cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
موتور تخت
این موتور به این دلیل بوکسوری نامیده می‌شود که هر جفت پیستون به جای این که به طور متناوب حرکت کند به طور همزمان به درون و بیرون حرکت می‌کند مانند بوکسورهایی که برای نشان‌دادن آمادگی خود قبل از مبارزه مشت‌های خود را به هم می‌کوبند. در موتورهای بوکسوری، پیستون‌های مقابل، دو به دو در یک مرحله قرار می‌گیرند؛ برای مثال اگر یک پیستون در مرحلهٔ تراکم قرار گرفته باشد پیستون مقابل آن نیز در همان مرحله قرار دارد. ترتیب احتراق موتور های باکسر 4 سیلندر به صورت 2_3_4_1 است.
موتورهای بوکسوری ثابت کرده‌اند که موتورهای موفقی هم برای موتور سیکلت، هم برای خودرو و حتی برای هواپیماهای کوچک می‌باشند.
یکی از مزایای موتور بوکسوری به موتور خورجینی این است که طراحی این موتور توازن بسیار بهتری را عرضه می‌کند. به این علت که اندازه حرکت هر پیستون بستگی به اندازه حرکت پیستون مقابل دارد. موتور بوکسوری یکی از سه گونه موتوری است که توازن حرکتی طبیعی دارند آن دو مدل دیگر مدل شش سیلندر خطی و ۱۲ سیلندر هستند. این سه مدل به نرمی و بدون هیچ گونه لرزشی در حالت چهارزمانه کار می‌کنند و نیاز به میل تعادل در میل لنگ برای برقراری توازن ندارند. در موتورهای باکسر (و به طور کلی موتورهای تخت) فیلتر هوا در بالای سوپاپ‌ها قرار نمی‌گیرد و در نتیجه صدای تق‌تق سوپاپ‌ها به گوش می‌رسد و به همین دلیل موتورهای تخت، نسبت به دیگر موتورها پرسروصداتر هستند.
ماریو آستوری
ماریو آستوری (Mario Astorri; August 7, 1920 – 1920:8:7, December 3, 1989) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال یوونتوس، باشگاه فوتبال ونتزیا، باشگاه فوتبال مونتسا، باشگاه فوتبال آتالانتا، باشگاه فوتبال ناپولی، و باشگاه فوتبال اسپال اشاره کرد.
کورتنی (بریتیش کلمبیا)
کورتنی (به انگلیسی: Courtenay) یکی از شهرهای کشور کانادا در منطقهٔ جزیره ونکوور واقع در استان بریتیش کلمبیا است.
جمعیت این شهر در سرشماری سال ۲۰۱۱ در کانادا ۲۴٬۰۹۹ نفر اعلام شد. هزاران سال پیش از مهاجرت اروپایی‌ها به این منطقه، مردمی محلی به نام «کوموکس» در این منطقه حضور داشتند. مردمان بومی این منطقه دارای دانشی جالب توجه در به کار بردن فن کشاورزی و ماهیگیری بودند.
سرشماری
در سرشماری سال ۲۰۰۶ در کانادا، این منطقه شهری دارای ۲۱٬۹۴۰ سکنه و مجموع ۶٬۳۳۵ خانواده ساکن در شهر بود. ۹۴٪ اهالی شهر را ساکنان بومی (۶۷٫۳٪ مردم کوموکس و ۲۷٫۴٪ هم مردم بومی به نام میتی بودند) بقیه ساکنان شهر مهاجران اغلب آسیایی شرقی و عرب بودند.
اقتصاد
مهم‌ترین منبع اقتصادی شهر در سال‌های گذشته‌استخراج و بهره‌برداری منابع طبیعی مانند: زغال سنگ، منابع جنگلی و هم‌چنین صنعت کشاورزی، پرورش آب‌زیان بود اما با کاهش این منابع در این منطقه و به‌طور کل در منطقه کوموکس ولی، اقتصاد شهر به سوی صنعت گردشگری سوق داده‌شد. هم‌اکنون بزرگترین منبع درآمدی این شهر صنعت گردشگری می‌باشد. امروزه ۵۷۳٫۸ میلیون دلار در صنایع خردی که در شهر فعال هستند خرج می‌شود که نیمی از این مبلغ از راه خرید گردشگران در سوپرمارکت‌ها و پمپ بنزین‌های موجود در سطح شهر به‌دست می‌آید.
آب و هوا
آب و هوای این منطقه بسیار مشابه با سایر شهرهای جزیره ونکوور، دارای اقلیم اقیانوسی با تابستان‌های گاهی مشابه با اقلیم مدیترانه‌ای با زمستان‌های معتدل بعضاً بسیار سرد در منطقه کوموکس ولی. میانگین دمای این شهر در تابستان بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد در نوسان است. در زمستان نیز میانگین دمای این شهر بین ۰ تا ۱۰ درجه سانتیگراد در نوسان است.
ارگ ورشو
ارگ ورشو یک دژ در شهر ورشو است که در قرن نوزدهم میلادی به دستور تزار نیکلای یکم پس از سرکوب قیام نوامبر جهت تقویت نفوذ و سیطره روسیه بر شهر ورشو احداث شد. در قرن بیستم این ساختمان به زندان تغییر پیدا کرد و از سال ۱۹۶۳ میلادی به عنوان موزه شناخته شد.
تاریخچه
ساختمان ارگ براساس ساختمان دژ آنتورپ در زمینی به مساحت ۳۶ هکتار شکل گرفت. برای ساخت این ساختمان ۷۶ ساختمان مسکونی تخریب شدند و ۱۵۰۰۰ نفر از مردم به اجبار کوچ داده شدند. عملیات عمرانی در ۳۱ مه ۱۸۳۲ بر روی یک صومعه تخریب شده آغاز گشت و در ۴ مه ۱۸۳۴ در هجدهمین سالگرد تولد ولیعهد الکساندر دوم به صورت رسمی پایان یافت اما در حقیقت تا سال ۱۸۷۴ عملیات عمرانی ادامه داشت. هزینه ساخت این مجموعه دفاعی ۱۱ میلیون روبل (۱۲۸ میلیون یورو کنونی) بود که تماماً توسط مردم شهر ورشو و بانک لهستان به عنوان مجازاتی برای قیام شکست خورده‌شان پرداخت شد.
در هنگام صلح ۵۰۰۰ سرباز روس همواره در درون ارگ حضور داشتند اما در سال ۱۸۶۳ و در هنگام قیام ژانویه ساختمان ارگ مجهز به ۵۵۵ توپ و ۱۶۰۰۰ سرباز بود که بر تمام شهر اشراف داشتند. با شروع سده بیستم میلادی دیگر مشخص بود که این استحکامات توانایی مقاومت در برابر جنگ افزارهای مدرن را ندارند و در سال ۱۹۱۳ فرمان تخریب ارگ صادر شد اما دو سال بعد در ۱۹۱۵ با عقب نشینی ارتش روسیه از ورشو، ساختمان ارگ به دست نیروهای آلمانی افتاد. در آن زمان نیروهای آلمانی اقدام به تخریب قسمت‌هایی از ارگ کردند اما قسمت اعظم آن دست نخورده ماند و پس از استقلال لهستان به دست ارتش لهستان افتاد.
طی ده‌های بعد از این مجموعه به عنوان پادگان ارتش استفاده میشد و طی جنگ جهانی دوم پادگانی از نیروهای آلمانی در آن قرار داشت که در هنگام قیام ورشو در سال ۱۹۴۴ مانع از اتصال نیروها شورشی در مرکز شهر با قسمت شمالی شهر شد. بعد از پایان جنگ جهانی دوم مالکیت این ساختمان به ارتش لهستان بازگشت.
زندانیان
در طی سال‌ها افراد زیادی در این ساختمان زندانی بودند که بعضی از نامورترین آن‌ها عبارتند از: فلیکس ژرژینسکی، آپولو کورزینوسکی، رزا لوکزامبورگ، یوزف پیلسودسکی و رومن دمووسکی
فوندیاریا-سای
فوندیاریا-سای (Fondiaria-Sai) شرکت خدمات مالی ایتالیایی است، که در سال ۲۰۰۲ تأسیس شد.
دیوید فار (نویسنده)
دیوید فار (David Farr؛ زادهٔ October 29, 1969) کارگردان نمایش، نمایشنامه‌نویس، فیلم‌نامه‌نویس، نویسنده و معاون مدیر رویال شکسپیر کامپنی است. وی دانش‌آموختهٔ دانشگاه کمبریج است و کارش را از کارگردانی تئاتر در دانشگاه شروع کرد و در سال۱۹۹۱ در جشنواره ادینبرو فرینج برنده جایزه شد.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است، می‌توان به فاخته‌های میدویچ، هانا، مک‌مافیا، مردی با قلب آهنین، مدیر شب، دربه‌درها و هانا اشاره نمود.
معدن نمک خیرا
معدن نمک خهورا (یا معدن نمک مایو) در خره، شمال پیند دادان خان، یک بخش اداری از ناحیه جلوم، منطقه پنجاب، پاکستان است. این معدن در رشته نمک، فلات پوتوهار، که از دشت هندو- گنگتی سرچشمه می‌گیرد قرار دارد، و دومین معدن بزرگ در جهان است.
این معدن به دلیل تولید نمک صورتی رنگ خره که اغلب به عنوان نمک هیمالیا به بازار عرضه می‌شود، مشهور است و یکی از جاذبه‌های گردشگری مهم است و سالانه ۲۵۰۰۰۰ بازدید کننده را به خود جذب می‌کند. تاریخچه آن به کشفش توسط سربازان اسکندر در سال ۳۲۰ قبل از میلاد بر می گردد، اما تجارت آن در امپراتوری گورکانی آغاز شد. تونل اصلی در سطح زمین توسط H. Warth، که یک مهندس معدن بود، در سال ۱۸۷۲ در زمان حکومت بریتانیا ساخته شد. پس از استقلال، BMR این معدن را تا سال ۱۹۵۶ در اختیار گرفت و سپس PIDC تا سال ۱۹۶۵ مالک معادن بود. پس از جنگ هند و پاکستان در سال ۱۹۶۵، WPIDC مدیریت معادن نمک را بر عهده گرفت و در سال ۱۹۷۴، شرکت توسعه معدنی پاکستان این معدن را که هنوز هم بزرگترین منبع نمک در کشور است، با تولید بیش از ۳۵۰۰۰۰ تن از حدود ۹۹٪ هالیت خالص در سال را در اختیار گرفت. برآورد ذخایر نمک در معدن از ۸۲ میلیون تن تا ۶۰۰ میلیون تن متغیر است.
زمین‌شناسی
این سازند زمین‌شناسی از یک لایه پایه از هالیت کریستالی تشکیل شده‌است که با نمک‌های پتاس ترکیب شده‌است. این لایه پایه توسط مارن گچی پوشانده شده‌است که توسط بسترهای بین لایه ای از گچ و دولومیت با درزهای نادر از سنگ نفت پوشیده شده‌است. این طبقات بین 200 to 500 m سنگ‌های رسوبی نئوپروتروزوییک تا ائوسن که همراه با سازند سلسله‌ای نمکی بالا رفته و فرسایش یافته‌اند تا محدوده نمکی را در لبه جنوبی فلات پوتوهار ایجاد کنند.
پالینومورف‌ها (ریزفسیل‌های آلی) برای استنباط در مورد سن سازند رشته نمک و لایه‌های نمکی آن که در معدن نمک خهرا در معرض دید قرار گرفته‌اند، استفاده شده‌است. به عنوان مثال، هنگام کار با سازمان زمین‌شناسی هند در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰، بیربال صحنی گزارش داد که شواهدی از آنژیوسپرم‌ها، ژیمنوسپرم‌ها و حشرات در داخل معدن پیدا کرده‌است که به نظر او منشأ آن‌ها از دوره ائوسن است. با این حال، بر اساس داده‌های زمین‌شناسی اضافی، تحقیقات بعدی به این نتیجه رسیدند که این پالینومورف‌ها آلاینده بودند.
محل
معدن نمک خیرادر تحصیل پند دادن خان ناحیه جهلم است. حدود ۱۶۰ کیلومتر (۱۰۰ مایل) از اسلام‌آباد و لاهور، از طریق بزرگراه M-2، در حدود ۳۰ کیلومتری (۲۰ مایلی) از تقاطع لیلا قابل دسترسی است. این معدن در کوه‌هایی است که بخشی از یک رشته نمک هستند، یک سیستم کوهستانی غنی از مواد معدنی که حدود ۲۰۰ کیلومتر از رودخانه جهلم در جنوب فلات پوتوهار تا جایی که رودخانه جهلم به رودخانه سند می‌پیوندد امتداد دارد.
بهیرکند
بهیرکند (به انگلیسی: Bherkund) یک منطقهٔ مسکونی در پاکستان است که در ناحیه مانسهره واقع شده‌است.
وایرا
وایرا (به آلمانی: Weira) یک شهر در آلمان است که در زاله-ارلا واقع شده‌است. وایرا ۴۲۱ نفر جمعیت دارد.
قارن سوم باوندی
نجم‌الدوله قارن سوم دومین اسپهبد از شاخهٔ اسپهبدیه در دودمان باوندیان بود که بر طبرستان و گیلان فرمان راند. او در زمان سلطنت حسام‌الدوله شهریار در نبرد با سلجوقیان شرکت داشت و پدر به او وعدهٔ حکومت پس از خود را، در صورت پیروزی به سلاجقه، به او داده‌بود. این نبرد به سود باوندیان پایان یافت و سلطان محمد سلجوقی از در صلح برآمد. شهریار فرزند دیگرش، علاءالدوله علی را به دربار سلطان فرستاد و به پیشنهاد علی خواهر سلطان به ازدواج قارن درآمد.
در سال‌های پایانی سلطنت اسپهبد شهریار، قارن امور مملک را به دست گرفته بود و قدرت را در دست داشت. پدر دو بار ساری را ترک کرد و برای عبادت به هوسم، مرکز علویان، مهاجرت کرد ولی هر بار قارن با اظهار پشیمانی او را بازمی‌گرداند و این قدرت قارن برادرش، علاءالدوله علی، را نگران و شاکی گرداند. علی تصمیم داشت با کمک سلجوقیان به برادر بتازد که پدر او را منصرف کرد.
پس از مرگ شهریار در ۱۱۱۴ میلادی، قارن رسماً اسپهبد باوندیان شد. او از ترس ادعای برادر، از بزرگان طبرستان برای پسرش رستم سوم، بیعت ستاند و در ۱۱۱۷ درگذشت. مورخان سلطنتش را ۷ یا ۸ سال شمرده‌اند ولی این با احتساب سال‌های حضور شهریار بوده‌است و سکه و خطبه به نام او بوده.
سراج قاری
جعفر بن احمد سَرّاج با کُنیهٔ ابومحمد، شهرت‌یافته به سَرّاجِ قاری (۱۰۲۸- ۱۱۰۶) محدث، قاری، فقیه، زبان‌شناس، ادیب و شاعر عربی عراقی در سدهٔ پنجم هجری بود که در ادبیات برای اثرش «مصارع العُشّاق» که مجموعه روایات و حکایت و اشعار وابسته به عاشقان، برگرفته از ادبیات کهن شرقی و اسلامی و ادبیان نوین روزگارش است.
رود جزمان
رود جزمان یکی از رودهای هلیلان واقع در شهرستان چرداول در استان ایلام می‌باشد. رود جزمان یکی از رودهای باستانی می‌باشد که در ایلام باستان هم از ان یاد شده و مورد اهمیت واقع می شده‌است تا به کنون.
سرچشمه اصلی رود جزمان از چشمه‌هایی است که در طول مسیرش تا به رود سیمره به ان می پیوندند. یکی از سرچشمه‌های مهم رود جزمان رودی است در استان کرمانشاه به نام رود قره سو. رود جزمان در طول همیاری اش در تاریخ ایلام و هلیلان باستان یکی از مهمترین‌های ابرسانی برای کشاورزی تا به کنون بوده‌است.
دو تا از مهمترین جوی‌های تاریخی که از ان سرچشمه می گرفته و مگیرند به نام‌های جوبشهر و جوب گوران هستند. ناگفته نماند جوبشهر از نظر باستان‌شناسان آمریکایی یکی از اولین سرزمین‌ها در تصفیه آب به‌شمار می‌رود.
کرنبروک
کرنبروک(به انگلیسی: Cranbrook) یکی از شهرهای کشور کانادا در منطقهٔ غرب رود کوتنی واقع در استان بریتیش کلمبیا است.
جمعیت این شهر در سرشماری سال ۲۰۱۱ در کانادا ۱۹٬۳۶۴ نفر اعلام شد. در سال ۱۸۹۸، راه‌آهن کانادا پسیفیک در این شهر تأسیس شد.
آب و هوا
آب و هوای این شهر در بهار و تابستان نسبتاً گرم است، به نحوی که هواشناسی کانادا اعلام کرده‌است که سالانه ۲۲۲۸٫۶ ساعت در این شهر هوا آفتابی است. اما این بدین معنی نیست که زمستان‌های این شهر نیز ملایم باشد به گونه‌ای که در زمستان نیز گاهی اوقات هوای شهر تا ۲۰ درجه سانتیگراد زیر صفر کاهش می‌یابد.
Cas9
کَس۹ یا Cas9 (کوتاه شده CRISPR associated protein 9 که قبلاً Cas5، Csn1 یا Csx12 نامیده می‌شد) یک پروتئین ۱۶۰ کیلودالتونی است که نقش حیاتی در دفاع ایمنی برخی باکتری‌ها در برابر ویروس‌های DNA و پلاسمیدها ایفا می‌کند و به شدت در برنامه‌های مهندسی ژنتیک مورد استفاده قرار می‌گیرد. کارکرد اصلی آن برش دی‌ان‌ای و در نتیجه تغییر ژنوم سلول است. تکنیک ویرایش ژنوم CRISPR-Cas9 نقش مهمی در اهدای جایزه نوبل شیمی در سال ۲۰۲۰ به امانوئل شارپنتیه و جنیفر دودنا داشت.
از نظر فنی‌تر، Cas9 یک آنزیم اندونوکلئاز DNA هدایت‌شده با RNA دوگانه است که با سیستم ایمنی تطبیقی خوشه‌ای با تکرارهای کوتاه پالیندرومیک بین‌فاصله منظم (کریسپر) در استرپتوکوک پیوژنز مرتبط است. S. pyogenes از CRISPR برای به خاطر سپردن و از Cas9 برای بازجویی و جدا کردن DNA خارجی، مانند DNA باکتریوفاژ مهاجم یا DNA پلاسمید، استفاده می‌کند. Cas9 این بازجویی را با باز کردن DNA خارجی و بررسی مکان‌های مکمل ناحیه ۲۰ جفت پایه RNA راهنما انجام می‌دهد. اگر سوبسترای DNA مکمل RNA راهنما باشد، Cas9 DNA مهاجم را می‌شکافد. از این نظر، مکانیسم CRISPR-Cas9 دارای تعدادی مشابه با مکانیسم تداخل آران‌ای (RNAi) در یوکاریوت‌ها است.
واراتاه
واراتاه نام یک سرده از تیره شکرپارگان است.
بخش مون
بخش مون (به انگلیسی: Mon district) یک بخش در هند است که در ناگالند واقع شده‌است. بخش مون ۲۵۰٬۶۷۱ نفر جمعیت دارد.
باویتلسباخ (واین‌اشتات)
باویتلسباخ یک منطقهٔ مسکونی در آلمان است که در واین‌اشتات واقع شده‌است. باویتلسباخ ۸٬۴۶۴ نفر جمعیت دارد.
هویج اطلس
هویج اطلس یا بچه هویج هویجی‌ است که قبل از رسیدن به رشد کامل و در اندازه‌های کوچک کنده و فروخته می‌شود.هویج اطلس بریده شده تکهٔ کوچک و بریده شدهٔ یک هویج بزرگتر است .هویج‌های اطلس بریده شده اغلب با نام هویج اطلس فروخته می‌شوند که منجر به سردرگمی احتمالی می‌شود.
ناناتاکاران یوردافی سونگ
ناناتاکاران یوردافی سونگ(นันทกานต์ ยอดไพสง ;)(زاده ۲۳ سپتامبر ۱۹۹۳) بازیکن بدمینتون تایلندی می‌باشد. او در مسابقات بین‌المللی چالش چین و ویتنام در سال ۲۰۱۷ با همکاری تراووت پوتینگ نایب قهرمان دونفره مردان شد. یوردافی سونگ همچنین قسمتی از تیم ملی تایلند برای کسب برنز در جام سودیرمن ۲۰۱۷ شد.
کورتیس توماسویچ
کورتیس توماسویچ (Curtis Tomasevicz؛ زادهٔ ۱۷ سپتامبر ۱۹۸۰) ورزشکار بابسلد اهل ایالات متحده آمریکا است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۴ مدال طلا، ۱ مدال نقره، ۵ مدال برنز شده‌است.
ماریو آسربی
ماریو آسربی (Mario Acerbi; July 1, 1913 – 1913:7:1, February 20, 2010) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال آ.اس. رم اشاره کرد.
مظفر آتاک
مظفر آتاک (Muzaffer Atac؛ زاده August 24, 1933 - درگذشته 1933:08:24, December 7, 2010) یک فیزیک‌دان اهل ایالات متحده آمریکا- ترکیه بود.
پیوند مهر
پیوند مهر، نام آلبومی است با صدای محمدرضا شجریان و نوازندگی تار فرهنگ شریف به همراه تنبک جهانگیر ملک که در دستگاه شور و آواز ابوعطا در سال ۱۳۶۳ اجرا و در ۱۳۷۹ منتشر شده‌است.
آواز یکم: خفته خبر ندارد، سر بر کنار جانان
غزل سعدی، مشخصات عروضی: بر وزن: مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن؛ بحر: مضارع مثمن اخرب
(درآمد شور شبيه حسينی) خفته خبر ندارد سر بر کنار جانان خفته خبر ندارد سر بر کنار جانان (عاشق كش) بر عقل من بخندی، بخندی گر در غمش بگریم بر عقل من بخندی، گر در غمش بگریم (سلمک) دل‌داده را ملامت گفتن چه سود دارد (قرچه) دامن ز پای برگیر ای خوب‌روی خوش‌رو دامن ز پای برگیر ای خوب‌‍روی خوش‌رو (قرچه رضوی) من ترک مهر اینان در خود نمی‌شناسم (رضوی) روشن‌روان عاشق، روشن‌روان عاشق از تیره‌شب ننالد (رضوی) باور مکن که من دست از دامنت بدارم (رضوی) چشم از تو برنگیرم، چشم از تو برنگیرم ور می‌کشد رقیبم (قرچه سلمک) من اختیار خود را تسلیم عشق کردم (سلمک فرود) شاید که آستینت بر سر زنند سعدی شاید که آستینت بر سر زنند سعدی، سعدی
آواز دوم: هرکس به تماشایی، رفتند به صحرایی
غزل سعدی، مشخصات عروضی: بر وزن: مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن؛ بحر: هزج مثمن اخرب
(درآمد شور ابوعطا) هر کس به تماشایی رفتند به صحرایی هر کس به تماشایی رفتند به صحرایی هر کس به تماشایی رفتند به صحرایی (گوشه دشتی (اميری) ) با چشم نمی‌بیند یا راه نمی‌داند (گوشه دشتی (اميری)، بيات راجع برگشت به بيات كرد) دیوانه‌ی عشقت را جایی نظر افتاده‌ست (حجاز) گویند رفیقانم در عشق چه سر داری گویند رفیقانم در عشق چه سر داری (حجاز) امید تو بیرون برد از دل همه امیدی (کرد بیات) زنهار نمی‌خواهم، زنهار نمی‌خواهم کز کشتن امانم ده دیوانه‌ی عشقت را جایی نظر افتاده‌ست (بیات راجه فرود سارنگ) من دست نخواهم برد الا به سر زلفت (درآمد شور) گویند تمنایی از دوست بکن سعدی
اس‌اچ‌وی
اس‌اچ‌وی (SHV) شرکت هلدینگ هلندی است، که در سال ۱۸۹۶ تأسیس شد.
لاتین
لاتین یا لاتینی یا رومی (latīnum) یک زبان کلاسیک متعلق به شاخه ایتالی زبان‌های هندواروپایی است. زبان لاتین در اصل در نواحی اطراف رم، معروف به لاتیوم گفتگو می‌شد. با قدرت‌گیری جمهوری روم، لاتین به زبان اصلی در ایتالیا و سپس در سراسر غرب امپراتوری روم تبدیل شد. لاتین نیای زبان‌های رومی امروزی در اروپاست و واژگان بسیاری را به دیگر زبان‌های اروپایی همچون انگلیسی وارد کرده‌است. در انگلیسی از ریشه‌های لاتین (و یونانی باستان) در الهیات، علوم، پزشکی و قانون استفاده می‌شود. لاتین در سریر مقدس (شهر واتیکان) زبان رسمی است.
در اواخر دوران جمهوری روم (۷۵ قبل از میلاد)، لاتین باستان به لاتین کلاسیک معیار تبدیل شده بود. لاتین عامیانه گونه محاوره‌ای لاتین بود که در همان زمان گفتگو می‌شد و در کتیبه‌ها و آثار طنزنویسانی مانند پلوتس و ترنتیوس و نویسندگانی همچون پترونیوس از آن یاد شده‌است. لاتین پسین زبان نوشتاری از قرن ۳ است. شکل محاوره ای آن لاتین عامیانه در قرن‌های ۶ تا ۹ به زبان‌های رومی، مانند ایتالیایی، ساردنیایی، ونتی، ناپولی، سیسیلی، پیدمونتی، لومبارد، فرانسوی، فرنکو-پروونسال، اکسیان، کرسی، لادین، فریولی، رومانش، کاتالان/والنسیایی، آراگونی، اسپانیایی، آستوری، گالیسی و پرتغالی توسعه یافت است. لاتین قرون وسطی از قرن ۹ تا رنسانس به عنوان زبان ادبی اروپا مورد استفاده قرار می‌گرفت. این زبان سپس به لاتین نوین تکامل یافت. لاتین تا اواخر قرن هجدهم، تا زمانی که زبان‌های بومی (از جمله زبان‌های رومی) جایگزین آن شدند، زبان ارتباطات بین‌المللی و تحصیلات علمی بود. لاتین کلیسایی زبان رسمی سریر مقدس و آیین رومی کلیسای کاتولیک است.
تاریخ
در سال ۱۴۶ قبل از میلاد جمهوری روم بر یونان استیلا یافت. رومیان درحالی‌که زبان خود یعنی لاتین را حفظ کردند به‌زودی آنچه را که از فرهنگ و هنر یونان می‌توانستند فراگرفتند و در ظرف دو یا سه قرن امپراتوری‌ای تشکیل دادند که مشتمل بر دنیای متمدن قدیم (مغرب ایران) و متضمن مصر، یونان، آسیای صغیر و سوریه بود که هرکدام ایالتی از ایالات روم شدند. رومی‌ها اگرچه در غلبه و استیلای خویش رحم و شفقتی نشان نمی‌دادند اما دست‌کم قاصد تمدن بودند و به عبارتی دیگر به این نواحی عقب‌افتاده عصاره‌ی تمدن کهن یونانی-رومی را تحویل دادند. رومی شدن این نواحی چنان شدید بود که زبان لاتین در مغرب زبان رایج مردم گردید. بعداً در آفریقا، عربی جای لاتین را گرفت امّا در سایر جاها بویژه در فرانسه، اسپانیا، ایتالیا و پرتغال تا به امروز آثار تحریف شده‌ی لاتین باقی‌مانده‌است.
این زبان دارای تعدادی مرحله تاریخی است که هر یک از آن‌ها با تفاوت‌های ظریف واژگان، کاربرد، املا، ریخت‌شناسی و نحو متمایز می‌شوند. هیچ قانون سخت و سریعی برای دسته‌بندی وجود ندارد. دانشمندان مختلف بر ویژگی‌های مختلف تأکید دارند. در نتیجه، فهرست‌ها گوناگون و همچنین دارای نام‌های جایگزین هستند.
علاوه بر مراحل تاریخی، لاتین کلیسایی به سبک‌هایی که نویسندگان کلیسای کاتولیک روم از اواخر دوران باستان به بعد و همچنین دانشمندان پروتستان از آن‌ها استفاده می‌کردند اشاره دارد.
پس از سقوط امپراتوری روم غربی در سال ۴۷۶ و ظهور پادشاهی‌های ژرمن به جای آن، مردم ژرمنی‌زبان لاتین را به عنوان زبانی مناسب تر برای استفاده‌های قانونی و دیگر اهداف به رسمیت شناختد.
لاتین باستان
نخستین شکل شناخته‌شده لاتین، لاتین باستان است که از پادشاهی روم تا اواخر دوره جمهوری روم صحبت می‌شد. این زبان در کتیبه‌ها و برخی از آثار اولیه ادبیات لاتین، مانند کمدی‌های پلتوس و ترنتیوس، گواهی شده‌است. الفبای لاتین از الفبای اتروسکی ابداع شد. این نوشتار در ابتدا راست به چپ یا بوستروفیدن بود و در نهایت به یک خط چپ به راست تبدیل شد.
لاتین کلاسیک
در اواخر دوران جمهوری و در نخستین سال‌های امپراتوری، یک لاتین کلاسیک جدید، با نوشتن آثار بزرگ ادبیات کلاسیک که در مکاتب دستور زبان و بلاغت تدریس می‌شد، توسط سخنوران، شاعران، مورخان و دیگر باسوادان، به وجود آمد. دستور زبان‌های آموزشی امروزی ریشه در چنین مدارسی دارد که به عنوان نوعی آکادمی زبان غیررسمی فعالیت می‌کرده و به حفظ و تداوم گفتار تحصیل‌کردگان اختصاص داشته‌است.
لاتین پسین
لاتین پسین در دوران باستان پسین از سده ۳ تا ۶ میلادی رایج بود. این دوره از لاتین را میان دوره‌های لاتین کلاسیک و لاتین قرون وسطی می‌دانند. در مورد زمان دقیق پایان لاتین کلاسیک یا شروع لاتین قرون وسطی اتفاق نظر علمی وجود ندارد. با این حال، آثار لاتین پسین با داشتن ویژگی‌هایی قابل شناسایی هستند.
لاتین عامیانه
تجزیه و تحلیل فلسفی آثار لاتین باستان، مانند آثار پلوتوس، که حاوی بخش‌هایی از گفتار روزمره است، نشان می‌دهد که یک زبان گفتاری لاتین (اصطلاحاً sermo vulgi، «گفتار توده‌ها» به نوشته سیسرون)، همزمان با لاتین کلاسیک وجود داشت. این زبان غیررسمی به ندرت نوشته می‌شده‌است و بنابراین فیلسوفان فقط واژگان و عبارات منفردی را ذکر می‌کنند که در آثار نویسندگان کلاسیک و دیوارنویسی‌ها آمده‌است. از آنجا که توسعه این زبان به خودی خود آزاد بود، هیچ دلیلی وجود ندارد که تصور کنیم این زبان از نظر تاریخی یا جغرافیایی یکنواخت باشد. برعکس، جمعیت‌های اروپایی رومی‌زبان هر یک گویش‌های خود را در این زبان داشتند، که در نهایت منجر به تمایز زبان‌های رومی شد. سقوط امپراتوری روم به معنای زوال معیارهای آموزشی بود که باعث ایجاد لاتین پسین شد، مرحله‌ای پساکلاسیک از زبانی که در نوشته‌های مسیحیان آن زمان دیده می‌شود. این امر نه تنها به دلیل کاهش تحصیلات بلکه به دلیل تمایل به انتشار آثار به زبان توده‌ها و منطبق‌تر با گفتار روزمره بود.
لاتین عامیانه حداکثر تا قرن نهم، که نخستین نوشته‌های رومی شروع به پدیداری کرد، به زبان‌های متمایزی تبدیل شده بود. آن‌ها، در طول این دوره، به گفتار روزمره محدود بودند، زیرا لاتین قرون وسطی برای نوشتن استفاده می‌شد.
لاتین قرون وسطی
لاتین قرون وسطی لاتین نوشتاری است و در دوره‌ای از لاتین پساکلاسیک استفاده می‌شود که هیچ زبان لاتین گفتاری وجود ندارد. چرا که زبان گفتاری به زبان‌های مختلف رومی آغازین تبدیل شده بود. با این حال، در دنیای تحصیل‌کردگان و در امور رسمی، زبان لاتین بدون داشتن پایگاه گفتاری طبیعی، تداوم یافت. این لاتین همچنین به سرزمین‌هایی گسترش یافت که هرگز به زبان لاتین صحبت نکرده بودند، مانند ملت‌های ژرمنی و اسلاوی. این زبان برای ارتباطات بین‌المللی بین کشورهای عضو امپراتوری مقدس روم و متحدان آن مفید واقع شد.
لاتین رنسانس
موقعیت لاتین در رنسانس با تصویب اومانیست‌ها، به عنوان یک زبان گفتاری تقویت شد. آن‌ها که غالباً توسط اعضای روحانیت هدایت می‌شدند، از تخریب سریع بازمانده‌های جهان کلاسیک و ادبیات آن متعجب بودند؛ بنابراین کوشیدند هرچه را که می‌توانند حفظ کنند و زبان لاتین را به آنچه در گذشته بود برگردانند و روش تولید نسخه‌های اصلاح‌شده آثار ادبی را که با مقایسه نسخه‌های خطی برجای‌مانده انجام می‌شد، معرفی کردند. آن‌ها حداکثر تا قرن پانزدهم، نسخه‌های پشتیبانی‌شده توسط دانشمندان را جایگزین لاتین قرون وسطایی کردند و با انجام پژوهش سعی در کشف زبان لاتین کلاسیک داشتند.
لاتین نوین
در اوایل دوران نوین، زبان لاتین هنوز مهم‌ترین زبان فرهنگی در اروپا بود؛ بنابراین، تا پایان قرن هفدهم بیشتر کتاب‌ها و تقریباً تمام اسناد دیپلماتیک به زبان لاتین نوشته می‌شدند. پس از آن، بیشتر اسناد دیپلماتیک به زبان فرانسوی (یک زبان رومی) و سپس به زبان‌های بومی یا سایر زبان‌ها نوشته شدند.
لاتین امروزی
زبان لاتین امروزه با وجود نداشتن گویشور بومی، هنوز هم برای اهداف مختلفی در جهان استفاده می‌شود.
لیزل دوروتی تش
لیزل دوروتی تش (Liesl Tesch؛ زادهٔ May 17, 1969) ورزشکار بازی‌های پارالمپیک اهل استرالیا است. وی از برندگان مدال طلا پارالمپیک است که در بازی‌های پارالمپیک تابستانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۶ حضور داشته است.
لاتین
استفاده مذهبی
بزرگترین سازمانی که لاتین را در زمینه‌های رسمی و نیمه‌رسمی حفظ می‌کند، کلیسای کاتولیک است. لاتین زبان آیین رومی مسیحی است. این زبان رسمی سریر مقدس، زبان اصلی مجله عمومی آن و زبان کاری روتای رومی است. در واتیکان همچنین تنها خودپرداز جهان به زبان لاتین وجود دارد. در دانشگاه‌های پاپی دوره‌های تحصیلات تکمیلی قانون کلیسایی به زبان لاتین تدریس می‌شود و مقالات نیز به همان زبان نوشته می‌شوند.
استفاده از لاتین برای شعارها
در جهان غرب، بسیاری از سازمان‌ها، دولت‌ها و مدارس به دلیل ارتباط آن با رسمیت ، سنت و ریشه‌های فرهنگ غربی، از لاتین برای شعارهای خود استفاده می‌کنند.
شعار کانادا A mari usque ad mare («از این کران تا آن کران») و بیشتر شعارهای استان‌های آن به زبان لاتین هستند. صلیب ویکتوریای کانادا از صلیب ویکتوریای بریتانیا که دارای کتیبه «For Valor» است، الگو گرفته‌است. از آنجا که کانادا رسماً دو زبانه است، عبارت لاتین Pro Valore مدال کانادا جایگزین عبارت انگلیسی پیشین آن شده‌است.
شعار اسپانیا PLVS VLTRA، به معنای «فراتر از آن»، نیز ریشه لاتین دارد. این برگرفته از شعار شخصی کارل پنجم، امپراتور مقدس روم و پادشاه اسپانیا (به عنوان کارل اول) و حاصل واژگونی عبارت Non terrae plus ultra («هیچ سرزمینی فراتر از آن نیست») است. گفته می‌شود که این کار برای هشدار بر روی ستون‌های هرکول در تنگه جبل‌الطارق، که حاشیه جهان شناخته‌شده آن روز بود، حک شده بود. کارل این شعار را در پی کشف دنیای جدید توسط کلمبوس اتخاذ کرد و همچنین دارای استعاره‌هایی در مورد خطرپذیری و تلاش برای تعالی است.
لوردسبورگ، نیومکزیکو
لوردسبورگ شهری در ایالت نیومکزیکو کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲٬۷۹۷ نفر بوده‌است.
لاتین
استفاده از لاتین برای شعارها
چندین ایالت آمریکا نیز شعار لاتین دارند: مانند Qui transtulit sustinet («کسی که بپیوندد، باقی خواهد ماند») کنتیکت؛ Per aspera ad astra («به سوی ستارگان، با هر سختی‌ای») کانزاس؛ Nil sine numine («هیچ‌چیز بدون خداوند ممکن نیست») کلرادو؛ Si quaeris peninsulam amoenam, circumspice («اگر در جستجوی خوشحالی هستی، به خود نگاه کن») میشیگان؛ Salus populi suprema lex esto («بگذار رفاه مردم، قانون اساسی باشد») میزوری؛ Esse Quam Videri («بودن بهتر از وانمود کردن») کارولینای شمالی؛ Sic semper tyrannis («این است فرجام ستمکار») ویرجینیا؛ و Montani Semper Liberi («کوه‌ها همیشه آزادند») ویرجینیای غربی.
دوبیل
دُبائیل (از ریشه دبّ در عبری به معنای خرس خدا) فرشته محافظ ایران قدیم است. بر اساس تلمود، دوبیل یکبار به مدت ۲۱ روز وظایف جبرئیل را عهده دار شد (بعد از اینکه بر او پیروز گردید) در زمانی که خدا نسبت به جبرئیل خشمگین شده بود. بعد از اینکه دوبیل در بهشت قدرت گرفت، مأمور محافظت از ایرانیان در برابر تمامی قومهای دیگر گردید.
لاتین
استفاده از لاتین برای شعارها
برخی از کالج‌ها و دانشگاه‌ها شعارهای لاتین را پذیرفته‌اند، برای نمونه شعار دانشگاه هاروارد Veritas («حقیقت») است. وریتاس الهه حقیقت، دختر کیوان و مادر فضیلت بود.
میراث
زبان‌های ایتالیایی، فرانسوی، پرتغالی، اسپانیایی، رومانیایی، کاتالان، رومانش و سایر زبانهای رومی نوادگان مستقیم زبان لاتین هستند. همچنین مشتقات بسیاری از لاتین به انگلیسی و همچنین آلمانی، هلندی، نروژی، دانمارکی و سوئدی وارد شده‌است. زبان لاتین هنوز در شهر واتیکان، یک دولت‌هر شهری واقع در رم، که مقر کلیسای کاتولیک است، صحبت می‌شود.
ادبیات
آثار چند صد نویسنده باستانی که به زبان لاتین می‌نوشتند، بطور کامل یا جزئی باقی مانده‌است. آن‌ها تا حدی موضوع رشته مطالعات کلاسیک هستند. آثار آن‌ها قبل از اختراع چاپ به صورت دست‌نویس منتشر می‌شد و اکنون در نسخه‌های چاپی با دقت حاشیه نویسی منتشر می‌شوند. از مهم‌ترین نسخه‌های چاپی می‌توان به کتابخانه کلاسیک لوئب ، منتشر شده توسط انتشارات دانشگاه هاروارد، یا متون کلاسیک آکسفورد ، منتشر شده توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد اشاره کرد.
آموزش
جنبش لاتین زنده سعی دارد آموزش زبان لاتین را به همان روشی که زبان‌های زنده آموزش داده می‌شوند، به عنوان وسیله‌ای برای برقراری ارتباط گفتاری و نوشتاری، احیا کند. آثار آن در واتیکان و برخی از موسسات ایالات متحده مانند دانشگاه کنتاکی و دانشگاه ایالتی آیووا در دسترس است. انتشارات دانشگاه کمبریج انگلستان تأمین‌کننده اصلی کتاب‌های درسی لاتین برای همه سطوح، مانند مجموعه دوره‌های لاتین کمبریج، است. همچنین زیرمجموعه ای از متن‌های کودکانه به زبان لاتین توسط Bell & Forte منتشر شده‌است که ماجراهای موشی موسوم به مینیموس را بازگو می‌کند.
وضعیت رسمی
لاتین زبان رسمی کشورهای اروپایی زیر بوده یا هست:
دستور زبان
زبان لاتین دارای شش حالت دستوری (case) است که عبارتند از:
۳.۱- برای بیان «مفعول مستقیم» یا Direct object؛ برای نمونه audentes fortuna iuvat به‌معنی «بخت و اقبال، متهوران را یاری می‌کند» در اینجا audentes در حالت آکوزاتیو مفعول‌مستقیم به‌کار رفته‌است. Agricola colit agros, uxor domum tuetur به‌معنای «کشاورز زمین‌ها را درو می‌کند، همسرش خانه را رسیدگی می‌کند». نیز در جمله‌ی Haec studia adulescentiam alunt, senectutem oblectant به‌معنای «این آموزش‌ها جوانی را تغذیه می‌کنند، کهنسالی را محظوظ می‌کنند‌». Antonius Brutum oppugnat, Mutinam circumsedet یعنی «آنتونیوس بروتوس را مورد حمله قرار می‌دهد، موتینا را محاصره می‌کند». Caesar equites flumen transjecit یعنی «قیصر سواره‌نظام را از رود عبور داد» که در این جمله دو آکوزاتیو (flumen و equites) دیده می‌شود. Ciceronem consulem populus declaravit یعنی «مردم سیسرون را به‌عنوان کنسول اعلام کردند». Solem fulgere videmus یعنی «ما خورشید را می‌بینیم که می‌درخشد»
۳.۲- برای بیان حرکت به‌سوی چیزی یا کسی: Romam ire یعنی «رفتن به‌سوی روم»؛ Suppetias ire «به‌کمک شتافتن»
۳.۳- کارکرد به‌عنوان نوعی قید: Omnia Mercurio similis, vocemque coloremque یعنی «از هرنظر شبیه به مرکوری، چه از نظر صدا چه از حیث رنگ».
۳.۴- برای بیان هدف: Legatos mittunt subsidium rogatum یعنی «فرستادگانی را برای کمک خواهی گسیل می‌دارند»؛ در اینجا legatos مفعول مستقیم (کارکرد اول آکوزاتیو) و subsidium هم آکوزاتیوِ هدف است.
۴.۱- بیان مفعول غیرمستقیم یا indirect object: مفعول غیرمستقیم در فارسی با نشانه‌های «برای»، «به» و گاهی «بر» به‌کار می‌رود: Saepe tibi meum somnium narravi یعنی «اغلب برای تو خوابم را تعریف کرده‌ام» یا Nobis spondet fortuna salutem یعنی «بخت و اقبال برای ما امنیت را ضمانت می‌کند». Imperat aut servit collecta pecunia cuique یعنی «پولِ جمع‌آوری شده بر هرکسی هم فرمان می‌رانَد و هم خدمت می‌کند». Gigantes bellum dis intulerunt یعنی «هیولایان به خدایان اعلان جنگ دادند»
۴.۲- برای بیان هدف: Laudi vertere alicui یعنی «روی کردن به کسی جهت تمجید». Equitatum auxilio Caesari miserunt یعنی «سواره‌نظامی را جهت کمک برای قیصر فرستادند»
۴.۳- برای بیان شخص یا چیزی که سود، نفع، یا ضرری متوجه اوست: مانند Homo homini lupus یعنی «انسان، گرگی [است] نسبت‌به انسان». Homini fidelissimi sunt equus et canis یعنی «اسب و سگ نسبت‌به انسان وفادارترین هستند»
۵.۱- برای بیان جدایی و انفصال: Populus Atheniensis Phocionem patria pepulit «یعنی خلق آتن، فوکیون را از میهن راند». vacare culpa maximum est solacium یعنی «رها بودن از گناه، بزرگ‌ترین آسودگی‌ است»
۵.۲- برای نمایاندن‌ سرچشمه یا اصالت چیزی: Ab Aenea prognatus یعنی «نشأت گرفته از آینیاس». Atreus, Tantalo prognatus, pelope natus یعنی «آترئوس، از تبار تانتالوس، زاده شده از پلوپس»
۵.۳- برای بیان مقایسه: Nihil est amabilius virtute یعنی «هیچ‌چیز دوست‌داشتنی‌تر از فضیلت نیست»
۵.۴- برای بیان پیوستگی: Iuvenem praestanti munere donat یعنی «جوان را با جایزه ویژه‌ای پاداش می‌دهد». Legiones pulchris armis praeditae یعنی «لژیون‌هایی مجهز به سلاح‌های پُر زرق و برق»
۵.۵- برای بیان کیفیت: Habuit fretrem Dumnorigem summa audacia یعنی «برادری داشت به‌نام دومنوریکس با شجاعتی بسیار»
۵.۶- برای بیان شیوه انجام کاری: Magna cum cura atque diligentia scripsit یعنی «با دقت و احتیاط فراوان نگاشت»
۵.۷- آبلاتیو خالص یا Ablative Absolute، برای بیان فرایند انجام کاری: Regibus exactis consules creati sunt یعنی «پس از اخراج شدن پادشاهان، کنسول‌ها ایجاد شدند». Pereunte obsequio, imperium intercidit یعنی «با از میان رفتن فرمانبرداری، اقتدار محو می‌شود»
۵.۸- برای بیان زمان: Natus est Augustus consulibus Cicerone et Antonio یعنی «آگوستوس در دوران کنسولی سیسرون و آنتونیوس زاده‌شد». die septimi یعنی «در روز هفتم»
۵.۹- برای بیان عامل یا وسیله‌ی انجام کاری: Remus a Romulo interfectus est یعنی «رموس به‌دست رومولوس کشته شد».Opportuna loca armatis hominibus obsidet یعنی«مواضع مناسب را بوسیله‌ی مردان مسلح تحت کنترل دارد». Dente lupus, cornu taurus petit یعنی «گرگ با دندان حمله می‌کند، گاو با شاخ»
۵.۱۰- برای بیان ارزش چیزی: Vendidit hic auro patriam یعنی «این [مرد] کشورش را بخاطر طلا فروخت». Multorum sanguine victoria stetit یعنی «پیروزی به‌قیمت جان خیلی‌ها بدست‌آمد»
۵.۱۱- برای بیان اندازه: Sol multis partibus maior est quam luna یعنی «خورشید بارها از ماه بزرگتر است»
۵.۱۲- برای بیان مکان: Caesar Pompeium Proelio Pharsalico vicit یعنی «سزار پومپیئوس را در نبرد فارسال مغلوب ساخت»
۶.۱- برای بیان تعلق داشتن و مالکیت: Nomen regis یعنی «نامِ پادشاه» Liber Gaii Iulii Caesaris یعنی «کتابِ گایوس یولیوس کایسار (سزار)»
۶.۲- برای بیان کیفیت چیزی: Puer annorum novem یعنی «پسری با نُه سال سن». Classis septuaginta navium یعنی «ناوگانی متشکل از هفتاد کشتی»
واج‌شناسی
تلفظ‌های باستانی لاتین بازسازی شده‌اند. از جمله داده‌های مورد استفاده برای بازسازی تلفظ‌ها، مطالب نویسندگان باستان، غلط‌های املایی، جناس، ریشه‌شناسی باستانی، املای وام‌واژگان لاتین در زبان‌های دیگر و توسعه تاریخی زبان‌های رومی است.
دستور زبان
لاتین از نظر نوع واژگان یک زبان ترکیبی و اشتقاقی است. واژاگان شامل یک جزء معنایی عینی و نشانگرهایی هستند که نقش دستوری واژه را مشخص می‌کنند. ترکیب ریشه و نشانگرها عناصر جمله‌ای بسیار فشرده‌ای را تولید می‌کند: amō، «دوست دارم» از یک جزء معنایی ama-، «عشق»، ساخته شده که بدان نشانگر -ō، شناسه اول شخص مفرد، افزوده شده‌است.
kra دستوری را می‌توان با تغییر نشانگرها تغییر داد: نشانگر برای بیان نقش‌های مختلف دستوری «عوض» می‌شود، اما جزء معنایی معمولاً تغییر نمی‌کند؛ در زبان‌ها برای عطف از وند استفاده می‌شود که شامل پیشوند، میانوند و پسوند است. عطف‌های لاتین هرگز پیشوند نیستند. برای نمونه amābit «او دوست خواهد داشت»، از همان ریشه amā- تشکیل شده‌است که به آن وند -bi-، نشانگر زمان آینده و وند -t، نشانگر سوم شخص مفرد، افزوده شده‌است.
در لاتین برای تصریف جنس، شمار و حالت در صفتها، اسمها و ضمیرها با فرایندی که اصطلاحاً صرف نامیده می‌شود، انجام می‌شود. نشانگرها نیز در فرایندی به نام صرف فعل به ریشه فعل‌ها برای نشان دادن شخص، شمار، زمان، جهت، وجه و نمود می پیونند. برخی از واژگان، مانند قیدها، حروف اضافه و حرف ندا، صرف‌ناپذیر هستند و هیچ‌یک از مراحل را نمی‌گذرانند.
نوشتار
زبان لاتین با الفبای لاتین، که از الفبای اتروسکی گرفته شده‌است که آن نیز به نوبه خود از الفبای یونانی و در نهایت الفبای فنیقی گرفته شده‌است. این الفبا همچنان در طول قرن‌ها به عنوان خط زبان‌های رومی، سلتی، ژرمنی، بالتیک، فینی و بسیاری از زبان‌های اسلاوی (لهستانی، اسلواکی، اسلوونیایی، کرواتی، بوسنیایی و چکی) مورد استفاده قرار گرفته‌است. امروزه خط لاتین توسط بسیاری از زبان‌ها در سراسر جهان، از جمله ویتنامی، زبان‌های آسترونزیایی، بسیاری از زبان‌های ترکی، و بیشتر زبان‌ها در جنوب آفریقا، قاره آمریکا و اقیانوسیه، مورد استفاده قرار می‌گیرد و به همین دلیل پرکاربردترین خط جهان به‌شمار می‌رود.
تعداد حروف الفبای لاتین متفاوت است. هنگامی که این الفبا برای نخستین بار از الفبای اتروسکی گرفته شد، تنها شامل ۲۱ حرف بود. بعداً، G به نمایندگی ، که قبلاً املای آن با C وارد الفبا و Z نیز از آن حذف شد، زیرا لاتین از آن پس هیچ صدای /ز/ای نداشت. حروف Y و Z بعداً به ترتیب برای نشان دادن حروف یونانی، اوپسیلون و زتا در وام‌واژگان یونانی افزوده شدند.
W در قرن یازدهم از VV ایجاد شد. این حرف نشان‌دهنده در زبان‌های ژرمنی بود نه لاتین که هنوز از V برای این منظور استفاده می‌کرد. در اواخر قرون وسطی J از I و همچنین U از Vمتمایز شدند. اگرچه برخی از واژه‌نامه‌های لاتین از J استفاده می‌کنند، اما از آن به ندرت در متون لاتین استفاده می‌شود، زیرا در دوران کلاسیک از آن استفاده نمی‌شد.
حروف الفبای لاتین کلاسیک بدین شرحند:
عددها
در دوران باستان، عددها به زبان لاتین فقط با حروف نوشته می‌شدند. امروزه می‌توان عددهای لاتین را با عددهای عربی و همچنین با عددهای رومی نوشت.
متن نمونه
«Commentarii de Bello Gallico» متنی مربوط به جنگ‌های گالی است که توسط ژولیوس سزار نوشته شده و با متن زیر آغاز می‌شود:
صحنه‌سازی (فیلم ۲۰۱۱)
صحنه‌سازی که در ایران با نام مُزد خشونت دوبله شده است، فیلمی است محصول سال ۲۰۱۱ و به کارگردانی مایک گونتر است. در این فیلم بازیگرانی همچون فیفتی سنت، بروس ویلیس، رایان فیلیپ، جینا دوان، برت گرانستارف، رندی کوچار، ویل یان لی، شان توب، جی کارنز، جیمز رمار و امبر چایلدرز ایفای نقش کرده‌اند.
سیلور کریک، شهرستان رایت، مینه‌سوتا
سیلور کریک (به انگلیسی: Silver Creek) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان رایت، مینه‌سوتا واقع شده‌است. سیلور کریک ۲۵۶ نفر جمعیت دارد و ۳۰۲٫۰۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
گاو (سرده)
گاو (سرده) نام یک سرده از زیرخانواده گاویان است.
وایشلیتس
وایشلیتس (به آلمانی: Weischlitz) یک شهر در آلمان است که در فوگتلاندکرایس واقع شده‌است. وایشلیتس ۵٬۹۸۵ نفر جمعیت دارد.
آوانسر
آوانسر یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان جوشین بخش خاروانا شهرستان ورزقان واقع شده‌است.
جاسوزنی شیبگاه
جاسوزنی شیبگاه نام یک گونه از سرده گل جاسوزنی است.
رستم سوم
فخرالملوک رستم یا رستم سوم اسپهبد باوندیان بود که مدت اندکی پس از پدرش، قارن سوم، بر مسند قدرت جای گرفت.
رستم برای رسیدن به مقام اسپهبدی باوندیان رقیبان بسیاری داشت و قارن پیش از مرگ برای او در میان بزرگان طبرستان و اعضای خاندان بیعت گرفت.
پس از مرگ قارن مدتی رستم این مسئله را مخفی نگهداشت تا جایگاه خود را مستحکم کند. سپس خبر درگذشت پدر را اعلان و خود را اسپهبد باوندیه معرفی کرد.
ولی رستم دابو، فیروز بن لیث لندکی، بهرام، یزدگرد و علاءالدوله علی هرکدام جداگانه مقام رستم را نفی و خود را حاکم بحق دانستند.
در آخر علاءالدوله، عموی رستم، توانست با مساعدت سلطان محمد سلجوقی و لشکرکشی سلجوقیان به طبرستان، قدرت را به دست آورد و با زهر خوراندن به رستم، اسپهبد باوندیان گردد.
تروجان زمین
فهرست
L4 (پیشرو)
L5 (پیرو)
امانوئل ۴
امانوئل ۴ (Emmanuelle 4) فیلمی در ژانر درام، رومانتیک و شهوانی به کارگردانی و نویسندگی فرانسیس لروی محصول سال ۱۹۸۴ فرانسه است. این فیلم اقتباسی آزاد از رمان امانوئل نوشته امانوئل آرسان است. از بازیگرانی که در این فیلم به ایفای نقش پرداخته‌اند، می‌توان به سیلویا کریستل، ماریلین جس، کریستین مارکون و فابریس لوکینی اشاره کرد. این چهارمین فیلم سینمایی رسمی در مجموعه امانوئل است. همچنین این فیلم آخرین اثر میشل مگنی آهنگساز موسیقی و نامزد جایزه اسکار و گلدن گلوب در سال ۱۹۶۲ است.
داستان
«سیلویا» از علاقه شدید و عاشقانه «مارک»، که او را تنها برای خود می‌خواهد؛ ترسیده و احساس خوبی به آن ندارد. او در یک مهمانی در لس آنجلس از مارک فرار می‌کند؛ و تصمیم به تغییر چهره و نوشتن داستان جدیدی برای یک روزنامه در کالیفرنیا از سبک زندگی آزادانه و مستقل خود می‌گیرد. سیلویا که اراده به تولدی دوباره گرفته‌است، با پرواز به برزیل و درخواست از پروفسور «سانتانو» و دستیار روانپزشک او دکتر «دونا»، با جراحی پلاستیک به دختری زیبا، جذاب و باکره ۲۰ ساله، به نام «امانوئل» تبدیل می‌شود.
او روزهای متمادی برای ملاقات و تجربه کردن لذت‌های جنسی از بدنهایی فارغ از عشق، سرتاسر برزیل را می‌پیماید و با افراد مختلفی رو به رو می‌شود. امانوئل در نهایت نمی‌تواند روح خود را در جسم جدیدش فراموش کند؛ و خسته از لذت‌هایی که زود می‌آمدند و به سرعت فرار می‌کردند؛ با برگشت به پاریس و ملاقات با مارک، شروعی دوباره در زندگی را برای خود رقم می‌زند.
جستارهای وابسته
امانوئل (رمان)
امانوئل (فیلم)
امانوئل ۲
خداحافظ امانوئل
فرانسیس تایلر
فرانسیس تایلر (Francis Tyler; December 11, 1904 – April 11, 1956) ورزشکار بابسلد اهل ایالات متحده آمریکا بود.
از افتخارات وی می‌توان به کسب مدال طلا در بازی‌های المپیک زمستانی ۱۹۴۸ اشاره کرد.
بیلیان
بیلیان (به انگلیسی: Belian) یک منطقهٔ مسکونی در پاکستان است.
بخش کوهیما
بخش کوهیما (به انگلیسی: Kohima district) یک بخش در هند است که در ناگالند واقع شده‌است. بخش کوهیما ۲٬۷۰٬۰۶۳ نفر جمعیت دارد و ۱٬۴۴۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
سایوز ام‌اس-۱۲
سایوز-ام‌اس-۱۲ (به Союз )(به معنای اتحاد) یک مأموریت سرنشین دار سازمان ملی فضانوردی روسیه به سمت ایستگاه فضایی بین‌المللی محسوب می‌شود. همچنین فضاپیمای این مأموریت وظیفه ارسال و بازگرداندن تعدادی از فضانوردان گروه اعزامی ۵۹ و گروه اعزامی ۶۰ را نیز بر عهده داشت.
ماریو آگوستی
ماریو آگوستی (Mario Agosti; July 21, 1904 – 1992 ) ورزشکار فوتبال اهل ایتالیا بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال اودینزه اشاره کرد.
تیزک رایت
تیزک رایت نام یک گونه از سرده تیزک است.
انجمن مری (ماریست)
انجمن مری (Societas Mariae) عموماً به عنوان پدران ماریست شناخته می‌شود، یک جماعت مذهبی روحانی کلیسای کاتولیک مردانه است که در لیون، فرانسه، در سال ۱۸۱۶ بنیانگذاری شده‌است.
محاصره سمرقند (۱۴۹۷)
برای دیگر کاربردها محاصره سمرقند را ببینید.
در ماه مهٔ ۱۴۹۷ برابر با شعبان ۹۰۲ دو ارتش بابر و سلطان علی با کامیابی شهر سمرقند را که تحت فرمانروایی سلطان بایسنقر میرزا بود، محاصره و تصرف کردند. ولی پس از چهار ماه به سبب فقدان غنایم جنگی و رخ دادن توطئه در پایگاه نیروهای او در اَنْدیجان، ناگزیر سمرقند را رها و اندیجان را تصرف کرد. ولی تصرف اندیجان نیز دیر نپایید؛ پس از زمانی کوتاه، مغولانی که تحت فرماندهی تَنْبَل «اسماً» از جهانگیر برادر بابر پشتیبانی می‌کردند، شهر را بازپس گرفتند.
شهربند
این نخستین تلاش بابر برای پیوست کردن پایتخت پدربزرگش تیمور لنگ به قلمرو خود بود. او ارتش خود را به سوی سرزمین تحت فرمان‌روایی سلطان بایسنقر میرزا رهبری کرد و پس از کامیابی‌های فراوان، در یام دهکده‌ای نه چندان دور از سمرقند، اردو زد.
بابر از یام اردوگاه خود را به یورات خان منتقل کرد، ایستگاهی در چهار یا پنج مایلی شهر که چهل یا پنجاه روز در آنجا بود. بسیاری از اقدامات شدید با تلفات قابل توجه از سوی هر دو ارتش انجام شد. در یکی از این موارد به دعوت خیانت‌کارانهٔ برخی از اهالی شهر، او برای غافل‌گیری، شبانه به شهر نیرو فرستاد. ولی در کنار «غار عاشقان» در دام کمینی افتاد که به دنبال آن برخی از دلیرترین سربازانش کشته شدند و برخی دیگر اسیر و سپس کشته شدند.
در حالی که او در آنجا ماند، ساکنان کل قلمرو همسایه (سرزمین تحت فرمانروایی سلطان بایسنقر میرزا)، بجز سمرقند که تحت محاصره بود، تسلیم شدند و سنگرهای خود را به او واگذار کردند.
بابر از ایستگاه یورات‌خان ابتدا به سمت چمنزار کولبه و در کنار تپه کوهیک در آن سوی شهر به راه افتاد.
هنگامی که مردم سمرقند ارتش را در حال حرکت از یک جا به جای دیگر دیدند پنداشتند در حال عقب‌نشینی است و از کامیابی احتمالی خود شادمان شدند. آنها شمار فراوانی از سربازان و شهروندان را به سمت دو پل گذر از رودخانهٔ کوهیک که امروزه زرافشان نامیده می‌شود جلب کردند.
بابر با دیدن این حرکت ، منتظر لحظهٔ مطلوبی ماند که دستور دهد سواره نظام، چیره بر آنها شود. این دستور با کامیابی اجرا شد و شماری از نیروهای رقیب کشته و زخمی شدند و بسیاری، چه اسب‌ها و چه سواران‌شان، به اسارت درآمدند. با افسران رده بالا و سربازان برپایهٔ آداب معمول آن زمان رفتار شد. ولی این تندروی به شهروندان تعمیم داده نشد. به محاصره‌کنندگان اجازه داده می‌شد بدون مخالفت حتی تا خندق پیشروی کنند و مواد غذایی را از پای دیوارها حمل کنند.
اما خود شهر تسخیر نشد و دوباره زمستان نزدیک می‌شد. بابر با این همه مصمم شد که سرزمین را ترک نکند.
پس تصمیم گرفت که از شهر جدا شود و در برخی از دژهای همسایه اردوگاه‌های موقت برای نیروها ایجاد کند، به این معنی که آنها هنوز می‌توانند سمرقند را در محاصره نگه دارند. با این همه برخی افسران مردان‌شان را به شهرهای دورتری می‌بردند تا از خوابگاه‌های بهتر زمستانی بهرمند شوند و این‌گونه، ارتش تا اندازه‌ای پراکنده شد.
تلاش ازبکان برای کمک
در این زمان حساس، یورش ازبک‌ها به درخواست سلطان بایسنقر میرزا، تحت فرماندهی شیبک خان، (که در آینده دشمن کینه‌توز بابر می‌شد)، رخ داد.
بابر، اگرچه نیروهایش پراکنده بودند، تصمیم به نشان دادن چهره‌ای دلیرانه گرفت، سپاهیانی را که با او بودند در صف قرار داد و برای روبرو شدن با دشمن به راه افتاد.
شیبک خان که امید داشت او را غافل‌گیر کند، او را در حالت آماده‌باش یافت، اقدام به خطر نکرد و به سوی سمرقند پا پس کشید.
سلطان بایسنقر میرزا هم که انتظار گره‌گشایی بسیار موثرتری را از یک کمک‌رسانی نیرومند داشت، از نتیجه ناامید و نگران بود و نمی‌توانست احساسات خود را پنهان کند. پس آنگونه که باید و شاید به پیشباز شیبک خان نرفت.
و ازبکان نیز که نیرومندی دشمنان و ناتوانی هم‌پیمانان خود را در طی لشگرکشی کوتاه خود دیدند، پس از چند روز به ترکستان بازگشتند.
این نخستین نمود دشمنانهٔ آن مرد برجسته است که پس از آن تأثیر بسیاری بر سرنوشت بابر و سمرقند گذاشت.
سرنگونی شهر
بایسنقر:
بایسنقر که ناامید بود کشور و پادشاهی خود را رها کرد و تنها به همراه چند پیرو به راه افتاد و به قندوز افغانستان رفت.
قندوز که در آن سوی آمو دریا میان بلخ و بدخشان قرار دارد در اختیار خسرو شاه بود که اسماً تابع سلطان مسعود میرزا از حصار بود.
اما از زمان عقب‌نشینی مسعود از حصار با او اختلاف داشت و در واقع از او مستقل بود.
مسعود میرزا نمی‌توانست چنین تصوری داشته باشد که برادر و رقیب او بتواند با یک پشتیبان ترسناک مانند خسرو شاه هم‌پیمان شود. بایسنقر از تلاش‌هایی که برای بدست آوردنش توسط مسعود میرزا در جریان بود به‌سختی گریخت، البته نه بدون از دست دادن چندین نفر از پیروانش که به دست مسعود افتادند.
اما سرانجام وی موفق شد در آنجا به قندوز برسد و مورد خوش‌آمدگویی خسرو شاه قرار گیرد.
سیمیو
سیمیو (Simyo) شرکت مخابرات هلندی است، که در سال ۲۰۰۵ تأسیس شد.
محاصره سمرقند (۱۴۹۷)
سرنگونی شهر
خسرو شاه که اگرچه وزیر ارشد پدرش بود و در آن زمان غرق در نقشه‌های قدرت و تسخیر خود بود، بایسنقر میرزا را ابزاری مناسب برای بلندپروازی خود قلمداد می‌کرد.
بابر:
بابر بی آنکه خبر گریز بایسنقر را شنیده باشد از قلمروی خود به سرعت به سمت سمرقند شتافت و بدون مخالفت شهر را گرفت.
به نظر نمی‌رسد سلطان علی میرزا در این معاملات سهیم بوده باشد، زیرا در هنگام محاصره هیچ اشاره‌ای به وی نشده‌است.
بابر، چه به دنبال یک پیمان ویژه و چه در پی فعالیت برتر خود، به تنهایی به شهر درآمد.
سلطان علی پیش از این، برخی از مناطق وابسته به ویژه در همسایگی بخارا را تسخیر کرده بود و همچنان به حفظ مالکیت آنها و همچنین آن شهر ادامه می‌داد.
سمرقند شهری که داشتنش پاداشِ پایداریِ بابر جوان بود، یکی از سرمایه‌دارترین و پرجمعیت‌ترین شهرهای در آن زمان در جهان بود.
این شهر پایتخت تیمور بود و هنوز هم میان کشورهایی که گشوده بود برجستگی خود را حفظ کرده بود.
پیامد
این کشور با حرکات ارتش‌های متخاصم برای دو تابستان پی‌درپی ویران شد و به چنان وضع نابسامانی دچار شده‌بود که جای اینکه از کشتزارهای حاصل‌خیز پیرامون آن تدارکات تهیه شود، خودش نیازمند شده‌بود و کاملاً بایسته بود که دولت برای کاشت زمین‌های مردم ذرت دانه‌ای به مردم بدهد و سایر وسایل برای ادامه زندگی تا زمان برداشت محصول به مردم بدهد.
گرفتن کمک برای ارتش خود از چنین کشوری همان‌گونه که بابر نیز اذعان می‌داشت ناممکن بود.
در نتیجه سربازان او بسیار در معرض پریشانی قرار گرفتند و وی هیچ وسیله‌ای برای برآوردن خواسته‌های آنها نداشت. مردان شروع به رها کردن و بازگشت به شهرهایشان نمودند. سرمشقی که سوی سربازان ارائه شد، به زودی حتی توسط رهبرانشان دنبال شد.
همهٔ سوارکاران مغول بابر گریختند و در پایان، سلطان احمد تنبل، یک نجیب‌زادهٔ  مغول از رنک یک در اندیجان، او را مانند بقیه رها کرد و به شهرش بازگشت.
احمد تنبل قیام کرد و پادشاهی فرغانه خود را به دست گرفت و از جهانگیر میرزا برادر بابر به عنوان پادشاه جدید (اسما) پشتیبانی کرد و اوزون حسن نیز به وی پیوست.
شورشیان اندیجان را محاصره کردند. هنگامی که بابر برای بازیابی پادشاهی ازدست‌رفتهٔ خود در حال پیمودن راه به سوی فرغانه بود، سپاهیانش در سمرقند ترکش کردند و او را نه در سمرقند و نه در فرغانه همراهی ننمودند.
لویس وینسلو آستین
لویس وینسلو آستین (Louis Winslow Austin؛ زاده October 30, 1867 درگذشته 1867:10:30, June 27, 1932) یک فیزیک‌دان اهل ایالات متحده آمریکا بود.
ماکسیم الکزندروویچ چمرکووسکی
ماکسیم الکزندروویچ چمرکووسکی (زادهٔ ۱۷ ژانویه ۱۹۸۰) رقاص آمریکایی-اوکراینی و قهرمان لاتین بالروم دنس, رقص پرداز و آموزگار است.بیشتر شهرت او به دلیل حضور در سری تلویزیونی دنسینگ ویث استارز است.اولین حضور او در فصل دوم این مجموعه بود.در ده بار حضورش در این برنامه او تا به حال چهار بار موفق به حضور در فینال شده است.دو مرتبه دوم و دومرتبه نیز سوم شده است.
بفرن (شلسویگ-هولشتاین)
بفرن یک شهر در آلمان است که در پینبرگ واقع شده‌است. بفرن ۵۸۷ نفر جمعیت دارد.
طاق علی
تاق علی یا طاق علی نام تاقی است واقع در کوه کم ارتفاع شرق شهر کرمان. در داخل این تاق که هلالی با رنگ سفید نقاشی شده «یا علی» نوشته شده‌است. رنگ «یا علی» در قدیم سفید رنگ بوده اما اخیراً در رنگ آن دستکاری شده‌است. نوشته آنقدر بزرگ است که از مسافت‌های دور قابل شناسائی است. علاقه‌مندان به کوهنوردی در کرمان از قدیم به صعود به این کوه و رسیدن به تاق علی علاقه‌مند بوده‌اند. صخره‌های واقع در مسیر این تاق بسیار صاف و صیقلی است و صعود را بسیار دشوار می‌کند.
انویق
انویق یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان جوشین بخش خاروانا شهرستان ورزقان واقع شده‌است.
دولت مرکزی تبت
دولت مرکزی تبت (به انگلیسی: Central Tibetan Administration) یک دولت در تبعید در هند است. از سال ۱۹۵۹ ایجاد شد و همچنان نیز وجود دارد ولی هرگز در طول این سال‌ها از طرف دولت چین به رسمیت شناخته نشده‌است.
قامشلو
قامشلو ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
قامشلو (گغارکونیک)
قامشلو (به لاتین: Kamyshlu) یک منطقه مسکونی در ارمنستان است که در استان گغارکونیک واقع شده است.
جنگل پسته
جنگل پسته یکی از انواع جنگل‌های جهان است که شامل درختان پسته وحشی و درختان پیوند زده پسته‌است. بخش وسیع کوه دامنه‌های نواحی شمال شرق و شمال غرب افغانستان در ولایات بدخشان، تخار، بغلان، سمنگان، فاریاب، بادغیس و هرات به شکل خودروی در حدود 450 هزار هکتار پسته زار روییده است که ادامه آن به ترکمنستان و منطقه سرخس ایران کشیده شده‌است. بذرهای پسته وحشی متنوع و عمدتا در برابر شرایط سخت اقلیمی مقاوم‌اند. پسته موسوم به پرورشی را روی درخت بنه نیز پیوند می زنند.
بر اساس آمارهای موجود در حال حاضر سطح زیر کشت پسته ایران ۴۴۰ هزار هکتار است که استان کرمان با بیش از ۳۰۰ هزار هکتار به عنوان مهم‌ترین منطقه پسته کاری ایران و جهان محسوب می‌شود. درختان پسته در استان کرمان در منطقه وسیعی از سیرجان تا زرند و از رفسنجان تا نزدیکی یزد امتداد دارد. علاوه بر استان کرمان در مناطق دیگر حاشیه کویر مرکزی ایران مانند دامغان، و خراسان و حتی استان گلستان نیز مناطق قابل توجهی زیر کشت پسته قرار دارد.
بخش مهمی از جنگل پسته‌های وحشی ایران در منطقه سرخس در شمال شرقی ایران واقع است. دوستداران محیط زیست می‌گویند اجرای عملیات اکتشاف گاز و نفت در سرخس مهم‌ترین جنگل‌های پسته وحشی ایران در معرض خطر قرار داده‌است.
ژیورنی
ژیورنی (به فرانسوی:Giverny) روستای کوچک که در ۸۰ کیلومتری پاریس (پایتخت فرانسه) واقع شده است.
منابع
Katherine M. Bourguignon (ed), Impressionist Giverny. A Colony of Artists, 1885-1915 (Giverny: Terra Foundation for American Art, 2007).
وایزن
وایزن (به آلمانی: Weisen) یک شهر در آلمان است که در پریگنیتس واقع شده‌است. وایزن ۱٬۱۰۸ نفر جمعیت دارد.
امانوئل ۵
«امانوئل ۵» (Emmanuelle 5) فیلمی در ژانر پورنوگرافی و شهوانی است که در سال ۹۲ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به مونیک گابریل اشاره کرد.
خوکچه هندی (سرده)
خوکچه هندی (سرده) نام یک سرده از راسته جوندگان است.