cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فوم فلزی
منابع
فوم‌های فلزی (دیواندری مهدی-وحید گلپایگانی علیرضا-شاهوردی حمیدرضا-تهران-دانشگاه علم و صنعت ایران-۱۳۸۵) روش‌های تولید فوم‌های فلزی (سعیدی حیدری مینا-بهاروندی حمیدرضا-دانشگاه صنعتی مالک اشتر) مجله فنی مهندسی ساخت و تولید Www.irmpm.com
سلامی
سَلامی یا سَلامه؛ نام شهری تاریخی در بخش سلامی شهرستان خواف استان خراسان رضوی ایران است. این شهر دارای آثار تاریخی نظیر کوشک سلامی، سد سلامی، آسیاب دوقلو سلامی می‌باشد. مسافت این شهر تا مرکز شهرستان، حدود ۲۵کیلومتر است.
وجه تسمیه
با توجه به تاریخ سلامی یا سلومک در متون تاریخی این شهر قبل از ورود اسلام به ایران وجود داشته‌است تا جایی که کوشک و بند سلامی متعلق به دورهٔ ساسانیان بوده و سلامی نامی عربی و مشتق شده از کلمه سلام عربی نیست بلکه واژه‌ای فارسی است. شهر زوزن و سلامی در کتب تاریخی همراه هم به عنوان آبادی‌های مشهور ولایت خواف آمده، و قدمت این شهر مثل زوزن به دورهٔ اشکانی و سلوکی می‌رسد و کلمه سلومه که نام اولیه سلامی است از اسامی رایج در دورهٔ سلوکیان می‌باشد.
پیشینه
سلومک؛ شهری باستانی در ولایت خواف، ربع نیشابور قرار داشته و براساس نوشته‌های مقدسی، ابن حوقل و اصطخری این شهر در قدیم از شهرهای آباد خواف بوده و به نام‌های سلومه، سلومک شناخته و مرکز حکومت بوده‌است. حمدالله مستوفی در نزهت القلوب گفته‌است: سلامه، سنجان، زوزن از توابع خواف است که ملک زوزن در آنجا عمارت عالی بنا کرده‌است. میوه‌هایش انار، انگور، انجیر و خربزه است و ابریشم و روناس زیادی دارد.
در سال ۶۰۴ قمری که حاکم هرات علیه سلطان خوارزمشاه قیام کرد، ملک زوزن به طرفداری از سلطان به مقابله با او رفت و وی را در هرات دستگیر نمود. اموالش مصادره گشت و او را به سلومه فرستادند و زندانی کردند. از این واقعه چنین پیداست که سلامه از شهرهای تابعه و مورد اعتماد ملک زوزن بوده و زندان مطمئن ملک هم در این شهر قرار داشته و همچنین از طبقهٔ زیرین کوشک سلامه برای زندانیان سیاسی استفاده می‌شده‌است. در سال ۶۰۷ قمری که ملک زوزن حکومت کرمان را داشت، قلعهٔ سلامه و کوشک را عمارت کرده‌است. در سال ۶۹۵ قمری، رکن‌الدین محمود سیستانی به خواف لشکر کشید و بزرگ‌زادگان خواف در سلامه با او نبرد کردند که به علت شکست و تسلیم شدن آن‌ها امیر محمود سیستانی پس از آرامش، یک سال و نیم در آنجا اقامت نمود.
در اوایل سده دهم قمری که مراد بیگ ترکمان از ترس شاه اسماعیل صفوی به خواف آمد تا در خواف پناه جوید، شاه اسماعیل رسید و او را با ۷هزار ترکمان همراهش مغلوب و مقتول نمود و خود در قلعهٔ خواف فرود آمد که بر اساس مدارک تاریخی این قلعه سلامه بوده‌است. چون حاکم خواف در قلعهٔ سلامی سکونت داشته از سال ۷۳۷ قمری که زوزن ویران گردید تا اواخر دوره صفوی؛ مرکز حکومت شهر سلامه بوده‌است.
در اواخر دوره قاجار، سلامی متعلق به ارباب جمشید سرمایه‌دار زرتشتی بود اما با ورشکستگی وی، دولت در سال ۱۲۹۴ خورشیدی این آبادی را در برابر پرداخت بدهی‌های او به بانک‌های شاهنشاهی و استقراضی تصرف کرد.
موقعیت
شهر سلامی از شهرهای بزرگ شهرستان خواف است که در فاصله ۹۰ کیلومتری تربت حیدریه و ۲۵ کیلومتری خواف قرار دارد. از شمال به روستای خیرآباد، جنوب‌شرقی به روستای چهارده و شمال‌غربی به روستای احمدآباد، غرب به روستای حسن‌آباد و شرق به روستای قلعه‌نو منتهی می‌شود.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۷٬۵۵۵ نفر (در ۱٬۹۵۱ خانوار) بوده‌است.
اشکومن
اشکومن (به انگلیسی: Ishkoman Valley) یک دره در پاکستان است که در ناحیه غذر واقع شده‌است.
SBD
SBD در معانی زیر کاربرد دارد:
مرفق ذات‌الکرسی
مِرفَق ذات‌الکُرسی (آرنج خداوند تخت) یا تتا ذات‌الکرسی از ستارگان صورت فلکی ذات‌الکرسی است.
بوران‌ها
بوران‌ها دسته‌ای از ترکیبات شیمیایی معدنی هستند که از دو عنصر بور و هیدروژن تشکیل شده‌اند. فرمول کلی این دسته ترکیبات به صورت BxHy است که در آن x و y دو عدد صحیح هستند. از این ترکیبات در تولید سوخت‌های پر انرژی از جمله سوخت جت استفاده می‌شود. از دیگر کاربردهای این ترکیبات می‌توان به دی‌بوران اشاره کرد، که در اثر حرارت تجزیه شده و می‌توان به وسیله آن پوششی از جنس بور خالص ایجاد کرد که در موارد خاص از جمله تجهیزات هسته‌ای کاربرد دارد. بوران‌ها همچنین در صنایع پلیمر و لاستیک برای ایجاد برخی خواص ویژه در پلیمر‌ها و همچنین تولید لاستیک‌های سیلیکونی کاربرد دارد.
بوران‌ها واکنش پذیر بوده و در تماس با هوا خاصیت انفجاری دارند. واکنش پذیری این مواد با افزایش جرم مولی و تعداد اتم‌ها کاهش می‌یابد. به دلیل همین واکنش پذیری بالا معمولاً این مواد در آزمایشگاه‌ها در شرایط خاص نگهداری می‌شود.
برخی بوران‌های مهم و شناخته شده در تصاویر زیر دیده می‌شوند:
آمریکای زیرزمینی
آمریکای زیرزمینی (Underworld U.S.A.) فیلمی نئو-نوآر به کارگردانی ساموئل فولر محصول سال ۱۹۶۱ سینمای آمریکاست. از بازیگران آن می‌توان به کلیف رابرتسون، لری گیتس، پیتر بروکو، و رابرت امهارت اشاره کرد.
جنتیانلا کوینکوئفولیا
جنتیانلا کوینکوئفولیا نام یک گونه از تیره جنطیانیه است.
دافدار
دافدار (به لاتین: Dafdar) یک منطقهٔ مسکونی در چین است که در شهرستان خودمختار تاشکورگان تاجیک واقع شده‌است. دافدار ۱۱٬۴۰۰ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۷۱۸ نفر جمعیت دارد و ۳٬۷۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
SBY
SBY در معانی زیر کاربرد دارد:
SCE
SCE در معانی زیر کاربرد دارد:
کرانجساک چمنان
کرانجساک چمنان (เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์؛ December 17, 1917 – 1917:12:17, December 23, 2003) سیاستمدار اهل تایلند بود. وی از ۱۱ نوامبر ۱۹۷۷ تا ۳ مارس ۱۹۸۰ نخست‌وزیر تایلند بود.
پس از برگزاری کودتای موفق در ۱۹۷۷، از کرانجساک چمنان خواسته شد که نخست‌وزیری به‌عهده بگیرد. وی تا سال ۱۹۸۰ حکومت کرد و همزمان مناصب وزیر دفاع و وزیر کشور و فرماندهی کل نیروهای مسلح تایلند را عهده‌دار بود.
دیوید برکوف
دیوید برکوف (زادهٔ November 30, 1966) شناگر اهل ایالات متحده آمریکا است.
دیوار (مجموعه‌داستان)
دیوار نام یک کتاب ادبی است که توسط ژان پل سارتر، نویسندهٔ اهل فرانسه نوشته شده‌است. این کتاب یکی از آثار مشهور ادبی جهان است.
تتا سگ بزرگ
تتا سگ بزرگ یک ستاره است که در صورت فلکی سگ بزرگ قرار دارد.
دیوار (مجموعه‌داستان)
این کتاب از چند مجموعه داستان تشکیل شده است که به ترتیب عبارتند از: دیوار، اتاق، هروستراتوس، صمیمیت، و کودکی یک رهبر.
چند مترجم این اثر را به فارسی ترجمه کرده‌اند: پرویز شکیب (تهران: شهریار، بی تا.)، صادق هدایت (۱۳۲۴)، داریوش سیاسی (۱۳۴۹) و ابوالحسن نجفی (در گزیدة داستانهای‌کوتاه نویسندگان معاصر فرانسه. ۱۳۶۶).
SDC
SDC در معانی زیر کاربرد دارد:
تپه معصومیه ۲
تپه معصومیه ۲ مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اراک، بخش مرکزی، دهستان معصومیه، روستای معصومیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کتابخانه ملی کره جنوبی
کتابخانه ملی کره جنوبی (به انگلیسی: National Centeral Library of Korea South)
تأسیس کتابخانه ملی مرکزی کره جنوبی به سال ۱۹۴۵ بازمی‌گردد که ساختمان آن در سئول به پایان رسید. در سال ۱۹۵۷ کتابخانه ملی، یک کتابخانه شاخه نیز در Ahyeon تأسیس کرد. در سال ۱۹۷۴ به علت تنگی جا کتابخانه به محل دیگری انتقال یافت. به دنبال آن کتابخانه شاخه نیز در سال ۱۹۸۱ به محل بزرگتری انتقال یافت. در سال ۱۹۸۲ کتابخانه، برنامه کامپیوتری شدن خدمات خود را آغاز کرد. در سال ۱۹۸۸ ساختمان مجهز و مدونی برای کتابخانه ساخته شد. در سال ۱۹۹۱ کتابخانه از وزارت آموزش و پرورش منتزع و تحت لوای وزارت فرهنگ درآمد و در همان سال، سازمان جدید شامل ۲ دپارتمان، ۷ بخش و یک دفتر خدمات ماشینی و یک کتابخانه شاخه به تصویب رسید. ساختمان اصلی شامل ۴۳۶۸۴ مترمربع در ۷ طبقه‌است و در فضایی به مساحت ۱۴۱۹۰۵ متر مربع قرار گرفته‌است.
سلطان مرزوقی
سلطان بن احمد مرزوقی  از بزرگان منطقه و شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان در جنوب ایران بوده‌است. نام کامل وی: سلطان بن احمد بن راشد بن حسین بن مطر بن راشد بن سلیمان بن مساوی بن نشوان بن مرزوق المرزوقی. یکی از حکمرانان منطقه و رئیس «قبیله مرزوقی» و حاکم مغویه، از بزرگان منطقه بود. در دوران حکمرانی او بر مغویه و مناطق تابعه امنیت برقرار شده بود. او در روز دوشنبه ۲۷ رمضان در سال ۱۳۷۰ هجری قمری در مغویه درگذشت.
آملیا لی‌لی
آملیا لی‌لی (Amelia Lily؛ زادهٔ October 16, 1994) خواننده و موسیقی‌دان انگلیسی است. وی از سال ۲۰۱۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
کتابخانه ملی کره جنوبی
منابع
سلطانی، پوری؛ راستین، فروردین/ دانشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی
لا سو دورجل
لا سو دورجل (به اسپانیایی: Seo de Urgel) یک دهستان در اسپانیا است که در الت یورگل واقع شده‌است.
هاچیجوجیما
جزیرهٔ هاچیجوجیما یکی از جزایر ایزو است. از نظر تقسیمات کشوری این جزیره یکی از بخش‌های استان توکیو محسوب می‌شود. کوه این جزیره از نظر آتشفشانی فعال است و کوه هاچی‌جو فوجی نام دارد. در این جزیره چشمهٔ آبگرم هاچیجوجیما وجود دارد.
دسترسی به جزیره
برای رفتن به این جزیره باید از کشتی یا قایق‌های شرکت دریایی توکائی کیسن (東海汽船) استفاده کرد. به‌طور کلی از هفت ترمینال مختلف این شرکت در شرق هونشوی ژاپن می توان به هفت جزیرهٔ سیاحتی مجمع الجزایر ایزو سفر کرد. در داخل توکیو دو ترمینال توکائی کیسن وجود دارد. ترمینال واقع در یوکوهاما بنام اوسان باشی (横浜／大さん橋ターミナル) و ترمینال دیگر در ایستگاه هاماماتسوماچی (浜松町駅) (یکی از ایستگاه‌های خط یامانوته واقع شده و تاکه شیبا ( 東京・竹芝客船ターミナル ) نام دارد. از در شمالی ایستگاه هاماماتسوماچی تا ترمینال تاکه شیبا در حدود ۷ دقیقه پیاده راه است.
اتلدورف
اتلدورف (به آلمانی: Etteldorf) یک شهر در آلمان است که در بیتبورگ-پروم واقع شده‌است.
وروار سفلی
وروار سفلی، روستایی از توابع بخش جبالبارز جنوبی شهرستان عنبرآباد در استان کرمان ایران است.
نروژ در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۰
کشور نروژ در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۰ سیدنی با ۹۳ ورزشکار شامل ۴۴ مرد و ۴۹ زن شرکت نمود ورزشکار این کشور در ۵۴ رویداد در ۱۵ رشته ورزشی به رقابت پرداختند که حاصل آن کسب ۴ مدال طلا ۳ مدال نقره ۳ مدال برنز و کسب مقام نوزدهمی در این رقابت‌ها بود.
گیلنیا
گیلنیا نام یک سرده از تیره گلسرخیان است.
دیو خودخواه
دیو خودخواه نام یک کتاب ادبی است که توسط اسکار وایلد، نویسندهٔ اهل انگلستان نوشته شده‌است. این کتاب یکی از آثار مشهور ادبی جهان است.
گواهی سپرده
گواهی سپرده یا گواهی سپردهٔ سرمایه‌گذاری، یکی از ابزارهای مالی جهت جذب منابع کوتاه مدت سرمایه‌گذاران، به‌ویژه اشخاص حقوقی و شرکت‌های سرمایه‌گذاری بوده و به دو صورت گواهی سپردهٔ سرمایه‌گذاری عام و خاص تقسیم می‌شود. گواهی سپردهٔ مدت‌دار ویژهٔ سرمایه‌گذاری عام، به سپرده‌ای اطلاق می‌شود که نزد بانک با سررسید مشخص، افتتاح می‌شود و بانک در ازای آن، اقدام به صدور گواهی به همین نام می‌نماید. گواهی سپردهٔ مدت‌دار ویژهٔ سرمایه‌گذاری خاص، نیز سپرده‌ای است، که بانک به منظور تجهیز منابع برای تأمین مالی طرح‌های مشخص جدید سودآور تولیدی، ساختمانی، خدماتی و نیز توسعه و تکمیل طرح‌های سودآور موجود، با سررسید مشخص، افتتاح نموده و در ازای افتتاح سپرده، گواهی سپردهٔ مدت‌دار ویژهٔ سرمایه‌گذاری خاص، صادر می‌نماید.
روزگونه
روزگونه یا رودگونه (سده پنجم پیش از میلاد) شاهدخت هخامنشی، دختر خشایارشا یکم و شهبانو آمستریس و همچنین خواهر اردشیر یکم بود. وی احتمالا با یکی از بزرگان پارسی ازدواج کرده اما به گفته کتزیاس او مانند خواهرش آمیتیس و مادرش آمستریس نقش بزرگی در دربار اردشیر بازی نمی‌کرد.
استیکو (فیلم)
استیکو (Stico) یک فیلم به کارگردانی خائیمه د آرمینیان است که در سال ۱۹۸۵ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به فرناندو فرنان گومز، آگوستین گونسالس، کارمه الیاس، و آمپارو بارو اشاره کرد.
الیزابت بلک‌برن
الیزابت هلن بلک‌برن زیست‌شناس استرالیایی‌تبار آمریکایی، پژوهشگر، استاد دانشگاه و برندهٔ نوبل پزشکی سال ۲۰۰۹ است.
الیزابت بلک‌برن در سال ۱۹۴۸ در تاسمانی به دنیا آمد. علاقه اش به حیوانات او را به سمت رشته زیست‌شناسی سوق داد. پس از این که کارشناسی و کارشناسی ارشدش را از دانشگاه ملبورن دریافت کرد برای تحصیل در دکترا به دانشگاه کمبریج رفت و در پروژه تحقیقاتی خود بر روی توالی‌های DNA باکتریوفاژها مطالعه کرد. او برای ادامه تحقیقات خود یک دوره فوق‌دکتری را در دانشگاه ییل گذراند و سپس به عضویت هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیا در برکلی درآمد. او از ۱۹۹۰ میلادی، تا امروز نیز استاد پزشکی و فیزیولوژی در دانشگاه کالیفرنیا در سانفرانسیسکو است.
مطالعات او بر روی ساختار کروموزوم ادامه یافت و او به ساختاری در انتهای کروموزوم به نام تلومر دست یافت. الیزابت متوجه شد که در تلومرها توالی‌های DNA کم‌اهمیت و تکرار شونده ای وجود دارند که هر بار در تقسیم سلولی بخشی از آنها برای حمایت از توای‌های اصلی و کد کنندهٔ DNA می‌شکند. هر چه سن ما بیشتر می‌شود این توالی‌های تلومر کمتر می‌شوند و به این ترتیب احتمال تخریب DNA ما بالاتر می‌رود. از دست رفتن این اطلاعات در DNA باعث می‌شود که سلولهای ما دیگر به خوبی سابق کار نکنند یا بمیرند، که نتیجه این اتفاقات به بیماریهایی نظیر سرطان، از بین رفتن فعالیت اندامها و الزایمر منتهی می‌شود. الیزابت بلک برن و دانشجویانش آنزیم تلومراز را کشف کردند که به حفظ طول کروموزوم در تلومر کمک می‌کند و به این ترتیب نامزد جایزه نوبل پزشکی در سال ۲۰۰۹ شدند. آنها دریافتند که حفاظت از طول تلومرها تأثیر مستقیمی بر طول عمر موجودات دارد.
جایزه نوبل پزشکی
یکصدمین جایزهٔ نوبل پزشکی، به الیزابت بلک‌برن، جک ژوستاک و کارول گریدر، به خاطر پژوهش‌هایشان در زمینهٔ کشف مکانیزم حفاظت تلومر از کروموزوم‌های خطی، اهدا شد.
در رسانه‌ها
نشریهٔ تایم، الیزابت بلکبرن از دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو را یکی از ۱۰۰ شخصیت اثرگذار جهان می‌داند.
محمدعلی ملکی
محمدعلی ملکی یزدی (۱۲۸۲ یزد – ۱۳۷۵) پزشک، استاد دانشگاه تهران و وزیر بهداری دولت محمد مصدق بود. او از پیشگامان مبارزه با مالاریا در ایران شناخته می‌شود.
تحصیلات
تحصیلات را به سبک قدیم آغاز کرد و نزد پدرش میرزا عبدالوهاب ملک‌الاطباء طب قدیم آموخت. در چهارده سالگی به تهران رفت و در دارالفنون به تحصیل پرداخت. سپس دوره مدرسه عالی طب را گذراند.
فعالیت‌های سیاسی و اداری
دکتر ملکی در سال ۱۳۱۴ به ایران بازگشت و در کنار تدریس در دانشگاه، در بیمارستان‌هایی مانند رازی، راه‌آهن و بیمارستان شماره ۲ شهر به طبابت پرداخت. او دو بار نیز به وزارت رسید. نخست در یازدهم مهر ۱۳۳۰ در کابینه اول دکتر مصدق جایگزین دکتر حکیم‌الدوله ادهم شد و سپس در کابینه دوم مصدق به جانشینی صبار فرمانفرمائیان به وزارت بهداری منصوب شد.
ملکی در زمان وزارت با حکم نخست‌وزیر مسئول کمیته مشترک ایران و آمریکا بود که با حضور مسئولان وقت سازمان برنامه، احمد زنگنه، وزیر فرهنگ محمود حسابی، وزیر کشاورزی خلیل طالقانی و ابوالحسن راجی معاونت سازمان برنامه و بودجه برای اجرائی شدن اصل چهار ترومن در ایران تشکیل می‌شد.
محمدعلی ملکی پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، مدتی به زندان افتاد. او از ملی گرایان مخالف با حکومت محمدرضا پهلوی بود و در دوره‌های مختلف ه دلیل همین مخالفت، چندین بار دستگیر شد.
ملکی در سال ۱۳۴۷ با رتبه استادی کرسی بالینی بیماریهای پوست و آمیزشی بازنشسته شد. او از پیشگامان مبارزه با مالاریا در ایران شناخته می‌شود.
SDP
SDP در معانی زیر کاربرد دارد:
رفیق پانجونی
رفیق پانجونی (Ընկեր Փանջունի) یک فیلم کمدی است محصول سال ۱۹۹۲، به کارگردانی اس. آیوازیان و آرمان ماناریان
SEA
SEA در معانی زیر کاربرد دارد:
روابط تاجیکستان و روسیه
روابط روسیه و تاجیکستان (Российско-таджикские отношения) رابطه دو جانبه بین فدراسیون روسیه و تاجیکستان است. هر دو کشور متحدان نزدیک و اعضای سازمان همکاری شانگهای، اتحاد نظامی تشکیل شده توسط سازمان پیمان امنیت جمعی و کشورهای مستقل همسود هستند. تاجیکستان میزبان واحدهای نظامی و زیرساخت‌های روسی در آسیای میانه است. تاجیکستان و روسیه همچنین در زمینه‌های مربوط به افغانستان همکاری نزدیک دارند و در عملیات ضد تروریسم، مبارزه با مواد مخدر و اطلاعاتی شریک هستند.
در تاریخ ۲۵ مه ۱۹۹۳، پیمان دوستی و همکاری متقابل بین دو کشور امضا شد.
تاجیکستان وابستگی زیادی به حواله‌های دریافتی از روسیه دارد. در سال ۲۰۱۲، تاجیکستان ۳٫۵۹۵ میلیارد دلار آمریکا از طریق حواله‌های مهاجر دریافت کرده‌است که معادل ۴۸٪ از تولید ناخالص داخلی آن است. حدود ۱٫۵ میلیون تاجیک در خارج از کشور بیشتر در روسیه کار می‌کنند.
الکسی پنتورو
الکسی پنتورو (Alexis Pinturault؛ زادهٔ March 20, 1991) اسکی‌باز آلپاین اهل فرانسه است.
تپه آلقیر
تپه آلقیر مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اردبیل، بخش مرکزی، دهستان بالغلو، روستای آلقیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه وان
قلعه وان دژ ای است برفرازکوه‌های کرانه خاوری دریاچه وان در ترکیه که امروزه به شکل مخروبه‌ای با ستونهای بزرگ و دیوارهای سربه فلک کشیده درآمده‌است.دژ مستحکمی از سنگ های بزرگی توسط پادشاهی اورارتو ساخته شده است .اورارتو در میان قرون ۹ و ۷ پیش از میلاد است، و این دژ باستانی اوراتوری بزرگترین در نوع خود است. این دژ از بخش های باقی مانده ویرانه های شهر توشپا ، پایتخت باستان اورارتوی در طول قرن ۹ پیش از میلاد است. تعدادی از استحکامات مشابه در سرتاسر پادشاهی اورارتو ساخته شده است ، که معمولاً در مکانهایی که ارمنستان امروزی ،ترکیه و ایران است پیوند دارد. پادشاهی های گوناگونی مانند مادها ، هخامنشیان ، ارمنی ها ، اشکانیان ، رومی ها ، پارسیان ساسانی ، بیزانس ، اعراب ، سلجوقیان ، صفوی ، افشاریه ، عثمانی و روس هر کدام در یک زمان قلعه را کنترل می کردند. قلعه باستانی وان در غرب وان در خاور دریاچه وان در استان وان از ترکیه قرار دارد. بتر
قدمت این قله به قرن ۹ قبل از میلاد می‌رسد.
در نزدیکی این قلعه سنگ نوشته ای از خشایارشا شاه پارسی وجود دارد.
کتیبه هخامنشی
کتیبه خشایارشا اول در وان یک کتیبه سه زبانه کلیشه ای خشایارشا بزرگ از قرن 5 قبل از میلاد بر روی یک قسمت صاف از صخره سنگی ، حدود ۲۰ متر (۶۰ فوت) بالاتر از زمین نزدیک قلعه ، نقش بسته است. این طاقچه در ابتدا توسط پادشاه خشایارشا ، پادشاه داریوش تراشیده شد ، اما سطح آن را خالی گذاشت. این کتیبه تقریباً در شرایط عالی باقی مانده و به سه ستون از ۲۷ سطر تقسیم شده است که به پارسی باستان ، بابلی و ایلامی نوشته شده اند (از چپ به راست)
منابع
فرهنگی و توریستی سفارت ترکیه در ایران
SED
SED در معانی زیر کاربرد دارد:
لایروبی
لایروبی کندن مواد از محیط آبی است. دلایل احتمالی برای لایروبی شامل بهبود آب‌نماهای موجود است. تغییر شکل ویژگی‌های زمین و آب برای تغییر زهکشی، امکان کشتیرانی و کاربرد بازرگانی. ساخت سدها، خاکریزها و دیگر روش‌های کنترل برای نهرها و نوار ساحلی. و بازیابی ذخایر معدنی با ارزش یا زندگی دریایی دارای ارزش بازرگانی. در همه موارد به جز چند مورد، حفاری توسط یک دستگاه‌های شناور متخصص به نام به لایروب (Dredger) انجام می‌شود.
آلبرتو دی روسی
آلبرتو دی روسی (Alberto De Rossi؛ زادهٔ September 9, 1957) بازیکن فوتبال است.
لیلکی (سرده)
لیلکی نام یک سرده از زیرخانواده ارغوانیان است.
SGS
SGS در معانی زیر کاربرد دارد:
داهونگلیوتان
داهونگلیوتان (به لاتین: Dahongliutan) یک منطقهٔ مسکونی در چین است که در شهرستان هوتان واقع شده‌است. داهونگلیوتان ۴٬۲۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
راز بزرگ (کتاب مترلینک)
راز بزرگ نام یک کتاب ادبی است که توسط موریس مترلینک، نویسندهٔ اهل بلژیک نوشته شده‌است.
زمان در آنگولا
زمان آنگولا زمان استاندارد و هماهنگ در کشور آنگولا است. زمان تمام بخش‌های کشور آنگولا یوتی‌سی ۱:۰۰+ (زمان آفریقای غربی) است و هرگز وقت ساعت تابستانی استفاده نمی‌کنند.
روز معلم
در سطح بین‌المللی، به پیشنهاد یونسکو روز ۵ اکتبر (۱۳ مهر) هر سال به عنوان روز جهانی معلم نامگذاری شده‌است. با این حال در بسیاری از کشورها از جمله ایران در روز متفاوتی جشن گرفته می‌شود.
پیش از انقلاب
سابقهٔ نام‌گذاری روز معلم در ۱۲ اردیبهشت به قبل از انقلاب ۵۷ برمی‌گردد و مناسبت آن، کشته شدن یکی از معلمان به نام ابوالحسن خانعلی در روز ۱۲ اردیبهشت سال ۱۳۴۰ در تجمع اعتراض‌آمیز معلمان در میدان بهارستان بود.
ابوالحسن خانعلی معلمی ساده و معمولی و بدون گرایش حزبی بود. همهٔ احزاب از او تجلیل کرده‌اند، اما تاکنون هیچ حزبی ادعای وابستگی او را به خود نکرده‌است.
پس از انقلاب
پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ و ترور مرتضی مطهری در یازدهم اردیبهشت ۱۳۵۸، روز کشته شدن وی با یک روز تأخیر عنوان شد و دوازدهم اردیبهشت مجدداً به این مناسبت به نام روز معلم نام گرفت.
پس از انقلاب جمهوری اسلامی ایران خبر ترور و قتل مرتضی مطهری به دست اعضای گروه فرقان (که شب قبل اتفاق افتاده بود) در ۱۲ اردیبهشت منتشر شد و به همین مناسبت نیز همین روز دوباره به نام روز معلم نامگذاری گردید.
قطعنامه مهرگان
ماجرا از این قرار بود که «باشگاه مهرگان» یا همان مجمع صنفی معلمان در ۱۸ بهمن ۱۳۳۹ طی قطعنامهای درخواست افزایش حقوق معلمان را مطرح کرد. ریاست این باشگاه با فردی به نام محمد درخشش بود. باشگاه مهرگان در «لاله‌زار نو»، در خانه‌ای ۵۰۰ متری قرار داشت.
در پی این قطعنامه، معلمان زیادی حمایت خود را از آن اعلام کردند.
دولت وقت در آن زمان به نخست‌وزیری جعفر شریف‌امامی تازه تشکیل شده بود. جهانشاه صالح، وزیر فرهنگ وقت، لایحه «اشل حقوقی جدید فرهنگیان» را به مجلس برده بود، اما این لایحه مورد موافقت معلمان نبود.
بنابراین، بنا به درخواست باشگاه مهرگان، معلمان از روز ۱۲ اردیبهشت ۱۳۴۰ دست به اعتصاب زدند و مدارس را تعطیل کردند و برای اعتراض مقابل مجلس در میدان بهارستان تجمع کردند.
خون‌ریزی در بهارستان
مأموران نظامی شاهنشاهی برای متفرق کردن معلمان از ماشین آب‌پاش استفاده کردند، اما معلمان با اینکه خیس شده بودند، در جای خود ماندند. گفته می‌شود ردیف اول که معلمان زن بودند، بیشتر در معرض خیس شدن بودند. بنا به روایتی، در این میان، عده‌ای از معلمان برای اینکه جلوی خیس شدن همکاران خود را بگیرند، تلاش کردند، مسیر شلنگ‌های آب‌پاش را منحرف کنند. به این ترتیب درگیری بین معلمان و مأموران شدت گرفت. مأموران با تیراندازی هوایی و استفاده از باتوم می‌خواستند معلمان را متفرق کنند، اما در این وقت، سرگرد ناصر شهرستانی، رئیس کلانتری بهارستان با شلیک تیر مستقیم، موجب تحولات بیشتری در آن ایام شد. سه نفر در اثر تیراندازی مأموران و حمله با سرنیزه یا چاقو مجروح شدند و یکی از گلوله‌های شهرستانی به پیشانی معلم جوانی به نام ابوالحسن خانعلی نشست.
خانعلی، اهل یکی از توابع تهران به نام کن (تهران) بود و به عنوان دبیر فلسفه و عربی در دبیرستان‌های جامی و شریف تدریس می‌کرد. خانعلی با مدرک لیسانس معقول و منقول در سال ۱۳۳۵ به استخدام وزارت فرهنگ درآمده بود و هم‌زمان با تدریس، دوره دکترای فلسفه را در دانشگاه تهران می‌گذراند.
گفته می‌شود که جنازه خانعلی از بیمارستان بازرگان به مسجد اسکندری منتقل شد و «یکصد معلم» دور جنازه را گرفتند تا به دست حکومت نیفتد.
بزرگ‌ترین تظاهرات بعد از کودتا
جعفر شریف امامی در خاطرات خود نوشت: «وقتی خانعلی تیر خورد ساعت ۱۱:۳۰ شب به کاخ شاه احضار شدم. شاه گفت قرار است فردا شیطنت کنند و جنازه را راه بیندازند و شلوغ کنند». امامی به شاه وعده می‌دهد که جلوی اخلالگری را بگیرد. با وجود قول نخست‌وزیر به شاه، تشییع جنازه خانعلی در روز ۱۳ اردیبهشت به بزرگ‌ترین تظاهرات خیابانی بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تبدیل شد. نه تنها معلمان که گروه‌های مختلف در تشیع جنازه او حضور یافتند و او را در ابن‌بابویه دفن کردند.
در پایان این تشیع جنازه باشکوه، قطعنامه‌ای قرائت شد که مهم‌ترین بندهای آن، درخواست استعفای دولت شریف امامی، اجرای قطعنامه باشگاه مهرگان در مورد افزایش حقوق معلمان و مجازات قاتل خانعلی بود.
در پی این حوادث، شریف امامی روز ۱۶ اردیبهشت ۱۳۴۰ استعفای خود را به دربار تسلیم کرد و شاه، علی امینی را به عنوان نخست‌وزیر معرفی کرد.
پایان کار
معلمان معترض در شب هفت خانعلی، روز ۱۲ اردیبهشت را روز معلم نامیدند: «اجتماع عمومی معلمین پایتخت در تاریخ روز ۱۸ اردیبهشت ماه سال ۱۳۴۰ تصویب کردند که روز دوازدهم اردیبهشت ماه به یاد بود اعتصاب موفقیت‌آمیز معلمین ایران و شهادت معلم دانشمند مرحوم دکتر خانعلی، روز معلم اعلام گردد. در این روز همه ساله کلیه مدارس و مؤسسات فرهنگی در سرتاسر کشور تعطیل رسمی خواهد بود و مراسم خاصی اجرا خواهد گردید».
امینی با درخشش، رئیس باشگاه مهرگان، دیدار کرد و علاوه پذیرفتن شرایط معلمان، گفت که قصد دارد بنا به درخواست معلمان، او را به عنوان وزیر فرهنگ به مجلس شورای ملی معرفی کند. سرگرد شهرستانی برکنار و تحویل دادگستری شد، هیئت دولت تصویب کرد که حقوق معلمان افزایش یابد و محمد درخشش به عنوان وزیر فرهنگ به کار مشغول شد.
به این ترتیب، اعتصاب معلمان بعد از دوازده روز، در روز ۲۳ اردیبهشت ۱۳۴۰ پایان یافت. هجده سال بعد مرتضی مطهری در شامگاه یازده اردیبهشت ۱۳۵۸ به دست گروه فرقان کشته شد و روز ۱۲ اردیبهشت دوباره به نام روز معلم نامگذاری شد.
ولادیمیر آنتونف-افسینکو
ولادیمیر آلکساندروویچ آنتونوف-اوسنکو (Владимир Александрович Антонов-Овсеенко؛ March 9, 1883 – 1883:3:9, February 10, 1938) یکی از رهبران انقلابی بلشویک، سیاستمدار و دیپلمات اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان پرچم سرخ شده‌است.
وروار علیا
وروار علیا، روستایی از توابع بخش جبالبارز جنوبی شهرستان عنبرآباد در استان کرمان ایران است.
محوطه برآفتاب ۲
محوطه برآفتاب ۲ مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، ۱/۶ کیلومتری غرب روستای دره ماهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
وروار علیا
جمعیت
این روستا در دهستان گرمسار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.
SIV
SIV در معانی زیر کاربرد دارد:
فیلم‌شناسی هارولد لوید
در صفحهٔ حاضر، تمامی فیلم‌های کمدین و بازیگر آمریکایی هارولد لوید (۱۹۷۱–۱۸۹۳) گردآوری شده‌است. فیلم‌های کمدی هارولد لوید در دوران فیلم‌های صامت بسیار اثرگذار و موفق بودند.
بسیاری از این فیلم‌ها از مجموعه آرشیو شخصی لوید و آرشیوهای گوناگونی در سراسر جهان به‌دست آمده‌است. برخی از آنها نیز بر روی دی‌وی‌دی یا دیسک بلوری در دسترس هستند. نگاتیوهای بسیاری از فیلم‌های کوتاه اولیه لوید در جریان یک آتش‌سوزی در املاک او در سال ۱۹۴۳ از بین رفتند. این تلفات شامل پنج فیلم از شش فیلم مجموعه «ویلی ورک»، ۵۳ فیلم از ۶۷ فیلم «لوک تنها» و ۱۵ فیلم از ۸۱ فیلم‌های تک‌حلقه‌ای پرسوناژ «عینکی» می‌شد. تمام فیلم‌های هارولد لوید پس از دردسر برادوی (۱۹۱۹)، به شکل کامل در آرشیوهای گوناگون موجود است. او فیلم‌های بلند خود را با دقت حفظ کرد و این فیلم‌ها امروزه در شرایط عالی موجود هستند. تمامی فیلم‌ها به ترتیب تاریخ اکران فهرست شده‌اند.
۱۹۱۳
در بیشتر فیلم‌های اولیه لوید، او در نقش مکمل فرعی ظاهر شده یا آنکه نامش به‌طور کلی در عنوان بندی فیلم نیامده است.
پرسوناژ «عینکی» (جوانک عینکی): فیلم‌های کوتاه دو یا سه حلقه‌ای
از این تاریخ به بعد، تمام فیلم‌های لوید در آرشیو موجود است.
فیلم‌های کوتاه بعدی
تلفات جنگ! (۱۹۲۳) یک فیلم کمدی از دارودسته ما که همزمان با فیلم نگرانی چرا؟ ساخته شد و هارولد لوید خودش در آن نقش‌آفرینی نمود.
فیلم‌های بلند
لوید در مجموع در ۱۸ فیلم بلند سینمایی بازی کرد که شامل ۱۱ فیلم صامت و ۷ فیلم ناطق بود. لوید همچنین برخی سکانس‌ها و فیلم‌های کمدی خود را در تدوینی مجدد به صورت ۲ فیلم بلند تلفیقی و گلچین منتشر کرد.
فقط در نقش تهیه‌کنندهٔ فیلم
کمپانی تولید فیلم هارولد لوید تحت عنوان «هالیوود پروداکشنز»، در سال‌های ۱۹۲۷ و ۱۹۲۸، مجموعه‌ای از فیلم‌های کمدی‌های کوتاه با بازی ادوارد اورت هورتون ساخت. او همچنین دو فیلم بلند را تهیه کرد، اما در آنها بازی نکرد.
فنیرامین
فنیرامین (با نام تجاری Avil و دیگر نام‌ها) یک آنتی‌هیستامین با خواص آنتی‌کولینرژیک است که برای درمان بیماری‌های آلرژیک مانند تب یونجه یا کهیر استفاده می‌شود. این دارو اثرات آرام‌بخشی نسبتاً قوی دارد و ممکن است بعضاً به عنوان قرص خواب آور بدون نسخه به روش مشابه با سایر داروهای آنتی‌هیستامین آرامبخش مانند دیفن هیدرامین استفاده شود. فنیرامین معمولاً در قطره‌های چشمی که برای درمان التهاب ملتحمه آلرژیک استفاده می‌شود، وجود دارد.
این دارو در سال ۱۹۴۸ ثبت اختراع شد. فنیرامین به طور کلی در ترکیب با سایر داروها به فروش می‌رسد و به صورت داروی مستقل عرضه نمی‌شود، اگرچه برخی از فرمولاسیون‌ها حاوی فنیرامین به تنهایی در دسترس هستند.
پلزنت هیلز، نیو ساوت ولز
پلزنت هیلز (به انگلیسی: Pleasant Hills) یک شهرک در استرالیا است که در نیو ساوت ولز واقع شده‌است.
SLB
SLB در معانی زیر کاربرد دارد:
ساعت جادوگری
ساعت جادوگری (La hora bruja) یک فیلم به کارگردانی خائیمه د آرمینیان است که در سال ۱۹۸۵ منتشر شد.
اتنهاوزن ان در زوهل
اتنهاوزن ان در زوهل (به آلمانی: Ettenhausen an der Suhl) یک شهر در آلمان است که در تورینگن واقع شده‌است. اتنهاوزن ان در زوهل ۴۸۵ نفر جمعیت دارد.
تیراندازی در بازی‌های آسیایی ۲۰۱۸ – تفنگ بادی ۱۰ متر زنان
مسابقات تفنگ بادی ۱۰ متر زنان در بازی‌های آسیایی ۲۰۱۸ در پالمبانگ اندونزی در ۲۰ اوت در میدان تیراندازی بین‌المللی جاکابارینگ برگزار شد.
برنامه
همه زمان‌ها به وقت اندونزی غربی (UTC+07:00) است
جک ژوستاک
جک ویلیام ژوستاک زیست‌شناس انگلیسی‌تبار آمریکایی، پژوهشگر، استاد دانشگاه و برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۲۰۰۹ است.
جک ژوستاک، دکترایش را سال ۱۹۷۷، از دانشگاه کرنل گرفت و از ۱۹۷۹، در دانشکده پزشکی هاروارد عضو هیئت‌علمی شد. او هم‌اکنون، استاد ژنتیک بیمارستان عمومی ماساچوست است.
زندگی و تحصیل
او کارشناسی زیست‌شناسی سلولی را در ۱۹ سالگی از دانشگاه مک‌گیل کانادا و دکترای بیوشیمی را از دانشگاه کرنل آمریکا اخذ کرد.
هارولد لاسول
لاسول عضو مکتب شیکاگو در جامعه‌شناسی و استاد دانشگاه ییل در علوم سیاسی بود. او همچنین رئیس آکادمی جهانی هنر و علوم و انجمن علوم سیاسی آمریکا بود. او در کنار دیگر لیبرال های بانفوذ عصر خود، مانند والتر لیپمن، بر این باور بود که دموکراسی‌ها برای حفظ یگانگی اجتماعی مردم خود و همراهیشان با آن چیزی که طبقه متخصص به بهترین وجه فراهم می‌کند، نیازمند تبلیغات هستند.
جک ژوستاک
جایزه نوبل پزشکی
یکصدمین جایزهٔ نوبل پزشکی، به جک ژوستاک، الیزابت بلک‌برن و کارول گریدر، به خاطر پژوهش‌هایشان در زمینهٔ کشف مکانیزم حفاظت تلومر از کروموزوم‌های خطی، اهدا خواهد شد.
آملیا وارنر
آملیا وارنر (Amelia Warner؛ زادهٔ June 4, 1982) هنرپیشه و خواننده اهل انگلستان است. وی از سال ۱۹۹۸ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به قلم‌پرها، گذر از زمستان و ایان فلاکس اشاره کرد.
SLS
SLS در معانی زیر کاربرد دارد:
کاترین زیمرمن
کاترین زیمرمن (زادهٔ December 22, 1966) شناگر اهل آلمان است.
قلندرآباد
قلندرآباد شهری در بخش قلندرآباد شهرستان فریمان استان خراسان رضوی ایران است.
وجه تسمیه
واژه قلندر آباد از دو بخش (قلندر) و (آباد) تشکیل شده (قلندر:۱- درویش بی قید در پوشاک و خوراک و طاعات و عبادات ۲- نوعی خیمه یک دیرکی و آباد: به معنی دایر برپا که به صورت پسوند در آخر نام‌های مکان در می‌آید به معنی بنا شده {معین دق ۲۷۲۲ و آخ ۵و۶}) و از این معانی بر می‌آید که این محل توسط شخصی که نامش قلندر بوده بنا شده‌است.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۴٬۸۸۰ نفر (۱٬۴۰۶ خانوار) بوده‌است.
عددنویسه‌های عربی شرقی
عددنویسه‌های عربیِ شرقی که عددنویسه‌های عربی-هندی نیز نامیده می‌شوند، از نمادهایی هستند که برای نشان دادن ارقام یک عدد به کار می‌روند. این نمادها در کنار الفبای عربی در کشورهای مشرق (شرق جهان عرب)، شبه جزیره عربستان و همچنین گونه‌های دیگر آن در کشورهای دیگر فلات ایران و آسیا برای اعداد فارسی استفاده می‌شوند.
عددنویسه‌ها
عددنویسه‌های مورد استفاده در اعداد فارسی با عددنویسه‌های مورد استفاده در اعداد عربی تفاوت داشته و کد یونی‌کد متفاوتی دارند حتی اگر ظاهر یکسان یا شبیه به هم داشته باشند (برای مثال، رقم سه فارسی «۳» با کد یونی‌کد U+06F3 و رقم سه عربی «٣» با کد یونی‌کد U+0663 با یکدیگر متفاوتند). با این حال، عددنویسه‌هایی که در اردو، سِندی و دیگر زبان‌های آسیای جنوبی استفاده می‌شوند، دارای کد یونی‌کد یکسان با فارسی هستند.
منابع
https://en.wikipedia.org/wiki/Eastern_Arabic_numerals
تاریخ حق مؤلف
تاریخ حق مؤلف (Copyright date) تاریخ ثبت اثر برای احراز حق مؤلف است. کار ثبت آثار در هر کشور به عهدهٔ کتابخانه ملی یا بر عهده یک کتابخانه یا مرکز معتبر دیگر است که طبق قانون، مسئول نگهداری و انتشار صورت آثار واصله نیز می‌باشد. در ایران شماره و تاریخ ثبت کتابخانه ملی که در سال ۱۳۴۳ تا ۱۳۵۷ ادامه داشت جانشین تاریخ حق مؤلف شده بود. این تاریخ که در کتابهای لاتین با علامت C معمولاً پشت صفحه عنوان چاپ می‌شود، در کتابهای چاپ ایران محل مشخصی نداشت و گاه روی صفحه عنوان، گاه پشت آن یا روی صفحه بعدی یا پشت یا روی جلد قید می‌شد. بعد از انقلاب اسلامی ایران، ثبت کتاب در کتابخانه ملی و گرفتن شماره ثبت دیگر الزامی نبوده‌است. در عوض ناشر باید از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز دریافت کند.
رانده‌شده
رانده‌شده نام یک کتاب ادبی است که توسط المار گرین، نویسندهٔ اهل روسیه، نوشته شده‌است. این کتاب یکی از آثار مشهور ادبی جهان است.
انور چنگیز اوغلو
انور چنگیز اوغلو ، روزنامه‌نگار و مورخ آذربایجانی است.
زندگی‌نامه
او در ۱۰ مهٔ ۱۹۶۱ در شهرستان جبراییل جمهوری آذربایجان متولد شد. در ۱۹۸۵ وارد دانشکدهٔ روزنامه‌نگاری دانشگاه دولتی باکو شد. انور چنگیز اوغلو از سال ۱۹۹۴ تا مارس ۲۰۱۴ به عنوان سردبیر، سردبیر و رئیس شرکت سهامی تلویزیون آذربایجان کار کرده‌است. از مارس ۲۰۱۴، وی معاون سردبیر آذربایجان بوده‌است. او همچنین سردبیر «سوی» است.
انور چنگیز اوغلو تحقیقات خود را بر روی فولکلور، قوم نگاری و ژنتیک انجام می‌دهد. انور چنگیز اوغلو بیش از ۱۰۰ مقاله، کتاب، کتاب‌های درسی، مقالات علمی، عمومی، مقالات مختلف منتشر شده در نشریات در تاریخ آذربایجان، تاریخ دیپلماتیک و تاریخ ایران منتشر کرده‌است.
تخلیه
تخلیه ممکن است به موارد زیر اشاره داشته باشد:
۷ دلو
۷ دلو یک ستاره است که در صورت فلکی دلو قرار دارد.
تبتی معیار
تبتی معیار (به تبتی: བོད་སྐད་ bod skad) یا گاه به سادگی زبان تبتی، گونهٔ معیار زبان‌های تبتی و زبان رسمی منطقه خودمختار تبت است. این گونه بر پایه گویش شهر لهاسا بنا شده‌است و گاه بدان تبتی لهاسایی نیز گفته می‌شود. گویش‌های دیگر تبتی در استان‌های سیچوان، چینگهای و یوننان کشور چین (که بیشتر جمعیتشان تبتی هستند) و در قسمت‌هایی از نپال، هند و پاکستان (در ناحیه جامو و کشمیر و بلتستان) به کار می‌روند.
تبتی زبانی نواخت‌بر است. بدین معنی که هر هجا با تغییر طرز تلفظ (مثلاً اینکه زیر یا بم، کشیده یا ضربی تلفظ شود) معنایش فرق و در نتیجه معنای کلمات و جملات تغییر می‌کند. با گسترش آیین بودایی تبتی، زبان تبتی به دنیای غرب گسترش یافته‌است و می‌توان آن را در بسیاری از نشریات بودایی و مطالب دعایی یافت. برخی از دانشجویان غربی این زبان را برای ترجمه متون تبتی یادمی‌گیرند. بیرون از خود لهاسا، تقریباً ۲۰۰٫۰۰۰ نفر از تبعیدیان تبتی که از تبت امروزی به هند و دیگر کشورها نقل مکان کرده‌اند، به این گویش صحبت می‌کنند.
واج‌شناسی
در زیر خلاصه‌ای از سامانه واج‌شناسی گویش تبتی لهاسا، تأثیرگذارترین گونه زبان تبتی، ارائه شده‌است.
واکه‌ها
هشت واکه در زبان معیار یافت می‌شود:
نواخت‌ها
گویش لهاسا معمولاً دو نواخت دارد: بالا و پایین. در کلمات تک‌هجایی، هر نواخت می‌تواند با دو خط مجزا رخ دهد. در کلمات چندهجایی، نواخت مهم نیست مگر در هجای اول.
سامانه نوشتاری
تبتی با یک دبیره براهمایی با یک دستور خط محافظه‌کارانه تاریخی نوشته می‌شود که واج‌شناسی تبتی باستان را بازتاب می‌کند و به وحدت زبانی تبتی کمک می‌کند. این خط همچنین در بازسازی نیاچینی-تبتی و چینی کهن مفید است.
الفبای تبتی از چپ به راست نوشته می‌شود. حروف آن عبارتند از:
نویسه‌گردانی وایلی رایج‌ترین سامانه لاتین‌نویسی تبتی است که توسط پژوهشگران غربی برای نوشتن تبتی به الفبای لاتین استفاده می‌شود. پین‌یین تبتی، سامانه لاتین‌نویسی رسمی است که توسط دولت چین به کار می‌رود.
اعداد
اعداد تبتی به گونه‌ای متفاوت از اعداد عربی و بسیار شبیه به اعداد هندی وجود دارند.
تهی‌سازی منبع
تهی‌سازی منبع عبارت است از مصرف سریع یک منبع نسبت به آن که بتوان آن را دوباره پر کرد. منابع طبیعی معمولاً بین دو دستهٔ منابع تجدیدپذیر و منابع تجدیدناپذیر تقسیم می‌شوند (همچنین به طبقه‌بندی منابع معدنی نگاه کنید). استفاده از هر یک از این منابع فراتر از میزان جایگزینی آنها به عنوان تهی‌سازی منابع در نظر گرفته می‌شود. ارزش یک منبع نتیجه مستقیم در دسترس بودن آن در طبیعت و هزینه استخراج منبع است، هر چه یک منبع بیشتر تخلیه شود، ارزش آن منبع بیشتر می‌شود. انواع مختلفی از تهی‌سازی منابع وجود دارند که شناخته‌شده‌ترین آنها عبارتند از: کاهش سفره‌های آب زیرزمینی، جنگل‌زدایی، استخراج معادن برای سوخت‌های فسیلی و مواد معدنی، آلودگی یا آلودگی منابع، روش‌های کشاورزی بریدن و سوزاندن، فرسایش خاک و مصرف بی‌رویه، استفاده بی‌رویه یا غیرضروری از منابع.
محوطه خرمن دهگاه
محوطه خرمن دهگاه مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، ۱۵۰ متری غرب روستای دهگاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
وود (عنبرآباد)
وود (عنبرآباد)، روستایی از توابع بخش جبالبارز جنوبی شهرستان عنبرآباد در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان گرمسار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۶۱ نفر (۱۰خانوار) بوده‌است.
مورتن آرنفرد
مورتن آرنفرد (Morten Arnfred؛ زادهٔ August 2, 1945) کارگردان فیلم، و فیلم‌نامه‌نویس اهل دانمارک است.
اتنشتات
اتنشتات (به آلمانی: Ettenstatt) یک شهر در آلمان است که در وایسنبورگ-گونتسنهاوزن واقع شده‌است.
خواهرخوانده
شهر Razvanje خواهرخواندهٔ اتنشتات هست.
آلبرتو دی فرانچسکو
آلبرتو دی فرانچسکو (Alberto De Francesco؛ زادهٔ October 12, 1994) بازیکن فوتبال است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال رجینا، باشگاه فوتبال اسپتزیا، و باشگاه ورزشی لاتزیو اشاره کرد.
آماندین لنو
آماندین لنو (Amandine Leynaud؛ زادهٔ May 2, 1986) بازیکن هندبال اهل فرانسه است.
اپیناستین
اپیناستین (با نام تجاری Alesion ,Elestat ,Purivist ,Relestat) یک آنتی‌هیستامین نسل دوم و تثبیت کننده ماست سل است که در قطره‌های چشمی برای درمان ورم ملتحمه آلرژیک استفاده می‌شود. اپیناستین توسط شرکت Allergan تولید و توسط شرکت Inspire در ایالات متحده به بازار عرضه می‌شود. اپیناستین برای گیرنده H1 بسیار انتخابی است و از سد خونی مغزی عبور نمی‌کند.
این دارو در سال ۱۹۸۰ ثبت اختراع شد و در سال ۱۹۹۴ مورد استفاده پزشکی قرار گرفت.
خدا را باور داریم
باور ما به خداست یا خدا را باور داریم  شعار رسمی ایالات متحده است. در سال ۱۹۵۶ این عبارت با تصویب قانونی در کنگرهٔ ۸۴ام ایالات متحده رسماً به عنوان شعار ملی ایالات متحده انتخاب شد. این عبارت شعار ایالت فلوریدا نیز می‌باشد. این عبارت از سال ۱۸۶۴ بر روی سکه‌های ایالات متحده و از سال ۱۹۵۷ بر روی اسکناس‌های ایالات متحده نقش بست.
این عبارت برای اولین بار در سال ۱۸۶۴ بر روی سکهٔ دو سنتی به کار برده شد و در سال ۱۸۶۶ بر روی ۵ سنتی نیکل، ربع دلار، نیم دلار، دلار نقره‌ای و دلار طلایی ظاهر گشت. قانونی که در سال ۱۸۶۵ تصویب شده بود، اجازه استفاده از این عبارت را بر روی سکه‌ها می‌داد. به موجب قانونی که در ۱۸۷۳ تصویب شد، استفاده از این عبارت بر روی سکه‌ها مجاز بود ولی اجباری نبود. از چندین قانون به عنوان قانونی که استفاده از شعار بر روی سکه‌ها را الزام‌آور می‌کند، یاد می‌کنند ولی بیشتر، قانون ۱۸ مهٔ ۱۹۰۸ بدین منظور در نظر گرفته می‌شود (با وجود این‌که سنت و نیکل از این قانون مستثنا شدند و این شعار تا سال ۱۹۳۸ بر روی نیکل نقش نبست). از سال ۱۹۳۸ این شعار بر روی همهٔ سکه‌ها نوشته می‌شود.
در ۱۱ ژوئیه ۱۹۵۴، درست یک ماه بعد از آن‌که عبارت «ذیل پروردگار» به تعهد تابعیت افزوده شد؛ کنگره ایالات متحده قانون عمومی ۱۴۰-۸۴ را تصویب کرد که به موجب آن شعار می‌بایست بر روی کلیهٔ سکه‌ها و اسکناس‌های ایالات متحده به کار رود. این قانون در ۳۰ ژوئیهٔ ۱۹۵۶ توسط رئیس‌جمهور آیزنهاور تایید شد و شعار بین ۱۹۵۷ تا ۱۹۶۶ به مرور به اسکناس‌های ایالات متحده افزوده شد.
بیجو منون
بیجو منون (Biju Menon؛ زادهٔ September 9, 1970) هنرپیشه اهل هند است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به عکاس، دروغ اول آوریل، بزرگراه، الکترا، مقاله اصلی، نارگیل لطیف آب عشق، پازانی و عقاب اشاره کرد.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون جایزه فیلم‌فیر جنوب شده‌است.
SMB
SMB در معانی زیر کاربرد دارد:
برذون
بـِرذَون (ستور تاتاری ) یا اپسیلون قِنطورس از ستارگان صورت فلکی قِنطورِس است.
کارول گریدر
کارولین ویدنی "کارول" گریدر زیست‌شناس آمریکایی، پژوهشگر، استاد دانشگاه و برندهٔ نوبل پزشکی سال ۲۰۰۹ است.
آی‌تریپل‌ئی ۸۰۲٫۱۱ان
IEEE ۸۰۲٫۱۱n-۲۰۰۹یکی از استانداردهای IEEE می‌باشد که در دو باند فرکانسی ۲٫۴ و ۵ گیگاهرتز کار می‌کند. این استاندارد علاوه بر افزایش نرخ بیت، تغییرات دیگری هم نسبت به استانداردهای قبل داشته‌است، مانند استفاده از فناوری مایمو، ارتقای رادیویی. در این استاندارد از فناوری MAC نیز استفاده شده‌است.مایمو اساس فناوری استاندارد ۸۰۲٫۱۱n است که با استفاده از تکنیک‌هایی مانند beamforming، مسیر چندگانه و چندآنتن در یک کانال واحد، می‌تواند نسبت دریافت سیگنال به نویز و در نتیجه نرخ انتقال داده را افزایش دهد.
کارول گریدر
کارول گریدر، دکترایش را سال ۱۹۸۷ زیرنظر دکتر الیزابت بلک‌برن، در دانشگاه کالیفرنیا در برکلی گرفت و یک دوره فوق‌دکتری در آزمایشگاه کلداسپرینگ، گذراند و اکنون نیز استاد گروه زیست‌شناسی مولکولی و ژنتیکی دانشکده پزشکی دانشگاه جانز هاپکینز است.
آی‌تریپل‌ئی ۸۰۲٫۱۱ان
بنابراین انعطاف پذیری بیشتری برای طراحان شبکه‌های محلی بی سیم فراهم می‌کند. تغییرات رادیویی انجام شده در این استاندارد برای افزایش گذردهی شامل افزایش اندازه کانال، نرخ مدولاسیون بالاتر می‌باشد.
کارول گریدر
جایزه نوبل پزشکی
یکصدمین جایزهٔ نوبل پزشکی، به کارول گریدر، جک ژوستاک و الیزابت بلک‌برن، به خاطر پژوهش‌هایشان در زمینهٔ کشف مکانیزم حفاظت تلومر از کروموزوم‌های خطی، اهدا خواهد شد.
آی‌تریپل‌ئی ۸۰۲٫۱۱ان
۸۰۲٫۱۱n از دو کانال ۲۰MHz و ۴۰MHz استفاده می‌کند. همچنین این استاندارد از روش‌های مدولاسیون متفاوتی برای جریان‌های مختلف استفاده می‌کند. برخی از جریانها از روش QAM ۶۴ و برخی از روش QPSK و برخی از روش مدولاسیون QAM ۱۶ استفاده می‌کنند. استفاده از روشهای مدولاسیون مختلف سبب افزایش تعداد نرخ‌های داده قابل استفاده می‌شود.
SMG
SMG در معانی زیر کاربرد دارد:
شهرک اربائو
شهرک اربائو (به لاتین: Erbao Township) یک منطقهٔ مسکونی در چین است که در بخش گائوچانگ واقع شده‌است. شهرک اربائو ۱۲٬۴۱۷ نفر جمعیت دارد.
پاول آدرلی
پاول آدرلی (Paul Adderley; زاده August 15, 1928 – درگذشته September 19, 2012) سیاستمدار و وکیل اهل باهاما بود.
او طولانی‌ترین دادستان کل قرن بیستم بود که این پست را برای ۱۷ سال نگه داشته‌است. او از اول دسامبر ۲۰۰۵ تا اول فوریه ۲۰۰۶ به عنوان فرماندار کل باهاما خدمت کرد.
SOD
SOD در معانی زیر کاربرد دارد:
هریدان
هریدان، روستایی از توابع بخش جبالبارز جنوبی شهرستان عنبرآباد در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان گرمسار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.
۱۵۷۶ (میلادی)
۱۵۷۶ (میلادی) هزار و پانصد و هفتاد و ششمین سال تقویم میلادی است.
مسابقات شطرنج ۱۸۵۱ لندن
اولین مسابقات بین‌المللی شطرنج در سال ۱۸۵۱م، در شهر لندن برگزار شد. بانی این مسابقات، هوارد استانتون بود. در این مسابقات، برای اولین بار بهترین شطرنج بازان اروپا در مجموعهٔ واحدی از مسابقات، به رقابت با یکدیگر پرداختند.در این رقابت‌ها آدولف آندرسن از آلمان در میان ۱۶ مدعی، مقام اول را کسب کرده و به عنوان قهرمان جهان شناخته شد.
اترسبورگ
اترسبورگ (به آلمانی: Ettersburg) یک شهر در آلمان است که در وایمارر لاند واقع شده‌است. اترسبورگ ۵۹۱ نفر جمعیت دارد.
SOP
SOP در معانی زیر کاربرد دارد:
مزداوند
مزداوند یا مزدوران یا مرزداران شهری در بخش مرزداران شهرستان سرخس استان خراسان رضوی ایران است.
این شهر در جنوب غربی سرخس قرار دارد. از نظر سابقه سکونتی و منشأ قومی با منطقه مشرق و شمال سرخس تفاوت‌های زیادی دارد. شهر مزداون در زمره دهستان‌های بسیار قدیمی شهرستان سرخس محسوب می‌شده‌است و دارای موقعیت سوق‌الجیشی مهم و به منزله دروازه ورودی سرخس به‌شمار می‌رود. بخش عمده‌ای از مردم این شهر فارسی و برخی دیگر بلوچی و ترکی صحبت می‌کنند.
تاریخچه
از قرائن وشواهد چنین استنباط می‌شود که این شهر از قرون اولیه اسلامی و قرار گرفتن در جاده ابریشم شهرت فراوانی داشته‌است. اکنون مزدوران از مناطق مهاجرپذیر شهرستان سرخس محسوب می‌شود.
قدامه بن جعفر، درگذشتهٔ ۳۲۰ هجری قمری از مزدوران به عنوان یکی از منازل اصلی بین سرخس - نیشابور چنین یاد می‌کند، «از نیشابور به بغیس چهار فرسنگ است و از بغیس به حمراء شش فرسنگ و از حمراء به مثقب طوس پنج فرسنگ و از مزدوران به اوگینه (رباط شرف)هشت فرسنگ و از اوگینه به شهر سرخس شش فرسنگ و از سرخس…»
قدمت و ایجاد این شهر را عوامل و زیر سازهای خاص طبیعی از جمله، واقع شدن در جاده ابریشم و جاده فعلی سرخس - مشهد، وجود چشمه‌های آب و موقعیت سوق‌الجیشی بی‌بدیل این منطقه تعیین کرده‌است.
هانری دو بلوک ویل (HENRY DE BLOQUEVILLE) فرانسوی و میرزا محمدحسین مهندس، هر دو در گزارش‌های خود از مرزداران به عنوان یک قلعه استحفاظی یاد می‌کنند.
مزداوند زادگاه احتمالی زرتشت
امروزه بیشتر دانشمندان بر آنند که زرتشت بین ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد، در خوارزم به دنیا آمده و می‌زیسته‌است. البته در هیچ متنی تصریح نشده‌است که ایرانویج همان خوارزم است. نخستین کسی این نظریه را مطرح کرد مارکوارت بود. هنینگ این نظریه را گسترش داد و بر آن بود که خوارزم بزرگ تنها شامل ناحیهٔ معروف خوارزم نبوده، بلکه نواحی گسترده‌تری تا مرو و هرات را در برمی‌گرفته‌است. در یشت‌های اوستا چند بار از رود دایتی به عنوان رودی که زرتشت در کنار آن می‌زیسته، نام برده شده‌است. اسم اصلی و ایرانی این رود باید وخشو باشد صورت سانسکریت آن اوخشینت است و کلمهٔ اُکسوس (Oxus) که جغرافی‌نویسان قدیم یونان و روم در مورد این رود به کار برده‌اند، مأخوذ از همین واژهٔ ایرانی است. برخی از دانشمندان رود اکسوس را با رود جیحون یکسان دانسته‌اند اما برخی دیگر از دانشمندان مانند مارکوارت از توصیف هرودوت از رود اکسوس چنین نتیجه گرفته‌اند که این رودخانه همان رود تجن و شعبهٔ آن هری رود است. نظریهٔ دیگری که مطرح شده از آن هومباخ است. وی با تکیه بر نظر مارکوارت در مورد یکی انگاری رود اکسوس و رود تجن و قبول این نظر هنینگ که زادگاه زردشت در نواحی رود تجن بوده‌است، بر آن است که درهٔ رودخانهٔ کشف رود که شعبهٔ غربی تجن است، احتمالاً ایرانویج به‌شمار می‌رفته‌است. این محل در ناحیه‌ای بوده‌است که فعلاً در آنجا مزداوند در حدود ۱۰۰ کیلومتری شرق مشهد و در نیمه راه سرخس قرار داد. هومباخ نام مزداوند را مشتق از مزدا (اهورامزدا) می‌داند و می‌نویسد که مزداوند بر گردنه‌ای قرار دارد که درهٔ کشف رود را از دشت ترکمنستان جدا می‌سازد و از این رو، مرز سنتی میان ایران و توران را تشکیل می‌دهد.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱٬۲۴۱ نفر (در ۳۲۹ خانوار) بوده‌است.
جاکافونگ جاکراجوتاتیپ
جاکافونگ جاکراجوتاتیپ (زاده February 17, 1979) مدیر عامل اجرایی، بازرگان و کارآفرین تایلندی است.
او یک زن ترنس است.
جاکراجوتاتیپ یک کارآفرین برجسته رسانه ای و توزیع کننده محتوای دیجیتال در تایلند است، او مالک فعلی سازمان‌های مسابقه زیبایی دوشیزه جهان، ملکه زیبایی ایالات متحده آمریکا و ملکه زیبایی جوان ایالات متحده است. بر اساس گزارش فوربس در سال ۲۰۲۰ جاکراجوتاتیپ سومین فرد تراجنسیتی ثروتمند در جهان، با دارایی خالص ۲۱۰ میلیون دلار آمریکا است.
خواننده روسی
خواننده روسی (Den russiske sangerinde) یک فیلم به کارگردانی مورتن آرنفرد است که در سال ۱۹۹۳ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به یسپر کریستنسن اشاره کرد.
لاندا ذات‌الکرسی
لاندا ذات‌الکرسی یک ستاره است که در صورت فلکی ذات‌الکرسی قرار دارد.
انکه موهرینگ
انکه موهرینگ (زادهٔ August 28, 1969) شناگر اهل آلمان شرقی است.
SPE
SPE در معانی زیر کاربرد دارد:
دودانگه
دودانگه می‌تواند به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
ایمی گرنت
اِیمی گرَنت (Amy Grant؛ زادهٔ November 25, 1960) یک موسیقی‌دان اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۷۶ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
SPL
SPL در معانی زیر کاربرد دارد:
آلبوم سوم
آلبوم سوم (انگلیسی: Third Album) سومین آلبوم استودیویی است که توسط جکسون فایو از موتاون رکوردز منتشر شد و دومین آلبوم پرآهنگ این گروه در سال ۱۹۷۰ در ۱۸ سپتامبر منتشر شد.
۲۸ روباه
۲۸ روباه یک ستاره است که در صورت فلکی روباهک قرار دارد.
سفیدسنگ
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۶٬۱۲۹ نفر (در ۱٬۷۳۵ خانوار) بوده‌است.
زمین‌لرزه ۱۳۹۶
در روزهای ۱۶ و ۱۷ فروردین ۱۳۹۶ خورشیدی، زلزله‌ای با قدرتِ ۶٫۱ ریشتر و ۴۱ پس‌لرزه ی پس از آن، از بامداد ۱۷ فروردین در سفید سنگ خراسان رضوی به ثبت رسید. ۱۲ مورد از ۴۱ پس‌لرزه، ۳ و بیش از ۳ ریشتر بوده‌است.
زمین لرزه
صبح روز چهارشنبه ۱۶ فروردین ماه زلزله‌ای با بزرگی ۶٫۱ ریشتر در منطقه سفیدسنگ خراسان رضوی به وقوع پیوست. این زمین لرزه باعث لرزش شهرهای مشهد، تربت جام، صالح آباد، تربت حیدریه، خواف، سنگان، بخش زیرخان، نیشابور، کلات و کوهسرخ شد.
گُسل
مدیر گروه زلزله‌شناسی مهندسی پژوهشگاه زلزله، با اشاره به گسل مسبب این رخداد لرزه‌ای، خاطر نشان کرد: گسل مسبب این سری از زلزله‌ها، راستایی شمالغربی-جنوبشرقی با تمایل شرقی-غربی داشته و سازوکار آن نیز فشاری بوده‌است. گسل مسبب این زمین‌لرزه به احتمال زیاد از فریمان به موسی‌آباد می‌رسد و از شمالِ سفیدسنگ عبور می‌کند. بررسی تاریخی گسل مسبب این زلزله نیز نشان می‌دهد که زلزله‌های مهمی نداشته، ولی تاکنون چندین زلزله با بزرگای ۶ ریشتر را ایجاد کرده‌است. وی از ثبت یک زلزله با بزرگای ۶ ریشتر در ابتدای سده بیستم در سفیدسنگ خبر داد و یادآور شد: در حدود ۱۱۴ سال گذشته، زلزلهٔ ۶٫۲ ریشتری نیز در منطقه سفیدسنگ به ثبت رسیده‌است.
پی‌آمد
در پی‌آمدِ آن، بسیاری از مردم، از بیمِ پس‌لرزه‌های بعدی، شب را در پارک‌ها و خیابان‌ها و با خوابیدن در خودروهای خود به صبح رساندند.
آسیب‌ها
مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، آمار چهار تن مصدوم، را تأیید کرد. یه کشته از روستای دوقله براشک هم داشت
Srk
SRK در معانی زیر کاربرد دارد:
SSB
SSB در معانی زیر کاربرد دارد:
محوطه قلاکوتی خرم کوه
محوطه قلاکوتی خرمکوه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان رودبار، بخش عمارلو، روستای خرمکوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تاریخ قم
تاریخ قم کتابی است دربارهٔ تاریخچه شهر قم که توسط حسن بن محمد بن حسن قمی، در سال ۳۷۸ قمری به عربی نگاشته شده‌است.
شرح نسخه‌های موجود
اکنون هیچ‌یک از نسخه‌های اصلی آن در دسترس نیست. اما برگردان فارسی آن توسط حسن بن علی بن حسن بن عبدالملک قمی در سال‌های ۸۰۵ و ۸۰۶ قمری، برای ابراهیم بن محمود بن محمد بن علی الصّفی صورت گرفته‌است. مترجم اشاره می‌کند که متن اصلی حاوی بیست باب و پنجاه فصل بوده‌است. اما نسخه‌های فارسی تاریخ قم که تاکنون دیده شده، بیش از پنج باب آن را در برندارد و از سایر باب‌ها تنها از طریق فهرست مندرج در مقدمه نویسنده آگاهی موجود است.
نثر برگردان تاریخ قم بسیار ساده و روان است و اگر چه دارای واژه‌ها و اشعار عربی است ولی مطالب تاریخ بسیار صریح و روشن است.
برگردان دیگری از تاریخ قم وجود داشته که سیداحمد حسینی عاملی از آن نقل کرده‌است. بر پایه فهرست باب‌های بیست‌گانه تاریخ قم می‌توان گفت که در میان کتاب‌هایی که دربارهٔ شهرهای ایران، از گذشته تا امروز، نوشته شده و مانده‌است، کمتر کتابی به این جامعیت وجود دارد.
از وجوه اهمیت این کتاب، دربرداشتن مطالب بسیاری دربارهٔ کشاورزی قم است که در منابع اصلی و قدیمی کمتر می‌توان بدانها دست یافت؛ از جمله چگونگی مسّاحی (پیمودن یا پیمایش، در اصل کتاب) نقاطی که نباید مساحت کرد و کیفیت تعیین خراج در هر چیز و چیزهایی که مشمول خراج نمی‌شده، نحوه تقسیم آب رودخانه و کاریز و چگونگی تهیه آب آشامیدنی، می‌باشد. همچنین تاریخ قم مفصّلترین و معتبرترین سند دربارهٔ وضع مالک و زارع در ایران آن روزگار به‌شمار می‌آید. مجلسی نیز این کتاب را معتبر دانسته‌است.
زندگی نویسنده
از زندگی نگارنده کتاب آگاهی چندانی در دست نیست. برادر او، ابوالقاسم علی بن محمد بن الحسن الکاتبی، در دوران زندگی خود مدتی حاکم قم بوده‌است. او خود تحت حمایت اسماعیل بن عباد بن العباس بن عباد، وزیر فخر الدوله ابن رکن الدوله دیلمی (۳۸۷–۳۶۶ ق) بوده و تاریخ قم را به او اهدا نموده‌است.
انگیزه نگارش
این کتاب به تشویق صاحب بن عبّاد اسمعیل کافی الکفاة، در عصر فخر الدوله دیلمی نوشته شده‌است.
نگارنده در مقدمه اثر خود علاقه اسماعیل بن عباد نسبت به مردم قم به ویژه تعطف و شفقت او نسبت به «اشراف طالبیه و سادات فاطمیه» را توصیف می‌کند. به ویژه از یکی از فضایل او بسیار به نیکی یاد می‌کند و آن این که:
حسن بن علی قمی در ابتدا قصد نوشتن دو کتاب را داشته‌است؛ یکی تاریخ قم و دیگر تاریخ عرب اشعریّه که به قم نزول کردند.
زیرا که ایشان آن کسی بودند که مالک شهر قم شدند و آن را تکویر کردند و بارو کشیدند و ایشان را به قم چندین آثار و علامات است پس اولی آن دیدم که آن کتاب را با این کتاب جمع کنم و اخبار طالبیه که به قم آمدند و وطن ساختند یاد کنم.»
هدف اصلی نگارنده از نوشتن این کتاب دو چیز بوده‌است: یکی تصنیف اثری مشابه با کتاب تاریخ اصفهان حمزه اصفهانی و دیگر جمع‌آوری اخبار و روایات قدیمی دربارهٔ تاریخ قم پیش از اینکه این اخبار از بین بروند.
ابواب کتاب تاریخ قم
پنج باب کتاب که از طریق ترجمه فارسی آن به ما رسیده به شرح زیر است: در این کتاب از روستاها و شهرستانهای اطراف قم هم نام برده شده‌است؛ و نام بانیان این شهرها و افسانه‌های دربارهٔ آورده شده‌است؛ و جالب است که بعضی روستاها یی که در تاریخ گم شده‌اند.