به غنیمت گرفته بود انباشت. بعد از مرگ احمدشاه در سال ۱۱۸۷ هجری قمری (۱۷۷۳ میلادی) تا چهل و پنج سال بعد همچنان رقابت و کشمکش و دسیسه چینی در میان مدعیان حکومت در طایفه سدوزایی ادامه پیدا کرد؛ این وضع باعث از هم گسیختگی خاندان حاکم گشت و چیزی نمانده بود که افغانستان را نیز از هم بپاشد.
پسر دوم و جانشین احمدشاه، یعنی تیمور شاه، پایتخت خود را از قندهار به کابل انتقال داد و مدت بیست سال از ۱۱۸۷ هجری قمری (۱۷۷۳ میلادی) تا ۱۲۰۸ هجری قمری(۱۷۹۳ میلادی) بر قلمروی وسیع اما نامطمئن حکم می‌راند. تیمور شاه بیست و سه پسر داشت اما نتوانست برای خویش جانشین تعیین کند. طی بیست و پنج سال شاهزادگان سدوزایی مشغول توطئه و تحریک برای دست یافتن به حکومت کابل بودند و قلمرو این حکومت هم به مرور زمان از هم می‌پاشید. در این مدت از میان پسران تیمور شاه، سه برادر هر کدام برای چند صباحی و یکی از ایشان دو بار به حکومت رسیدند و هریک از ایشان نیز بزودی قربانی توطئه‌های خانوادگی گردیدند. بعد از اینکه این برادران رئیس طایفهٔ محمد زایی را به قتل رساندند و پسر بزرگ وی فتح محمدخان (وزیر فتح خان) را کور کردند، کاسهٔ صبر محمد زایی‌ها لبریز شد. این طایفه عَلم طغیان علیه سدوزایی‌ها را بلند کرد و در سال ۱۲۳۳ هجری قمری (۱۸۱۸ میلادی) دوست محمدخان، جوانترین پسر رئیس طایفه محمد زایی، حاکم سدوزایی را در حوالی کابل شکست داد. در این روزها از قلمرو وسیع سدوزایی چیز چندانی باقی نمانده بود. بلخ دعوی استقلال می‌کرد، مرو و کوشک به تصرف روسیه تزاری درآمده بودند، رانجیت سینگه والی ایالت پنجاب نیز اعلان استقلال نمود. انگلیس‌ها بر بلوچستان دست انداخته بودند و سند نیز در مقابل حکومت افغان‌ها تمکین‌نمی‌کرد.
دوست محمدخان در شرایطی چنین بحرانی به سال ۱۲۵۰ هجری قمری (۱۸۳۵ میلادی) خود را امیر افغانستان خواند. دوست محمد از انگلیس‌ها که عملاً از سیک‌ها حمایت می‌کردند تقاضا نمود تا بر سر مسئله پنجاب میان ایشان میانجیگری نمایند و در ضمن به انگلیسی‌ها قول داد که افغان‌ها مانع پیشروی روس‌ها از شمال به جانب جنوب شوند. دوست محمد خان وقتی زمام امور را در دست گرفت که دو امپراتوری بزرگ روسیه و انگلیس سرگرم پیشروی‌ها و توسعه قلمرو خویش بودند. افغانستان به صورت مانع و حد فاصل طبیعی و کوهستانی در میان این دو امپراتوری، به مهرهٔ پیاده‌ای در رقابت شطرنج این قدرت‌های بزرگ قرن ۱۹ میلادی و دست آخر به سپری برای جلوگیری از تصادم آن دو، بدل‌شد.
وقتی دوست محمد در مبارزه با سیک‌ها از انگلیس کمک خواست آن‌ها حاضر نشدند که به وی کمک کنند، چرا که آن‌ها آخرین حملات دوران احمدشاه بر هند را هنوز بخاطر داشتند و به خود اجازه نمی‌دادند تا افغان‌ها، این مردمان کوه‌نشین و دیرآشنا و حادثه جو را تهدیدی برای سلطهٔ خود بر هند ندانند. همین احساس خطر بالاخره باعث شد که دوست محمدخان دو سال بعد از حکومت افغانستان کنار رود. وقتی دوست محمدخان از انگلیس استمداد کرد که هرات نیز در محاصره ایران بود. انگلیس‌ها از پیشروی ایران و پیشروی روسیه در آسیای مرکزی بیشتر احساس خطر کردند. وقتی انگلیس‌ها به درخواست امیر دوست محمد جواب منفی دادند، وی نیز ناگزیر دست به دامان تزار روس زد. در این وقت انگلیس خطر را بسیار جدی تلقی نموده اعلان نمود که برای حفظ هند بریتانیا در مقابل دست درازیهای روسیه، ضرورت می‌داند تا در کابل، یک حکومت دوستدار انگلیس روی کار باشد. در این وقت شاه شجاع، شاهزاده مخلوع و بی تخت و تاج سدوزایی اعلان کرد که هرگاه انگلیس‌ها در رسیدن به حکومت کابل به وی کمک کنند، او حاضر است که پیشاور را به سیک‌ها واگذاشتند.
تا این هنگام ایرانی‌ها هرات را تخلیه کرده بودند. با این حال انگلیس‌ها افغانستان را اشغال کردند و بدین ترتیب نخستین جنگ انگلیس و افغانستان (از سال۱۲۵۴ هجری قمری (۱۸۳۸ میلادی) تا ۱۲۵۸ هجری قمری (۱۸۴۲ میلادی) آغازشد.
جنگ اول افغان و انگلیس (۱۸۴۲–۱۸۳۹)
در سال ۱۲۵۴ هجری قمری (۱۸۳۳ میلادی) جنگ بین افغانستان و انگلیس در بخش جنوبی دره هلمند روی داد. دوست محمدخان که در کابل خود را در چنبر توطئه‌ها و دسیسه‌ها گرفتار دید، ناگزیر به تبعید در هند تن در داد.
نیروهای انگلیسی در کابل مستقر شدند و شاه شجاع نیز بر حکومت کابل دست یافت، هم شاه شجاع و هم انگلیسی‌ها در نیافته بودند که مردم او را نه به عنوان شاه بلکه حتی به عنوان رئیس یک قبیله هم نمی‌پذیرند. نیروهای انگلیسی از شاه شجاع حمایت کردند و بزودی خود را در حلقه محاصره افغان‌های وطن‌پرست یافتند. جنگجویان افغان از هر سو بر انگلیس‌ها حمله کرده و محاصره را روز تا روز تنگتر ساختند. در ژانویه ۱۲۵۷ هجری قمری (۱۸۳۶ میلادی) انگلیسی‌ها اعلام کردند که حاضرند کابل را تخلیه کنند. رهبران کابل (طرفدار انگلیس) اعلام کردند که آن‌ها بدون آسیب خود را به هند خواهند رساند و این تضمین رهبران کابل خشم افغان‌ها را بیشتر برانگیخت، زیرا که آن‌ها این رهبران را به رسمیت نمی‌شناختند. ستون نیروهای انگلیسی مرکب از ۴٬۵۰۰ مرد جنگی، عده‌ای زن و کودک، ۱۲٬۵۰۰ خدمه و سایر همراهان لشکر در میان برف سنگین و سرمای شدید زمستان، کابل را ترک کردند، اما ناگهان مورد هجوم قبایل خشمگین کوه‌نشین قرار گرفتند. حمله کنندگان کسانی بودند که برای به‌دست آوردن غنیمت بر ایشان حمله نموده تمام عفت و احساس بشردوستی را زیر پا گذاشته همه را قتل‌عام نمودند. (درست نیست. افغان‌ها در بت خاک، جگدلک و دره خورد کابل با سربازان انگلیسی که از لحاظ تسلیحاتی تفوق نیز داشتند، جنگیدند و همه را به قتل رساندند. اینکه گفته شده (تمام عفت و احساس بشر دوستی) را زیر پا گذاشتند درست نیست. به دلیل اینکه افغان‌ها تمام افسران متأهل انگلیسی را با زنان و فرزندان ایشان که تعداد شان به حدود چهار صد نفر می‌رسید، تحت حمایت خود گرفتند. رجوع شود به خاطرات خانم سیل به نام شبیخون افغان. و دیگر اینکه باید پرسید انگلیس‌ها ۱۵۰۰۰ کیلومتر دورتر از خانه خود در در یک کشور بیگانه چی می‌کردند؟ مگر نه اینکه آن‌ها متجاوز بودند و جزای متجاوز را باید این چنین داد).
پس از مرگ دوست محمدخان باز پسرانش مانند پسران تیمور شاه به‌خاطر به‌دست آوردن تخت و تاج به جان هم افتادند، سرانجام شیرعلی خان در ۱۲۸۵ هجری قمری (۱۸۶۴ میلادی) به حکومت رسید. در سال‌های حکومت داری شیر علی خان لندن و سن پترزبورگ در مذاکره‌ای به این نتیجه رسیدند که روسیه مرزهای شمالی افغانستان را که کمابیش با رود جیحون منطبق است، به رسمیت بشناسد و این منطقه باید خارج از نفوذ روسیه بماند.
با همه‌ای این احوال، مشکلات و مسائلی که در سال ۱۲۹۴ هجری قمری (۱۸۷۷ میلادی) بین انگلیس و روسیه پیش آمد، برای شیر علی خان در نهایت گران تمام شد. روس‌ها در مرزهای شمالی افغانستان لشکر آراستند و در سال ۱۲۹۵هجری قمری (۱۸۷۸ میلادی) یک هیئت دیپلماتیک به نزد امیر شیرعلی اعزام کردند. انگلیس هم برای اینکه از معرکه عقب نماند متقابلاً یک هیئت سیاسی را بطرف کابل گسیل داشت، اما نگهبانان مرزی افغانستان هیئت انگلیسی را در تنگه خیبر متوقف ساختند. انگلیس‌ها که از این رفتار حکومت کابل به خشم آمده بودند، اعلام کردند که حکومت افغانستان باید از این عمل خود عذرخواهی کند و به هیئت انگلیس اجازه بدهند که وارد کابل شود. توضیحات امیر شیرعلی خان نیز انگلیس را قانع نکرد، لذا دومین جنگ انگلستان و افغانستان درگرفت.
جنگ دوم افغان و انگلیس (۱۸۸۰–۱۸۷۸)
وقتی انگلیس‌ها از طرف جنوب، افغانستان را اشغال کردند، امیر شیر علی خان از روس‌ها استمداد کرد، ولی پاسخی نیافت و ناگزیر اداره امور را به فرزندش یعقوب خان سپرد و خود به امید جلب کمک رهسپار شمال گشت، روس‌ها تنها کمکی که به وی کردند این بود که توصیه نمودند به پایتختش برگردد و با انگلیس‌ها از در صلح درآید. امیر شیرعلی ناامید، افسرده و در هم شکسته در مزار شریف چشم از جهان فروبست. انگلیس‌ها این بار نیز با رهبرانی پیمان بستند که افغان‌ها ایشان را به حیث رهبر نمی‌شناختند. اگرچه یعقوب خان فرزند شیرعلی خان بود و از طرف وی اداره‌ای امور را در شهر کابل در دست داشت، ولی او نیز رهبری نبود که مورد قبول سران قبایل باشد. وی به همه خواستهای انگلیس که مهم‌ترین آن‌ها عبارت بود از اینکه افغانستان باید روابط خود را با سایر کشورهای خارجی با مشورت انگلیس تنظیم کند، گردن نهاد. نمایندگانی را که انگلیس بنابر مفاد همین معاهده صلح (معاهده صلح گندمک)، در سال ۱۲۹۶ هجری قمری (۱۸۷۹ میلادی) به کابل اعزام نموده بود، چند هفته بعد به دست افغان‌هایی که مخالف این معاهده بودند، به قتل رسیدند. از این رو سه لشکر تازه‌نفس انگلیسی که هنوز آسیبی ندیده بودند وارد صحنه شده، کابل و قندهار را اشغال کردند. یعقوب خان بعد از مدت کوتاهی به هند تبعیدشد.
انگلیس‌ها پی بردند که اشغال افغانستان کار چندان مشکلی نیست ولی نگهداری آن خیلی مشکل است، بنابراین به فکر آن افتادند تا در میان قبایل کسی را بیابند که هم مورد قبول مردم باشد و هم نزد انگلیس‌ها مقبولیت داشته باشد، این آخرین امید انگلیس در وجود عبدالرحمان خان پسر عموی امیر تبعید شده و نوهٔ دوست محمدخان تحقق یافت. انگلیس‌ها از موفقیت نه چندان بزرگ خویش در جنگ دوم چشم پوشیده، از افغانستان خارج شدند، عبدالرحمان که مردم ترکستان افغان را به دور خود جمع کرده بود، در قبال گرفتن شناسایی از طرف انگلیس‌ها تنظیم روابط خارجی خویش را به ایشان واگذاشت.
عبدالرحمن خان و شکل‌گیری سرحدهای سیاسی
در خلال حکومت او روس‌ها و انگلیس‌ها به توافقی قطعی در مورد مرزهای طولانی افغانستان با روسیه، از مرزهای ایران تا پامیر، دست یافتند. مرزهای جنوب غربی انگلیس نیز بر اساس خط مشهور دیورند (Durand Line) تعیین گشت، انگلیس‌ها، عبدالرحمان را مجبور ساختند تا معاهده دیورند را امضا کند که در اثر آن نیمی از سرزمین پشتونها به قوای بریتانیا تعلق گرفت. سیاست استعماری آن زمان انگلیس باعث شد که از آن زمان تاکنون، افغانستان و پاکستان موفق نشده‌اند مسئله مرزی خویش را حل نمایند، از آن زمان تاکنون پیوسته یک سلسله کشمکش‌های مرزی، برخوردهای نظامی و تحریکات متقابل در سراسر این مرزها وجود داشته‌است.
وی یک پادشاه بسیار ظالم و ستمگر بود که بیش از ۶۷ درصدقوم هزاره را قتل‌عام کرد و به غیر از آنها بسیاری از مخالفین خود را سرکوب و قتل‌عام می‌کرد. هیچ‌کسی نیست که از نوع حکومت‌داری او در افغانستان راضی باشد، زیرا نه تنها اسم اسلام را بد می‌کرد بلکه ظاهر این دین ابراهیمی را به جهانیان وارونه نشان می‌داد.
حبیب‌الله خان
عبدالرحمان خان بسال ۱۳۱۹ هجری قمری (۱۹۰۱ میلادی) مُرد. حبیب‌الله خان، پسر بزرگش، بر طبق وصیت پدر برجای وی نشست. حبیب‌الله خان سیاست انزواگرایی پدر را دنبال کرد، وی همواره با هرگونه تلاش قدرت‌های خارجی برای کسب امتیازاتی در افغانستان مخالف بود. حبیب‌الله خان طب غربی را در کشور رایج ساخت و خرید و فروش برده را نیز لغو نمود و یک باب مدرسهٔ عالی را بنابر الگوهای غربی بنام حبیبیه تأسیس‌نمود.