cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دی‌ان‌ای میتوکندریایی
وراثت میتوکندریایی
در اغلب پرسلولی‌ها دی‌ان‌ای میتوکندریایی از مادر به ارث می‌رسد. مکانیسم‌های این توارث عبارت است از یک رقیق‌سازی ساده (یک سلول تخم شامل ۱۰۰ هزار تا یک میلیون مولکول دی‌ان‌ای میتوکندریایی است در صورتی که یک اسپرم تنها شامل ۱۰۰ تا هزار عدد از آن‌هاست)، کاهش دی‌ان‌ای میتوکندریایی اسپرمی در یک تخم بارور شده و حداقل در تعداد کمی از جانداران ناکامی دی‌ان‌ای‌های میتوکندریایی اسپرمی در ورود به تخم، فارغ از این‌که چه مکانیسمی مؤثر واقع شود این الگوی تک‌والدی بودن دی‌ان‌ای میتوکندریایی در اکثر جانوران، گیاهان و قارچ‌ها دیده شده‌است.
وراثت ماده
برخی تکنیک‌های لقاح مصنوعی به‌ویژه تزریق یک اسپرم به درون یک تخمک ممکن است با این فرایند تداخل کند. این حقیقت که دی‌ان‌ای میتوکندریایی از طریق مادری به ارث می‌رسد محققان را قادر می‌سازد تا سلسلهٔ نسل مادری را طی زمان ردیابی کنند (به طریق مشابه دی‌اِن‌اِی‌ کروموزوم Y که از طریق پدری به ارث می‌رسد برای دنبال کردن سلسلهٔ نسل پدری به‌کار می‌رود). این کار در انسان‌ها به وسیلهٔ آنالیز توالی یک یا چند بخش از نواحی کنترل (HVR1 یا HVR2) بس متغیر (hypervariable)، مولکول دی‌ان‌ای میتوکندریایی و در قالب یک آزمایش دی‌ان‌ای تبارشناسی انجام می‌شود.HVR1 از حدود ۴۴۰ جفت‌باز (Base pair) تشکیل شده‌است. این ۴۴۰ جفت‌باز با نواحی ‌کنترل افراد دیگر (اشخاص دیگر یا منابع موجود در دیتابیس) به منظور مشخص کردن شجرهٔ مادری مقایسه می‌شوند. vila et al نتایج تحقیقات تبارشناسی نوعی سگ بومی را تا درندگان منتشر کرده‌است. مفهوم حوای میتوکندریایی نیز بر اساس تحلیلی مشابه بنا شد تا از طریق ردیابی نسل در طول زمان ریشهٔ اولیهٔ بشر را کشف کند.
از آن‌جا که دی‌ان‌ای میتوکندریایی به‌طور کامل بکر نمانده و نرخ جهش سریعی دارد، می‌تواند برای بررسی روابط فرگشتی جانداران مفید واقع شود. در واقع می‌توان توالی دی‌ان‌ای‌های میتوکندریایی آران‌ای حامل در گونه‌های مختلف مشخص کرد و با مقایسهٔ آن‌ها یک درخت فرگشتی ترسیم کرد. از آنجا که دی‌ان‌ای میتوکندریایی از مادر به فرزند منتقل می‌شود می‌توان از آن به‌عنوان ابزاری مفید در تحقیقات تبارشناسی برای پیدا کردن اجداد مادری فرد استفاده کرد.
وراثت نر
مشاهده شده است که میتوکندری در بعضی از گونه‌ها مانند صدف‌ها می‌تواند از پدر به ارث برسد. همچنین وراثت پدری میتوکندری در برخی حشرات چون مگس میوه، زنبور عسل و برخی جیرجیرک‌ها نیز گزارش شده‌است. شواهد حاکی از این هستند که توارث پدری میتوکندری در میان پستانداران بسیار نادر است. به‌طور مشخص نتایج ثبت شده‌ای در مورد موش‌ها موجودند که میتوکندری‌های پدری پس زده شده‌اند. این مسئله در میان گوسفندان و همچنین گاوهای شبیه‌سازی شده یافت شده است و همچنین در یک مورد خاص انسانی.
ساختار
در انسان‌ها و احتمالاً به‌طور کلی در همهٔ پرسلولی‌ها در هر سلول بین ۱۰۰ تا ۱۰۰۰۰ کپی متفاوت از دی‌ان‌ای میتوکندریایی موجود است (سلول تخم و اسپرم استثنا هستند). در پستانداران هر مولکول دی‌ان‌ای میتوکندریایی حلقوی ۲رشته‌ای شامل ۱۵۰۰۰–۱۷۰۰۰ جفت‌باز است. ۲ رشتهٔ دی‌ان‌ای میتوکندریایی بر اساس محتوی هستهٔ آن‌ها با هم متفاوت می‌شوند به‌طوری‌که رشتهٔ با گوانین بیشتر رشتهٔ سنگین‌تر و رشتهٔ با سیتوزین بیشتر با عنوان رشتهٔ سبک یاد می‌شوند. در یک مجموع ۳۷ ژنی، رشتهٔ سنگین ۲۸ ژن و رشتهٔ سبک ۹ ژن را کد می‌کند. در این ۳۷ ژن ۱۳ تا برای پروتئین‌ها (پلی‌پپتیدها)، ۲۲ تا برای آران‌ای‌های حامل و دو تا برای زیرواحدهای کوچک و بزرگ آران‌ای‌های ریبوزومی هستند. این الگو همچنین در میان اکثر پرسلولی‌ها مشاهده شده‌است. با این وجود در برخی از موارد یکی یا چند مورد از ۳۷ ژن غایب‌اند و محدودهٔ اندازهٔ دی‌ان‌ای‌های میتوکندریایی بزرگ‌تر است. حتی در میان گیاهان و قارچ‌ها تغییرات بزرگ‌تری در محتوای ژنتیکی و اندازهٔ دی‌ان‌ای‌های میتوکندریایی مشاهده شده‌است. همچنین به‌نظر می‌رسد یک زیرمجموعه از ژن‌ها وجود دارد که در همهٔ سلول‌های یوکاریوتی حضور دارد (به استثنای بعضی موارد که به‌طور کلی میتوکندری ندارند). برخی گونه‌های گیاهی مقادیر بسیار زیادی دی‌ان‌ای میتوکندریایی دارند (۲۵۰۰۰۰۰ جفت‌باز در مولکول دی‌ان‌ای میتوکندریایی) با این وجود به طرز غیرمنتظره‌ای حتی این دی‌ان‌ای‌های میتوکندریایی بزرگ، تعداد و انواع برابری ژن در مقایسه با گیاهان با دی‌ان‌ای میتوکندریایی کوچک‌تر دارند.
زنجیرهٔ انتقال
ژنوم میتوکندریایی شامل ۱۳ ژن کدکنندهٔ پروتئین است. بسیاری از این ژن‌ها زنجیرهٔ انتقال را کد می‌کنند.
آران‌ای ریبوزومی (rRNA)
آران‌ای ریبوزومی میتوکندریایی توسط MT-RNR1 (12s) و MT-RNR2 (16s) کد می‌شود.
آران‌ای حامل (tRNA)
ژن‌های زیر، آران‌ای حامل را کد می‌کنند:
بیماری‌های ژنتیکی
جهش در mtDNA می‌تواند منجر به شماری از بیماری‌های ژنتیکی مانند exercise intolerance و سندروم کرنز-سایر (kss) شود که می‌تواند سبب کاهش کارکرد قلب، چشم‌ها و حرکات ماهیچه شود. برخی شواهد حاکی از انند که این نقص‌ها نقش اساسی در فرایند پیری دارند.
کاربرد در شناسایی
در انسان‌ها دی‌ان‌ای میتوکندریایی، تعداد ۱۶۵۶۹ بلوک سازندهٔ دی‌ان‌ای (جفت‌های باز) را شامل می‌شود که نمایش دهندهٔ بخشی از مجموع دی‌ان‌ای موجود در سلول است. برخلاف دی‌ان‌ای هسته که از هر دو والد به ارث می‌رسد و در آن ژن‌ها طی فرایند نوترکیبی چینشی تازه می‌یابند در دی‌ان‌ای میتوکندریایی معمولاً از والد به فرزند تغییری مشاهده نمی‌شود. با این وجود دی‌ان‌ای میتوکندریایی نیز دچار نوترکیبی می‌شود و این کار را با کپی‌هایی از خودش در یک میتوکندری واحد انجام می‌دهد. به این دلیل و نیز به‌دلیل این‌که در جانوران، دی‌ان‌ای میتوکندریایی نرخ جهش بالاتری نسبت به دی‌ان‌ای هسته دارد مولکول دی‌ان‌ای میتوکندریایی ابزاری قوی برای ردیابی نسل‌ها از طریق مادری است و از این طریق برای جستجوی اجداد بسیاری از گونه‌ها در طول صدها نسل به‌کار می‌رود. دی‌ان‌ای میتوکندریایی انسان همچنین می‌تواند برای شناسایی افراد به‌کار رود. مراکز پزشکی قانونی گاهی۰ مقایسه‌های دی‌ان‌ای میتوکندریایی را برای شناسایی بقایای انسانی و به ویژه شناسایی بقایای اسکلت‌های قدیمی به کار می‌برند. گرچه دی‌ان‌ای میتوکندریایی برخلاف دی‌ان‌ای هسته تنها مختص به یک شخص نیست اما می‌توان با استفاده مشترک از ان و شواهد دیگر (مانند شواهد ریخت‌شناسی، شواهد مکانی و...) عمل شناسایی را انجام داد. همچنین به عنوان گواهی سلبی نیز عمل می‌کند. بسیاری از محققان معتقدند دی‌ان‌ای میتوکندریایی نسبت به دی‌ان‌ای هسته‌ای ابزار بهتری برای شناسایی بقایای اسکلت‌های قدیمی است زیرا به‌دلیل وجود کپی‌های زیاد از دی‌ان‌ای میتوکندریایی در سلول احتمال به‌دست آوردن یک نمونهٔ مفید افزایش می‌یابد و به این خاطر که یک همسانی با یک ارتباط زنده بسیار محتمل است حتی اگر فواصل نسلی مادری زیادی آن‌ها را از هم جدا کند. جسد یک تبهکار معروف آمریکایی از همین طریق و به وسیلهٔ مقایسهٔ دی‌ان‌ای میتوکندریایی او با یکی از بستگان مسیر دختری وی مشخص شد. همین‌طور تشخیص هویت برخی از اعضای خاندان سلطنتی روسیه به‌وسیلهٔ مقایسه با اقوام مادری آن‌ها.
میزان کم جمعیت مؤثر و نرخ جهش سریع (در جانوران) دی‌ان‌ای میتوکندریایی را برای یافتن روابط ژنتیکی بین افراد و گروه‌ها در یک گونهٔ خاص و همچنین شناسایی و دسته‌بندی فیلوژنی بین گونه‌های مختلف ابزاری مناسب ساخته‌است البته مشروط به این‌که این گونه‌ها ارتباطشان از هم خیلی دور نباشد. این کار به این شکل صورت می‌گیرد که ابتدا توالی دی‌ان‌ای میتوکندریایی افراد یا گونه‌های مختلف مشخص می‌شود و آن‌گاه بر حسب رابطه‌ای که این توالی‌ها با هم دارند شبکه‌ای ایجاد می‌شود که درخت فیلوژنتیک نام دارد.
تاریخچه
دی‌ان‌ای میتوکندریایی در ۱۹۶۰ توسط مارگریت ام.کی. ناس و سیلوان ام. کی ناس و به وسیلهٔ میکروسکوپ الکترونی و همچنین توسط الن هاسلبروز، هانس تاپی و گاتفرید شاتز به‌وسیلهٔ آزمایش‌های بیوشیمیایی روی بخش‌های به‌شدت خالص شدهٔ میتوکندری کشف گردید.
اوبراتان
اوبراتان یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه پلهریموو واقع شده‌است. اوبراتان ۳۲٫۰۸ کیلومتر مربع مساحت و ۸۳۵ نفر جمعیت دارد و ۵۷۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ور، ویرجینیای غربی
ور شهری در ایالت ویرجینیای غربی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۸۶۲ نفر بوده‌است.
موقعیت جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
ملی‌گرایی مصری
ملی‌گرایی مصری یا ناسیونالیست مصری به ملی‌گرایی و تمدن مصر به شکل عمومی اشاره دارد و بر وحدت مردم مصر با چشم پوشی از نژاد یا دین تأکید دارد. مصری‌ها نخستین دولت ملی‌گرا را در ۳۱۵۰ سال قبل از میلاد تأسیس کردند و آثار به‌جا مانده از تمدن آن‌ها از زمان فرعونیان در اطراف نیل بین سال‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ میلادی کشف شد. بیشتر حرکت‌های ابتدائی ملی‌گرای مصری در قرن ۱۹ میلادی، عنصر عربی یا مسئله عربی در آن وجود نداشت.
زینل‌آباد (خمین)
زینل‌آباد یا قلعه‌نو روستایی در دهستان رستاق بخش مرکزی شهرستان خمین استان مرکزی ایران است.
۱ خرداد
۱ خرداد شصت و سومین روز از سال در گاه شماری خورشیدی است. به پایان سال ۳۰۲ روز (۳۰۳ روز در سال کبیسه) مانده‌است.
۶۱ (قمری)
سال ۶۱ هجری قمری. این سال با دوشنبه آغاز می‌شود. نخستین روزش برابر است با ۱۲ مهر ۵۹ هجری خورشیدی و ۱ اکتبر ۶۸۰ (میلادی). اول محرم این سال برابر با ۴م اکتبر سال ۶۸۰ میلادی است.
گوشین
گوشین روستایی در دهستان نه بخش مرکزی شهرستان نهبندان استان خراسان جنوبی ایران است. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰ جمعیت این روستا ۹۱ نفر (در ۳۱ خانوار) بوده است.
جدول نوکلیدها
جدول نوکلیدها یک نمودار دو بعدی است که محور Y آن عدد اتمی (تعداد پروتون‌ها) و محور X آن نشان دهنده عدد نوترون (تعداد نوترون‌ها) است. هر نقطه در این نمودار نشان دهنده یک نوکلید است که می‌تواند یک نوکلید واقعی یا یک نوکلید فرضی باشد.
ولسوالی احمدآباد
احمدآباد یکی از ولسوالی‌های ولایت پکتیا در خاور افغانستان است. جمعیت آن در سال ۲۰۰۶ میلادی، ۳۵،۶۷۳ نفر اعلام شده‌است.
یواس‌اس لکسینگتون (۱۸۲۵)
یواس‌اس لکسینگتون (۱۸۲۵) یک کشتی بود که طول آن 127 ft بود. این کشتی در سال ۱۸۲۵ ساخته شد.
عقاب تک‌زی تاج‌دار
عقاب تک‌زی تاج‌دار نام یک گونه از سرده سارگپه‌های خروسی است.
سنجاب زمینی کوچک
سنجاب زمینی کوچک نام یک گونه از سرده دانه‌دوست‌ها است.
مداکتیک، نیوبرانزویک
مداکتیک، نیوبرانزویک (به انگلیسی: Meductic, New Brunswick) یک منطقهٔ مسکونی در کانادا است که در نیوبرانزویک واقع شده‌است.
کمانگران
کمانگران روستایی از توابع بخش قلقل‌رود شهرستان تویسرکان در استان همدان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان میان رود قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۱۸۵ نفر (۶۷ خانوار) بوده‌است.
ولسوالی جاجی
جاجی یکی از ولسوالی‌های ولایت پکتیا در خاور افغانستان است. جمعیت آن در سال ۲۰۰۶ میلادی، ۶۱،۴۰۴ نفر اعلام شده‌است.
نوکیا ۱۶۰۰
قابلیت ها:10 تماس دریافتی/10 تماس بی پاسخ/10 تماس گرفته شده
شبکه:2g GSM
نمایشگر:lcd 65.635 رنگ 2 اینچ
ساعت گویا
قابلیت اماده باش تا450 ساعت
زمان صحبت تا:5 ساعت و50 دقیقه
موجود دربازار
اعتبارسنجی نشر
ارزیابی منابع اطلاعاتی در حقیقت پاسخ به این سؤال است که آیا یک کتاب خاص یک عنوان مجله یا هر منبع اطلاعاتی دیگر با عنوان و مشخصات خاص ارزش تهیه و خرید را دارند یا نه ؟ هریک از معیارهای ارزیابی در تمامی انواع منابع اطلاعاتی و موضوعات اهمیت یکسانی ندارند. برای مثال در مورد اطلاعات تجاری سرعت روزآمد کردن بسیار اساسی و مهم است، در حالی که برای اطلاعات علمی صحت واعتبار علمی منابع ارزش بیشتری دارد.
دهستان قزقانچای
دهستان قزقانچای دهستانی در بخش ارجمند شهرستان فیروزکوه، استان تهران در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۹۳۱ نفر (۷۲۴ خانوار) بوده‌است.
اعتبارسنجی نشر
معیارهای ارزیابی
مهم‌ترین عواملی که در ارزیابی یک منبع اطلاعاتی و انتخاب آن مؤثر است عبارتند از:
محتوا قیمت تاریخ نشر نویسنده ناشر سطح نمایه و کتابنامه مشخصات فیزیکی
منابع
حمید محسنی.مجموعه سازی و خدمات تحویل مدرک؛تهران:نشرکتابدار۱۳۸۲
اوبریستوی
اوبریستوی یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه میلنیک واقع شده‌است. اوبریستوی ۱۵٫۵۲ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۲۰۷ نفر جمعیت دارد و ۱۶۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
اقاللایا
اقاللایا (به انگلیسی: Aghalaya) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در کارناتاکا واقع شده‌است.
واردنسویل، ویرجینیای غربی
واردنسویل شهری در ایالت ویرجینیای غربی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۷۱ نفر بوده‌است.
یلنا کنداکاوا
یلنا کنداکاوا فضانورد اهل کشور روسیه است که در March 30, 1957 در میتیشچی زاده شد. وی در مأموریت سایوز تی‌ام-۲۰، ایستگاه فضایی میر، اس‌تی‌اس-۸۴ حضور داشته است.
حشمتیه (خمین)
حشمتیه (خمین)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمین در استان مرکزی ایران است.آستان مقدس خدیجه خاتون (س) در این روستا می باشد.
جمعیت
این روستا در دهستان رستاق قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۵۷ نفر (۲۴۴خانوار) بوده‌است.
منابع
روستای حشمتیه در ۸کیلومتری جنوب غربی خمین واقع شده،لهجه مردم این روستا فارسی پهلوی بوده و گویی دست نخورده باشد
ونسا هسلر
ونسا هسلر متولد ۲۱ ژانویه ۱۹۸۸ در شهر رُم مُدل و هنرپیشه ایتالیایی است.
زندگی‌نامه
او دارای دودمان آمریکایی می‌باشد. پدرش جان از اهالی واشینگتن دی سی و مادرش گابریلا از ایتالیا بود.
ونسا تا ۸ سالگی در رُم زندگی کرد و پس از آن به شهر محل تولد پدرش مهاجرت کردند. ونسا از پانزده سالگی در حرفه مُدلینگ فعالیت داشته‌است و تصویر او در نشریات ایتالیایی و آلمانی بارها چاپ شده‌است.
هسلر همچنین نقش اول فیلم «برای یک شب عاشقی» را بازی کرده‌است که در سال ۲۰۰۸ در دو قسمت از تلویزیون ایتالیا پخش شد. وی در سال ۲۰۱۲ در مینی‌سریال دختر سروان نقش‌آفرینی نمود.
برخی آژانس‌های مُد که ونسا هسلر با آنها همکاری کرده‌است:
سیمان
سیمان ماده‌ای است که روی سطح اجسام جامد اعمال می‌شود تا آنها را محکم به هم بچسباند یا به عبارت دقیق‌تر، ماده پودری است که پس از مخلوط شدن با آب، به حالت نرم و خمیری درآمده (که پس از خشک شدن سفت می‌شود) و برای چسباندن سنگ‌ها، آجرها، بلوک‌ها و غیره در ساخت‌وساز استفاده می‌شود. سیمان می‌تواند به عنوان مواد چسبنده‌ای تعریف شود که قادر است قطعات یا توده‌های مواد جامد را به یکدیگر متصل کرده و یک کل فشرده ایجاد کند. چنین تعریفی شامل تعداد زیادی از مواد بسیار متفاوت است که اشتراکات کمی با یکدیگر دارند، اما معمولاً منظور از سیمان، ماده‌ای است که می‌تواند حالت خمیری پیدا کرده و از آن برای چسباندن آجر، بلوک، و سنگ‌ها به یکدیگر استفاده می‌شود. از آنجایی که جزء غالب در اکثر این مواد، ترکیبات آهکی است، منظور از سیمان، معمولاً «سیمان‌های آهکی» است. طبق تعریف مونومری مانند متیل متاکریلات می‌تواند سیمان خوانده شود که در محل پلیمریزه و سخت می‌شود و بیشتر در ایالات متحده از آن برای وصله زدن و تعمیر جاده‌ها استفاده می‌شود، با این حال، استفاده از این چنین مواد گران‌قیمتی در مقایسه با استفاده از سیمان‌های معدنی، که سیمان پرتلند برترین آنهاست، بسیار محدود است.
سیمان پرتلند یک ماده کلسینه شده متشکل از آهک و سیلیکات است که با ماسه و سنگ مخلوط می‌شود و پس از هیدراته شدن، یک ماده خمیری تشکیل می‌دهد که سفت شده و به یک ماده سنگ‌مانند تبدیل می‌شود. استفاده از سیمان پرتلند در مهندسی عمران و ساختمان سازی به قدری گسترده‌است که معمولاً منظور از سیمان، سیمان پرتلند است.
سیمان‌ها را می‌توان به سیمان‌های هیدرولیک و غیر هیدرولیک تقسیم کرد. سیمانی که پس از سفت شدن حتی زمانی که در زیر آب نگهداری می‌شود، استحکام آن افزایش می‌یابد، هیدرولیک نامیده می‌شود. سیمان غیر هیدرولیک در شرایط مرطوب یا زیر آب سفت نمی‌شود. بلکه در هنگام خشک شدن سفت می‌شود و با دی اکسیدکربن موجود در هوا واکنش می‌دهد. پس از سفت شدن در برابر حمله مواد شیمیایی مقاوم است.
تولید جهانی سیمان حدود چهار میلیارد تن در سال است که حدود نیمی از آن ساخت چین است. اگر صنعت سیمان یک کشور بود، سومین تولیدکننده دی‌اکسید کربن در جهان با ۲٫۸ میلیارد تن بود که تنها چین و ایالات متحده از آن پیشی می‌گرفتند. واکنش کلسینه اولیه در تولید سیمان مسئول حدود ۴٪ انتشار جهانی CO2 است. فرایند کلی مسئول حدود ۸٪ از انتشار جهانی CO2 است، زیرا کوره سیمانی که در آن واکنش رخ می‌دهد معمولاً توسط زغال‌سنگ یا کک نفتی به دلیل شعله قوی مورد نیاز برای گرم کردن کوره توسط انتقال حرارت تابشی کار می‌کند.
پیش‌بینی می‌شود اندازه بازار جهانی سیمان تا سال ۲۰۲۵ به ۶۸۲٫۳ میلیارد دلار برسد. سیمان سبز یک جایگزین سازگار با محیط زیست برای سیمان سنتی است که می‌تواند انتشار کربن در سایت‌های ساختمانی را تا ۴۰ درصد کاهش دهد. انتظار می‌رود اندازه بازار جهانی سیمان سبز تا سال ۲۰۲۴ به ۳۷٫۷۵ میلیارد دلار برسد.
تاریخچه سیمان
سیمان یا سمنت واژه‌ایست که از لغت سمنتوم رومی گرفته شده و قدمت آن به پیش از میلاد می‌رسد. مصرف آن در ساختمان پانتئون شهر رم واقع در ایتالیا که مربوط به ۲۷ سال قبل از میلاد است، دیده شده‌است. در ساختمان گنبد این بنا که ۴۳ متر قطر دارد، مخلوطی از خرده‌سنگ و آهک پخته به کار رفته‌است.
ولی کشف سیمان به شکل امروز مربوط است به یک نفر بنای انگلیسی بنام ژوزف اسپدین که از پختن آهک و خاک رس در حرارت بالا و آسیاب کردن آن موفق شد ابتدایی‌ترین نوع سیمان را کشف نموده و آن را در تاریخ ۲۱ اکتبر ۱۸۲۴ به نام خود در انگلستان ثبت نماید و نام محصول به دست آمده را سیمان پرتلند گذاشت. علت این نامگذاری همان‌طور که گفته شد آن است که سیمان از سمنتوم رومی گرفته شده‌است و پرتلند نام جزیره‌ایست در انگلستان که رنگ سیمان پس از سخت شدن به رنگ سنگ‌های ساحلی این جزیره در می‌آید، به همین دلیل نام پرتلند را به دنبال سیمان برای آن انتخاب نموده‌اند. البته قبل از ژوزف اسپدین، اشخاص دیگری در فرانسه و انگلستان از پختن خاک رس و سنگ آهک مصالح مشابهی به دست آوردند ولی هیچ‌کدام کار خود را دنبال نکرده و محصول خود را به ثبت نرساندند، ژوزف اسپدین نخستین شخصی بود که سیمان را در اوایل قرن نوزدهم در انگلستان به ثبت رسانده و آن را ابتدا برای ساخت فانوس دریایی مورد استفاده قرار داد.
تاریخ علم سیمان
قرون ۱۸ و ۱۹ زمان کشف بسیاری از پدیده‌ها بود و توجه زیادی به پدیده‌های علمی و طبیعی توسط دانشمندان و محققین می‌شد. یکی از پدیده‌هایی که مورد توجه زیادی بود گیرش و سخت شدن ملات‌ها بود. از جمله این مواد، خواص هیدرولیکی ملات‌ها بود که در سال ۱۷۵۶ توسط «جان اسمیتون» انگلیسی کشف گردید. نامبرده به خواص مهم ترکیبات موجود در خاک رس، گیرش هیدرولیک و خاصیت سخت شدن این ترکیبات پی برد. این اکتشاف در پی تحقیقات او برای ربودن جایزه مسابقه‌ای بود که تحت عنوان بهترین ملات جهت تجدید بنای «فانوس دریایی ادی استون» مطرح شده بود و اسمیتون طی تحقیقات خود متوجه شد که بهترین ملات از پختن نوعی سنگ آهک به دست می‌آید که در آن مخلوط سنگ، مقداری خاک رس نیز وجود داشته باشد. دنبال کردن این کشف توسط آقایان هیگینز و پارکر سرنخ اکتشافات بعدی بود تا اینکه اولین اقدام بشر در زمینه تهیه مخلوط مصنوعی از سنگ آهک و خاک رس برای تهیه سیمان آبی به نام آقای ویکت فرانسوی ثبت شد. اما نهایتاً افتخار نهایی نصیب آجرچین انگلیسی به نام جوزف اسپیدین شد. او موفق شد از پختن مخلوطی از سنگ آهک و خاک رس (به نسبت متفاوت و به صورت دوغاب) در درجه حرارت بالا به نوعی آهک آبی فوق‌العاده جالب دست یابد که نام آن را سیمان پرتلند گذاشت و در ۲۱ اکتبر ۱۸۲۴ سیمان ساخته شده خود را به ثبت رسانده و لوح تقدیر از جرج چهارم دریافت کند. علت این نامگذاری هوشیارانه شباهت خیلی زیاد رنگ آن با نوعی سنگ آهک موجود در جزیره پرتلند انگلیس است. سیمان ساخته شده او واقعاً بهتر و عالی‌تر از تمام سیمان‌های قبلی بوده و دارای مقاومت بیشتری بود. به همین علت از آن در ساخت پارلمان جدید انگلستان که از سال ۱۸۴۰ تا ۱۸۵۲ طول کشید، استفاده گردید. بدین ترتیب بشر وارد عصر تولید صنعتی سیمان شد و برای اولین بار در تاریخ صنعتی، نخستین مؤسسه استاندارد تولید توسط تولیدکنندگان سیمان در کشور آلمان به وجود آمد؛ لذا سیمان اولین محصول صنعتی است که دارای استاندارد تولید شده‌است. تولید صنعتی سیمان پرتلند از اوایل قرن ۱۹ با کوره‌های دارای ۵تن ظرفیت در هفته که کاملاً شبیه به کوره‌های آهک‌پزی بوده شروع و به مرور هماهنگ با افزایش تقاضا برای این کالای معجزه‌گر ابداعاتی در ساختمان کوره‌ها و نحوه تولید صورت گرفت. بالاخره با ابداع کوره‌های دوار، قدم عظیمی در جهت پاسخگویی به بازار مصرف برداشته شد. ثمره ۸۰ سال کار و استفاده از تکنولوژی دوار سیمان منتهی به ساخت کوره‌هایی با ظرفیت ۱۰۰٫۰۰۰ تن کلینکر در روز شده‌است. اکنون هزاران کوره در کلیه نقاط دنیا هر جا که معادن سنگ آهک و خاک‌رس وجود داشته باشد، مشغول به تولید سیمان است.
سیمان پرتلند
برای تولید سیمان پرتلند، سنگ آهک (کربنات کلسیم) و سایر مواد که حاوی نسبت‌های مناسبی از موادی حاوی اکسیدهای کلسیم، سیلیسیم، آلومینیوم و آهن باشند، خرد و آسیاب می‌شوند تا به یک پودر خام آرد مانند تبدیل شوند. این مواد در یک کوره یا کیلن (Kiln) گرم می‌شوند، تا ابتدا کربنات کلسیم با آزاد کردن دی اکسیدکربن به اکسید کلسیم تجزیه گردد و سپس اکسید کلسیم را با اجزای دیگر واکنش دهد تا سیلیکات‌های کلسیم و آلومینات‌ها تشکیل شوند که در دماهای سوزاننده‌ای تا ۱۴۵۰ درجه سلسیوس تا حدودی ذوب می‌شوند. محصولاتِ واکنش، از کوره به شکل مواد گلوله‌ای تیره‌ای خارج می‌شوند که به آنها کلینکر (clinker) می‌گویند. کلینکر در نهایت با نسبت کمی از گچ (برای کنترل سرعت هیدراتاسیون) آسیاب می‌شود و محصولی ریز به دست می‌آید که به آن سیمان می‌گویند.
ترکیب سیمان پرتلند از کارخانه‌ای به کارخانه دیگر به دلیل مشخصات سیمان و کانی‌شناسی مواد موجود متفاوت است. با این حال، به‌طور کلی، یک مخلوط یوتکتیک به دنبال آن است که گرمای ورودی مورد نیاز برای کلینکرینگ و هزینه کل مواد خام را به حداقل برساند و در عین حال سیمانی با عملکرد قابل قبول تولید کند. تجزیه و تحلیل تقریبی برای مخلوط خام بر اساس احتراق، یا برای کلینکر، عبارت است از:
سیمان پرتلند سفید
ساخت سیمان پرتلند سفید به مواد اولیه مناسب و با دقت انتخاب شده و فرآوری خاصی نیاز دارد تا از آلودگی در حین تولید جلوگیری شود که بر سفیدی محصول تأثیر منفی می‌گذارد. رنگ خاکستری سیمان پرتلند معمولی عمدتاً به دلیل محتوای اکسید آهن ایجاد می‌شود، بنابراین باید در سیمان پرتلند سفید تا حد امکان پایین نگه داشته شود. مواد اولیه برای تولید سیمان پرتلند سفید گچ یا سنگ آهک و خاک رس چینی است که به دلیل محتوای کم اکسید آهن آنها انتخاب می‌شوند. از چهار فاز اصلی سیمان پرتلند، معمولاً فقط فاز آلومینوفریت کلسیم (C4AF) اساساً رنگی است و این ماده رنگ خاکستری مشخصی را به سیمان پرتلند می‌دهد. محتوای کروم و اکسید منگنز نیز ممکن است تأثیر قابل توجهی بر رنگ سیمان پرتلند داشته باشد. به‌طور کلی، هر چه محتوای C4AF بیشتر باشد، رنگ آن خاکستری تیره‌تر است. برای سیمان پرتلند سفید لازم است که محتوای Fe2O3 به زیر ۰٫۴٪ کاهش یابد. کاهش بیشتر در زیر این سطح تنها تأثیر کمی در افزایش سفیدی دارد.
اگرچه هیچ استاندارد خاصی برای تولید سیمان سفید در اروپای غربی وجود ندارد، چنین سیمانی معمولاً برای مطابقت با الزامات استاندارد برای سیمان پرتلند معمولی یا سریع سخت شونده (مانند BS 12) تولید می‌شود. استانداردهایی برای سیمان پرتلند سفید در تعدادی از کشورها وجود دارد. اینها در Cembureau World Cement Directory طبقه‌بندی شده‌اند.
کونیگزگ
کونیگزگ (به انگلیسی: Koenigsegg) یک شرکت خودروساز سوئدی در زمینه خودروهای سوپر اسپرت است و کارخانه آن در شهر انگلهولم سوئد قرار دارد. این شرکت در سال ۱۹۹۴ میلادی تأسیس گردیده است. اولین خودرو ساخت این شرکت در سال ۲۰۰۲ مجوز تردد دریافت نمود و مدل سی‌سی‌اکس از سال ۲۰۰۶ به بازار آمد و فروش خوبی داشت.
سیمان
سیمان پرتلند رنگی
سیمان پرتلند رنگی از آسیاب کردن رنگدانه‌های مناسب با سیمان پرتلند سفید یا خاکستری معمولی تولید می‌شود. اینکار امکان تولید بتن یکنواخت تر و بادوام تری را نسبت به اختلاط ساده بتن با رنگدانه‌ها فراهم می‌کند، زیرا روش اختلاط رنگدانه در به دست آوردن رنگ یکنواخت در بتن مشکل دارد. اکثر رنگدانه‌های سیمانی غیر آلی هستند.
کونیگزگ
این شرکت سوئدی شهرت جهانی را در سال ۲۰۰۶ و پس از ساخت خودروی سی‌سی‌اکس بدست آورد. خودرویی تماماً دست‌ساز که شتاب صفر تا صد سرسام‌آور ۳٫۲ ثانیه‌ای آن بسیاری از رقبا را کنار زد. از این خودرو تنها ۲۹ دستگاه ساخته شد که همانند دیگر محصولات کونیگزگ تمامی آن‌ها دست‌ساز بودند.
ترکمن‌باشی (شهر)
ترکمن‌باشی (به ترکمنی: Türkmenbaşy، تۆرکمن‌باشیٛ) یا شاه‌قدم که در گذشته قزل‌سو و بعد کِراسنُوُدسک نامیده می‌شد، شهری در کرانه خاوری دریای خزر در استان بلخان در ترکمنستان است. جمعیت آن در سال ۲۰۰۴ حدود ۸۶٬۸۰۰ نفر برآورد شده که بیشتر از قومیت روس و آذربایجانی هستند.
سیمان
سیمان پرتلند رنگی
سیمان پرتلند رنگی (قرمز، نارنجی، زرد، سبز، آبی، سیاه و غیره) عمدتاً بر پایه سیمان پرتلند سفید با حداکثر ۱۰ درصد یا بیشتر رنگدانه افزوده شده‌است. برخی از انواع در واقع بر پایه سیمان پرتلند خاکستری معمولی هستند، اما نمی‌توان از این سیمان به‌طور رضایت بخش برای اکثر انواع سیمان رنگی استفاده کرد زیرا رنگ خاکستری همیشه نمی‌تواند به‌طور مطلوب پوشانده شود. مشخصات فنی مربوط به رنگدانه‌های مورد استفاده در سیمان در استانداردهایی مانند BS 1014 موجود می‌باشد.
کونیگزگ
محصولات این شرکت سوئدی به شتاب بالا، پایداری باورنکردنی و فرمان‌پذیری خارق‌العاده شهرت دارند. یکی از ساخته‌های این شرکت سوئدی یعنی کونیگزگ One:1 که تنها ۷ دستگاه از آن ساخته شد می‌تواند تنها در عرض ۲۰ ثانیه به سرعت ۴۰۰ کیلومتر بر ساعت دست پیدا کند. در ژوئیه ۲۰۱۵ این خودرو توانست در عرض ۱۱.۹ ثانیه سرعت خود را به ۳۰۰ کیلومتر برساند و به لطف دیسک‌های ترمز عظیم‌الجثه خود تنها پس ۱۷٫۹۵ ثانیه به حال سکون بازگشت. بدین ترتیب رکورد جهانی ۰ تا ۳۰۰ و ۳۰۰ تا صفر کیلومتر بر ساعت با دیگر توسط این خودرو شکسته شد. رکوردی که در کتاب رکوردهای جهانی گینس به نام کونیگزگ ثبت شده‌است.
این خودرو توانست رکورد سرعت بوگاتی ویرون را بشکند ولی شرکت بوگاتی قول داد تا در سال بعد، با خودروی جدید خود بوگاتی شیرون رکورد جدیدی به ثبت برساند. مدل کونیگزگ جمرا قادر است صفر تا صد را در ۱٫۹ ثانیه به ثبت برساند. جدیدترین مدل این شرکت کونیگزگ جسکو است که برطبق ادعای کونیگزگ توانایی رسیدن به ۵۰۰ کیلومتر بر ساعت را دارد.
ترکمن‌باشی (شهر)
ترکمن‌باشی یا همان شاه‌قدم پیشین به عنوان تنها بندر ترکمنستان و ایستگاه نهایی راه‌آهن ماوراء خزر اهمیت تجاری زیادی دارد. بزرگترین پالایشگاه ترکمنستان در این شهر واقع است و خط کشتیرانی بندر ترکمن‌باشی با باکو در ارتباط است.
سیمان
سیمان پرتلند رنگی
رنگدانه‌های مورد استفاده نباید حاوی ترکیبات یا ناخالصی‌های دیگری مانند ترکیبات سرب یا روی باشد که بتواند بر سفت شدن و استحکام سیمان پرتلند تأثیر منفی بگذارد. برای به دست آوردن کلینکر سفید مرغوب برای سیمان سفید یا به عنوان پایه تولید سیمان رنگی، بر نقش مهم سیستم سفیدکننده کلینکر و نیاز به غنی سازی مواد اولیه سنگ آهک تأکید شده‌است.
رنگ‌های سیمانی
اصطلاح رنگ سیمانی به رنگ‌های مبتنی بر سیمان پرتلند با افزودن رنگدانه‌ها، پرکننده‌ها، شتاب‌دهنده‌ها و مواد دفع‌کننده آب اطلاق می‌شود. این رنگ‌ها به صورت پودر خشک عرضه می‌شوند و قبل از استفاده با آب مخلوط می‌شوند. برای رنگ‌های روشن‌تر از سیمان پرتلند سفید استفاده می‌شود اما برای رنگ‌های تیره می‌توان از سیمان پرتلند معمولی به عنوان پایه استفاده کرد. دی‌اکسید تیتانیوم و سولفید روی برای بهبود کدورت رنگ‌های سیمانی سفید و روشن‌تر استفاده می‌شود. سایر رنگدانه‌ها باید از نوع آهک سریع و مطابق با استانداردهای مناسب مانند BS 1014 باشند. آهک هیدراته و پرکننده‌های سیلیسی نیز گنجانده شده‌اند. کلسیم یا استئارات آلومینیوم و مواد مشابه برای بهبود کیفیت ضدآب بودن رنگ‌های بیرونی و همچنین یک تسریع کننده (معمولاً کلرید کلسیم) اضافه می‌شود تا اطمینان حاصل شود که رنگ قبل از خشک شدن سفت می‌شود.
رنگ‌های سیمانی برای مقاصد تزئینی برای ایجاد یک روکش مات و برای بهبود مقاومت در برابر نفوذ باران با بستن هر گونه شکاف ریز و مسدود کردن منافذ گسترده استفاده می‌شود. این رنگ‌ها برای استفاده در مصالح ساختمانی متخلخل مانند آجرکاری، سنگ کاری، بتن، سیمان، بلوک‌های ساختمانی، آجر و آزبست سیمان مناسب هستند، اما برای فلز، محصولات چوبی، تخته گچ یا ایزوگام مناسب نیستند. از آنجا که آنها در برابر قلیایی موجود در سیمان مقاوم هستند و اجازه می‌دهند رطوبت در دیوارها به راحتی خشک شود، برای تزئین فوری محصولات سیمانی مناسب هستند. توصیه‌هایی برای استفاده از رنگ‌های سیمانی پودری در استانداردهای مناسب مانند BS 4764 ارائه شده‌است.
سیمان MgO
MgO در طیف وسیعی از سیمان‌ها به عنوان یکی از واکنش دهنده‌های کلیدی ظاهر می‌شود. مفهوم استفاده عمدی از MgO در بتن به دهه ۱۹۷۰ برمی‌گردد، زمانی که چینی‌ها پتانسیل این ماده را برای جبران انقباض حرارتی بتن کشف کردند. MgO برای شیمیدانان سیمان به دلیل اثرات نامطلوب آن بر پایداری ابعادی بتن شناخته شده‌است و بنابراین محتوای آن در سیمان توسط BS EN 197-1:2011 به ۵ درصد وزنی محدود شده‌است. با این حال، واکنش پذیری MgO را می‌توان طوری مهندسی کرد که به‌طور سودمندی با کاربرد نهایی پیشنهادی مطابقت داشته باشد. جزء اصلی این سیمان‌ها، یعنی MgO (یا منیزیا)، می‌تواند به تنهایی، با سایر مواد سیمانی تکمیلی (مانند خاکستر سوخت پودر شده، سرباره کوره بلند دانه بندی شده) و همچنین با سایر چسباننده‌های فعال هیدرولیکی (مانند سیمان پرتلند) استفاده شود. اگرچه MgO، به عنوان یک اکسید فلزی ساده، یک ترکیب نسبتاً ساده است، اما ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی آن چنین نیست. در دسترس بودن جهانی MgO با قیمت رقابتی تجاری چالش اصلی کل سیمان MgO است. در حال حاضر، اکثریت MgO از کلسینه کردن منیزیت در چین سرچشمه می‌گیرد که در آن ذخایر این ماده نسبت به اندازه بازار جهانی سیمان بسیار کم است.
سیمان‌های شیمیایی
انواع مختلفی از سیمان‌های شیمیایی تولید شده‌است. بسیاری از این محصولات انحصاری هستند و جزئیات ساخت و نحوه عملکرد آنها اغلب به راحتی در دسترس نیست.
سیمان اکسی کلرید منیزیم (سورِل)
اکسی کلرید منیزیم یا سیمان Sorel از مخلوط کردن پودر اکسید منیزیم (منیزیم) با محلول غلیظ کلرید منیزیم ساخته می‌شود. سیمان سورل، برای تخلخل معین، استحکام مکانیکی بهتری نسبت به سیمان پرتلند معمولی دارد. مکانیسم اتصال در این سیمان مشابه سیمان گچی است. سیمان سورل همچنین چسبندگی قابل توجهی به نمک (کلرید سدیم) دارد. سیمان سورل در مواردی در کشورهای مستقل مشترک المنافع، به ویژه با سنگدانه‌های سیلیسی و آلومینیومی، به عنوان سیمان چاه نفت نسوز تا دمای ۸۵۰ درجه سلسیوس استفاده شده‌است. سیمان سورل به دلیل خاصیت ارتجاعی و مقاومت در برابر بارهای ساکن انباشته، بیشتر برای کفپوش‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. معایب اصلی آنها ناپایداری ابعادی، مقاومت ضعیف در برابر یخبندان و عدم مقاومت در برابر عوامل جوی است؛ آنها به‌طور قابل توجهی محلول در آب هستند و محلول‌های خورنده آزاد می‌کنند.
سیمان اکسی سولفات منیزیم
سیمان اکسی سولفات منیزیم را می‌توان با افزودن محلول‌های کلرید منیزیم به سولفات‌های کلسیم یا مخلوط‌های فسفات کلسیم سولفات تولید کرد. سیمان‌های اکسی سولفات منیزیم تشکیل شده را می‌توان نوعی از سیمان‌های سورل در نظر گرفت. فسفات‌ها، در صورت وجود، خواص رئولوژیکی خمیر سیمان و مقاومت آنها در برابر آب را بهبود می‌بخشند.
شیمی ترکیبات سیمان
مواد سیمانی را با توجه به مکانیسم‌های گیرش و سخت شدن مربوطه می‌توان به دو دسته مجزا طبقه‌بندی کرد: سیمان‌های غیر هیدرولیک و سیمان‌های هیدرولیک. گیرش و سخت شدن سیمان هیدرولیک شامل واکنش‌های هیدراتاسیون است و بنابراین به آب نیاز دارد، در حالی که سیمان‌های غیر هیدرولیک فقط با گاز واکنش می‌دهند و می‌توانند مستقیماً در زیر هوا سفت شوند.
سیمان هیدرولیک
تاکنون رایج‌ترین نوع سیمان، سیمان هیدرولیک است که با هیدراتاسیون مواد معدنی کلینکر هنگام افزودن آب، سخت می‌شود. سیمان‌های هیدرولیک (مانند سیمان پرتلند) از مخلوطی از سیلیکات‌ها و اکسیدها ساخته می‌شوند، چهار فاز معدنی اصلی کلینکر، که به اختصار در نماد شیمیدان سیمان نشان داده می‌شود، عبارتند از:
سیلیکات‌ها مسئول خواص مکانیکی سیمان هستند - آلومینات تری‌کلسیم و براون میلریت برای تشکیل فاز مایع در طی فرایند تف‌جوشی کلینکر در دمای بالا در کوره ضروری هستند. شیمی این واکنش‌ها کاملاً مشخص نیست و هنوز موضوع تحقیق است.
ابتدا سنگ آهک (کربنات کلسیم) برای حذف کربن آن سوزانده می‌شود و در واکنشی که به عنوان واکنش کلسیناسیون شناخته می‌شود، آهک (اکسید کلسیم) تولید می‌شود. این واکنش شیمیایی منفرد یکی از عوامل اصلی انتشار جهانی دی‌اکسید کربن است.
آهک با دی‌اکسید سیلیکون واکنش داده و دی کلسیم سیلیکات و تری کلسیم سیلیکات تولید می‌کند.
آهک همچنین با اکسید آلومینیوم واکنش داده و تری کلسیم آلومینات را تشکیل می‌دهد.
در مرحله آخر، اکسید کلسیم، اکسید آلومینیوم و اکسید آهن با هم واکنش می‌دهند و سیمان را تشکیل می‌دهند.
سیمان غیر هیدرولیک
شکل کمتر رایج سیمان، سیمان غیر هیدرولیک است، مانند آهک مرده (اکسید کلسیم مخلوط شده با آب)، در اثر کربناته شدن در تماس با دی‌اکسید کربن، که در هوا وجود دارد، سخت می‌شود. ابتدا اکسید کلسیم (آهک) از کربنات کلسیم (سنگ آهک یا گچ) با کلسینه کردن در دمای بالاتر از ۸۲۵ درجه سلسیوس به مدت حدود ۱۰ ساعت در فشار اتمسفر تولید می‌شود:
سپس اکسید کلسیم در مخلوط کردن آن با آب صرف می‌شود (کاهش می‌یابد) تا آهک مرده (هیدروکسید کلسیم) ساخته شود:
هنگامی که آب اضافی به‌طور کامل تبخیر شد (این فرایند از نظر فنی گیرش (setting) نامیده می‌شود)، کربناسیون شروع می‌شود:
این واکنش کند است، زیرا فشار جزئی دی‌اکسید کربن در هوا کم است (~ ۰٫۴ میلی بار). واکنش کربناته مستلزم آن است که سیمان خشک در معرض هوا قرار گیرد، بنابراین آهک خشک شده یک سیمان غیر هیدرولیکی است و نمی‌توان آن را در زیر آب استفاده کرد. این فرایند چرخه آهک نامیده می‌شود.
ترکمن‌باشی (شهر)
در سال ۱۷۱۷، شاهزادهٔ روس الکساندر بکوویچ-چرکسکی (دولت گیری‌میرزا) به شاه‌قدم رسید و در این محل یک پادگان مستحکم مخفی تأسیس کرد، جایی که بستر خشک رودخانه آمودریا زمانی به دریای خزر می‌ریخت. قصد او این بود که سپاه خود را از طریق این بستر خشک رودخانه به خانات خیوه برساند و آن را فتح کند. این لشکرکشی ناکام ماند و روس‌ها بیش از ۱۵۰ سال این شهرک را رها کردند.
بعدها، امپراتوری روسیه در سال ۱۸۶۹ با احداث یک پایگاه نظامی در محلّ کنونی این شهر آن را به مرکزی برای درگیری‌های نظامی با حکومت‌های خیوه، بخارا و کوچ‌نشینان ترکمن منطقه تبدیل کرد.
روز ملی چاک سینه
روز ملی چاک سینه رویدادی سالانه است که در آن زنان با پوشیدن لباس‌هایی یقه باز چاک سینه خود را نمایان می‌کنند. این روز نخستین بار در آوریل ۲۰۰۲ در آفریقای جنوبی برگزار شد.
هدف‌ها
یکی از هدف‌های این روز تشویق بانوان به نشان دادن چاک سینه‌شان و زیبایی‌های این بخش بدنشان است. همچنین بخشی از پول جمع شده در این روز صرف پژوهش‌هایی در ارتباط با درمان سرطان سینه می‌شود.
لوکا بوناچیچ
لوکا بوناچیچ (Luka Bonačić; زاده ۲۱ مارس ۱۹۵۵ در اسپلیت، کرواسی) بازیکن بازنشسته و مربی فوتبال اهل کرواسی است.
اوایل زندگی
بوناچیچ در ۲۱ مارس ۱۹۵۵ در اسپلیت، کرواسی به دنیا آمد. این شهر در آن زمان جزئی از جمهوری یوگسلاوی به‌شمار می‌آمد. وی فوتبال را به‌طور جدی از آکادمی فوتبال اشپلیت آغاز کرد و در سال ۱۹۶۹ در ۱۴ سالگی در هایدوک اشپلیت پذیرفته شد.
دوران بازی در زمین
او در سال ۱۹۷۰ قراردادش را با هایدوک امضا کرد و به‌طور رسمی آغاز به کار کرد. بوناچیچ ۴۵ بازی در این باشگاه انجام داد و ۸ بار گل زد. در سال ۱۹۷۹ وارد باشگاه گرس‌هاپر زوریخ شد ولی پس از یک سال به بوخوم پیوست. وی در سال ۱۹۸۶ پس از بازی برای ملبورن کرواسی خود را بازنشسته کرد. در سال ۱۹۸۲ برای تیم ملی کرواسی برگزیده شد اما هرگز برای آن‌ها بازی نکرد.
دوران مربیگری
بوناچیچ به این دلیل که به استعدادهای جوان اجازهٔ خودنمایی و رشد می‌دهد در میان مربیان شناخته شده‌است.
مربیگری در ایران
بوناچیچ در ایران سابقهٔ مربیگری در باشگاه‌های فولاد خوزستان، استقلال اهواز، سپاهان اصفهان، ذوب‌آهن اصفهان، مس کرمان و گسترش فولاد تبریز را دارد.
او توانست تیم فوتبال سپاهان اصفهان را به مقام نایب قهرمانی لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۰۷ برساند و در جام باشگاه‌های جهان ۲۰۰۷ نیز این تیم را هدایت کرد.
علاوه بر آن در دو دورهٔ متوالی جام حذفی در جام حذفی ۸۵-۱۳۸۴ و جام حذفی ۸۶-۱۳۸۵ تیم سپاهان را به مقام قهرمانی رساند.
وی همچنین تیم مس کرمان را به مقام نایب قهرمانی جام حذفی ۹۳–۱۳۹۲ رسانده است.
سنجاب زمینی راست
سنجاب زمینی راست نام یک گونه از سرده دانه‌دوست‌ها است که در خاورمیانه(west central asia) و در چمنزارها زیستگاه طبیعیش پیدا می‌شود.
نوکیا ۲۱۱۰
نوکیا ۲۱۱۰ یک نمونه از گوشی‌های شرکت نوکیا می‌باشد.
۲ خرداد
۲ خرداد شصت و چهارمین روز از سال در گاه شماری خورشیدی است. به پایان سال ۳۰۱ روز (۳۰۲ روز در سال کبیسه) مانده‌است.
عقاب تک‌زی
عقاب تک‌زی نام یک گونه از سرده سارگپه‌های خروسی است.
متیو هایمن
متیو هایمن (Mathew Hayman؛ زادهٔ April 20, 1978) دوچرخه‌سوار اهل استرالیا است.
ولسوالی جانی‌خیل (ولایت پکتیا)
جانی‌خیل یکی از ولسوالی‌های ولایت پکتیا در خاور افغانستان است. جمعیت آن در سال ۲۰۰۶ میلادی، ۴۰۳۴۰ نفر اعلام شده‌است.
قزل سو
قزل سو نام مکان‌های زیر است:
رودخانه سامارا (دنیپر)
رودخانه سامارا (دنیپر) رودخانه‌ای است که در اوکراین جریان دارد.
ترکمن‌باشی
ترکمن‌باشی به معنای رهبر ترکمن‌هاست و ممکن است در یکی از این معانی استفاده شود:
شورای‌عالی فضای مجازی
شورای‌عالی فضای مجازی یکی از شوراهای حاکمیتی در ایران است که به فرمان سید علی خامنه‌ای، رهبر نظام جمهوری اسلامی ایران تشکیل شده‌است. در حال حاضر، سید محمدامین آقامیری دبیری شورای‌عالی فضای مجازی و ریاست مرکز ملی فضای مجازی را برعهده دارد. سازمان گزارشگران بدون مرز این نهاد را در فهرست نهادهای سرکوبگر سایبری در جهان قرار داده‌است.
تاریخچه
شورای‌عالی فضای مجازی به تاریخ به فرمان سید علی خامنه‌ای تشکیل شد و موظف است که مرکز ملی فضای مجازی کشور را راه اندازد.
در بخشی از فرمان‌نامهٔ وی آمده‌است:
در ادامه گفته‌است که شورا وظیفه دارد «مرکز ملی فضای مجازی کشور» را درست کند تا کامل و به‌روز بر فضای مجازی درونی و بیرونی اشراف داشته و دربارهٔ نحوهٔ رویارویی با آسیب‌های اینترنت تصمیم بگیرد. او همهٔ دستگاه‌های کشور را موظف به همکاری با مرکز کرده‌است.
نخستین جلسه
وی افزود فضای مجازی نامحدود است و مرز ندارد. پس باید کوشید با برنامه‌ریزی دقیق از فضای سایبری در راستای هدف‌ها و پیشرفت نظام جمهوری اسلامی ایران استفاده کرد.
عضوهای دیگر نیز نظرها و دیدگاه‌هایشان را گفتند.
اعضا
در متن فرمان رهبر ایران، اعضای حقیقی و حقوقی به مدت سه سال تعیین شدند.
{{فهرست ستونی|۲|
تحریم وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا
در ۲۲ دی ۱۳۹۶، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا شورای‌عالی فضای مجازی را به دلیل نقض حقوق بشر از طریق اعمال سانسور و محدود کردن آزادی بیان در اینترنت مورد تحریم قرار داد.
بر اساس بیانیه وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا، شورای‌عالی فضای مجازی مسئول مسدود کردن ده‌ها هزار تارنمای متعلق به رسانه‌های خبری بین‌المللی، مخالف حکومت و شبکه‌های اجتماعی در ایران است. در ابتدای این بیانیه آمده‌است: «شورای‌عالی فضای مجازی در سال ۲۰۱۲ توسط رهبر ایران با هدف تمرکز و نظارت بر سیاست گذاری‌ها و تنظیم مقررات مربوط به اینترنت حکومت ایران ایجاد شد».
این وزارت‌خانه همچنین شورای‌عالی فضای مجازی را به عنوان عالی‌ترین نهاد سیاست‌گذار در مورد اینترنت معرفی کرده که بر کار حکومت ایران در زمینه ایجاد اختلال در جریان آزاد اطلاعات نظارت دارد.
واکنش‌ها
روز پنجشنبه ۲۲ بهمن همزمان با «روز جهانی مبارزه با سانسور سایبری»، سازمان گزارشگران بدون مرز در گزارشی که به مناسبت «روز جهانی مبارزه با سانسور سایبری» منتشر کرده‌است، «شورای‌عالی فضای مجازی ایران» را در فهرست نهادهای سرکوبگر سایبری در جهان ثبت کرده‌است؛ که دارای بدترین کارنامه در سرکوب سایبری هستند و تأکید شده‌است که فعالیت آنها خطری آشکار برای آزادی عقیده و بیان تصریح شده در ماده ۱۹ اعلامیه حقوق بشر است. همچنین این مرکز را یکی از نهادهای سرکوبگر اطلاع‌رسانی در فضای مجازی خوانده‌است. گزارشگران بدون مرز تأکید کرده‌است: «در ایران از خاموش کردن اینترنت به‌طور فزاینده‌ای برای کنترل و سرکوب اعتراضات خیابانی و اعمال محدودیت در انتقال و انتشار اطلاعات مستقل استفاده می‌شود؛ اطلاعاتی که محتوای ضدانقلاب یا خرابکارانه خوانده می‌شود». این سازمان هشدار داده‌است که این مرکز، مشغول ایجاد یک سپر دفاعی (فایروال) با بهره‌گیری از فناوری فیلتر اینترنت در ایران است.
نهادهای مرتبط
شورای عالی انفورماتیک، شورای عالی اطلاع‌رسانی و شورای عالی فناوری اطلاعات شوراهای و نهادهایی هستند که پیش از تشکیل این شورا در حکم سیاست‌گذار و مجری در این حوزه عمل می‌کرده‌اند. همچنین این شورا به عنوان وضع‌کنندهٔ قانون با مجلس شورای اسلامی در تعارض قرار دارد.
در فرودین ۱۳۹۵، در جلسهٔ شورای‌عالی فضای مجازی که به ریاست حسن روحانی برگزار شد، شورای‌عالی انفورماتیک، شورای‌عالی اطلاع‌رسانی و شورای‌عالی امنیت فضای تبادل اطلاعات (افتا) منحل و کلیهٔ وظایف‌شان در سطح ملی به شورای‌عالی فضای مجازی واگذار شد.
باتری نیکل-هیدروژن
باتری نیکل-هیدروژن گونه‌ای از باتری‌های قابل شارژ است که در آن از فلز نیکل و گاز هیدروژن در یک مخزن تحت فشار استفاده می‌شود. فشار هیدروژن در این مخازن در حدود ۱۲۰۰ psi (۸۲٫۷ bar) است. همچنین در این پیل‌ها از محلول ۲۶٪ پتاسیم هیدروکسید به عنوان الکترولیت استفاده می‌شود. ولتاژ اسمی تولیدی این باتری در حدود ۱٫۵ ولت است.
از این نوع باتری تاکنون در پروژه‌های فضایی چون ایستگاه فضایی بین المللی، نقشه‌بردار سراسر مریخ و چند پروژه فضایی دیگر استفاده شده است.
شهرستان گوی‌گول
گوی‌گول ، نام شهرستانی در غرب جمهوری آذربایجان است. نام پیشین این شهرستان خانلار (Xanlar) بود.
گوی‌گول به معنی «دریاچه سبز» است. این استان ۱۰۳۰ کیلومتر مربع وسعت و جمعیتی بالغ بر ۵۴٬۰۰۰ دارد. مرکز این استان شهر گوی‌گول است. مناطق جنوبی این استان خط آتش‌بس با ارمنستان را شامل می‌شود. شهر گوی‌گول در سال ۱۸۱۹ میلادی توسط مهاجران آلمانی بنا نهاده شد و هلنن‌دورف (Helenendorf) نام گرفت و در سال ۱۹۳۸ خانلار نام گرفت.
منابع
Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Goygol_Rayon&oldid=251818995 Goygol Rayon]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed January 9, 2009).
تانسور تنش کشی
در مکانیک محیط‌های پیوسته, تانسور تنش کشی ، تانسور تنش واقعی , یا به صورت ساده تانسور تنش, برگرفته از اسم آگوستین لویی کوشی, یک تانسور مرتبه سه نوع اول است، با نه مؤلفه که به صورت کامل حالت تنش در یک نقطه داخل ماده را تعریف می‌کند. تانسور یک بردار جهت یکه n را به بردار تنش T(n) در سراسر یک سطح فرضی عمود برnمربوط می‌کند:
که،
ولسوالی چمکنی
چَمکَنی (سمکنی هم نوشته شده) یکی از ولسوالی‌های ولایت پکتیا در خاور افغانستان است. جمعیت آن در سال ۲۰۰۶ میلادی، ۵۸۵۶۹ نفر اعلام شده‌است.
برخلاف بقیه اراضی پکتیا که عموماً کوهستانی و جنگلی است ناحیۀ چمکنی و خوست آب‌وهوایی گرم و مرطوب دارد.
شهرستان سن‌خوآن، یوتا
شهرستان سن خوآن، یوتا یکی از شهرستان‌های بزرگ، با مساحت ۲۰.۵۵۰ کیلومتری مربع در ایالت یوتا است. این شهرستان در منطقه جنوبی-جنوب‌شرقی قرار داشته و بر طبق آمارهای سال ۲۰۱۰ جمعیتش ۱۴.۷۴۶ نفر است. مرکز این شهرستان، شهر مانتیسلو است.
معتصم‌آباد
معتصم‌آباد یا جوادیه، روستایی از توابع بخش قلقل‌رود شهرستان تویسرکان در استان همدان ایران است. به گفته اهالی قدیمی روستا، این روستا به دستور کامران میرزا فرزند ناصرالدین شاه بنیان گذاشته شده است و شاه نشین بوده است. قلعه قدیمی معتصم آباد تا حدود سال ۱۳۶۰ نیز بوده است تا اینکه اهالی روستا آن را تخریب کرده اند.
جمعیت
این روستا در دهستان میان رود قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۲۴۵ نفر (۷۰ خانوار) بوده‌است.
قنات معتصم آباد
قناتی سه هزار ساله ، با حدود ۴۳ حلقه چاه و آب خروجی حدودا هشت اینچ آب در گذشته در این روستا وجود داشته است که به نام قنات معتصم آباد معروف بوده است. (هرچند بسیار قبل از بنیانگداری روستا ساخته شده است).
دهستان قشلاق جیتو
دهستان قشلاق جیتو نام دهستانی در بخش مرکزی شهرستان قرچک، استان تهران در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۱۱۶۲۴ نفر (در ۳۲۴۱ خانوار) بوده‌است.
اوبرنیتسه
اوبرنیتسه یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه موست واقع شده‌است. اوبرنیتسه ۷٫۴۶ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۶۸۴ نفر جمعیت دارد و ۲۱۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
سارگپه گردن‌سرخ
سارگپۀ گردن‌سرخ نام یک گونه از سرده سارگپه‌ها است.
ممسنی (ایل)
ایل ممسنی یکی از ایلات قوم لر و از شعب لربزرگ است.این ایل در حال حاضر در شهرستان‌های ممسنی و رستم وسپیدان زندگی می‌کنند. ایل ممسنی از چهار طایفه رستم، بکش، جاوید و دشمن زیاری تشکیل شده‌است.
دوره اسلامی
در کتاب شرف نامه شرف الدین بدلیسی آمده: اتابک هزاراسپ که مهین و بهین همه بود، قائم مقام پدر شد و عدل و داد ورزید. در عهد او ملک لرستان رشک بهشت گشت و بدین سبب اقوام بسیار از جبل السماق بدو پیوستند:
آسترکی، مما کویه، مختاری، جوانکی بیدانیان، زاهدیان، علائی، کوتوند، بتوند، بوازکی، شوند، زاکی، جاکی، هارونی، اشکی (کوشکی) ، کوی لیراوی، ممویی، یحفومی، کمانکشی، مماسنی، ارملکی، توانی، کسدانی، مدیحه، اکورد، کولارد و دیگر قبائل که انساب ایشان معلوم نیست. چون این جماعت به هزار اسف و برادران پیوستند، ایشان را قوت و شوکت زیاد شد. بقایای شولی را به زخم شمشیر از ان ولایت بیرون کردند و یکبار بر ان دیار مستولی شدند. پس دیار شولستان نیز مسخر کردند و شولان منهزم به فارس رفتند. ولادمیر مینورسکی معتقد است این طوایف احتمالاً همان طوایف لری بوده‌اند که شهاب الدین العمری آن‌ها را ذکر کرده‌است. به گفته شهاب الدین العمری طوایفی از لرها در سوریه و مصر زندگی می‌کردند اما صلاح الدین ایوبی از چالاکی و زبردستی آن‌ها در بالا رفتن از صخره‌های سرسخت بوحشت افتاد و دستور قتل‌عام آن‌ها را صادر کرد. این روایت شاید علل برگشت این طوایف لر را به لرستان تا حدی روشن کند. سکندر امان الهی نیز ضمن تأیید نظر مینورسکی دلایل دیگری را نیز برای اشتباه بودن گفته حمدالله مستوفی ذکر کرده‌است. به گفته او زمان مهاجرتی که حمدالله مستوفی ذکر کرده با تاریخی که شهاب الدین العمری برای قتل عام لرها در سوریه و مصر آورده یکی است و طوایف مهاجر از سوریه احتمالاً همان لرهایی هستند که صلاح الدین ایوبی آنان را وادار به برگشت به لر بزرگ کرد.
طوایف
تقسیمات ایلی ممسنی از چهار طایفه بزرگ:رستم،دشمن زیاری،جاوید،بکش تشکیل شده است
۱-جاوید
۲-بکش
۳-دشمن زیاری
۴-رستم
زبان
مردم این ایل به لری ممسنی صحبت می‌کنند؛ که یکی از شاخه های زبان لری است که در میان لرهای ممسنی متداول است. گویش فوق در دسته گویش‌های لری جنوبی قرار می‌گیرد.
فورت لیارد
فورت لیارد (به انگلیسی: Fort Liard) یک منطقهٔ مسکونی در کانادا است که در قلمروهای شمال غرب واقع شده‌است. فورت لیارد ۵۰۰ نفر جمعیت دارد و ۲۱۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
محمدعلی ایاد
محمدعلی ایاد یک جودوکار اهل قطر می‌باشد. در جودو در بازی‌های آسیایی ۲۰۰۶ وی به‌طور مشترک در جایگاه ۵م رده نیمه سنگین وزن‌ها (۱۰۰ کیلوگرم) قرار گرفت. وی در رقابت بر سر کسب مدال برنز در مقابل جودوکار اهل ازبکستان متحمل شکست شد.
اقالایا کوال
اقالایا کوال (به انگلیسی: Aghalaya Kaval) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در کارناتاکا واقع شده‌است.
دربند لران
دربند لران (خمین)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمین در استان مرکزی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان رستاق قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۲۰ نفر (۱۲۳خانوار) بوده‌است. در سال جاری شورای اسلامی اقدام به برگزاری جلسه‌ای با حضور دربندیهای مهاجرت کرده نمود و از آنها خواست در انجام پروژه‌های این روستا در زمینه فکری و مالی آنها را یاری دهند در این جلسه مقرر شد اعضاء مابقی پول خرید زمین حسینه را تأمین کنند اولین جلسه رسمی در ۱۴ خرداد با حضور فعال تر دربندیهای عزیز برگزار خواهد شد. از مهمترین اقدامهای انجام شده در ماه‌های اخیر آغاز بکار جاده ورودی روستا بوده است که این امر مرهون زحمات جناب سرهنگ حسنی فرماندهی محترم پلیس راهور استان مرکزی (دربندیست) و کمک دربندیهای خیر و همکاری سازمانها و نهادهای مرتبط می‌باشد
۳ خرداد
۳ خرداد شصت و پنجمین روز از سال در گاه شماری خورشیدی است. به پایان سال ۳۰۰ روز (۳۰۱ روز در سال کبیسه) مانده‌است.
ولسوالی دند پتان
دند پتان یکی از ولسوالی‌های ولایت پکتیا در خاور افغانستان است. جمعیت آن در سال ۲۰۰۶ میلادی، ۳۰۱۶۴ نفر اعلام شده‌است.
گوش (نهبندان)
گوش روستایی در دهستان نه بخش مرکزی شهرستان نهبندان استان خراسان جنوبی ایران است. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰ جمعیت این روستا ۱۱۹ نفر (در ۳۲ خانوار) بوده است.
شومیا
روستای شومیا، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان محمودآباد در استان مازندران ایران. نام اصلی روستا در گذشته شیونگده (فریادی که برای ترساندن حیوانات وحشی که به مزارع حمله می‌کردند) بوده‌است.از جاهای دیدنی این منطقه می توان از حمام عمومی شومیا نام برد که می توانید با استفاده تور مجازی از آن دیدن کنید ( تور مجازی حمام عمومی شومیا)
موقعیت
واقع در ۱۰ کیلومتری شهرستان محمودآباد. ورودی کلوده میباشد
جمعیت
این روستا در دهستان جنوبی قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۱٬۸۶۶نفر (۲۶۶خانوار) بوده‌است. مردم این روستا در فصل گرما به ییلاق سفر می‌کنند، از جمله روستاهای بوالقلم، لوت، بایجان وهفت تن می‌باشد.
اقتصاد
شغل اصلی مردم آن کشاورزی است که عمدتاً به کشت برنج اختصاص دارد. منابع آب آن شامل دو آب بندان ذکر شده و چاه و دو کانال خاکی به نام‌های شومیا کله و شلپد کله می‌باشد. جمعاً حدود ۹۵۰ هکتار زمین کشاورزی در این روستا قرار دارد. از درختان میوه روستا شامل پرتقال، گوجه سبز و به و … می‌باشد.
جای‌های دیدنی
از اماکن دیدنی آن شامل دو آب بندان در قسمت جنوبی روستا و جنگلی در فاصله حدود ۲ کیلومتری در غرب آن می‌باشد. امامزاده ۷۰ تن و امامزاده عباس که امام زاده عباس در اول روستا و امام زاده هفتاد تن تقریبا در وسط محل قرار دارد. از مکان‌های دیدنی روستا آینه بانو، درویش طاهر و اندلک دار می توان نام برد این روستا در حال حاضر دارای سه مسجد و یک حسینیه می‌باشد. از اماکن تاریخی روستا می توان به حمام قدیمی با قدمت بیش از 500 سال اشاره کرد.(تور مجازی)
سنجاب زمینی دورین
سنجاب زمینی دورین نام یک گونه از سرده دانه‌دوست‌ها است.
آدام هانسن
آدام هانسن (Adam Hansen؛ زادهٔ May 11, 1981) دوچرخه‌سوار اهل استرالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن رکاب زده‌است می‌توان به تیم لوتو–سودال و اچ‌تی‌سی-هایرود اشاره کرد.
سارگپه شغالی
سارگپۀ شغالی نام یک گونه از سرده سارگپه‌ها است.
امیریه (خمین)
امیریه (خمین)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمین در استان مرکزی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان رستاق قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۸۷ نفر (۸۹خانوار) بوده‌است.
ده‌ملا
ده‌ملا می‌تواند اشاره به یکی از موارد زیر باشد:
واشینگتن، ویرجینیای غربی
واشینگتن شهری در ایالت ویرجینیای غربی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱٬۱۷۵ نفر بوده‌است.
موقعیت جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
لامیان
لامیان، روستایی از توابع بخش قلقل‌رود شهرستان تویسرکان در استان همدان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان میان رود قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۱۸۷۶ نفر (۶۰۰ خانوار) بوده‌است.
نامق کمال
نامق کمال (زاده ۱۸۴۰، رودوستو، امپراتوری عثمانی – مرگ در ۱۸۸۸، خیوس، یونان) شاعر عثمانی، نویسنده، اصلاح‌طلب و روزنامه‌نگار ترکیه بود.
اول وابسته
در جبر مجرد، یک اول وابسته از مدولی چون M روی حلقه ای چون R، نوعی ایده‌آل اول از R است که به صورت نابودگر یک زیرمدول (اول) از M ظاهر می شود. مجموعه اول‎های وابسته را اغلب با نشان داده و برخی مواقع به آن قاتل  نیز می گویند (این کلمه در انگلیسی بازی با نماد این مفهوم و این حقیقت است که اول وابسته یک نابودگر  مدولی است).
در جبر جابجایی، اول های وابسته به تجزیه اولیه ی لسکر-نوتر ایده‌آل حلقه های نوتری جابجایی مرتبط است. بخصوص، اگر یک ایده‌آل J به صورت اشتراک تعداد متناهی از ایده‌آل های اول تجزیه شود، رادیکال این ایده‌آل های اولیه، ایده‌آل های اول اند، و این مجموعه از ایده‌آل ها برابر با. همچنین مفاهیم اول های منزوی و اول های نشانده شده  به مفهوم "اول‌های وابسته" ارتباط دارد.
تعاریف
یک R-مدول N را مدول اول گویند اگر برای هر زیرمدول N' از N داشته باشیم. برای هر مدول اول N، نابودگر آن یعنی ، یک ایده‌آل اول در R است.
یک اول وابسته از یک R-مدول M، ایده‌آلی به صورت است که در آن N زیر مدول اولی از M است. در جبر جابجایی، تعریف رایج متفاوت اما معادل است با: اگر R جابجایی باشد، ایده‌آل اول وابسته ای چون P از M، ایده‌آل اولی به فرم است که m، عنصر ناصفری از M است، یا به طور معادل R/P یک ریخت با زیر مدولی از M است.
در حلقه جابجایی R، عناصر مینیمال درون (براساس رابطه شمول نظریه مجموعه ای) را اول های منزوی میگویند، در حالی که بقیه اول های وابسته (یعنی آن هایی که به طور محض شامل اول های وابسته ای باشن) را اول های نشانه شده نامند.
یک مدول را هم-اولیه گویند اگر برای یک m\in M از xm=0 نتیجه شود که برای عدد صحیح مثبتی x^nM=0. یک مدول متناهیاً تولید شده M روی یک حلقه نوتری جابجایی هم-اولیه است اگر و تنها اگر دقیقاً شامل یک اول وابسته باشد. یک زیرمدول N از M را P-اولیه گویند اگر M/N نسبت به P هم-اولیه باشد. یک ایده‌آل I ، ایده‌آلی P-اولیه است اگر و تنها اگر ؛ لذا، مفهوم هم-اولیه تعمیمی از ایده‌آل اولیه است.
اوبروبتسه
اوبروبتسه یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه ملادا بولسلاو واقع شده‌است.
ولسوالی زدران
زدران یکی از ولسوالی‌های ولایت پکتیا در شرق افغانستان است. جمعیت آن در سال ۲۰۰۶ میلادی، ۳۸۰۱۱ نفر اعلام شده‌است.