cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خسرو انوشیروان
برانداختن دولت هپتالیان
در آن دوره رود جیحون مرز بین ایران و خاقان ترک شناخته شده‌بود و دولت هپتالیان میان ایران و گوگ ترک‌ها قرار گرفته‌بود. وقتی که خاقان از قدرت خسرو یکم با خبر گشت از در دوستی درآمد و سفیران خود را همراه با هدیه‌هایی راهی ایران کرد ولی دولت هپتالیان از ترس آن که کشورش میان خاقان و ایران تقسیم شود، فرستاده‌های دولت خاقان را در بین راه دستگیر کرد و به قتل رساند. پس از آن که خاقان از این موضوع باخبر گشت، به دولت هپتالیان حمله کرد. در این جنگ هپتالیان در برابر خاقان شکست خوردند و کشورشان به تصرف گوک ترک‌ها درآمد. (البته لشکرکشی خسرو به سمت هپتالیان نباید نادیده گرفته شود) در این میان انوشیروان برای آنکه قدرت نظامی و سیاسی خود را به گوک ترک هانشان دهد، لشکر خود را از گرگان به سوی شمال شرقی فرستاد. خاقان از بیم آنکه جنگی میانشان صورت نگیرد، بخش بزرگی از سرزمینی که تصرف کرده‌بودند را به ایرانیان داد و پس از آن بود که خسرو با دختر خاقان ازدواج کرد.
کریستین سن می‌گوید خسرو پس از اتمام جنگ با رومیان بود که دولت هپتالیان، که بر اثر حملهٔ قبیلهٔ ترک که به سردستگی ایستمی خان آسیب دیده و منزوی شده‌بود را برانداخت. ایستمی خان توانسته بود سغد و بخارا و سرزمین‌هایی را که در شرق جیحون هستند را تصرف کند و زمین‌های غربی رود جیحون را به ایران واگذار کردند، چرا که ایران در این راه به آن‌ها کمک کرده و همراه آن‌ها بوده‌است؛ ولایت باختر به ایران تعلق گرفت و اینگونه بود که انتقام مرگ پیروز و احساس تأسفی که بخاطر پرداخت خراج به هپتالیان می‌کردند، گرفته شد.
انوشیروان و یمن
مهم‌ترین کالایی که رومیان خواستار آن بودند ابریشم بود و تلاش می‌کردند تا کالاها را ارزان‌تر تهیه کنند. رومیان وقتی دیدند که تجار و بازرگانان ایرانی برای تهیهٔ ابریشم راهی چین می‌شوند، تلاش کردند تا مانند ایرانیان عمل کنند. در نتیجه تجار ایرانی مراکزی برای خود در چین احداث کردند که با احداث این بنادر و اسکان ایرانیان در شرق آسیا، رومیان تا حدی قدرت رقابت را از دست دادند. در نهایت امپراتور ژوستینین برآن شد تا از حبشیان در امور بازرگانی استفاده کند.
در دوران خسرو روابط ایران و یمن تحت تأثیر بیزانس بود و یمن توسط صحراها از ایران جدا شده‌بود. رومیان از طریق راه دریا نیز به آنجا دسترسی داشتند ولی ایرانیان برخلاف دورهٔ هخامنشیان، از نیروی دریایی کارآمدی که بتواند چنین راه طولانی را سپری کند، برخوردار نبودند.
ذنواس، پادشاه حمیریان یمن که خود فردی یهودی بود، دست به کشتار و آزار مسیحیان یمن زد و کتاب مقدس آنان یعنی انجیل را نیز به آتش کشید. کشتن مسیحیان یمنی، باعث خشم دو فرمانروای مسیحی از جمله ژوستینین امپراتور روم و نجاشی پادشاه حبشه شد. ژوستینین به سبب دوری از یمن نمی‌توانست شخصاً و به سرعت وارد عمل شود؛ در نتیجه ژوستینین سپاه، کمک‌های جنگی و همچنین کشتی‌های جنگی خود را برای پادشاه حبشه فرستاد و از او خواست تا یمن را از تصرف ذنواس آزاد کند. در این لشکرکشی سپاه حبشه به فرماندهی اریاط، موفق شد یمن را تصرف کند و حمیریان را شکست دهد و ذنواس نیز در این نبرد کشته شد. بهانهٔ ژوستینین برای این لشکرکشی خونخواهی مسیحیان بود ولی دلیل اصلی آن مسائل سیاسی و اقتصادی بود؛ زیرا تلاش می‌کرد که راه‌های دریایی که به اقیانوس هند می‌رفت را دردست بگیرد و در جنوب عربستان نفوذ سیاسی خود را برای مقابله با ساسانیان افزایش دهد. حبشیان همچنین می‌خواستند حمیریانی را که معترض کاروان‌های بازرگانی و تجاری حبشیان بودند را از بین ببرند. پس از مدتی اریاط، توسط ابرهه که از فرماندهان حبشه بود کشته شد و خود جانشین اریاط شد. پادشاه حبشه که از این موضوع ناراضی بود ناچار فرمانروایی او را در یمن قبول کرد. حمیریان یمن که از حضور حبشیان ناراضی بودند به فکر از بین بردن آن‌ها افتادند. سیف ابن ذی یزن که یکی از امیران حمیری بود، برای بیرون راندن حبشیان تلاش کرد، از این رو به حیره رفت و به همراه نعمان به دربار خسرو انوشیروان رفت. سپاه ایرانی به فرماندهی وهرز به حضرموت رفت تا یمن را آزاد کند. آن‌ها موفق شدند حبشیان را از یمن بیرون و ابرهه را از بین ببرند و یمن را به قلمرو ایران اضافه کنند.
رابطه ایران و ترکان در عهد انوشیروان
ترکان که در زبان چینی آنان را توکیو یا توچیو می‌نامیدند، خودشان را از قوم آسنا، یکی از قبایل هون‌ها می‌دانستند؛ و نام خود را از کوه‌هایی که در دامنهٔ آن اسکان یافته بودند، گرفتند. شغلی که آن‌ها در میان طایفه ژوآن ژوآن به آن مشغول بودند، آهنگری بود. پس از مدتی با ژوآن ژوآن‌ها اختلاف پیدا کرده و تومن که فرماندهٔ سپاه ترک بود قادر به شکست و فراری دادن آن‌ها شد. فرمانده ترکی که بعد لقب خاقان گرفت، امپراتوری بزرگ تشکیل داد. پس از تومن، پسرش کولو و پس از او برادرش موکان خان به قدرت رسیدند که همزمان با خسرو انوشیروان است. موکان، تأسیس کنندهٔ امپراتوری شرقی است که به آن‌ها خاقان می‌گفتند و ایستامی، تأسیس کنندهٔ امپراتوری غربی است که به آن‌ها سین‌جیبو می‌گفتند و بنابر گفتهٔ طبری در منابع اسلامی، نام این پادشاه «اسنجی بو» است و همان‌طور که گفته شد وی با ایران متحد شد، هپتالیان را شکست دادند و سرزمین آن‌ها را میان خود تقسیم کردند. پس از مدتی خسرو برای اینکه این رابطه را محکمتر سازد با دختر خاقان نیز ازدواج کرد که هرمزد را به دنیا آورد. پس از مدتی در شرق و شمال ایران پیشروی‌هایی کردند و حتی بعضی از آن‌ها به ماورا قفقاز آمدند. خسرو در برابر آن‌ها برای جلوگیری از پیشروی‌هایشان، بر استحکامات خود در دربندها افزود. پس سین‌جیبو فرستادهٔ خود را به نام ماینک، به دربار ایران فرستاد و خواستار معافیت گمرکی کالای ابریشم از ایران به روم شد و وقتی خسرو نپذیرفت، میانهٔ ایستامی و خسرو بهم خورد و پس از آن بود که ترکان علیه ایران با رومیان متحد شدند.
شورش انوشک زاد
انوشک زاد (انوشزاد) پسر خسرو انوشیروان و از مادری مسیحی بود که خسرو نتوانسته بود وی را از دین مسیحی برگرداند و پسر هم به دین مادر مانده‌بود. خسرو برای اینکه انوشک زاد آیین مزدیسنا و زرتشتی را فرا بگیرد، وی را به جندی شاپور فرستاد و به زندان انداخت. وقتی انوشیروان خود را آماده جنگ با بیزانس می‌کرد، طاعون رایج شد و در ایران خبر را اینگونه پخش کردند که انوشیروان به علت طاعون درگذشته است. وقتی این خبر به گوش انوشک زاد رسید وی درصدد شورش و به دست آوردن تاج و تخت افتاد. انوشک زاد زندانیان را از زندان آزاد و با خود همراه ساخت و همچنین با پولی که مادرش در اختیارش گذاشته بود توانسته بود برای خود سپاهی آماده کند. در آغاز جنگ انوشک زاد از سلامتی پدر باخبر شد ولی دست از اقدام خود برنداشت. در این حال خسرو دستور سرکوب شورش را داد، پس از آن شورش سرکوب و شاهزاده کشته شد؛ طبق منابع دیگری هم به دستور خسرو چشمانش را کور کردند.
وضعیت اجتماعی دوران خسرو انوشیروان
خسرو دربارهٔ زنانی که توسط مزدکیان ربوده شده‌بودند، اقداماتی نیز انجام داد. اگر زنی قبل از دزدیده شدن شوهرش فوت کرده‌بود یا شوهر نداشت و اگر کسی که وی را دزدیده بود با زن در یک طبقه اجتماعی بود باید با زن ازدواج می‌کرد یا وی را رها می‌کرد. بنابر روایت طبری گفته شده‌است که زن خود نیز مختار بود که آیا با آن مرد ازدواج کند یا نه. به هرحال مرد رباینده موظف بود که مهریه به خانواده زن بپردازد. اگر زنی که دزدیده شده‌بود شوهر داشت، باید به همسر قانونی خود بازمی‌گشت و کسی که وی را دزدیده بود باید مهریه‌ای که همسر قانونی داده‌بود را می‌داد. اگر بچه‌ای نسبش مشخص نبود، باید در خانواده‌ای می‌ماند که در آن زندگی می‌کرد و حتی در آن خانواده حق وراثت نیز داشت.
در دورهٔ خسرو طبقهٔ جدیدی شکل گرفت که نام دهقانان را به خود گرفت. این طبقه متشکل از نجیب‌زادگان کوچک یا پایین‌تر بود که ادارهٔ ده‌های بزرگ که برای دیگران بود را در اختیار داشتند و حتی گاهی برای خود نیز دهی داشتند و شاه نیز از آن‌ها حمایت و کمک‌های مالی و اقتصادی برای آن‌ها در نظر می‌گرفت. در نتیجه دهقانان طرفدار شاه شدند و در صورت نیاز به کمک شاه می‌آمدند؛ و وظیفه عمده دهقانان گرفتن مالیات بود
اصلاحات نظامی
خسرو در زمینهٔ نظامی هم اصلاحاتی به وجود آورد و تغییراتی داد. از بین بردن دشمنان داخلی و خارجی برای خسرو از اهمیت بالایی برخوردار بود. تا آن زمان نجبا و بزرگان که در مرکز سپاه قرار داشتند باید بدون مزد و حقوق کار می‌کردند و هزینه‌های جنگ را خودشان تأمین می‌کردند. خسرو گروه اسب سواران را ایجاد کرد و به کسانی که از لحاظ مالی پایین‌تر بودند کمک کرد؛ وی به آن‌ها اسب و اسلحه می‌داد و حقوق ثابتی هم برایشان تعیین کرده‌بود. در زمان خسرو سلاح و لوازم سپاهیان سواره شامل: برگستوان (زره جنگی اسب) و جوشن بلند، زره سینه پوش، شمشیر، نیزه، سپر دایره‌ای شکل برای دفاع و گرزی که به کمربند خود می‌بستند و تبرزین و کمان که دارای چندین تیر بود، می‌شد. عمده‌ترین سلاحی که در آن زمان در جنگ استفاده می‌شد نیزه و کمان بود. پروکوپیوس هم نیز گفته‌است که ایرانیان تیراندازان لایقی هستند. پیاده‌نظام هم متشکل از روستاییان و کشاورزان بود.
انتقال دادن و تبعید اقوامی که مغلوب می‌شدند از عادات قدیم است. اما شیوهٔ کوچ دادن اقوام توسط خسرو متفاوت از بقیه شاهان بود و این تفاوت در این بود که خسرو افراد مغلوب شده‌ای را که انتقال داده‌شده‌بودند را در نظام جنگی و ارتش خود استفاده می‌کرد. اقوام وحشی را که بنیهٔ قوی‌تری نسبت به کشاورزان ایرانی داشتند را در مرزها قرار می‌داد تا در برابر دشمنان مرزی بایستند. سپاه دائمی که خسرو تشکیل داده‌بود متشکل از سپاهیان سواره ایرانی و اقوام کوچ‌نشین غربی بود.
تشکیلات نظامی جدید در فرماندهی کل هم، تغییراتی به‌وجود آورد. خسرو انوشیروان مناصب و سپهبدهای قبلی را منحل کرد و کشور ایران را به چهار قسمت تقسیم کرد و برای هر قسمت یک سپهبد که جزو سپاه دائمی بود، منصوب کرد.
اصلاحات اقتصادی و مالیاتی
خسرو مالیات سرانه را هم اصلاح کرد که طبق آن، تمام افراد از بیست ساله تا پنجاه ساله بایستی این مالیات را بپردازند. خسرو میزان مالیات را براساس ثروتمندی افراد تعیین می‌کرد. به همین دلیل افراد را به چندین طبقه تقسیم‌بندی می‌کرد؛ ثروتمندان دوازده درهم، طبقهٔ متوسط هشت، کمی پایین‌تر شش و افراد عادی و رعایا چهار درهم می‌پرداختند. مالیات را در قسط‌های سه‌ماهه می‌گرفتند.
خسرو انوشیروان علت اصلی گرفتن مالیات را جمع‌آوری پول در خزانهٔ دولت می‌دانست تا در هنگام جنگ از نظر مالی مشکلی پیش نیاید و دیگر احتیاجی به گرفتن مالیات‌های سنگین نباشد.
مرگ
خسرو به دلیل چند شکستی که در ارمنستان و میان‌رودان از رومیان خورده‌بود، معاهدهٔ صلح با تیبریوس را پذیرفت. در این معاهده رومی‌ها دژ دارا را از ایرانیان پس گرفتند و در ازای آن ارمنستان و گرجستان را به ایران دادند؛ ولی قبل از اینکه گفتگوی آن‌ها پایان یابد خسرو انوشیروان در فوریه سال ۵۷۹ میلادی درگذشت. خسرو پس از ۴۸ سال پادشاهی، درحالی که ولیعهد خود را انتخاب کرده‌بود درگذشت و پس از آن کشور به دست هرمز پسر انوشیروان افتاد.
منش
سلطنت خسرو انوشیروان یکی از درخشان‌ترین دوران ساسانیان است. در این دوره علم فلسفه و ادب نیز رواج پیدا کرد. خسرو یکی از نخستین شاهانی بوده که به خواندن و نوشتن علاقه و توجه داشته‌است. در ادبیات ایران خسرو نماد یک پادشاه آرمانی است که داستان‌های بسیاری دربارهٔ بخشندگی، خردمندی، دادگری، دینداری، و… در مورد وی گفته شده‌است. در این دوره ایرانیان علاوه بر فرهنگ و تمدن خود، به تمدن هندیان و یونانیان هم علاقه داشتند. خسرو علاقه‌مند به فلسفهٔ یونانی بود و نوشته‌های ارسطو و افلاطون را بدون سختی مطالعه می‌کرد و حکمت آنان را فرا می‌گرفت. بنابر درخواست خسرو کتاب‌های یونانی به زبان فارسی ترجمه می‌شد. از این رو می‌توان خسرو را نمونه‌ای از یک شاه فیلسوف دانست. علاقه و دلبستگی خسرو به حکمت و فلسفه چنان بود که به وی لقب شاه فیلسوف افلاطونی داده‌بودند. معلم فلسفهٔ انوشیروان، اورانیوس پزشک و فیلسوف سریانی بود؛ در آن زمان که فلسفهٔ نوافلاطونی شکل گرفت، به این فلسفه در فلسفه اسلامی، خسروانی یا پهلوانی می‌گفتند. خسرو نیز شخصاً در مناظره‌ها و بحث‌ها شرکت می‌کرد و به گفتگو می‌پرداخت از این رو یونانیان وی را شاگرد افلاطون می‌خواندند.
خسرو از کسانی که به ایران مسافرت می‌کردند، به گرمی و مهربانی پذیرایی می‌کرد و جهانگردان را تشویق می‌کرد که به ایران مسافرت کنند. اندرز و نصیحت‌های خسرو به پسرش هرمز در رسالهٔ اندرز خسرو کواتان جمع‌آوری شده‌است که به خوبی شخصیت خسرو را نشان می‌دهد. همچنین کتاب خدای نامه تدوین شد که اساس کتاب شاهنامه فردوسی است. در دورهٔ خسرو روش طبابت هندیان، با روش‌های ایرانی، یونانی و بابلی آمیخته شد و شماری از پزشکان و دانشمندان هندی نیز در جندی شاپور فعالیت داشتند.
اگرچه خسرو پادشاهی خود را با جنگ و کشتن برادرانش آغاز کرد؛ اما به وی لقب دادگری دادند. گویند خسرو زنجیری برای برقراری عدالت بر در دربار خود متصل کرده‌بود تا هرکسی که مورد ستم قرار گرفت زنگ را به صدا در بیاورد تا شاه نیز از آن مطلع شود و ماجرا را بررسی کند. این کار که برگرفته از سنت چینی و هندی است به خوبی نشان‌دهنده عدالت و دادگری خسرو یکم است. خسرو و ژوستینین نمونه شاهان عادل هستند. همچنین کشتار مزدکیان نزد ایرانیان و زرتشتیان چنان بود که به خسرو لقب انوشیروان (انوشگ روان) یعنی روح و روان جاویدان را دادند. در زمان خسرو قوانین دقیق اجرا می‌شد، او را نمونه‌ای از جوانمردی می‌دانند و داستان‌های بسیاری دربارهٔ وی می‌گویند که صحت و درستی آن مشخص نیست.
ساختن شهر رومیه برای کوچ‌یافتگان شهر انطاکیه
خسرو انوشیروان برای اسیران و کوچ‌یافتگان شهر انطاکیه، شهری در نزدیکی تیسفون ساخت و این شهر را رومیه (رومگان) نامید و نام واقعی آن شهر «وه آنتیوخ خسرو» بود. و به گفتهٔ پروکوپیوس: «این شهر را انطاکیه خسرو می‌نامند که یک روز تا تیسفون فاصله داشت.» به دستور خسرو در شهر جدید برای کوچ یافتگان حمام‌هایی ساخته شد و حتی میدان‌های بزرگی ساختند تا مردم بتوانند مانند قبل در شهر خود زندگی کنند و بتوانند بازی کنند. خسرو به کوچ یافتگان، آزادی و رفاه و آسایش بخشید. آن‌ها می‌توانستند همان گونه که در شهر خود به شیوهٔ رومی زندگی می‌کردند در شهر تازه انطاکیه خسرو، به همان گونه زندگی کنند. به قول مسعودی: «برای بنای رومیه مرمر، سنگ سپید و انواع موزاییک که از سنگ و شیشه پخته می‌شد از سوریه به نزدیکی مداین آورده شده‌بود». همچنین خسرو تمام کسانی را که از دیگر شهرها همراه خود آورده‌بود از جمله موسیقی‌دانان و ارابه‌رانان را به شهر تازه فرستاد. خسرو از مردم آنجا خواست خود را رعایای شاهنشاه بنامند و فقط از فرمان شاه اطاعت کنند و همچنین اگر اسرای رومی فرار می‌کردند به شهر رومیه پناه می‌آوردند و یکی از مردم شهر آن‌ها را به خویشاوندی می‌گرفتند و حتی مالک اصلی آن‌ها دیگر قادر به بازگرداندن آن‌ها نبود.
شطرنج و تخته نرد
در زمان انوشیروان وقتی کشوری فرمانبر و زیر سلطه بود، علاوه‌بر اینکه خراجگزاری می‌کرد، هدایایی نیز می‌فرستاد. پادشاه هند علاوه‌بر این که هدیه را فرستاد، یک بازی نیز همراه آن ارسال کرد و به فرستادهٔ انوشیروان گفت اگر خسرو فلسفهٔ شطرنج را متوجه شود، خراج سالیانه را خواهم داد در غیر این صورت خراج را نخواهم پرداخت. خسرو این کار را به وزیر خود بزرگمهر می‌سپارد و بزرگمهر نیز فلسفه شطرنج را درمی‌یابد و هندوستان موظف به پرداخت خراج می‌شود. بزرگمهر در برابر شطرنج، تخته نرد را اختراع کرد و به دربار هندوستان فرستاد، ولی آن‌ها نتوانستند متوجه شیوهٔ بازی آن شوند و از خسرو خواستند که برای آن‌ها توضیح دهد. در نهایت هندوستان خود را موظف دانست که خراجی بیش از پیش بپردازد و هدیه‌های بیشتری نیز به دربار بفرستد. فردوسی نیز در شاهنامه گوشه‌هایی از این داستان را از یادگار بزرگ‌مهر به نظم درآورده‌است که اینگونه آغاز می‌شود:
کلیله و دمنه
برزویه یکی از معروفترین پزشکان در زمان خسرو انوشیروان است. برزویه در کتابی خوانده بود که گیاهی در کوه هندوستان است که مرده را زنده می‌کند. به همین دلیل، از خسرو اجازهٔ سفر به هندوستان گرفت و همراه نامه‌ای از خسرو، راهی هندوستان شد. زمانی که به هندوستان رسید، نامه را به پادشاه هندوستان داد. پادشاه برزویه را به کوهی که امکان رویش آن گیاه بود برد؛ ولی برزویه چیزی نیافت، سپس برزویه بزرگ‌ترین حکیم هندوستان را خواست؛ وی را نزد پیرمردی بردند. او داستان را برای پیرمرد تعریف کرد. پیرمرد گفت که این سخن رمزی است که از اجدادمان برایمان باقی مانده‌است؛ منظور از کوه علما، گیاه کلمات کافی و مردگان جاهلان است و منظور این است که عالمان به وسیلهٔ پند، جاهلان را تربیت می‌کنند، گویی که مرده‌ای را زنده می‌کنند و این پندها در کتابی به نام کلیله و دمنه که فقط در دربار شاه است، گرد آوری شده‌است. برزویه از این موضوع خوشحال شد و به دربار شاه رفت و از شاه خواستار آن کتاب شد و شاه به پاس احترام به خسرو و رعایت حقوق برزویه، دستور داد کتاب را به او دهند، به این شرط که از آن نسخه‌برداری نکند و در حضور شاه آن را بخواند. از آن پس برزویه هر روز به دربار شاه رفته و کتاب را می‌خواند و معانی آن را به ذهن می‌سپرد و وقتی به خانه خود برمی‌گشت، آن را می‌نوشت و تا زمانی که کتاب تمام شود او هر روز این کار را تکرار می‌کرد. پس از آن که کتاب تمام شد از پادشاه هند اجازه خواست تا به ایران بازگردد و شاه نیز او را همراه هدایا و خلعتی به دربار ایران فرستاد. وقتی که برزویه به دربار خسرو رسید داستان را برایش تعریف کرد. خسرو از شنیدن آن خوشحال شد و به وی پاداش داد. برزویه از خسرو خواست تا شرح احوالش را در آغاز کتاب بنویسد و خسرو نیز موافقت کرد. این کتاب نزد شاهان ایران نگهداری می‌شد، تا زمانی که ابن مقفع آن را از پهلوی به عربی ترجمه کرد.
بیمارستان جندی‌شاپور
بنیان‌گذار جندی‌شاپور را شاپور یکم می‌دانند. این دانشگاه در زمان شاپور دوم بسیار قدرت و قوت گرفته بود. اما تأسیس رسمی آن مربوط به زمان خسرو انوشیروان است که وی بیمارستان آن را هم راه‌اندازی کرد. در این بیمارستان ۱۲۰ پزشک هندی، رومی و ایرانی مشغول بودند. پزشکانی که در جندی‌شاپور فعال بودند کتاب‌هایی نیز تألیف می‌کردند. پزشکان هندی نیز آثار را از هندی به پهلوی ترجمه می‌کردند. بیمارستان جندی‌شاپور که به دستور خسرو انوشیروان ساخته شد، به مدت ۳۰۰ سال فعال بود و در دورهٔ اسلامی، الگویی برای اعراب بوده‌است. خسرو علاوه‌بر دانشکده پزشکی، دانشکده‌هایی برای علم ریاضی، نجوم، فلسفه و حکمت هم در جندی‌شاپور بنا نهاد.
خسرو زمانی که ژوستینین مدارس فلسفی را به دلیل مسیحی نبودن آن‌ها تعطیل نمود، از فیلسوفانی که به دربار ایران پناه آورده‌بودند استقبال کرد و فیلسوفان را به جندی‌شاپور فرستاد که زبان علمی آن یونانی بود. پس از مدتی فیلسوفان خواستار بازگشت به روم شدند و چیزی که نظر آنان را جلب کرد این بود که خسرو از ژوستینین خواسته بود که آن فیلسوفان را از قوانین سخت خود معاف کند.
طاق کسری
مشهورترین بنایی که در زمان ساسانیان ساخته شده‌است، طاق کسری یا ایوان کسری است که آن را به خسرو نسبت می‌دهند. اکنون این کاخ بسیار تخریب شده و شکوه پیشین را ندارد. مساحت آن به عرض ۳۰۰×۴۰۰ متر است و ارتفاع آن ۲۸ یا ۲۹ متر است. این بنا در فاصلهٔ ۱۰۰ متری نسبت به بنای دیگری به نام «حریم کسری» نیز ساخته شده‌است. این بنا از دیواری بدون پنجره و ۴ طبقه که طاق‌های بسیار کوچک داشته تشکیل شده‌است. دارای ستون‌های برجسته و طاق‌نماهای بسیار است که نمونهٔ آن را باید در سرزمین‌های شرق که یونانیان در آن نفوذ دارند، یافت؛ و نماهای آن با ساروج یا مرمر ساخته شده‌است. طاق کسری، مقر عادی شاه بود و شاه از آنجا امور کشور را اداره می‌کرد.
سکه‌شناسی
سکه‌های ساسانی نشان‌دهندهٔ هنر و فرهنگ ساسانیان است. جنس سکه‌های ساسانی طلا، نقره، آلیاژی از قلع، سرب و برنز است؛ به سکه‌های طلا، دینار و به سکه‌های نقره، درهم می‌گفتند. سکه‌های طلا و مسی کمتر و سکه‌های نقره بیشتر استفاده می‌شد؛ به این سکه‌ها «درخما» می‌گفتند. در سکه‌های ساسانی تصویر نیم‌تنه شاه که تاج مخصوص خود را داشت و همچنین نام شاه حک می‌شد و در برخی سکه‌ها جانشین شاه و همچنین همسرش به تصویر کشیده می‌شد. در روی تاج شاهان نشانه‌هایی از ایزدان زرتشتی دیده می‌شد و از دورهٔ بهرام چهارم بود که سکه‌ها دارای علامت ضرابخانه بودند. خطی که برای سکه‌ها استفاده می‌شد یکی از خط‌های پهلوی ساسانی بود که به گفتهٔ ابن مقفع «گشته دبیره» نام دارد که این خط در ابتدا پیچیده بود ولی از زمان خسرو یکم واضح‌تر و خواناتر شد.
بنابر گفتهٔ ابن مقفع ایرانیان ۷ نوع خط برای نوشتن داشتند که تنها ۳ نوع از آن‌ها باقی مانده‌است. نخستین خط دین دبیره بود که برای نوشته‌های مذهبی استفاده می‌شد. دومین خط، آم دبیره یا هام دبیره نام داشت که برای استفاده و خط عمومی بود و آخرین خط که گشته دبیره نام داشت برای نوشتن سکه‌ها، مهرها و قباله‌ها به کار می‌رفت. زبان ایرانیان در دوران ساسانیان زبان پارسی یا پهلوی ساسانی بود که برگرفته از خط آرامی بود.
با مطالعه سکه‌های ساسانی می‌توان اطلاعاتی دربارهٔ چهره شاه، آرایش، مو، ریش، لباس و وسیله‌های زینتی به دست آورد. به عنوان مثال با توجه به سکه‌های خسرو انوشیروان می‌توان دریافت که خمیدگی بینی، نشانه کهولت است که به راحتی تغییراتی که در طول زمان در چهرهٔ وی اتفاق افتاده‌است را نشان می‌دهد. از این سکه‌ها مشخص می‌شود که خسرو دارای ریش نوک‌داری است و گردنبندی به گردن دارد که با مروارید تزئین شده‌است. خسرو پس از پیروزی‌هایی که به دست می‌آورد، سکه‌هایی ضرب می‌کرد که بر روی آن‌ها نوشته شده‌بود «ایران بی بیم شد» و «ایران نیرومند شد». سکه‌هایی که از خسرو در دسترس است به‌طور منظمی ردیف شده‌است که تصویر خسرو به صورت تمام رخ یا نیمرخ است. در پشت سکه‌ها، آتشدان و آتشکده را نیز نقش می‌کردند. تاریخ ضرب سکه با آغاز فرمانروایی شروع و با پایان یافتن آن خاتمه پیدا می‌کرد، این عبارات در پشت سکه نوشته می‌شد، مثلاً تاریخ سکه‌های خسرو انوشیروان از سال‌های اول تا ۴۸ سال پادشاهی وی هست و حتی در پشت سکه نام محل و شهری که سکه در آن ضرب شده‌بود نیز حک می‌شد.
ای‌بی‌تی اسپورتلاین
ای‌بی‌تی اسپورتلاین (Abt Sportsline) شرکت خودروسازی آلمانی است، که در سال ۱۸۹۶ تأسیس شد.
اوتوره
اوتوره (به لاتین: Oture) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان جنوبی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
تلمبه چشمه‌سنگی
تلمبه چشمه‌سنگی، یک آبادی از توابع بخش مرکزی، شهرستان کرمان در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این آبادی در دهستان اختیارآباد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، سکنه دائم آن کمتر از ۳ خانوار بوده‌است.
بخش ریج، شهرستان ون ورت، اوهایو
بخش ریج (به انگلیسی: Ridge Township) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان وان ورت، اوهایو واقع شده‌است. بخش ریج ۹۴٫۲ کیلومتر مربع مساحت و ۳٬۱۱۴ نفر جمعیت دارد و ۲۴۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
لاسمیدیتان
لاسمیدیتان که با نام تجاری Reyvow فروخته می‌شود، دارویی است که برای درمان میگرن حاد (فعال اما کوتاه مدت) با یا بدون آئورا (یک پدیده حسی یا اختلال بینایی) در بزرگسالان استفاده می‌شود. این دارو برای پیشگیری مفید نیست. شکل مصرفی آن به صورت خوراکی است.
عوارض جانبی رایج شامل خواب آلودگی، سرگیجه، خستگی و بی‌حسی است.
لاسمیدیتان در اکتبر ۲۰۱۹ در ایالات متحده تأیید شد و در فوریه ۲۰۲۰ در دسترس قرار گرفت. این دارو توسط شرکت ایلای لی‌لی اند کامپنی توسعه داده شده‌است. سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) آن را یک داروی First-in-class می‌داند.
ئی‌اس‌ال
ئی‌اس‌ال (ESL) شرکت بازی ویدئویی آلمانی است، که در سال ۲۰۰۰ تأسیس شد.
انریکو پینتی
انریکو پینتی (Enrique Pinti؛ زادهٔ October 7, 1939) بازیگر اهل آرژانتین است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به تانگو و شکست برای شکست اشاره کرد.
ژلیکو اوبرادوویچ
ژلیکو اوبرادوویچ (Желимир Жељко Обрадовић؛ زادهٔ March 9, 1960) یک مربی اهل یوگسلاوی است.
باشگاهی
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به یونیورسو ترویزو و باشگاه بسکتبال رئال مادرید اشاره کرد. وی در حال حاضر هدایت تیم فنرباغچه اولکررا بر عهده دارد. ژلیکو بع عنوان یکی از بهترین مربیان اروپا با هشت عنوان قهرمانی یورولیگ با چهار باشگاه مختلف است.
اوماتتا
اوماتتا (به لاتین: Omatta) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان جنوبی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
العتیبه
العتیبه (به عربی: العتیبة) یک منطقهٔ مسکونی در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است. العتیبه ۱۰٬۵۴۸ نفر جمعیت دارد.
میزسنگ‌های گوچانگ، هواسون و گانگوا
مکان‌های میزسنگ‌های گوچانگ، هواسون و گانگوا مکان صدها میزسنگ است که به عنوان نشان قبر و برای اهداف آیینی در طول هزاره اول قبل از میلاد مسیح هنگامی که فرهنگ مگالیتیک در شبه جزیره کره برجسته بود، استفاده می‌شد. این مکانها در سال ۲۰۰۰ توسط یونسکو به عنوان میراث جهانی تعیین شد. گفته می‌شود کره بیش از ۴۰٪ از میزسنگهای جهان را شامل می‌شود که بیشتر در این سه سایت متمرکز هستند.
سنگهای مگالیتی بسیار ارزشمند هستند زیرا گورهای نخبگان حاکم را مشخص می‌کنند. سفال، جواهرات، برنز، ابزار سنگی و سایر آثار تشییع جنازه از این میزسنگ‌ها حفر شده‌است. فرهنگ مردم در این مدت را می‌توان از شواهد به جا مانده از دلمن‌ها برداشت کرد. علاوه بر این، می‌توان از طریق سنگ‌ها، حمل و نقل و استفاده از آن برای ساختن میزسنگ‌ها را القا کرد.
مگی شیو
مگی شیو (Maggie Shiu؛ زادهٔ ۲۷ فوریه ۱۹۶۵) یک هنرپیشه اهل جمهوری خلق چین است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به انتخابات و بندر سر راه اشاره کرد.
میزسنگ‌های گوچانگ، هواسون و گانگوا
حفاری در این سایت‌ها تا سال ۱۹۶۵ آغاز نشده بود. از آن زمان حفرهای متعدد مورد حمایت مالی واقع شده و برنامه گسترده‌ای از موجودی و نگهداری توسط دولت کره آغاز شده‌است.
اصل و نسب
سه نظریه اصلی در مورد منشأ میزسنگ‌های باستانی کره وجود دارد. اول، این تئوری که از طریق دریا در جنوب شرقی آسیا گسترش یافته‌است، ثانیاً این نظریه که از یک مقبره سنگی در شمال گرفته شده‌است و سوم، این تئوری که منشأ آن کره است.
نظریه گسترش از جنوب آسیا
طبق نظریه اول، میزسنگ همراه با فرهنگ برنج از طریق جنوب شرقی آسیا گسترش یافته‌اند. دولمن‌ها در امتداد ساحل غربی کره توزیع می‌شوند و توزیع آن در قسمت جنوبی فرهنگ سازگار است. دولمن همراه با کشاورزی از جنوب شرقی آسیا گسترش یافت.
شرح
میزسنگها به‌طور کلی در شرق آسیا به دو نوع طبقه‌بندی می‌شوند. میز / نوع شمالی و تخته ای / جنوبی. در اولی، چهار سنگ برای ایجاد دیوارهای یک جعبه قرار گرفته بودند و توسط سنگی که در بالای تکیه‌ها قرار داشت، پوشیده شده بودند. دومی با دفن زیرزمینی با سنگ‌هایی که از سنگ قبر پشتیبانی می‌کنند مشخص می‌شود. این گروه از دولمن‌ها بزرگترین و متنوع‌ترین نوع از انهاست. آنها به عنوان دلمه‌های Jungnim-ri شناخته می‌شوند و مرکز آنها در دهکده Maesan، گوچانگ، استان استان جئولابوک-دو است.
این میزسنگها از شرق به غرب در دامنه یک سری تپه‌ها در ارتفاع ۱۵ تا ۵۰ متر / ۴۹ فوت تا ۱۶۴ فوت ساخته شده‌اند. به‌طور کلی، سنگ قبرهای دلمن‌ها در حدود ۱ تا ۵٫۸ متر / ۳٫۲ تا ۱۹ فوت طول دارند و ممکن است تا ۲۲۵ تن وزن داشته باشند. ۴۴۲ دلار بر اساس اندازه سنگ قبر مستند و طبقه‌بندی شده‌است.
اعتقاد بر این است که این گروه در حدود قرن هفتم قبل از میلاد ساخته شده‌اند. سایت گوچانگ دولمن به عنوان سایت تاریخی شماره ۳۹۱ ذکر شده‌است.
موتور عبدالکریم (کورین، سه)
موتور عبدالکریم روستایی در دهستان کورین بخش کورین شهرستان زاهدان استان سیستان و بلوچستان ایران است.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۴۴ نفر (۱۲خانوار) بوده‌است.
یولیا مالینوسکی
یولیا مالینوسکی (Юлия Малиновская؛ زادهٔ ) سیاست‌مدار و وکیل اهل اوکراین-اسرائیل است که عضو دوره‌های بیستم تا بیست و سوم کنست بوده‌است.
زندگی‌نامه
وی در ۵ سپتامبر ۱۹۷۵ در لوهانسک از پدری روس-یونانی-ارمنی‌تبار (ولادیمیر) و مادری یهودی (سوفیا) به دنیا آمد. وی با مدرک بی‌ای در رشته حقوق از دانشگاه ملی شرق اوکراین وولودیمر دال فارغ‌التحصیل گشت.
شهرستان اوچی، شیمانه
شهرستان اوچی، شیمانه یکی از شهرستان‌های ژاپن است که در استان شیمانه در ژاپن واقع شده است.
استووا
استووا (Stowa) شرکت کالای لوکس آلمانی است، که در سال ۱۹۲۷ تأسیس شد.
موزه خانگی عظیم عظیم‌زاده
موزه خانگی عظیم عظیم زاده (به ترکی آذربایجانی: Əzim Əzimzadənin ev-muzeyi) در سال ۱۹۶۸ در باکو، پایتخت آذربایجان تأسیس شد.
درباره موزه
۲۰۰۰ اشیای نمایشی در مخزن موزه وجود دارد. نمایشگاه موزه خانگی عظیم عظیم زاده شامل ۶ اتاق می‌شود. اینجا نقاشی‌هایی که، وی به ۴ سبک کشیده است، در معرض نمایش گذاشته شده‌است. آن اثار به شرح ذیل است:
۲۳۲ نقاشی و ۳ آلبوم عظیم عظیم‌زاده در موزه ملی هنر جمهوری آذربایجان به نمایش گذاشته شده‌است.
۴۹۹ نگارگری مصور نیز در موزه دولتی تئاتر آذربایجان به نام جعفر جبارلی مورد نگهداری قرار می گیرد.
نقاشی‌های کشیده شده از سوی نگارگر مذکور همچون « پرتره فضولی»، «پرتره جلال‌الدین رومی»، «روزه آوارگان»، «درخت توت»، «اعدام نسیمی» و غیره... از جمله آشیای نمایشی می‌باشند که، در موزه به نمایش درآمده‌اند.
جستارهای وابسته
عظیم عظیم‌زاده
فهرست موزه‌های جمهوری آذربایجان
موتور عبدالکریم (چشمه زیارت)
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۱۹ نفر (۹خانوار) بوده‌است.
کارولینا لاپائوسا
کارولینا لاپائوسا (Carolina Lapausa؛ زادهٔ ۱۹۸۰) بازیگر اهل اسپانیا است.
اولوآرا
اولوآرا (به لاتین: Oluara) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان جنوبی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
زبان چینی
چینی (چینی ساده‌شده: 汉语، چینی سنتی: 漢語، پین‌یین: Hànyǔ، به معنای زبان هان) یک زبان طبیعی یک خانواده از زبان‌های نواخت‌بر و تحلیلی شرق آسیا است که شاخه زبان‌های چینی خانواده زبان‌های چینی-تبتی را می‌سازد. زبان‌های چینی توسط بیشتر مردم هان و دیگر اقلیت‌های قومی چین تکلم می‌شوند. ۱٫۲ میلیارد نفر انسان (حدود ۱۶٪ جمعیت دنیا) به یکی از گونه‌های چینی به عنوان زبان اول تسلط دارند.
گونه‌های چینی در میان سخنوران بومی خودشان بدون در نظر گرفتن میزان فهم متقابل به عنوان گویش محلی زبان چینی درنظر گرفته می‌شوند. اما به دلیل میزان کم فهم متقابل، این گونه‌ها در میان زبان‌شناسان به عنوان زبان‌هایی مستقل (شاید صدها زبان) دسته‌بندی می‌شوند و گاهی عنوان می‌شود زبان‌های چینی از زبان‌های رومی‌تبار متنوع‌ترند. تحقیقات دربارهٔ رابطه تاریخی بین زبان‌های چینی درحال آغاز است. هم‌اکنون بیشتر دسته‌بندی‌ها برای این زبان‌ها ۷ تا ۱۳ گروه اصلی منطقه‌ای را بر اساس تحولات آوایی اغلب سطحی در بر می‌گیرد که از بزرگترین آن‌ها می‌توان به ماندارین با حدود ۸۰۰ میلیون گویشور (مثل سیچوآنی)، مین با حدود ۷۵ میلیون گویشور (مثل هاکین)، وو با حدود ۷۴ میلیون گویشور (مثل شانگهایی) و یوئی با حدود ۶۸ میلیون گویشور (مثل کانتونی) اشاره کرد. سخنوران هر یک از این گروه‌ها نه تنها نسبت به سایر گروه‌ها، بلکه نسبت به هم‌گروه‌های خود نیز فهم متقابل ندارند. برای مثال چینی مین خود شامل زبان‌های بسیاری بدون فهم متقابل است و شاخه‌ی مین جنوبی نیز خود شامل چند زبان است. با این حال، چندین منطقه گذار وجود دارد، که زبان‌ها و لهجه‌ها از شاخه‌های مختلف ویژگی‌های لازم برای درک محدود بین مناطق همسایه را به اشتراک می‌گذارند. همه گونه‌های چینی حداقل در سطح پایینی نواخت‌بر و بسیار تحلیلی هستند.
چینی معیار گونهٔ استانداردشدهٔ چینی گفتاری برپایه گویش پکن ماندارین است. این زبان زبان رسمی چین و بسیار شبیه به ماندارین تایوانی، زبان رسمی تایوان و ماندارین سنگاپوری، زبان رسمی سنگاپور است. چینی همچنین یکی از شش زبان رسمی سازمان ملل متحد است. گونهٔ نوشتاری چینی (中文, Zhōngwén)، معروف به نویسه‌های چینی (汉字/漢字, Hànzì)، برپایه واژه‌نگاشت و بین سخنوران گونه‌های مختلف چینی رایج است. این نویسه‌ها کاملاً بر پایه نمادها و نشانه‌ها می‌باشند.
نام
نام چین در فارسی امروزی از واژه چین در پارسی میانه ریشه گرفته که خود از زبان سانسکریت و واژهٔ قدیمی‌تر چینا گرفته شده‌است که با توجه به قدمت آن (سده پنجم پیش از میلاد) هنوز مشخص نیست که دقیقاً از کدام واژه گرفته شده‌است.
ورود این واژه به زبان‌های اروپایی در سده ۱۶ (میلادی) رخ داد، جایی که واژه چین وارد زبان پرتغالی شد و از پرتغالی وارد انگلیسی و سایر زبان‌های اروپا گردید.
تاریخ
نخستین اثر مکتوب به زبان چینی مربوط به بیش از ۳۰۰۰ سال پیش در زمان دودمان شانگ است. با تکامل چینی در این دوره، گونه‌های مختلف محلی به مرور نسبت به هم غیرقابل درک شدند. در واکنش، دولت‌های مرکزی بارها و بارها در صدد ترویج یک زبان معیار واحد بودند.
چینی کهن
نخستین نمونه‌های چینی مکتوب، کتیبه‌های الهی هستند که به خط جیا گو ون در حدود ۱۲۵۰ سال پیش از میلاد در اواخر دوران دودمان شانگ نوشته شدند. محققان با انجام روش‌های مختلف، سعی در بازسازی واجی چینی کهن دارند. ادبیات چینی در اواخر دورهٔ دودمان ژو به اوج و شکوفایی رسید و آثاری همچون منتخبات کنفوسیوس نوشته شد که منجر به پدید آمدن چینی کلاسیک شد. اگرچه بسیاری از جزئیات ناشناخته باقی مانده‌است، اما اکثر محققان بر این باورند که چینی کهن با چینی میانه تفاوت‌های بسیاری دارد.
چینی میانه
چینی میانه زبانی بود که در دوران سلسله‌های شمالی و جنوبی و همچنین حکمرانی دودمان‌های سوئی، تانگ و سونگ کاربرد داشت. چینی میانه زبان واژه‌نامه قافیه چیه‌یون مربوط به سال ۶۰۱ میلادی است. اعتقاد برخی زبان‌شناسان بر این است که این واژه‌نامه در بر گیرنده گویش معیار چینی آن زمان بوده که در چانگ‌آن، پایتخت دودمان‌های سوئی و تانگ رواج داشته‌است. هرچند تحقیقات اخیر نشان داده که چیه‌یون ترکیبی از سنت‌های خوانشی و شاعرانه شمالی و جنوبی در اواخر دوره سلسله‌های شمالی و جنوبی بوده‌است.
گونه‌های کلاسیک و ادبی
رابطه چینی‌های گفتاری و نوشتاری بسیار پیچیده‌است. گونه‌های گفتاری آن با میزان‌های مختلفی تکامل یافته‌اند، در حالی که خود چینی نوشتاری بسیار کمتر تغییر کرده‌است. ادبیات چینی کلاسیک از دوره بهار و پاییز آغاز شد.
پیدایش گویش‌های شمالی
در دهه ۱۹۳۰، یک زبان ملی معیار به نام گویو (国语/國語، «زبان ملی») در چین پذیرفته شد. پس از درگیری‌های زیاد میان حامیان گویش‌های شمالی و جنوبی و تلاش برای ایجاد یک گویش مصنوعی بی‌طرف، سرانجام کمیسیون ملی وحدت زبان بر پایه گویش پکن در سال ۱۹۳۲ مستقر شد. جمهوری خلق نیز که در سال ۱۹۴۹ تأسیس شد این گویش معیار را حفظ کرد و آن را پوتونگهوا (普通话/普通話 «گفتار مشترک») نامید. اکنون زبان ملی در آموزش، رسانه‌ها و موقعیت‌های رسمی در سرزمین اصلی چین و تایوان استفاده می‌شود. در هنگ کنگ و ماکائو به دلیل گذشته استعماری و زبانی، زبان مورد استفاده در آموزش، رسانه‌ها، موقعیت‌های رسمی و زندگی روزمره همچنان کانتونی محلی است، اگرچه زبان معیار بسیار تأثیرگذار بوده و در مدارس تدریس می‌شود.
تأثیرات
زبان چینی به راه‌های مختلفی به کشورهای همسایه گسترش یافته‌است. ویتنام شمالی در سال ۱۱۱ قبل از میلاد به قلمرو امپراتوری هان افزوده شد و این دوره از کنترل چین تقریباً به‌طور پیوسته برای یک هزاره ادامه داشت. فرمانداری‌های ۴ گانه نیز در قرن اول پیش از میلاد در شمال کره تأسیس شدند، اما در قرن‌های بعدی از هم پاشیدند. آیین بودایی چینی بین قرن‌های ۲ و ۵ میلادی در شرق آسیا گسترش یافت و همگام با آن خواندن ادبیات و کتاب‌های مقدس به زبان چینی کلاسیک آغاز شد. چینی تا اواخر قرن نوزدهم در کره و به میزان کمتری ژاپن و تا اوایل قرن ۲۰ در ویتنام به عنوان زبان اداری و علمی حفظ شد. در این دوران دانشمندان از سرزمین‌های مختلف می‌توانستند با استفاده از چینی کلاسیک ارتباط نوشتاری برقرار کنند.
ویتنام، کره و ژاپن هرکدام سامانه‌های نوشتاری را برای زبان‌های خود ابتدا بر اساس نویسه‌های چینی بود ایجاد کردند اما بعداً آن را با الفباهای دیگری جایگزین کردند که منجر به پدید آمدن هانگول برای کره‌ای و کانا برای ژاپنی شد. با این حال، این‌ها تا اواخر قرن نوزدهم به ادبیات عامه محدود بودند. امروزه ژاپنی با خط ترکیبی با استفاده از حروف چینی (کانجی) و کانا نوشته می‌شود. زبان کره‌ای نیز در هر دو کره با نویسه‌های هانگول نوشته می‌شود، گرچه حروف چینی تکمیلی (هانجا) نیز به ندرت در کره جنوبی کاربرد دارند. ویتنامی نیز امروزه، در نتیجه استعمار فرانسه در گذشته، با الفبایی مبتنی بر لاتین نوشته می‌شود.
در فارسی واژه‌های چای، کنفسیوس، ووشو، کونگ‌فو و فنگ‌شویی در اصل ریشه‌ای چینی دارند.
واج‌شناسی
فرق عمده زبان چینی ماندارین با اکثر زبان‌های دیگر جهان در نواخت‌بر بودن آن می‌باشد. بدین صورت که هر هجا در این زبان (chang, chung, bei, ba, lai و…) در ۴ نواخت و تعدادی از هجاها نیز به صورت استثنائی در ۵ نواخت تلفّظ می‌شوند.
مثال از نواخت‌ها
به عنوان مثال هجای ma در نواخت اوّل معنی مادر را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(媽/妈). در نواخت دوّم معنای کَنَف را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(麻). در نواخت سوّم معنی اسب را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(馬/马). در نواخت چهارم معنای توامان سرزنش کردن و توهین کردن را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(罵/骂). در نواخت پنجم به عنوان جزء پایانی جمله سؤالی بکار می‌رود و جمله را سؤالی می‌کند و بدین شکل نوشته می‌شود:(嗎/吗).
کانتونی معیار دارای ۶ نواخت است، برای مثال:
دستور زبان
چینی بیشتر به عنوان یک زبان «تک‌هجایی» توصیف می‌شود که تا حدودی درست است. در واقع چینی کلاسیک و چینی میانه تک‌هجایی هستند. برای نمونه، در چینی کلاسیک، شاید ۹۰٪ کلمات با یک هجا و یک نویسه یکسان مطابقت دارند. در گونه‌های نوین چینی، معمولاً اینگونه است که یک تکواژ یک هجا است. فارسی در مقابل، واژگان چندهجایی فراوانی دارد، مانند «گربه»، «بالا»، «شیرین» و «نمایشگاه».
برخی از گونه‌های محافظه‌کار امروزی چینی جنوبی، به ویژه در میان واژگان پایه‌ای، بیشتر دارای کلمات تک‌هجایی هستند. با این حال، در زبان ماندارین نوین، بیشتر اسم‌ها، صفت‌ها و فعل‌ها عمدتاً چندهجایی هستند. دلیل اصلی این وضعیت دستوری‌شدگی است و تغییر صوتی نیز با گذر زمان باعث کاهش تعداد هجاهای موجود شده‌است. اکنون در ماندارین نوین، با وجود تفاوت‌های آوایی، فقط وجود حدود ۱۲۰۰ هجا ممکن است؛ در حالی که در ویتنامی حدود ۵٬۰۰۰ (هنوز هم بیشتر زبانی تک‌هجایی است) و در انگلیسی بیش از ۸٬۰۰۰ هجا وجود دارد.
ترتیب قرار گرفتن واژگان در جمله همانند زبان انگلیسی به صورت نهاد-فعل-مفعول است. صفت، عبارت قیدی و متمم دیگر عناصری هستند که همراه با اسم و فعل در جمله می‌آیند. عبارت قیدی پیش از فعل یا در بعضی موارد در ابتدای جمله و متمم نیز به دنبال یک عبارت فعلی یا صفت می‌آید.
چینی همچنین یک سامانه گسترده رابط شماری و واژگان اندازه‌گیری دارد. ضمیراندازی و نهاداندازی مرتبط با آن و ساختار پیاپی فعلی از دیگر ویژگی‌های قابل توجه چینی هستند.
واژگان
مجموعه نویسه‌های چینی از زمان باستان تاکنون بیش از ۲۰٬۰۰۰ نویسه را شامل می‌شود که امروزه تقریباً از ۱۰ هزارتای آن استفاده می‌شود. با این حال نباید نویسه‌های چینی را با واژگان چینی اشتباه گرفت. از آنجا که بیشتر کلمات چینی از دو یا چند نویسه تشکیل شده‌اند، تعداد واژگان چینی بسیار بیشتر از نویسه‌هاست. معادل دقیق‌تر برای نویسه چینی، تکواژ است، زیرا نویسه‌ها کوچکترین واحدهای دستوری را با مفاهیم جداگانه در زبان چینی نشان می‌دهند.
وام‌واژه‌ها
مانند هر زبان دیگر، چینی شمار زیادی وام‌واژه را از فرهنگ‌های دیگر پذیرفته‌است. بیشتر واژگان چینی، از جمله واژگان که اشیای وارداتی و ایده‌ها، از تکواژهای بومی چینی تشکیل شده‌اند. با این حال، وام‌گیری آوایی مستقیم واژگان خارجی از زمان‌های گذشته ادامه داشته‌است.
شماری وام‌واژه از زبان‌های هندواروپایی نخستین در چینی مطرح شده‌است، همچون 蜜 (mì، «عسل»)، 狮/獅 (shī، «شیر») و همچنین شاید 马/馬 (mǎ، «اسب»)، 猪/豬 (zhū، «خوک»)، 犬 (quǎn، «سگ») و 鹅/鵝 (é، «غاز»). گروهی دیگر از واژگان در امتداد جاده ابریشم از دوران رواج چینی کهن وام گرفته شده‌اند که شامل 葡萄 (pútáo، «انگور»)، 石榴 (shíliu/shíliú، «انار») و 狮子/獅子 (shīzi، «شیر») و بیشتر دارای ریشه فارسی و ایرانی هستند. برخی دیگر از واژگان همچون 佛 (Fó، «بودا») و 菩萨/菩薩 (Púsà، «بوداسف») از متون مقدس بودایی وام گرفته شده‌اند و عمدتاً دارای ریشه‌های سانسکریت یا پالی (زبان‌های مقدس شمال هند) هستند. واژگان دیگری نیز، مانند 胡同 (hútòng، «کوچه»)، 琵琶 (pípá، «عود») و 酪 (lào/luò، «پنیر» یا «ماست») از زبان‌های مردم کوچ‌نشین پیرامون چین آمده‌اند. این واژگان بیشتر از زبان مردم قبایل بیابان گبی و مغول‌ها وام گرفته شده‌اند اما ریشه دقیق آن‌ها ناشناس است.
نوشتار
در زبان چینی نوشتار به دو صورت است:
چینی سنتی خط اصیل زبان چینی می‌باشد که برای نخستین بار در زمان حکمرانی امپراتوری هان در چین پدیدار گشت و از آن زمان برای نگارش زبان چینی به کار می‌رفته‌است و اکنون در کشورهای جمهوری چین (تایوان)، هنگ کنگ، ماکائو و چینی‌های مقیم ایالات متّحده و غرب رایج است. چینی ساده‌شده در واقع ساده‌شده همان خط سنّتی است که در جمهوری خلق چین و سنگاپور رایج است. این خط به دستور مائو تسه‌تونگ مؤسّس جمهوری خلق چین از ساده کردن خط سنّتی به دست آمده‌است.
تعداد نویسه‌های این زبان که در چینی به آن‌ها خَنزی (汉字) به‌طور سنّتی بالغ بر ۷۰٬۰۰۰ تا ۸۰٬۰۰۰ عدد می‌باشد که البته امروزه همگی آن‌ها (جز برای کاربردهای ادبی و مطالعاتی) منسوخ شده‌اند و در حال حاضر یک چینی یا یک خارجی که می‌خواهد چینی بیاموزد، برای آنکه بتواند بگوید سواد کامل دارد باید تنها حدود ۱۰٬۰۰۰ کاراکتر را بخواند و بنویسد. امروزه برای آوانویسی یا لاتین‌نویسی این زبان از سیستمی مبتنی بر الفبای لاتین به نام پین‌یین استفاده می‌شود.
نمونه‌های ساده‌شدگی:
گونه‌ها
در سرتاسر کشور چین زبان‌ها و گویش‌های مختلفی وجود دارد که اختلاف و فرق اکثر آن‌ها در چگونگی تلفّظ هجاها می‌باشد که در بالا توضیح داده شد. مثلاً یک هجا در زبان یک ناحیه با یک آهنگ خاص یک معنی می‌دهد و در ناحیه‌ای دیگر با همان طرز بیان و آهنگ معنی دیگر. مثلاً همان‌طور گفته شد زبان رسمی یا ماندارین دارای ۴ آهنگ ولی زبان کانتونی که در جنوب این کشور در استان گوانگ‌دونگ (کانتون) رایج است دارای ۸ آهنگ برای تلفّظ هجاها می‌باشد.
گونه‌های چینی بیشتر در واج‌شناسی و تا حد کمتری در واژگان و نحو با یکدیگر تفاوت دارند. گونه‌های جنوبی نسبت به گونه‌های شمالی و مرکزی تمایل کمتری برای استفاده از همخوان‌های اولیه دارند، اما بیشتر اوقات همخوان‌های نهایی چینی میانه را حفظ می‌کنند. همه آن‌ها دارای نواخت واجی هستند ولی گونه‌های شمالی متمایل به تمایز لحنی کمتری نسبت به گونه‌های جنوبی هستند. بسیاری از آن‌ها دارای نواخت ساندی هستند که پیچیده‌ترین الگوهای آن در مناطق ساحلی از چجیانگ تا شرق گوانگ‌دونگ است.
رده‌بندی
زبان چینی به هفت گروه زبان اصلی (که به دلایل سیاسی در چین به عنوان لهجه تقسیم‌بندی می‌شوند) تقسیم می‌شود. این هفت گونه از نظر ساخت‌شناسی واژگانی و آوایی از یکدیگر به حدی متفاوت هستند که اغلب برای گویشوران سایر زبان‌ها غیرقابل درک هستند، چیزی شبیه زبان انگلیسی نسبت به آلمانی یا دانمارکی. بر اساس برآوردها در سال ۲۰۱۰ میلادی ۹۵۵ میلیون نفر از جمعیت ۱۳۴۰ میلیون نفری چین به گونه‌های مختلف زبان ماندارین به عنوان زبان اول صحبت می‌کنند که در حدود ۷۱ درصد جمعیت این کشور می‌باشند.
چینی معیار
چینی معیار که بر پایهٔ گویش پکن بنا شده‌است، زبان رسمی جمهوری خلق چین و جمهوری چین (تایوان) و یکی از چهار زبان رسمی سنگاپور است. این زبان یکی از ۶ زبان رسمی سازمان ملل می‌باشد. در محاوره روزمره منظور از ماندارین، زبان چینی استاندارد است نه زبان ماندرین که خود خانواده‌ای از زبان‌ها را پوشش می‌دهد.
به عنوان زبان خارجی
با توجه به اهمیت و نفوذ روزافزون اقتصاد چین در سطح جهان، آموزش ماندارین در مدارس ایالات متحده در حال رایج شدن است و این زبان به‌طور فزاینده‌ای درحال انتخاب شدن به عنوان رشته تحصیلی در بین جوانان در جهان غرب، مانند بریتانیا است. برای مثال در سال ۱۹۹۱ تعداد ۲٬۰۰۰ زبان آموز خارجی در آزمون رسمی مهارت‌سنجی چینی چین (که با نام HSK نیز شناخته می‌شود) شرکت کردند در حالی که در سال ۲۰۰۵، تعداد متقاضیان به شدت افزایش یافته و به ۱۱۷٬۶۶۰ رسید.
در ایران
زبان چینی در ایران نیز در حال محبوب شدن است. اکنون رشته زبان چینی در دانشگاه‌های تهران، شهید بهشتی ، علامه طباطبایی و دانشگاه اصفهان آموزش داده می‌شود. در تهران و برخی از مراکز استان‌ها نیز موسسات آموزش زبان چینی راه‌اندازی شده‌است.
بخش ریج، شهرستان ویاندوت، اوهایو
بخش ریج (به انگلیسی: Ridge Township) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان وایندات، اوهایو واقع شده‌است. بخش ریج ۳۸٫۴ کیلومتر مربع مساحت و ۵۲۴ نفر جمعیت دارد و ۲۶۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
فهرست قورچی‌باشی‌ها
قورچی‌باشی رئیس قورچی‌ها،، محافظ سلطنتی شاه صفوی بود. همچنین قورچی‌هایی در برخی از استانها و شهرها مستقر بودند، وجود داشت. با این حال، همه آنها تحت تسلط بر قورچی-باشی عالی قرار داشتند که در این مقاله ذکر شده‌است.
سلطنت عباس سوم
محمدرضا خان عبدلو (۱۷۳۰–۱۷۳۳)
یوهان ویلهلم پریر
سنین جوانی و تحصیل
یوهان ویلهلم پریر در ریدیت آلمان متولد شد و در منطقه قدیمی شهر اشوایلر بزرگ شد. پدرش تاجر بود. او یک خواهر، لوئیز، و یک برادر به نام گوستاو داشت که او نیز یک نقاش بود.
از سال ۱۸۸۲، پرایر در مدرسه هنر دوسلدورف نزد پیتر فون کورنلیوس هنر آموخت و دانشجوی ارشد فریدریش ویلهلم شادو شد. وی تحصیلات خود را در سالهای ۱۸۳۵ تا ۱۸۴۳ در هلند، مونیخ، شمال ایتالیا و سوئیس ادامه داد. سرانجام او در سال ۱۸۴۴ به دوسلدورف بازگشت.
سه کله‌پوک (فیلم ۲۰۰۰)
سه کله‌پوک یک تله‌فیلم زندگینامه‌ای آمریکایی در مورد تیم کمدی اسلپ استیک معرف به سه کله‌پوک به کارگردانی جیمز فراولی است. این فیلم تلویزیونی به‌طور کامل در سیدنی استرالیا فیلمبرداری شده‌است و در ۲۴ آوریل ۲۰۰۰ از شبکه ای بی سی پخش شد.
یوهان ویلهلم پریر
حرفه هنری
پریر عمدتاً طبیعت بی جان، گل و میوه نقاشی می‌کرد و امروزه یکی از بهترین هنرمندان قرن نوزدهم به حساب می‌آید که به خاطر کارهای جزئی و دقیقش شناخته می‌شود. وی همچنین یکی از اولین کسانی است که اکنون به شاگرد مکتب نقاشی دوسلدورف شناخته می‌شود. بیشتر کارهای او در ایالات متحده است، اگرچه آثاری از او در گالری ملی برلین و سایر نقاط آلمان وجود دارد.
پایش زیست‌محیطی
پایش زیست‌محیطی، فرآیندهای و فعالیت‌هایی را که باید برای مشخص کردن و نظارت بر کیفیت محیط، انجام شود، شامل می‌شود. پایش محیط زیست در تهیه ارزیابی اثرات زیست‌محیطی و نیز در بسیاری از موارد که فعالیت‌های انسانی اثرات مضر روی محیط طبیعی می‌گذارد، استفاده می‌شود. تمام استراتژی‌ها و برنامه‌های پایش دارای دلایل و توجیهاتی هستند که اغلب برای حفظ وضعیت فعلی محیط یا ایجاد روند در پارامترهای محیطی طراحی شده‌اند. در همه موارد، نتایج نظارت بررسی و به صورت آماری تحلیل می‌شوند و منتشر می‌شود؛ بنابراین طراحی یک برنامه پایش باید قبل از شروع به نحوه استفاده نهایی از داده‌ها بپردازد.
یوهان ویلهلم پریر
حرفه هنری
پریر یکی از اعضای بنیانگذار انجمن هنرمندان دوسلدورف در سال ۱۸۴۴ بود. او گه گاه دانش آموزان خصوصی می‌گرفت، که یکی از آنها هلن سرل نقاش آمریکایی بود.
پایش زیست‌محیطی
پایش کیفیت هوا
آلاینده‌های هوا، مواد شیمیایی هستند که به‌طور طبیعی یا به دست انسان ایجاد شده‌اند و ممکن است به‌طور بالقوه تأثیر منفی بر محیط زیست و سلامت ارگانیسم‌ها داشته باشند. به دلیل پیشرفت تولید مواد شیمیایی جدید و فعل و انفعالات صنعتی که باعث افزایش آلاینده‌ها درجو زمین شده‌است و همچنین به دلیل تحقیقات و قوانین زیست‌محیطی، تقاضا برای نظارت بر کیفیت هوا افزایش پیدا کرده‌است.
یوهان ویلهلم پریر
خانواده
در حدود سال ۱۸۴۴، پریر با امیلی لاچنویتس، خواهر نقاش سیگموند لاچنویتس ازدواج کرد. آنها یک دختر به نام امیلی پریر و یک پسر به نام پال داشتند که هر دو نیز نقاش شدند.
تلمبه رضاآباد سالاری
تلمبه رضاآباد سالاری، یک آبادی از توابع بخش مرکزی، شهرستان کرمان در استان کرمان ایران است.
یوهان ویلهلم پریر
افتخارات
جاده ای در اشویلر، جایی که پریر در آن بزرگ شد، به افتخار وی در سال ۱۹۷۴ به جاده پریر تغییر نام داده شد. همچنین در شهر زادگاه او ریدیت یک خیابان به نام او وجود دارد.
پایش زیست‌محیطی
منابع
.
به‌طور بالقوه
بانک تارگو
بانک تارگو (Targobank) شرکت خدمات مالی و بانکداری آلمانی است، که در سال ۱۹۲۶ تأسیس شد.
کارا الخالده
کارا الخالده (Karra Elejalde؛ زادهٔ October 10, 1960) بازیگر اهل اسپانیا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به شهد پرتقال، ۱۰۰ متر، جهش به پوچی، راهنمای عشق چندنفره برای مبتدیان، ذیبا، زمین، سوئیس کوچک، سنجاب قرمز، ۱۸۹۸، آخرین مردان ما در فیلیپین و کیسه هوا اشاره کرد.
اولوپلیا
اولوپلیا (به لاتین: Olupeliya) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان جنوبی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
یوزف گوبلس
پاول یوزف گوبلس (۲۹ اکتبر ۱۸۹۷–۱ مه ۱۹۴۵) سیاست‌مدار ناسیونال سوسیالیست آلمانی بود که از ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵ وزارت اطلاع‌رسانی رایش سوم را بر عهده داشت و آخرین صدراعظم این حاکمیت پس از مرگ آدولف هیتلر به حساب می‌آمد.
گوبلس پیش از ورود به حکومت آلمان به روزنامه‌نگاری، کار در بانک و کارگزاری بازار بورس اشتغال داشت. او در سال ۱۹۲۴ وارد حزب نازی شد و به ریاست حزب در ایالت برلین رسید.
گوبلس توانست در عرض کوتاه‌ترین مدت تمام رسانه‌های آن روز را یکپارچه کند و تحت کنترل خود درآورد. او به زودی قدرت فیلم را به عنوان یک رسانهٔ مناسب برای تبلیغات سیاسی شناخت و از آن نهایت استفاده را برای تأثیر در افکار عمومی کرد.
زندگی
یوزف گوبلس روز ۲۹ اکتبر سال ۱۸۹۷ در رایت در ۲۵ کیلومتری غرب دوسلدورف به دنیا آمد. پدرش فریدریش کارمند یک شرکت بود. دو برادر بزرگ‌تر و دو خواهر کوچک‌تر داشت. گوبلس دچار گونه‌ای فلج اطفال در پای راست خود بود و هنگام راه رفتن می‌لنگید. عمل جراحی در سال ۱۹۰۷ برای رفع این نقیصه نتیجه‌ای نداشت. گوبلس بعدها در این باره نوشت: «زندگی پس از آن [عمل جراحی] بدون لذت بود. دیگر نمی‌توانستم به بازی دیگران بپیوندم. به یک گرگ تنها بدل شدم.» از همان کودکی به کتاب‌خوانی علاقه داشت و ظرفیت بالایی در هنر و تحصیل نشان می‌داد. با وجود محدودیت‌های فراوان مالی، والدینش اندوخته خود را صرف خرید یک پیانو برای او کردند. از همان سال‌ها شروع به نوشتن نمود. قدیمی‌ترین اشعار باقی‌مانده از او مربوط به سال ۱۹۱۲، زمانی که تنها پانزده سال داشت، دربارهٔ مرگ یکی از دوستانش است. پس از آغاز جنگ جهانی اول، بر خلاف دو برادرش، به علت ناتوانی جسمی برای خدمت مورد پذیرش قرار نگرفت. در جامعه‌ای سنت با عمیق نظامی‌گری، گفته می‌شود گوبلس این مسئله را «تحقیر» خود می‌دید و برای چند روز خود را در اتاقش زندانی کرد. مرگ خواهرش در اثر بیماری سل در سال ۱۹۱۵ فشارها بر روی او را افزایش داد. با این حال که از تجربه میدان‌های نبرد بی‌بهر بود، با پرورش روحیه‌ای شدیداً ملی‌گرا در او، گوبلس این جنگ را برای آلمان کاملاً مشروع و یک مبارزه دفاعی برای بقا می‌پنداشت.
گوبلس تحصیلات خود را در زمینه‌های ادبیات و فلسفه در دانشگاه‌های بن، هایدلبرگ و فرایبورگ انجام داد و پایان‌نامه دکترای خود را پیرامون ویلهلم فن شوتز، نویسنده رمانتیک سده نوزدهم میلادی نوشت. گوبلس عنوان رساله دکتری خود را با هدایت گوندولف، زمینه‌ای به تاریخ درام دراماتیک برگزید که بعدها در زمان وزارت آن را به زیربنای روحی و سیاسی رمانتیک گذشته تغییر داد. سال ۱۹۲۲ به حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران آلمان پیوست. سال ۱۹۳۳ به مقام وزارت پروپاگاندا در رایش سوم رسید و این سمت را تا هنگام مرگ در سال ۱۹۴۵ در اختیار داشت. هنگام وزارت تمام شاخه‌های رسانه‌های عمومی و هنر را در اختیار داشت و تمام سعی خود را برای جمع کردن مردم پشت آدولف هیتلر و دولت او به کار بست. هنگام جنگ جهانی دوم، وقتی که تبلیغات برای آلمان از اهمیتی دو چندان برخوردار بود، کار گوبلس نیز چند برابر شد.
منابع
۱-ژوزف گوبلس:کورت ریس. چاپ مؤسسه هلیس و کارتر. لندن. ۱۹۴۹. صفحهٔ ۱۶
باشگاه بسکتبال پاناتینایکوس
باشگاه بسکتبال پاناتینایکوس (Panathinaikos B.C.) تیم بسکتبال حرفه‌ای مستقر در آتن، یکی از تیم‌های باشگاه ورزشی پاناتینایکوس است. پانایتیناکوس یکی از قدیمی‌ترین باشگاه‌های یونان است و به عنوان موفق‌ترین تیم بسکتبال در یونان شناخته می‌شود و در میان بهترین‌های اروپا قرار دارد.
پیت ارلی
پیت ارلی (Pete Earley؛ زادهٔ) روزنامه‌نگار و نویسنده غیرداستانی اهل ایالات متحده آمریکا است.
فهرست شهرهای عراق
شهر و روستاهای مدرن
'جمعیت شهرهای عراق در سال ۲۰۰۸
بخش ریجفیلد، شهرستان هرون، اوهایو
بخش ریجفیلد (به انگلیسی: Ridgefield Township) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان هیورن، اوهایو واقع شده‌است. بخش ریجفیلد ۶۶٫۴ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۳۲۹ نفر جمعیت دارد و ۲۱۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
تلمبه زارعین باداموئیه
تلمبه زارعین باداموئیه، یک آبادی از توابع بخش مرکزی، شهرستان کرمان در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این آبادی در دهستان اختیارآباد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، سکنه دائم آن کمتر از ۳ خانوار بوده‌است.
نشریه بین‌المللی علوم و فناوری محیط زیست
نشریه بین‌المللی فناوری علوم محیط زیست یک مجله علمی و بررسی شده ی است که در حوزهٔ فناوری و مهندسی و مدیریت زیست محیطی به صورت ماهانه منتشر می‌شود. این نشریه در سال ۲۰۰۴ تأسیس شد و توسط اشپرینگر ساینس+بیزینس مدیا منتشر شده‌است. مجید عباسپور (دانشگاه آزاد اسلامی) سردبیر آن است.
ایالت پنجاب (هند بریتانیا)
ایالت پنجاب (به لاتین: Punjab Province) یک منطقهٔ مسکونی در راج بریتانیا است.
پنجاب ایالتی (استانی) از هند بریتانیا بود. بیشتر منطقهٔ پنجاب در سال ۱۸۴۹ توسط کمپانی هند شرقی تصاحب شد و یکی از آخرین مناطق شبه‌قاره هند بود که تحت کنترل انگلیس قرار گرفت. در سال ۱۸۵۸، پنجاب، به همراه بقیهٔ هند بریتانیا، تحت سلطهٔ مستقیم پادشاهی انگلستان قرار گرفتند. این استان شامل پنج تقسیم‌بندی بود؛ دهلی، جلندر، لاهور، مولتان و راولپندی و تعدادی از ایالت‌های محلی بود. در سال ۱۹۴۷، تقسیم هند منجرشد که این استان به بخش‌های پنجاب شرقی و پنجاب غربی، تقسیم شود و تحت سلطهٔ دولت‌های تازه استقلال یافتهٔ هند و پاکستان قرارگیرد.
اولیگودا
اولیگودا (به لاتین: Oligoda) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان جنوبی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
سعادت آکسوی
سعادت آکسوی هنرپیشه اهل ترکیه است. وی از سال ۲۰۰۳ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به تخم‌مرغ، شیر، عشق به زبان دیگر، ریباند، دوبار متولد شد، حریم سلطان و وطنم تویی اشاره کرد.