cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آهن باتلاقی
اروپا
اولین تلاش‌ها برای ذوب آهن به هزاره دوم قبل از میلاد در خاور نزدیک باز می کردد. این فناوری سپس در دو هزاره بعد در سراسر اروپا گسترش یافت و در قرن دوم قبل از میلاد به لهستان رسید. تولید آهن در ۵۰۰ سال قبل از میلاد به وسیله دانمارک به اسکاندیناوی رسید و پس از مدت کوتاهی به نروژ و سوئد گسترش یافت. شواهدی از رابطه مستقیم بین سکونتگاه‌های وایکینگ‌ها در شمال اروپا و آمریکای شمالی و ذخایر آهن باتلاقی وجود دارد. تولید آهن در مناطق پرجمعیت شمال از جمله اسکاندیناوی و فنلاند از ۵۰۰ تا ۱۳۰۰ میلادی بیشتر به وسیله آهن باتلاقی صورت می‌گرفت. تولید در مقیاس بزرگ آهن باتلاقی نیز در ایسلند در مناطقی به نام «مزارع آهن» ایجاد شد. مناطق تولید با تیراژ کمتر در ایسلند شامل مزارع بزرگ و برخی سکونتگاه‌های اصلی ایسلندی بود، اما به نظر می‌رسید که این مکان‌ها فقط آهن کافی تولید می‌کنند تا خودکفا باشند. حتی پس از بهبود فن آوری ذوب که استفاده از سنگ معدن استخراج شده در قرون وسطی قابل اجرا کرد، سنگ معدن باتلاق، به ویژه برای تولید آهن مردمی، تا دوران مدرن مهم باقی ماند. در روسیه، تا قرن شانزدهم زمانی که سنگ معدن بهتر کوه‌های اورال در دسترس قرار گرفت سنگ معدن باتلاقی منبع اصلی آهن بود.
قبل از کلمبیایی
آهن ممکن است توسط وایکینگ‌ها در پوینت رز و مکان‌های دیگر در نیوفاندلند در حدود ۱۰۰۰ پس از میلاد تولید شده باشد. حفاری‌ها در مراتع لانس آکس شواهد قابل توجهی برای فرآوری آهن باتلاقی و تولید سنگ آهن پیدا کرده‌است. محل استقرار مراتع لانس آکس در نزدیکی شرق ذغال سنگ نارس باتلاقی قرار داشت و ۱۵ کیلوگرم سرباره در محل پیدا شد که حدود ۳ کیلوگرم سرباره قابل استفاده می‌توانست تولید کند. تجزیه و تحلیل سرباره نشان داد که آهن بیشتری به میزان قابل توجهی می‌تواند از سنگ معدن به دست آید، که نشان می‌دهد کارگرانی که سنگ معدن را فرآوری می‌کنند ماهر نبوده‌اند. این نتیجه از این ایده پشتیبانی می‌کند که که دانش فرآوری آهن گسترده بوده و به مراکز عمده تجاری و بازرگانی محدود نشده بود. ۹۸ قطعه میخ نیز در این منطقه و همچنین شواهد قابل توجهی از نجاری یافت شد که نشان می‌دهد آهن تولید شده در منطقه احتمالاً فقط برای تعمیر کشتی استفاده می‌شود و نه ابزارسازی.
آمریکای شمالی مستعمره
آهن باتلاقی به‌طور گسترده در آمریکای شمالی مستعمره ای جستجو می‌شد. اولین معادن آهن شناخته شده در آمریکای شمالی معادن سنت جانز، نیوفاندلند هستند که توسط آنتونی پارکورست در سال ۱۵۷۸ قابل بهره‌برداری گزارش شده‌است. اولین تلاش‌های معدنکاری در ویرجینیا در اوایل سال ۱۶۰۸ انجام شد. در سال ۱۶۱۹ شرکت آهن‌سازی فالینگ کریک در شهرستان چسترفیلد، ویرجینیا تأسیس شد. این مکان اولین تاسیسات کوره بلند در آمریکای شمالی بود.
دریاچه ماساپواگ در ماساچوست با عمیق‌تر کردن کانال خروجی در جستجوی آهن باتلاق خشک شد. منطقه تاریخی ملی کارخانه آهن ساگوس، در رودخانه ساگوس در ساگوس، ماساچوست، بین سال‌های ۱۶۴۶ و ۱۶۶۸ فعالیت می‌کرد. این سایت شامل یک موزه و چندین ساختمان بازسازی شده‌است. موفقیت کارخانه آهن ساگوس، و تخلیه سریع آهن باتلاق طبیعی منطقه، مالکان را بر آن داشت تا جستجوگران را به حومه اطراف بفرستند. در سال ۱۶۵۸، شرکت ۱۶۰۰ هکتار (۶٫۵ کیلومتر مربع) زمینی خریدند که مناطقی را که اکنون کنکورد، اکتون و سادبری هستند را پوشش می‌دهد. آنها یک مرکز تولید بزرگ در کنکورد، ماساچوست، در کنار رودخانه آسابت با سدها، حوضچه‌ها، جوی‌های آب و آتش‌گاه راه‌اندازی کردند، اما تا سال ۱۶۹۴ آهن باتلاق طبیعی آنجا نیز تمام شده بود و زمین آنجا برای کشاورزی فروخته شد.
در نیوجرسی مرکزی و جنوبی، سنگ معدن باتلاق برای تولید ابزارهای طبیعی مقاوم در برابر زنگ زدگی و ریل‌های از نوع گل آهن استخراج و تصفیه می‌شدند، که بسیاری از آنها هنوز هم عامل زیبایی پله‌های ترنتون و کامدن هستند. در طول انقلاب آمریکا ، گلوله‌های توپ آهنی از نوع آهن باتلاق برای نیروهای استعماری ریختگری شدند.
قرن ۱۹ام ایالات متحده آمریکا
آهن باتلاقی در ساحل شرقی مریلند نیز یافت شد. بقایای یک مرکز ذوب تجاری در نزدیکی اسنوو هیل، مریلند، اکنون به یک مکان تاریخی ایالتی و ملی تبدیل شده‌است. این شهر که به عنوان شهر کوره شناخته می‌شود، به خاطر رودخانه نزدیک آن به نام کوره آهن ناساوانگو نیز شناخته می‌شود. کوره تجاری از حدود ۱۸۲۵ تا ۱۸۵۰ کار می‌کرد.
شرکت آهن شاپلی در سال ۱۸۳۶ یک کارخانه ذوب در ''شاپلی شمالی، مین، برای بهره‌برداری از ذخایر کوچک آهن باتلاقی در برکه اوسیپی کوچک، ساخت. این کارخانه در سال ۱۸۳۷ شروع به کار کرد، اما بر اساس تاریخچه شاپلی در سال ۱۸۵۴، «این کسب و کار بدون سودشناخته شد، بنابراین پس از چند سال رها شد.»  ''
پلاوتسه
پلاوتسه یک منطقهٔ مسکونی در صربستان است که در بوینیک واقع شده‌است. طبق سرشماری سال ۲۰۰۲ پلاوتسه ۲۹۷ نفر جمعیت دارد.
هرنولی
هرنولی (به انگلیسی: Hernoli) یک منطقهٔ مسکونی در پاکستان است که در پنجاب واقع شده‌است.
تبر طلایی
تبر طلایی یا گُلدِن اَکس (Golden Axe) یک بازی ویدئویی آرکید در سبک بیت ام آپ با زاویهٔ دید از نمای پهلو-پیمایش است که توسط سگا در سال ۱۹۸۹، نخستین بار برای دستگاه آرکید دارای سخت‌افزار سیستم ۱۶-بی سگا منتشر شد. تبر طلایی در زمان انتشارش، با واکنش‌های خوبی از سوی منتقدان همراه بود و بعدها برای بسیاری از سیستم‌های خانگی همچون کنسول‌های خود شرکت سگا مگا درایو/جنسیس و مستر سیستم و دیگر پلت‌فرم‌ها شامل اسپکتروم، داس، آمیگا، واندرسوآن، آتاری اس‌تی، کمودور ۶۴، آمستراد سی‌پی‌سی، توربوگراف‌اکس-۱۶، و شبکه پلی‌استیشن منتشر شده‌است.
روند بازی
پیشرفت در این بازی با مبارزه با افراد زیر دست Death Adder، از جمله مردانی مجهز به چماق و گرز، جنگجویان اسکلتی و شوالیه‌هاانجام می‌شود. بازیکنان می‌توانند با استفاده از سلاح خود، پرش و اجرای جادوهایی که به همه دشمنان روی صفحه آسیب می‌رساند حمله کنند. نیروی این جادو به تعداد خطوط یا میله قدرت جادویی که در حال حاضر موجود است بستگی دارد. میله‌ها با جمع‌آوری «معجون جادویی آبی» که با ضربه زدن به پری‌های کوچکی که سپس معجون را رها می‌کنند، جمع می‌شوند. این پری‌های کوچک در طول مراحل معمولی بازی یا در طی مراحل جایزه ظاهر می‌شوند. جنگجوی مرد قادر به اجرای جادوی زمین است، گلیوس کوتوله طلسم رعد و برق اجرا می‌کند و تیریس، زن مبارز از جادوی آتش استفاده می‌کند. هر شخصیت دارای تعداد مختلفی از حداکثر میله‌های جادویی و دامنه‌های مختلف حمله می‌باشند.
داستان
این بازی در سرزمین داستانی یوریا، به سبک خیال‌پردازی حماسی کونان بربر در دنیای قرون وسطایی روایت می‌شود. موجودی شرور معروف به دث آدر، پادشاه و دخترش را اسیر کرده و آن‌ها را در قلعه خود اسیر کرده است. او همچنین تبر طلایی، نماد جادویی یوریا را پیدا می‌کند و تهدید می‌کند که هم تبر و هم خانواده سلطنتی را از بین خواهد برد، مگر اینکه مردم یوریا او را به عنوان حاکم خود بپذیرند. سه جنگجو در تلاش برای نجات یوریا و انتقام از تلفات آن‌ها به دستدث آدر بودند. نخستین جنگجو جیلیوس تاندرهد، کوتوله تبر جنگی بدست از معدن Wolud است، که برادر دوقلویش توسط سربازان دث آدر کشته شده‌است. دیگری یک بربر مرد به نام اکس باتلر است، که با استفاده از یک شمشیر دو دستی، به دنبال انتقام از قتل مادرش است. آخرین نفر، تیریس فلر یک آمازون دارای سلاح درازشمشیر است که والدینش هر دو توسط دث آدر کشته شدند.
رزمندگان ساکنان روستای لاک پشت لاجورد را که معلوم است در پوسته یک لاک پشت غول پیکر واقع شده است، نجات می‌دهند. لاک پشت شخصیت‌ها را از کنار دریا می‌گیرد و آن‌ها سپس در پشت یک عقاب غول پیکر به سمت قلعه خود پرواز می‌کنند. هنگامی که در قلعه هستند، دث آدر را که دارای تبر طلایی است، شکست می‌دهند و زمین را نجات می‌دهند. در نسخه‌های مگا درایو/جنسیس و رایانه‌های شخصی و همچنین در درگاه‌های دیگر، شخصیت‌ها همچنین با مربی دث آدر، Death Bringer، به عنوان رئیس نهایی واقعی نبرد می‌کنند. پس از نبرد نهایی، جنگجویان یک تبر طلایی جادویی دریافت می‌کنند که بازیکن را با جاودانگی آغشته می‌کند.
علی‌اصغر یوسفی‌نیا
علی‌اصغر یوسفی‌نیا مورخ، زبان‌شناس، محقق و مؤلف مازندرانی است که چندین اثر در حوزه تاریخ و جغرافیای تاریخی مازندران غربی تألیف نموده‌است. از جمله آثار وی می‌توان کتاب‌های "تاریخ تنکابن (محال ثلاث)"، «مشروطه بی نقاب»، و "لَنگای کُهن (شهرهای کلارآباد، سلمانشهر و عباس‌آباد معاصر)" را نام برد. او در تدوین واژه‌نامه پنج جلدی «فرهنگ واژگان تبری» به عنوان سرمؤلف نقش ایفا نمود.
زندگی
او در سال ۱۳۲۱ هجری خورشیدی در یکی از خانواده‌های سرشناس منطقه مازندران غربی، در روستای گل کوه از توابع شهرستان عباس‌آباد امروزی متولد شد. تحصیلات مقدماتی و دبیرستان خود را در همان منطقه سپری کرد و سپس برای امرار معاش شغل آموزگاری را برگزید. در پی رخداد انقلاب اسلامی ایران و متأثر از فضای خاص آن دوران، به دلیل جایگاه اجتماعی خانواده خود در پیش از انقلاب، پس از ۱۸ سال فعالیت در آموزش و پرورش از ادامه این شغل معاف گردید.
پس از آن، برای گذران زندگی و امرار معاش به حرفه نیاکانش، کشاورزی روی آورد، که در این امر نیز به گواه بسیاری از متخصصین این امر بسیار موفق بود. گوشه نشینی اجباری و آرامش خیال زندگی کشاورزی، فرصت بی نظیری فراهم ساخت تا ایشان با روش‌های تحقیق علمی و میدانی آثار متعددی در زمینه ی تاریخ، زبان و جغرافیای تاریخی منطقه خود و مازندران به رشته تحریر درآورد.
در سال ۱۳۹۳ به پاس یک عمر فعالیت مجدانه تحقیقی و پژوهشی در همایشی از ایشان به عنوان چهره ماندگار فرهنگ مازندران تجلیل گردید.
علی اصغر یوسفی نیا برادر بزرگتر تیمور یوسف لنگایی دانشمند ایرانی حوزه علوم ژنتیک و مدیر مرکز آزمایشگاه هستهٔ ژنراتور فارماکوژنومیک دانشگاه فلوریدا است.
علی اصغر یوسفی نیا در ۱۷ شهریور ماه ۱۳۹۷ هجری خورشیدی بر اثر سکته مغزی در بیمارستان شهید رجایی تنکابن بستری شده و سرانجام در بامداد ۲۲ شهریور در سن ۷۶ سالگی درگذشت.
جیلجی گئومگوان گایا
جیلجی گئومگوان گایا (درگذشته ۴۹۲) هشتمین فرمانروای گئومگوان گایا، یکی از ایالات کنفدراسیون گایا بود. او پسر پادشاه چویهوی و ملکه ایندئوک بود. او با ملکه بانگوون که دختر ساگان گئومسانگ بود ازدواج کرد. پادشاه جیلجی یک معبد بودائی برای ملکه اجدادی گئومگوان گایا، هئو هوانگوک، درست بر روی مکانی که ملکه هوانگوک و پادشاه سورو با یکدیگر ازدواج کردند به وجود آورد. پادشاه جیلجی این معبد را وانگهوسا نامید که بمعنای معبد ملکه است نامید. پس از او پسرش گیئومجی بر تخت نشست.
هیران (سومالی)
هیران (به عربی: هیران) یک منطقهٔ مسکونی در سومالی است که در سومالی واقع شده‌است.
سد ساتپارا
سد ساتپارا (به انگلیسی: Satpara Dam) یک سد در پاکستان است که در ناحیه سکردو واقع شده‌است.
مارچوو (استان مونتانا)
مارچوو یک منطقهٔ مسکونی در بلغارستان است که در شهرستان بویچینوفتسی واقع شده‌است.
مرزبان‌نامه وراوینی
مرزبان‌نامه وراوینی ترجمه‌ای فارسی از کتاب مرزبان‌نامه است که در سال‌های ۶۰۷–۲۲ هجری قمری (۲۵–۱۲۱۰ میلادی) توسط سعدالدین وراوینی ترجمه شد. او تحت حمایت وزیر ابوالقاسم هارون و در درگاه مظفرالدین ازبک، اتابک آذربایجان، می‌زیست. این نسخه از مرزبان‌نامه معروف‌ترین ترجمه باقی مانده‌است و با توجه به این که امروزه دیگر اصل مرزبان‌نامه به زبان طبری وجود ندارد، برگردان وراوینی نام «مرزبان‌نامه» را بر خود نهاده‌است.
سالنامه‌های ادبی و دست‌نوشته‌های باقی‌مانده حاکی از آن است که نسخه‌ای از وراوینی از دیرباز نسخه‌ای بوده‌است که بیشتر در دسترس بود. این ممکن است تا حدی با زمان‌بندی توضیح داده شود؛ زیرا نه تنها از نظر فیزیکی این اثر باقی ماند، بلکه از قرن سیزدهم به بعد، زمانی که کاغذ به‌طور گسترده در دسترس بود، این ترجمه منتشر شده‌بود.
نسخهٔ وراوینی نخستین بار، به عنوان جلد هشتم از سری یادبود EJW Gibb، توسط میرزا محمد قزوینی در سال ۱۹۰۹ میلادی ویرایش، صحافی و چاپ شد. این ویراست سپس در سال ۱۹۴۸ میلادی در ایران تجدید چاپ شد. بعداً نسخه جدید و به روز شده با یادداشت‌ها و ضمایم به ویراستاری محمد روشن در سال ۱۹۷۶ منتشر شد و پس از آن نسخه‌ای با شرح خلیل خطیب رهبر در سال ۱۹۸۴ منتشر گردید. تصحیح خلیل خطیب رهبر که در سال ۱۳۶۳ شمسی در ایران منتشر شده‌بود، در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد.
مرزبان‌نامه به نثر است و حاوی انواع داستان‌های کوتاهی بوده که به عنوان نمونه‌های اخلاقی به کار رفته‌اند و به واسطهٔ یک داستان اصلی و چند داستان فرعی به هم پیوند می‌خورند. در دو نسخهٔ فارسی این کتاب، با آیات و عبارات فراوان عربی و به قلمی پیچیده نوشته شده‌اند.
نگارگری
یکی از اولین نسخ باقیمانده از مرزبان‌نامه وراوینی که در استانبول نگهداری می‌شود، در ماه مه 1299 میلادی در بغداد تکمیل شده‌است. این نسخه دارای سه نگاره از محمد، نویسنده‌ی اثر و حاکم حامی اوست. این نقاشی‌ها که با حاشیه‌های تزئینی به خصوصی آورده شده‌است، با مکتب نگارگری ایلخانی مرتبط است و برگ‌های مهمی از تاریخ نقاشی اسلامی محسوب می‌شود.
شهرستان قره‌سو (قرقیزستان)
شهرستان قره‌سو (به لاتین: Kara-Suu District به روسی: Кара-Сууский район به قرقیزی: Кара-Суу району) یک شهرستان از استان اوش در جنوب غربی قرقیزستان واقع شده‌است. این شهرستان دارای مساحت ۳۶۱۶ کیلومترمربع (۱۳۹۶ مایل مربع) می‌باشد. مرکز این شهرستان شهر قره‌سو است.
خصوصیات
شهرستان قره‌سو بر اساس آمار سال ۲۰۰۹، مشتمل بر یک شهر ۱۲۲ منطقه مسکونی است و دارای ۳۴۸٬۶۴۵ نفر جمعیت است.
باغ‌وحش العین
باغ‌وحش العین یک باغ‌وحش ۴۰۰ هکتاری در دامنه جبل حفیت، العین، امارت ابوظبی، امارات متحده عربی است. این باغ‌وحش در سال ۱۹۶۸ توسط زاید بن سلطان آل نهیان تاسیس شد و بزرگترین باغ‌وحش خاورمیانه است.
روبر دوم، دوک نورماندی
روبر کورتوز (Robert Curthose; ۱۰۵۱ – February 3, 1134 (۸۳ سال) گاهی با نام روبر دوم یا روبر سوم هم نامیده می‌گردد. روبر از سال ۱۰۸۷ تا ۱۱۰۶ عنوان دوک نورماندی را در اختیار داشت و یکی از مدعیان ناکام و ناموفق نسبت به تاج و تخت پادشاهی انگلستان بود.
گلگشت کالونی
گلگشت کالونی (به انگلیسی: Gulgasht Colony) یک منطقهٔ مسکونی در پاکستان است که در پنجاب واقع شده‌است.
نبرد قادسیه
نبرد قادسیه (معركة القادسية) نبردی است که در شوال سال ۱۵ هجری قمری برابر با نوامبر ۶۳۶ میلادی میان سپاه خلافت راشدین به فرماندهی سعد بن ابی وقاص و سپاه ساسانی به فرماندهی رستم فرخزاد در ناحیهٔ قادسیه رخ داد و مسلمانان پس از چهار روز نبرد سخت و شدید موفق شدند در مقابل سپاه ساسانی پیروز شوند. در این نبرد درفش کاویانی، با غنائم بسیار دیگری به دست مسلمانان افتاد و برخی از فرماندهان لشکر ساسانی از جمله رستم فرخزاد، بهمن جادویه و بندوان نیز کشته شدند.
در منابع، نیروهای سپاه اسلام و ایران در نبرد قادسیه، بسیار متفاوت ذکر شده‌است. به گفته تورج دریایی نوشته‌های مورخان اسلامی معمولاً تعداد سربازان ایران را صدها یا هزاران نفر بیشتر و چندین برابر تعداد سربازان عرب گزارش کرده‌اند که هدف از آن بزرگ‌نمایی و برجسته نمودن موفقیت‌های مسلمانان عرب است.
اگرچه جریان نبرد قادسیه ابتدا به نفع سپاه ساسانی که به فیل‌های جنگی و سلاح‌های جنگی پیشرفته تر مانند تیرهای پنچگان، گرز، تبرزین و شمشیرهای دو لبه بودند، پیش می‌رفت اما در اواسط جنگ با خسته شدن دو سپاه و رسیدن نیروی تازه‌نفس مسلمان، نتیجهٔ نبرد به سود مسلمانان برگردانده شد. با شکست سپاه ساسانی، بسیاری از ایرانیان ناراضی از جمله دیلمیان به سپاه اعراب پیوستند و اعراب دو ماه بعد از پیروزی در نبرد قادسیه به قصد اشغال مدائن لشکر خود را به حرکت درآوردند.
پیش زمینه
جنگ ۲۵ ساله ایران و روم که از ۶۰۲ تا ۶۲۸ به طول انجامید، زمینه‌ساز پیدایش خلافت اسلامی به عنوان یک امپراتوری جدید شد. این جنگ نظم سیاسی را که طی سه سده بر این منطقه حاکم بود، فروریخت و خلأ قدرتی را پدیدآورد، که در پی آن سپاهیان مسلمان عرب آن دو امپراتوری را شکست دادند و امپراتوری نوپدید خلافت را بنا نهادند. به نوشته هاوارد و جانسون ساسانیان به علت زوال اقتصادی، مالیات‌های سنگین برای تأمین مالی لشگرکشی‌های خسروپرویز و قدرت‌گیری شاهان محلی در برابر پادشاه بیشتر تضعیف شدند، ضعف امپراتوری ساسانی درست پس از قتل خسروپرویز در سال ۶۲۸ آغاز شد. به دلیل وضعیت نابسامان دربار و همچنین ضعف فوق‌العاده ارتش و همین‌طور نبود شخصیتی که بتواند در حد و اندازه‌های انوشیروان و شاپور عمل کند، اوضاع ایران بسیار آشفته شده بود. ضعف و ناتوانی ساسانیان به حدی رسیده بود که در ظرف ۴ سال از قتل خسرو پرویز تا به تخت نشستن یزدگرد سوم، ۱۲ پادشاه به روی کار آمدند و کنار رفتند، که وضعیت ناگوار این سلسله را در سال‌های آخر خود اثبات می‌کند. در بهار ۶۳۲، یزدگرد سوم، یکی از نوه‌های خسرو نخست، که مخفیانه در استخر زندگی می‌کرد، به تخت شاهنشاهی نشست. در همان سال، نخستین قبیله‌های مهاجم عرب، که حالا تحت پرچم اسلام با هم متحد شده بودند، به قلمروهای ساسانی رسیدند. بر طبق گفتهٔ هاوارد-جانسون، سال‌ها جنگ و خون‌ریزی هم ایرانی‌ها و هم بیزانسی‌ها را ضعیف و فرسوده کرده بود. ساسانیان علاوه بر آن بر اثر زوال اقتصادی، مالیات‌ستانی سنگین از مردم، آشوب دینی، طبقه‌بندی اجتماعی سخت‌گیرانه، مردمشان را خشمگین و چون آتشفشان‌های درپی انفجار کرده بودند، بعلاوه قدرت‌گیری فزاینده زمین‌داران ایالتی، و سرنگونی پی‌درپی شاهان، حتی ضعیف‌تر از پیش شدند، که باعث تسهیل شدن تسخیر ایران توسط اعراب شد.
از سوی دیگر، با روی کار آمدن ابوبکر اولین خلیفهٔ مسلمانان، فکر گسترش دین اسلام موجب شد که اعراب به سرزمین‌های دولت ساسانی و روم روی آورند. لشکری مهم به فرماندهی ابوعبید بن الجراح سپاهیان را به سوی شام هدایت کرد و در سال ۱۲ ه‍.ق در یرموک با سپاه عاجز هراکلیوس امپراتور روم رو به رو شد که تازه از جنگ با دولت ساسانی بازگشته بود و در سال ۱۳ ه‍.ق رومیان را شکست داد؛ بدین ترتیب راه جبل حوران و دره رود اردن به دست مسلمانان افتاد. در همین حین لشکری دیگر به فرماندهی خالد بن ولید به سوی عراق روانه شد، اوضاع آشفتهٔ ایران و چندی بعد شاه شدن پوراندخت دختر خسرو پرویز موجب شد که مثنی بن حارثه شیبانی از قبیلهٔ بکر بن وائل و سوید بن قطبه عجلی از قبیلهٔ ائل، لشکری گردآوری کنند و به قسمت‌های مرزی ایران تاخته و مردم را غارت نمایند. مثنی که از ناحیهٔ حیره، دولت ساسانی را مورد حمله قرار داده‌بود با نامه‌ای که برای ابوبکر فرستاد از اوضاع آشفته ایران گفت و درخواست نیروی نظامی‌کرد؛ ابوبکر، خالد پسر ولید را برای نبرد با ساسانیان انتخاب کرد. خالد به بانقیا، باروسما و آلیس که بر سر راهش بود تاخت و آنان را به پرداخت جزیه واداشت و سپس به سوی حیره، که تحت حکمرانی ایاس بن قیصه بود، روانه شد؛ ایاس و مردم حیره که از اوضاع نابه‌سامان حکومت ساسانی مطلع بودند، مانند بیشتر شهرهای عرب‌نشین دولت ساسانی پرداخت جزیه را در برابر جنگ و اسلام پذیرفتند؛ سپس در جنگ زنجیر، هرمز، یکی از مرزبانان ایرانی به مقابله با خالد در منطقه حفیر شتافت اما در این نبرد کشته شد و سپاهش نیز شکست خورد. با این حال هنوز اعراب از پیشروی در خاک ایران هراس داشتند؛ اما با مرگ ابوبکر، عمر روی کار آمد و با مثنی بن حارثه که خواستار جنگ با ایرانیان بود موافقت کرد. در این زمان ایران اوضاع داخلی بسیار آشفته‌ای داشت؛ شهربراز از تخت سلطنت پایین کشیده‌شده و به قتل رسیده‌بود و آزرمیدخت به دست رستم فرخزاد کور و از سلطنت خلع گشته بود، اما در این بین بهمن جادویه توانست سپاه مسلمانان را در نبرد پل واقع در ساحل فرات شکست دهد؛ اعراب وادار به عقب‌نشینی شدند و زمانی که جادویه قصد تعقیب آنان را داشت اوضاع بهم ریختهٔ داخلی مانع او شد؛ بهمن نیز به مدائن بازگشت.
مقدمات نبرد قادسیه
عمر نیروی جدیدی برای یورش به عراق اعزام کرد که منجر به بازپس گرفتن حیره شد. ساسانیان که نسبت به خطر اعراب آگاهی پیدا کرده بودند لشکر سلطنتی را تحت فرماندهی رستم فرخ‌زاد به نبرد با اعراب در محل قادسیه فرستادند. تخمین میزان لشکریان دو گروه آسان نیست. بگفته ریچارد فرای احتمالاً ایرانیان از اعراب بیشتر بودند اما نه در آن حدی که منابع می‌نویسند. در این جنگ اعراب پیروز شده و رستم فرخ‌زاد کشته شد. چندین هزار نفر از ایرانیان در جنگ علیه ساسانیان همراه اعراب بودند.
نیروها
نیروهای سپاه اسلام و ایران در نبرد قادسیه، بسیار متفاوت ذکر شده‌است و منابع مختلف هر یک از آماری جدید صحبت می‌کنند و معمولاً نظر بر آن است که تعداد سپاه ایران بسیار بیشتر از سپاه اسلام بوده‌است. اینگونه به نظر می‌رسد که تعصب و علاقهٔ مورخان اسلامی به دین اسلام تأثیر شگرفی بر راویان عرب گذاشته‌است و این ارقام بزرگی که در مورد سپاه ایران ذکر شده‌است تنها جهت بزرگ نشان دادن تلاش و جهاد اعراب بوده‌است؛ زیرا امکان گردآوری سپاهی با آن تعداد، با توجه به مرزهای طولانی ایران و مشکلات داخلی دولت ساسانی، وجود نداشته‌است.
سپاه اسلام
گفته شده اعراب سلاح چندانی نداشتند و ایرانیان تیرهای آنان را با نام دوک می‌خواندند، آنان شمشیرهایشان را با پوست درخت خرما به کمرهایشان آویزان می‌کردند و اغلب اعراب فاقد زره بودند و از پالان شتر به جای سپر بهره می‌جستند و البته که همین نقص در سلاح‌ها و ابزارها باعث چالاکی و سبکی سپاه عرب شده‌بود.
در این جنگ زن‌های عرب نقش چشمگیری داشتند، آنان که هزاران نفر بودند به سپاهیان سعد آب می‌رساندند، مجروحین را یاری می‌کردند، کشته‌شدگان را دفن می‌کردند، در مقابل مجروحین سپاه ایران را می‌کشتند و غارتشان می‌کردند.
سپاه یزدگرد سوم
براساس گفتهٔ ابو طایل سپاه ایران حدود سی هزار نفر بوده‌است؛ اما طبری سپاه یزدگردی را به سه بخش تقسیم می‌کند: بدین صورت که مقدمه‌ای با چهل هزار نفر به فرمان رستم فرستاده می‌شوند و خود با شصت هزار تن دیگر به حرکت درمی‌آید و دنباله‌ای بیست هزار نفره سپاه را همراهی می‌کردند و در ادامه این چنین می‌نویسد:
سپس از زبان یک سرباز اسیر شده پارسی می‌گوید: «سپاه ایران دارای هفتاد هزار نیرو بوده‌است.» که این رقم در ناسخ التواریخ نیز تکرار شده‌است و بعد از زبان شعبی می‌گوید: «سپاه ایران دارای سی فیل بوده‌است که چهار هزار نفر هر فیل را همراهی می‌کردند و در مجموع ایرانیان صد و بیست هزار نفر بوده‌اند.» بلاذری که از سپاه ایران به عنوان کافران یاد می‌کند نیز در مورد نفرات سپاه رستم، نظری همانند شعبی دارد و براساس روایات نیمی از سپاه ایران را خدمه و پیاده‌نظام‌های روستایی که نه تعلیم دیده بودند و نه سلاح داشتند، تشکیل داده‌بود و ابن اثیر در نوشته‌های خود تعداد فیل‌های سپاه ایران را سی و سه فیل ذکر کرده‌است. در این نبرد سپاه ایرانی به گونه‌ای سامان یافته‌بود که رستم فرخزاد در قلب آن قرار گرفته‌بود و هرمزان در جناح راست و مهران رازی در جناح چپ حضور داشت، فیروزان نیز امیر پیادگان بود و گلینوش مقدمهٔ سپاه را فرماندهی می‌کرد و همراه با بهمن جادویه پیشاپیش سپاه حرکت می‌کرد. سپاه دارای سی و سه فیل بود که فیل سفیدی پیشاپیش باقی فیل‌ها قرار داشت، هجده فیل در قلب سپاه و نزدیک به رستم قرار گرفته‌بودند و هشت فیل در جناح راست و هفت فیل هم در جناح چپ بودند. هر فیل تختی را حمل می‌کرد و بر هر تخت تعدادی تیرانداز، تبردار و زوبین‌افکن سوار بودند. همچنین براساس روایات افراد در هر صف با زنجیر به یکدیگر متصل شده‌بودند و به این ترتیب دشمن نمی‌توانست به درون صف‌ها نفوذ کند. در این نبرد ایرانیان تنوع زیادی در سلاح داشتند و از ابزارهای بسیار استفاده می‌کردند که این ابزار عبارت بودند از: زره، کلاهخود، بازوبند، زانوبند، موزه و سپر، شمشیر دو لبه، نیزه، تیر و کمان، تیرهای پنچگان، گرز، تبرزین و در آخر سلاحی که به آن «کمند» می‌گفتند؛ سپاهیان ماهر آن را بر روی دشمن می‌انداختند و توسط قلاب آن را می‌کشیدند تا فرد کشته شود.
دیلمیان
در آغاز نبرد قادسیه، چهار هزار سوار دیلمی با سپاه رستم همراه شدند؛ اما هیچ‌کدام از آنان در نبرد شرکت نکردند. آنان سپاه مخصوص خسرو پرویز بودند و توسط خود او انتخاب شده‌بودند. هنگامی که خسرو پرویز کشته شد غم و ناراحتی بر آن‌ها چیره شد و حس بیگانگی در آن‌ها جریان یافت. هنگامی که رستم روانهٔ قادسیه شد، با او همراه شدند اما در حین نبرد ایرانیان را یاری نکردند و تنها به تماشای جنگ ایستادند. این عمل دیلمیان موجب تعجب سعد و دیگر مسلمانان شد، پس مغیرة بن شعبه که با زبان پارسی آشنا بود به سوی آن‌ها رفت و علت شرکت نکردن آن‌ها را در جنگ جویا شد و در جواب، آنان خود را بی‌پناهانی خواندند که خواستار اسلام هستند و خود را از دیگر ایرانیان متفاوت دانستند، آن‌ها بر این باور بودند که در بین ایرانیان دیگر نیکنام نیستند. هنگامی که سعد این سخنان را از مغیرة شنید، آنان را پذیرفت و پس از آن‌که دیلمیان مسلمان شدند با انتخاب خود به قبیلهٔ تمیم پیوستند و پس از آن در جنگ‌های دیگر بین مسلمانان و ایرانیان در سپاه اسلام جنگیدند که از جملهٔ این نبردها می‌توان به جنگ مدائن و نبرد جلولا اشاره کرد.
موقعیت نبرد
بر اساس اسناد، قادسیه شهر کوچکی بوده‌است در عراق که در حدود پانزده فرسنگی شهر کوفه قرار داشته‌است. ابوالفداء در تقویم البلدان اینگونه بیان کرده‌است:
به گفته او، قادسیه شهری کوچک در حاشیهٔ بیابان و کنار سواد عراق بوده‌است که در قسمت شرقی آن نخلستان قرار داشته‌است. طبری در نوشته‌های خود به نامه‌ای از زبان سعد بن ابی‌وقاص به خلیفهٔ مسلمانان عمر، اشاره می‌کند که در آن قادسیه را محلی در میان خندق و عتیق به تصویر کشیده‌است و بیان داشته که در سمت چپ آن رودی سبز قرار دارد که درون آن قابل مشاهده است و تا حیره امتداد می‌یابد و در سمت راست آن نیز مردابی قرار دارد.
قادسیه یک شهر عرب‌نشین بود که فرات در غرب آن جریان داشت. اعراب به توصیهٔ مثنی بن حارث شیبانی در خاک ایرانیان با آنان روبه‌رو نشدند و در نزدیک‌ترین صحرای عرب‌نشین به آنان نبرد را آغاز کردند تا در صورت شکست، راه فرار داشته باشند. در دیگر منابع نوشته شده‌است، قادسیه شهر کوچکی در پنجاه مایلی کوفه بوده و موقعیتی مرزی داشته‌است و در فاصلهٔ چهار تا شش مایلی آن محلی به نام عذیب قرار داشته که محل اردوگاه سپاه سعد بن ابی‌وقاص بوده‌است.
علت آغاز نبرد
از نظر ایرانیان به ویژه رستم فرخ‌زاد علت حملهٔ اعراب به سرزمین‌های ایرانی چیزی جز تنگی روزگار و گرسنگی نبود و به همین خاطر هنگامی که فرستادگان عرب وارد اردوگاه ایرانیان شدند، رستم فرخزاد به آنان پیشنهاد داد که برای اعراب خرما و غلات و آذوقه بفرستند. اما اعراب گسترش دین اسلام را دلیل حملهٔ خود به خاک ایران می‌دانستند و در صورتی که ایرانیان اسلام را نمی‌پذیرفتند باید جزیه می‌پرداختند، در غیر این صورت باید آمادهٔ جنگیدن می‌شدند. عده‌ای نیز بر این باورند که حمله سپاه ابوبکر، برای گسترش اسلام نبوده و برای کسب ثروت این حملات انجام شده‌است.
نمایندگان عرب در دربار یزدگرد سوم
همزمان با فتح شهر دمشق در سوریه توسط اعراب، تعلل رستم در حمله به سپاه سعد موجب شد، تعدادی از بزرگان قبایل عرب که از اشراف محسوب می‌شدند به عنوان نمایندگان سعد به دربار شاه فرستاده شوند و بر اساس برخی روایات این عمل با اجازهٔ رستم فرخزاد صورت گرفت.
نعمان بن مقرن، عطارد بن حاجب، جریر بن عبدالله بجلی، مغیرة بن زراره، طلیحة بن خویلد، اشعث بن قیس، حنظلة بن الربیع، حارث بن حسان، عاصم بن عمرو، فرات بن حیان، مغیره بن شعبه، عدی بن سهیل، مثنی بن حارثه و عمرو بن معدیکرب، افرادی بودند که از سپاه اعراب جدا و راهی دربار یزدگرد سوم شدند و با وجود آن که ظاهر آنان موجب تمسخر مردم شده‌بود، یزدگرد آنان را با احترام به حضور خود پذیرفت و وزرا و درباریان را به همراه مترجم احضار کرد و مجلسی شاهانه ترتیب داد. هنگامی که آنان به دربار رسیدند مدتی برای ورود توسط دربان و حاجب معطل شدند و در این مدت، سادگی، خشونت آنان و از طرفی دیگر اسب‌ها و لباس‌هایشان باعث تجمع مردم شده‌بود، هر سوار تازیانه‌ای در دست داشت و اسب‌ها بیش از اندازه معمول شیهه می‌کشیدند. هنگامی که به بارگاه یزدگرد راه یافتند نعمان بن مقرن با موافقت همراهانش شروع به سخن گفتن نمود و در جواب سؤال یزدگرد در مورد حملات و غارت‌های اعراب در سرزمین ایران، از رحمت خداوند و پیامبری که برایشان فرستاده‌بود و دعوت به دین اسلام گفت و سپس اینگونه ادامه داد:
پس یزدگرد زبان به تحقیر اعراب گشود، آنان را زبون و سیه روز خواند و از آنان خواست غرور خود را کنار بگذارند و امیدوار باشند که به آنان رحم کند، مغیرة تمام سخنان او را در مورد اعراب تأیید کرد و خود نیز از بیچارگی‌های عرب سخن گفت؛ وی سپس سخن خود را با شرح بعثت پیامبر ادامه داد و در آخر با زبانی تند و ناخوشایند سه پیشنهاد را بازگو کرد، اولین پیشنهاد، آن بود که با خفت به دادن جزیه تن دهند، پیشنهاد دوم جنگ و سومین پیشنهاد قبول اسلام بود. این سخنان موجب غضب شاه شد، پس یزدگرد با بیان آن‌که اگر نماینده و فرستاده نبودند و اگر کشتن سفیر ممکن بود، خون آن‌ها را می‌ریخت آنان را با این سخن که «هیچ چیز نزد من ندارید، برخیزید و بروید.» از بارگاه خود بیرون راند، سپس دستور داد یک بار خاک آورده و بر دوش بزرگ‌ترین نمایندگان بگذارند و او را با خفت از دروازهٔ مدائن بیرون کنند. نمایندگان از دربار ایران خارج شدند و به سوی قوم خود حرکت کردند و زمانی که به نزدیکی اعراب رسیدند رستم فرخزاد از حال آنان باخبر شد و شخصی را فرستاد تا خاک را از آنان پس بگیرد، اما نماینده به آنان نرسید و آنان خاک را نزد سعد برده و سخنان یزدگرد را بازگو کردند. رستم این عمل ایرانیان را، یعنی دادن خاک به دست اعراب را به فال بد گرفت؛ اما سعد آن را فالی نیک پنداشت و رو به اعراب گفت ما خاک آنان را گرفتیم.
بر اساس روایتی دیگر، عمر که از عاقبت جنگ با ایرانیان هراس داشت با نوشتن نامه‌ای به سعد امر کرد نماینده‌ای به سوی یزدگرد و فرماندهٔ کل سپاه ایران فرستاده و با پیشنهاد اسلام یا جزیه، صلح را برقرار کنند. سعد نیز مغیرة بن شعبه را نزد رستم فرستاد اما رستم در جواب دعوت به اسلام او سخن از تنگدستی آنان و بخشیدن آذوقه به میان آورد، پس مغیره اینگونه به او پاسخ داد:
شرح نبرد
بر اساس روایات، یزدگرد سوم از طریق مشورت با ستاره‌شناسان دربار، زمان این نبرد را تعیین کرده‌بود. ۱۸ ماه پس از فتح نخیله، سپاه اسلام به فرماندهی سعد بن ابی‌وقاص و سپاه ایران به فرماندهی رستم فرخزاد، والی خراسان به سوی قادسیه حرکت کردند تا در برابر یکدیگر قرار گیرند، اما هراس عمر از عاقبت جنگ و نارضایتی رستم از این نبرد موجب شد که دو سپاه مدتی در اردوگاه خود باقی بمانند و از حمله خودداری کنند. در این مدت سعد با پیشنهاد جزیه یا اسلام، سعی داشت که صلح را برقرار کند؛ اما سرانجام پس از چهار ماه گفتگو این نبرد در ژوئن سال ۶۳۷ م/جمادی‌الاولی سال ۱۶ ه‍.ق اتفاق افتاد.
ایرانیان با پر کردن رود عتیق به دستور رستم قدم به خاک قادسیه گذاشتند و نبرد قادسیه را آغاز کردند، این نبرد چهار روز طول کشید که آن را مهم‌ترین و بزرگ‌ترین نبرد بین ایرانیان و سپاه اسلام دانسته‌اند و اعراب مطابق عادتشان برای هر روز نامی برگزیدند. آنان اولین روز جنگ را یوم ارماث گفتند و یوم اغواث نامی بود که بر روی روز دوم نبرد گذاشتند، روز سوم را یوم عماس و روز چهارم را نیز یوم القادسیه نامیدند. اعراب علاوه‌ بر آن‌که چهار روز نبرد را نامگذاری نمودند، شب سوم نبرد را نیز لیلة الهریر نامیدند.
روز اول
روزی که نبرد قادسیه آغاز شد را «یوم ارماث» می‌گویند. جنگ با رجزخوانی‌های دو طرف و درگیری‌های تن به تن آغاز شد و تا پاسی از شب ادامه یافت. سپاه ایران فیل‌های خود را وارد صحنهٔ نبرد کرده‌بود و فیل‌ها به جناح راست و چپ هجوم بردند، نیروها را پراکنده کردند و به قلب سپاه نیز آسیب سختی وارد کردند؛ اما زمانی که اعراب تصمیم به گریختن گرفته بودند، سعد با کمک گرفتن از ایرانیان داخل سپاه اسلام و همچنین یاری افراد قبیلهٔ تمیم توانست سپاه خود را نجات دهد. طبری این چنین می‌نویسد:
به این ترتیب کمک و راهنمایی ایرانیان، موجب حملهٔ مسلمانان به فیل‌داران شد و فیل‌ها نیز زخمی و فلج شدند و از طرف دیگر عاصم بن عمرو و افراد قبیله‌اش که سوارکارانی شجاع و آموزش دیده بودند به درخواست سعد، از پشت به فیل‌ها حمله کردند و کمانداران سپاه نیز تمام فیل سواران را هدف قرار دادند و هنگامی که فیل‌سواران مشغول دفاع از خود بودند عاصم و همراهانش با بریدن بند تخت‌ها، سواران را سرنگون کردند. فیل‌های زخمی به دنبال شاپور مجروح، از صحنهٔ جنگ گریختند و در این حین آسیب زیادی به سپاه ایران وارد کردند.
با این وجود بهمن جادویه و گلینوش توانستند اعراب را شکست داده و سوارانشان را فراری دهند. سپس تیراندازان ایرانی آنان را تیرباران کردند، اتمام جنگ نزدیک بود که سعد برای چهارمین بار تکبیر کرد و فریاد الله اکبر او موجب تجدید حیات افرادش شد و این‌گونه آنان به سختی به پایداریشان ادامه دادند و چند ساعت پس از آغاز شب هر دو سپاه به اردوگاه‌های خود بازگشتند. گفته شد در روز ارماث، پانصد نفر تنها از قبیلهٔ بنی اسد که پیشرو سپاه اسلام بودند کشته شدند، گویا در روز اول نبرد اعراب تلفات زیادی داشتند و در همان روز فعالیت زنان نیز در جنگ آغاز شد و زخمی‌ها برای مراقبت کردن و مردگان برای دفن شدن به آنان سپرده شدند.
روز دوم
اعراب روز دوم را با امید به رسیدن نیروی کمکی آغاز کردند و آن را «یوم اغواث» نامیدند، ابی عبیده فرمانده سپاه اسلام پس از فتح دمشق به دستور عمر، سپاه خود را به فرماندهی هاشم بن عتبة بن ابی‌وقاص و مقدمهٔ سپاه را به فرماندهی قعقاع بن عمرو به سوی سپاه تحت فرمان سعد فرستاد تا به آنان یاری برسانند. افراد سعد که به صحت این خبر اطمینان نداشتند با رسیدن مقدمهٔ سپاه و قعقاع نیرو یافتند و به مبارزه پرداختند. قعقاع که فردی شجاع و با تدبیر بود، نیروهای خود را به دسته‌های ده نفری تقسیم نمود و با ورود هر دسته به میدان نبرد، فریاد الله اکبر، به نشان شادی برمی‌خواست. نزدیک ظهر بود که هاشم و سپاه اصلی رسیدند و بی‌تعلل وارد میدان شدند و در این هنگام بین اعراب این سخن تکرار می‌شد: قعقاع درخواست مبارزهٔ تن به تن کرد و بهمن جادویه گام جلو نهاد و هنگامی که با او روبه‌رو شد، قعقاع او را شناخت و فریاد انتقام و خونخواهی سر داد و در آخر موفق به کشتن بهمن جادویه شد. قتل جادویه، سردار بزرگ ایران توسط قعقاع موجب نیرو یافتن سپاه اسلام و تضعیف سپاه رستم شد، پس از مرگ او فیروزان و بندوان، برادران رستم برای جنگ تن به تن آماده شدند و حارث بن ظبیان نیز به قعقاع پیوست. بندوان در نبرد به دست حارث کشته شد اما در مورد مرگ فیروزان اختلاف نظر وجود دارد، برخی معتقدند او همان‌جا و به دست قعقاع کشته شد و برخی همچون عمرو بن شاس بر این باورند که او فرار کرده‌است و پس از مدتی در واقعه‌ای دیگر کشته شده‌است. ایرانیان در روز دوم نیز از فیل‌ها استفاده کردند؛ اما مسلمانان با انتخاب تعدادی شتر جسور و پوشاندن آنان با پالان و باجل، به آنان ظاهری ترسناک دادند، هر شتر را تعدادی پیاده‌نظام محافظت می‌کرد، سپس آن‌ها را روانه سپاه ایران و به سواران ایرانی حمله کردند و نتیجهٔ مطلوبی نیز دریافتند. زنان عرب در روز دوم نیز به دفن کردن مسلمانان کشته‌شده پرداختند و در نتیجه در صحنهٔ جنگ تنها اجساد سپاه رستم دیده می‌شدند که این باعث دلگرمی سپاه اسلام و از سوی دیگر باعث ناامیدی سپاه ایرانی می‌شد؛ زیرا آنان مدام همرزمان و دوستان خود را زیر سم اسبان و کشته شدگان می‌دیدند.
روز سوم
در روز سوم، که «یوم عماس» گفته می‌شود جنگ شدیدتر و سخت‌تر از قبل بود، ایرانیان در روز سوم نیز از فیل‌ها استفاده کردند و آن‌هایی که تقریباً نیرو داشتند را وارد میدان نبرد کردند و اطراف هر فیل تعدادی سواره‌نظام و پیاده قرار دادند تا از آن‌ها مراقبت کنند و همین کار باعث شد که اسب‌های مسلمانان رم نکنند و حضور فیل‌ها در نبرد بی‌فایده و تقریباً بی‌اثر شد؛ سپس قعقاع بن عمرو چشم شاپور، فیل سفید سپاه ایران را کور کرد و باعث عقب‌نشینی آن شد. سپاه ایران در این زمان از سلاحی استفاده کرد که اعراب به آن «حسک» می‌گفتند، ایرانیان حسک را که مهره‌هایی آهنین و خاردار بودند، در میدان نبرد و بین سواران می‌ریختند و به این ترتیب مهره‌ها در سم اسب‌ها فرورفته و مانع پیشروی یا حملهٔ آنان می‌شدند. اعراب که آنان را مانع خود می‌دیدند اقدام به جمع‌آوری مهره‌ها نمودند. از طرفی در مدت این سه روز، اعرابی که در سپاه رستم بودند، او را ترک کرده، گریخته یا به مسلمانان پیوسته بودند، همچنین پیادگان و موالی نیز یا کشته شده‌بودند یا راه اعراب را در پیش گرفته‌بودند و تنها وفاداران به رستم و آنان که دفاع از سلطنت ساسانی را دفاع از وطن می‌دانستند باقی مانده‌بودند. جنگ در روز سوم، شکل فجیعی به خود گرفته‌بود و دو هزار نفر از سپاه اسلام کشته و مجروح شدند و تعداد به قدری زیاد بود که زنان نتوانستند به تمام کشته شدگان و مجروحان رسیدگی کنند و ده هزار کشته و مجروح ایرانی نیز در میدان نبرد افتاده‌بودند.
لیلةالهریر
نبرد پس از آغاز شب نیز ادامه یافت و شب سوم در جنگ قادسیه «لیلةالهریر» نام گرفت، جنگجویان خسته و زخمی بودند با این وجود از جنگیدن دست نمی‌کشیدند و صدای نفس‌هایشان، فریادهایشان و سم اسبان سکوت شب را مانند زوزهٔ سگ‌ها و دیگر جانوران می‌شکست، به همین خاطر آن شب را لیلةالهریر نامیدند. در منابع دیگر آمده‌است که سعد در این شب قصد داشت که افراد خود را که بیشترشان تازه‌کار بودند، از میدان نبرد دور کند تا کمی استراحت کنند؛ اما تعدادی از ایرانیان به سوی سعد رفته او را باخبر کردند و او نیز در شب لیلةالهریر به ایرانیان شبیخون زد و جنگ از سر گرفته‌شد. برخی نیز از این شب با عنوان «لیلةالقادسیه» یاد می‌کنند.
روز چهارم
در روز چهارم که همان «یوم القادسیه» است، شانس با سپاه اسلام یار شد و تندباد و طوفانی شروع به وزیدن کرد، گرد و خاک به سمت سپاهیان رستم وزید، در این هنگام موقعیت سپاه اسلام به گونه‌ای بود که گرد و خاک به پشت آنان اصابت می‌کرد اما مستقیم به روی ایرانیان برخورد می‌کرد؛ مشاهده و مبارزه برای آنان سخت شده‌بود و آنان را از جای خود کنده و به عقب می‌راند. باد خیمهٔ رستم را کند و قعقاع به سوی چادر او راه افتاد، اما پیش از آن رستم برای فرار از گرد و خاک در پناه شتری که زر حمل می‌کرد نشست؛ در این هنگام هلال بن علقه التیمی برای غارت بار شتر آمد و با شمشیر آن را برید و بار بر روی رستم افتاد و مهره‌های کمر او را شکست. رستم افتان و خیزان با کمر شکسته شده خود را به رود رسانید، اما هلال او را دنبال کرده و از آب بیرون کشید و بدون آنکه او را بشناسد، رستم را کشت و آنگاه با به مشام رسیدن بوی عطرش فهمید که او فرمانده سپاه ایران است. پس با خوشحالی به سوی تخت رستم رفت و فریاد زد: «به خداوند کعبه سوگند که من رستم را کشتم.» اعراب در اطراف تخت جمع شدند، اما از شدت گرد و خاک قادر به دیدن یکدیگر نبودند و در آخر رستم را زیر سم اسبان و آغشته به خون یافتند. در این بین سپاه ایران آشفته شد و عده‌ای کشته و عده‌ای نیز به دنبال گلینوش که به فرار مشهور بود، وارد آب شدند و غرق گشتند؛ درفش با ارزش کاویانی نیز که توسط یزدگرد به رستم داده‌شده‌بود به‌دست مسلمانان افتاد و سپاه یزدگرد شکست خورد.
غنائم جنگی
در این نبرد درفش کاویانی که در جنگ‌ها همراه فرماندهٔ لشکر حمل می‌شد، به دست فردی به نام ضرار بن الخطاب نخعی افتاد و آن را به قیمت سی هزار درهم فروخت. درفش که مزین به جواهرات گرانبها بود نزد عمر فرستاده شد و بعد پاره‌پاره و تقسیم شد.
عوامل مؤثر در پیروزی مسلمانان در برابر ایرانیان
در حملاتی که مسلمان به سرزمین‌های ایرانی داشتند نیز عواملی چند به یاری آنان رسید و موجب پیروزی مسلمانان شد که عبارتند از:
رخدادهای پس از نبرد قادسیه
اعراب پس از پیروزی در نبرد قادسیه، با بی‌دفاع دیدن زمین‌های حاصلخیز سواد عراق، آن‌ها را تصرف کردند و ارمنی‌های ساکن ایران که اعراب را نجات‌بخش خود می‌دیدند، تحت فرمان مسلمانان درآمدند. با پیروزی در این نبرد، ساحل چپ فرات به دست مسلمانان افتاد. یزدگرد در این هنگام به فکر آن افتاد که پایتخت خود را استخر یا شهری دیگر اعلام کند؛ اما روحانیون زرتشتی که معتقد بودند این کار به معنای ترس از اعراب است و موجب جرئت گرفتن مسلمانان می‌شود با او مخالفت کردند و دو ماه پس از این پیروزی بود که مسلمانان به دستور خلیفه به سوی پایتخت ساسانیان تاختند.
سقوط مدائن
مدائن با توجه به معنی که دارا است تشکیل شده از هفت شهر، تیسفون، به‌اردشیر، سلوکیه، رومیه، درزیجان، ساباط و اسبانبر بود؛ اطراف این شهرها دیوارهای بلندی به صورت حصار قرار داشت. پادشاه ساسانی در کاخ سفید واقع در تیسفون سکونت داشت و ایوان مدائن در شهر اسبانیر قرار داشت. محاصره کردن بخش‌های غربی مدائن اولین اقدام مسلمانان پس از پیروزی در نبرد قادسیه بود. گفته شده‌است مدت محاصره به قدری طولانی بود که اعراب دو بار خرمای تازه خوردند. ساکنان مدائن گرفتار قحطی شدند به گونه‌ای که مردم ساباط خواستار صلح با اعراب شدند و با قبول پرداخت جزیه خود را از سختی رها کردند. مردم رومیه، شهر را ترک کردند و هنگامی که اعراب وارد شهر شدند از آنجا می‌توانستند کاخ سفید تیسفون را مشاهده کنند و با مشاهدهٔ آن اعراب تکبیر گفتند. با ورود اعراب به تیسفون که نگهبانان شهر آنان را دیو می‌خواندند، یزدگرد به همراه نزدیکان و گنج‌هایش شهر را ترک کرد و گریخت؛ بدین ترتیب دروازه‌های مدائن به روی مسلمانان و اعراب گشوده شد. گفته شد که به هر یک از سپاهیان سعد، دوازده هزار درهم غنیمت رسید و در این زمان تعداد سپاهیان او شصت هزار نفر بوده‌است و سعد چون به کاخ رسید هشت رکعت نماز شکر به جا آورد.
د کلیک فایو
د کلیک فایو (به انگلیسی: The click five) (به اختصار TC5) یک گروه موسیقی راک آمریکایی از بوستون، ماساچوست بود.
بیشتر اعضای اصلی آن دانشجویان کالج موسیقی برکلی بودند، در ۱ ژانویه ۲۰۰۴، و در سالن‌های مختلف محلی ایفا کرده‌است.
آنها سپس به سرعت مورد توجه مؤسسه استعدادیابی وین شارپ واقع شد.
کلیک فایو اولین ضبط خود را که یک نسخه آزمایشی دو ترانه است، در اوایل سال ۲۰۰۴ پس از تور موفقیت‌آمیز محلی انجام داد.
بعد از جدا شدن اریک دیل، خواننده اصلی کلیک فایو، گروه را ترک کرد، توسط کایل پاتریک جایگزین شد.
آنها همچنین به عنوان پاپ پانک و تین پاپ طبقه‌بندی شده‌اند. آنها با اولین آلبوم خود در آمریکا به موفقیت تجاری قابل توجهی دست یافتند و انتشار دوم آنها با استقبال شدید در کشورهای آسیایی مانند کامبوج و فیلیپین روبرو شد. درمجموع، این گروه دو میلیون آلبوم در سراسر جهان به فروش رسانده‌است و هشت تک آهنگ در هفت کشور مختلف ایجاد کرده‌است.
یاشا واگنومن
یاشا مامادو کارابو واگنومن (زادهٔ ۱۱ دسامبر ۲۰۰۰) یک بازیکن فوتبال آلمانی است که به عنوان مدافع در بوندس‌لیگا ۲ و باشگاه هامبورگ بازی می‌کند. او دارای سابقه حضور در آکادمی هامبورگ است و هم‌اکنون نماینده آلمان در سطح تیم ملی جوانان (زیر ۲۱ سال) است.
ابتدای حضور
واگنومن در سال ۲۰۱۰ به هامبورگ پیوست و سطوح مختلف و رده‌های سنی نوجوانان و جوانان را در این باشگاه طی کرد. در فوریه ۲۰۱۸، به دنبال عملکرد چشمگیر در تیم‌های جوانان، سرمربی جدید همبورگ، برند هولرباخ، او را به تیم اصلی دعوت کرد.
در ۱۰ مارس ۲۰۱۸، واگنومن اولین بازی خود را برای تیم اصلی در بوندس‌لیگا و مقابل بایرن مونیخ انجام داد. او در دقیقه ۷۰ به بازی آمد و جایگزین والاس شد. در نهایت هامبورگ با نتیجه ۰–۶ در خانه شکست خورد. او با سن ۱۷ سال و ۸۹ روز به جوانترین بازیکنی تبدیل شد که تا به حال در بوندس‌لیگا برای هامبورگ بازی کرده‌است. تحت مربیگری کریستین تیتز، واگنومن در آن فصل حضور چندانی در تیم اصلی نداشت. با این حال، او ۲۰ بازی در لیگ زیر ۱۹ سال برای تیم جوانان هامبورگ انجام داد و دو گل به ثمر رساند.
سال‌های ۲۰–۲۰۱۸
قبل از آغاز فصل ۱۹–۲۰۱۸، واگنومن یک قرارداد دو ساله جدید با هامبورگ امضا کرد که باعث شد تا قبل از تولد هجده سالگی خود، عضوی از تیم اصلی شود. قبل از تعطیلات زمستانی، او چهار بازی در بوندس‌لیگا ۲ انجام داد. در ادامه سرمربی تیم کریستین تیتز و جانشین او، هانس ولف، ترجیح دادند تا از گوتوکو ساکای و داگلاس سانتوس به عنوان مدافع در تیم اصلی استفاده کنند.
در آخر فصل، واگنومن برای بازی در تیم فرصت بیشتری پیدا کرد. او فصل را با ۱۱ بازی در لیگ برای تیم اصلی به پایان رساند و هفت بازی دیگر و یک گل، حاصل کار او در تیم دوم هامبورگ و سطح چهارم فوتبال آلمان (لیگ منطقه‌ای آلمان) بود.
در ابتدای فصل ۲۰–۲۰۱۹، واگنومن زیر نظر سرمربی جدید خود، دیتر هکینگ، نیمکت نشین شد و بیشتر در تیم دوم هامبورگ بازی می‌کرد. به عنوان بخشی از تیم دوم هامبورگ، او سه بازی در لیگ منطقه‌ای انجام داد که در آن سه گل به ثمر رساند. پس از اینکه یان گیامرا مدافع راست تیم در اواسط سپتامبر دچار شکستگی شد، واگنومن در بازی بعدی جایگزین او در ترکیب اصلی شد و پنج بازی متوالی انجام داد که در آن یک گل به ثمر رساند. در ماه اکتبر، او در مسابقه جام حذفی آلمان مقابل اشتوتگارت از ناحیه پا آسیب دید که او را برای چند ماه از بازی‌ها دور کرد. در غیاب او، خالد ناری و جردن بیر که صورت قرضی در پنجره نقل و انتقالات ژانویه به هامبورگ پیوسته بودند، در پست دفاع راست جایگزین او شدند و بازی کردند. در آوریل ۲۰۲۰، واگنومن بهبود یافت و قرارداد خود را برای مدت چهار سال در دوران دنیاگیری کویید-۱۹ تمدید کرد. هنگامی که لیگ در اواسط ماه مه از سر گرفته شد، واگنومن به عنوان دفاع راست در بوندس‌لیگا ۲ به ترکیب اصلی بازگشت و مقابل گروتر فورث بازی کرد. او فصل را با ۱۶ بازی در بوندس‌لیگا ۲ به پایان رساند و یک گل به ثمر رساند.
فصل ۲۱–۲۰۲۰
در اولین روز بازی در فصل ۲۱–۲۰۲۰، واگنومن زیر نظر سرمربی جدید دانیل تیون برای بازی مقابل فورتونا دوسلدورف (پیروزی ۲–۱) در ترکیب اصلی قرار داشت، اما در هفته بعد و در تمرینات دچار پارگی رباط شد. این باعث شد او چند هفته از بازی‌ها دور شود، پس از بازگشت در هفته پنجم، او در بازی‌های بعدی روی نیمکت قرار گرفت و یان گیامرا جایگزین او در زمین بود. واگنومن به دلیل مصدومیت گیامرا، دوباره به ترکیب بازگشت و در ۵ دسامبر ۲۰۲۰ در باخت خانگی ۰–۱ مقابل هانوفر بازی کرد. او تا پایان نیم فصل اول، بازیکن ثابت بود و ۲ گل به ثمر رساند. در پیروزی ۴–۲ مقابل آینتراخت برانشوایگ در ۲۳ ژانویه ۲۰۲۱، واگنومن پس از پارگی رباط در مچ پای راست خود در نیمه دوم تعویض شد. او یک ماه بعد دوباره برگشت. اما به دلیل کشیدگی ران، دو بازی آخر فصل را از دست داد. واگنومن فصل را با ۲۴ بازی در لیگ داخلی به پایان رساند که در آن ۲ گل به ثمر رساند. هامبورگ برای سومین فصل متوالی به سطح اول فوتبال آلمان صعود نکرد و چهارم شد.
در پیش فصل ۲۲–۲۰۲۱، واگنومن دچار کشیدگی عضلانی شد و دو بازی اول فصل را از دست داد. در سومین بازی فصل، واگنومن به عنوان یار تعویضی به جای یان گیامرا وارد زمین شد، اما دوباره به دلیل پارگی تاندون از زمین خارج شد. انتظار می‌رود که او دو ماه از میادین دور باشد.
بازی‌های ملی
واگنومن که واجد شرایط بازی برای آلمان و ساحل عاج است. او سابقه حضور در رده‌های سنی زیر ۱۷ سال تا زیر ۲۰ سال را در کارنامه دارد. در اکتبر ۲۰۱۷، او به عنوان جایگزین کیلیان لودویگ مصدوم، در رقابت‌های قهرمانی اروپا زیر ۱۷ سال ۲۰۱۷ وارد زمین شد. او سه بار برای تیم زیر ۱۷ سال آلمان به میدان رفت.
در مارس ۲۰۱۸، واگنومن یک بازی برای تیم زیر ۱۸ سال آلمان انجام داد و دو بار برای تیم زیر ۱۹ سال آلمان در نوامبر ۲۰۱۸ وارد زمین شد. او به برنده عنوان نفر دوم نشان فریتز والتر در اوت ۲۰۱۹ شد و در رده زیر ۱۹ سال، پشت سر نیکلاس گریت کون قرار گرفت. از سپتامبر ۲۰۱۹، واگنومن بخشی از تیم زیر ۲۰ سال آلمان بود و هم‌اکنون عضو تیم زیر ۲۱ سال آلمان است.
زندگی شخصی
واگنومن در هامبورگ به دنیا آمد و بزرگ شد، او پسر مادری اهل ساحل عاج و پدری آلمانی است.
مجموعه هنر ژاپنی خلیلی
مجموعه هنر ژاپنی خلیلی یک مجموعه خصوصی از هنرهای تزئینی از دوره میجی (۱۹۱۲–۱۸۶۸) ژاپن است، که توسط دانشمند، کلکسیون‌دار و نیکوکار ناصر داوود خلیلی، شهروند بریتانیایی-ایرانی گردآوری شده‌است. در کل با بیش از ۱۴۰۰ شیء، فقط از نظر اندازه و کیفیت قابل مقایسه با مجموعه خانواده امپراتوری ژاپن است. این مجموعه شامل فلزکاری، میناکاری، سرامیک و اشیاء قیمتی از جمله آثار هنرمندان دربار امپراتوری است که در نمایشگاه‌های بزرگ اواخر قرن نوزدهم به نمایش گذاشته شده‌اند. خلیلی به جای پوشاندن طیف وسیعی از هنرهای تزئینی دوران میجی، روی اشیاء با بالاترین کیفیت فنی و هنری متمرکز شده‌است. وی مشاهده کرد که هنرهای ژاپنی با وجود اینکه از نظر فنی برتر هستند، از هنرهای اروپایی در همان دوره دارای مستندات کمتری برخوردارند. این مجموعه یکی از هشت مجموعه مونتاژ ، منتشر و به نمایش گذاشته شده توسط خلیلی است و یکی از سه اثر هنری از ژاپن به همراه مجموعه خلیلی کیمونو و مجموعه میناکاری‌های جهان خلیلی است.
اگرچه این مجموعه در معرض نمایش عمومی قرار نمی‌گیرد، اشیاء آن به موسسات فرهنگی قرض داده می‌شوند و از سال ۱۹۹۴ به بعد در بسیاری از نمایشگاه‌ها ظاهر شده‌اند. نمایشگاه‌هایی که به‌طور انحصاری این مجموعه را به نمایش گذاشته شده‌اند، موزه بریتانیا، موزه اسرائیل، موزه ون گوگ، موزه پورتلند، موزه‌های کرملین مسکو و سایر موسسات در سراسر جهان بوده‌اند. خلیلی، بنیاد کیبو (از کلمه ژاپنی "امید") را برای ترویج مطالعه هنر و طراحی دوره میجی، به جهت نشر بورس تحصیلی دربارهٔ این مجموعه و بافت تاریخی آن تأسیس کرد.
نرگس پاشایوا
نرگس پاشایوا (Nərgiz Arif qızı Paşayeva؛ زادهٔ December 13, 1962) دکترای لغت‌شناسی، دارنده نشان «خادم افتخاری علمی آذربایجان»، عضو حضوی و معاون اول آکادمی ملی علوم جمهوری آذربایجان، رئیس شعبه دانشگاه دولتی مسکو در باکو، رئیس مشترک جامعه انگلستان- آذربایجان، رئیس مرکز علمی نظامی گنجوی دانشگاه آکسفورد در حوزه مطالعات آذربایجان و قفقاز از طرف آذربایجان و رئیس هیئت امنای بنیاد مطالعه آذربایجان و قفقاز انگلستان است.
زندگی‌نامه
۲۳ سپتامبر سال ۱۹۸۷ درجه علمی «نامزد علوم لغت‌شناسی» را به دست آورد. سپس به عنوان دستیار، دانشیار و دانشیار ارشد در دانشکده زبان و ادبیات دانشگاه دولتی باکو مشغول به کار شد. وی در سال ۲۰۰۴ بود که با موفقیت از تز دکتری خود با موضوع «درک زیبایی‌شناسی هنری فرد در ادبیات مدرن آذربایجان براساس بررسی خلاقیت نویسنده مردمی الچین) دفاع کرد. در ۱۱ فوریه و ۳۰ ماه مارس سال ۲۰۰۵، نرگس پاشایوا به ترتیب درجه‌های علمی دکترای لغت‌شناسی و پروفسور را کسب نمود. بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۸ معاونت دانشگاه دولتی باکو در روابط بین‌الملل را بر عهده داشت. وی از سال ۲۰۰۶ به تصدی «شورای رساله» دانشگاه فوق‌الذکر رسید.
نرگس پاشایوف همچنین از سال ۲۰۰۷ عضو اتحادیه نویسندگان جمهوری آذربایجان است. بر پایه فرمان رئیس‌جمهوری آذربایجان به تاریخ ۲۳ ژوئن سال ۲۰۰۸، نرگش پاشایوف به عنوان رئیس شعبه دانشگاه دولتی مسکو در باکو منصوب شد. محور فعالیت‌های او به این دانشگاه مربوط است.
در تاریخ ۲۷ فوریه ۲۰۱۹، نرگس پاشایوف به توصیه یکی از دانشگاهیان روس، پروفسور «و. سادونین» به عنوان عضو اجنبی به عضویت آکادمی آموزش روسیه درآمد.
زندگی شخصی
نرگس پاشایوا به عقد «آلتای صادق‌زاده»، نقاش شهیر آذربایجانی، درآمده و حاصل این ازدواج «عائده محموداوا»، نگارگر و حامی هنر معاصر، است.
پلاوکووو
پلاوکووو یک منطقهٔ مسکونی در صربستان است که در راشکا واقع شده‌است. پلاوکووو ۶٫۰۷ کیلومتر مربع مساحت و ۷۲ نفر جمعیت دارد و ۶۸۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
چطور زندگی می‌کنی؟
یک انیمه ژاپنی به کارگردانی هایائو میازاکی و تولید شده توسط استودیو جیبوری است. نام فیلم برگرفته از رمانی با همین نام، نوشته یوشینو گِنزابورو است.
چطور زندگی می‌کنی؟ در ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۳ در ژاپن برای اولین بار اکران شد. این فیلم بدون هیچ کمپین بازاریابی سنتی اکران شد و به استثنای یک پوستر تیزر، هیچ تریلر یا تصویری از فیلم منتشر نشد.
تولید
میازاکی کار ساخت انیمیشن را از ژوئیه سال ۲۰۱۶ آغاز کرد که این موضوع بعداً توسط مدیر اجرایی استودیو توشیو سوزوکی تأیید شد. در اکتبر سال ۲۰۱۷، استودیو گیبلی اعلام کرد که عنوان این فیلم "چطور زندگی می‌کنی؟" خواهد بود.
توشیو سوزوکی در اوت ۲۰۱۸ گفت که زمان پیش‌بینی شده برای پایان ساخت انیمه بین سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ خواهد بود. میازاکی در مصاحبه اواخر سال ۲۰۱۹ با ان‌اچ‌کی اعلام کرد که انتظار نمی‌رود که ساخت فیلم به این زودی به پایان برسد. او گفت که در سن جوانی خود توانایی تولید ۱۰ دقیقه انیمه در هر ماه را داشته‌است اما سرعت کنونی وی به یک دقیقه در ماه کاهش یافته‌است. اعلام شده‌است که تا اکتبر سال ۲۰۱۹، نزدیک به ۱۵ درصد از انیمه تکمیل شده‌است.
جزیره مرجانی رانگلپ
جزیره مرجانی رانگلپ (به لاتین: Rongelap Atoll) یک آب‌سنگ حلقوی و تقسیمات کشوری در جزایر مارشال است که در جزایر مارشال واقع شده‌است. جزیره مرجانی رانگلپ ۷۹ نفر جمعیت دارد و ۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
کوماروو (استان مونتانا)
کوماروو یک منطقهٔ مسکونی در بلغارستان است که در شهرستان برکوویتسا واقع شده‌است.
سنگهویی
سنگهویی (به انگلیسی: Sanghoi) یک روستا در پاکستان است که در ناحیه جهلم واقع شده‌است.
تپه قبرستان
تپه قبرستان یا تپه گورستان می‌تواند به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
پلاونا
پلاونا یک منطقهٔ مسکونی در صربستان است که در Bač Municipality واقع شده‌است. پلاونا ۱٬۳۹۲ نفر جمعیت دارد.
روز جهانی منطق
روز جهانی منطق در ۱۴ ژانویه (۲۵ دی) یک، روز بین‌المللی است که یونسکو، با همکاری شورای بین‌المللی فلسفه و علوم انسانی (CIPSH)و با هدف تقویت همکاری‌های بین‌المللی، ترویج توسعه منطق در تحقیق و تدریس، حمایت از فعالیت‌های انجمن‌ها، دانشگاه‌ها و دیگر موسسات مرتبط با منطق و افزایش درک عمومی از منطق برپاکرده است. جشن روز جهانی منطق می‌تواند به ترویج فرهنگ صلح، گفتگو و درک متقابل بر اساس پیشرفت آموزش و علم کمک کند.
این روز اول بار در ۱۴ ژانویه ۲۰۱۹، قبل از اعلامیه یونسکو جشن گرفته شد.
تاریخ
تاریخ انتخاب شده برای جشن گرفتن روز جهانی منطق، ۱۴ ژانویه، مطابق با تاریخ مرگ کورت گودل و تاریخ تولد آلفرد تارسکی، دو تن از برجسته‌ترین منطق دانان قرن بیستم است.
ووهیماسی (ماناکارا)
ووهیماسی (به لاتین: Vohimasy) یک منطقهٔ مسکونی در ماداگاسکار است که در Manakara واقع شده‌است. ووهیماسی ۱۹٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد و ۷۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
زلاتیا (استان مونتانا)
زلاتیا یک منطقهٔ مسکونی در بلغارستان است که در شهرستان والچدرام واقع شده‌است.
لا دیگو و جزایر پایینی
لا دیگو و جزایر پایینی (به لاتین: La Digue and Inner Islands) یک منطقهٔ مسکونی در سیشل است که در سیشل واقع شده‌است. لا دیگو و جزایر پایینی ۳٬۵۰۶ نفر جمعیت دارد.
تراموا نیواورلئان
تراموا نیواورلئان (Streetcars in New Orleans) از نیمه اول قرن نوزدهم میلادی بخش جدایی ناپذیر ترابری شهری در نیواورلئان، آمریکا است که قدیمی‌ترین تراموا فعال در جهان محسوب می‌شود.
این تراموا که در سال ۱۸۳۵ تأسیس شده دارای ۵ خط و ۳۵٫۹ کیلومتر طول می‌باشد.
آنجلیکا ات
آنجلیکا اُت (Angelica Ott؛ زادهٔ ۱۴ ژوئن ۱۹۴۴) بازیگر اهل آلمان است.
از فیلم‌هایی که وی در آن‌ها نقش داشته است، می‌توان به همه خانم‌های قلعه این کار را خیلی دوست دارند و هوس‌ها، عطش شدید سه دختر سیری‌ناپذیر اشاره نمود.
چک شماره ۱۸
چک شماره ۱۸ (به انگلیسی: Chak No. 18) یک روستا در پاکستان است که در پنجاب واقع شده‌است.
نام جو هیوک
نام جو هیوک (؛ زادهٔ ۲۲ فوریه ۱۹۹۴) بازیگر و مدل اهل کره جنوبی است. او در مجموعه‌های تلویزیونی تو کیستی: مدرسه ۲۰۱۵ (۲۰۱۵)، پری وزنه‌برداری کیم بوک‌جو (۲۰۱۶)، عاشقان ماه (۲۰۱۶)، عروس خدای آب (۲۰۱۷)، نور چشمانت (۲۰۱۹)، ماجراهای پرستار مدرسه (۲۰۲۰)، استارت آپ (۲۰۲۰) و بیست و پنج بیست و یک (۲۰۲۲) ایفای نقش کرده‌است.