cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سوپر جونیور
طی سال‌ها، زیرمجموعه‌های متعدّدی از این گروه شکل گرفت (سوپر چونیور_ام، سوپر جونیور_هپی، سوپر جونیور_تروت، کی آر وای، دی. اند. ای، ام. اند. دی) هدف از این کار، فعّالیت در سبک‌های متنوّع و جذب مخاطبان بیشتر بود. علاوه بر موفّقیت‌های تجاری، سوپر جونیور ۱۳ جایزه از جشنوارهٔ جوایز ام‌نت آسیا و ۱۹ جایزه از جشنوارهٔ جوایز گلدن دیسک دریافت کرده‌است. همچنین دوّمین گروهی بود که در جشنوارهٔ ۲۰۰۸ جوایز ام‌تی‌وی آسیا، عنوان «هنرمند محبوب کره‌ای» را از آنِ خود کرد، نخستین بار گروه جی‌تی‌ال در سال ۲۰۰۳، به این مقام دست یافته بود. در سال ۲۰۱۲ نیز نامزد تندیس «بهترین فعّالیت آسیایی» در جشنوارهٔ جوایز موسیقی ام‌تی‌وی اروپا شد. سوپر جونیور همچنین در مراسم جوایز برگزیده نوجوانان ۲۰۱۵، عناوین «هنرمند بین‌المللی» و «بزرگترین کلوپ هواداران» را از آنِ خود کرد. این گروه در سال ۲۰۲۰ برنده رای گیری بهترین گروه سال از نظر بیلبورد شد و فندومش "الف" هم بهترین فندوم سال شد. سوپرجونیور در سال ۲۰۲۰ با کمپانی امریکایی قرارداد بست و به طور رسمی پروموت خود در امریکا را شروع کرد. این گروه البوم سالگرد پانزده سالگی خود را در سال ۲۰۲۱ منتشر خواهند کرد.
۲۰۰۶ تا ۲۰۰۷: تو، پول، پول و موفقیت تجاری
در اواخر ۲۰۰۶، کیوهیون، ریووک و یسونگ، زیرمجموعهٔ سوپر جونیور-کی. آر. وای را به عنوان اولین زیرمجموعهٔ گروه، تشکیل دادند. در فوریهٔ ۲۰۰۷، لیتوک، هیچول، کانگین، سونگمین شیندونگ و اونهیوک زیرمجموعهٔ سوپر جونیور-تی را تشکیل دادند. این گروه در ۲۳ فوریهٔ ۲۰۰۷، اولین تک‌آهنگ خود را با عنوان «روکوگو» ، منتشر کرد.
دومین آلبوم رسمی سوپرجونیور، «پول، پول!»، در ۲۰ سپتامبر ۲۰۰۷ منتشر گردید و با فروش ۱۶۰٬۰۰۰ نسخه، به دومین آلبوم پرفروش سال تبدیل شد.
۲۰۰۸ تا ۲۰۰۹: (sorry sorry) و موفقیت حرفه ای
در آوریل ۲۰۰۸، زیرمجموعهٔ چینی «سوپر جونیور-ام» تشکیل شد که اعضای آن عبارت بود از: هانگنگ، شیوون، دونگهه، کیوهیون، ریووک، هنری و ژومی. این زیر گروه، به موفق‌ترین زیرگروه سوپر جونیور تبدیل شد و به دنبال انتشار اولین آلبوم خود، «ابَر دختر»، در چین به محبوبیت چشمگیری دست یافت.
پنج عضو سوپر جونیور-تی به همراه یه‌سونگ، زیرمجموعهٔ «سوپر جونیور-اچ» را تشکیل دادند. این گروه اولین آلبوم چندآهنگه خود را در ۵ ژوئن ۲۰۰۸ منتشر کرد.
در ۲۲ فوریهٔ ۲۰۰۸، سوپر جونیور اولین تور آسیایی خود، سوپر شو، را در سئول آغاز کرد. و به دنبال آن، تک‌آهنگ «تو/ضربه فنی» را منتشر نمود که شامل نسخهٔ ژاپنی ترانهٔ «تو» بود. این اولین تک‌آهنگ از یک هندمند کره ای زبان بود که در ۱۰ ردهٔ اول جدول هفتگی اُریکن جای گرفت.
در ۱۲ مارس ۲۰۰۹، سومین آلبوم استودیوئی گروه با عنوان «ببخشید، ببخشید» ، منتشر شد. این آلبوم با مجموع فروش بیش از ۲۵۰٬۰۰۰ نسخه، به پرفروش‌ترین آلبوم سال ۲۰۰۹ در کره جنوبی، تبدیل شد.
در ۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۰۹، سوپر شو ۲ در سئول آغاز شد.
۲۰۱۰ تا ۲۰۱۱: بونامانا، تغییر در اعضای گروه و محبوبیت جهانی
در مه ۲۰۱۰، آلبوم «بونامانا» منتشر شد. این آلبوم به مدت ۶۱ هفته در صدر جدول موسیقی کره‌ای-ژاپنی تایوان جای داشت. سوپر شو ۳، در سال ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ برگزار شد. نسخهٔ سه بعدی این تور کنسرت، به پرفروش‌ترین فیلم سه بعدی کره جنوبی تبدیل شد. سوپر جونیور به همراه دیگر هنرمندان اس.ام. اینترتینمنت، در ۱۰اُمین تور جهانی اس‌ام‌تاون، در لس آنجلس، پاریس، توکیو و نیویورک، به اجرا پرداخت.
۲۰۱۱ تا ۲۰۱۲: آقای ساده(mr.simple) و تور جهانی، سوپر شو ۴
آلبوم «آقای ساده»، با فروش اولیهٔ ۲۸۷٬۴۲۷ نسخه، بلافاصله پس ار انتشار، درصدر جدول گائون قرار گرفت و با فروش بیش از ۴۴۱٬۰۰۰ نسخه، به مدت چهار هفته صدرنشین جدول ماند. این آلبوم همچین، در جایگاه سوم جدول بیلبورد جای گرفت.
اولین تور جهانی سوپر جونیور، سوپر شو ۴، در نوامبر ۲۰۱۱ آغاز شد. اولین ترانهٔ همکاری دونگهه و اونهیوک، «اوپا، اوپا» در ۱۶ دسامبر ۲۰۱۱ منتشر شد.
۲۰۱۲ تا ۲۰۱۳: جذاب، رها و تک و تور جهانی، سوپر شو ۵
ششمین آلبوم سوپر جونیور، «جذّاب، رها و تک»، در جداول آی‌تیونز چندین کشور از جمله استرالیا، فرانسه، پرو و ژاپن، در صدر قرار گرفت و همچنین به رتبهٔ سوم بیلبورد دست یافت. سوپر شو ۵، در مارس ۲۰۱۳ از سئول آغاز شد و سپس در چین، ژاپن، آمریکای جنوبی، آمریکای شمالی و اروپا ادامه یافت. در ۱۰ نوامبر، اونهیوک، کانگین، شیوون و کیوهیون، سخنرانی ویژه‌ای را در دانشگاه آکسفورد، ارائه دادند.
۲۰۱۴: ماماسیتا و تور جهانی، سوپر شو ۶
سوپر جونیور در ۲۹ اوت ۲۰۱۴، هفتمین آلبوم خود را با عنوان، «ماماسیتا» ، منتشر کرد. که تنها پس از سه روز فروش، در رتبهٔ اول جدول بیلبورد قرار گرفت.سوپر شو ۶ در سپتامبر ۲۰۱۴، آغاز شد. سوپر جونیور اولین هنرمند کره‌ای است که ۱۰۰ کنسرت جهانی برگزار کرده‌است.
۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷: شیطان، جادو و لیبل اس‌جی
سوپر جونیور در سال ۲۰۱۵ به مناسبت ۱۰اُمین سالگرد تشکیل خود، آلبوم ویژهٔ «شیطان» را منتشر کرد. همچنین در مراسم جوایز برگزیده نوجوانان ۲۰۱۵، عناوین «هنرمند بین‌المللی» و «بزرگترین کلوپ هواداران» را از آنِ خود کرد.
در ۶ نوامبر، اس. ام. اینترتینمنت به مناسبت ۱۰ سالگی سوپر جونیور، حق مدیریت لیبل اس‌جی را به عنوان ناشر انحصاری، به گروه اعطا کرد. اولین آلبوم منتشر شده زیر نظر این ناشر، آلبوم «شازده کوچولو» از ریووک بود.
2017: play
در تاریخ ۳۰ اکتبر ۲۰۱۷ تک آهنگ one more chance منتشر شد متن و تنظیم این آهنگ توسط دونگهه انجام شده‌است و اونهیوک قسمت رپ این آهنگ را نوشته
تایتل این آلبوم به اسم black suit طرفداران زیادی را کسب کرد و موفقیت‌های زیادی داشت از جمله برنده بهترین موزیک ویدیو در فیلیپین شد.
لیتوک و هیچول و یسونگ و شیندونگ و اونهیوک و شیوون و دونگهه در این آلبوم حضور داشتن.
اعضا در نوشتن آهنگ‌های این آلبوم نقش داشتن
اونهیوک: Scene Stealer و One More Chance و Good Day For a Good Day و Girlfriend و Spin up
دونگهه:One more chance
هیچول:Spin Up و I DO
ریووک و کیوهیون به علت سربازی در این آلبوم نبودن و سونگمین طی بیانیه ای که از طرف لیبل اس جی منتشر شد در این آلبوم حضور نداشت.
در طول پروموشن‌های این آلبوم شیوون به علت فیلم‌برداری سریال عشق انقلابی حضور نداشت
۲۰۱۸ تا زمان حال: Replay
سوپر جونیور در ۱۲ آوریل ۲۰۱۸ ریپکیج آلبوم خودشان را اسم Replay منتشر کرد
آهنگ اصلی این آلبوم به اسم Lo Siento با همکاری هنرمندان خارجی Leslie Grace و Play -N- Skills
اعضا همانند آلبوم Replay در نوشتن متن اهنگ‌های ریپکیج نقش داشته‌اند
لیتوک: Super Duper
یسونگ:Hug
در سال ۲۰۱۹ این گروه با نهمین البوم خود یعنی time slip بازگشتند و ریپکیج این البوم را درسال ۲۰۲۰ با ترک 2ya2yao منتشر کردند.
سوپرجونیور در سال ۲۰۲۱ با البوم دهم خود برای سالگرد ۱۵ سالگی برمیگردد. البته دو ترک از این البوم در اواخر سال ۲۰۲۰ منتشر شده است.
زیر گروه سوپرجونیور یعنی D&E اواخر سال ۲۰۲۰ با البوم جدیدی به نام BAD BLOOD کامبک دادند و یک سینگل ژاپنی با تایتل wings نیز منتشر کردند.
ساب یونیت دیگر سوجو K.R.Y نیز با اولین البوم کره ای خود در سال ۲۰۲۰ با نام WHEN WE WERE US کامبک دادند.
نخستین مینی آلبوم:2018 جنتلمن‌های سوپر جونیور از ابتدا فعالیت خود در سال ۲۰۰۵ تا الان تماماً فول آلبوم منتشر کردند اولین مینی آلبوم خود را به سبک لاتین و به زبان اسپانیایی و کره و انگلیسی منتشر کردند
تایتل این مینی آلبوم با همکاری گروه RIEK که در هتل MGM ژاپن فیلم‌برداری شد OTRA VEZ یاONE MORE TIME است
اعضاء
در دسامبر ۲۰۰۹، هانگنگ پس از ارائهٔ دادخواستی علیه ناشر مربوطه، گروه را ترک کرد. این دادخواست در دسامبر ۲۰۱۲ به نفع وی پایان یافت. جدایی او از گروه، در ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۱ به‌طور رسمی از جانب کمپانی تأیید شد. در ۱۸ اوت ۲۰۱۵، کیبوم پس از اتمام قرارداد با اس. ام. اینترتینمنت، جدایی رسمی خود را از گروه، اعلام کرد. هنری لا در سال ۲۰۱۷ پس از اتمام قردادش با اس.ام. اینترتیمنت. جدایی خود را رسماً از کمپانی اعلام کرد.
کانگین در سال ۲۰۱۹ نیز از گروه جدا شد.
ایوان کوستوف
ایوان کوستوف (Иван Йорданов Костов؛ زادهٔ December 23, 1949) یک اقتصاددان اهل بلغارستان است.
ریسمان کیهانی
تشکیل ریسمان‌های کیهانی تا حدی شبیه نقص‌هایی است که بین دانه‌های بلوری در مایعات در حال انجماد یا شکاف‌هایی که هنگام انجماد آب به یخ تشکیل می‌گردند. گذارهای فازی که منجر به تولید ریسمان‌های کیهانی می‌شوند احتمالاً طی اولین لحظات تکامل جهان درست پس از تورم کیهانی رخ داده و تا حدی به‌طور عام در هردوی مدل‌های نظریه میدان‌های کوانتومی و نظریه ریسمان‌ها در جهان اولیه پیش‌بینی شده‌اند.
نظریاتی که حاوی ریسمان‌های کیهانی‌اند
در نظریه ریسمان‌ها، ریسمان‌هایی که می‌توانند نقش ریسمان‌های کیهانی را ایفا کنند از این قرارند: ریسمان‌های بنیادین (یا F-ریسمان‌ها) که خود نظریه اختلال را تعریف می‌کنند، D-ریسمان‌ها که از طریق ضعیف-قوی یا به اصطلاح S-دوگانی به F-ریسمان‌ها مرتبط می‌شوند، سایر D- NS- یا M-برین‌هایی که تا حدی حول چرخه‌های فشردهٔ وابسته به ابعاد اضافه فضا-زمان پیچیده شده‌اند، چنان‌که تنها یک بعد غیر-فشرده باقی می‌ماند.
از مثال‌های نمونه‌ای برای نظریه میدان‌های کوانتومی، مدل آبلی هیگز است. انتظار می‌رود که نظریه میدان‌های کوانتومی و ریسمان‌های کیهانی نظریه ریسمان‌ها دارای خواص مشترک بسیاری باشند، اما تحقیقات بیشتری جهت تعیین ویژگی‌های متمایز دقیق آن‌ها نیاز است. به عنوان مثال F-ریسمان‌ها کاملاً ماهیت مکانیک کوانتومی داشته و تعریف کلاسیکی ندارند، در حالیکه با ریسمان‌های کیهانی نظریه میدانی تقریباً رفتار منحصراً کلاسیکی وجود دارد.
پرچور
پرچور، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان عباس آباد در استان مازندران ایران.
حلزون باغچه
حلزون باغچه (نام علمی: Helix aspersa) نام یک گونه از رده شکم‌پایان است.
پرچور
جمعیت
این روستا در دهستان لنگارود غربی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۶۶۳ نفر (۲۱۸ خانوار) بوده‌است. مردم پرچور از قومیت طبری هستند مردم پرچور به زبان طبری (مازندرانی) سخن می‌گویند.
گوهرمرغ سیاه‌وطلایی
گوهرمرغ سیاه‌وطلایی نام یک گونه از تیره گوهرمرغان است.
عرق فراج
عرق فراج یک شهرداری در الجزایر است که در استان بشار واقع شده‌است. عرق فراج ۶٬۴۱۰ کیلومتر مربع مساحت و ۴٬۴۰۶ نفر جمعیت دارد و ۵۸۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
انواع پر
لایه‌های پر پوشانندهٔ یک پرنده و الگو، رنگ، و چیدمان پرها انواع زیادی دارد. الگو و رنگ‌های پر، در میان گونه‌های متفاوت بوده و بر حسب رده‌های سنی نیز ممکن است گوناگون باشد. در هر گونه نیز ممکن است پرها دارای رنگ‌های متفاوت باشند. چیدمان پرها به صورت تصادفی نمی‌باشند، بلکه ساختارمند و مبتنی بر ردیف‌ها و گروه‌ها می‌باشد، و هر گونه چیدمان، دارای نامگذاری استاندارد می‌باشد.
انجمن پژوهش‌های اجتماعی
انجن پژوهش‌های اجتماعی توسط فلیکس ویل، که از شاگردان فیلسوف مارکسیست، کارل کرش بود، و با حمایت مالی پدرش، تأسیس شد. اولین مدیر انجمن، کورت آلبرت گرلاش بود که پیش از رسیدن به اهدافش، در حالی که توسط کارل گرونبرگ، برای رسیدن به ریاست، تعقیب می‌شد، درگذشت. پس از او، کارل گرونبرگ، که مورخی مارکسیست بود، ریاست انجمن را به عهده گرفت و مارکسیست‌های ارتدوکس را گرد هم آورد. در ۱۹۳۰ و پس از این‌که گرونبرگ از یک حملهٔ قلبی جان سالم به در برد، ماکس هورکهایمر به ریاست انجمن رسید. هورکهایمر به سرعت به عنوان هدایت‌کنندهٔ مکتب فرانکفورت شناخته شد؛ مکتبی متشکل از متفکرانی برجسته که در دورهٔ ریاست او پدید آمد. هورکهایمر نشریهٔ پژوهش‌های اجتماعی را آمادهٔ چاپ می‌کرد و با نوشتن مقلاتش در آن، نظریهٔ انتقادی جامعه را تبیین می‌کرد.
در سپتامبر ۱۹۳۰ و در خلال به قدرت رسیدن نازی‌ها در آلمان، موسسان انجمن تصمیم به خارج کردن انجمن از آلمان گرفتند که این کار با تأسیس شعبه‌ای از انجمن در ژنو و انتقال وجوه انجمن به هلند آغاز شد. پس از به قدرت رسیدن هیتلر در ۱۹۳۳، انجمن به ژنو منتقل و در ۱۹۳۴ رهسپار نیویورک شد. در نیویورک، انجمن به دانشگاه کلمبیا پیوست و نشریهٔ پژوهش‌های اجتماعی، به مطالعات فلسفه و علوم اجتماعی تغییر نام داد. در این‌جا بود که بسیاری از مهم‌ترین نوشته‌های متفکران مکتب فرانکفورت فرصت ظهور یافت و مقر انجمن در نیویورک، تبدیل به محل مناسبی برای پرورش و انتشار عقاید مورد نظر مکتب فرانکفورت در آمریکا و جهان انگلیسی‌زبان شد.
انجمن در ۱۹۵۱ تحت ریاست فریدریش پولاک در فرانکفورت بازگشایی شد و در ۱۹۵۳ تئودور آدورنو به ریاست آن رسید. انجمن از آن پس، همزمان به پژوهش و آموزش جامعه‌شناسی در دانشگاه فرانکفورت مبادرت ورزیده است.
رئیس کنونی آن، اکسل هونس است.
آرون مویرهد
آرون مویرهد (Aaron Muirhead؛ زادهٔ August 30, 1990) بازیکن فوتبال اهل بریتانیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال پاتریک تیسل و باشگاه فوتبال فالکیرک اشاره کرد.
زال
تولد زال
سام بیشتر به آن دلیل نگران بود که اگر بزرگان و سرداران زابلی هنگامی که زال را با سپیدموی مشاهده کنند و از او دلیلش را بپرسند چه جوابی به بزرگان دارد بدهد، بر همین اساس تصمیم گرفت تا کودک را که اهریمن نژاد نامیده بود از خود دور کند تا مورد شماتت قرار نگیرد. اقدام سام بدین صورت نقل شده‌است:
روابط میان ایران و زابل از دوران فریدون و نریمان کم‌وبیش پایدار بود ولی در دوران منوچهر و سام این روابط مستحکم‌تر گشت. منوچهر، پادشاه ایران، وقتی از کار سام آگاه گشت فرزندش نوذر را به زابل فرستاد تا حضورش را به نزد منوچهر به وی ابلاغ نماید. سام وقتی پیام پادشاه را شنید خاکبوس گشت و سریعاً همراه نوذر به نزد منوچهر شتافت. هنگامی که منوچهر بر تخت می‌نشست در طرف راست و چپ او قارن و سام نشستند تا سالاربار زال آراسته به زرّین کلاه و زرّین عمود به حضور پادشاه و حضار آورد همه از جمال و زیبایی زال حیرت‌زده شدند.
منوچهر مشتاق بود از چند و چون جریان زال و علت طرد و پرورش او توسط سیمرغ را از زبان سام بشنود و سام همه وقایع را بر منوچهر عرضه داشت آنگاه منوچهر از ستاره‌شناسان و موبدان خواست تا آیندهٔ زال را پیش‌بینی نمایند. منجمان از روی علائم، زال را پهلوانی نامدار ابراز داشتند و چون منوچهر این‌گونه شنید خلعتی مناسب زال و اطرافیان تدارک دید. سام بسیار از منوچهر سپاسگزاری نمود و هنگام خروج از پایتخت، ایرانیان از کوی و برزن به بدرقه زابلیان آمده و ایشان تا بیرون شهر بدرقه نمودند. پیش از جدایی سام از منوچهر، شاه ایران فرمانی داد مبنی بر اینکه زال از امروز شاه زابل گشته و سام برای فتح مازندران رهسپار گردد.
حکمرانی زال در زابل
زال به همراه پدر و گردان زابلی که به ایران رفته بودند به زادگاهش برگشت، سام همه سران و بزرگان کشور را جمع نمود و پس از ابلاغ حکم شاه ایران، بدیشان گفت که باید به گرکسار و مازندران لشکرکشی نماید از این‌رو زین‌پس شاه این کشور زال فرزندم خواهد بود و انتظار من اینست همه او را یاری و گوش به فرمان او باشید و بدانید که زال زینهار من است. سپس سام رو به فرزندش زال نمود و گفت به داد و دهش حکم رانی کن و آرام باش و چنان دادن که زابل خان توست و این خان و مان هر چه آبادتر دل دوستداران تو شادتر.
زال آنگاه از سرنوشت خویش پیش سام گلایه کرد که در کودکی بدور از کانون خانواده روزگار سختی گذرانده و اکنون که نیازمند کمک پدر هست نیز باید از او دور باشد. سام گفت هر چه گویی سزاست و هر چه در دل داری بگو که ستاره‌شمار این چنین اختر تو را یافته‌است و زال چنین گفت.
چون زمان حرکت سپاه سام به گرگساران و مازندران سر رسید زال و سام یکدیگر را برای خداحافظی در آغوش گرفتند آنگاه سام گفت: اینک برگردد و شادمان به جانب درگاه برو حکومت را آغاز کن. دستان‌زال پر اندیشه بسوی دربار بازگشت و اندیشه نمود چگونه حکمرانی نماید تا موفقیت در پی داشته باشد. بر تخت عاج جلوس نمود و فرمان داد تا همه نامداران و موبدان قبایل و طوایف زابلی پیش او آمدند و او را از هر گونه هنر و دانش غنی نمودند بدانگونه که در علم و دانش به جایی رسید که همتایی در جهان کس ندید. اینک گردش فلک بعد ناملایمات بسیار مهرش را بروی زال و سام به زیبایی گسترانیده بود.
ازدواج زال
زال از معدود حکمرانان شاهنامه است که از دوران نوجوانی و پیش از ازدواج به حاکمیت رسید و اینک زال علاوه بر حکومت، جوانی تنومند و پهلوانی است که با گردان خویش هرازگاهی برای شکار یا اخذ باج و ساو به سرزمین‌های مجاور سرک می‌کشد. سرزمین‌های هندوان، کابل، دنبر، مرغ، مای کشورهایی هستند که زال بر آن‌ها تسلط دارد و ممکن است اراضی مزبور در زمان سام مفتوح گشته باشند اما آنچه مسلم است نباید این کشورها از یکدیگر و از زابل دور بوده باشند، سران همهٔ کشورهای فوق هر ساله باج و خراج سالانه‌شان را به زابل می‌پرداختند و احتمال اینکه سکنهٔ این کشورها از قوم زابلی باشند بسیار محتمل است.
زال و جنگجویان هم‌کیش او در یکی از همین دوره‌گردی‌های همراه با شکار و تفرّج از زابل به نزدیک مرزهای کشور کابل که هر ساله باج و ساوش را به سام می‌پرداخت رسید. بر کابل شخصی مهراب نام از نژاد ضحاک‌تازی حکومت داشت که یلی بود خوش‌تیپ و نیرومند اما بت‌پرست. مجلس بزم و سوری از جانب زال ترتیب یافت و در آن مجلس مهراب که از زال سپیدمو خوش‌اش آمده بود او را به خوان خویش دعوت نمود. اما زال به سبب تفاوت آئینی و ترس از پدرش سام این دعوت را نپذیرفت. مهراب بروی خود نیاورد و در ظاهر او را ستود اما در دل زال را ناپاکدین خواند. چون مهراب مجلس را ترک نمود، زال خبر یافت که در پس پردهٔ او یکی دختر است بسیار مشهور بنام رودابه.
زال که ندیده عاشق رودابه گشته بود لحظه‌ای از اندیشه او فارغ نشد. روز بعد مهراب بدیدار همسر و دختر خود، سیندخت و رودابه، به شبستان شد و آنان را مزین به زیورآلات مجلل یافت. سیندخت از مهراب پرسید زال چگونه مردی است؟ مهراب پاسخ داد کسی در جهان هماورد او نیست، دل شیر دارد و زور فیل، چون بر گاه نشیند دُر فشاند و چون در جنگ باشد سر فشاند. تخت و بخت‌اش جوان، تنها عیب‌اش همان سفیدی موی سر اوست.
رودابه که سخنان را می‌شنید دلباخته زال گشت، اما جز به ندیمان و دایگان خویش این سرّ نزد کسی فاش نکرد. نخست ندیمان به رودابه اظهار نمودند که تو تاج سر دختران جهانی به هر گوشه‌ای از شهر چهره تو منقوش است، میان بتان چون صورت تو رخساره نیست، همه دلبستهٔ مهر تو اند چرا می‌خواهی همتای یک مرد پیرسر گردی. از این سخنان رودابه برآشفت و ندیمان را نهیب زد. سریعاً همه ندیمان رأی رودابه را فهمیدند و گفتند ما همه بنده‌ایم، هر چه فرمان دهی همان کنیم. رودابه از این سخنان شاد گشت. یکی از ندیمان گفت در این کار باید جادوی کنم به سحر و فسون مانند مرغی پیش زال شوم تا مگر شاه را نزد بانو آورم. از این سخنان رودابه خندان گشت با چهره‌ای مُعصفر رو به ایشان گفت:
رفتن کنیزکان رودابه بدیدن زال‌زر
نوروز، اوّل ماه فروردین پنج‌تن از ندیمه‌های رودابه تن را به عطر و بوی گل‌ها پیراسته از لب رودبار دسته‌گل‌های بهاری چیده شاد و خندان رو بجانب اردوی زال نهادند. زال از دور بر تخت نشسته ایشان را دید از خادمان پرسید این گل‌پرستان کیانند. گوینده گفت ایشان از پرستندگان (ندیمان) رودابه هستند از کاخ کابل می‌آیند. زال پیاده به استقبال آنان رفت نزد ایشان که رسید از کهتر خویش، ترک گلرخ نام (ریدک) و نوجوان تیر و کمان خواست تا مرغی را در آنسوی رود شکار کند. گلرخ تیر بر زه نهاد و به زال داد و زال تیر را رها کرد و خشیشار از پرواز بازماند و در آب افتاد، آنگاه به گلرخ گفت که با قایق آنسوی رود رَوَد شکار را بیاورد.
کنیزکان رودابه از فرصت استفاده نموده به گلرخ نزدیک شدند تا اطلاعات مفصل از این تیرانداز بدست آورند، یکی پرسید این پهلوان پیلتن را نام چیست و شاه کدام کشور و انجمن است که این‌گونه در تیر انداختن مهارت دارد. گلرخ گفت زینگونه از این شاه یاد مکن که او شه نیمروز است و فرزند سام، او را شاهان دستان خوانند. پرستندهٔ دیگری گفت چه‌گویی ماهی که در کاخ مهراب هست که از شاه تو برتر است، پرستندگان دیگر وصف و جمال رودابه را نزد گلرخ بیان کردند به امید آنکه زال را به رودابه نزدیک نمایند. گلرخ در جواب گفت که خوب است جفت ماه، مِهر رخشان باشد. آنگاه سخن از اوصاف مردان، شریک زندگی، تولید نسل به میان آمد. گلرخ از پرستندگان جدا گشت با صیدش نزد زال آمد و زال پرسید چه گفتند که اینطور خندان و سیم دندان گشته‌ای؟
گلرخ (ریدک) شنیده‌ها را بازگفت دل پهلوان شاد گشت و به او گفت برو به پرستندگان رودابه بگو از گلستان خارج نشوند تا هدیه به آنان اهداء گردد. زال زر و دینار و پنج البسه زربفت به ایشان هدیه داد و توصیه کرد تا به کاخ مهراب بر می‌گردند پیام ایشان را به رودابه برسانند. ندیمه‌ها با هدیه پیش رودابه بازگشتند زر و گوهر به همراه پیام زال را برای رودابه بازگفتند. عقیدهٔ ندیمه‌ها این بود که مأموریت‌شان را به نحو احسن به انجام رسانده‌اند و اینک شیر در دام افتاده‌است.
زال به امید وصال به گلستان خویش خرامید تا استراحت نماید. بتان طراز به پیشواز آمدند نمازش بردند و زال از وجنات رودابه از ایشان پرسید و پیمان گرفت هیچگاه هیچ‌کدام دروغ نگویند و اگر دروغ گویند زیری پای فیلان انداخته خواهند شد. نخست لاله‌رخ پیش زال زمین را بوسه داد و گفت که کس در جهان نظیر او نخواهد زاد، رودابه سروی سر تا پا گل است سهیل یمن است. زال به او گفت اینک چاره چیست راه نزدیک شدن کدام است که همهٔ آرزوی من دیدن چهر رودابه است. پرستنده گفت اگر فرمان دهی شما را تا کاخ رودابه رهنمون خواهیم گشت و از اراده شما نزد او خواهیم گفت تا سر مشک‌بوی‌اش را بدام آوریم.
رفتن زال به کاخ رودابه
پرستندگان خوشحال به کاخ بازگشتند امّا دربان خشمگین بر آن‌ها تشر زد که چرا بیموقع به بیرون رفتند مگر نمی‌دانند که شاه زابل در دشت کابل اردو زده‌است و اگر چنین گل بدستان ببینند پست‌شان خواهند کرد. پرستندگان بهانه آوردند که فصل بهار است برای چیدن گل برای رودابه بدشت رفتند، آنگاه داخل شدند نزد رودابه شتافتند تا شوق دیدار زال را به او بدهند و دیگر سخن از سهی‌قد، زیبا رخ و پهلوانی زال بسیار گفتند و رودابه با مزاح به آن‌ها گفت که دگرگونه از یک مرغ پرودهٔ پیر سر سخن می‌رانید سپس خنده‌زنان به آرایش کاخ پرداختند که عطر بوی آن تا دشت‌ها می‌پیچید.
در امتداد بوس و کنار، زال رو به رودابه کرد و گفت اگر از این وصلت منوچهر آگاه گردد راضی نخواهد شد و سام نیز خشمگین خواهد گشت امّا تا پای جان در این راه خواهم ایستاد. رودابه در جواب گفت به حکم داور و کیش خویش جز زال کسی بر من پادشاه نخواهد بود. مهرورزی تا سپیدهٔ سحر ادامه داشت تا اینکه صدای تبیره (طبل) از پرده‌سرا برآمد و زال (شید) روابه را پدرود کرد از بالای کاخ فرود آمد به چادر خویش در دشت کابل رفت.
وعده موبدان به تولد رستم
عرف اجتماعی ایرانیان در دوره مزبور چنین بود که مشکلات زندگی را با طبقه مغان (موبدان و ردان) در میان می‌گذاشتند و از آیشان راه چاره می‌خواستند، زال در امر وصلت با دختری از نسل ضحاک دچار اشکال شرعی و هم سیاسی بود به همین خاطر موضوع را با موبدان مطرح نمود ولی انتظار داشت موبدان خلاف خواستهٔ او نظر ندهند و در صدد چاره‌ای باشند تا ازدواج صورت پذیرد. عقیدهٔ زابلیان تفاوت ماهوی با عقاید ایرانیان داشت اما به سبب شرایط ویژه مجبور بودند از آئین ایرانیان پیروی و اصول آن را مراعات نمایند.
زال پیش از نظر موبدان، نامه‌ای هم به پدرش سام نوشت و صراحتاً موضوع وصلت با دختر مهراب را مطرح نمود و در نامه اشاره نمود امکان برگشت وجود ندارد جز با مرگ وی. سام پس از رؤیت نامه میان دو راه مردد شد رأی منوچهر یا رأی فرزند را انتخاب نماید تا قضیه راحت‌تر فیصله یابد. بدین منظور او نیز با موبدان مشورت نمود و ایشان پس از رصد ستارگان در روشنایی روز فرمودند نگران از این وصلت نباشد چون مولودی خواهد آمد پناه کشور و مردم خواهد بود. سام از بابت این پیشگویی بسیار خوشحال گشت و با هزار اسیر گرگسار و مازندرانی به شهرایران شتافت تا منوچهر را که هنوز از ماجرا خبر نداشت راضی به وصلت نماید.
چون سام به نزد منوچهر رسید پیشتر از فتح گرگساران و مازندران و دلیری‌های او سخن رفت و منوچهر بسیار شاد و خشنود بساط جشن و سور به افتخار سام را مهیا کرد. فردای آن شب وقتی بارگاه منوچهر گشوده شد سپهدار سام نزد شاه شد و منوچهر به او گفت باید به هندوستان شوی و دود از کاخ مهراب برآوری و همه خویش و پیوند ضحاک را از دم تیغ بگذرانی. سام به جنگ مهراب شتافت و خیمه جنگ را در دشت کابل برافراشت، امّا زال را که خبر شد گفت سام مگر نخست از روی نعش من بگذرد تا کابل را آتش زند. سام در فشار مضاعف قرار گرفت از یک طرف فرمان منوچهر و از سوی دیگر سرسختی فرزندش زال.
وقتی که زال بر اردوی سام رسید همه او را به رأی پدر ترغیب کردند اما زال همچنان استوار بر اراده‌اش بود که با سام بجنگد. سام چاره را در آن دید موضوع را با نامه‌ای که حاملش زال باشد منوچهر را از وضع پیش آمده مطلع گرداند. سام تمام فداکاری‌های گذشته و خدمات بی‌نظیرش در طول عمرش در نامه گوشزد کرد و گفت که زال مصمم است مقاومت نماید اگر راهی معقول‌تر است شاه بزرگ راه معقول را برگزیند. نامه به زال سپرده شده و زال شتابان به سوی آمل راهی شد. منوچهر پس از مشاورهٔ موبدان و اینکه ثمرهٔ وصلت پهلوانی خواهد بود پشت و پناه ایران، با امر وصلت موافقت نمود و پیام سریعاً به سام و مهراب و سیندخت رسید شادی و شور شهر کابل و اردوگاه سام را فرا گرفت و بدین گونه از ازدواج زال و رودابه رستم چشم به جهان گشود.
زال و سیمرغ
به روایت شاهنامهٔ فردوسی، سیمرغ دو بار به یاری زال و رستم می‌آید. نخست وقتی که رودابه به دلیل بزرگی جثهٔ نوزاد نمی‌توانست فارغ شود. در این هنگام سیمرغ نزد زال می‌آید و به او می‌آموزد که چگونه نوزاد را از پهلوی مادر بزایانند. بار دوم در داستان نبرد رستم و اسفندیار به یاری رستم آمده و ترفند نابودکردن اسفندیار را به رستم می‌آموزد.
«زال» بر وزن سال، پیر و فرتوت و سفیدموی باشد، و چون او «سفیدموی» به دنیا آمد او را به این نام خوانند. ریشهٔ این نام در اوستا zar (پیر شدن)، در هندی باستان Jāra-Jar (پیر شدن)، بلوچی lāz (زن، زوجه) است. کلمهٔ «زر» در فارسی لغتی است هم‌وزن «زال»، که «ر» به «ل» بدل شده. زال یعنی مانند پیران سپیدموی بودن.
بازگشت زال
سام پس از مراجعت پسرش زال، به جبران اشتباهات گذشته پرداخت؛ و منوچهر نیز ملاحظات لازم را در حق پسرک جوان مبذول داشت. وقتی سام در جنگ مازندران از دنیا رفت، فرمانروایی سام به درخواست بزرگان به زال سپرده شد.
سرانجام زال
بعد از آنکه بهمن زابل را فتح می‌کند و فرامرز را می‌کشد زال را به اسارت گرفته و او را در غاری در البرز کوه زندانی می‌نماید در نسخه اصلی شاهنامه از سرنوشت زال پس از اسارت در غار البرز کوه سخنی بمیان نیامده است امّا در ملحقات شاهنامه آمده‌است که زال به جادوی جادوگری که بهمن را یاری می‌کرده‌است قرن‌ها در همان غار در غل و زنجیر بوده‌است تا سرانجام در سال‌های نه چندان دور از دنیا می‌رود.
برج سنگی روستای میدانک
برج سنگی روستای میدانک مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ است و در ۶۰ کیلومتری کرج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. برج آرامگاهی میدانک یا برج تهمینه از مهم‌ترین آثار تاریخی آسارای کرج است. بنای آرامگاهی معروف به برج میدانک که در نزد اهالی به برج تهمینه شهرت دارد، مدفن یکی از قلعه‌بانان یا اعضای خاندان پادوسپان (۹۷۵- ۱۰۱۴ هجری شمسی) از حکام محلی منطقه رویان در خلال قرن‌های هشتم تا نهم هجری قمری است.
معماری بنا
معماری بنا شبیه بناهای دوران مغول است. شیوه ساختمانی بنا، آن را در ردیف برج‌­های آرامگاهی قرن هفتم هجری قرار می­‌دهد.
بنای سنگی برج میدانک یا برج تهمینه، مقبره‌ای است با پلان ۸ ضلعی با یک ایوان پیش آمده در سمت غرب، پهناوری ورودی ایوان حدود ۳ متر است و با ضخامت دیوارهای طرفین به ۶۰ متر می‌رسد. فضای داخلی برج دارای پلان مربع شکل است که چهار قوس عقب نشسته آن در هر ضلع، پلان چلیپایی را در ذهن تداعی می‌کند. بنا دارای تزییناتی از جمله کاربندی و قطاربندی‌های داخل فضای ایوان و بقعه است. پوشش برج به صورت گنبدی دوپوش مخروطی و رک بوده است که در حال حاضر، پوشش بیرونی از بین رفته و تنها پوش زیرین باقی مانده است. مصالح به کار رفته در ساخت برج نیز، سنگ، گچ و نوعی ملاط ساروج است.
ایندوهایس
ایندوهایس (خوک هندی) سرده ای از یک پنجه‌روی جفت‌سم‌سان است که سنگوارهٔ آن مربوط به دورهٔ ائوسن در هیمالیا پیدا شد. این جانور موش‌گوزن از خانوادهٔ نزدیک به نهنگ‌ها است.
این جانور اندامی به بزرگی راکون یا گربهٔ اهلی دارد اما رد پایی از ویژگی‌های نهنگ‌ها در آن دیده می‌شود گویی برای زندگی آبی کمی بهینه شده‌است. استخوان‌های این جانور شبیه جانوران امروزی مانند اسب آبی است به گونه ای که به آنها این توان را می‌دهد تا بتوانند در زیر آب شناوری داشته باشند. احتمالاً دلیل زنده ماند موش‌گوزن و موش‌آهوی آبی آفریقایی همین ویژگی است. این جانوران وقتی از سوی یک پرندهٔ شکاری تهدید می‌شوند به زیر آب می‌روند و چند دقیقه آنجا پنهان می‌شوند.
البشتی، بوتاشانی
البشتی، بوتاشانی (به لاتین: Albești, Botoșani) یک منطقهٔ مسکونی در رومانی است.
فرودگاه ناروماین
فرودگاه ناروماین یک فرودگاه با کد یاتا QRM است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۱۵۲۱ متر است. این فرودگاه در کشور استرالیا قرار دارد و در ارتفاع ۲۳۸ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
بام جهان
بام جهان توصیف استعاری برای منطقه بالا بلند جهان است که با نام "آسیای بلند" هم شناخته می‌شود. این واژه معمولاً برای یادکرد منطقه کوهستانی درونی قاره آسیا، هیمالیا بکار گرفته می‌شود.
نامگذاری
این واژه همچنین برای نامیدن بخش‌های این منطقه نیز بکار گرفته می‌شود.
دانشگاه تورنتو
دانشگاه تورنتو ، بزرگ‌ترین و برترین  دانشگاه کانادا و یکی از معتبرترین مراکز آموزشی-تحقیقاتی در آمریکای شمالی است که در شهر تورنتو در حوالی پارک ملکه (به انگلیسی: Queen’s Park) قرار دارد. این دانشگاه در سال ۱۸۲۷ توسط منشور سلطنتی، تحت عنوان کالج کینگ (به انگلیسی: King’s College) و به عنوان اولین مؤسسه آموزش عالی مستعمره کانادا تأسیس شد. این دانشگاه در اصل توسط کلیسای انگلیس اداره می‌شد و در سال ۱۸۵۰ پس از اینکه یه یک نهاد سکولار تبدیل شد، با نام فعلی خود مشغول به ادامه فعالیت کرد. کشف انسولین در سال ۱۹۲۱ و سلول‌های بنیادی در سال ۱۹۶۳ دو کشف بسیار مهم در رشته پزشکی هستند که هر دو در دانشگاه تورنتو به وقوع پیوست. دانشگاه تورنتو دارای دو پردیس دانشگاهی وابسته در شهرهای اسکاربورگ و می سی ساگا نیز می‌باشد. این دانشگاه با توجه به تحقیقات، اکتشافات و انتشارات عمده و تأثیرگذار، همواره به عنوان بهترین دانشگاه کانادا و دومین دانشگاه عمومی (به انگلیسی: Public) برتر در آمریکای شمالی رده‌بندی می‌شود و همچنین سالانه بیشتر از هر دانشگاه کانادایی بودجه تحقیقاتی دریافت می‌کند.
بر اساس رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان توسط پایگاه یواس نیوز (به انگلیسی: U.S. News) در سال ۲۰۲۲ این دانشگاه رتبه ۱۶ جهان و اول کانادا را از آن خود کرده‌است. همچنین بر اساس رتبه‌بندی توسط موسسهٔ تایمز در سال ۲۰۲۳، دانشگاه تورنتو در مکان ۱۸ در سطح جهان و رتبهٔ ۱ در کانادا قرار داشته‌است. دانشگاه تورنتو و دانشگاه مک‌گیل تنها دو عضو انجمن دانشگاه‌های آمریکایی در خارج از ایالات متحده آمریکا هستند.
از نظر سطح علمی، دانشگاه تورنتو به دلیل جنبش‌ها و برنامه‌های درسی تأثیرگذار در نقد ادبی و نظریه ارتباطات که به‌طور جمعی به‌عنوان مدرسه تورنتو شناخته می‌شود، جایگاه ویژه‌ای دارد. این دانشگاه محل تولد تحقیقات انسولین و سلول‌های بنیادی بوده و همچنین محل توسعه نخستین میکروسکوپ الکترونی، یادگیری عمیق، فناوری چند لمسی، و شناسایی اولین سیاه‌چاله ماکیان ایکس یک و توسعه ان پی کامل دانشگاه تورنتو بوده‌است. همچنین، در طول جنگ جهانی دوم، این دانشگاه لباس ضد شتاب (به انگلیسی: G-Suit) را توسعه داد، لباسی که توسط خلبانان هواپیماهای جنگنده متفقین پوشیده می‌شده و بعدها توسط فضانوردان به کار برده شد. همچنین این دانشگاه با توسعه تکنیک نور افشانی شیمیایی مادون‌قرمز، تجزیه و تحلیل رفتار انرژی در واکنش‌های شیمیایی را بهبود بخشید.
ورسیتی بلوز (به انگلیسی: Varsity Blues) تیم‌های ورزشی هستند که در مسابقات لیگ بین‌المللی در رشته‌های فوتبال گریدیرون، قایقرانی و هاکی روی یخ نشان دانشگاه تورنتو را به دوش می‌کشند. اولین بازی ضبط شده کالج فوتبال در کالج دانشگاهی تورنتو در اوایل دهه ۱۸۶۰ انجام شد. خانه هارت (به انگلیسی: Hart House)، نمونه اولیه کانون دانشجویی آمریکای شمالی است که هم‌زمان با منافع فرهنگی، فکری و تفریحی در مجتمع بزرگ احیاء گوتیک خدمت می‌کند.
دانشگاه تورنتو سه فرماندار کل کانادا، چهار نخست‌وزیر کانادا، سه رهبر خارجی و چهارده قضات دیوان عالی کشور را آموزش داده‌است. از مارس ۲۰۱۹، ده نفر برنده جایزه نوبل، پنج برنده جایزه تورینگ، ۹۴ محقق رودز و یک مدال‌آور فیلدز وابسته به دانشگاه تورنتو هستند.
موقعیت دانشگاه
محوطه دانشگاه در حدود ۲ کیلومتری شمال منطقه اقتصادی در مرکز شهر تورنتو و جنوب محله‌های یورکویل (به انگلیسی: Yorkville) واقع شده‌است. سایت دانشگاه شامل ۱۸۰ هکتار است که عمدتاً از خیابان خلیج به سمت شرق، خیابان بلور به شمال، خیابان اسپادینا به غرب و از خیابان کالج به جنوب محدود شده‌است. دانشگاه تورنتو در محاصره، پارک ملکه (به انگلیسی: Queen’s Park)، شامل ساختمان قانون‌گذاری انتاریو و چندین بنای تاریخی قرار گرفته‌است. این دانشگاه با داشتن فضای سبز و حیاط‌های درهم‌تنیده، منطقه جداگانه‌ای از پارک‌های شهری را در هسته مرکزی شهر تشکیل می‌دهد.
دربارهٔ دانشگاه تورنتو
تأسیس یک کالج استعماری مدت‌ها بود که هدف جان گریز سیمکوئه، اولین ستوان-فرماندار فوقانی کانادا بود. به‌عنوان یک فرمانده نظامی با تحصیلات آکسفورد که در جنگ انقلابی آمریکا جنگیده بود، سیمکوئه معتقد بود یک کالج برای مقابله با گسترش جمهوری‌خواهی از ایالات‌متحده لازم است. کمیته اجرایی کانادا در سال ۱۷۹۸ توصیه کرد که کالج در یورک، پایتخت استعماری تأسیس شود.
در ۱۵ مارس ۱۸۲۷، یک منشور سلطنتی به‌طور رسمی توسط پادشاه جورج چهارم صادر و اعلام شد «از این زمان یک کالج، با سبک و امتیازات یک دانشگاه برای آموزش جوانان در اصول دین مسیحی و به خاطر آموزش آن‌ها در شاخه‌های مختلف علوم و ادبیات … برای همیشه ادامه پیدا کند که از آن به‌عنوان کالج کینگ یاد شود.»
در زمان سرپرستی استراچان، کالج کینگ یک مؤسسه مذهبی بود که از نزدیک با کلیسای انگلیس و نخبگان استعماری انگلیس، معروف به "خانواده فشرده " همکاری داشت. سیاستمداران اصلاح‌طلب با روحانیون مخالفت کردند و برای سکولاریزه کردن دانشکده می‌جنگیدند. در سال ۱۸۴۹، پس از یک بحث طولانی و داغ، دولت تازه منتخب ایالتی کانادا به تغییر نام کالج کینگ به‌عنوان دانشگاه تورنتو رأی داد و روابط این مدرسه با کلیسا را قطع کرد.
دانشکده علوم کاربردی که در سال ۱۸۷۸ تأسیس شد، پیشرو دانشکده علوم کاربردی و مهندسی بود که از نخستین روزهای خود به اسم Skule لقب گرفته بود. درحالی‌که دانشکده پزشکی در سال ۱۸۴۳ افتتاح شد، تدریس پزشکی توسط مدارس اختصاصی از سال ۱۸۵۳ تا ۱۸۸۷ انجام می‌گرفت. این دانشگاه دانشکده حقوق را در سال ۱۸۸۷ افتتاح کرد و پس‌ازآن دانشکده دندانپزشکی در سال ۱۸۸۸ شروع به کارکرد. زنان برای اولین بار در سال ۱۸۸۴ در دانشگاه تورنتو پذیرفته شدند. آتش‌سوزی ویرانگر در سال ۱۸۹۰ فضای داخلی کالج دانشگاه را ویران کرد و ۳۳٬۰۰۰ جلد کتابخانه را از بین برد؛ اما دانشگاه این ساختمان را ترمیم کرد و کتابخانه خود را طی دو سال دوباره پر کرد. تورنتو پرس در سال ۱۹۰۱ به‌عنوان اولین انتشارات دانشگاهی کانادا تأسیس شد. دانشکده جنگلداری که در سال ۱۹۰۷ با برنارد فرنو به‌عنوان رئیس دانشکده تأسیس شد. در سال ۱۹۱۰ دانشکده آموزش‌وپرورش در این دانشگاه شروع به فعالیت کرد.
جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم برخی از فعالیت‌های دانشگاه را به خاطر نام‌نویسی دانشجویان لیسانس و فوق لیسانس در جنگ، محدود کرد. رقابت‌های ورزشی بین دانشگاهی و مناظرات هارت هاوس به حالت تعلیق درآمدند، اگرچه بازی‌ها و بازی‌های داخل دانشکده ای هنوز برگزار می‌شدند. رصدخانه دیوید دانکل در ریچموندهیل در ۱۹۳۵ و بعد از آن مؤسسه مطالعات فضایی دانشگاه تورنتو در سال ۱۹۴۹ افتتاح شد. این دانشگاه در سال ۱۹۶۴ در اسکاربورو و در سال ۱۹۶۷ در میسیساگا پردیس افتتاح کرد. دانشکده‌های وابسته پیشین دانشگاه در کالج کشاورزی انتاریو و گلندون هال کاملاً از دانشگاه تورنتو مستقل شدند و به ترتیب بخشی از دانشگاه گوئلف در سال ۱۹۶۴ و دانشگاه یورک در سال ۱۹۶۵ شد. از دهه ۱۹۸۰، کاهش بودجه دولتی باعث افزایش تلاش‌های سخت برای جمع‌آوری کمک‌های مالی شد. دانشگاه تورنتو اولین دانشگاه کانادایی است که یک موقوفه مالی بیش از ۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۷ جمع‌آوری کرد.
مشاهیر دانشگاه تورنتو
از جمله فارغ‌التحصیلان برجسته دانشگاه تورنتو می‌توان به سه فرماندار کل کانادا، چهار نخست‌وزیر کانادا، سه رهبر خارجی و چهارده قضات دیوان عالی کشور و نویسندگانی مانند مایکل اونداجی و مارگارت آتوود اشاره کرد. از مارس ۲۰۱۹، ده نفر برنده جایزه نوبل، پنج برنده جایزه تورینگ، ۹۴ محقق رودز و یک مدال‌آور فیلدز وابسته به دانشگاه تورنتو هستند. در سال ۲۰۰۶، اساتید دانشگاه تورنتو ۱۵ نفر از ۲۳ عضو کانادایی آکادمی هنر و علوم آمریکا و ۲۰ نفر از ۷۲ کانادایی را در انجمن پیشرفت علوم آمریکا تشکیل دادند. در بین افتخارات کانادا بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۶، هیئت‌علمی دانشگاه تورنتو ۱۱ تا از ۲۱ برنده جایزه بین‌المللی، ۱۶ نفر از ۳۸ عضو انجمن سلطنتی، ۱۰ نفر از ۲۸ عضو آکادمی‌های ملی علوم ایالات متحده و ۲۳ نفر از ۷۷ اعضای پژوهشی اسلوان را تشکیل دادند.
فارغ التحصیلان دانشگاه تورنتو، نقش‌های مهمی در طیف گسترده‌ای از زمینه‌ها به دست آورده‌اند. در کانادا، ژنرال وینسنت مسی و آدرین کلارکسون، نخست وزیران ویلیام لیون مکنزی، آرتور میین، لس‌تر بی. پیرسون و پل مارتین و چهارده قاضی دادگاه عالی از دانشگاه تورنتو فارغ‌التحصیل شده‌اند. همچنین، رهبران جهان شامل رئیس‌جمهور لتونی؛ وایرا ویکه-فریبرگا، نخست‌وزیر تایوان؛ لیو چائو شیوون و رئیس‌جمهور ترینیداد و توباگو؛ نور حسنعلی همگی فارغ‌التحصیل دانشگاه تورنتو بودند. اقتصاددان جان کنت گالبریت، دانشمند علوم سیاسی دیوید استون، مورخ مارگارت مک میلان، فیلسوفان دیوید گوتیر و تد هاندریچ، انسان‌شناس معروف دیویدسون بلک، فعال اجتماعی الن پینس، جامعه‌شناس اروینگ گافمن، روانشناسان لیسا فلدمن برت، اندل تولوینگ، و دنیل شکتر، پزشکان نورمن بتون و چارلز، زمین‌شناسان جوزف تییرل و جان توزو ویلسون، ریاضیدانان ایرینگ کاپلانسکی و ویلیام کاهان، فیزیکدانان آرتور لئونارد شاولو و برترام بروکهاوس، مهندس جرالد بول، دانشمند علوم کامپیوتر آلفرد آهو، و فضانوردان روبرتا باندار و جولی پایت از مشهورترین فارغ‌التحصیلان دانشگاه تورنتو هستند.
اکتشافات و تحقیقات
دانشگاه تورنتو دارای تحقیقات و اکتشافات برجسته‌ای در زمینه پزشکی می‌باشد که مهم‌ترین آنها شامل موارد زیر است: کشف انسولین در دانشگاه تورنتو در سال ۱۹۲۱ به عنوان مهم‌ترین رویداد تاریخ پزشکی در نظر گرفته می‌شود. همچنین، سلول بنیادی در سال ۱۹۶۳ در دانشگاه تورنتو کشف شد و اساس پیوند مغز استخوان و تمام تحقیقات بعدی در سلول‌های بنیادی جنینی و بالغ را تشکیل داد. از اولین مورد از یافته‌های مربوط به سلول‌های بنیادی در تورنتو، شناسایی سلول‌های بنیادی پانکراس و شبکیه است. سلول بنیادی سرطان اولین بار در سال ۱۹۹۷ توسط پژوهشگران تورنتو شناسایی شد که از آن زمان سلول‌های بنیادی شرکت کننده در سرطان خون، تومور مغزی و سرطان روده بزرگ پیدا کرده‌اند. اختراعات پزشکی که در تورنتو توسعه یافتند عبارتند از: شاخص قند خون، خوراک نوزاد، استفاده از کاهش دمای بدن محافظ شده در جراحی قلب باز و اولین ضربان قلب مصنوعی. اولین پیوند ریه تکی موفق در تورنتو در سال ۱۹۸۱ انجام شد و پس از آن اولین پیوند عصبی در سال ۱۹۸۸، و اولین پیوند دو ریه در سال ۱۹۸۹، انجام شد. محققان عامل رشد بلوغ را شناسایی کرده‌اند که تقسیم سلول را تنظیم می‌کند و گیرنده سلول T را کشف کرده‌اند که واکنش‌های سیستم ایمنی را تحریک می‌کند. این دانشگاه با ایزوله کردن ژن‌ها که منجر به کم‌خونی فانکونی، فیبروز کیستی و بیماری آلزایمر زودرس در میان بیماری‌های متعدد دیگر شد اعتبار دارد. این دانشگاه بین سال‌های ۱۹۱۴ و ۱۹۷۲ دانشکده تحقیقات پزشکی کانتکت را اداره می‌کرد که اکنون بخشی از شرکت داروسازی سانوفی-اَونتیس می‌باشد. در میان تحقیقاتی که در آزمایشگاه انجام شد، الکتروفورز ژل بود.
اولین میکروسکوپ الکترونی در سال ۱۹۳۸ توسط بخش فیزیک ساخته شد. در طول جنگ جهانی دوم، این دانشگاه لباس ضد شتاب (به انگلیسی: G-Suit) را توسعه داد، لباسی که توسط خلبانان هواپیماهای جنگنده متفقین پوشیده می‌شده و بعدها توسط فضانوردان به کار برده شد. همچنین این دانشگاه با توسعه تکنیک نور افشانی شیمیایی مادون‌قرمز، تجزیه و تحلیل رفتار انرژی در واکنش‌های شیمیایی را بهبود بخشید. در سال ۱۹۶۳، سیارک ۲۱۰۴ تورنتو در رصدخانه دیوید ای‌هایم در ریچموند هیل کشف شد هم نام دانشگاه شد. در سال ۱۹۷۲، مطالعات بر روی ماکیان ایکس یک به انتشار اولین مدرک مشاهداتی که وجود سیاه چاله را اثبات کرد منجر شد. اختر شناسان تورنتو همچنین قمر اورانوس و Sycorax، کهکشان‌های کوتوله آنرومد I, II و III، و ابرنواختر SN 1987A را کشف کرده‌اند.
مکتب تورنتو
دانشگاه تورنتو زادگاه یک مکتب تأثیرگذار درزمینهٔ تئوری ارتباطات و نقد ادبی است که به مکتب تورنتو معروف است. این مکتب به‌عنوان «تئوری تقدم ارتباطات در ساختن فرهنگ‌های بشری و ساختار ذهن انسان» توصیف‌شده‌است، این مکتب ریشه در آثار اریک ا هاولوک و هارولد اینیس و بخشی از آثار ادموند اسنو دارد. از سال ۱۹۶۳، برنامه فرهنگ و فناوری مک لوهان در دانشکده اطلاعات وظیفه تدریس و پیشبرد مکتب تورنتو را بر عهده داشته‌است.
چندین اثر قابل‌توجه در هنر و علوم انسانی در این دانشگاه مستقر است، ازجمله فرهنگ لغت زندگینامه کانادا از سال ۱۹۵۹ و آثار مونتاژ شده اراسموس از سال ۱۹۶۹ را نیز شامل می‌شود. درحالی‌که شواهد مستند باقیمانده از هنرهای نمایشی را در انگلیس قبل از پوریتن، جمع‌آوری و ویرایش می‌کند، علاوه بر این فرهنگ لغت انگلیسی قدیمی، واژگان اولیه زبان انگلیسی را از دوره آنگلوساکسون گردآوری می‌کند.
دانشکده‌ها
دانشگاه تورنتو دارای حدود ۷۰۰ رشته تحصیلی می‌باشد مانند: علوم انسانی، علوم اجتماعی، علوم زیست، علوم ریاضی و فیزیک، مدیریت و بازرگانی، علوم کامپیوتر، مهندسی، حرکت‌شناسی، تربیت بدنی، موسیقی و معماری. این دانشگاه همچنین دوره‌های دوم تخصصی را در رشته‌های آموزش، پرستاری، دندانپزشکی، داروسازی، حقوق و پزشکی را ارائه می‌نماید. دانشکده‌های این دانشگاه عبارت اند از:
ریاست دانشگاه
رئیس فعلی دانشگاه تورنتو مریک گرتلر استاد و محقق، دارای مدرک دکترا در رشتهٔ برنامه‌ریزی شهری  از دانشگاه هاروارد است و از سال ۲۰۱۳ ریاست این دانشگاه را به عهده گرفته‌است.
کتابخانه و مجموعه‌ها
کتابخانه‌های دانشگاه تورنتو حائز سومین رتبه در بین کتابخانه‌های دانشگاهی در آمریکای شمالی بعد از دانشگاه‌های هاروارد و ییل است، که بر اساس تعداد، تنوع و گستردگی مجلات و کتابها، رتبه‌بندی می‌شوند. مجموعه‌های آن شامل بیش از ۱۲ میلیون کتاب چاپ‌شده، ۱٫۹ میلیون کتاب دیجیتال، بیش از ۱۶۰٬۰۰۰ عنوان ژورنال و نزدیک به ۳۰٬۰۰۰ متر مواد بایگانی‌شده‌است. بزرگ‌ترین کتابخانه، کتابخانه روبارتس (به انگلیسی: Robarts)، دارای ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار منبع چاپی، ۴ میلیون و ۱۰۰ هزار میکروفورم و همچنین بیش از ۷۰۰ هزار منبع دیگرگونه است که مجموعه اصلی علوم انسانی و علوم اجتماعی را تشکیل می‌دهد. کتابخانه کتاب توماس فیشر یکی از بزرگ‌ترین مخازن کتاب‌ها و نسخه‌های نادر در دسترس عموم را تشکیل می‌دهد. ساختمان کتابخانه روبارتس یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های معماری بروتالیستی در آمریکای شمالی است. ساختمان کتابخانه اثر دانفورس توان است. این ساختمان از طرح مثلث یاری بسیار گرفته‌است و به همراه بنای کتابخانه کتابهای کم‌یاب توماس فیشر و همچنین ساختمان کلود بیسل که دانشکده اطلاعات را در خود جای داده یک مجموعه سه‌گانه را تشکیل می‌دهد. به بنای کتابخانه روبارتس به خاطر سبک ویژه معماری‌اش لقب دژ کتاب داده‌اند. مجموعه‌های آن از Papyri مصر باستان گرفته تا incunabula و libretti است؛ موضوعات موردتوجه شامل ادبیات انگلیس، غرب و کانادا، ارسطو، داروین، جنگ داخلی اسپانیا، تاریخ علم و پزشکی، کانادینا و تاریخ کتاب است. کتابخانه چنگ یو تونگ شرق آسیا دارای مجموعه‌ای نادر ۴۰۰۰۰ جلدی چینی از سلسله آهنگ (۹۶۰–۱۲۷۹) گرفته تا سلسله پادشاهی (۱۶۴۴–۱۹۱۱) است. کتابخانه ریچارد چارلز لی کانادا و هنگ‌کنگ دارای بزرگ‌ترین مجموعه تحقیقاتی برای مطالعات هنگ‌کنگ و کانادا-هنگ‌کنگ در خارج از هنگ‌کنگ است. علاوه بر این بقیه مجموعه‌های کتابخانه در کتابخانه‌های دانشکده‌ها پراکنده‌شده‌اند. این دانشگاه از سال ۲۰۰۵ با بایگانی اینترنت همکاری کرده‌است تا برخی از کتابخانه‌های خود را دیجیتالی کند.
رتبه‌بندی
در رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان توسط مؤسسه شانگهای در سال ۲۰۲۳، این دانشگاه در رتبه ۲۲ جهان و اول کانادا قرار گرفته‌است. در رتبه‌بندی دانشگاهی QS در سال ۲۰۲۳ این دانشگاه در رده ۲۱ جهان و اول کانادا قرار دارد. همچنین در رتبه‌بندی سال ۲۰۲۳ که توسط موسسه تایمز صورت گرفته‌است، دانشگاه تورنتو در رتبه ۱۸ دنیا و اول کانادا قرار گرفته‌است. بر اساس رتبه‌بندی توسط پایگاه یواس نیوز در سال ۲۰۲۲ این دانشگاه رتبه ۱۶ جهان و اول کانادا را از آن خود کرده‌است. در رتبه‌بندی مجله مکلینز (به انگلیسی: Maclean’s) در سال ۲۰۱۹ دانشگاه تورنتو رتبه اول را در میان دانشگاه‌های پزشکی کانادا را نیز کسب کرده‌است. دانشگاه تورنتو به مدت ۱۱ سال متوالی بین سال‌های ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۴ به عنوان دانشگاه برتر پزشکی در مجله مکلینز قرار گرفت. از سال ۲۰۰۹، این سازمان به ۲۲ مؤسسه ملی دیگر پیوست و از دادن اطلاعات به مجلات خودداری کرد. دانشکده‌های مدیریت، مهندسی، علوم کامپیوتر، بایولوژی و روان‌شناسی در سال ۲۰۲۰، توسط مجله مکلینز، به عنوان بهترین دانشکده‌ها در کانادا نامگذاری شد.
مجلات و روزنامه‌های دانشجویی
ورسیتی (به انگلیسی: The Varsity) یکی از قدیمی‌ترین روزنامه‌های دانشجویی است که از سال ۱۸۸۰ در حال انتشار است. این روزنامه در اصل یک اعلامیه روزانه بود، اما از آن زمان یک فرمت فشرده را اقتباس کرده و در حال حاضر در طول ترم‌های پاییز و زمستان به صورت هفتگی و در تابستان به‌صورت آنلاین منتشر می‌شود. همچنین، هارت هوس ریویو (به انگلیسی: Hart House Review) یک مجله ادبی است که به چاپ نثر، شعر، و هنر تجسمی از نویسندگان و هنرمندان کانادایی در حال ظهور می‌پردازد و یک روزنامه دولتی مستقل است که از سال ۱۹۷۸ منتشر می‌شود.
ورزش
تیمهای ورزشی ورسیتی بلوز (به انگیسی: Varsity Blues) در رقابتهای لیگ بین‌المللی و بین دانشگاهی در رشته‌های فوتبال گریدیرون، قایقرانی و هاکی روی یخ نشان دانشگاه تورنتو را به دوش می‌کشند. فوتبال آمریکای شمالی ریشه در دانشگاه تورنتو دارد و اولین بازی ضبط شده کالج فوتبال در کالج دانشگاهی تورنتو در اوایل دهه ۱۸۶۰ انجام شد. ورسیتی بلوز اولین مسابقه فوتبال بین دانشگاهی را در سال ۱۸۷۷ مقابل دانشگاه میشیگان انجام داد. از زمان آغاز فصل در سال ۱۸۹۸، تیم بلوز به چهار جام قهرمانی، دو جام حذفی و ۲۵ قهرمانی جام یِیتس، دست یافته‌است. با این حال، تیم فوتبال به دنبال آخرین قهرمانی خود در سال ۱۹۹۳، ضربه محکمی خورده‌است. از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۸، بلوز طولانی‌ترین باخت برای ۴۹ بازی پیاپی در تاریخ کانادا را متحمل شد. به دنبال این اتفاق، یک پیروزی در سال ۲۰۰۱ رخ داد که با ۱۸ بار شکست پس از ان مواجه شد. استادیوم ورسیتی از سال ۱۸۹۸ به عنوان زمین بازیهای اصلی فوتبال و برنامه‌های فوتبال خدمت کرده‌است. این مکان همچنین محل برگزاری مسابقات تیراندازی در بازی‌های آمریکایی ۲۰۱۵ بود. گروه هاکی روی یخ مردان که در سال ۱۸۹۱ شکل گرفت، میراث بسیاری را بر روی صحنه‌های ملی، حرفه‌ای و بین‌المللی هاکی باقی گذاشته‌است. کن اسمیث در دوره کارشناسی خود برای بلوز بازی می‌کرد و از سال ۱۹۲۳ تا ۱۹۲۶ مربی بلوز بود. هنگامی که اسمیث در سال ۱۹۲۷ در تورنتو مپل لیفس (به انگلیسی: Maple Leafs) مربیگری را بر عهده گرفت، تیم جدیدش با طرح بلوز آبی و سفید Varsity Blue’s آشنا شد. بلوز در رشته هاکی روی یخ در المپیک زمستانی ۱۹۲۸ رقابت کرد و موفق به کسب مدال طلا شد. در المپیک زمستانی ۱۹۸۰، سرمربی تیم بلوز، تام وات به عنوان کمک مربی تیم هاکی کانادا بود که در آن شش بازیکن به نام Varsity grads بازی می‌کردند. ورزشگاه Varsity، از زمانی که در سال ۱۹۲۶ افتتاح شد، منزلگاه دائمی برنامه‌های هاکی روی یخ بود. در شنا، تیم مردان ۱۶ بار از سال ۱۹۶۴ تاج ملی را بر عهده گرفته‌است، در حالی که تیم زنان ۱۴ بار از سال ۱۹۷۰ مدال طلا را کسب کردهاست. این باشگاه در سال ۱۸۹۷ تأسیس شد. باشگاه قایقرانی تورنتو قدیمی‌ترین باشگاه‌های پاروزنی است. این باشگاه در المپیک تابستانی ۱۹۲۴ موفق به کسب مدال نقره برای این کشور شد.
خوابگاه دانشجویی
این دانشگاه در حالی که بیش از ۶۶٬۴۰۰ دانشجو دارد، تنها برای دانشجویان سال اول لیسانس، ارائه خوابگاه را تضمین می‌کند. به‌طور سنتی، محله‌های مجاور دانشگاه محل اسکان دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تورنتو است. یک چهارم منطقه اطراف دانشگاه را دانشجویان تشکیل می‌دهند. همچنین، در سال ۲۰۰۴، دانشگاه یک هتل را خریداری و آنرا خوابگاه چست نات (به انگلیسی: Chestnut) نامگذاری کرد.
آنتیموان
آنتیموان (اِثمِد) از عنصرهای شیمیایی جدول تناوبی است. نماد شیمیایی آن Sb و عدد اتمی آن ۵۱ است. این عنصر در متنهای کهن فارسی به نام روی سخته یا روی سخته مصری نامیده شده‌است. نام آنتیموان از واژه یونانی "anti-monos" گرفته شده‌است که معنای "غیر تنهاً می‌دهد چرا که در گذشته شخصی به اسم باسط مصری ان را کشف و به عشقش که او را دوست داشت هدیه داد البته تصور بر این بود که این عنصر به صورت خالص وجود ندارد.
آنتیموان نیز همچون آلوتروپ، شبه فلزش دارای جلای فلزی سفید مایل به آبی و بسیار شکننده است. همچنین ساختار بلورین دارد و بلافاصله پوسته پوسته می‌شود. آنتیموان خالص و ترکیباتش بسیار سمی است؛ پس باید در کار با آن‌ها احتیاط لازم را به کار بست. منبع اصلی آنتیموان کانی به نام استیبنیت است که سولفیدی از آن عنصر است. همچنین در کانی‌های دیگر از جمله آلمینیت و گهگاهی به صورت خالص یافت می‌شود گر چه تا قرن هفدهم کسی نتوانسته بود آن را به شکل خالص از کانی جدا کند. آنتیموان در دمای اتاق با هوا واکنش نمی‌دهد اما روی شعله بلافاصله با نور درخشانی می‌سوزد و مقادیر فراوانی گازهای سفید تولید می‌کند. آنتیموان رسانایی ضعیف برای گرما و الکتریسیته است و به همین دلیل جز سازنه مناسبی در مواد نیمه رسانای میکروالکترونیکهاست. از نظر طبی، پودر حاصل از آنتیموان (سرمه) با استفاده از میله ای (میل سرمه دان) بر روی چشم زده می‌شود، که برای چشم بسیار مفید و عالی است.
خواص
آنتیموان عضوی از گروه ۱۵ جدول تناوبی است، یکی از عناصری که شبه فلز است و دارای الکترونگاتیوی ۲٫۰۵ است. آنتیموان در دمای اتاق در هوا پایدار است، اما در صورت گرم شدن با اکسیژن واکنش می‌دهد و تری‌اکسید آنتیموان، تولید می‌کند.
آنتیموان یک فلز خاکستری نقره ای و براق با سختی موس ۳ است که برای ساخت اجسام سخت خیلی نرم است. سکه‌های آنتیموان در استان گوئیژو چین در سال ۱۹۳۱ صادر شد اما دوام آن ضعیف بود و ضرب آن به زودی متوقف شد. آنتیموان در برابر حمله اسید ها مقاوم است.
چهار آلوتروپ آنتیموان شناخته شده‌است: یک شکل فلزی پایدار و سه فرم قابل جبران (انفجاری، سیاه و زرد). آنتیموان عنصری یک فلز براق شکننده و سفید نقره ای است. آنتیموان مذاب هنگامی که به آرامی خنک می‌شود، در یک سلول مثلثی متشکل می‌شود، هم شکل با آلبوم خاکستری آرسنیک. یک شکل انفجاری نادر از آنتیموان می‌تواند از الکترولیز تری کلرید آنتیموان تشکیل شود. هنگامی که با استفاده از یک تیز خراشیده می‌شود، یک واکنش گرمازایی رخ می‌دهد و بخارهای سفید به صورت فرم‌های آنتیموان فلزی داده می‌شوند. هنگامی که با یک گلدان در هاون مالیده می‌شود، یک انفجار شدید اتفاق می‌افتد. آنتیموان سیاه با خنک شدن سریع بخار آنتیموان تشکیل می‌شود. ساختار بلوری آن همانند فسفر قرمز و آرسنیک سیاه است. در هوا اکسید می‌شود و ممکن است خود به خود شعله‌ور شود. در دمای ۱۰۰ درجه سانتیگراد، به تدریج به شکل پایدار تبدیل می‌شود. آلوتروپ زرد آنتیموان بی‌ثبات‌ترین است. این تنها با اکسیداسیون استیبین در دمای ۹۰ درجه سانتی گراد تولید شده‌است. بالاتر از این دما و در نور محیط، این آلوتروپ متاستاز به آلوتروپ سیاه پایدارتر تبدیل می‌شود.
ایزوتوپ‌ها
آنتیموان دارای دو ایزوتوپ پایدار است: 121Sb با فراوانی طبیعی ۵۷٫۳۶٪ و 123Sb با فراوانی طبیعی ۴۲٫۶۴٪. همچنین دارای ۳۵ رادیوایزوتوپ است که طولانی‌ترین عمر آن 125Sb با نیمه عمر ۲٫۷۵ سال است. علاوه بر این، ۲۹ حالت قابل تبدیل شدن مشخص شده‌است. پایدارترین آنها 120m1Sb با نیمه عمر ۵٫۷۶ روز است. ایزوتوپ‌هایی که سبک‌تر از 123Sb پایدار هستند، با پوسیدگی β + متلاشی می‌شوند و آنهایی که سنگین تر هستند، با برخی استثناها، با پوسیدگی β− متلاشی می‌شوند.
رخداد
فراوانی آنتیموان در پوسته زمین ۰٫۲ تا ۰٫۵ قسمت در میلیون تخمین زده می‌شود، قابل مقایسه با تالیم ۰٫۵ قسمت در میلیون و نقره در 0.07 ppm. حتی اگر این عنصر فراوان نباشد، در بیش از ۱۰۰ گونه معدنی یافت می‌شود. آنتیموان گاهی خالص یافت می‌شود، اما بیشتر در سولفید استیبنیت یافت می‌شود که ماده معدنی غالب است.
کاربرد
حدود ۶۰٪ آنتیموان در بازدارنده‌های شعله مصرف می‌شود و ۲۰٪ در آلیاژهای باتری، یاتاقان‌های ساده و لحیم‌ها استفاده می‌شود.
بازدارنده‌های شعله
آنتیموان عمدتاً به عنوان تری‌اکسید برای ترکیبات ضد شعله استفاده می‌شود، همیشه در ترکیب با بازدارنده‌های شعله هالوژنه به جز در پلیمر های حاوی هالوژن. اثر بازدارندهٔ شعله تری‌اکسید آنتیموان در اثر تشکیل ترکیبات آنتیموان هالوژنه، که با اتم‌های هیدروژن و احتمالاً با اتم‌های اکسیژن و رادیکال‌های OH واکنش نشان می‌دهند، باعث مهار آتش می‌شود. بازارهای این بازدارنده‌های شعله شامل لباس کودکان، اسباب بازی‌ها، هواپیماها و روکش صندلی‌های اتومبیل است. همچنین برای مواردی مانند روکش موتور هواپیمای سبک به رزین‌های پلی استر در کامپوزیت‌های فایبرگلاس اضافه می‌شوند. این رزین در حضور شعله ای از خارج می‌سوزد، اما با برداشته شدن شعله خارجی خاموش می‌شود.