cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جنگ صلیبی پنجم
آمادگی برای حمله به مصر
جان برین شورای نظامی تشکیل داد تا نقشهٔ نهایی حمله را طراحی کنند، آنان در شورا در مورد تعیین مسیر حمله، پیش‌بینی لازم برای مسئلهٔ آذوقه و آماده کردن کشتی به میزان کافی برای انتقال سربازان و فراهم ساختن تجهیزات نظامی و تعیین مأموریت هر گروه از سربازان و همه نیازمندی‌های چنین هجوم بزرگی از اروپا مدت‌ها به برنامه‌ریزی کردن مشغول بودند. در مورد مسیر حمله، تصمیم گرفته شد که از راه دریا انجام پذیرد، چون مسیر دریایی امنیت بیشتری داشت و نیروها نیز می‌توانستند قبل از نبرد استراحت کنند تا آمادگی لازم برای نبرد را داشته باشند. هدف حمله، دمیاط یکی از شهرهای مهم و بزرگ مصر و بهترین نقطه برای حمله به مصر تعیین گردید، زیرا نزدیک‌ترین بندر به صلیبیونِ ساکن در شام بود و همچنین رودخانه دمیاط راهی آسان برای ارتباطات آنان با پایگاه‌های خود در شام بود و از سوی دیگر به ایشان امکان می‌داد تا قبل از پیشروی به‌سوی قاهره، دلتای نیل را نیز به اشغال خود درآورند.
دربارهٔ آذوقهٔ سپاهیان، نیازمندی شش‌ماههٔ آنان تأمین گردید و قبرس بار سنگین تهیهٔ این میزان آذوقه را بر دوش کشید. هم‌چنین مقرر شد که از ۳۰۰ فروند کشتی ماهی‌گیری مستقر در سواحل شام برای جابه‌جایی سربازان و جنگ‌افزارهای ایشان استفاده شود. در هنگامی که این آمادگی‌ها حاصل می‌شد، نامه‌ای از پاپ هونوریوس سوم رسید و در آن کاردینال پِلاجیو، اسقف آلبانو، را به‌عنوان نمایندهٔ پاپ در جنگ صلیبی معرفی گردید همچنین پاپ از همه خواست که فرمانبردار نماینده‌اش باشند.
شهر دمیاط در فاصلهٔ دو مایلی مَصَبِّ رود نیل واقع است و دریاچه تنیس در پشت آن قرار دارد. همچنین در عرض رودخانهٔ نیل، زنجیرهای آهنی بسیار بزرگ و محکمی قرار داده شده بود تا از ورود کشتی‌ها و قایق‌ها به سرزمین مصر جلوگیری نماید. علاوه بر آن وجود برج سلسله به‌مانند درهای استوار در میانهٔ رود نیل برای حمایت از شهر و جلوگیری از هرگونه تجاوز به آن عمل می‌کرد و جلوی پیشرفت آنان را می‌گرفت؛ در نتیجهٔ اولین مأموریت آنان، استیلا بر این برج تعیین گردید تا بتوانند در ساحل شرقی نیل فرود آمده و منطقهٔ جنوبی شهر را به‌تصرف خود درآورند و بدین‌ترتیب حمله به شهر برایشان آسان گردد.
ورود صلیبیون به دمیاط
سپاه ۴۰ هزار نفرهٔ صلیبی، به‌فرماندهی جان برین در ۲۳ مهٔ ۱۲۱۸ م و با استفاده از کشتی‌های عکا و در چند روز به دِمیاط رسیده و پس از پیاده شدن در خشکی، در ساحل غربی نیل و درست مقابل شهر اردو زدند، زیرا این مکان را برای مقابله با حملات ناگهانی، مستحکم و قابل دفاع می‌دانستند. ساکنان شهر دِمیاط از حضور صلیبیون در برابر خود که برای حمله به آنان آماده می‌شدند، سخت غافلگیر و سریعاً برای دفاع از شهر خود آماده شدند. آنان اقدام به ذخیرهٔ آذوقه نمودند و در همان هنگام نیز پیامی برای الکامل محمد که در قاهره به‌سر می‌برد، فرستادند و حضور نیروهای صلیبی در دمیاط را به وی اطلاع دادند. الکامل محمد در رأس سپاه خود فوراً به‌سوی دمیاط حرکت نمود و همچنین از والی منطقه غریبه خواست تا همهٔ نیروهایش را گرد آورده و به نیروهای وی ملحق شود. همهٔ آن‌ها در مکانی به‌نام عادلیه و در جنوب دمیاط، استقرار یافتند تا هم با شهر در ارتباط باشند و هم از عبور صلیبیون به‌سوی شهر جلوگیری نمایند.
درگیری در شام
وقتی عادل خبر صلیبیون به منطقهٔ دمیاط را دریافت کرد، در مَرَجَالصفر مستقر بود. وی فوراً به عالِقین رفته و ارسال نیروهای نظامی را به مصر آغاز نمود، تا آن‌جا که جز عده‌ای اندک از سپاهیان، کسی در نزد او باقی نماند؛ لذا از پسرش، المعظم عیسی خواست که به پایگاه‌های صلیبی در شام بتازد تا آن‌ها را از توجه به دمیاط بازدارد. المعظم فرمان پدر را با تردید به‌اجرا درآورد و همهٔ کسانی را که در قلعهٔ باتور بودند، به اورشلیم، عجلون و کَرَک فرستاد تا زمینهٔ انتقال‌شان به دمیاط فراهم گردد. عادل همچنین از فرزند دیگرش الاشرف موسی خواست تا به سرزمین‌های صلیبی وارد شده و به آن‌ها حمله نماید. اشرف موسی به صافیتا حمله برد و حومهٔ آن را ویران ساخت، کشتزارهای آن را غارت و هرچه پیرامون آن بود، تخریب نمود. سپس به حومهٔ دژ شهسواران حمله کرده ولی مجبور به توقف گردید و فوراً عقب نشست، زیرا عمویش افضل علی فرصت اشتغالِ او به امر صلیبیون را غنیمت شمرده و به حلب حمله نموده بود تا بر آن چیره شود. عادل، مجاهد اسدالدین شیرکوه دوم را به‌جای وی فرستاد. او همچنین بلافاصله پس از بازگشت الاشرف موسی به حلب، یک نیروی نظامی به‌فرماندهی برجسته‌ترین امرای خود، را برای کمک به بردارش راهی دمیاط نمود.
حمله به برج سلسله
صلیبیون ابتدا در کنارهٔ غربی استقرار یافته بودند اما پس از مدتی به اشتباه خود پی بردند زیرا استقرار در کنارهٔ غربی، شرایط نفوذ به شهر را دشوار کرده بود؛ بنابراین اهالی دمیاط از این موقعیت استفاده و خود را آمادهٔ دفاع از شهر کرده و الکامل توانست نیروهایی برای جنگ به خدمت بگیرد. صلیبیون پس از استقرار در کنارهٔ شرقی نیل، اولین تلاش خود را در ۲۲ ژوئن ۱۲۱۸ م برای ورود به شهر آغاز کرده و نیروهای خود را به نزدیکی دیواره شهر رساندند. این حملهٔ بزرگ ابتدایی، موجب ترس و وحشت در میان ساکنان شهر گردید؛ اما با وجود منجنیق در سپاه صلیبی، نیروهای مدافع شهر توانستند در مقابل نیروهای صلیبی دفاع کرده و آن‌ها را عقب برانند. صلیبیون در این هنگام دریافتند که مانع اساسی برای گشودن شهر، برج سلسله است که مانع از پیشروی کشتی‌های صلیبی می‌گردید؛ بنابراین سواران و شوالیه‌های معبد یک کشتی آماده کردند و سیصد نفر از نیروهای جنگی را در آن قرار دادند و به‌سوی برج هدایتش کردند تا به آن برخورد کند و ویرانش سازد؛ ولی این تلاش آن‌ها نیز در رسیدن به هدف خود با شکست مواجه شد و صلیبیون در اثر سنگ و تیر زیادی که بر سرشان فرود می‌آمد، مجبور به عقب‌نشینی شدند.
صلیبیون پس از ناکامی در حملهٔ نخست، بار دیگر در هفتهٔ آخر ژوئن ۱۲۱۸ م، حملهٔ خود را تکرار نمودند. لئوپولد ششم، دوک اتریش و برخی از شوالیه‌های هوسپیتالر تلاش کردند تا با کمک نردبان‌های متحرک که بر روی کشتی‌ها نصب شده بود، از دیوار شهر بالا بروند اما این تلاش نیز با شکست همراه شد، زیرا نردبان‌ها تحمل سنگینی نیروهای صلیبی را نداشت و همچنین نیروهای مدافع شهر از آتش یونانی استفاده می‌کردند که توانست صلیبیون را از برج دور سازد. صلیبیون بار دیگر در ژوئیه حملات دیگری برای تسخیر شهر ترتیب دادند اما این حملات نیز همانند حملات قبلی جز خسارتِ شَدید، نتیجه‌ای برای صلیبیون نداشت و در همان حال نیروهای مسلمان شهر به‌خاطر این پیروزی‌ها در وضعیت روحی خوبی به سر می‌بردند.
پس از شکست‌ها و تجربیات به‌دست‌آمده، الیور پدربورنی نقشه‌ای نو برای چیرگی بر برج سلسله — که کلید ورود به شهر بود — عرضه کرد که در آن هنگام، یک ابتکار نو در فنون نظامی به‌شمار می‌رفت. براساس این طرح، برجی بر روی دو کشتی که با طناب به یکدیگر بسته شدند، نصب گردید و اطراف آن با چرم و مس قرمز پوشانده شد تا در برابر تفنگ یونانی مقاومت نماید. در بالای آن نیز، نردبان متحرکی نصب کردند که به‌صورت یک قلعه در کشتی درآمد. بدین‌گونه امکان حمله به برج سلسله از راه دریا و زمین آماده شد. این حمله در ۲۴ اوت ۱۲۱۸ م اجرا شد و صلیبیون توانستند در طرف شمال شرقیِ برجْ لنگر اندازند. آن‌ها نردبان متحرک را بر دیوارهٔ برج قرار دادند. سیصد نفر از نیروهای ایوبی از برج حفاظت می‌کردند. درگیری سختی بین طرفین درگرفت تا این‌که صلیبیون توانستند به درون برج سلسله وارد شده و بر آن مسلط شوند. آن‌ها زنجیرهایی را که راه ورود کشتی‌ها به رودخانه را بسته بودند، پاره کردند تا امکان پیشروی کشتی‌ها از راه آب به نزدیکی دیوارهای شهر دمیاط هموار گردد. این اتفاق بی‌تردید برای مسلمانان خسارتی بسیار سنگین بود، زیرا اهالی مصر این برج را «قفل سرزمین‌های مصر» می‌دانستند که اکنون به‌دست صلیبیون سقوط کرده بود.
درگذشت عادل
با سقوط برج سلسله، الکامل پیامی برای پدرش، عادل که هنوز در نزدیکی دمشق به‌سر می‌برد، فرستاد و با اعلام خبر سقوط برج سلسله، از وی تقاضای کمک نمود؛ ولی عادل که تاب شنیدن این خبر را نداشت در روز ۳۱ اوت ۱۲۱۸ م درگذشت. از آن‌جا که مرگ عادل می‌توانست تأثیر بدی بر روحیه سربازانِ مسلمانِ مدافعِ دمیاط داشته باشد، خبر درگذشت وی را پنهان کردند. فرزندانش هر یک در اقطاعی که پدر برایشان در نظر گرفته بود، مستقر شدند و با یکدیگر توافق کردند که برای مقابله با موقعیت دشوارِ ناشی از هجوم صلیبیون به دمیاط، متحد باشند. با این حال پس از مرگ عادل، فرزند کوچک‌ترش المعظم عیسی در دمشق مستقر شد؛ در حالی که الکامل محمد جانشین پدر در حکومت مصر گردید و سنگینی بار دفاع از دمیاط و اخراج نیروهای صلیبی بر دوش او قرار گرفت.
پس از سقوط برج سلسله
اولین اقدام الکامل محمد پس از سقوط برج سلسله برای جلوگیری از حرکت کشتی‌های صلیبیون، بنای یک پل بزرگ بر روی رود نیل در جنوب برج بود تا بتواند به‌وسیلهٔ آن از گذر نیروهای صلیبی از رود به‌سوی شهر جلوگیری نماید، ولی صلیبیون این پل را نیز شکستند. آن‌گاه الکامل محمد، به اقدامی دیگر دست زده و تعدادی از قایق‌ها را سوراخ و در عرض رودخانهٔ نیل غرق کرد تا به‌جای زنجیرهای آهنی یا پل کاربرد داشته باشد. اجرای این طرح بار دیگر کنترل آمدورفت در رود نیل را به مسلمانان بازگرداند، با این حال خطر صلیبیون برای مسلمانان به اندازه‌ای خطرناک نبود که عادل از آن ترس و واهمه داشت. اگر صلیبیون فشار خود را ادامه می‌دادند و از سوی غرب به شهر دمیاط حمله می‌کردند، همانا نتیجهٔ این جنگ تغییر می‌کرد و به‌احتمال قوی دمیاط به‌دست آن‌ها سقوط می‌کرد؛ ولی آن‌ها پس از چیرگی بر برج سلسله دچار تردید گشته و بسیاری بر این عقیده بودند که به وعدهٔ خود عمل نموده‌اند و مأموریت‌شان با سقوط برج سلسله پایان یافته‌است؛ لذا عقب نشسته و به سرزمین‌های خود بازگشتند. جان برین و افراد باقی‌مانده با وی، باید در انتظار رسیدن نیرو و کمک‌های تازه‌نفس از اروپا می‌شده و در نتیجه وضعیت تهاجمی صلیبیون سست گردید.
وضعیت شام
به‌محض آن‌که اخبار پیروزی‌های صلیبیون در برابر شهر دمیاط به شام و شرق رسید، صلیبیونِ مستقر در عکا تحریک شده و یک گروه ۱۲۰ نفره از شوالیه‌های معبد، به تعقیب مسلمانانی پرداختند که به برخی از روستاهای نزدیک عکا حمله کرده بودند. سپس دیگر مدافعان شهر عکا به آن‌ها پیوسته و در نزدیکی قیمون با سپاه ایوبی به‌فرماندهی المعظم عیسی — که در سپتامبر ۱۲۱۸ م از دمشق خارج شده بود — درگیر شدند. صلیبیون محاصره شده و اوضاع برایشان دشوار شد و تنها صد نفر نجات یافته و مابقی نیروهای اسیر و زخمی نیز به اورشلیم فرستاده شدند.
رسیدن نیروهای کمکی
حالت رکود در وضعیت نظامی صلیبیون مستقر در نزدیکی دمیاط ادامه نیافت و به‌زودی گروه‌های زیادی از صلیبیونِ اروپایی در سپتامبر ۱۲۱۸ م و از راه دریا به دمیاط رسیدند. این گروه‌ها را — که نیروهای انگلیسی در میان‌شان قرار داشتند — کاردینال پِلاجیو، نمایندهٔ پاپ فرماندهی می‌کرد. با ورود و رسیدن این نیروها دو مشکل برای صلیبیون به‌وجود آمد:
سقوط عادلیه
هنگامی که الکامل نتوانست نیرو و کمک‌های کافی را برای حملهٔ زمینی و دریایی به اردوگاه صلیبیون فراهم آورد؛ نیروهای خود را در ۹ نوامبر در کرانهٔ غربی رود نیل فرود آورد. وی در جنوب اردوگاه صلیبیون در مکانی که «بورة» نامیده می‌شد، اردو زده و به‌سوی صلیبیون یورش بُرد ولی جان برین جلوی حملهٔ وی را گرفت و نیروهای ایوبی را به‌سمت کرانهٔ شرقی نیل عقب راند. با این حال الکامل در ۱۶ اکتبر، دست به حملهٔ دیگری زد و نیروهایش تا کناره اردوگاه صلیبی پیش رفتند، ولی با مقاومت صلیبیون، بار دیگر به کنارهٔ نیل عقب رانده شدند. پس از این تلاش‌های ناموفق، الکامل ناچار شد تا سیاست دفاعی اتخاذ کرده و در انتظار کمک‌هایی که بردارش، المعظم عیسی وعده داد بود، بنشیند.
در این شرایط سخت، الکامل با خطری دیگر نیز روبه‌رو گردید. یکی از فرماندهانش به نام عمادالدین احمد بن علی — معروف به ابن‌مشطوب — دسیسه‌ای در سپاه ایوبی به راه انداخت تا الکامل را از حکومت خلع و برادرش فائز را جانشین وی سازد. اکثر فرماندهان کُرد سپاه به عمادالدین پیوستند و رسیدن این خبر به الکامل موجب نگرانی وی گردید و ناامیدانه به فکر فرار به یمن افتاد اما رسیدن خبر نزدیکی سپاه سبب شد تا در ۵ فوریه ۱۲۱۹ م به سمت جنوب شرق و قریهٔ اشموم طناح عقب‌نشینی کند و بدین‌گونه مرتکب یک اشتباه نظامی شود. زیرا عقب‌نشینیِ وی:
در این هنگام که با فرار الکامل و سقوط عادلیه و محاصرهٔ دمیاط وضعیت وخیمی ایجاد شده بود، المعظم عیسی دعوت مصریان را اجابت نمود و عازم مصر گردید. با حضور وی، الکامل مجدداً روحیهٔ خود را بازیافت و توانست با کمک برادرش، ابن‌مشطوب را شکست و تبعید نماید. فائز نیز به سنجار تبعید شده تا مبادا شورشی علیه الکامل و المعظم به راه بیاندازد.
محاصرهٔ و تصرف دمیاط
پس از تبعید ابن‌مشطوب و فائز، لازم بود تا الکامل دوباره نیروهای خود را منظم سازد تا در برابر صلیبیون ایستادگی کنند. در طی همین مدت، صلیبیون موفق شده بودند بر منطقهٔ عادلیه و منطقهٔ مابین آن و دمیاط، چیرگی یابند. علاوه بر این، محاصرهٔ همه جانبهٔ شهر را تکمیل و مستحکم کرده، همچنین در اطراف اردوگاه خود استحکاماتی به‌وجود آوردند تا از حملات مسلمانان جلوگیری نمایند. بدین ترتیب در موقعیتی بهتر از نیروهای ایوبی قرار گرفتند. همچنین ارتباط شهر دمیاط با مصر به‌طور کامل قطع گردید و رفته‌رفته فشار محاصره بر آن وارد می‌گشت.
الکامل که اکنون نیروهای خود را دوباره سازماندهی کرده بود، با وجود کمک‌های برادرش هنوز توانایی شکست و عقب راندن صلیبیون از منطقهٔ عادلیه را نداشت زیرا صلیبیون جای خود را در عادلیه مستحکم نموده بودند. این اقدام موجب شده بود که مسلمانان نتوانند از اتفاقِ نظرِ خود بهره ببرند و تمام حملات آن‌ها به اردوگاه صلیبیون در کرانهٔ باختری نیل و عادلیه به شکست منتهی شود. در این هنگام بود که الکامل تصمیم گرفت به فارَسکور منتقل شود. فارَسکور در شش کیلومتری جنوب دمیاط واقع بود و به‌دلیل موقعیتش در پشت نیروهای صلیبی انتخاب گردید. بدین‌گونه صلیبیون در بین نیروهای مدافع شهر دمیاط در شمال و سپاه ایوبی به فرماندهی الکامل در جنوب قرار گرفتند. با این حال الکامل نتوانست با استفاده از موقعیت جدید خود به نیروهای صلیبی حمله بَرَد؛ زیرا نیروی کافی برای انجام چنین کاری را در اختیار نداشت؛ بنابراین از خلیفه عباسی در بغداد و امرای مسلمان و برادرانش درخواست کمک نمود. همچنین مصریان را برای جهاد علیه صلیبیون فراخواند؛ زیرا سقوط مصر موجودیت مسلمانان در شام را به خطر می‌انداخت.
نیروهای کمکی از حلب و حماه به راه افتادند. اشرف موسی نخستین کسی بود که درخواست کمک را اجابت نمود. او که در آن هنگام در حلب اقامت داشت و به رتق و فتق امور سپاهیان خود مشغول بود، به‌سوی مصر حرکت کرد ولی پس از آن که اکثر سپاهیانِ خود را نزد برادرش، الکامل محمد گذاشت، مجبور گردید به‌همراه عدهٔ اندکی از نیروهای خود به حلب بازگردد. بدین‌ترتیب با فراهم شدن نیروهای کافی، دمیاط توانست در مقابل حملات صلیبیون — که به‌رهبری جان برین و پلاجیو صورت می‌گرفت — مقاومت کند. هر دو طرف نبرد پس از موفقیت مسلمانان در دفاع از شهر، دست به حملاتی علیه اردوگاه یکدیگر زدند اما این حملات نتیجه‌ای برای دو سپاه دربرنداشت و تغییری در وضعیت سرزمین‌های تحت کنترل آن‌ها به وجود نیامد.
پیشنهاد صلح الکامل
الکامل محمد پس از برخورد با صلیبیون دریافت که با توجه به نیرویی که در اختیار دارد، شکست دادن نیروهای صلیبی و بیرون راندن آن‌ها از مصر از راه نظامی، کاری سخت و دشوار است؛ بنابراین با یک چرخش همچون صلاح‌الدین ایوبی، از سیاست هجومی به سیاست دفاعی تغییر رأی داد و به صلیبیون پیشنهاد صلح کرد. در واقع عواملی چند او را به این اقدام واداشت که می‌توان به پیوستن فرمانده نیروهای قبرس به همراه سپاهش به سپاه صلیبی، آشفتگی نیروهای ایوبی بر اثر دسیسه‌های ابن‌مشطوب، رسیدن خبر شکست خوارزمشاهیان از سپاه مغول و حرکت آن‌ها به سمت غرب، توسعه‌طلبی جلال‌الدین خوارزمشاه در غرب قلمرو خوارزمشاهیان و اصرار المعظم برای بازگشت به شام برای جلوگیری از تحریکات برادرش، اشرف اشاره کرد. با اصرار المعظم، سرانجام الکامل فرستاده‌ای را به اردوگاه صلیبیون گسیل و پیشنهاد صلحی را به صلیبیون عرضه کرد. مفاد آن شامل مواردی ذیل بود؛
صلیبیون پس از رسیدن نامهٔ صلح الکامل، شورایی را تشکیل دادند. جان برین توصیه کرد که صلیبیون پیشنهاد صلح را بپذیرند. امرای وی و همچنین فرماندهانی که از غرب آمده بودند، ار وی پشتیبانی می‌کردند تا بار دیگر پادشاهی اورشلیم در سرزمین مقدس احیا شود اما پلاجیو، نمایندهٔ پاپ، با این پیشنهاد مخالفت نمود و سراسقف اورشلیم نیز از وی حمایت کرد. زیرا وی توافق با مسلمانان را نادرست می‌دانست و علاوه بر آن به الکامل و نیتش مشکوک بود زیرا تصور می‌کرد وی این پیشنهاد را برای ایجاد تفرقه در سپاه صلیبی داده‌است. شوالیه‌های معبد و هوسپیتالر نیز به دلایل تاکتیکی از موضع پلاجیو حمایت کردند زیرا استحکامات اورشلیم به‌کلی ویران شده بود و مراقبت از شهر پس از چیرگی بر آن، کاری تقریباً غیرممکن بود. علاوه بر سواران، شهرهای تجاری شمال ایتالیا همچون ونیز، پیزا و جنوا نیز با این پیشنهاد مخالفت کردند زیرا مصر یک دستاورد بزرگ تجاری نسبت به اورشلیم بود و آنان می‌خواستند که دمیاط را مبدل به مرکز تجاری خود نمایند؛ بنابراین در شورای صلیبیون اجماع بر این شد تا با پیشنهاد الکامل مخالفت شود.
وقتی که الکامل از نیت صلیبیون در نپذیرفتن پیشنهاد صلحش باخبر شد، دست به اقداماتی برای تقویت جبهه مسلمانان در مصر زد که می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:
منصور، حاکم حماه درخواست کمکِ وی را اجابت کرد و یک نیروی نظامی به‌رهبری پسرش، مظفر محمود به مصر فرستاد. پس از رسیدن این نیروها، جبههٔ مسلمانان روحیه گرفت و تصمیم گرفته شد به اردوگاه صلیبی حمله شود. در واقع الکامل دو حمله را تدارک دیده بود؛ یکی در ۱۳ مارس ۱۲۱۹ م و دیگری، در ۱۷ آوریل که هر دو بی‌نتیجه بود. صلیبیون نیز پس از ۱۸ ماه محاصرهٔ شهر، هنوز موفق نشده بودند هدف خود را محقق سازند؛ بنابراین گروه زیادی از نیروها همچون لئوپولد ششم، دوک اتریش، باور داشتند که وضعیت صلیبیون در دمیاط مستحکم است و نیازی به استقرار آن‌ها در منطقه نیست؛ ازهمین‌رو این افراد در یکم مه، مصر را ترک کردند. با این حال بازگشت این نیروها تأثیری بر قدرت صلیبیون نداشت؛ زیرا نیروهای جدیدی از اروپا در ۱۶ مه به مصر رسید، در نتیجه فعالیت آنان از سر گرفته شد.
با رسیدن نیروهای جدید، فشار برای آغاز حملهٔ جدید علیه مسلمان بر فرماندهان سپاه صلیبی بیشتر شد؛ بنابراین رهبران صلیبی برای انجام یک حملهٔ همه‌جانبه به توافق رسیدند، با این حال بر سر هدف مورد نظر اختلاف داشتند. جان برین معتقد بود که باید فشار بر شهر دمیاط بیشتر گردد ولی پلاجیو خواستار حمله به مسلمانانِ مستقر در فارَسکور بود. سرانجام با حمایت فرماندهان و روحانیون، پیشنهاد دوم انتخاب گردیده و صلیبیون در ۲۹ اوت، حملهٔ بزرگی علیه مسلمانان در فارَسکور ترتیب دادند ولی این جنگ، اشتباهی تاکتیکی برای صلیبیون محسوب گشت زیرا نتیجهٔ جنگ کاملاً معکوس شد. بسیاری از نیروهای صلیبی کُشته و مابقی از صحنهٔ نبرد گریختند و تعدادی نیز اسیر شدند. الکامل پس از این پیروزی بار دیگر پیشنهاد صلحی را مطرح کرد زیرا معتقد بود شکست اخیر صلیبیون، آن‌ها را به‌سوی تغییر موضع سرسختانه خواهد کشید؛ بنابراین بار دیگر پیشنهاد صلحی به اردوگاه صلیبیون با این مفاد فرستاد:
با این حال این پیشنهاد دوباره توسط صلیبیون به‌رهبری پلاجیو به دلایل قبلی رد شد تا جنگ بین طرفین ادامه داشته باشد.
سقوط دمیاط
سقوط دمیاط اثری عمیق در وجود مسلمانان بر جای گذاشت و آنان را واداشت تا متحدانه جلوی خطر را بگیرند. در همین حال صلیبیون پس از سقوط دمیاط برای حمله به قاهره و چیرگی بر آن و محقق ساختن اهداف خود، آماده شدند. بدین‌گونه جهان اسلام از دو سو دچار حمله شده بود؛ حملهٔ مغولان از سوی شرق و صلیبیون از سوی غرب.
پس از سقوط دمیاط
پس از سقوط دمیاط، ضربهٔ شدیدی به جهان اسلام وارد شد؛ بنابراین الکامل برای بازپس‌گیری دمیاط و اخراج صلیبیون برنامه‌ای طراحی کرد. وی در ابتدا طی نامه‌ای از خلیفه خواست تا فرمانِ بسیجِ نیروها برای مقابله با صلیبیون را صادر کند، همچنین از برادرش المعظم خواست تا با حمله به مراکز صلیبیون در شام از فشار به جبههٔ مصر بکاهد. سپس به‌همراه نیروهای خود عازم منطقهٔ منصوره که میان قاهره و دمیاط بود، گردید تا از حرکت صلیبیون به سمت قاهره جلوگیری نماید. الکامل بهترین مکان را برای متوقف ساختن صلیبیون برگزید چراکه این مکان به‌طور طبیعی از قابلیت دفاعی بالایی برخوردار بود و صلیبیون به‌آسانی نمی‌توانستند بدان دست یابند، مگر با حراست زمینی و دریایی فشرده و قوی.
در سوی دیگر، صلیبیون تصمیم گرفتند تا دمیاط را بازسازی کرده و آن را از نظر دفاعی مستحکم سازند. سپس طی نامه‌ای از پاپ هونوریوس خواستند تا فردریش دوم، امپراتور مقدس روم، را به‌همراه نیروهای بیشتر عازم مصر کند. در این زمان صلیبیون درگیر سه مسئلهٔ اساسی شدند؛ ابتدا مسئلهٔ مالکیت شهر دمیاط بود که میان پلاجیو و جان بر سر آن اختلاف پیش آمد. جان معتقد بود که دمیاط باید بخشی از دولت اورشلیم شود اما پلاجیو آن را متعلق به دستگاه پاپ می‌دانست. این مسئله سبب درگیری آشکاری بین دو نفر و طرفداران‌شان گردید تا اینکه پاپ نظر پادشاه اورشلیم را تأیید کرد. مسئلهٔ دوم مشکل تقسیم غنائم جنگی میان صلیبیون بود زیرا ایتالیایی‌ها از سهم خود ناراضی بودند و دست به شورش زدند و سرانجام شورای صلیبی تصمیم به تجدید نظر در رابطه با تقسیم غنائم گرفت؛ و مسئلهٔ سوم در مورد هدف نهایی صلیبیون برای این جنگ بود. جان برین اعتقاد داشت که باید صلیبیون استحکامات خود را تقویت کنند و با دادن اندکی استراحت به نیروهای خود، منتظر ورود امپراتور فردریش دوم بمانند و پس از آن عازم شرق شوند اما پلاجیو معتقد بود که صلیبیون باید فوراً به سمت قاهره حرکت کنند تا نیروهای ایوبی را به‌طور کامل منهدم سازند؛ که این‌بار نیز نظر پادشاه اورشلیم بر دیدگاه نماینده پاپ غالب گردید.
همزمان با اختلافات داخلی در جبهه صلیبیون در مصر، مسلمانان بنابر درخواست الکامل تهاجمات خود به مراکز صلیبی را آغاز کردند تا از فشار واردآمده بر جبههٔ مصر بکاهند. در حقیقت، این حملات سبب شد تا جبههٔ صلیبیون در دمیاط از دریافت کمک امارت‌های صلیبی شام محروم گردیده و این خود موجب شد تا برخی از نیروهای صلیبی از دمیاط خارج شوند و به کمک امارت‌های صلیبی در سرزمین شام بشتابند. جان برین این حملات را دستاویزی برای ترک دمیاط به‌سوی عکا قرار داد. گرچه بازگشتش علل زیادی دارد که در این زمینه می‌توان به استمرار فروپاشی روابط میان او و نمایندهٔ پاپ، پلاجیو، و همچنین مشکل وراثت حکومت در ارمنستان کوچک پس از مرگ لئوی یکم در تابستان ۱۲۱۹ م اشاره کرد.
پیشنهاد صلح الکامل به پلاجیو
بدین ترتیب، جان برین، پادشاه اورشلیم، در تابستان به عکا بازگشت و صلیبیون را در دمیاط تحت فرماندهی پلاجیو قرار داد. الکامل با استفاده از این رکود نظامی — که بعد از بازگشت جان برین بر صلیبیون حاکم شده بود — چندین حملهٔ زمینی و دریایی برضد ایشان ترتیب داد که نتایج نسبتاً محدودی نیز دربرداشت. این تحرکات، صلیبیون را بر آن داشت که در جزیرهٔ دمیاط، قلعه‌ای برای محافظت از بندر و کشتی‌های صلیبی بنا کنند. همچنین دژ دیگری بین دریاچه تنیس و دمیاط احداث نموده تا از میزان تحرکات کشتی‌های مسلمانان در داخل دریاچه بکاهند. صلیبیون در این زمان، خبرهایی از پاپ شنیدند که حکایت از آن داشت که امپراتور فردریش دوم به وی وعده داده‌است که پس از تاج‌گذاری به‌سوی شرق حرکت خواهد کرد. با این حال پاپ که در جدی بودن عزم امپراتور مقدس روم شک داشت، به پلاجیو توصیه نمود که هر پیشنهاد صلحی را که الکامل محمد بدهد، قبل از عرضه به خودِ او رد نکند.
ظاهراً امپراتور مقدس روم در عزم خود جدی بود زیرا تشویق مردمانش برای شرکت در جنگ صلیبی را آغاز کرد و یک نیروی نظامی بزرگ و مجهز به فرماندهی لویی، دوک باواری، به میدان جنگ گسیل داشت و به وی توصیه نمود که از دست زدن به حملهٔ وسیع بر ضد مسلمانان تا زمان رسیدن خودش دوری ورزد. رسیدن کمک‌های صلیبی، نگرانی الکامل محمد را برانگیخت. در نتیجه بار دیگر پیشنهاد صلح خود را در ژوئن ۱۲۲۰ م عرضه کرد ولی نمایندهٔ پاپ همچون دفعات قبل این پیشنهاد را رد کرد، چون با رسیدن نیروهای جدید امید بیشتری به پیروزی پیدا کرده بود.
پیشروی و شکست صلیبیون
نمایندهٔ پاپ پس از رسیدن نیروهای کمکی به دمیاط، بیش از پیش امیدوار شد تا از شور و احساسات نیروهای صلیبیِ تازه‌نفس برای حمله به قاهره استفاده کند. این گروه که در رأس آنان لویی، دوک باواریا قرار داشت، تصمیم نمایندهٔ پاپ را تأیید و خود را آمادهٔ حرکت به سمت قاهره کردند. در اواخر ژوئن ۱۲۲۱ م، پلاجیو دستور عزیمت سپاه را صادر کرد. این تصمیم در غیاب جان برین گرفته شد و به همین علت فرماندهان نظامی از اجرای آن سرباز زدند. پلاجیو مجبور گشت تا پادشاه اورشلیم را فراخوانَد؛ البته در یک نقل آمده‌است که نمایندگان جان در دمیاط، از پی او فرستادند.
پادشاه اورشلیم در ۶ ژوئیه در حالی که به این نبرد بدبین بود، به دمیاط بازگشت زیرا خبردار شده‌بود که امپراتور به‌زودی وارد خواهد شد و در عین حال زمانْ برای انجام عملیات مناسب نیست و طغیان نیل موجب خواهد شد که نیروهای صلیبی پس از ترک دمیاط، امکان ارتباط با پایگاه خود در این شهر را نداشته باشند و در این حالت حفاظت از سرزمین‌های که بر آن چیره خواهند شد، بسیار دشوار خواهد گردید؛ به‌ویژه که نیروهای صلیبی نیز مشتاق بازگشت به سرزمین خود بودند. به هر حال، سپاه صلیبی در ۱۲ ژوئیه رهسپار فارَسکور شد و سپس به شرمساح رفت و عده‌ای بسیار از نیروها را برای دفاع از دمیاط برجای گذاشت و وقتی الکامل محمد از حرکت صلیبیون اطلاع یافت، به سوی شرمساح رفته تا با آنان مقابله کند؛ ولی پس از آگاهی از عدهٔ بسیار زیاد نیروهای این سپاه، از این تصمیم چشم‌پوشی نمود. بدین‌گونه صلیبیون راه پیشروی خود را گشوده یافته و به شرمساح رسیدند و در ۲۴ ژوئیه بر آن چیره گشتند. جان برین از پلاجیو خواهش کرد که در همان منطقه بمانند؛ زیرا هنگام طغیان رودخانهٔ نیل فرارسیده‌است و از سوی دیگر، نیروهای شام به مصر نزدیک شده‌اند، ولی نمایندهٔ پاپ بر ادامهٔ حمله اصرار ورزید.
در این نقطه که آکنده از قنات‌های آب و رودهای منشعب از نیل است، الکامل محمد با کمک برادرانش، المعظم عیسی و اشرف موسی — که به‌تازگی به مصر رسیده بودند — توانست نیروهایی را در پشت سپاه صلیبی پیاده و خط بازگشت آن‌ها را قطع نماید. در این هنگام ارتباط سپاه صلیبی با دمیاط نیز قطع گردید. هم‌چنین ایوبیان، کشتی‌های صیادی خود را بین مقدمه و مؤخرهٔ سپاه صلیبی، پراکنده‌ساختند و آن‌ها را از راه دریا و زمین به محاصرهٔ خود درآوردند؛ سپس سدهای آن‌جا را تخریب کردند. نیروهای صلیبی وقتی متوجه این موضوع شدند که آب اکثر زمین‌های پیرامون آن‌ها را دربرگرفته بود. بدین‌گونه همهٔ راه‌ها به‌جز یک راه بر روی صلیبیون بسته شد، یعنی نوار بسیار تنگی که با نیل مماس بود و از اردوگاه آنان تا دمیاط امتداد داشت. الکامل محمد با آگاهی از این موضوع، دستور داد تا در اشموم طناح، بر روی رود نیل پلی قرار دهند، آن‌گاه نیروهای ایوبی از پل عبور نمودند و بر این راه چیرگی یافتند. با این کار، نیروهای صلیبی دیگر نه راه پیش داشتند و نه راه پس. پلاجیو متوجه شد که با ترک دمیاط دچار اشتباه نظامی بزرگی شده‌است؛ لذا راهی پیش‌رو نداشت، مگر آن‌که به‌وسیلهٔ صلح از تنگنا خارج گردد.
پیشنهاد صلح پلاجیو
پلاجیو در ۲۰ اوت ۱۲۲۱ م، فرستاده‌ای نزد الکامل محمد روانه و درخواست صلح کرد. وی اعلام نمود که در برابر اجازهٔ خروج از این تنگنا، حاضر است دمیاط را تخلیه و به نیروهای الکامل بازگرداند؛ و هم‌چنین این توافق ۸ سال اعتبار خواهد داشت و امپراتور آن را تأیید خواهد کرد و اسرا نیز مبادله خواهند شد. الکامل نیز تمایل داشت که پیشنهاد صلح را بپذیرد. شاید انگیزه‌های وی ناشی از عوامل گوناگونی باشد که عبارتند از: الکامل محمد به‌سبب پذیرش پیشنهاد صلح، به‌عنوان فردی دارای اندیشهٔ روشنِ سیاسی توصیف شده‌است؛ اما برادرانش، المعظم و اشرف که مصلحت را در رد این پیشنهاد صلح می‌دانستند، با پذیرش آن مخالف بودند. آن‌ها اعتقاد داشتند که باید در این دشواری بر نیروهای صلیبی پیروز شد تا برگشت همراه با سلامت آنان به شام، خطری برای سرزمین‌های مسلمان‌نشین به وجود نیاورد. سرانجام صلیبیون در ۷ سپتامبر ۱۲۲۱ م از دمیاط خارج شدند و الکامل محمد نیز روز بعد وارد شهر شد.
و این‌چنین پنجمین حملهٔ صلیبی در حالی که انتظار می‌رفت با موفقیت صلیبیون همراه باشد، با شکست آنان در پیشبرد اهداف‌شان پایان یافت. این نتیجه، در سایهٔ همکاری خاندان ایوبی و همبستگی آنان برای مقابله با این خطر برآورده گردید. صلیبیون فرصت به‌دست آوردن اورشلیم در برابر خروج از دمیاط را از دست دادند و در نهایت مجبور شدند که بدون هیچ دستاوردی دمیاط را ترک گویند. ابن‌اثیر که از رویدادنگاران این دوره بوده‌است، در این‌باره چنین می‌گوید:
علل شکست حمله صلیبیون به مصر
به نوشته محمدسهیل طقوش شکست پنجمین حملهٔ صلیبی به چند عامل بازمی‌گردد. برخی از عوامل به مسلمانان تعلق دارد و برخی دیگر به صلیبیون و هم‌چنین تعدادی نیز به اروپا مربوط می‌شود. دربارهٔ آنچه به مسلمانان بازمی‌گردد، می‌توان علل زیر را برشمرد:
همچنین به گفته طقوش دربارهٔ آنچه به صلیبیون مربوط می‌شود، علل زیر را می‌توان در نظر گرفت: دربارهٔ آنچه به اروپاییان مربوط می‌شود، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
پیامد
پس از عقدِ قراردادِ صلح میان صلیبیون و ایوبیان، صلیبیون از راه دریا به عکا، مرکز صلیبیون در شام و سرزمین مقدس بازگشتند. در سال ۱۲۲۲ م، جان برین به قصد تحریک پاپ و پادشاهان غرب اروپا برای تدارک جنگ جدیدی با مسلمانان و نیز یافتن همسر مناسبی برای دخترش ایزابلا — که وارث تاج و تخت اورشلیم بود — راهی اروپا گردید. وی و کاردینال پلاجیو در اواخر مهٔ ۱۲۲۲ م با پاپ ملاقات کردند و نظر مساعد وی را برای تدارک جنگ صلیبی جدید به‌دست آوردند. همزمان، جان برین، ایزابلا را به همسری فردریش دوم، امپراتور پُرقدرت امپراتوری مقدس روم درآورد. فردریش که در جزیره سیسیل پرورش یافته بود، به‌واسطه ارتباطش با مسلمانان و علاقه شخصی‌اش به آن‌ها، از جنگ با آن‌ها دوری می‌ورزید. با این حال، پس از ازدواج با ایزابلا، از نمایندگان پاپ که در ژوئیه ۱۲۲۵ م به دیدارش رفته بودند، خواست تا حمله به مشرق زمین را دو سال به تعویق بیندازند که درخواست وی با موافقت پاپ همراه شد؛ ولی پس از دو سال با اصرار پاپ، امپراتور مقدس روم — که به پادشاه اورشلیم نیز ملقب شده بود — پس از تعلل بسیار راهی شرق گردید تا جنگ صلیبی ششم علیه مسلمانان در سرزمین مقدس و با هدف بازپس‌گیری اورشلیم آغاز گردد.
منابع اولیه
حوادث این جنگ توسط جمعی از تاریخ نگاران مسلمان معاصر این جنگ تدوین شده‌است، که شامل موارد ذیل می‌شود: علاوه بر منابع مذکور، تاریخ‌های محلی عراق، موصل، جزیره، حلب، و دمشق و نیز تاریخ‌های عمومی و محلی مصر و در عصر ایوبیان نوشته شده‌اند و نیز فرهنگنامه‌های تاریخی همچون وفیات‌الاعیان ابن خلکان (۱۲۱۱ – ۱۲۸۲) نیز اطلاعات پراکنده‌ای در این باره دارند.
در رابطه با منابع اولیه که توسط اروپاییان در باب جنگ پنجم نوشته شدهاست، چند منبع اختصاصی برجا مانده که مهم‌ترین آنها عبارتند از:
میستریتسه
میستریتسه یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه اوهرسکه هرادیشتی واقع شده‌است. میستریتسه ۱۰٫۰۱ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۱۵۵ نفر جمعیت دارد و ۲۶۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
۹۳ (قمری)
۹۳ (قمری)، نود و سومین سال در گاهشماری هجری قمری است. اول محرم این سال برابر با بیست و سوم اکتبر سال ۷۱۱ میلادی است.
کیت ال. ترابیان
'''کیت ال. ترابیان (با نام اصلی لائورا کیت لاریمور''') (Kate L. Turabian; February 26, 1893 – October 25, 1987) یک آموزگار آمریکایی بود که عمده شهرتش را مدیون کتاب شیوه‌نامه برای نویسندگان پژوهش‌های دانشگاهی، پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها است. در ۲۰۱۳، انتشارات دانشگاه شیکاگو ویرایش هشتم این کتاب را منتشر کرد. این انتشارات تخمین زده که مجموع چاپ‌های این کتاب از زمان انتشارش در ۱۹۳۷، به بیش از ۸ میلیون نسخه می‌رسد. یک بررسی که در ۲۰۱۶ و روی بیش از ۱ میلیون دوره دانشگاهی انجام شد، نشان داد که شیوه‌نامه ترابیان، رایج‌ترین شیوه در میان نویسندگان زن است.
ترابیان از ۱۹۳۰ تا ۱۹۵۸، دبیر پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیکاگو بود و تمام پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و رساله‌های دکتری باید به تایید او می‌رسید. ویرایش‌های گوناگونی از شیوه‌نامه او عرضه شده که در همگی شیوه‌نامه دانشگاه شیکاگو (شیوه‌نامه شیکاگو) رعایت شده است.
کتاب او و شیوه‌اش، با نام ترابیان شناخته می‌شود.
چچل
چچل (به لاتین: Trzechel) یک سکونتگاه مسکونی در لهستان است که در Gmina Nowogard واقع شده‌است.
پائولا بوربونی
پائولا بوربونی (Paola Borboni؛  – 1900:01:01, April 9, 1995) یک بازیگر اهل ایتالیا بود.
از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به تعطیلات در رم، احساس مالکیت، خانم کاملیا، دبیرستان، دوشیزه‌ای برای شاهزاده، ترانه بهار، چه شریرند مردان!، چشم، چشم بد، جعفری و رازیانه، کاستا دیوا، بزرگ‌ترین بسته نسبت به همه آن‌ها و قفسی برای دیوانگان ۲ اشاره کرد.
روش گشتاورها (آمار)
در آمار، روش گشتاورها روشی است برای تخمین مقادیر پارامترهای یک توزیع احتمال که نمونههایی از آن مشاهده شده‌است. در این روش، تخمین گشتاورهای توزیع احتمال با مقدار نظری گشتاورها (که تابعی از پارامترها هستند) برابر قرار داده شده و مقدار پارامترها تخمین‌زده می‌شوند.
روش
فرض کنید که می‌خواهیم p پارامتر مجهول به نام‌های را که تابع توزیع  را مشخص می‌سازند برآورد کنیم. فرض کنید بتوانیم p تا از گشتاورهای توزیع حقیقی به صورت زیر برحسب توابعی از بنویسیم:
فرض کنید ، j-امین گشتاور تجربی محاسبه شده برای گشتاور  \mu_{j} باشد. تخمین پارامترهای  به کمک روش گشتاورها که با  نشان‌داده می‌شود از حل معادله‌های زیر به‌دست می‌آید (اگر معادلات جواب داشته‌باشند.):
مزایا و معایب
در بسیاری از کاربردها، روش درست‌نمایی بیشینه رونالد فیشر جایگزین روش گشتاورها شده‌است. دلایل اصلی برتری درست‌نمایی بیشینه، تقریب بهتر پارامترها توسط این روش است و این نکته که درست‌نمایی بیشینه همواره تقریب‌های بامعنایی تولید می‌کند درحالی که نتیجهٔ روش گشتاورها گاهی ممکن‌است از نظر فیزیکی بی‌معنی باشند. مزیت روش گشتاورها، در برخی توزیع‌ها، سادگی معادلاتی است که برای تخمین پارامترها لازم است حل شوند.
منابع
Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Method_of_moments_(statistics)&oldid=477171846 Method of moments (statistics)]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed January 1, 2013).
شیوه‌نامه برای نویسندگان پژوهش‌های دانشگاهی، پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها
شیوه‌نامه برای نویسندگان پژوهش‌های دانشگاهی، پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها (A Manual for Writers of Research Papers, Theses, and Dissertations) شیوه‌نامه‌ای است برای نگارش پژوهش‌های دانشگاهی که توسط انتشارات دانشگاه شیکاگو منتشر شده‌است. این اثر به خاطر نام نویسنده‌اش کیت ال. ترابیان به شیوه‌نامه ترابیان مشهور است و گاهی به‌صورت کوتاه، شیوه‌نامه‌ای برای نویسندگان خوانده می‌شود. سبک نگارش آثار آکادمیک که در شیوه‌نامه توصیف شده است، اغلب به سبک ترابیان یا شیکاگو برمی‌گردد. هشتمین ویرایش این اثر در ۲۰۱۳ منتشر شده است که به ششمین ویراست شیوه‌نامه شیکاگو مرتبط است.
۹۴ (قمری)
۹۴ (قمری)، نود و چهارمین سال در گاهشماری هجری قمری است. اول محرم این سال برابر با یازدهم اکتبر سال ۷۱۲ میلادی است.
مارکوس آیبگر
مارکوس آیبگر (Markus Eibegger؛ زادهٔ October 16, 1984) دوچرخه‌سوار اهل اتریش است.
امان‌آباد (اراک)
امان‌آباد (اراک)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان اراک در استان مرکزی ایران است.
آزمون کاسیسکی
در علم تحلیل رمز، آزمون کاسیسکی (یا تست کاسیسکی  یا روش کاسیسکی) روشی برای حمله به رمزنگاری‌های مبتنی بر جایگزینی چند الفبایی، مانند رمزنگاری ویژنر  است. این آزمون برای اولین بار توسط فردریش کاسیسکی در سال ۱۸۶۳ منتشر شد، اما به نظر می‌رسد قبل از آن به‌طور جداگانه توسط چارلز بابیج در سال ۱۸۴۶ کشف شده بوده.
چگونگی عملکرد
آزمون کاسیسکی شرایط را برای تحلیل‌کنندهٔ رمز فراهم می‌کند تا او طول کلیدواژه مورد استفاده در رمزنگاری مبتنی بر جایگزینی چند الفبایی را بدست آورد. به محض اینکه طول کلید واژه کشف شود، تحلیلگر متن رمز شده را در n ستون مرتب می‌کند که در آن n طول کلیدواژه است، سپس هر ستون را می‌توان به عنوان یک متن رمز شدهٔ مبتنی بر جایگزینی تک الفبایی مورد بررسی قرار داد. به این ترتیب، هر ستون را می‌توان با تحلیل فرکانسی مورد حمله قرار داد. آزمون کاسیسکی شامل جست‌وجو برای یافتن رشته‌های کاراکتری تکرار شده در متن رمز شده می‌باشد. طول رشته‌های کاراکتری می بایست 3 کاراکتر یا بیشتر باشد تا آزمون کاسیسکی موفقیت‌آمیز باشد. سپس، فاصله میان رخدادهای متوالی از رشته‌ها به احتمال زیاد مضربی از طول کلیدواژه می‌باشد. بنابراین پیدا کردن رشته‌های تکراری بیشتر طول‌های ممکن برای کلیدواژه را محدود می‌کند، بدین ترتیب ما می‌توانیم بزرگترین مقسوم علیه مشترک تمام فاصله‌ها را بدست آوریم. دلیل کارایی این آزمون این است که وقتی یک رشته به صورت مکرر در متنی رخ دهد، فاصله بین کاراکترهای تکراری مضربی از طول کلیدواژه می‌باشد. حروف کلید واژه به همان شیوه و با دو تکرار از رشته مرتب خواهند شد. به عنوان مثال، متن زیر را در نظر بگیرید: crypto is short for cryptography.
"<tt>crypto</tt>" یک رشتهٔ تکراری است، و فاصلهٔ بین تکرارها 20 کاراکتر است. ما متن رمز نشده را ابتدا با کلیدواژهٔ ۶ کاراکتری "<tt>abcdef</tt>" با توجه به اینکه ۲۰ بر ۶ بخش پذیر نیست و سپس با کلیدواژهٔ 5 کاراکتری "<tt>abcde</tt>" با توجه به اینکه ۲۰ بر ۵ بخش پذیر است مرتب خواهیم کرد. abcdefabcdefabcdefabcdefabcdefabc crypto is short for cryptography توجه کنید که اولین "crypto" مصادف با "abcdef" و تکرار دوم با "cdefab" می‌باشد، این دو نمونه به متون رمز شدهٔ مختلف رمزگذاری می‌شوند و آزمون کاسیسکی هیچ چیز را آشکار نخواهد ساخت. abcdeabcdeabcdeabcdeabcdeabcdeabc crypto is short for cryptography توجه کنید که هر دو تکرار رشتهٔ "crypto" مصادف با "abcdea" است. دو نمونه به یک متن رمز شده ی واحد تبدیل شدند در نتیجه آزمون کاسیسکی مؤثر خواهد بود.
یک حمله مبتنی بر رشته
سختی استفاده از آزمون کاسیسکی در پیدا کردن رشته‌های تکراری است. اگر این کار بخواهد به صورت دستی انجام شود بسیار مشکل است، اما رایانه‌ها می‌توانند این کار را بسیار آسان تر کنند. با این حال، هنوز دقت لازم است، به این خاطر که برخی از رشته‌های تکرار شده ممکن است تصادفی باشند، به این ترتیب برخی از فواصل تکرار گمراه‌کننده هستند. تحلیلگر میبایست بعضی از تکرارها را برای پیدا کردن طول درست کلیدواژه در نظر نگیرد. و البته در نهایت می بایست متن رمز شدهٔ بدست آمده از آزمون کاسیسکی که یک متن رمز شدهٔ تک الفبایی می‌باشد، مورد تحلیل قرار گیرد.
آثار
کاسیسکی در واقع از "سوپرایمپوز" برای حل رمز ویژنر استفاده می‌کرد. همانطور که در بالا بیان شد او با پیدا کردن طول کلید شروع کرد. سپس او نسخه‌های متعدد از این پیام را گرفت آن‌ها را به یکی پس از دیگری روی هم گذاشته، سپس هر یک را به اندازهٔ طول کلید به سمت چپ انتقال داد. کاسیسکی سپس مشاهده کرد که هر ستون از حروف رمزگذاری شده با یک الفبای واحد ساخته شده‌اند. روش او برابر با چیزی که در بالا توضیح داده شده بود، اما شاید در تصویر راحت‌تر باشد. حملات مدرن به رمزهای چند الفبایی، در اصل با چیزی که بالا توضیح داده شد یکسان هستند، البته با بهبود شمارش تصادفی. به جای دنبال گروه تکراری گشتن، یک تحلیلگر مدرن دو نسخه از پیام تهیه کرده آن‌ها را یکی بالاتر از دیگری قرار می‌دهد. تحلیلگران مدرن برای این کار از رایانه‌ها استفاده می‌کنند. اما این توضیحات نشان دهندهٔ این اصل است که می‌توان برای پیاده‌سازی الگوریتم‌ها از کامپیوتر کمک گرفت.
چرشووسکا رکا
چرشووسکا رکا روستایی در بلغارستان است که در استان اسمولیان واقع شده‌است. چرشووسکا رکا ۱۵ نفر جمعیت دارد.
سقف (فیلم ۱۹۵۶)
سقف (Il tetto) فیلمی به کارگردانی ویتوریو دسیکا است که در سال ۱۹۵۶ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به گابریلا پالوتا اشاره کرد.
مهدی (ابهام‌زدایی)
مهدی مهدی اعاده‌کنندهٔ دین و عدالت و منجی موعود در دیدگاه آخرالزمانی مسلمانان است.
شیموگیو، کیوتو
شیموگیو (به لاتین: Shimogyō-ku) یک منطقهٔ مسکونی در ژاپن است که در کیوتو واقع شده‌است. شیموگیو ۶٫۷۸ کیلومتر مربع مساحت و ۸۲٬۶۶۸ نفر جمعیت دارد.
مشت ناگهانی (فیلم ۲۰۱۱)
مشت ناگهانی عنوان فیلمی است آمریکایی با ژانر اکشن و فانتزی استیم‌پانک که در تاریخ ۲۵ مارس سال ۲۰۱۱ اکران شد. کارگردان این فیلم زک اسنایدر است.
ایگور پولیانسکی
ایگور پولیانسکی (Игорь Николаевич Полянский؛ زادهٔ March 20, 1967) یک شناگر اهل اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی است.
از افتخارات وی میتوان به کسب یک مدال طلا و دو مدال برنز در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۸ اشاره کرد.
ملادا ووژیتسه
ملادا ووژیتسه یک منطقهٔ مسکونی و شهرستان دارای شهرک سابقاً روستا در جمهوری چک است که در منطقه تابور واقع شده‌است. ملادا ووژیتسه ۲٬۷۲۸ نفر جمعیت دارد.
میشل سلیمان
میشل سلیمان (به عربی: میشال سلیمان) (زاده ۲۱ نوامبر ۱۹۴۸ در عمشیت لبنان) شانزدهمین رئیس‌جمهور (از ۲۵ مه ۲۰۰۸ تا ۲۵ مه ۲۰۱۴) لبنان بود. ، انتخاب او به این سمت بن‌بست سیاسی در این کشور را که با پایان دوران ریاست جمهوری امیل لحود در ۲۳ نوامبر ۲۰۰۷ در لبنان به وجود آمده بود را پایان داد. او یک مسیحی مارونی است. از ژنرال سلیمان به عنوان کسی یاد شده که از ویژگی‌های لازم برای ایجاد وحدت بین بازیگران متنوع سیاسی در لبنان برخوردار است چرا که وی فاصله‌ای برابر با تمام گروه‌ها و بازیگران صحنه سیاست و حکومت در لبنان دارد.
۹۵ (قمری)
۹۵ قمری، نود و پنجمین سال در گاه‌شماری هجری قمری بود.
میشل سلیمان
سلیمان در سال ۱۹۷۰ از آکادمی نظامی لبنان به عنوان ستوان دوم فارغ‌التحصیل شد و دارای مدرک کارشناسی در علوم سیاسی و اجرایی از دانشگاه لبنان است. وی به دو زبان انگلیسی و فرانسوی تسلط دارد. میشل سلیمان از سال ۱۹۷۰ تا قبل از برگزیده شدنش به مقام ریاست جمهوری لبنان در ارتش این کشور خدمت کرده‌است و از دسامبر ۱۹۹۸ تا ۲۴ مه ۲۰۰۸ فرمانده ارتش لبنان بوده‌است.
۹۵ (قمری)
درگذشت‌ها
سعید بن جبیر از یاران امام سجاد
مارک اسموژنسکی
مارِک اسموژنسکی (Marek Smurzyński؛ زادهٔ ۱۹۵۴ در ووچ، لهستان – درگذشت ۱۲ دسامبر ۲۰۰۹) مترجم، ایران‌شناس و استاد ادبیات فارسی اهل لهستان بود.
تحصیلات
رشتهٔ دانشگاهی اسموژنسکی ایران‌شناسی، ادبیات لهستانی و ادبیات فارسی است. اسموژنسکی در سال ۱۹۷۶ موفق به دریافت کارشناسی ارشد ادبیات لهستانی از دانشگاه ووچ شد. موضوع پایان‌نامهٔ او «جریان دگرگونی معنایی–زیبایی‌شناختی ترجمه‌های لهستانی اشعار گئورگ تراکل» بود. او به تحصیل در رشتهٔ ایران‌شناسی و همچنین ادبیات فارسی در دانشگاه ورشو پرداخت. وی در سال ۱۹۸۶ با موضوع پایان‌نامهٔ «کارکرد الگوهای اساطیری در تعریف مفهوم حرکت در نوشته‌های دکتر شریعتی» مدرک کارشناسی ارشد ادبیات فارسی را در دانشگاه ورشو دریافت کرد و در سال ۱۹۸۹، در مقطع دکترا رشتهٔ ادبیات فارسی دانشگاه تهران بورس تحصیلی گرفت. اسموژنسکی در سال ۱۹۹۷ از پایان‌نامهٔ خود با عنوان «تصحیح انتقادی و بررسی ساختار رمزی سیر العباد الی المعاد سنایی» دفاع کرد. موضوع پژوهش او برای دریافت فوق‌دکتری، «پست‌مدرنیسم در ایران» بود.
تدریس
اسموژنسکی میان سال‌های ۱۹۸۴ و ۱۹۸۹ در انستیتو پژوهش‌های فرهنگی دانشگاه ووچ تدریس می‌کرد. وی همچنین از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۹ در دانشگاه یاگلونیان تدریس می‌کرد.
زندگی شخصی
اسموژنسکی در زمان تحصیلش در دانشگاه تهران، با همسرش، هایده وام‌بخش، که او هم دانشجوی رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران بود، ازدواج کرد. از آنان پسری به یادگار مانده‌است.
ترجمه
اسموژینسکی همچنین از دوستداران آثار بهرام بیضایی بود و نمایشنامه پرده خانه او را به زبان لهستانی ترجمه کرده است.
مانینگتون، ویرجینیای غربی
مانینگتون شهری در ایالت ویرجینیای غربی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲٬۰۶۳ نفر بوده‌است.
موقعیت جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
برقلعه (دیواندره)
برقلعه (دیواندره)، روستایی از توابع بخش سارال شهرستان دیواندره در استان کردستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان کوله قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۰ نفر (۱۷خانوار) بوده‌است.
فرونزه یلانیان
فرونزه مخاکی یلانیان (Ֆրունզե Մեխակի Ելանյան؛ زادهٔ - درگذشته ) استاد رقص باله اهل ارمنستان بود.
زندگی‌نامه
وی در ۲۲ ژانویهٔ ۱۹۲۸ در ایروان به دنیا آمد و از دانشکده دولتی هنر رقص ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی همچنین برنده جوایزی همچون هنرمند مردمی ارمنستان شوروی شد. وی در ۲۰۰۷ در سن ۷۹ سالگی درگذشت.
جعفرقلی قاجار
جعفرقلی خان قاجار یکی از برادران آقامحمدخان قاجار، سردودمان پادشاهی قاجار در ایران بود.
صبیر خان
صبیر خان یک کارگردان و فیلمنامه‌نویس اهل هند است. او در سال ۲۰۰۹ اولین کار کارگردانی خود را با فیلم کم‌بخت عشق (Kambakkht Ishq) شروع کرد؛ که ستاره‌هایی از جمله آکشی کومار و کارینا کاپور در ان ایفای نقش کردند. این فیلم در ۳ ژوئیه سال ۲۰۰۹ در سراسر جهان منتشر شد. دوم فیلم صبیر، نگرش بزرگ یا هیروپاتنی (Heropanti) با حضور ستاره‌هایی از جمله تایگر شروف و کریتی سانون، در ۲۳ مه ۲۰۱۴ منتشر شد.
جعفرقلی قاجار
پس از تاج‌گذاری آقامحمدخان، شاه نگرانی این را داشت که بعد از مرگش، برادرانش از جمله جعفرخان برای ولیعهد او - فتحعلی‌خان - مشکل به وجود آورند و ایجاد دردسر کنند؛ بنابراین تصمیم گرفت که برادر صدیق و با اخلاص خود را از بین ببرد. وی مادر خویش را واداشت که جعفرقلی خان را که حکومت اصفهان بدو داده شده بود و راهی آنجا بود، به تهران برگرداند. آقامحمدخان به مادر قول داد که او را بیش از یک روز در تهران نگه ندارد. دو برادر در عمارت ویژهٔ شاه با یکدیگر دیدار کردند. شاه قاجار در آنجا پس از صرف شام دستور کشتن برادر خود را داد.
روایت دیگری به نقل از چند منبع دیگر وجود دارد که بر این مبنا است که جعفرقلی خان هنگام ورود به تهران به نزد برادرش آقامحمدخان می‌رود و آقامحمدخان که نقشه‌ای از پیش طراحی شده برای کشتن برادرش داشت، وانمود می‌کند که دیگر کینه‌ای نسبت به برادرش ندارد و او را دگر باره به حاکمیت اصفهان منصوب می‌کند اما قبل از رفتنِ جعفرقلی خان به او می‌گوید بهتر است قبل از رفتن، سری هم به عمارت تازه تأسیس باباخان (فتحعلی‌شاه) بزند. جعفرقلی خان به همراه باباخان که پشت سر عمویش او را همراهی می‌کند گشتی در «عمارت خورشید» می‌زنند که ناگهان چند نفر که به دستور آقامحمدخان در عمارت استقرار یافته بودند بر سر جعفرقلی می‌ریزند و او را می‌کشند.
از آنجایی که آقامحمدخان قول داده بود فقط یک شب او را در تهران نگه دارد، دستور می‌دهد او را تا قبل از نیمه‌شب دفن کنند. خود آقامحمدخان به برادرزاده‌اش باباخان که از ماجرا خبر نداشته اظهار می‌دارد که این کار را تنها به خاطر اینکه باباخان بتواند بعد از او به راحتی سلطنت کند انجام داده‌است.
رابرت کوبیکا
رابرت یوزف کوبیکا (Robert Józef Kubica؛ زاده December 7, 1984) یک راننده فرمول یک اهل لهستان است.
کوه کلار
کوه کلار، از قلل مرتفع زاگرس با ارتفاع ۳۶۲۹متر در شهر گندمان و استان چهارمحال و بختیاری بوده که سمت شرق آن از تنگ وستگان شروع و نهایتاً در گردنه‌ی سولگان ختم می‌گردد. کوه کلار عامل اصلی به وجود آمدن تالاب چغاخور، تالاب‌ گندمان، تالاب سولگان و تالاب علی آباد می باشد و در واقع وجود تالابهای فوق که به صورت زنجیر وار به هم پیوسته، زیستگاه بیش از سیصد هزار پرنده بومی و مهاجر، آبزی، کنار آبزی بوده و مدیون وجود ارتفاعات برفگیر کلار است. کلار علاوه بر وجود دریاچه قزل گل با مساحت ۱۴۲ هکتار در میان قلل۳۵۰۰ متری این کوه و جاری بودن قریب چهل چشمه بزرگ از اقصی نقاط منطقه و تمرکز مراکز جمعیتی جمعیتی در دامنه‌های و اضلاع اربعه ارتفاعات آن، ارتزاق و تأمین معیشت اهالی و ساکنین روستاهای دامنه‌های کوه کلار را باعث شده‌است.
پوشش گیاهی و جانوری
هرساله قریب بیست هزار واحد دامی و دامداران روستائی ساکن و عشایر، مراتع کلار را مورد بهره‌برداری قرار می‌دهند و نزدیک به هفتصد گونه گیاهی در کلار شناسائی شده که قریب پنجاه گونه آن در علم پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد که از آن جمله می‌توان به گیاهانی همچون شاه تره – چز – مخلصه یا کافور کوهی – پرسیاوشان – افسنطی - بومادران - تره کوهی –گیاهی نادر و کمیاب به نام زهر آبی و … یاد کرد، ارتفاعات مشرف به شیب‌های شمالی کلار زیستگاه منحصر بفرد سروکوهی است، کلار مامن و زیستگاه قریب سی و پنج گونه پستاندار بوده که از جمله شاخص آن‌ها باید از خرس ، پلنگ، کل و بز، قوچ و میش، گرگ، کفتارراه راه ، شغال ، روباه، گربه وحشی و… یاد نمود و علاوه بر آن قریب ۷۵ گونه پرنده خشک زی وابسته به خانواده‌های مختلف در کلار زیست می‌نمایند که در این خصوص می‌توان به کبک دری، کبک، تیهو، عقاب طلائی، عقاب دشتی، دلیجه کوچک و غیرو اشاره کرد و در پایان لازم است ذکر شود که کبک دری یعنی شاخص محیط طبیعی استان نیز در کوه کلار زیست می‌نماید.
رابرت کوبیکا
فرمول یک
کوبیتسا در 2018 به عنوان راننده تست ویلیامز مشغول به فعالیت شد. او در تست هایی نیز برای رنو رانندگی کرد تا سرانجام در پایان فصل 2018 اعلام شود که کوبیتسا یکی از صندلی های ویلیامز برای 2019 را به دست آورده است.
کوه کلار
مختصات کوه کلار
استان چهارمحال و بختیاری(بام ایران)، دارای موقعیتی است که حتی مناطق شهرنشین آن نیز در ارتفاع بالایی از سطح دریا واقع شده ان، به‌طوری‌که شهر بروجن دارای ارتفاع ۲۲۳۴ متر و شهر گندمان دارای ارتفاع ۲۲۴۶ متر از سطح دریا می‌باشد. مسیر اصلی صعود به کوه کلار، از روستای نصیرآباد آغاز می‌شود.
۱- روستای نصیرآباد دارای ارتفاع ۲۲۲۰ متر از سطح دریا بوده و دارای طول جغرافیایی ۵۰۸۲۰۴ و عرض جغرافیای ۳۵۱۹۰۳۸ می‌باشد.
۲- تک درخت بید دارای ارتفاع ۲۴۵۴ متر از سطح دریا بوده و دارای طول جغرافیایی ۵۰۶۶۰۲ و عرض جغرافیای ۳۵۲۲۴۴۶ می‌باشد.
۳- دره چیراب دارای ارتفاع ۲۵۲۴ متر از سطح دریا بوده و دارای طول جغرافیایی ۵۰۶۰۷۹و عرض جغرافیای ۳۵۲۲۴۳۶ می‌باشد.
۴- دریاچه بالای کوه کلار دارای ارتفاع ۳۴۲۸ متر از سطح دریا بوده و دارای طول جغرافیایی ۵۰۳۹۶۷ و عرض جغرافیای ۳۵۲۰۲۶۸ می‌باشد.
۵- قله کوه کلار دارای ارتفاع ۳۶۲۹ متر از سطح دریا بوده و دارای طول جغرافیایی ۵۰۳۰۸۶ و عرض جغرافیای ۳۵۲۰۱۵۵۴ می‌باشد.
مسیرهای دسترسی
به منظور دسترسی به دامنه کوه کلار، وقتی از بروجن به راه می‌افتیم، بعد از حدود ۱۵ کیلومتری وارد گندمان می‌شویم.
مسیر اول: پس از پشت سر گذاشتن گردنه مروارید به یک سه راهی در سمت راست جاده به نام سه راهی نصیرآباد، حدود ۶ کیلومتری شهر گندمان می‌رسیم. پس از ورود به جاده فرعی و گذر از چندین روستا، نهایتاً به روستای نصیرآباد حدود ۱۸ کیلومتری جاده اصلی می‌رسیم. پس از گذر از این روستا، به تالاب گندمان، یعنی محل شروع کوه‌پیمایی خواهیم رسید.
مسیر دوم: از گندمان وارد جاده فرعی لیواسگان می‌شویم، بین راه از لیواسگان عبور کرده و نهایتاً به سه راهی کتک، حدود ۱۰ کیلومتری گندمان می‌رسیم. سپس تا تالاب گندمان مسافتی حدود ۵ کیلومتر جاده خاکی را باید طی کنیم.
کوه کلار مسیرهای مختلفی برای قله اش دارد ولی بهترین آن‌ها از مسیر باغ چیرو و سپس تک درخت و سپس چشمه و سپس دریاچه و در نهایت هم قله می‌باشد.
ویرا راستورگویوا
ویرا سرگییونا راستورگویوا (به روسی: [//ru.wikipedia.org/wiki/Расторгуева,_Вера_Сергеевна Расторгуева, Вера Сергеевна]) ایران‌شناس و تاجیک‌شناس، دکتری زبان‌شناسی، گویش‌شناس مدرن تاجیک، اولین مدیر بخش زبان‌های ایرانی مؤسسهٔ زبان‌شناسی آکادمی علوم روسیه که برندهٔ جایزهٔ دولتی به اسم ابو علی سینا گردید و نشان شوالیهٔ «دوستی» را از آن خود کرد.
زندگی‌نامه
وی در سال ۱۹۱۲ در استان لیپتسکوی در روسیه به دنیا آمد. او در سال ۱۹۳۸ از دانشکدهٔ زبان‌شناسی دانشگاه دولتی لنینگراد فارغ‌التحصیل شد و از سال ۱۹۴۲، بعد از جنگ جهانی دوم و محاصرهٔ شهر لنینگراد، در دانشگاه تاجیکستان شروع به تدریس کرد. وی سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۵۳ را به تدریس در دانشگاه دولتی مسکو گذراند و از سال ۱۹۵۳ تا ۱۹۶۰ در مقام مدیر گروه رشتهٔ زبان‌های ایرانی در مؤسسهٔ زبان‌های شرقی دانشگاه دولتی مسکو مشغول به کار بود و در سال ۱۹۶۴ از رسالهٔ دکتری خود دفاع کرد. او در سال ۲۰۰۵ در سن ۶۵ سالگی از دنیا رفت.
چچو
چچو (به لاتین: Trzechowo) یک سکونتگاه مسکونی در لهستان است که در Gmina Kaliska واقع شده‌است.
پولک‌پوست‌های درختی
پولک‌پوست‌های درختی جانوری از تیرهِ پولک‌پوست‌سانان است.
چویپتلووو
چویپتلووو روستایی در بلغارستان است که در استان پرنیک واقع شده‌است. چویپتلووو ۴۰ نفر جمعیت دارد و ۱٬۴۳۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آدورلد: اگزادوس ایب
آدوُرلد: اگزادوس اِیب یک بازی ویدئویی به سبک سکوبازی که توسط شرکت بازی‌سازی آدورلد اینهبیتنتز ساخته شده و شرکت جی‌تی اینتراکتیو آن را منتشر ساخته است. این دومین قسمت از مجموعه بازی‌های آدورلد، و دنبالهٔ نسخه آدورلد: ادیسه ایب به‌شمار می‌رود. این بازی در سال ۱۹۹۸ برای کنسول پلی‌استیشن و مایکروسافت ویندوز در آمریکایی جنوبی، اروپا و استرالیا منتشر شده‌است و در سال ۱۹۹۹ نسخه ژاپنی آن با نام ایب ۹۹ برای پلی‌استیشن منتشر گردید.
این قسمت نیز همانند نسخه پیشین مورد تحسین منتقدین قرار گرفت. منتقدین قابلیت جدیدی که به بازیکن اجازه ذخیره بازی در مکان‌های دلخواه را می‌داد، مورد تقدیر قرار دادند (ویژگی که در نسخه اول امکان پذیر نبود). این بازی با میانگین امتیاز ۹۰.۴۲٪ و ۸۸ از ۱۰۰ به ترتیب در وب‌گاه‌های گیم‌رنکینگز و متاکریتیک قرار دارد.
روند بازی
اگزادوس اِیب یک بازی دوبعدی به سبک سکوبازی است. بسیاری از عناصرهای موجود در نسخه قبل در این نسخه نیز وجود دارند. همانند نسخه پیشین هر قسمت از بازی در صفحه‌ای جداگانه نمایش داده می‌شود. در این قسمت از سیستم صحبت بازی استفاده‌های بیشتری شده‌است. همچنین بازی دارای پایان خوب و بد می‌باشد. بر خلاف قسمت اول مودوکان‌ها دارای وضعیت روحی و جسمی بد یا خوب هستند که نسبت به این وضعیت‌ها به بازیکن پاسخ می‌دهند. آن‌ها ممکن است خشمگین، افسرده، بیمار یا کور باشند که با هر کدام از این حالت‌ها باید برخورد مناسب خود صورت بگیرد. وضعیت مودوکان‌های خشمگین و افسرده با سیستم صحبت کردن تغییر خواهد کرد در حالی که نوع بیمار فقط با یک نوای خاص بهبود می‌یابد و مودوکان‌های کور نیز فقط از صدای بازیکن پیروی کرده و دنبال او می‌روند و باید به آن‌ها فرمان حرکت یا ایست داد. محیط‌های زیبا، کنترل خوب، معماهای زیاد و دشوار اما به همان اندازه همراه با پاداش این بازی را تبدیل به یک بازی ارزشمند کرده است.
۹۶ (قمری)
۹۶ (قمری)، نود و ششمین سال در گاهشماری هجری قمری است. اول محرم این سال برابر با بیستم سپتامبر سال ۷۱۴ میلادی است.
جمالکه
جمالکه (اراک)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان اراک در استان مرکزی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان امان آباد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۶ نفر (۸خانوار) بوده‌است.
نیروگاه هسته‌ای بلفانته
نیروگاه هسته‌ای بلفانته (در جنوب شهر چتانوگا و در آلاباما) یکی از نیروگاه‌های آمریکا است از نوع نیروگاه هسته‌ای با ظرفیت تولید ۲۵۰۰ مگاوات که شامل دو رآکتور ساخت Babcock and Wilcox است.