cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عملیات بارباروسا
شرق اوکراین و کریمه
کار گذر ارتش یازدهم ورماخت از باریکه پرکوپ روز ۱۸ اکتبر به پایان رسید تا نیروهای فن مانشتاین با ورود به کریمه حملات خود را در جهت سواستوپل متمرکز نمایند. قسمتی از نیروهای ارتش یازدهم ورماخت یگان‌های در حال عقب‌نشینی شوروی را به سمت شبه‌جزیره کرچ در شرق کریمه تعقیب کردند. تا روز ۱۶ نوامبر با تخلیه نیروهای شوروی به سمت کوبان در شمال قفقاز، شبه‌جزیره کرچ توسط سپاه ۴۲ ورماخت از عناصر ارتش سرخ پاکسازی گشت. با تصرف بندر فئودوسیا توسط سپاه ۴۲ ورماخت، بخشی از نیروهای ارتش سرخ در جنوب شبه‌جزیره قادر به عقب‌نشینی نشدند تا حدود ۱۰۰ هزار نفر از آن‌ها به اسارت درآیند. در همین زمان، مابقی نیروهای ارتش یازدهم ورماخت، ارتش پنجاه و یکم شوروی را به درون سواستوپل در جنوب غربی شبه‌جزیره عقب رانده و با قطع ارتباط آن با شرق شبه‌جزیره، از اواسط نوامبر شهر را به محاصره درآوردند. مقاومت مدافعان در استحکامات دفاعی چندلایه و گسترده با بهره‌مندی از تدارکات‌رسانی دریایی، به فن مانشتاین اجازه سلطه بر شهر را نداد. بدین ترتیب، با درگیر بودن در سواستوپل، امکان گذر نیروهای ورماخت از شبه‌جزیره تامان به قفقاز پدید نیامد.
در جناح شمالی گروه ارتش جنوب، ارتش ششم ورماخت با وارد آوردن تلفات سنگین به جبهه جنوب غربی شوروی، استاوکا را وادار به صدور مجوز عقب‌نشینی و رها کردن ناحیه دونباس نمود. گروه زرهی ۱ روز ۱۱ اکتبر خود را به رود میوس رساند اما بارندگی و مقاومت دشمن موجب توقف آن گشت. ارتش ششم ورماخت پس از ۵ روز مبارزه سنگین با عقب راندن ارتش سی و هشتم شوروی، خارکوف را ۲۵ اکتبر به تصرف درآورد. پس از یک توقف کوتاه، با ادامه تهاجم نیروهای فن کلایست در گروه زرهی ۱ از روز ۵ نوامبر، روستوف-نا-دونو پس از ۴ روز مبارزه، ۲۰ نوامبر به تصرف آلمانی‌ها درآمد. روز بعد، در فرمانی بلندپروازانه از طرف فرماندهی گروه ارتش جنوب، فن کلایست موظف شد به سمت رود ولگا پیشروی و مایکوپ، نزدیک‌ترین میدان نفتی شوروی در شمال قفقاز را به سلطه خود درآورد. ارتش‌های ششم و هفدهم ورماخت نیز به ترتیب مأمور به سلطه بر ووراشیلوفگراد و استالینگراد شدند. با این حال، با اجرای ضدحملات ارتش سرخ از دو جهت و پدیداری خطر گرفتار شدن در محاصره، ۲۸ نوامبر فن روندشتت دستور به بازگشت ۸۰ کیلومتری نیروها به رود میوس داد. هیتلر این فرمان را لغو کرد تا فن روندشتت در اعتراض استعفا دهد. فیلدمارشال والتر فن رایشناو، جانشین او در مقام فرماندهی گروه ارتش جنوب گردید. برای فن رایشناو نیز روشن بود که حفظ روستوف-نا-دونو امکان‌پذیر نیست. با اجرای ضد حمله دیگری توسط ارتش سرخ، هیتلر به‌ناچار در نهایت به نیروهای آلمانی اجازه عقب نشستن به رود میوس را داد.
استونی
ارتش هجدهم ورماخت ورود به استونی را از ۲۲ ژوئیه آغاز کرد. با رسیدن نیروهای ورماخت به دریاچه پیپوس، سه لشکر ارتش سرخ به محاصره افتادند و تا ۲۷ ژوئیه ۸۸۰۰ نفر از عناصر باقی‌مانده آن وادار به تسلیم شدند. نیروهای آلمانی ۷ اوت خود را به ساحل خلیج فنلاند رساندند و سپس به سمت ناروا پیش رفتند و ۱۶ اوت بر آن مسلط شدند. در جانب غرب سه لشکر دیگر ورماخت حوالی تالین مستقر شدند. نبرد تالین ۱۹ اوت آغاز شد. کشتی‌های جنگی شوروی در سواحل دریای بالتیک با توپ‌های خود در امر دفاع مشارکت داشتند. مهاجمان روز پنجم نبرد خود را به ۱۰ کیلومتری مرکز تالین رساندند و روز بعد درگیری به داخل شهر کشیده شد. بدون امیدی برای خروج از محاصره به جانب شرق، مدافعان شروع به آماده‌سازی جهت تخلیه از طریق دریا کردند. آلمانی‌ها که از این مسئله آگاه شده بودند، به کمک فنلاندی‌ها سواحل تالین را به شدت مین‌ریزی نمودند. روز ۲۸ اوت تخلیه دریایی نیروهای شوروی از تالین آغاز شد. مین‌های دریایی و حملات لوفت‌وافه تلفات سنگینی به کاروان‌های دریایی شوروی وارد آورد. شش ناوشکن، دو زیردریایی، چهار مین‌ریز و چندین کشتی ترابری شوروی غرق شدند که در اثر آن ۱۲ هزار نفر جان باختند. حدود ۱۲ هزار نفر از نیروهای شوروی که در تالین باقی مانده بودند، وادار به تسلیم گشتند. جهت تکمیل سلطه آلمان بر دریای بالتیک، ورماخت از ۸ سپتامبر در عملیات بئوولف شروع به تسخیر جزایر سواحل استونی کرد. درگیری‌ها تا ۵ اکتبر ادامه پیدا نمود. روز ۱۲ اکتبر نیروهای آلمانی وارد آخرین جزیره منطقه شدند و تا ۲۱ اکتبر آن را پاکسازی کردند.
شمال غربی روسیه (لنینگراد)
سپاه ۵۶ موتوریزه گروه زرهی ۴ از گروه ارتش شمال، ۲ ژوئیه مجوز پیشروی از دونابورگ را دریافت نمود. با مشاهده پیش‌روی سریع قوای گروه ارتش شمال ورماخت در منطقه بالتیک، شورای نظامی لنینگراد شروع به ایجاد استحکامات دفاعی جدیدی حول شهر کرد. بدین منظور، رود لوگا به‌عنوان بهترین محل جهت متوقف ساختن یورش آلمانی‌ها شناسایی گردید. با توجه به تعداد اندک و تأخیر نیروهای اعزامی استاوکا، بسیج نیروهای غیرنظامی نقشی کلیدی در آماده‌سازی‌های دفاعی لنینگراد بازی کرد.
گروه زرهی ۴ پس از ورود به خاک روسیه، روز چهارم ژوئیه اوستروف و روز بعد آن پسکوف را تصرف و تا ۱۴ ژوئیه به گذرگاهی بر روی رود لوگا دست پیدا کرد. بدین ترتیب، نیروهای جلودار گروه ارتش شمال پس از طی ۷۵۰ کیلومتر در عرض سه هفته، تا لنینگراد تنها صد کیلومتر فاصله داشتند. این نیروها در این موضع مجبور به توقف سه و نیم هفته‌ای شدند تا پیاده‌نظام به نیروهای جلودار برسد. هیتلر ۲۳ ژوئیه با صدور فرمانی گروه زرهی ۳ از گروه ارتش مرکز را جهت مشارکت در امر سلطه بر لنینگراد به گروه ارتش شمال انتقال داد. پیشروی نیروهای ورماخت به سمت لنینگراد از روز ۸ اوت از سر گرفته شد. استاوکا در مواجه با از سرگیری تهاجم آلمانی‌ها، فرمان به ضدحمله داد تا با انهدام نیروهای دشمن در نواحی سولتسی، استارایا روسا و دنو، اقدام ورماخت در پیشروی به سمت لنینگراد با اختلال مواجه شود و توانست، تحمل تلفات سنگین، پیشروی آلمانی‌ها به سمت لنینگراد را برای ۱۰ روز به تأخیر اندازد.
هیلتر تحت تأثیر آرای هالدر مبنی بر اهمیت مسکو، روز ۱۲ اوت در تکمله فرمان شماره ۳۴ پیشوا، لزوم قرار گرفتن گروه زرهی ۳ تحت کنترل گروه ارتش شمال را کنار نهاد و صرفاً از گروه ارتش مرکز خواست جناح چپ خود را به سمت شمال حرکت دهد تا این امکان برای گروه ارتش شمال فراهم آید که پیاده‌نظام بیشتری به جانب لنینگراد گسیل دارد. به هر صورت، سپاه ۳۹ موتوریزه ۱۵ اوت جهت پیوستن به گروه ارتش شمال از گروه زرهی ۳ جدا شد. سپاه ۵۷ موتوریزه نیز از ۲۳ اوت جهت ایجاد اتصال با گروه ارتش شمال، یورش خود به سمت ولیکیه لوکی در جانب شمال را آغاز کرد. نبرد بر سر ولیکیه لوکی تا ۲۶ اوت به طول انجامید و به محاصره‌ای دیگر با انهدام هفت لشکر ارتش سرخ و اسارت ۳۰ هزار نفر بدل گشت.
در همین حین، پس از انتقال سپاه ۵۶ موتوریزه به جناح شرقی گروه ارتش شمال، ضدحمله غافلگیرکننده این سپاه از روز ۱۹ اوت به سمت استارایا روسا، در همراهی با چند لشکر دیگر، تا روز ۲۳ اوت به محاصره و انهدام پنج لشکر ارتش سرخ و اسارت ۱۸ هزار نفر از قوای شوروی انجامید.
گروه ارتش شمال اواخر اوت با تمرکز نیروها تهاجم نهایی به سمت لنینگراد را آغاز کرد. گروه زرهی ۴، روز ۲۹ اوت لیوبان را به سلطه خود درآورد و اوایل سپتامبر به پیشروی به سمت شمال شرقی و شمال غربی جهت به محاصره درآوردن لنینگراد ادامه داد. فرمان شماره ۳۵ پیشوا در ۶ سپتامبر، از گروه ارتش شمال خواست از تهاجم خسارت‌بار مستقیم به شهر اجتناب نماید اما در عین حال خواهان تصرف سریع آن پس از تکمیل محاصره شد. همین هنگام، فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان به فیلدمارشال فن لیب، اطلاع داد که ملزم است گروه زرهی ۴ و سپاه ۸ هوایی را جهت مشارکت در تهاجم به مسکو، به گروه ارتش مرکز بسپارد. این امر موجب تأخیر در ادامه برنامه یورش آلمانی‌ها به لنینگراد شد. بدون این یگان‌ها، فن لیب احساس کرد نیروهای تحت امرش قادر به ادامه تهاجم نیستند و به محاصره بسنده نمود. سرانجام، با یورش نهایی سپاه ۳۹ موتوریزه ارتفاعات سینیاوینو روز ۷ سپتامبر و شلیسلبورگ روز بعد از آن به تصرف آلمانی‌ها درآمد تا آخرین اتصال زمینی لنینگراد با سایر نواحی نیز به‌طور کامل سد گردد.
فن لیب تصمیم گرفت آخرین یورش به سمت لنینگراد را نیز صورت دهد. به هر حال، تنها سپاه ۴۱ موتوریزه و سپاه‌های ۲۸ و ۵۰ پیاده‌نظام به منظور تهاجم نهایی به لنینگراد در اختیار او بودند. تهاجم نیروهای گروه زرهی ۴ از صبح ۹ سپتامبر آغاز شد. کراسنویه سلو روز ۱۲ سپتامبر به سلطه ورماخت درآمد و سرنیزه موتوریزه آن تا شامگاه همان روز تا فاصله ۱۲ کیلومتری از لنینگراد پیش رفت. هر اندازه نیروهای آلمانی به لنینگراد نزدیک‌تر می‌شدند، مقاومت طرف مقابل نیز شدت بیشتری می‌گرفت.
استالین ژنرال ژوکوف را جهت تقویت امور دفاعی به لنینگراد اعزام نمود. ژوکوف ۱۳ سپتامبر با هواپیما وارد لنینگراد شد و ۱۷ سپتامبر به تمامی فرماندهان محلی اعلام کرد هر کس از موضع خود عقب‌نشینی کند به همراه خانواده‌اش اعدام خواهد شد. ژوکوف به ارتش پنجاه و چهارم فرمان داد با یورش به مواضع سپاه ۳۹ موتوریزه آلمان و تصرف مجدد سینیانووا، حصر لنینگراد را بشکند. اما این اقدام برای این ارتش که بهترین لشکر آن تنها ۲ هزار نفر در اختیار داشت، غیرممکن بود و تهاجم آن به‌راحتی توسط آلمانی‌ها دفع شد. گروه زرهی ۴ بین روزهای ۹ تا ۱۶ سپتامبر خود را به ۶ تا ۱۰ کیلومتری محدوده جنوبی لنینگراد رسانده و ۲۵ هزار نفر از نیروهای دشمن را به اسارت گرفته بود.
پس از یک تأخیر کوتاه، گروه زرهی ۴ از ۱۸ سپتامبر شروع به ترک گروه ارتش شمال کرد تا فیلدمارشال فن لیب به مابقی نیروهای خود دستور به برقراری خطوط محاصره حول لنینگراد بدهد. چهار ارتش هشتم، بیست و سوم، چهل و دوم و پنجاه و پنجم شوروی شامل بیست لشکر مجموعاً با ۳۰۰ هزار نفر نیرو به همراه قریب به ۳ میلیون غیرنظامی درون حلقه محاصره در لنینگراد و ناحیه اورانینباوم قرار گرفته بودند.
گل‌ساعتی ارغوانی
پیچ ساعتی نام یک گونه از سرده گل ساعت است.
عملیات بارباروسا
کارلیا
در قسمت جنوبی با آغاز حمله مانرهیم از ۱۰ ژوئیه، فنلاندی‌ها در عرض ۶ روز تا شمال دریاچه لادوگا پیش رفتند و شروع به حرکت به سمت جنوب شرقی کردند. با مقاومت نیروهای ارتش سرخ، تهاجم مانرهیم تا پایان ماه در نیمه راه رسیدن به مرز سال ۱۹۳۹ متوقف شد. مرحله دوم عملیات نیروهای فنلاندی متوجه ویپوری گردید. حمله مانرهیم از ۳۱ ژوئیه دو لشکر شوروی را در غرب دریاچه لادوگا به محاصره انداخت. به هر صورت، بیشتر این نیروهای شوروی که جزو ارتش هفتم آن بودند و تمایلی به تسلیم شدن نداشتند، تا اواخر اوت به کمک ناوگان دریاچه لادوگا شوروی تخلیه شدند. از ۲۳ اوت حرکت فنلاندی‌ها به سمت ویپوری آغاز شد. چهار روز بعد نیروهای مانرهیم جاده اصلی و خط آهن این شهر به لنینگراد را قطع کردند. با سپرده شدن تهاجم به ویپوری به آلمانی‌ها، سه لشکر فنلاندی راهی مرز سال ۱۹۳۹ گشتند. با گریز سه لشکر ارتش سرخ از محاصره به سمت جنوب، ویپوری روز ۲۹ اوت به تصرف نیروهای سپاه ۴ فنلاند درآمد. با عقب‌نشینی ارتش بیست و سوم شوروی به سمت لنینگراد و رسیدن نیروهای فنلاندی به ۸ کیلومتر فراتر از مرز سال ۱۹۳۹، خط مقدم برای سه سال آینده در همین موضع تثبیت شد. حضور نیروهای فنلاندی در شمال لنینگراد مکمل محاصره این شهر از جانب جنوبی توسط آلمانی‌ها بود؛ با این حال، باقی ماندن ناحیه‌ای نسبتاً بزرگ در شمال لنینگراد، موجب فراهم آمدن فضای تنفس برای مدافعان آن گشت. در این نقطه مانرهیم با رد درخواست آلمانی‌ها اعلام کرد فنلاند به هیچ وجه قصدی جهت مشارکت در تهاجم به لنینگراد ندارد؛ با این حال، پذیرفت به پیشروی در کارلیا تا رود سویر ادامه دهد. با آغاز تهاجم از روز ۴ سپتامبر فنلاندی‌ها در عرض ۳ روز خود را به رود سویر رساندند و خط آهن مورمانسک در آن قسمت را قطع کردند. تا روز ۹ سپتامبر تمامی اهداف فنلاند در جنگ محقق گردید. در جریان این عملیات‌ها تا پایان سال ۲۵ هزار نفر از نیروهای فنلاندی کشته و بیش از ۵۰ هزار نفر دیگر از آن زخمی شدند. فنلاند همچنین ۴۷ هزار نفر از قوای شوروی را به اسارت گرفت.
نتایج مرحله دوم
تا پایان مرحله دوم ورماخت به شکل غیرقابل انکاری پیروزی‌های بزرگی حاصل کرده و تا ۳۰ سپتامبر ۸۰۰ کیلومتر در خط مقدمی به طول ۱۶۵۰ کیلومتر، در عمق اراضی شوروی پیش رفته بود. در فرایند این پیشروی، دو جبهه غربی و جنوب غربی شوروی کاملاً منهدم و ضربه سختی به سه جبهه شمال غربی، جنوبی و بریانسک آن وارد شد. در این مدت، آلمانی‌ها بر شهرهای کلیدی اسمولنسک و کی‌یف سلطه یافتند و لنینگراد را به محاصره درآوردند و آماده تهاجم به سمت مسکو بودند. با همه این‌ها، جدول زمانی شش تا هشت هفته‌ای مطرح‌شده برای اتمام کار شوروی به پایان رسیده و هیچ نشانه‌ای از خاتمه جنگ وجود نداشت. سه ماه از آغاز عملیات بارباروسا گذشته بود اما هیچ‌یک از اهداف مهم آن محقق نشده بود. اوایل اکتبر برخلاف انتظار پیشین آلمانی‌ها، ارتش سرخ شوروی همچنان در حال مبارزه بود، یک خط مقدم یکپارچه را حفظ کرده، ارتش‌های بیشتری می‌ساخت و از اوایل اوت تا میانه سپتامبر ابتکار عمل تهاجمی را از گروه ارتش مرکز گرفته بود. در این زمان، آنچه عیان بود افزایش شدت مقاومت نیروهای ارتش سرخ و عدم وجود هیچ نشانه‌ای از فرسودگی در توان رزمی آن بود. در این شرایط، جناحین طولانی نیروهای آلمانی هدف ضدحملات شدید ارتش سرخ قرار داشتند و کمبود مهمات و تدارکات در کنار ضعف جسمانی حاصل از راهپیمایی اجباری در گرمای تابستان روسیه، قوای مهاجمان را تحلیل برده، تلفات سنگینی به آن‌ها وارد آورده و موجب کاهش سرعت پیشروی گشته بود.
با این حال، هیتلر همچنان با اعتماد به نفس معتقد بود با ضربه سختی که ورماخت به شوروی وارد آورده، ارتش سرخ نخواهد توانست خود را بازیابی کند. فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان از اکتبر به این باور رسید که جنگ در روسیه در سال ۱۹۴۱ به پایان نخواهد رسید.
نیروهای آلمانی تا روز ۲۶ سپتامبر ۵۳۵ هزار نفر تلفات داده بودند که معادل ۱۵ درصد کل نیروهای اختصاص یافته به عملیات بارباروسا بود؛ در حالی که ارتش جایگزینی نیروی زمینی تنها ۳۸۵ هزار نفر در اختیار داشت و این موجب کمبود ۱۵۰ هزار نفری و ایجاد خلأ در بین رده‌های یگان‌های ورماخت می‌شد. لشکرهای زرهی و موتوریزه آلمانی متحمل خسارات فراوانی شده بودند. صرفاً ۴۷ درصد از تانک‌های این یگان‌ها عملیاتی باقی مانده بود و مابقی منهدم شده، از کار افتاده یا برای مدت طولانی منتظر تعمیر بودند. در همین زمان، ۱۶۰۰ هواگرد لوفت‌وافه منهدم و ۱۰۰۰ هواگرد دیگر آن آسیب دیده بودند. روز ۶ سپتامبر از مجموع قریب به ۳ هزار هواگرد هنگام آغاز عملیات، تنها ۱۰۰۵ هواگرد عملیاتی برای لوفت‌وافه باقی مانده بود.
خط مقدم در منطقه عملیاتی در شوروی رفته‌رفته افزایش یافته و در نتیجه ورماخت در اکتبر خط مقدمی طولانی‌تر از روز نخست عملیات را با نفرات و تجهیزات کمتری حفظ می‌کرد و توان آن در متمرکز ساختن نیروها تقلیل پذیرفت. متعاقباً سرعت تهاجم کاهش یافته و نقاط بیشتری از جبهه به رزمگاه‌های موضعی بدل گشت. بدین ترتیب، در ادامه اگر عملیات سلطه بر مسکو با موفقیت پیش نمی‌رفت و نمی‌توانست مقاومت شوروی را از بین ببرد، ورماخت با لشکرهایی به شدت آسیب دیده و بدون نیروی ذخیره در خط مقدمی فراخ با یک نبرد زمستانه مواجه می‌گشت.
مرحله سوم، نبرد مسکو
پیش از پایان نبرد کی‌یف، روز ۶ سپتامبر هیتلر با صدور فرمان شماره ۳۵ پیشوا تهاجم بزرگ دیگری توسط گروه ارتش مرکز را برای اواخر سپتامبر کلید زد. آلمانی‌ها تصور می‌کردند همچنان امکان اجتناب از جنگ زمستانه وجود دارد و این تهاجم بزرگ در نهایت شوروی را به زیر خواهد کشید. تهاجم پاییزه ورماخت به مسکو تحت عنوان «عملیات تایفون» از ۲ اکتبر آغاز شد. هدف این عملیات که بخش عظیمی از لشکرهای متحرک ورماخت در جبهه شرقی نقش سرنیزه زرهی را در آن بر عهده داشتند، انهدام سه جبهه در حال محافظت از مسکو و سپس پیشروی و به محاصره درآوردن پایتخت دشمن بود. شمار لشکرهای زرهی گروه ارتش مرکز در این تهاجم به ۱۴ و تعداد لشکرهای موتوریزه آن به ۸ افزایش یافت تا به بزرگ‌ترین تمرکز قوای متحرک آلمان در طول جنگ جهانی دوم بدل شود. این گروه ارتش برای تهاجم به مسکو در مجموع قریب به دو میلیون نفر نیرو و ۱۲۰۰ تانک در اختیار داشت.
در طرف مقابل، جبهه‌های غربی، بریانسک و ذخیره ارتش سرخ، مجموعاً با توان ۱٫۲۵ میلیون نفر، مسئولیت دفاع از محور مسکو را بر عهده داشتند. خسارات پیشین یگان‌های متحرک این جبهه‌ها را به تنها ۱ لشکر و ۱۳ تیپ تانک مجموعاً با ۷۷۰ تانک و ۲ لشکر موتوریزه کاهش داده بود.
با آغاز تهاجم، نیروهای گودریان در گروه زرهی ۲ توانستند در عرض دو روز ۲۱۰ کیلومتر پیشروی کرده و به اریول برسند. سه ارتش جبهه بریانسک شوروی تا روز ۶ اکتبر به کمک ارتش دوم ورماخت به محاصره این مهاجمان درآمدند که به اسارت ۵۰ هزار نفر از نیروهای ارتش سرخ انجامید. روز ۱۰ اکتبر گئورگی ژوکوف توسط استالین به فرماندهی جبهه غربی منصوب گشت. بلافاصله، یگان‌هایی با توان ۹۰ هزار نفر از جایگاه ذخیره یا قسمت‌های دیگر به این جبهه منتقل شدند. روز ۱۷ اکتبر جبهه کالینین نیز با سه ارتش ایجاد گردید. با اتصال ارتش‌های سوم و چهارم زرهی ورماخت در شهر ویازما به یکدیگر ۴۵ لشکر شوروی در منطقه‌ای بسیار بزرگ در غرب این شهر به محاصره افتادند. پس از تصرف کالینین و کالوگا در ۱۸ اکتبر، پاکسازی این منطقه تا روز ۱۹ اکتبر منجر به اسارت ۶۷۳ هزار نفر دیگر از قوای شوروی گردید. بدین ترتیب، در طی دو محاصره در مناطق ویازما و بریانسک، ۷ ارتش از مجموع ۱۵ ارتش شوروی در محور مسکو منهدم شدند و ارتش سرخ قریب به یک میلیون نفر از قوا و ۸۳۰ تانک خود را از دست داد تا آلمانی‌ها به این باور برسند که تا این زمان به تمامی اهداف خود رسیده‌اند و رسماً اعلام پیروزی کنند.
ضربه سخت مرحله نخست عملیات تایفون به مدافعان شوروی، یک شکاف بیش از ۳۰۰ کیلومتری در بین مواضع آن‌ها در مقابل مسکو باز کرده بود. نزدیک شدن قوای ورماخت به پایتخت موجب به‌پا شدن هرج‌ومرج چند روزه در این شهر شد. استالین ۱۵ اکتبر فرمان به تخلیه گسترده مسکو داد. با وجود اینکه خود استالین همچنان در پایتخت بود، هزاران تن از ساکنان آن آواره شدند. روز ۱۸ اکتبر موژائیسک در ۱۰۰ کیلومتری مسکو به تصرف آلمانی‌ها درآمد. روز ۱۹ اکتبر «شرایط محاصره» در مسکو اعلام گردید.
فرایند پاکسازی مناطق تحت محاصره موجب کاهش سرعت عملیات تایفون گردید. در این زمان، بارش برف که از ۶ اکتبر آغاز شده و ۹ اکتبر با بارش مداوم و سنگین باران پاییزه (راسپوتیتسا) همراه گشته بود، نیز به شدت گریبان‌گیر مهاجمان گشت. این بارندگی بزرگ‌ترین مزیت آلمانی‌ها یعنی تحرک را از آن‌ها گرفت و بلیتس‌کریگ، رزم برق‌آسای ورماخت، را زمین‌گیر کرد. گل‌ولای حاصل از این بارندگی موجب فرورفتن و گیر کردن خودروها و ادوات اسب‌کشنده می‌شد. با وجود اینکه شرایط آب‌وهوایی مشکلات مشابهی برای نیروهای شوروی ایجاد کرده بود اما کاهش هرچه بیشتر سرعت مهاجمان و به‌خصوص بی‌تحرک گشتن تانک‌های آن‌ها، به نفع مدافعان تمام شد. در این اوضاع، تمامی حملات آلمانی‌ها به یورش‌های مستقیم پر خسارت بدل شده بود. مسیر پیشروی نیروهای زرهی و موتوریزه گروه ارتش مرکز به تعداد اندکی از راه‌های قابل تردد محدود شد که این مسئله به ارتش سرخ اجازه می‌داد منابع ناچیز خود را برکند ساختن آن‌ها متمرکز نماید. با این حال که آلمانی‌ها هر چهار شهر مستحکم دفاعی در مسیر مسکو شامل وولوکولامسک، موژائیسک، مارویاروسلاوتس و کالوگا را تا پایان اکتبر تصرف نموده بودند اما این نبردها موجب مستهلک شدن آرایش‌های رزمی و ته کشیدن ادوات زرهی آن‌ها گشت.
در این شرایط، عدم موفقیت نیروهای گودریان در دستیابی به شهر راهبردی تولا در ۳۰ اکتبر شکستی حساس به آلمانی‌ها وارد کرد. اوایل نوامبر و چند هفته پس از پایان کار در ویازما–بریانسک، ورماخت هنوز نتوانسته بود مسکو را تصرف نماید. در پی این اوضاع، بسیاری از افسران خواهان یک توقف عملیاتی به جهت رسیدن تدارکات و نفرات به خط مقدم و همچنین سفت شدن سطح زمین با نخستین یخبندان زمستانه به منظور پیگیری پیشروی بودند. بدین ترتیب، به دستور فیلدمارشال فن بک عملیات تایفون انتهای اکتبر متوقف شد. کاهش هرچه بیشتر دما از میانه نوامبر با وجود منجمد کردن گل‌ولای و تسهیل و افزایش سرعت پیشروی آلمانی‌ها، مشکلات دیگری پدیدآورد. عدم دریافت به موقع اقلام تدارکاتی نظیر ضدیخ برای خودروها و البسه زمستانی بار مشکلات آلمانی‌ها را تشدید ساخت. ارتشبد گودریان در خاطرات خود دمای هوا در روز ۱۲ نوامبر را ۱۵– درجه سانتیگراد، روز بعد آن ۲۲– درجه سانتیگراد و روز ۴ دسامبر ۳۵– درجه سانتیگراد و در کمترین میزان ۵۰– درجه سانتیگراد ثبت کرده‌است و اضافه نموده در این شرایط سربازان همچنان البسه سبک به تن داشتند.
تا اواخر نوامبر، عملیات تایفون به اندکی بیش از درگیری‌های پراکنده بدون انسجام راهبردی بدل گشت. رسیدن به مسکو آخرین ذخایر نیروهای ورماخت را نیز به پایان رساند. در این موقعیت، ورماخت در عمق ۱۰۰۰ کیلومتری اراضی شوروی متوقف شده و جنگِ تحرک آن در باتلاق‌های دروازه مسکو گیر کرد. روز ۱ دسامبر فیلدمارشال فن بک با ارسال پیامی به قرارگاه فرماندهی عالی نیروی زمینی، ضمن تشریح شرایط سخت نیروهای خود از جمله فرسودگی آن‌ها و کاهش شدید دما، از آن خواست یا برای او نیروی کمکی و تدارکات ارسال نموده تا به پیشروی ادامه دهد یا در غیر این صورت گروه ارتش مرکز وادار خواهد شد جهت دستیابی به خط مقدمی کوتاه‌تر و قابل دفاع‌تر عقب بنشیند. هالدر در پاسخ با وجود ابراز همدلی، از او خواست فشار خود بر دشمن را حفظ کند و به آن در شرایطی دشوار فرصت بازیابی ندهد. در این زمان، پیاده‌نظام ارتش چهارم در نارو-فومینسک در غرب شهر، ۷۰ کیلومتر و یگان‌های زرهی گروه زرهی ۴ در کراسنایا پولیانا در شمال شهر ۳۲ کیلومتر همچنان با مرکز مسکو فاصله داشتند.
در نوامبر، شوروی به کمک جاسوسان خود از قصد امپراتوری ژاپن در تهاجم به سمت جنوب و عدم تمایل آن به درگیر شدن با شوروی در شمال مطلع شد؛ بنابراین، استالین شروع به انتقال نیروهای ارتش سرخ از شرق روسیه به مناطق غربی کرد. در تمامی مدتی که سایر نیروهای شوروی در مناطق غربی متحمل شکست‌ها و خسارت فراوانی شدند، نیروهای خاور دور آن دست‌نخورده باقی مانده بودند. این نیروها در شرایط بد جوی آب‌دیده بودند و با تسلیح متناسب، به رزم در سخت‌ترین سرما عادت داشتند. در حالی که فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان تصور می‌کرد ارتش سرخ بدون داشتن ذخیره چندان، قادر به اجرای ضدحمله در برابر گروه ارتش مرکز نیست، ترکیب این قوا و آرایش‌های تازه تشکیل شده، تا انتهای نوامبر نیروی ذخیره‌ای با ۵۸ لشکر برای شوروی ایجاد نمود. در این زمان، با ضدحملات جزئی شوروی، ضعف آلمانی‌ها در برابر دشمن هویدا شد تا ضد حمله گسترده ارتش سرخ از روز ۵ دسامبر آغاز شود. شوروی در این ناحیه تانک و هواگرد کمتری نسبت به گروه ارتش مرکز ورماخت در اختیار داشت اما نیروهای آن تازه‌نفس و دارای تجهیزات مناسب زمستان و وضعیت تدارکاتی بهتری بودند. با مبارزه سنگین یک‌ماهه قوای ارتش سرخ موفق شدند دشمن را ۱۰۰ تا ۲۴۰ کیلومتر عقب برانند و پایتخت را از سایه تهدید آن‌ها خارج سازند.
نتایج و پیامدها
در عرض حدود شش ماه، ورماخت ۱۲۰۰ کیلومتر در خط مقدمی به پهنای ۱۰۰۰ کیلومتر در عمق اراضی شوروی پیشروی نمود و با تسخیر ۱٫۵ میلیون کیلومتر مربع از خاک آن، ۴۰ درصد از جمعیت و ۳۵ درصد از ظرفیت تولیدی شوروی را زیر سلطه خود درآورد. این نیرو با ایجاد بیست محاصره عمده از بیاویستوک تا بریانسک در عرض پنج ماه پیروزی‌های بزرگی به دست آورد.تقریباً در هر جنگ دیگری هریک از این نبردهای محاصره‌ای به‌تنهایی می‌توانست ضربه خردکننده‌ای به دشمن وارد آورد و نتیجه جنگ را تعیین کند؛ کما اینکه عملیات بارباروسا در توالی پرسرعتی همه آن‌ها را بر شوروی تحمیل نمود و این تصور را پدیدآورد که دشمن در معرض شکست کامل است.
تا نبرد ویازما–بریانسک، نیروهای آلمانی هر کجا را به‌عنوان «نقطه تمرکز» برگزیدند، در آن بر دشمن فائق آمدند. با این حال، عایدی ورماخت تا این لحظه تنها موفقیت‌های سطح عملیاتی بود؛ در حالی که آلمان برای ساقط کردن حاکمیت شوروی به پیروزی سطح راهبردی نیاز داشت. در طول سه هفته بین ۱۴ نوامبر تا ۵ دسامبر ورق بر ضد ورماخت چرخید و تهاجم آن در تمامی طول خط مقدم متوقف گشت. ورماخت با تحمل تلفات سنگین قادر به تصرف مسکو نشد تا با وجود ادامه جنگ، تلاش آلمان برای یک پیروزی سریع در مقابل شوروی ناکام شود و عملیات بارباروسا عملاً به هدف اصلی خود در انهدام ارتش سرخ و ساقط ساختن رژیم شوروی نرسد. نبرد مسکو نخستین شکست عمده ورماخت در نبرد زمینی و نقطه پایانی بر بلیتس‌کریگ به حساب می‌آمد. در طول عملیات بارباروسا ارتش سرخ تلفات و خسارات بسیار گسترده‌ای متحمل شد اما در نهایت همچنان در حال فعالیت و رزم بود و سعی در ترمیم کاستی‌ها داشت. هنگام توقف پیشروی، از سه هدف جغرافیایی اصلی عملیات، تنها کی‌یف به سلطه آلمانی‌ها درآمد. تلفات آلمانی‌ها بسیار کمتر بود اما این کشور ظرفیت جایگزینی چندانی نداشت.
شوروی پس از بازپس‌گیری روستوف-نا-دونو در نوامبر، کم‌کم ابتکار عمل را ابتدا در مقابل گروه ارتش مرکز و سپس در طول تمامی خط مقدم در دست گرفت. ارتش سرخ ضمن اصلاح برخی از کاستی‌ها و اشتباهات پیشین خود، با پیروزی در نبرد مسکو و اجرای ضدحمله گسترده در زمان و محورهایی مناسب با بازگرداندن روحیه به شوروی، دشمن را گرفتار یک جنگ فرسایشی کرد که آلمان با موفقیت از عهده آن برنمی‌آمد. خسارت حاصل از ناکامی در عملیات بارباروسا به اندازه‌ای برای آلمان بزرگ تصور می‌شود که حتی موجب تفسیر آن به‌عنوان از دست رفتن آخرین فرصت این کشور جهت خروج موفقیت‌آمیز از جنگ جهانی دوم شده‌است.
در شرایطی که توان رزمی نیروهای ورماخت همچنان در حال تقلیل بود و هیچ امیدی برای دریافت به‌موقع نیروی جایگزین وجود نداشت، در مواجهه با حملات اولیه دشمن، جهت قرار گرفتن در مواضع زمستانی و کاهش تلفات، فیلدمارشال فن بک از ۵ دسامبر شروع به کار در مورد طرحی جهت عقب‌نشینی به مواضع دفاعی بهتر کرد. روز بعد، هیتلر با اکراه با این عقب‌نشینی که پیش‌بینی می‌شد دو روز به طول بینجامد، جهت «کوتاه‌تر کردن خط مقدم» موافقت نمود. روز ۸ دسامبر هیتلر با صدور فرمان شماره ۳۹ پیشوا با اشاره به «زمستان زود هنگام» و مشکلات تدارکاتی حاصل از آن، بر لزوم پایان عملیات تهاجمی و گرفتن حالت تدافعی اذعان نمود. هدف این فرمان حفظ اراضی دارای اهمیت عملیاتی و اقتصادی ضمن فراهم آوردن فرصتی برای نیروها جهت تجدید قوا بود. بر این اساس مأموریت از بین بردن توان نظامی شوروی همچنان پابرجا بود و به پس از زمستان موکول شد.
عدم آمادگی ورماخت برای چنین شرایطی در این زمان عیان بود. هنگام تخلیه مواضع، بسیاری از مجروحان در اثر کمبود پتو جان باختند. عقب‌نشینی‌های محلی میانه دسامبر که به خسارات سنگین در تسلیحات و تجهیزات ورماخت انجامید، هیتلر را به تغییر در آرای خود واداشت. او که یک عقب‌نشینی کلی را غیرقابل قبول می‌دانست، روز ۱۸ دسامبر هرگونه عقب‌نشینی عمده بیشتر را ممنوع اعلام کرد. روز ۱۹ دسامبر هیتلر با استعفای فن براوخیچ موافقت نمود و خود شخصاً فرماندهی کل نیروی زمینی را بر عهده گرفت. هیتلر از نیروهای آلمانی خواست تا هنگام رسیدن نیروی کمکی از غرب مقاومت متعصبانه نشان دهند. از این رو، به ارتش چهارم ورماخت در مرکز خط مقدم فرمان داده شد حتی یک قدم بیشتر عقب ننشیند و مقرر گردید سیزده و نیم لشکر از اروپای غربی و آلمان به‌عنوان نیروی کمکی به جبهه شرقی منتقل شود.
با حصول موفقیت در این ضدحمله، استاوکا به شکلی بلندپروازانه در عرض چند هفته ضدحملات ابتدایی و محدود را به حملات بسیار گسترده‌تر در تمامی طول خط مقدم جنگ با آلمان، از لنینگراد در شمال تا دریای سیاه در جنوب، بدل ساخت. به هر صورت، در پی فرمان هیتلر بر «استواری» و با افزایش مقاومت نیروهای آلمانی، تا اواخر ژانویه ۱۹۴۲، شوروی به مرور دست بالا را از دست داد و تهاجم آن رفته‌رفته متوقف شد.
با از دست رفتن امید برای دستیابی به یک پیروزی سریع در مقابل شوروی، تنها راه آلمان یافتن راه حلی برای پیروزی در بلندمدت بود. با توجه به فرسایش و تلفات وارد آمده به ورماخت، نیروی زمینی آلمان دیگر قادر به تهاجم راهبردی در تمامی طول جبهه شرقی نبود. از این رو، تنها گزینه واقع‌بینانه برای آلمان، تهاجم صرفاً از یک بخش جبهه بود. از این رو، آلمان تصمیم گرفت این تهاجم را به دنبال دستیابی به منابع نفتی، متوجه بخش‌های جنوبی شوروی بکند تا موجب قطع منابع نفتی شوروی و تأمین نیاز شدید آلمان به این ماده گردد. آلمانی‌ها خود را تا رود ولگا در شمال قفقاز رساندند اما در این موقعیت نیز خطوط مقدم آن‌ها بسیار گسترده شد و به فاجعه در نبرد استالینگراد انجامید. با شکست در سومین تهاجم تابستانه در سال ۱۹۴۳ تنها در عرض چند روز، آلمان ابتکار عمل راهبردی را به صورت کامل از دست داد. از این نقطه تا پایان جنگ در جبهه شرقی، آلمان تماماً در موضع یک جنگ دفاعی قرار داشت.
نبرد دریایی
کریگسمارینه، نیروی دریایی آلمان، به شکل کاملی در طرح عملیاتی بارباروسا دخیل نشد؛ چراکه اقدامات همه‌جانبه دریایی ضروری به نظر نمی‌رسیدند. آلمانی‌ها از ۱۲ ژوئن شروع به مین‌ریزی خلیج فنلاند و ریگا کردند. وظایف دیگر کریگسمارینه شامل جلوگیری از گریز نیروی دریایی شوروی از دریای بالتیک و ممانعت از اجرای عملیات‌های آبی خاکی توسط آن می‌شد. در جنوب، نیروی دریایی آلمان اساساً هیچ حضوری در دریای سیاه نداشت.
در طرف مقابل، با دریافت فرمان آماده‌باش در بالاترین سطح پیش از آغاز تهاجم آلمانی‌ها توسط تمامی یگان‌های نیروی دریایی شوروی، هیچ کشتی این نیرو در اثر حملات اولیه هوایی لوفت‌وافه آسیب ندید و هیچ هواگرد دریایی آن منهدم نشد. شوروی در سال ۱۹۴۱ بیشتر از هر کشور دیگری زیردریایی در اختیار داشت اما این ادوات نتوانستند تأثیر چندانی داشته باشند. ناوگان دریای بالتیک شوروی با از دست دادن پایگاه‌های خود در هفته‌های آغازین، وادار به عقب کشیدن کشتی‌های سطحی خود به سمت لنینگراد شد. با مین‌ریزی خلیج فنلاند توسط آلمانی‌ها و یخ زدن آب‌ها در ماه‌های زمستان، این ناوگان دیگر قادر به جابجایی نبود اما می‌توانست با توپ‌های خود مواضع دشمن را گلوله‌باران نماید. ناوگان دریای سیاه شوروی به مدافعان اودسا و سواستوپل تدارکات رساند و در نهایت اقدام به تخلیه آن‌ها کرد اما نتوانست تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر نبردهای انجام‌گرفته در طول کرانه دریای سیاه بگذارد یا جلوی گذر آلمانی‌ها از شبه‌جزیره کریمه به قفقاز از طریق تنگه کرچ را بگیرد.
رودخانه گورک
رودخانه گورک رودخانه‌ای است که در اتریش جریان دارد.
ویسپرد
ریشه واژه
واژه ویسپَرَد واژه‌ای ترکیبی است و از دو واژه اوستاییِ ویسپِ (ویسپِه) و رَتو ساخته شده و معنای آن همه ردان یا همه سران است.
درون‌مایه ویسپرد
ویسپرد ۲۳ کرده (بخش) و ۴۰۰۰ واژه دارد و در بارهٔ آیینِ شش گهنبار و نمازهای وابسته به آن است. در متنِ وسپرد از ایزدان، جهانِ مینوی و آسمان و هر چه در آن است و زمین با هر چه بر او است، یاد و ستوده شده‌است. در ویسپرد، همه جشن‌های دینی مزدیسنا و هنگام‌های ستایش و نماز از بامداد و نیمروز و شب و نمازهای افزوده برشمرده شده‌است و هر چه با ستایش و نیایش‌های دینی مزدیسنا پیوستگی دارد، همچون هوم و بَرسم، زُور و مَیزَد و بوی ستوده شده و خشنودیِ رد یا بزرگ مینویِ هر یک از آنان خواسته شده‌است.
رولت روسی (ابهام‌زدایی)
رولت روسی نوعی شرط‌بندی بر زندگی یا مرگ به‌وسیلهٔ هفت‌تیر است.
رولت روسی همچنین ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
مایکل روف
مایکل روف (زاده November 24, 1976-درگذشته June 9, 2009) بازیگرآمریکایی است.
از فیلم‌های معروف او می‌توان به بازی در فیلم تریپل اکس و تریپل اکس: دولت متحد اشاره کرد.
کتب جامع
جامع عنوان یک گونه یا ژانر ادبی تعلیمی قرون وسطایی بود که به عربی یا لاتین نوشته میشد.در مشرق زمین متداول بود و در قرن دوازدهم به غرب راه یافت  و در قرن سیزدهم در اروپا رواج یافت. در ساده‌ترین معنای آن، می‌توان آن‌ها را متونی در نظر گرفت که دانش را در زمینه الهیات، فلسفه یا فقه «خلاصه» می‌کنند. کارکرد آنها در قرون وسطی عمدتاً به عنوان کتابچه راهنمای دانش مربوطه بود که توسط افرادی استفاده می شد که مطالعات خود را بیشتر از این پیش نمی بردند. از نمونه های آن میتوان از جامع عباسی در فقه یا جامع البیان در تفسیر یا از کتاب جامع الکلام سن توماس اکویناس نام برد.
نانا ایکورا
نانا ایکورا (Nana Eikura؛ زادهٔ February 12, 1988 ) هنرپیشه، و مدل (شخص) اهل ژاپن است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به عروس آوریل، قلعه شناور، و کاراگاه کانن: آفتابگردان‌های جهنم'' اشاره کرد.
۵۷۶ (قمری)
۵۷۶ (قمری)، پانصد و هفتاد و ششمین سال در گاهشماری هجری قمری است. اول محرم این سال برابر با چهارم ژوئن سال ۱۱۸۰ میلادی است.
چترگندمی
چَترگَندُمی (Bupleurum) نام سرده‌ای از گیاهان است.
این جنس در ایران ۱۴ گونه دارد که بیشتر آن‌ها یک‌ساله هستند و در میان کشتزارها می‌رویند.
۱۷ فروردین
۱۷ فروردین هفدهمین روز از سال در گاه شماری خورشیدی است. به پایان سال ۳۴۸ روز (۳۴۹ روز در سال کبیسه) مانده‌است.
چکرز
چــِکِرز (یا دام یا اُتللو) یا جنگ نادر گونه‌ای بازی فکری با تخته است.
این بازی معمولاً با مهره‌های تخته نرد و بر روی صفحه شطرنج انجام می‌شود. بازیکنان حرکت‌هایی اریب با مهره‌ها انجام داده و با پرش از روی مهره حریف می‌توانند آن مهره را از دور باری خارج کنند (بخورند).
علاوه بر صفحه ۶۴ خانه‌ای شطرنج، در نوع دیگری از بازی چکرز، از تخته ۱۰۰ خانه‌ای استفاده می‌شود که در ۱۰ ردیف و ۱۰ ستون نسبت به هم قرار گرفته‌اند. قوانین هر دو شبیه هم هستند. رنگ این خانه‌ها یکی‌درمیان روشن و تیره است. مهره‌های چکرز شبیه سکه و خراطی‌شده و معمولا از جنس چوب‌اند. برای انجام این بازی، ۲۰ مهره سفید و ۲۰ مهره سیاه استفاده می‌شود. نام قدیمی چکرز بازی الکرک است که در بین النهرین ابداع شد.
پیشینه
چکرز انگلیسی که Draughts هم نامیده می‌شود در سده ۱۲ میلادی پدید آمد. گفته می‌شود ناپلئون و سربازانش علاقه زیادی به این بازی داشتند و در لشکرکشی‌های خود تخته‌های چکرز را به همراه می‌بردند. بعدها چکرز لهستانی در سطح جهانی پذیرفته‌شد.
منابع
Wikipedia-bijdragers, "Dammen," Wikipedia, de vrije encyclopedie, http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dammen&oldid=19517658 (accessed januari 11, 2010).
ژاوتونگ
ژاوتونگ (به لاتین: Zhaotong) یک شهر مرکزی در جمهوری خلق چین است که در یون‌نان واقع شده‌است. ژاوتونگ ۲۳٬۱۹۲ کیلومتر مربع مساحت و ۵٬۴۵۹٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد و ۱٬۹۲۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
نیوپورت، پمبروکشر
نیوپورت (به انگلیسی: Newport) یک شهرک در ولز است که در پمبروکشر واقع شده‌است. نیوپورت ۱٬۱۶۱ نفر جمعیت دارد.
خواهرخوانده
شهر Plouguin خواهرخواندهٔ نیوپورت، پمبروکشر هست.
اوهارا (ابهام‌زدایی)
اوهارا ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
ماهی یال‌دار
ماهی یال‌دار نام یک تیره از راسته سوف‌ماهی‌سانان است.
تاتوره علفی
تاتوره علفی نام یک گونه از سرده تاتوره است.
سیما بینا
سیما بینا (زاده ۱۴ دی ۱۳۲۳) نوازنده، نقاش، پژوهشگر، آهنگساز و خوانندهٔ آوازها و ترانه‌های محلی ایرانی است. او از کودکی در کنار احمد بینا پدری که استاد موسیقی سنتی و شاعر و آهنگساز ترانه‌های اولیه او بود، رشد کرد. هر چند وی تحقیقات بسیاری در مورد موسیقی نواحی ایران داشته و چندین آواز از آنها را اجرا کرده است اما شناخت وی بیشتر روی موسیقی محلی خراسان متمرکز است.
زندگی‌نامه
سیما بینا در شهر خوسف از استان خراسان جنوبی به دنیا آمد. نام مادرش پوراندخت ایران‌نژاد و پدرش احمد بینا بود. سیما در کنار پدری که استاد موسیقی سنتی و شاعر و آهنگساز ترانه‌های اولیه او بود، رشد کرد.
او از سن ۹ سالگی خوانندگی را در رادیو ایران آغاز کرد. ردیف موسیقی ایرانی و تکنیک‌های آوازی را نزد استادانی چون محمد ابراهیم مالکی (استاد موسیقی سنتی خراسان جنوبی)، موسی‌خان معروفی و نصرالله زرین‌پنجه فراگرفت. چون اهل بیرجند بود، این شهر پایگاه اولین پژوهش‌ها و جستجوهای وی از نظر ترانه‌ها و آهنگ‌های محلی قرار گرفت. در واقع اکثر ترانه‌هایی که سیما بینا اجرا کرده، ترانه‌های محلی بیرجند و اطرافش بوده است که امروزه به خراسان جنوبی معروف است.
سیما بینا پس از فارغ‌التحصیلی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران در رشتهٔ نقاشی در سال ۱۳۴۹ به تحصیل موسیقی ایرانی و ردیف را نزد عبدالله دوامی و محمدابراهیم مالکی ادامه داد. او پس از سال ۱۳۵۷ در کنار تدریس موسیقی و آواز با همراهی محمدابراهیم مالکی به پژوهش و گردآوری ترانه‌های محلی ایرانی و بازنویسی آهنگ‌های مردمی و روستایی، به‌ویژه موسیقی‌های محلی زادگاهش خراسان، پرداخته‌است. او با سفر به دورافتاده‌ترین نواحی در سرتاسر این ناحیه توانسته‌است مجموعه‌ای از ترانه‌ها و آهنگ‌های کمیاب و تقریباً فراموش‌شده را جمع‌آوری کند. از سال ۱۳۷۲ سیما بینا برای ارائهٔ گنجینهٔ یافته‌هایش در موسیقی محلی ایرانی به جشنواره‌های موسیقی در کشورهای گوناگون دعوت شده‌است.
او نخستین زنی است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ کلاس تعلیم آواز دایر کرد. همچنین نخستین زنی بود که در تالار وحدت به اجرای کنسرت پرداخت. از سال ۱۹۹۳ میلادی تا به امروز به جشنواره‌های جهانی دعوت شده و موسیقی محلی ایران را به گوش علاقه‌مندان رسانده‌است.
کتاب «لالایی‌های ایران» حاصل سی سال پژوهش در سفرهای سیما بینا به شهرها وروستاهای مختلف و ملاقات با مادران پیر و جوان ایرانی است.
برخی از آثار
برخی از آثار محبوب و پرفروش او عبارت‌اند از:
شایعات مرگ
در اواخر تیرماه سال ۱۴۰۰ شایعات گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی، به خصوص اینستاگرام، مبنی بر فوت وی در اثر ابتلا به بیماری کرونا منتشر شد. وی با انتشار ویدئویی از خودش در صفحهٔ اختصاصی‌اش شایعات منتشر شده را تکذیب کرد.
سینمای استرالیا
سینمای استرالیا (انگلیسی: Cinema of Australia) به صنعت سینمای این کشور، تولیدات مشترک سینمایی، جشنواره‌های سینمایی، بدنه و اهالی فیلم استرالیا اشاره دارد.
از ۱ سال پس از ظهور سینما این کشور پذیرای شرکت‌های فیلم‌سازی خارجی بود. سینمای استرالیا اگرچه سابقه طولانی دارد اما تا دهه ۸۰ نتوانست جایگاه خاصی در سینمای جهان پیدا کند. طی ۱۰۰ سال اخیر مناسبات دولتی و سیاسی دولت بریتانیا، سرزمین بکر استرالیا را برای فیلم‌سازان انگلیسی و حتی کشورهای دیگر جهان به محلی خاص برای تولیدات سینمایی تبدیل کرده بود. چنانچه تا ۳ دهه پیش فیلم‌های بسیاری در استرالیا ساخته می‌شد که ممکن بود حتی یک بازیگر استرالیایی نیز نداشته باشند. با این حال در ۲ دههٔ اخیر سعی شده‌است تا حد ممکن استعدادهای سینمای استرالیا در فیلم‌هایی که در خاک این کشور تولید می‌شوند حضور داشته باشند که در این زمینه سینمای آمریکا و سینمای آلمان بیشترین استفاده‌ها را برده‌اند.
پیشینه و پیشگامان
در سال ۱۹۰۶ اولین فیلم صامت در استرالیا به کارگردانی مشترک چارلز تِیت، میلارد جانسون و ویلیام گیبسون تحت نام داستان دارودستهٔ کِلی (The Story of the Kelly Gang) ساخته شد. این اثردر ژانرهای زندگینامه‌ای و وسترن به زندگی ند کلی، یاغی جنگل‌نشین قرن شانزدهم استرالیا و دارودسته‌اش می‌پردازد. برخی پژوهشگران تاریخ سینمای جهان این فیلم را با زمانی حدود ۶۰ دقیقه، نخستین فیلم بلند داستانی تاریخ سینما به‌شمار می‌آورند.
پیش از این در اکتبر ۱۸۹۶ تالار آتنیوم واقع در خیابان کالینز ملبورن، ساخته‌هایی از فیلم‌های کوتاه و بعداً فیلم‌های کوتاه ۲ حلقه‌ای را برای تماشاگران نمایش می‌داد. ۱۰ سال پس از این، اکران داستان دارودستهٔ کِلی سبب شد تا این تالار اولین فیلم بلند تولید شده در استرالیا و جهان را اکران کند. این اکران در انگلستان نیز ادامه یافت.
بین سال‌های ۱۸۹۷ تا ۱۹۱۴ استودیو فیلم لایم‌لایت Limelight با مالکیت ارتش استرالیا حدود ۳۰۰ فیلم کوتاه تولید کرد. این استودیو در ملبورن قرار داشت. بین سال‌های ۱۰۱۸ تا ۱۹۲۷ تب و تاب تولید فیلم‌های کوتاه استرالیایی فروکش کرد. مخاطبان علاقه‌ای به فیلم‌های بومی نشان ندادند و سرانجام دوران افول سینمای این کشور شروع شد و اکران فیلم‌های سینمای آمریکا آغاز گردید.
موج نوی سینمای استرالیا
مهمترین آثار مربوط به این دوره نیز فیلم‌های: لک لک (۱۹۷۱)، پرسه (۱۹۷۱)، ماجرای بری مکنزی (۱۹۷۲)، مکس دیوانه (۱۹۷۹)، گالی‌پولی (۱۹۸۱)، مکس دیوانه ۲ (۱۹۸۱)، مالکولم (۱۹۸۶) و سکوت مرگبار (۱۹۸۹) بودند که خون تازه‌ای به بدنه سینمایی استرالیا وارد کردند.
دهه ۹۰ تاکنون
از مهم‌ترین کارگردانان این دوره باید از پیتر ویر خالق آثاری مانند انجمن شاعران مرده ۱۹۸۹ و نمایش ترومن ۱۹۹۸ نام برد. جدای از ویر، باید از باز لورمن نیز به عنوان یک استعداد در این دوره پس از موج نو نام برد. لورمن سازنده آثاری مانند رومئو + ژولیت ۱۹۹۶، مولن روژ ۲۰۰۱ ،استرالیا ۲۰۰۸ و گتسبی بزرگ ۲۰۱۳ است.
در زمینه بازیگری نیز سینمای استرالیا ابتدا با جفری راش درخشید. او اولین بازیگر قاره اقیانوسیه می‌باشد که موفق شد به جایزه اسکار دست یابد. راش برای فیلم درخشش ۱۹۹۶ برنده این جایزه شد. پس از موفقیت‌های پیتر ویر و لورمن و همچنین جفری راش، استعدادهای سینمایی این کشور نظیر راسل کرو، کیت بلانشت، هیو جکمن، سم نیل، نائومی واتس، میراندا اتو، گای پیرس، هیث لجر و هوگو ویوینگ هرکدام به نوبه خود در سینمای جهان درخشیدند.
برخی از مهمترین فیلم‌هایی که در استرالیا ساخته شده‌اند
(لوکیشن فیلم‌های زیر در تمام یا بخشی از خاک یا آب‌های اطراف استرالیا بوده‌است)
جشنواره‌های سینمایی استرالیا
مهم‌ترین جشنواره سینمای استرالیا جشنوارهٔ فیلم سیدنی است. این جشنواره فیلم در ماه ژوئن هرسال در سیدنی استرالیا برگزار می‌شود. برگزاری این جشنواره، از سال ۱۹۵۴ آغاز شده و شامل فیلم‌های کوتاه، فیلم‌های مستند، فیلم‌های درام و انیمیشن است که از سال ۲۰۰۷ کارگردان برگزیده نیز انتخاب می‌شود.
برگزاری اولین دوره در سال ۱۹۵۴ باعث شد فیلمسازان خارجی بیشتری برای ساخت آثار سینمایی در خاک استرالیا ترغیب شوند و این روند تا ۲۰ سال بعد ادامه یافت. در اواسط دهه ۷۰ استرالیایی‌ها به سبب موج نوی سینمای خود فیلم‌هایی برای عرضه در این جشنواره داشتند. از اواسط دهه ۹۰ بدینسو فیلم‌های استرالیایی قدرت عرض اندام در مقابل سایر رقبا را پیدا کردند. اینگونه جشنواره فیلم سیدنی مساعدت بسیار زیادی به بدنه سینمای استرالیا کرده‌است. استرالیا انستیتوی فیلم و هنر و همچنین آکادمی فیلم و تلویزیون معتبری نیز دارد که عمدتاً وظایف آموزشی و تحقیقی انجام می‌دهند. آکادمی هنرهای سینمایی و تلویزیونی استرالیا (Australian Academy of Cinema and Television Arts) یک سازمان حرفه‌ای برای هنرمندان و عوامل سینما و تلویزیون است که هدف و شعار آن، «شناسایی، ارج‌نهادن، ترویج و تجلیل بزرگترین دستاوردهای سینما و تلویزیون در استرالیا» است و در سال ۲۰۱۱ میلادی با پشتیبانی مؤسسه فیلم استرالیا بنیان نهاده شد.
آمار و ارقام
سینمای استرالیا دارای ۲۰۰۰ سالن سینمااست. به سبب موقعیت جغرافیایی این کشور سینماهای مدرن و باز در پارک‌ها با اقبال مردم و مخاطبان روبرو شده‌اند. بدنه سینمای استرالیا سالانه ۲۹ فیلم بلند، ۴ فیلم انیمیشن و ۱۱ فیلم مستند تولید می‌کند. جمعیت سینماروی استرالیا نیز سالانه ۸۵ میلیون نفر است.
شفردزتاون، ویرجینیای غربی
شفردزتاون شهری در ایالت ویرجینیای غربی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱٬۷۳۴ نفر بوده‌است.
نووا وس و لشتینی
نووا وس و لشتینی یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه هاولیتشکوف برود واقع شده‌است. نووا وس و لشتینی ۵٫۱۳ کیلومتر مربع مساحت و ۱۰۳ نفر جمعیت دارد و ۴۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
دیور (سروآباد)
دیور، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان سروآباد در استان کردستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان ژریژه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۳۷ نفر (۳۲خانوار) بوده‌است.
کوره (تفرش)
کوره (تفرش)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان تفرش در استان مرکزی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان رودبار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۸۵ نفر (۲۳خانوار) بوده‌است.
گیاه تک‌شاخ زرد
گیاه تک‌شاخ زرد نام یک گونه از سرده تک‌شاخی‌ها است.
دهستان زرینه‌رود شمالی
دهستان زرینه‌رود شمالی نام دهستانی در بخش مرکزی شهرستان میاندوآب، استان آذربایجان غربی در ایران است. بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۰۰۸۵ نفر یعنی ۴۶۸۷ خانوار بوده‌است.
دینان (روستا)
دینان یکی از محله‌های استان اصفهان در ۱۳ کیلومتری مرکز شهر اصفهان و در جنوب غربی شهر درچه، یکی از بزرگترین و پرجمعیت‌ترین محله‌های این منطقه می‌باشد. دینان از ۶ محله: سادات، مقنی‌ها قلعه پایین، قلعه میان، قلعه مسجد ، لورک و از ۱۵ صحرا به نام‌های: میاندوآب، گارویه، مَرقیا، حبیب‌الله، نجّارها، لار، گودارسی، گودارمیدی، گودارهو، در یخچال، اسفناجی، پاکوره، چهارپل‌ها و میان جوبی تشکیل شده‌است.
از شرق با شهر درچه، محله احمدآباد و درب امامزاده جزین، از شمال شرق با شهر درچه و محله سجادیه، از شمال غرب با کمربندی پرفسور دینانی، از غرب با محله ولاشان و از جنوب با محله فودان و شهرستان فلاورجان همسایه است.
تاریخ دینان
دینان در گذشته‌های دور بیش از ۶۰۰ سال پیش، قلعه ای بوده به نام قلعه گارویه که امروزه اثری از آن باقی نمانده‌است. برج دیده بانی دینان مربوط به دوران ایلخوانی بوده است که در سال ۱۳۷۳ تخریب گردیده است برج کبوتر خانه نایب نوروزعلی خان دینانی به دوره صفویان باز می گردد.
موقعیت جغرافیایی
دینان در جنوب غربی شهر اصفهان و به فاصله ۱۳ کیلومتری مرکز این شهر قرار دارد. دینان با مساحتی بیش از ۱۸۵ هکتار واقع در شهر ساحلی درچه پیاز است. و با تهران حدود ۴۳ ثانیه اختلاف زمان دارد. دینان در دشتی مسطح واقع شده‌است و شیب در همه مناطق روستا یکسان نیست؛ و در بین ۳ عارضه طبیعی کوه شیری (سفید)، کوه صفه و رشته کوه‌های کلاه قاضی (شاه کوه) قرار دارد.
جمعیت
= مشاهیر = پرفسور فلسفه جهان اسلام علامه 《غلامحسین ابراهیمی دینانی 》معروف به حکیم دینانی
شاعر شمس الدین توسلی دینانی ملقب به شمس الشعرا، دارای کتاب دیوان شمس اصفهانی دینانی. متولد ۱۲۴۶ / متوفی ۱۳۱۲
مُلا علی جعفری دینانی ملقب به (جیهون) شاعر، نسخه‌نویس و استادپیشکسوت تعزیه ایران. متولد ۱۲۷۳/ متوفی ۱۳۶۸
منبع: کتاب تعزیه اصفهان تألیف اسدالله علی عسکری رنانی / بخش اساتید
قدمعلی صادقی دینانی ملقب به (شیخ) پیرترین مرد ایران درسال ۱۳۸۵. متولد ۱۲۵۵/ متوفی ۱۳۸۵ = ۱۳۰ سال
ملا عبدالرحیم توسلی دینانی (شاعر نسخه‌نویس و شبیه خوان معروف مکتب تعزیه اصفهان) متولد ۱۲۹۵ ش / متوفی ۱۳۷۳ ش
نیسان ان‌وی۲۰۰
نیسان ان‌وی۲۰۰ (Nissan NV۲۰۰) یک ون ساخت شرکت نیسان است که از سال ۲۰۰۹ تا کنون در استان کاناگاوا و ژاپن تولید شده‌است. طراحی آن موتور جلو، خودرو محور جلو بوده طول آن در حالت طبیعی 4400 mm و عرض آن در حالت طبیعی 1695 mm است.
شهرستان هیداکا، واکایاما
شهرستان هیداکا، واکایاما (Hidaka District, Wakayama) یکی از شهرستان‌های ژاپن است که در استان واکایاما در ژاپن واقع شده‌است.
دینان (روستا)
جمعیت
مرادعلی باقری دینانی، معروف به (اُستاد) شاعر، نسخه‌نویس، گوینده پیش واقعه‌های مکتب تعزیه اصفهان و یکی از اساتید و شبیه خوانان بزرگ تعزیه اصفهان متولد ۱۳۰۶ ش/ متوفی ۱۳۸۷ ش
نایب نوروز علی خان توکلی دینانی سپهسالار و نائب در لشکر ظل السلطان. ۱۲۷۰ ش
نایب علی اکبر خان توکلی دینانی نایب در کاخ مسعود میرزا ظل السلطان، حاکم اصفهان. ۱۲۷۰ ش
حجت السلام میرزا معال الدین توسلی دینانی، صاحب (اولین دفتر ثبت ازدواج در منطقه) و شاعر و خطاط معروف در اواخر قاجاریه
مشاهیر و علمای عهد قاجار، پهلوی و بعد از انقلاب اسلامی محله دینان
مُلا عبدالصمد صمدی دینانی (مکتبدار) در عهد قاجاریه (مقبره در تخت فولاد)
مُلا عبدالغفار صمدی دینانی (شبیه خوان معروف) در عهد قاجاریه (مقبره در تخت فولاد)
مُلا باقر توسلی دینانی (معلم و مکتبدار) عهد قاجاریه (مقبره در تخت فولاد)
آخوند مُلا محمد حسن توسلی دینانی (از علما و فرهیختگان قاجار) (مقبره در تخت فولاد)
آخوند مُلا محمد باقر توسلی دینانی (از علمای زمان آغا محمد خان قاجار) اواخر سال ۱۱۰۰ هجری شمسی
ملا باقر محمدی دینانی (معلم مکتبدار) عهد قاجار
شیخ قاسمعلی تقیان دینانی (معلم مکتبدار)
ملا مهدی صمدی دینانی (شبیه خوان)
ملا علی صمدی دینانی (شبیه خوان)
ملا عباس صمدی دینانی (شبیه خوان)
ملا محمدحسین محمدی دینانی (شبیه خوان) عهد قاجاریه
ملا لطف‌الله صمدی دینانی (شبیه خوان)
محمد آغا توسلی دینانی (اولین پهلوان نامدار) عهد قاجار
ملا علی اصغر محمدی دینانی (شبیه خوان و نسخه‌نویس معروف) عهد قاجاریه و پهلوی اول
حاج عبدالکریم خان توکلی دینانی (کدخدا، عهد مشروطه، قاجار) در عهد جنگ با رضا خان جوزدانی
نعمت‌الله جعفری دینانی (کدخدا، پیش از حاج عباسعلی توسلی و پس از حاج عبدالکریم خان توکلی)(اواخر قاجار)
حاج هاشم صمدی دینانی (کدخدا، پیش از حاج اسماعیل یزدانی و پس از حاج عباسعلی توسلی)(پهلوی دوم)
حاج اسماعیل یزدانی دینانی (آخرین کدخدای دینان، ۱۳۵۷)
نوروزعلی جعفری دینانی معروف به استوار جعفری خدمتگذار و معتمد محل
مرتضی توکلی دینانی (بخشدار اصفهان) پهلوی دوم
حاج سیداکبر آقایی دینانی (رئیس خانه انصاف، خدمتگذار و معتمد محل)
حاج اکبر توسلی دینانی (بنیانگذار تکیه چهارده معصوم دینان)
حاج نادعلی ابراهیمی (مداح اهلبیت (ع))
پرفسور امیر توکلی دینانی متخصص مغز و اعصاب بیمارستان میلاد تهران
دکتر محسن صمدی دینانی متخصص قلب و عروق
دکتر مصطفی توکلی دینانی متخصص اطفال
دکتر مهدی توکلی دینانی چشم پزشک
دکتر سیدمجتبی حسینی دینانی جراح دندانپزشک
پرفسور سید مصطفی رضوی دینانی متخصص انگل شناسی و دامپزشکی دانشگاه شیراز
اداره آمار و سرشماری استان اصفهان (نفوس و مسکن)
جادوگر خوب
جادوگر خوب (Good Witch) یک مجموعهٔ تلویزیونی کمدی-درام آمریکایی است که از سال ۲۰۱۵ بر روی شبکه هالمارک روی آنتن رفت.
غلامرضا شریعتی اندراتی
غلامرضا شریعتی اندراتی (متولد اندرات یانه‌سر بهشهر)، نماینده شهر بهشهر، نکا و گلوگاهِ استان مازندران در یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی است. از جمله سوابق اجرایی غلامرضا شریعتی، فرماندهٔ سپاه بهشهر، فرمانده سپاه استان مازندران و ساری و رئیس بسیج سازندگی استان مازندران می‌باشد.
غلامرضا شریعتی   که سرهنگ بازنشسته سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است و دارای سابقه حضور در مناطق جنگی (جنگ ایران و عراق) می‌باشد، در انتخابات یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی که در تاریخ ۲ اسفند ۱۳۹۸ برگزار شد، از مجموع ۱۲۳ هزار و ۹۷۵ رأی اخذ شده در حوزه انتخابیه بهشهر، نکا و گلوگاه، با کسب ۵۷ هزار و ۹۴۵ رأی انتخاب گردید. وی اکنون عضو کمیسیون عمران در مجلس یازدهم شورای اسلامی است.
مادربورد
بُردِ مادر یا مادر برد یا برد اصلی یا برد سیستم یا برد سامانه یا موبو  برد مدار چاپی است که بخش‌های گوناگون رایانه مانند واحد پردازنده مرکزی و ریزپردازنده، حافظه دسترسی تصادفی(RAM) و… بر روی آن سوار می‌شوند و قطعه‌های بسیار کاربردی و مهم دیجیتالی نظیر بایوس (BIOS) در آن قرار گرفته‌اند. در کامپیوترهای اپل آن را برد منطقی می‌نامند.
مادربرد اصلی‌ترین بخش یک رایانه است و سپس بعد از آن CPU اصلی‌ترین بخش یک رایانه است. مادر برد اصلی‌ترین بخش یک رایانه است و کار آن کنترل کردن پردازشگر مرکزی و ارتباط دادن آن با قسمت‌های دیگر است. خود پردازشگر با هیج کدام از ابزار آلات بیرونی ارتباط مستقیم ندارد و همان‌طور که از نامش پیداست تنها یک پردازنده‌است. ارتباط پردازشگر با ابزار خارجی (به جز در موارد معدود) توسط بایوس (BIOS) انجام می‌گیرد و در حقیقت بین پردازشگر و ورودی/خروجی‌ها همواره یک مدار واسط وجود دارد. مادربورد، بورد مادر و اصلی کامپیوتر است که درون کیس قرار داشته و کار آن ارتباط دادن بعضی از اجزاء کامپیوتر به یکدیگر و کنترل عمل کامپیوتری و منطقی اجزاء مختلف کامپیوتر می باشد. در یک دسته بندی جدید مادربوردها را می توان به سه دسته زیر تقسیم کرد: 1) مادربورد عملکرد منطقی داخلی  2) مادربورد عملکرد منطقی خارجی   3) مادربورد عملکرد بورد منطقی داخل کیس.
اجزا
ساختار ظاهری مادربورد شامل مجموعهٔ از قطعات الکترونیکی مانند خازن، ترانزیستور، مقاومت، دیود، آی‌سی و ورودی‌هایی است که روی یک برد الکترونیکی بزرگ چند لایه از جنس سیلیسیم و درصد کمی از چوب قرار می‌گیرند. روی صفحه مادربورد چندین خط به رنگ‌های متفاوت دیده می‌شود که همه قطعات را به هم متصل می‌سازد و به آنها اصطلاحاً باس می‌گویند.
برای کل کامپیوتر، مادربورد، زیربنای اطلاعات و قدرت است. شکل و اندازه مادربورد در طرحهای ان‌ال‌ایکس و آ تی‌ایکس می‌باشد که دومی بیشتر رایج‌تر است. یکی از تراشه‌های مادربورد، سوپر آی/اُ است که دیسک‌های کمکی، صفحه کلید، ماوس و قسمت‌های سریال و چاپگر را کنترل می‌کند. به تراشهٔ سوپر آی/اُ بعلاوهٔ دو تراشهٔ دیگر به نام‌های پل شمالی و پل جنوبی، چیپ ست مادربرد گویند که مبنای بسیار خوبی جهت مقایسه مادربردها می‌باشد. از چیپست‌های معروف به کار رفته در مادربردهای امروزی می‌توان اینتل (Intel) و ای‌ام‌دی (AMD) را نام برد.
روی مادر برد، یک باتری به نام سیماس باتری (CMOS battery) وجود دارد. وظیفه این باتری تغذیه مادربورد برای نگهداری و محاسبه زمان و تاریخ سیستم، در مدتی که سیستم خاموش است می‌باشد. در مادربورد حافظه‌ای محدود و فقط خواندنی به نام سیماس (CMOS) وجود دارد که اطلاعات فنی اجزای سخت‌افزاری و الکترونیکی کامپیوتر را در خود نگه می‌دارد. در هنگام راه‌اندازی سیستم، این حافظه اطلاعات حیاتی و تکنیکی لازم را دربارهٔ کامپیوتر به سیستم می‌دهد تا تمامی اجزای سخت‌افزاری به درستی شناخته و هماهنگ شوند.
چیپ ست مادربردها
هر مادربردی دارای یک چیپ ست است. چیپ ست نوع پردازنده قابل قبول توسط مادربرد، نوع و ظرفیت رم و دستگاه‌های بیرونی و درونی قابل پشتیبانی توسط کامپیوتر را مشخص می‌کند. چیپست‌ها از نظر امکانات، بازدهی و پایداری بسیار متفاوت اند و بنابراین گزینه ای بسیار حیاتی در انتخاب مادربرد به حساب می‌آیند. متخصصان خوب، شناخت خوبی از چیپست‌ها دارند.
چون چیپست ارتباط بین پردازنده و دیگر دستگاه‌های روی سیستم را ساده‌تر می‌کند، چیپ‌های درون آن تقریباً در وسط مادربرد قرار می‌گیرند. بسیاری از چیپست‌های امروزی به صورت دو چیپ اصلی با نام‌ها پل شمالی و پل جنوبی (Southbridge و Northbridge) ساخته می‌شوند.
فرم فاکتور
در بردهای اصلی مدل XT، پردازنده‌ها به برد لحیم می‌شدند. اما پس از مدتی از ورود AT به بازار در بردهای اصلی، یک سوکت خاص متناسب با نوع پردازنده‌های قابل نصب، روی برد اصلی قرار گرفت و نصب پردازنده به وسیلهٔ کاربر نیز امکانپذیر شد.
کارت‌های توسعه
کارت‌های توسعه دارای متصل کننده اج (Edge connector) هستند. ای‌جی‌پی (AGP) استاندارد برای ساکت (socket) کارت‌های توسعه کارت گرافیک بود. این استاندارد بین سال‌های ۲۰۰۴ و ۲۰۰۷ بود و جای خود را به PCI داده‌است. پی‌سی‌آی اکس‌پرس (PCI-E) جدیدترین نوع PCI است.