cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
استیو وازنیک
سال‌های پس از ترک اپل
در بیستم ماه اُکتبر سال ۲۰۱۱ وازنیک در یک که در مرکز نمایشگاه ارل در شهر لندن نیز برگزار شده بود، نُطقی با عنوان «رؤیای امروز علم، حقیقت فردای آن» نیز به گوش جمعیت حاضر در آنجا رساند.
در چهاردهم ماه نُوامبر سال ۲۰۱۱ در «روز کار آفرینی» دانشگاه راتگرز واقع در شهر نیو برانزویک ایالت نیو جرسی، استیو وازنیک به منظور سخنرانی برای دانشجویان نیز به آنجا رفت.
در شانزدهم ماه مِی سال ۲۰۱۲ وازنیک در مراسم و از لیو که در نمایشگاه ملبورن و مرکز کنوانسیون واقع در کشور استرالیا برگزار شده بود نیز صحبتی انجام داد.
در بیستم ماه اُکتبر سال ۲۰۱۲ وازنیک همچنان در مراسم ابتکار تیوانا در مرکز فرهنگی تیو انا واقع در شهر تیو انا در کشور مکزیک نیز صحبتی انجام داد.
اقدامات عام‌المنفعه
از زمانی که او شرکت اپل را ترک کرد، رقم بسیار زیادی از پول‌هایش به علاوه پشتیبانی فنی بسیار خوبی را خرج برنامه‌های مربوط به فناوری برای مدرسه محلی خود کرد. استیو وازنیک، سازمانی به نام «ما را هم آهنگ کن» برای پشتیبانی از پروژه‌های آموزشی و عام‌المنفعه اش نیز تشکیل داد. در سال ۱۹۸۶ وازنیک تندیس خود به نام دستیابی به جایزه‌های وازنیک (که عموماً به جایزه وازی نیز معروف است) را به ۶ تن از دانش آموزان دبیرستانی و دانشجویان کالج منطقه خلیج سانفرانسیسکو به دلیل استفادهٔ نوآورانه‌شان از کامپیوترها در عرصه‌های کسب‌وکار، هنر و موسیقی نیز اهدا کرد.
در سال ۲۰۰۹ یکی از دانشجویان، به کمک دوست وازنیک به نام جو پاتان، با پشتیبانی بنیاد کمپ رؤیاها، فیلمی به نام کمپ واز: جنونی تحسین‌برانگیز در بشر دوستی دربارهٔ استیو وازنیک نیز ساخت.
افتخارات و جوایز
در سال ۱۹۷۹ به او جایزه گریس موری هاپر نیز تعلق گرفت.
در ماه دِسامبر سال ۱۹۸۹ از طرف دانشگاه کلرادو در بولدر، جایی که او اواخر دهه ۶۰ میلادی در آن تحصیل کرده بود، به او مدرک افتخاری دکترای مهندسی کامپیوتر نیز اهدا شد. پس از آن، او بودجهای برای ساخت آزمایشگاهی در همان دانشگاه به نام «آزمایشگاه واز» نیز به آن دانشگاه اهدا کرد.
در سال ۱۹۹۷ نام او در موزه تاریخی کامپیوتر نیز ثبت شد.
استیو وازنیک اصلی‌ترین حامی مالی موزه اکتشافات کودکان سن خوزه نیز می‌باشد. به افتخار او، خیابان رو به رویی این موزه نیز و از وی نام گرفت.
در سال ۲۰۰۰ وازنیک به تالار بزرگ مخترعین ملی آمریکا نیز دعوت شد.
در سال ۲۰۰۱ هفتمین جایزه سالیانه جایزه هنز به دلیل نقش برجسته اش در فناوری و اقتصاد نیز به او تعلق گرفت.
در ماه دِسامبر سال ۲۰۰۵ او مدرک دکترای مهندسی کامپیوتر را از دانشگاه کترینگ به عنوان جایزه نیز دریافت کرد.
او همچنان از طرف دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی و دانشگاه نوا به دو مدرک دکترای افتخاری دیگر نیز دست یافت، به علاوه دریافت جایزه تکنولوژی از جشنواره Telluride Tech.
در ماه مِی سال ۲۰۱۱ مدرک افتخاری دکترای مهندسی کامپیوتر از طرف دانشگاه ایالتی میشیگان نیز به او تعلق گرفت.
در سال ۲۰۱۱ انجمن انسانیت آمریکایی به او جایزه اسحاق اسیموو را نیز اهدا کرد.
در سال ۲۰۱۱ به او جایزه کروی فناوری توسط رئیس‌جمهور کشور ارمنستان به دلیل سهم برجسته او در فناوری اطلاعات نیز تعلق گرفت.
در ماه ژوئن سال ۲۰۱۲ استیو وازنیک به مدرک دکترای مهندسی کامپیوتر از طرف دانشگاه سانتا کلارا نیز دست یافت.
در ماه فوریه سال ۲۰۱۴ در شهر لس آنجلس، استیو وازنیک شصت و ششمین مدال هوور را از طرف رئیس مؤسسه مهندسان برق و الکترونیک و آقای روبرتو دی مارکا نیز دریافت کرد.
اختراعات ثبت شده
لیستی از اختراعات استیو وازنیک که به نام او ثبت شده‌اند:
تلویزیون
بعد از تماشای اجرای یک بازیگر کمدین زن به نام کتی گریفین در شهر ساراتوگا، کالیفرنیا، وازنیک تصمیم به آشنایی با آن بازیگر گرفت.
هر دو هنرمند جایزه امی را دریافت کردند.
وازنیک در سکانس‌های بسیاری در فصلِ چهارم سریال کتی گریفین: زندگی من داخل لیست دی همراه با کتی گریفین نیز بازی کرد.
میمون‌های برنامه‌نویس یک سریال کارتونی است که در قسمت اول آن شخصیت استیو وازنیک وجود دارد، که وازنیک زحمت دوبله نقش کارتونی خودش در آن سریال را نیز کشیده‌است.
بعد از آن، شخصیت کارتونی وازنیک در قسمت بیستم سریال میمون‌های برنامه‌نویس هم ظاهر می‌شود. به این صورت که او یکی از حاضران همایش سالانه بازی‌های ویدپویی که در شهر لاس وگاس برگزار شده بود نیز می‌باشد، که در آنجا دِیو و جِری را هم ملاقات می‌کند.
شخصیت کارتونی او همچنان در تبلیغ ویدئویی «مکینتاش بخرید» که در قسمت پایانی فصل دومِ سریال میمون‌های برنامه‌نویس پخش شده‌است نیز ظاهر شد.
وازنیک با خبرگزاری بی‌بی‌سی برای فیلم مستند هکرهای تحت تعقیب محصول سال ۲۰۰۹ که در آن بازی کرده بود نیز مصاحبه ای انجام داد.
وازنیک در فصل هشتم برنامه تلویزیونی رقصیدن با ستاره‌ها نیز ظاهر شد و خودی نشان داد. جاییکه او با کارینا اسمیرنوف نیز رقصید.
با این وجود که وازنیک و اسمیرنوف از ۳۰ امتیاز جمعاً ۱۰ امتیاز توسط داوران دریافت کردند، این امتیاز پایین‌ترین امتیاز محسوب می‌شد؛ بنابراین او در انتظار رقص دیگری ماند.
اولین داور وازنیک را به حرکات زانویی که در طی رقص روی زمین انجام داده بود نیز تشویق کرد، اما همچنان نیز اشاره‌ای به خوب نبودنش در قسمت‌های دیگر رقص داشت. این داور ۴ امتیاز به او اهدا کرد.
دومین داور بر رقصیدن وازنیک شبیه به دیوانه‌ها اظهار داشت. این داور همانند داور اولی ۴ امتیاز به وازنیک نیز اهدا کرد.
سومین داور با بیان اینکه وازنیک تازه‌وارد به دنیای رقص می‌باشد، امتیاز بیشتری نسبت به دو داور قبلی به او اهدا کرد. این داور بر خلاف دو داور، قبلی ۵ امتیاز به او نیز اهدا کرد.
وازنیک در یک وبسایت شبکه اجتماعی، پُستی ارسال کرد، که در آن بر دُرُست نبودن رای‌های داوران نیز اظهار داشت، و گفت که داوران به دلیل نگه داشتنش در برنامه نیز مجبور به دروغ گفتن دربارهٔ امتیازش شدند. بعد از آگاه شدن از شیوه و روش داوری، او بخاطر حرفی که در آن وبسایت زده بود نیز عذر خواهی کرد.
با وجود دردِ کِشیدگی در عضلات عقب رانش، و شکستگی در پا، وازنیک همچنان به مسابقه رقص ادامه داد، اما در سی و یکم ماه مارش، با امتیاز ۱۲ از ۳۰ برای رقص تانگوی آرژانتینی که انجام داده بود نیز از مسابقه حذف شد.
در سی ام ماه سپتامبر سال ۲۰۱۰ وازنیک در فصل چهارم سریال تئوری بیگ بنگ نیز ظاهر شد. به این صورت که لئونارد، هاوارد و راجش در رستوران کیک پنیری که پنی در آن کار می‌کند نیز در حال غذا خوردن بودند و شلدون هم توسط دستگاهی پیشرفته که از طریق یک نمایشگر ویدئویی متصل به آن چهره او را نشان می‌داد و اسپیکرهایی که صدای او را پخش می‌کردند (در حالی که خود در خانه نشسته بود) نیز در جمع حضور داشت، که ناگهان از حضور استیو وازنیک و همسرش جانت هیل در یک میز که در حال غذا خوردن بودند با خبر شد، و برای گفتگو با وازنیک نیز به سمت او (توسط دستگاه پیشرفته) حرکت کرد.
محل زندگی
وازنیک در لوس گاتوس ایالت کالیفرنیا زندگی می‌کند.
خانواده
وازنیک از سال ۱۹۸۱ تا سال ۱۹۸۷ با همسر قبلی اش به نام کندیس کلارک زندگی می‌کرد. آن‌ها سه فرزند از خود به جای گذاشتند که جوانترین آن‌ها زمانی که روند طلاق به مراحل نهایی خود رسیده بود نیز متولد شد. پس از به اتمام رسیدن ارتباطش با بازیگر کمدین زنی به نام کتی گریفین، او با زنی به نام جانت هیل که همسر فعلی او می‌باشد نیز ازدواج کرد.
علاقه‌مندی‌ها
امروزه او اکثر گجت‌ها همچون تلفن‌های هوشمند، تبلتها و فبلتها را خریداری می‌کند، و به عنوان بنیان‌گذار شرکت اپل، برای او فرقی ندارد که از چه بِرَندی همراه با چه سیستم عاملی استفاده کند، زیرا او عاشق همه آنهاست. از آن سیستم عامل‌ها (یا به عبارتی دیگر پلتفرمها) می‌توان به اندروید، ای او اس و ویندوز فون، که در برندهایی همچون اچ تی سی، نوکیا، سامسونگ و اپل قابل استفاده می‌باشند نیز اشاره کرد.
سقوط هواپیما
در هفتم ماه فوریه سال ۱۹۸۱، هواپیمایی که وازنیک خلبان آن بود، پس از بلند شدن از فرودگاه سانتا کروز اسکای پارک در شهر اسکات ولی ایالت کالیفرنیا نیز سقوط کرد.
وقوع حادثه از آنجا شروع شد که هواپیما در حال بالا رفتن بود که ناگهان از کار می‌افتد، به سوی باند فرودگاه منعکس می‌شود، و به طرف یک خاک ریز نیز سقوط می‌کند. وازنیک و سه تن از مسافرانش که شامل نامزد او به نام کَندیس کِلارک، برادرش و دوست دختر برادرش می‌شد نیز صدمه دیدند. سر و صورت وازنیک نیز به شدت صدمه دیده بود که شامل از دست دادن یکی از دندان‌هایش می‌شد، و همچنان به مدت پنج هفته از یک نوع بیماری فراموشی به نام انتروگرید امنیزیا نیز زجر می‌کشید. در بیمارستان، او چیزی از سقوط هواپیما به خاطر نمی‌آورد، و حتی نام خود را نیز فراموش کرده بود، و پس از آنکه از بیمارستان مرخص شد، کارهایی را که انجام داد بود را هم به خاطر نمی‌آورد.
انجمن ملی ایمنی حمل و نقل دلیل حادثه را محتمل بر بلند شدن نابهنگام هواپیما و بی‌تجربگی خلبان نیز گزارش داده‌است.
ناتالیا
ناتالیا  کشتی گیرحرفه‌ای کانادایی است. ناتالیا سومین نسل کشتی‌گیر و عضو خانواده هارت است. او آموزش کشتی را تحت نظر عموهای خود راس و بروس هارت آغاز کرد. در سال ۲۰۰۰ و ۲۰۰۱، برای پروموهای Matrats کار می‌کرد ولی بعد در سال ۲۰۰۳ به استخدام Stampede Wrestling درآمد. در سال‌های ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵ در انگلستان و ژاپن کشتی می‌گرفت. در ژانویه ۲۰۰۷، قراردادی با wwe امضا کرد و وارد Deep south wrestling شد. بعد از مدتی هم به OVW و FCW رفت. در FCW ناتالیا مدیریت پسر عمه اش ای اچ اسمیث و دوست پسرش تی جی ویلسون را عهده‌دار شد. در سال ۲۰۰۸، وارد ECW شد و مدیر تایسون کید شد. بعدها این دو با دی اچ اسمیث گروه هارت داینستی را تشکیل دادند و وارد اسمکدان شدند. او هم اکنون در برند اسمکدان فعالیت میکند.
زندگی شخصی
ناتالیا دختر جیم نایدهارت و الی هارت است. مادرش هم دختر استو هارت است. ناتالیا دو خواهر دارد؛ خواهر بزرگترش، جنیفر و خواهر کوچکترش کریستن نام دارد. ناتالیا پدربزرگش را در داخل و خارج از رینگ الگوی خود می‌داند. به عنوان عضوی از خانواده کشتی‌گیر هارت، او دختر دایی هری اسمیث و تدی هارت است. او دوست صمیمی اری اسمیث نیز هست و مدت کوتاهی با هم زندگی می‌کردند. او از ۱۲ سالگی تایسون کید را می‌شناسد و از نوامبر ۲۰۰۱ با هم قرار می‌گذاشتند. این زوج در ژوئن ۲۰۱۳ ازدواج کردند.
ناتالیا در Calgary خانه‌ای شخصی دارد اما بیشتر اوقات در منزلش در فلوریدا زندگی می‌کند.
دانشگاه دولتی خاروغ
'''دانشگاه دولتی خاروغ به نام م. نظرشاه‌یف''' دانشگاهی همگانی در شهر خاروغ، مرکز ولایت مختار کوهستان بدخشان در تاجیکستان می‌باشد. این دانشگاه در مرکز شهر خاروغ، تنها نقطهٔ شهری این ولایت، جای دارد. این دانشگاه دارای ۴٬۰۰۰ دانشجوی حضوری و مکاتبه‌ای می‌باشد.
تاریخچه
دانشگاه دولتی خاروغ در ۵ اوت میلادی در پی تصمیم هیئت وزیران جمهوری تاجیکستان پایه‌گذاری گردید و در سپتامبر همان سال دانشجو پذیرفت. ساختمان دانشگاه بزرگ‌ترین ساختمان شهر خاروغ است و در زمان شوروی پیشین ساختمان خانهٔ آموزش سیاست بوده است و در خیابان لنین روبه‌روی میدان مرکزی و در کنار ساختمان‌های حکومتی جای دارد.
این دانشگاه به افتخار تاریخدان، فیلسوف و آکادمیسین مایان‌شاه نظرشاه‌یف (از تا ) نام‌گذاری گردیده است. او بومی این منطقه بود و در برپایی این دانشگاه نقش عمده‌ای داشت. نظرشاه‌یف معاون رئیس جمهور تاجیکستان بود و در ۱۸ فوریهٔ در شهر دوشنبه ترور شد.
برای نخستین بار پس از برپایی این دانشگاه در آغاز دهه ۱۹۹۰ مردم منطقه توانستند بی آن که از منطقه‌شان خارج شوند به آموزش عالی دسترسی داشته باشند. در آغاز دههٔ ۱۹۹۰ و در بحبوحهٔ جنگ داخلی تاجیکستان بسیار خطرناک بود که پامیریان (مردم منطقه) به دانشگاه‌ها و دیگر بنیادهای آموزش عالی در شهر دوشنبه و دیگر شهرهای جنوب تاجیکستان بروند، بدین دلیل که به دست گروه‌های رقیب پیاپی هدف قرار می‌گرفتند. در دو سال آغازین جنگ، با آمدن پناهندگان پامیری از دیگر بخش‌های تاجیکستان، جمعیت خاروغ کمابیش دو برابر گردید. در میان پناهندگان روشنفکران و افرادی با تخصص‌های گوناگون بودند؛ یعنی استادان و اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های آموزش عالی تاجیکستان. جنگ با همهٔ ویرانی‌هایش برای این دانشگاه نوبنیاد سودمند بود زیرا استادانی را از دیگر بخش‌های تاجیکستان جذب کرد.
نخستین رئیس دانشگاه محمدشاه الالف، دارای دکترای ریاضی بود که میان سال‌های تا  خدمت کرد و اکنون رئیس فرهنگستان علوم تاجیکستان می‌باشد. رئیس کنونی، یعنی چهارمین رئیس دانشگاه، دکتر گل‌خواجه جنگی‌بیکف از مارس ۲۰۰۵ میلادی بر سر کار است.
نخستین دانش‌آموختهٔ این دانشگاه شاهپور کریم الحسنی آقاخان چهارم می‌باشد که مدرک دکترای افتخاری حقوق را در مهٔ ۱۹۹۵ دریافت نمود.
ساختار دانشگاه
دانشگاه با دو دانشکده آغاز به کار کرد: علوم انسانی و علوم طبیعی. پس از چند سال دانشکدهٔ علوم انسانی به دانشکده‌های تاریخ-زبان‌شناسی و اقتصاد تقسیم گردید که هر کدام دارای بخش‌های گوناگونی می‌باشند:
امروزه این فهرست بلندتر و گوناگون‌تر است. کمابیش ۴٬۰۰۰ دانشجو در ۲۴ تخصص و در ۸ دانشکده و ۱۹ بخش مشغول تحصیل‌اند و به ۵ آزمایشگاه علمی، ۴ مرکز کامپیوتر، یک کتابخانه دسترسی دارند. این دانشگاه دارای مجلهٔ علمی و روزنامه می‌باشد. خوابگاهی با گنجایش ۱٬۰۰۰ تن در دست ساخت می‌باشد.
پیشرفت علمی و کامیابی‌ها
از زمان برپایی در ۱۹۹۲، این دانشگاه در جذب هیئت علمی و گوناگون‌سازی رشته‌ها روند چشمگیری داشته است.
از آن رو که این دانشگاه یگانه بنیاد آموزش عالی منطقه و جایی برای کار و پژوهش علمی است مورد توجه دولت و بنیادهای غیردولتی قرار گرفته است. بنیاد آقاخان در آغازین سال‌های پایه‌گذاری دانشگاه، نقشی کلیدی در تأمین منابع آموزشی (مادی و پولی)، تجهیزات، برنامه‌های آموزشی و همکاری با دیگر دانشگاه‌های منطقه و جهان داشته است. این کمک‌های دربرگیرندهٔ برپایی بخش زبان انگلیسی زیر نظر استاد چاک اِلسی، استاد دانشگاه تورنتوی کانادا بود که میان سال‌های ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۸ رئیس این بخش بود. دانش‌آموختگان این بخش بازار شغلی خوبی در منطقه و سطح کشور به ویژه سازمان‌های بین‌المللی دارند. برخی به دلیل روانی در بهره‌گیری از زبان‌های خارجی پیش از داشتن تجربهٔ حرفه‌ای جذب مشاغل مناسبی می‌شوند.
مردم لک
وجه تسمیه
لک در فارسی به معنی صد هزار بوده و احتمال می‌رود نام گذاری لک‌ها به خاطر جمعیت خانوار آنها بوده‌است. این جمعیت اتحادیه‌ای از قبایل کوچ‌رو بوده‌است.
همچنین موارد مشابه دیگری در جهان با این اسم موجود می‌باشد، از جمله: لک واحد پول جمهوری آلبانی، لک در هند به عنوان یکای عددی صد هزار، قوم لک یا لاک در جمهوری داغستان.
تاریخ
برخی از طوایف لک در اوایل حکومت صفویه بعد از قتل شاهوردی خان آخرین اتابک لرستان به دستور شاه عباس از نواحی ماهیدشت برای حمایت از والی جدید که به دستور شاه عباس گماشته شد بود به شمال لرستان وارد شدند
مهمترین ایلات لک ایران عبارتند از: ایل بالاوند ، عثمانوند، کاکاوند، ایتیوند، دلفان ، جلالوند، ایل یوسفوند، ایل کلیوند، جلیلوند، حسنوند، آزادبخت، ترکاشوند، قیاسوند، بخش شاهیوند، طایفه خواجه‌وند، ایل مافی، ایل باجلان، طایفه زند، طایفه گراوند، طایفه آدینه‌وند و ایل بیرانوند که در نواحی ایلام و کرمانشاه و لرستان مأوا داشته‌اند.
برخی نظریات
در کتاب منتخب التواریخ معینی که مربوط به سال ۸۱۶ه‍.ق است لک یکی از طوایف لر معرفی شده‌است.
هنری فیلد انسان‌شناس مشهور در کتاب مردم‌شناسی ایران می‌نویسد: او در ادامه ایلات لک را در گروه ایلات لرستان طبقه‌بندی کرده‌است. و البته ایلات بیرانوند سلسله دلفان را جز قوم مردم لک به‌شمار آورده و آن‌ها را بزرگترین ایلات لرستان دانسته‌است
کارل ریتر محقق و جغرافی‌دان آلمانی بیرانوند سلسله دلفان را بزرگترین ایلات لرستان محسوب کرده‌است
لک‌ها به «طوایف وند» و لرها به «فیلی» شهرت داشتند. لک‌ها در واقع جنوبی‌ترین قبایل کرد به‌شمار می‌آمده‌اند که امروزه با طوایف لر آمیخته و همسان شده‌اند.
خاندان‌های لر کوچک ایل‌هایی بودند که در حدود بین عراق عجم و عراق عرب ییلاق و قشلاق می‌کردند و خراج خود را به دیوان [بغداد] می‌دادند و به بسیار کم فرمانروایی جداگانه‌ای داشتند. سرزمین لرستان به دو بخش لر کوچک و لر بزرگ بخش می‌شود. در کتاب تاریخ مغول در صفحه ۴۴۲ و در کتاب مجمل‌التواریخ گلستانه در صفحه ۲۰۴ به این شرح در خصوص سرزمین‌های لر کوچک و بزرگ آمده‌است:
رضاقلی‌خان هدایت، در مورد قلمرو جغرافیای لر کوچک می‌نویسد:مخفی نماند که لر کوچک که در خرم‌آباد و خاوه و الشتر و صدمره [صیمره=سیمره در مشرق و جنوب شرقی استان ایلام] و یدمن [هندمینی] سکنی دارند جمعی بوده‌اند و هستند و عرض ولایت ایشان بر جنوب عراق واقع است از طرفی به همدان و قلمرو علیشکر بهارلوی ترکمان و طرفی بالکان خوزستان متصل است، و طول آن ولایت از قصبه بروجرد الی بغداد و سایر محال تخمینا یکصد فرسخ است. دینور که یکی از مراکز عمده مردمان لک می‌باشد نزدیک به دو قرن پایتخت حکومت کردهای برزیکانی بوده‌است. ‏کریم خان زند بنیانگذار سلسله پادشاهی زندیه در جمله‌ای چنین می‌گوید: «اگر شما ما را لر ساده بی وقوفی پنداشته‌اید اشتباه کرده‌اید» و بسیاری سخنان دیگر از این پادشاه زند در کتاب رستم التواریخ اثری از محمدهاشم آصف از مورخین دوره زندیه و اوایل دوره قاجار، به ثبت رسیده‌است.
تبارشناسی
در سال ۷۴۰ هجری در تاریخ گزیده نوشته حمدالله مستوفی لک‌ها قسمتی از کردها به حساب آورده شده‌اند و وی از مناطق لک نشین به عنوان یکی از شانزده ولایت کردستان یاد کرده‌است. برخی منابع لک‌ها را جنوبی‌ترین گروه از طوایف کرد ایرانی می‌دانند. دایرةالمعارف فارسی آنان را زیرگروهی از مردم کرد طبقه‌بندی می‌کند. عبدالله شهبازی نیز چنین نظری دارد. حمدالله مستوفی در زبدة التواریخ در مورد معنای واژه لر چنین گفته:
حمزه اصفهانی در کتاب سنی ملوک الارض و الانبیا می‌نویسد: «پارسیان، دیلمیان (یکی از گروه‌های مهم ایرانی‌زبان) را کردهای طبرستان می‌دانستند - چنان‌که اعراب را کردهای سورستان.»
یاقوت حموی مردمان ساسون را «الاکراد السناسنه» می‌خواند.
ولادمیر الکسیویچ ایوانف می‌گوید نام کرد در سده‌های میانه (کم و بیش از سده پنجم میلادی تا شانزدهم میلادی) نامی بود که بر همهٔ رمه‌گران و کوچ‌گران ایرانی اطلاق می‌شد.
مکنزی می‌گوید:اگر به حدود دوران گسترش امپراتوری عرب‌ها نگاه کنیم، خواهیم یافت که عنوان کرد با رمه‌گر و کوچ‌گر دارای یک معنی است.
مارتین فان براینسن، پژوهشگر هلندی و کردشناس می‌گوید : نام قومی «کرد» که در منابع قرن نخست اسلام دیده می‌شود بر یک پدیده رمه‌گرایی و شاید واحدهای سیاسی نامیده می‌شد و نه یک گروه زبانی. چندین بار حتی «کردهای عرب» در منابع نام برده شدند. اما در پایان قرن دهم میلادی، این نام برای گروه‌های متعدد رمه‌داران و کوچ‌گران ایرانی‌زبان به کار می‌رفته‌است که از دریاچهٔ وان تا دریاچهٔ ارومیه و مناطقی از قفقاز زندگی می‌کردند. اگر در آن زمان روستانشینی بودند که به زبان‌های کردی امروز تکلم می‌کردند، هنوز نام «کرد» در آن زمان شامل آن‌ها نمی‌شد.
ولادمیر مینورسکی ایران‌شناس و مورخ و کردشناس نیز می‌گوید: در زمان پس از حمله اعراب، لغت قومی کرد برای تیره‌های قبایل گوناگون ایرانی‌تبار و ایرانی‌شده بکار می‌رفت.
ریچارد فرای، ایران‌شناس و پروفسور دانشگاه هاروارد نیز می‌گوید: قبایل همیشه بخشی از تاریخ ایران بودند هرچند منابع در مورد آن‌ها کم است زیرا آن‌ها خود تاریخ‌ساز نبودند. عنوان فراگیر و عامیانه «کرد» که در بسیاری از کتاب‌های عربی و حتی پهلوی (کارنامه اردشیر بابکان) دیده می‌شود نامی بود که فراگیرنده همه کوچ‌گران و چادرنشینان بود حتی اگر با مردمانی که امروز نام «کرد» دارند از پیوند زبانی نبودند. برای نمونه، برخی از منابع مردمان لرستان را کرد نامیدند و هم‌چنین قبایل کوهستان و حتی بلوچان کرمان.
در کارنامه اردشیر بابکان (پاپکان) هم کردان به معنی عشایر و شبان آمده‌است، نه نام و نژاد یا قبیله. در زبان طبری امروز نیز کلمهٔ کرد به معنی چوپان و شبان است. آنچه که روشن است، تحول واژهٔ کرد از یک معنی اجتماعی و شیوهٔ زندگی گروه‌های مختلف ایرانی‌تبار به معنی قومی امروز آن بسیار طول کشید. حمدالله مستوفی درقرن هفتم اعتقاد داشته که طوایف لک ازکردستان سوریه کنونی کوچ کرده‌اند و این نظریه را می‌توان به علت شباهت زبان لکی اصیل با هورامی و کرمانجی تصدیق کرد. چنین به نظر می‌رسد که روند اخذ هویت کردی که از سده‌ها پیش مردم گوران مناطق اردلان (به مرکزیت سنندج) و سرزمین کرمانشاه دربر گرفت، در منطقه لک‌نشین تکمیل نشده و باعث مناقشه‌آمیز بودن موضوع تعلق قومیتی لک‌ها شده‌است.نتیجتاً چنین به نظر می‌رسد که لکی از هر دو زبان کردی‌تبار و لری‌تبار عناصری داراست. لک‌های پیشکوه قویاً خود را لر می‌دانند و لک‌های پشتکوه پیوندهای قوی فرهنگی هم با لرها و هم با کردها نشان می‌دهند.
شرور: قسمت اول
شرور: قسمت اول (Wicked: Part One؛ همچنین به‌عنوان Wicked شناخته می‌شود) یک فیلم فانتزی موزیکال حماسی در حال تولید به کارگردانی جان ام. چو است. این فیلم که توسط وینی هولزمن و استفان شوارتز از موزیکال صحنه‌ای آنها در سال ۲۰۰۳ به همین نام اقتباس شده‌است، به نوبه خود بر اساس رمانی به همین نام اثر گرگوری مگوایر از سال ۱۹۹۵ و شخصیت‌هایی از جادوگر شهر از اثر ال. فرانک بام ساخته می‌شود. سینتیا اریوو و آریانا گرانده در این فیلم به ایفای نقش می‌پردازند و جاناتان بیلی، اتان اسلاتر، جف گلدبلوم و میشل یئو در نقش‌های مکمل حضور دارند. داستان فیلم در سرزمین از اتفاق می‌افتد، و فیلم حول محور الفابا، زنی سبزپوست می‌چرخد و مسیری را که او را به تبدیل‌شدن به جادوگر خبیث غرب هدایت می‌کند، بررسی می‌کند.
در سال ۲۰۱۲، یونیورسال پیکچرز ساخت فیلم با مارک پلت به عنوان تهیه‌کننده را اعلام کرد. پس از یک توسعه طولانی و تاخیرهای متعدد به دلیل دنیاگیری کووید-۱۹، چو برای کارگردانی استخدام شد و اریوو و گرانده در سال ۲۰۲۱ برای نقش‌های مربوطه خود انتخاب شدند. تصویربرداری اصلی در دسامبر ۲۰۲۲ در انگلستان آغاز شد.
مردم لک
تبارشناسی
برخی منابع لکی را در پیوستار تدریجی فارسی-لری-کردی در میان لری و کردی گورانی قرار داده‌اند. اتنولوگ لکی را در دسته لری ودر زیرشاخه چهارم زبان کردی قرارداده است. ماری شیل محقق انگلیسی لک‌ها را بعنوان قومی مستقل در کنار لرها و کردها معرفی کرده‌است. رومن گیرشمن باستان‌شناس معروف فرانسوی لک‌ها را بعنوان قومی مستقل و قدیمی معرفی می‌کند. گیرشمن لک‌ها را از نژاد سکاها می‌داند. "معین الدین نطنزی" مؤلف کتاب منتخب‌التواریخ به سال ۸۱۶ هجری لک‌ها را یکی از طوایف اصلی قوم لر می‌داند و می‌نویسد: چون قوم لر در آن موضع (مانرود) بسیار شدند و بعد از آن هر قبیله به جهت علفخواری (چرای احشام) رو به موضعی نهادند، بعضی به لقب و بعضی به اسم موضعی که قرار گرفتند نام قبیله بدان مشهور شد، مثل روزبهانی، فضلی، داود عباسی، ایازکی، عبدالمالکی و ابوالعباسی که به نام پدر موسوم اند و سلوزی، جنگروی، لک، هسته، کوشکی، کارند، سنوبدی، الانی، زخوارکی، زنگنه، براوند (بیرانوند)، مانکره‌ای، رازی، سلگی و جودکی که به اسم مواضع خود مشهورند.
شرور: قسمت اول
این فیلم نخستین مورد از یک اقتباس دو قسمتی از این موزیکال خواهد بود که شرور: قسمت اول برای اکران در ۲۵ دسامبر ۲۰۲۴ توسط یونیورسال پیکچرز برنامه‌ریزی شده‌است.
مردم لک
نظریه کردی‌تبار
دانشنامه جهان اسلام مردم لک را کرد تبار معرفی می‌کند لک‌ها جنوبی‌ترین گروه از طوایف کرد ایران هستند. حمدالله مستوفی درقرن هفتم اعتقاد داشته که طوایف لک ازکردستان سوریه کنونی کوچ کرده‌اند واین نظریه را می‌توان به علت شباهت زبان لکی اصیل با هورامی و کرمانجی تصدیق کرد. در شرفنامه شرف خان بدلیسی (تاریخ‌نویس کُرد) لک‌ها به عنوان قبیله‌ای از کردها معرفی شده‌است. ولادیمیر مینورسکی معتقد است لک‌ها قبایلی از کردها بوده‌اند که به سکونتگاه فعلی خود کوچ کرده و در اثر همزیستی با مردمان بومی فرایند ادغام فرهنگی و قومی میان لک‌ها و بومیان صورت گرفته‌است. از این نظر در بسیاری از مواقع لک‌ها با همسایگان خود به خصوص در جنوب و به خصوص با لرها اشتباه گرفته می‌شوند. این در حالی است که زبان لکی با لری متفاوت است. برخی از مسافرانی که از لرستان دیدن کرده‌اند در توصیف لک‌ها و لرها، لک‌ها را با قد بلندتر و زنان آنان را زیباتر از زنان لر معرفی می‌کنند و اینکه چنین دیدگاهی بتواند از نظر فیزیولوژیکی و دلیلی بر مهاجر بودن لک‌ها باشد به‌طور کامل مورد تأیید نیست.
شرور: قسمت اول
زمینه داستانی
داستان این فیلم به یک زن سبزپوست می‌پردازد که توسط جادوگر شهر از برایش پاپوش درست شده‌است و به جادوگر خبیث غرب تبدیل می‌شود.
مردم لک
نظریه کردی‌تبار
در جدول مقاله عشایر دانشنامه ایرانیکا به ترکیب بندی قومی و برخی از نظریات محققان بزرگ جهان در مورد تخمین جمعیتی ایلات ایران در قرن نوزدهم اشاره می‌کند که در آن محققان بزرگی مانند لرد کرزن، زولتاریو، شیندلر و… لکها را در مجموعه کردها و جدا از لرها آورده‌اند. هنری راولینسون می‌گوید: گروه زیادی از کردها در لرستان زندگی می‌کنند، این طوایف لک بیشتر در شمال لرستان هستند. دهخدا در مورد لک‌ها می‌گوید:کردهای لکی در لرستان ساکن و خوش هیکل و تنومندند. رنگ آنها گندمی و مویشان سیاه یا خرمایی تیره است. درکتاب دانشنامه جهان اسلام آمده‌است که: در لرستان قدیم برخی اقوام کرد (قبایل لک درشمال وهمچنین فیلیها وایل محکی) زندگی می‌کنند.
شرور: قسمت اول
توسعه
در سال ۲۰۰۳، رمان شرور اثر گرگوری مگوایر به عنوان موزیکال شرور برای برادوی اقتباس شد. این موزیکال توسط بخش صحنه یونیورسال پیکچرز و جو مانتلو کارگردانی شد و اجرای موزیکال توسط وین سیلنتو ساخته شد. تولید برادوی الهام بخش تولیدات طولانی مدت در شیکاگو، وست اند لندن، سانفرانسیسکو و لس آنجلس در ایالات متحده و همچنین آلمان و ژاپن بوده‌است. این نمایش نامزد ده جایزه تونی شد که برنده سه مورد شد و با بیش از ۶٫۱۰۰ اجرا ششمین نمایش طولانی‌مدت برادوی در تاریخ است. محصول اصلی برادوی را ایدینا منزل در نقش الفابا و کریستن چنووس در نقش گلیندا بازی کردند.
مردم لک
نظریه کردی‌تبار
و. دیتل کردشناس روس، بر اساس اسناد تاریخی مربوط به نیمهٔ قرن نوزدهم لک‌ها و کردهای گوران را یکی دانسته، ولی همزمان می‌گوید که لک‌ها به دلیل جدا افتادن از گوران‌ها به تدریج نام‌های عشیره‌ای، زبان و آداب نیاکان خود را از دست می‌دهند. پ. لرخ نیز لک‌ها را کرد دانسته و می‌نویسد: «تیره‌های بسیاری از کردان، خویشتن را لک می‌نامند و به زبانی سخن می‌گویند که با گویش لری تفاوت دارد».
شرور: قسمت اول
توسعه
در مصاحبه ای در سال ۲۰۰۹، مگوایر اظهار داشت که حق ساخت یک اقتباس تلویزیونی مستقل غیرموسیقی از شرور را به ای‌بی‌سی فروخته‌است. این بر اساس فیلمنامه وینی هولزمن نخواهد بود. در ۹ ژانویه ۲۰۱۱ گزارش شد که ای‌بی‌سی با سلما هایک و شرکت سازنده‌اش همکاری می‌کند تا یک مینی‌سریال تلویزیونی را تنها بر اساس رمان مگوایر بسازند. هنوز اطلاعات بیشتری مانند انتخاب بازیگران فاش نشده‌است.
در ابتدا بازیگران اصلی برادوی، کریستن چنووس در نقش گلیندا و ایدینا منزل در نقش الفابا به عنوان بازیگران احتمالی فیلم نام برده شدند. لی میشل و ایمی آدامز نیز شایعه شده بود که در نقش‌های اصلی بازی می‌کنند. نویسندگان بالقوه شامل وینی هولزمن و استفان شوارتز بودند، در حالی که جی. جی. آبرامز، راب مارشال و رایان مورفی به عنوان نامزدهای احتمالی کارگردانی نام برده شدند. در دسامبر ۲۰۱۲، به دنبال موفقیت بینوایان، مارک پلت، همچنین تهیه‌کننده نسخه روی صحنه، اعلام کرد که فیلم ادامه دارد، و بعداً تأیید کرد که قصد دارد آنرا در سال ۲۰۱۶ اکران کند. پس از مدت‌ها توسعه، یونیورسال در سال ۲۰۱۷ اعلام کرد که این فیلم در تاریخ ۲۰ دسامبر ۲۰۱۹ با کارگردانی استیون دالدری در سینماها اکران خواهد شد.
مردم لک
نظریه لری‌تبار
کتاب شاهنامه لکی که به دستور رستم شاه عباسی اتابک لرستان سروده شده‌است این نظریه که لک‌ها در زمان صفویه به درون خاک لرستان مهاجرت کرده‌اند را مورد تردید قرار می‌دهد. اسفندیار غنضفری امرایی (گردآورندهٔ دیوان ملا پریشان) معتقد است که ملا پریشان لرستانی شاعر لک که در قرن هشتم هجری می‌زیسته در این بیت خود را لر معرفی می‌کند:
شرور: قسمت اول
پیش‌تولید
در ماه مه ۲۰۱۷، شوارتز اظهار داشت که این فیلم «حداقل دو» ترانهٔ اصلی جدید خواهد داشت. در ۳۱ اوت ۲۰۱۸، یونیورسال به دلیل زمان‌بندی تولید، فیلم را به حالت تعلیق درآورد و تاریخ انتشار فیلم به اقتباس فیلم بلند از موزیکال گربه‌ها داده شد. در ۸ فوریه ۲۰۱۹، یونیورسال تاریخ اکران جدیدی را برای فیلم شرور در ۲۲ دسامبر ۲۰۲۱ اعلام کرد. در ۱ آوریل ۲۰۲۰، یونیورسال به دلیل تغییر تاریخ اکران در بحبوحه دنیاگیری کووید-۱۹، یک بار دیگر فیلم را به حالت تعلیق درآورد و تاریخ اکران آنرا به آواز ۲ داد. در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۰، اعلام شد که دالدری به دلیل درگیری‌های برنامه‌ریزی پروژه را ترک کرده‌است. در ۲ فوریه ۲۰۲۱، اعلام شد که جان ام. چو به عنوان کارگردان انتخاب خواهد شد. در ماه اوت، آلیس بروکس به عنوان فیلمبردار فیلم تأیید شد، پس از همکاری با چو پیش از این در نسخه سینمایی موزیکال در هایتس با او همکاری کرده بود.
ایگاریتگا
ایگاریتگا (به پرتغالی: Igaratinga) یک منطقهٔ مسکونی در برزیل است که در میناز ژرایس واقع شده‌است. ایگاریتگا ۱۱٬۰۰۵ نفر جمعیت دارد.
شرور: قسمت اول
پیش‌تولید
در نوامبر، آریانا گرانده و سینتیا اریوو به ترتیب برای ایفای نقش گلیندا و الفابا انتخاب شدند. در ژوئن ۲۰۲۲، چو استخدام ناتان کراولی را به عنوان طراح تولید تأیید کرد. در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۲، گزارش شد که جاناتان بیلی در نقش فیهرو به بازیگران پیوسته‌است. در اکتبر ۲۰۲۲، اعلام شد که جف گلدبلوم در حال مذاکره نهایی برای بازی در نقش جادوگر است. گلدبلوم تا دسامبر در مذاکرات باقی ماند، زمانی که اتان اسلاتر، میشل یئو، ماریسا بود، میشل یئو، برانوین جیمز، کیالا ستل، آرون تئو و کالین مایکل کارمایکل به بازیگران اضافه شدند.
مردم لک
زبان
پروفسور رودیگر اشمیت در کتاب راهنمای زبان‌های ایرانی لکی رو یک زبان کردی معرفی می‌کند ویلیام فرالی لکی را شاخه‌ای از زبان لری می‌داند. بیشتر زبانشناسان لکی را در شاخه گویش‌های جنوبی کردی طبقه‌بندی می‌کنند،   اتنولوگ آن را یک زیرشاخه چهارم کردی طبقه‌بندی می‌کند. بعد از تحقیقات اسکار مان و کارل هادانک همهٔ زبان شناسان و برخی از دانشمندان دیگر زبان لکی را درشاخهٔ شمال غربی زبان‌های ایرانی قرار دادند اما به تازگی برخی از زبانشناسان بر اساس یک رویکرد علمی جدید که آغاز کرده‌اند به‌طور کلی در مورد این شیوهٔ طبقه‌بندی شک دارند. اسکار مان معتقد بود لکی تنها تفاوت‌های ناچیزی با سایر گویش‌های کردی جنوبی دارد؛ بنابراین وی لکی را با سایر گویش‌های جنوبی زبان کردی در خانه‌ای به نام لکی دسته‌بندی کرده‌است. محمد دبیرمقدم در کتاب رده‌شناسی زبان‌های ایرانی لکی را به عنوان زبانی مستقل طبقه‌بندی کرده‌است. وی در این پژوهش بر لهجه دلفان و کوهدشت متمرکز بوده‌است. زبان لکی به درخواست مقامات استان لرستان به عنوان یک زبان مستقل ایرانی در مرداد ماه ۱۳۹۶ ثبت ناملموس ملی شد.
شرور: قسمت اول
پیش‌تولید
اریوو در مورد آماده‌شدن برای نقش الفابا، در حالی که تمایل خود را برای دیدن دوباره نسخه صحنه‌ای در برادوی پیش از فیلمبرداری ابراز می‌کرد، به ورایتی گفت: «من دارم همه چیز را از نو یادمی‌گیرم [...] می‌خواهم دوباره ببینمش [...] هر وقت که به نیویورک رسیدم، می‌روم و دوباره نمایش را می‌بینم، این پنجمین بار من خواهد بود.» او همچنین در آن زمان گفت که بحث‌هایی در مورد اینکه فیلم چگونه خواهد بود، به ویژه طراحی تولید و سبک بصری آن در جریان بود، در حالی که استخدام پل تازول به عنوان طراح صحنه و لباس را تأیید کرد. درخواست او از تازول برای لباس الفابا هنگامی که او جادوگر شریر غرب می‌شود شامل "مجموعه‌ای از ژان پل گوتیه با احساس «دنیای جدید، نوعی عصر طلایی» بود.
فیلمبرداری
قرار بود تصویربرداری اصلی در ژوئن ۲۰۲۲ در تأسیسات اسکای استودیوز در بریتانیا آغاز شود. در ژوئیه ۲۰۲۱، استفان شوارتز اشاره کرد که برنامه‌هایی برای فیلمبرداری در آتلانتا در سال ۲۰۲۱ وجود دارند. در ۲۶ آوریل ۲۰۲۲، چو اعلام کرد که این اقتباس در دو قسمت فیلمبرداری می‌شود.
مردم لک
جمعیت
هیچ سرشماری قابل اعتمادی از جمعیت لک‌ها در دست نیست. در یک مطالعه در سال ۱۹۹۲ میلادی جمعیت لک‌ها یک و نیم میلیون نفر برآورد شده‌است (بر پایه مهرداد ایزدی). از آنجا که لک‌ها ۳۰ تا ۴۰ درصد جمعیت چهار استان را تشکیل می‌دهند، جمعیت آنها در سال ۲۰۰۹ می‌بایستی بیش از ۲ میلیون نفر باشد. بر پایهٔ گفتهٔ رحیم عثمانی بیش از ۶۵ درصد از جمعیت استان لرستان را لک‌ها تشکیل می‌دهند. همچنین مناطق لک‌نشین زیادی هم در کشورهای همسایه وجود دارد.
شرور: قسمت اول
فیلمبرداری
در ژوئن ۲۰۲۲، استفان شوارتز تأیید کرد که ترانه‌های اصلی جدیدی برای یکی از این دو فیلم نوشته خواهند شد.
مردم لک
جمعیت
به نظر می‌رسد که بررسی‌های انجام شده از جمعیت مردم لک دقیق نمی‌باشد. دانشنامه اتنولوگ تعداد گویشواران لک را ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ در (سال ۲۰۱۴) می‌داند.
پوشش مردمان لک
لباس لکی (به لکی: پِرتال لَکی) لباس سنتی لکی برگرفته از فرهنگ، دین و… مردمان لک در گذشته و حال است؛ و از نمادهای مهم مردم لک می‌باشد. کاربرد این پوشاک در بین مردم لک به قدری فراگیر بوده‌است که اشعاری هم به این مضمون سروده‌اند. این لباس بر حسب شغل و فصل‌های سال و سن افراد دچار دگرگونی می‌شود.
لک‌ها در مناطق غربی و شمالی استان لرستان، شرق استان کرمانشاه، جنوب شرقی استان ایلام و جنوب و شرق استان همدان وهمچنین بخش‌هایی از عراق ساکن هستند. لغتنامه دهخدا لک‌ها را ساکن کرمانشاه، همدان، اصفهان و کردستان معرفی می‌کند. دانشنامه ایرانیکا در مقاله عشایر ایران سکونتگاه لک‌ها را عراق عجم در مناطق کوهستانی غرب و جنوب غرب ایران معرفی می‌کند. ایرانیکا در ادامه منطقه بخش طرهان، شهرستان کوهدشت، بخش‌هایی از شهرستان خرم‌آباد و مناطق بین رودخانه کشکان و سیمره را به عنوان سکونتگاه مردم لک معرفی می‌کند. دانشنامه جهان اسلام در توصیف سکونتگاه مردم لک شهرستان دلفان، شهرستان سلسله بخش طرهان، منطقه بالاگریوه، شهرستان خرم‌آباد و به‌طور کلی غرب و شمال غربی استان لرستان را سکونتگاه مردم لک معرفی می‌کند.
سازمان امور عشایری ایران سرزمین محل سکونت مردم لک را اینگونه توصیف می‌کند:
شرور: قسمت اول
انتشار
شرور: قسمت اول در ۲۵ دسامبر ۲۰۲۴ به صورت سینمایی توسط یونیورسال پیکچرز اکران خواهد شد.
مردم لک
پوشش مردمان لک
در تاریخ‌های گذشتگان از جمله تاریخ گزیده نوشته حمدالله مستوفی از شانزده ولایت به عنوان کردستان یاد شده‌است. حمدالله مستوفی در سال ۷۴۰ هجری نخستین کسی بود که اسم کردستان و شانزده ولایت آن را آورده‌است:
ادبیات
از ویژگی‌های لک‌ها، داشتن فرهنگ غنی مکتوب است. برخی آثار سرایندگان لک در تذکره به همت اسفندیار خان غضنفری تحت عنوان «گلزار ادب لرستان» گردآوری شده‌است. شاعران برجسته‌ای از حوزه کولیوند (الشتر) مانند ملا پریشان، ملا منوچهر کولیوند شعرهایی به این زبان سروده‌اند.
یکی مهمترین و گران‌ترین آثار ادبی زبان لکی را می‌توان شاهنامه لکی دانست؛ که به همت حمید ایزدپناه گردآوری شده‌است.
منابع
اعتصام الملک / سفرنامه میرزا خانلر خان اعتصام الملک / به کوشش منوچهر محمودی / ناشر مؤلف ۱۳۵۱
افشار، سیستانی ایرج / مقدمه‌ای بر شناخت ایلها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران (دو جلد) / ناشر: مؤلف / چاپ اول ۱۳۶۶
دوبد. بارون / سفرنامه لرستان و خوزستان/ ترجمه محمد حسین آریا / انتشارات علمی و فرهنگی ۱۳۷۱
رابینو، اچ.ال. / گزارشی از بازرگانی و اجتماع شهر و ایالت کرمانشاه در سدهٔ نوزدهم / برگردان: محمدرضا (فریبرز) همزه‌ای / انتشارات دانشگاه رازی ۱۳۹۱
راولنیسون، هنری / سفرنامه راولینسون؛ گذر از زهاب به خوزستان/ ترجمه سکندر امان‌اللهی بهاروند/ انتشارت آگاه ۱۳۶۲
رود کردستان نام قبلی رود جراحی است در همهٔ کتابهای قدیمی این رود به اسم کردستان معرفی شده‌است.
سعیدیان، عبدالحسین / دائرةالمعارف سرزمین و مردم ایران / انتشارات مجله علم و زندگی ۱۳۶
اهمیت زبان فارسی در عصر دهکده جهانی. فرهنگ و تاریخ > جهانی‌شدن – همشهری آنلاین- محمد عجم ۱۳۸۵:
محمد عجم. «آشنایی با نام‌های سرزمین ایران». مؤسسه همشهری، ۵ آبان ۱۳۸۵.
محمد عجم. «تأثیر فارسی بر زبان و ادبیات عرب». مؤسسه همشهری، ۲۲ آبان ۱۳۸۵. بازبینی‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۰.
محمد عجم. «در قران کلمات غیر عربی وجود دارد». مؤسسه آفتاب، ۲۲ آبان ۱۳۸۵. بازبینی‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۰.
ضیاء پور، جلیل / پوشاک ایلها، چادرنشینان و روستائیان ایران / انتشارات وزارت فرهنگ و هنر / آبان ۱۳۴۶
فصلنامه شماره۸۳ حوزه.
فرهنگ جغرافیایی کرمانشاه جلد ۴۶ /انتشارات سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ۱۳۷۴
گروته، هوگو / سفرنامه گروته/ ترجمه: مجید جلیلوند/ نشر مرکز/ تهران. چاپ اول ۱۳۶۹
لسان الملک سپهر، محمدتقی / ناسخ التواریخ (سلاطین قاجاریه) / انتشارات اسلامیه / تهران ۱۳۴۴
محمودی منوچهر (به کوشش) / سفرنامه میرزا خانلر خان اعتصام الملک / ناشر مؤلف ۱۳۵۱
مورتنسن، اینگه دمانت / کوچ نشینان لرستان / ترجمه: محمد حسین آریا / انتشارات پژوهنده /۱۳۷۷
ناصرالدین شاه قاجار/ سفرنامه عتبات ناصرالدین شاه قاجار/ به کوشش ایرج افشار / انتشارات فردوسی ۱۳۶۳
نطنزی، معین الدین / منتخب التواریخ معین / انتشارات خیام تهران ۱۳۳۶
نیدرمایر، اسکارفن / زیر آفتاب سوزان ایران / ترجمه: کیکاووس جهانداری / نشر تاریخ ایران / تهران ۱۳۶۳
وقایع نگار، علی‌اکبر / فرهنگ کردی به فارسی بدایع اللغه / انتشارات توکلی / چاپ اول ۱۳۶۹
پناهی سمنانی/ لطفعلی خان زند از شاهی تا تباهی/ نشر کتاب نمونه/ تهران
باغشاه
باغ شاه، که بیشتر به صورت باغشاه نوشته شده است، نام چند باغ در برخی از شهرها است:
کرویتسبرگ
کرویتسبرگ یک منطقهٔ مسکونی در آلمان است که در فریدرایشسهاین-کرویتسبرگ واقع شده‌است. کرویتسبرگ ۱۵۳٬۸۸۷ نفر جمعیت دارد.
دونا مورفی
دونا مورفی (زاده ۷ مارس ۱۹۵۹) بازیگر آمریکایی است.
از فیلم‌های معروف او می‌توان به گویندگی در گیسوکمند و بازی در فیلم‌های در زیرزمین، پیشتازان فضا: شورش و مرد عنکبوتی ۲ اشاره کرد.
تامی ترولسن
تامی ترولسن (Tommy Troelsen؛ زادهٔ July 10, 1940) بازیکن فوتبال اهل دانمارک بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال وایله بلدکلوب اشاره کرد.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال نقره شده‌است.
سابقه‌حرفه‌ای (تلویزیون)
ترولسن علاوه بر رقابت‌های حرفه‌ای فوتبال در یلینگ معلم مدرسه بود. ترولسن پس از کناره‌گیری از فوتبال، کار حرفه ای مجری‌گری در رادیو دانمارک را پذیرفت و در آغاز با تفسیر بازی‌های فوتبال شروع کرد. ترولسن مجری برنامه افسانه ای «اسپورتس لورداگ» بود، شهرتش در این بود که هر شنبه رقابت‌های فوتبال انگلیس را تفسیر و توضیح می‌داد که این به ارتقای بازی در دانمارک کمک می‌کرد. در ۱۹۹۹ به صورتی ناگهانی وی از رادیو دانمارک اخراج شد. در ۲۰۰۱، او مجری بازی‌های دیویزیون ۱ کانال ۴ دانمارک شد وی همچنین میزبان گفتگوها این کانال بود. ترولسن در اوت ۲۰۰۴ بازنشسته شد.
مرگ
ترولسن پس از یک بیماری طولانی مدت در سن ۸۰سالگی در ۹ مارس ۲۰۲۱ درگذشت.
بریتیش ریل کلاس ۲۵۳، ۲۵۴ و ۲۵۵
بریتیش ریل کلاس ۲۵۳، ۲۵۴ و ۲۵۵ (British Rail Classes 253, 254 and 255) سه مدل قطار تندرو مورد استفاده در بریتانیا است.
این قطارها که از سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۸۲ ساخته شده‌اند دارای ۲۰۰ کیلومتر سرعت نهایی و ۱٬۶۸۰ کیلووات قدرت خروجی می‌باشند.
ماری کوری: جسارت دانش
ماری کوری: جسارت دانش (Marie Curie: The Courage of Knowledge) یک فیلم درام لهستانی-فرانسوی است که در سال ۲۰۱۶ منتشر شد. این فیلم در چهل و یکمین دورهٔ جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو به نمایش درآمد.
کمال‌آباد (گرگان)
کمال‌آباد، روستایی است از توابع بخش بهاران شهرستان گرگان در استان گلستان ایران.
جمعیت
این روستا در دهستان استرآباد شمالی قرار داشته و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵جمعیت آن ۲۴۷نفر (۶۹خانوار) بوده‌است.
تعادل گرمایی
در دانش فیزیک، اصطلاح تعادل گرمایی هم در یک معنای عمومی در مباحث معمولی فیزیک و هم در یک معنای اختصاصی در مبحث ترمودینامیک به‌کار می‌رود.
در ادبیات عمومی فیزیک، منظور از تعادل گرمایی، حالات پایدار دما هستند که ممکن است در ابعاد فضایی یا زمانی مطرح شود. معنای آن در موقعیت‌های مختلف تفاوت می‌کند.
در دانش ترمودینامیک، تعادل گرمایی ممکن است در دو معنای تخصصی مختلف به‌کار رود. یکی به معنای تعادل گرمایی در خود یک سیستم و دیگری رابطه حالات فیزیکی بین دو جسم. تعادل گرمایی در درون یک سیستم به این معنی است که دما در درون سیستم هم از نظر فضایی و هم از نظر زمانی یکنواخت است.
کوه پانگاسوگان
در Eastern Visayas واقع شده‌است. کوه پانگاسوگان ۱٬۱۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
یوری ناگایی
یوری ناگایی (Yuri Nagai؛ زادهٔ May 26, 1992) بازیکن هاکی روی چمن زن اهل ژاپن است.
فروده کیئگبیه
فروده کیئگبیه (Frode Kirkebjerg; May 10, 1888 – January 12, 1975) سوارکار اهل دانمارک بود.
اوکس فگلی
اوکس فگلی (Oakes Fegley؛ زادهٔ November 11, 2004) هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۲۰۱۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
او برادر بزرگتر وینزلو فگلی بازیگر کودک هالیوود می باشد.
نجیب‌الله حقانی
نجیب‌الله حقانی سیاستمدار اهل افغانستان است. وی در ۷ سپتامبر ۲۰۲۱ به حیث سرپرست وزارت مخابرات و تکنالوژی معلوماتی امارت اسلامی افغانستان منصوب گردید. وی همچنین چند منصب سیاسی در دولت پیشین امارت اسلامی (۱۹۹۶–۲۰۰۱) عهده‌دار بوده‌است. پسر مامای نورجلال معاون وزیر کشور از سال 2021 است.
فخرآباد
فخرآباد ممکن است یکی از کاربردهای زیر را داشته باشد:
چاک آدامس
چاک آدامس (Chuck Adams؛ زاده April 23, 1971) یک تنیس‌باز اهل ایالات متحده آمریکا است.
کرویتسبرا
کرویتسبرا یک شهر در آلمان است که در آیشسفلد واقع شده‌است. کرویتسبرا ۸۱۹ نفر جمعیت دارد.
ادواردو پازاگلی
ادواردو پازاگلی (Edoardo Pazzagli؛ زادهٔ April 11, 1989) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال آسکولی، باشگاه فوتبال فیورنتینا، باشگاه فوتبال پیستویزه، باشگاه فوتبال مونتسا، و باشگاه فوتبال آ.ث. میلان اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۱۷ سال ایتالیا، زیر ۱۸ سال ایتالیا، و زیر ۱۹ سال ایتالیا بازی کرده‌است.
دانشگاه ساوت‌همپتون
دانشگاه ساوت‌همپتون یک دانشگاه پژوهشی عمومی در ساوت‌همپتون، انگلستان است. این دانشگاه یکی از اعضای مؤسس گروه راسل در بریتانیا است و در بین ۱۰۰ دانشگاه برتر جهان رتبه‌بندی شده‌است.
پیوند به بیرون
وب‌گاه دانشگاه ساوت‌همپتون
جی‌سورت
«جِی‌سورت» یک الگوریتم درجا می‌باشد که دو بار از پیاده‌سازی هیپ استفاده می‌کند تا به‌طور عمده آرایه را مرتب کند سپس با یک مرتب‌سازی درجی به پایان می‌برد. مرتب‌سازی جی به جیسون موریسون نسبت داده شده‌است.
نخستین پیاده‌سازیِ هیپ، آرایه را با کمترین بخش در هیپ، که در نخستین موقعیت آرایه قرار دارد، به یک درخت تبدیل می‌کند. دومین پیاده‌سازی هیپ، کارها را معکوس عبور می‌دهد، با بزرگ‌ترین بخش در درخت، که در آخرین مکان برای این عبور قرار دارد.
دانشگاه ایالتی
در کشورهای فدرالی که به صورت ایالتی اداره می‌شوند مانند آمریکا، آلمان و هند دانشگاه‌های زیادی وجود دارند که با نام دانشگاه ایالتی معروفند. بنابراین «دانشگاه ایالتی» ممکن است به دانشگاه‌های زیر اشاره کند:
ایگراپینا
ایگراپینا (به پرتغالی: Igrapiúna) یک منطقهٔ مسکونی در برزیل است که در باهیا واقع شده‌است. ایگراپینا ۱۳٬۰۹۱ نفر جمعیت دارد.
ناحیه مانسون، شهرستان هنری، ایلینوی
ناحیه مانسون (به انگلیسی: Munson Township) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان هنری، ایلینوی واقع شده‌است. ناحیه مانسون ۲۲۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
لوئیسا کراوس
لوئیسا نوئل کراوس بازیگر فیلم، تئاتر و تلویزیون آمریکایی و فارغ‌التحصیل دانشگاه هنرهای نمایشی درام کارنگی ملون است.
زندگی
کراوس در ۲۰ مه ۱۹۸۶ در فالز چرچ، ویرجینیا به دنیا آمد. پدر او از نژاد نیمه ژاپنی است. (از اوکیناوا، ژاپن) و مادرش آمریکایی است. او یک برادر کوچکتر به نام ناتانیل دارد که کارگردان است. او علاقه خود را به هنر را از سنین جوانی آغاز کرد و هنگامی که وارد دبیرستان شد، شروع به اجرا در انواع نمایش‌ها و تئاترهای موزیکال از جمله ساید شو به عنوان وایولت هیلتون، کولی به عنوان ماما رز و اکوئوس به عنوان دورا استرانگ شرکت کرد. پس از دبیرستان، او در دانشکده درام کارنگی ملون ثبت نام کرد و کمی بعد، احساس کرد که برای شروع حرفه ای خود به عنوان بازیگر آماده است.
پارک ملی هلوتن‌یروی
پارک ملی هلوتن‌یروی (Helvetinjärven kansallispuisto، به معنای واقعی کلمه "پارک ملی دریاچه جهنم") یک پارک ملی در منطقه پیرکانما در فنلاند است. این پارک در شهر روئووِسی واقع شده و 49.8 km2 وسعت دارد. این پارک در سال ۱۹۸۲ تأسیس شد و توسط متسه‌هالیتوس اداره می‌شود.
این پارک نمایانگر جنگل‌های وحشی منطقه تاواستیا (استان تاریخی) است. این منطقه شامل دره‌های عمیق و مناظر ناهمواری است که توسط گسل‌هایی که از میان سنگ بستر عبور می‌کنند، تشکیل شده‌اند. چشمگیرترین جاذبه شکاف هلوتینکولو در انتهای جنوب شرقی دریاچه هلوتن‌یروی است.
کرویتسورتایم
کرویتسورتایم یک منطقهٔ مسکونی در آلمان است که در ماین-اشپسارت واقع شده‌است.
هارال کلم
هارال کلم (Harald Klem; June 21, 1884 – July 24, 1954) ژیمناست هنری در بازی‌های المپیک ۱۹۰۶ و ۱۹۰۸ و شناگر در بازی‌های المپیک ۱۹۰۸ اهل دانمارک بود.
علی‌آباد کنار شهر
علی‌آباد کنار شهر، روستایی است از توابع بخش بهاران شهرستان گرگان در استان گلستان ایران. این روستا دارای جمعیتی بالغ بر ۱۴۱۰ نفر و ۴۱۰ خانوار میباشد.
جمعیت
این روستا در دهستان استرآباد شمالی قرار داشته و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵جمعیت آن ۱٬۱۸۰نفر (۲۹۱خانوار) بوده است.
اودو پوسر
اودو پوسر (Udo Poser؛ زادهٔ August 21, 1947) شناگر اهل آلمان است.
کیویچی ناگایا
کیویچی ناگایا (Kyoichi Nagaya؛ زادهٔ November 17, 1948) بازیکن هاکی روی چمن اهل ژاپن بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال برنز شده‌است.
محمد قلی
اقلیم
آب و هوای منطقه معتدل کوهستانی می‌باشد و متوسط بارش باران در سالهای پر باران 8۰۰ میلی‌متر می‌باشد. ارتفاع متوسط شهر از سطح دریا۱۲۰۰ متر است. اطراف منطقه را کوه‌های پیوان از شمال و جنوب و بانکول از جنوب و جنوب غرب احاطه کرده‌اند.
مردم‌شناسی
گویش مردم منطقه کوردی کلهری است و مذهب شیعه دارند. مردم آسمان آباد از لحاظ قومی یکی از تیره‌های خزل به نام قُلیوند می‌باشند. در زمان زندیه آسمان آباد محل اسکان چرداولیانی بود که هم اکنون با جمعیتی در حدود سی هزار نفر در جنوب آذربایجان غربی به مرکزیت شهر محمودآباد زندگی می کنند.مردمان تیره قُلیوند چون از ایل خزل هستند خود را از نسل کاوه اهنگر میدانند همانطور که در منطقه سراب کارزان قبرستان منصوب به کاوه اهنگر (به کردی=کاوه ئاسنگر)وجود دارد.
ویکی‌پدیای چینی مین‌نانی
ویکی‌پدیای چینی مین‌نانی نسخه زبان چینی مین‌نانی وب‌گاه ویکی‌پدیا است.
محمد قلی
کشاورزی و دامپروری
شغل اصلی مردم این منطقه کشاورزی و دامداری می‌باشد که دامداری آن‌ها قبلاً به صورت ییلاق قشلاق بوده ولی اینک تعداد کمی به این کار می‌پردازند.
سابقه تاریخی و جاذبه‌های گردشگری
کل منطقه آسمان آباد سیاحتی است.از جمله پویان، چرویر و دراوهر و … جاه‌های زیبا و دلنشین این منطقه می‌باشد.
ویکی‌پدیای چینی مین‌نانی
زبان چینی مین‌نانی تا ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۱ با بیش از ۹٬۳۶۰ مقاله در رده صدوششم ویکی‌پدیاها قرار گرفته‌است.
محمد قلی
سابقه تاریخی و جاذبه‌های گردشگری
چریور واقع در دو کیلومتری جنوب غرب شهر آسمان آباد یکی از جاهای زیبا و دلنشین این منطقه است که از نظر دارا بودن طبیعتی بکر جنگلی با درخت‌های انبوه و سر به هم پوشیده با چشمه‌های  در تمامی فصول سال به ویژه فصل بهار پذیرای دوستداران طبیعت است
دراوهر واقع در شرق روستای گدمه و در ۲ کیلوتری جنوب شهر آسمان آباد یکی از دره‌های زیبا و دلنشین این منطقه می‌باشد که از حیث دارا بودن طبیعتی بکر جنگلی با درختهای سر بهم پوشیده در تمامی فصول سال بخصوص فصل بهار پذیرای دوستداران طبیعت می‌باشد. از دیگر جاهای دیدنی منطقه می‌توان به کول بی دو،تنگه ملایکت و… اشاره کرد.
کارمن سرانو
کارمن سرانو (زاده August 18, 1973) بازیگر آمریکایی است.
کوه پتی
کوه پتی (به لاتین: Mount Patti) یک کوه در نیجریه است که در نیجریه واقع شده‌است. کوه پتی ۴۵۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
عبدالمنان عمری
عبدالمنان عمری عالم اسلامی و سیاستمدار اهل افغانستان است. وی در ۷ سپتامبر ۲۰۲۱ به حیث سرپرست وزارت فواید عامه منصوب گردید.
بهرام شیردل
بهرام شیردل (متولد ۱۳۳۰ خورشیدی) معمار برجستهٔ ایرانی است.
زندگی‌نامه
او در سال ۱۹۷۵ برای مدتی کوتاه در اصفهان زیر نظر نسرین فقیه معمار شهیر ایرانی کار کرد سپس به کانادا رفت و در سال ۱۹۷۸ از دانشگاه تورنتو در رشته کارشناسی حرفه‌ای معماری فارغ‌التحصیل شد. در سال‌های ۱۹۷۹–۱۹۸۲ دوره کارشناسی ارشد حرفه‌ای معماری را در آکادمی هنر کرنبروک در ایالت میشیگان آمریکا، زیر نظر دنیل لیبسکیند گذراند. پایان‌نامهٔ او دربارهٔ بافت تاریخی اصفهان با عنوان کشور تماشاچی‌ها بود.
او در سال‌های ۱۹۹۳–۱۹۹۶ مدیر برنامه تحصیلات تکمیلی طراحی در مدرسه معماری انجمن معماری لندن بوده و در دانشگاه هیوستون، تگزاس، مدرسه عالی طراحی دانشگاه هاروارد، موسسه فناوری جورجیا، دانشگاه شیکاگو، دانشگاه میامی، دانشگاه ایالتی اوهایو، مؤسسه معماری کالیفرنیای جنوبی و دانشگاه آمریکایی شارجه، امارات متحده عربی، دروس طراحی و تئوری تدریس کرده‌است. او پس از بازگشت به ایران برای مدتی در دانشکده معماری دانشگاه آزاد همدان تدریس کرد.
فعالیت حرفه‌ای
در سال ۱۹۸۷ آکس رونو (AKS Runo) را در لس آنجلس با اندرو زاگو و بعدتر شیردل زاگو کیپنس (Shirdel Zago Kipnis) را با اندرو زاگو و جفری کیپنس تأسیس کرد. او در سال ۱۳۷۴ به ایران مهاجرت کرد و در سال ۱۳۷۶ با تأسیس دفتر مهندسان مشاور شیردل و همکاران در تهران به فعالیت معماری خود ادامه داد. او تأثیر قابل توجهی بر معماری و معماران ایرانی از جمله هادی میرمیران داشته‌است.
پروژه‌های کتابخانه اسکندریه در مصر و مرکز گردهمایی نارا در ژاپن، از جمله مسابقاتی هستند که شیردل در آن‌ها جایزه دریافت کرده‌است. از دیگر پروژه‌های وی می‌توان به موزه ملی اسکاتلند، کتابخانه کانسای ژاپن طراحی شهری در متاپولیس لس‌آنجلس و طرح مسابقه پدیده کیش در ایران اشاره کرد.
نقد دیگران به او
بهرام شیردل توجه خاصی به روابط بین فضاها و فضا دارد در نتیجه با توجه به سیر تحول معماری وی می‌توان او را مشابه جان هیدک دید که یکی از دغدغه‌های اصلی‌اش روابط فضایی و حجمی است. به باور منتقدانش تا دهه چهارم زندگی در جرگه معماران مؤلف و مطرح جهان به ویژه در رویکرد فولدینگ (معماری) محسوب می‌شود ولی دهه آخر فعالیتش به خصوص ۵ سال آخر، زندگی حرفه‌ای او در هاله‌ای از انزوا فرورفته است.
وی برای نخستین بار در یک برنامه مستند تلویزیونی به نام «تراز» به کارگردانی فرهاد مختاری و اجرای ابراهیم ارجمندی حضور یافت و توضیحات برخی آثارش را ارایه داد.
آثار و جوایز
=== دفتر معماری بهرام شیردل ===
دفتر شیردل زاگو کیپنس
=== با همکاری سید هادی میرمیران (مهندسین مشاور نقش جهان- پارس) ===
منابع
فصلنامه شارستان. بهار و تابستان ۱۳۸۶. شماره ۱۵–۱۶.
جوایز ویدئو موسیقی ام‌تی‌وی ۲۰۱۴
جوایز موزیک ویدئوی ام‌تی‌وی ۲۰۱۴ ۳۱امین دوره این جوایز بود که در ۲۴ اوت ۲۰۱۴ در اینگل وود، کالیفرنیا برگزار شد. خواننده آمریکایی بیانسه و رپر استرالیایی ایگی آزالیا در هشت رشته و رپر آمریکا امینم در هفت رشته نامزد شده بودند.
جین یک دوست‌پسر می‌خواهد
جِین یک دوست پسر میخواهد یک فیلم کمدی رمانتیک محصول سال ۲۰۱۵ با هنرپیشگی لوئیسا کراوس و الیزا دوشکوه است.
جوایز ویدئو موسیقی ام‌تی‌وی ۲۰۱۴
بهترین ویدیو مرد
اد شیرن (با همراهی فارل ویلیامز) — "بخوان"
بهترین ویدیو زن
کیتی پری (با همراهی جوسی جی) — "اسب تیره"
هنرمند جدید
فیفت هارمونی — "Miss Movin' On"
بهترین ویدیو پاپ
آریانا گراند (با همراهی ایگی آزالیا) — "مشکل"
بهترین ویدیوی راک
لرد (خواننده) — "Royals"
بهترین هیپ هاپ ویدئو
Drake (featuring Majid Jordan) — "Hold On, We're Going Home"
MTV Clubland Award
Zedd (featuring هیلی ویلیامز) — "Stay the Night"
بهترین همکاری
بیانسه (featuring جی-زی) — "مست عشق"
بهترین کارگردانی
دی‌جی اسنیک and لیل جان — "Turn Down for What" (Directors: DANIELS)
Best Choreography
Sia — "Chandelier" (Choreographer: Ryan Heffington)
Best Visual Effects
OK Go — "The Writing's on the Wall" (Visual Effects: 1stAveMachine)
Best Art Direction
آرکید فایر — "Reflektor" (Art Director: Anastasia Masaro)
Best Editing
امینم — "خدای رپ" (Editor: Ken Mowe)
Best Cinematography
بیانسه — "Pretty Hurts" (Directors of Photography: Darren Lew and Jackson Hunt)
Best Video with a Social Message
بیانسه — "Pretty Hurts"
Best Lyric Video
فایو سکندز آو سامر — "Don't Stop"
Michael Jackson Video Vanguard Award
بیانسه
شفت (فیلم ۲۰۰۰)
شَفت یا پرتابه فیلمی محصول سال ۲۰۰۰ به کارگردانی جان سینگلتون است. در این فیلم بازیگرانی همچون ساموئل ال. جکسون، ونسا ال. ویلیامز، جفری رایت، کریستین بیل، ریچارد راوندتری، پت هینگل، باستا رایمز، تونی کولت، دن هدایا، روبن سانتیاگو-هادسون، لین تیگپن، فیلیپ بوسکو، لی ترگسن، دنیل وان بارگن، یوزف زومر، زاچ گرنیر، مکای فایفر، الیزابت بنکس، سونیا سن، آندره رویو، آیزاک هیز ایفای نقش کرده‌اند.
خط پایان (ترانه یاسمین)
«خط پایان» تک‌آهنگی از یاسمین است که در سال ۲۰۱۱ میلادی منتشر شد. این تک‌آهنگ در آلبوم Yasmin قرار داشت.
این تک‌آهنگ در چارت‌های در رتبه اول قرار گرفت.
بلکبرن
بلکبرن شهری است در انگلستان واقع در ناحیه شمال غربی انگلستان. جمعیت این شهر ۱۰۵٬۰۸۵ نفر است.