cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سید محمدکاظم طباطبایی یزدی
استعمار انگلستان
"در این ایام که دول اروپایی مانند ایتالیا به طرابلس غرب (لیبی) حمله نموده و از طرفی روس‌ها شمال ایران را با قوای خود اشغال کرده‌اند، و انگلیسی‌ها نیز نیروهای خود را در جنوب ایران پیاده کرده‌اند و اسلام را درمعرض خطر نابودی قرار داده‌اند، بر عموم مسلمین از عرب و ایرانی واجب است که خود را برای عقب راندن کفار از ممالک اسلامی مهیا سازند و از بذل جان و مال در راه بیرون راندن نیروهای ایتالیا از طرابلس غرب و اخراج قوای روسی و انگلیسی از ایران هیچ فروگذار نکنند، زیرا این عمل از مهم‌ترین فرایض اسلامی است تا به یاری خداوند دو مملکت اسلامی از تهاجم صلیبی‌ها محفوظ بماند. (محمد کاظم طباطبایی)" وی در ۸ اردیبهشت ۱۲۹۸ درگذشت و در حرم علی بن ابی‌طالب در نجف به خاک سپرده شد.
دیدگاه‌های اقتصادی
وی در پاسخ به استفتایی مبنی بر حکم استفاده از کالاهای خارجی در صورت امکان استفاده از مشابه داخلی آن کالا می‌نویسد:"هر چه موجب تقویت و شوکت کفر و کفار و باعث ضعف اسلام و مسلمین است حرام است، چه از معاملات باشد یا غیر آن از آنچه باشد و بسی سزاوار است که مسلمین، کلیه، هرگاه ممکن باشد، بدون ترتیب مفسده تحرز کنند از چیزهایی که در معرض تقویت کفر است."
جایگاعلمی
او را علامه اجلّ، حافظ شریعت و مرجع شیعه گفته‌اند که ریاست علمی طایفه شیعه بدو منتهی می‌شد. در حلقه درسی او بیش از دویست عالم می‌نشستند. محسن امین او را فقیهی لغت‌دان، ادیب فصیحی معرفی کرده که کتاب عروة الوثقی او چنان اهمیت داشت که هر که می‌خواست در منصب مرجعیت قرار گیرد بر آن تعلیقه می‌نوشت.
غروی بر آن است که سید کاظم یزدی دریای متلاطم از علم و تحقیق بود و در معقول و منقول تبحر داشت. بر همه فروعات فقهی و متون احادیث حضور ذهن داشت. دانشمندی متقی که هیچ وقت عالم سیاست نتوانست او را بفریبد و تخدیرش کند.
شاگردان
طباطبایی یزدی شاگردان بسیاری تربیت کرد، از جمله: سید محمد کاظم موسوی خرم‌آبادی آهوقلندری
العروة الوثقی و التعلیقات علیها
اثر سترگ سید یزدی از سده اخیر تاریخ شیعه تاکنون اصلی‌ترین رفرنس خارج فقه در مجامع علمی بوده‌است، تا جایی که حاشیه بر عروه مبیّن و ملاک نیل به درجه اجتهاد و فقاهت فقیهان معاصر بوده‌است. از معروف‌ترین تعلیقات عروة الوثقی که به اتفاق در مجلدهایی به همین نام به نشر رسیده‌است عبارت اند از:
فتوای حرمت مشروطه
متن فتوا را محسن کدیور در پیوست سیاست‌نامهَ خراسانی، کویر، چ اول، ۱۳۸۵، ص ۳۰۳ آورده‌است:
حبل المتین، کلکته، سال ۱۶، شماره ۲۰، ۵ ذیقعده ۱۳۲۶ / ۶ و ۷: «شاه در اعلان نسخ مشروطیت ایران اظهار داشته که بر حسب فتوای علما، مشروطیت و پارلمان مخالف با قانون شریعت است. [مقصود] همین فتوای آقا سید کاظم بوده، چه ظاهر است علمای ایران نه مرجع تقلیدند نه صاحب نفوذ کلمه تامه در ایران، و احدی تا امروز از علمای صاحب رای و فتوی در عراق عرب نه چنین رأیی داده نه اینکه فتوی صادر کرده بود، حتی آقا سید کاظم هم تا امروز به این صراحت در مقابل کلمه حق نایستاده بود. از این مکتوب ظاهر گردید که صدر راونچی پس از ورود به نجف اشرف این نوشته را از سید کاظم صادر کرده، تلگرافا به طهران و سایر بلاد اشاعت داده‌است.» در همین شماره کلکته در صفحات ۱۸ و ۱۶: صورت کاغذ است از ناحیه آقا سید کاظم یزدی که در خارج ایران برای حفظ مقلدین منتشر کرده به توسط سید علی پسر آقا که املاء خود آقا و خط سید ابوالقاسم اصفهانی محرر مخصوص ایشان بوده عیناً نقل می‌شود: «بر اخوان مؤمنین مستور نماند که حضرت مستطاب آیت‌الله فی العالمین آقا سید کاظم طباطبائی (مد ظله العالی) در تأسیس امر مشروطیت ایران نفیا و اثباتا داخل نشدند و تصویب و تکذیب آن را خارج از وظیفه شرعیه خود می‌دانند، و از بدو امر تا کنون با آنکه جمعی از اهل عمامه که مربوط با مجلسیان و محرک و مدیر آن در نجف بودند به انواع لطائف و حیل هر چه خواستند ایشان را هم اغواء و داخل در آن نمایند قبول نفرمودند، کار به تهدید و لوایح مجعوله نوشتن و دروغ و افتراء و بهتان بستن و به اداره روزنامجات فرستادن منتهی شد، در وجود مبارکش اثر ننمود، و هر چه توانستند کوتاهی ننمودند تا گذشت آنچه گذشت…»
الاتور، پودوکوتای
الاتور، پودوکوتای (به انگلیسی: Alathur, Pudukkottai) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در تامیل نادو واقع شده‌است.
سید محمدکاظم طباطبایی یزدی
نمونه شعر
از یزدی، اثری ادبی با عنوان «بستان راز و گلستان نیاز» بر جای مانده‌است که مجموعه نظم و نثر ادبی است و شامل مناجاتنامه نیز هست که با این ابیات شروع می‌شود:
دختران گیلمور
دختران گیلمور (Gilmore Girls) یک سریال تلویزیونی کمدی-درام آمریکایی بود که از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۷ پخش می‌شد.ستارگان اصلی این سریال لورن گراهام، الکسیز بلدل و ملیسا مک‌کارتی بودند.
سید محمدکاظم طباطبایی یزدی
پانویس
معمولاً در کتب فقهی از وی با همین عنوان صاحب عروه یاد می‌شود.
الاتور، پودوکوتای
خصوصیات
الاتور ۱٬۴۸۰ نفر جمعیت دارد.
اسکلارئولید
اسکلارئولید یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۶۱۱۲۹ است.
دو و میدانی در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۰۴
دو و میدانی در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۰۴ نام رویداد ورزش دو و میدانی در بازی‌های المپیک تابستانی بود که در سال ۱۹۰۴ برگزار شد.
کشورهای شرکت کننده
در این رقابت‌ها ۲۳۳ ورزشکار از ۱۰ کشور به رقابت با یک دیگر پرداختند.
هایفادر
های‌فادر یک شخصیت خیالی در کتاب‌های کامیک آمریکایی منتشر شده توسط دی‌سی کامیکس است. این شخصیت توسط نویسنده جک کربی خلق شده‌است که برای اولین بار در شمارهٔ ۱ از دومین نسخه مجموعه ایزدان جدید (مارس ۱۹۷۱) حضور پیدا کرد. او رئیس قبیله و فرمانروای ایزدان جدید در سیارهٔ خیالی نیو جنسیس است.
نام واقعی های‌فادر، ایزایا است که گاهی با عنوان ایزایا دِ اینهریتور شناخته می‌شود. قرن‌ها پیش، ایزایا رهبری با عزت و جنگجویی بسیار ماهر در سیارهٔ نیو جنسیس، با هدف مبارزه با هر نوع تهدیدی علیه سیارهٔ صلح‌آمیز و آرام خود بود.
دختران گیلمور
خلاصه داستان
داستان در مورد روزهای معمولی از زندگی مادر و دختری در یک شهر کوچک اطراف نیویورک است. ماجرای شادبودن‌ها و غمگین‌شدن‌ها، نیازها و تلاش‌ها، موفق‌شدن‌ها و گاهی هم شکست‌خوردن‌ها. مادر ۳۲ ساله است و دختری ۱۶ ساله دارد. کابوس او در زندگی این است که دخترش اشتباهات او را تکرار کند و تمامی توان خود را در جلوگیری از این موضوع می‌کند...
پرشو
جمعیت
این روستا در دهستان رحیم آباد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۸۰ نفر (۴۶خانوار) بوده‌است.
سبقاق
سبقاق یک شهرداری در الجزایر است که در استان الاغواط واقع شده‌است. سبقاق ۳۸۵ کیلومتر مربع مساحت و ۵٬۹۸۱ نفر جمعیت دارد.
قناتکاسیان
قناتکاسیان، روستایی از توابع بخش بیرانوند شهرستان خرم‌آباد در استان لرستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان بیرانوند جنوبی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۱۲ نفر (۴۴خانوار) بوده‌است.
مارومسکو، ویرجینیا
مارومسکو (به انگلیسی: Marumsco) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان پرنس ویلیام، ویرجینیا واقع شده‌است. مارومسکو ۳۷٬۲۱۸ نفر جمعیت دارد.
علی درویش‌زاده
زندگی‌نامه
در ۱۳۱۴ در بندر انزلی در استان گیلان به دنیا آمد. پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی، دبیرستان را با کسب رتبهٔ اول در رشتهٔ علوم طبیعی در دبیرستان فردوسی انزلی به پایان برد. در آن سال‌ها دانشگاه‌ها چنان وسعتی نداشت و تنها دو دانشگاه تازه‌تأسیس تهران و تبریز وجود داشت. به همین دلیل، به تهران مهاجرت کرد و در کنکور دانشگاه تهران ثبت‌نام نمود. او عاشق معلمی بود و دوست داشت معلم باشد و برای رسیدن به این هدف و با توجه به این‌که مدرک دیپلم وی نیز علوم طبیعی بود، در دانشکده علوم دانشگاه تهران در رشتهٔ زمین‌شناسی و زیست‌شناسی و در دانشکدهٔ کشاورزی امتحان داد. در سال ۱۳۳۷ از دانشکدهٔ علوم دانشگاه تهران در رشتهٔ زمین‌شناسی فارغ‌التحصیل شد و همان سال به پیشنهاد استادشریال دکتر یدالله سحابی، در دانشگاه تهران استخدام شد و در سال ۱۳۴۰ موفق به اخذ فوق لیسانس زمین‌شناسی شد. پس از آن به فرانسه رفت و از دانشگاه «کلرمون فران» در گرایش سنگ‌شناسی (پترولوژی) در سال ۱۳۵۰ فارغ‌التحصیل شد و بلافاصله به ایران بازگشت و به‌عنوان استادیار در دانشگاه تهران به تدریس مشغول شد. در سال ۱۳۶۷ برای فرصت مطالعاتی به اتریش سفر کرد و پس از آن کتاب زمین‌شناسی ایران را، که بیشتر اطلاعات آن را از کتابخانه‌های اتریش جمع‌آوری کرده بود، منتشر ساخت. طی سال‌های ۱۳۵۵ و ۱۳۶۳ موفق به اخذ درجات دانشیاری و استادی دانشگاه تهران شد. در سال ۱۳۷۲ از سوی وزارت علوم تحقیقات و فناوری به عنوان استاد نمونهٔ دانشگاه‌های کشور انتخاب شد و در دورهٔ اول چهره‌های ماندگار در سال ۱۳۸۰، به‌عنوان «چهرهٔ ماندگار علم زمین‌شناسی» معرفی شد.
کتاب‌های اصول آتشفشان‌شناسی و پترولوژی تجربی و کاربردهای آن وی، به‌ترتیب در دورهای اول و هفتم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌عنوان کتاب سال برگزیده شده‌اند. او هم‌اکنون رئیس دانشگاه غیرانتفاعی جابربن حیان رشت است.
برخی تألیفات و ترجمه‌ها
نخستین کتابی که وی منتشر ساخت، کتاب بلورشناسی بود که با دکتر زرعیان، از استادان دانشگاه تهران، نگارش شد. پس از آن، در سال ۱۳۵۸ کتاب مبانی زمین‌شناسی را ترجمه کردند که دانشگاه تهران آن را چاپ کرد. سومین کتاب او اصول آتشفشان‌شناسی بود. پس از آن کتاب دیگری در سال ۱۳۶۶ با عنوان کانی‌ها و سنگ‌ها ترجمه کرد که جهاد دانشگاهی آن را چاپ کرد. در سال ۱۳۶۷ کتاب پترولوژی تجربی و کاربردهای آن را تألیف کرد و انتشارات دانشگاه تهران آن را به چاپ رساند. همزمان، کتاب دیگری با نام ناآرامی‌های زمین ترجمه کرد که به دلیل زلزله‌خیز بودن ایران، بسیار مایل بود با زبان ساده مردم را با زلزله، مضرات و شیوهٔ محافظت از جان خودشان و اقداماتی که در حین رخ‌دادن زلزله باید انجام دهند، آشنا سازد. پس از آن، کتاب سنگ دگرگونی که توسط دانشگاه پیام نور به چاپ رسید و به‌عنوان کتاب سال انتخاب شد و کمی بعد به‌عنوان «بهترین کتاب سال دانشگاهی» برگزیده شد.
به پاس خدمات ارزشمند ایشان مراسم تکریمی به همت بنیاد نخبگان استان گیلان و دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان در سال 1397 با حضور جمعی از اساتید دانشگاه، دانشجویان و مستعدین برتر برای ایشان برگزار شد.
آثار
درویش‌زاده درمجموع، تا کنون موفق به تألیف و ترجمهٔ بیش از ۱۸ جلد کتاب با عنوان‌های ذیل شده‌است:
خولیو سزار اوریبه
خولیو سزار اوریبه (Julio César Uribe؛ زادهٔ ) بازیکن سابق و مربی فوتبال اهل پرو است.
کارلوس آریاس ناوارو
کارلوس آریاس ناوارو (Carlos Arias Navarro؛ December 11, 1908 – 1908:12:11, November 27, 1989) یک سیاست‌مدار اهل اسپانیا بود.
خولیو سزار اوریبه
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال آمریکا، باشگاه فوتبال کالیاری، باشگاه ورزشی اتلتیکو جونیور، و باشگاه فوتبال اسپورتینگ کریستال اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال پرو بازی کرده‌است.
هالام هوپ
هالام هوپ (Hallam Hope) زادهٔ March 17, 1994 بازیکن فوتبال اهل بریتانیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال منچستر سیتی، باشگاه فوتبال نورث‌همپتون تاون، باشگاه فوتبال بری، باشگاه فوتبال شفیلد ونزدی، باشگاه فوتبال کارلایل یونایتد، و باشگاه فوتبال اورتون اشاره کرد.
خانه حاج سید غفور بریده پز
منزل حاج سیدغفوربریده پز مربوط به ۱۲۹۲ ه.ق است و در بروجرد، محله کوی عارف، پلاک ۹۶ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. شغل ایشان صابون سازی بوده است.
اسکلارئول
اسکلارئول یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۱۶۳۲۶۳ است.
یانیک تروسدیل
یانیک تروسدیل (Yanic Truesdale؛ زادهٔ March 17, 1970) یک هنرپیشه اهل کانادا است. وی از سال ۱۹۹۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
صدف‌خوار چاتهام
صدف‌خوار چاتهام یا صدف‌خوار جزیرهٔ چاتهام (نام علمی: Haematopus chathamensis) پرنده‌ای آبچر و گونه‌ای از خانوادهٔ صدف‌خواران است که بومی جزایر چاتهام نیوزیلند می‌باشد.
یانیک تروسدیل
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به دختران گیلمور اشاره کرد.
گروه کوس
گروه کوس (Koos Group) و (和信集團) یا کی‌جی‌آی (KGI) یک شرکت تجاری آسیایی مستقر در تایوان است که در طیف گسترده‌ای از صنایع شامل بانک، ساخت، پتروشیمی، الکترونیک، لیزینگ، سیمان، خدمات مالی، مهمان‌نوازی، املاک و مستقلات، سرمایه‌گذاری خصوصی و بانکداری سرمایه‌گذاری به فعالیت می‌پردازد.
کاکایی شاه‌ماهی‌خوار اروپایی
کاکایی شاه‌ماهی‌خوار اروپایی (Larus argentatus) نام یک گونه از سرده کاکایی است.
ستلزر، پنسیلوانیا
ستلزر (به انگلیسی: Seltzer) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان سچویلکیلل، پنسیلوانیا واقع شده‌است. ستلزر ۰٫۲ کیلومتر مربع مساحت و ۳۰۷ نفر جمعیت دارد.
عنصر (ریاضیات)
عنصر یا عضو  یک مجموعه در ریاضیات، هر یک از اشیاء متمایزیست که مجموعه را تشکیل می‌دهند.
مجموعه‌ها
نوشتن A = {۱, ۲, ۳, ۴} بدان معنی است که عناصر مجموعه A اعداد ۱, ۲, ۳ و ۴ هستند. مجموعه‌های متشکل از عناصر A، مانند {۲, ۱}، زیر مجموعه های از A هستند.
مجموعه‌ها خود می‌توانند عنصر باشند؛ برای مثال، مجموعه B =  را در نظر بگیرید. . عناصر B در واقع ۱، ۲، ۳ و ۴ نیستند. در عوض، B تنها سه عنصر دارد: یعنی اعداد ۱ و ۲ و مجموعه {۳, ۴}. عناصر یک مجموعه می‌تواند هر چیزی باشد. برای مثال { قرمز , سبز،  آبی } = C است مجموعه‌ای که عناصر رنگ قرمز و سبز و آبی.
نمادگذاری و اصطلاحات
رابطه ی «عنصریست از»، همچنین عضویت مجموعه‌ای گفته می‌شود و با نماد  «ϵ» نوشته می‌شود. نوشتن به این معنیست که «x یک عنصر از A است». عبارات معادل، «x عضوی از A است»، «x متعلق به A است»، «x در A است» و «x در A قرار دارد» هستند. عبارات «A شامل x است" و «A در بردارنده x است» همچنین جهت بیان عضویت مجموعه‌ای بیان می‌شوند؛ اگرچه، برخی مولفین آن‌ها را به برای تبیین «x زیر مجموعه ای از A است» بکار می‌برند. منطق دان جرج بولوس به شدت اصرار داشت که «دربردارد» (به انگلیسی: contains) تنها برای عضویت استفاده شود و «شامل است» (به انگلیسی: includes) تنها برای رابطهٔ زیر مجموعگی بکار رود.
یک نمادگذاری دیگر برای همان رابطه است که به معنای «A در بردارنده x است» هر چند از آن کمتر استفاده می‌شود.
نقیض عضویت مجموعه‌ای با نماد  «∉» نشان داده می‌شود. نوشتن به این معنیست که «x عنصری از A نیست».
نماد ϵ برای اولین بار توسط جوزپه پئانو در سال ۱۸۸۹ و در اثرش «اصول حساب، ارائه شده با نمایشی نوین» (به لاتین: Arithmetices principia nova methodo exposita) استفاده شد. در آن، در صفحهٔ X نوشته شده: "Signum ϵ significat est. Ita a ϵ b legitur a est quoddam b; ..." که به معنیست که «نماد ϵ به معنی است می‌باشد؛ بنابراین a ϵ b به‌صورت a، یک b است، خوانده می‌شود. نماد، خود تلطیفی از حرف کوچک یونانی اپسیلون («ε») است. حرف اول کلمه [//en.wiktionary.org/wiki/ἐστί]ἐστί که به معنی «است» می‌باشد.
کاراکترهای یونیکد برای این نمادها، U+2208 («عنصرِ») U+220B («شامل می‌شود، به عنوان عضو») و U+2209 («عضو نیست» هستند. دستورهای معادل در تک، دستورهایِ «\»، «in\» و «notin\» هستند. متمتکیا، دستورهایِ «[Element]\» و «[NotElement]\» را دارد.
کاردینالیتی مجموعه‌ها
تعداد عناصر در یک مجموعه مشخص، خاصیتی‌ست که به عنوان کاردینالیتی شناخته می‌شود؛ که به صورت غیررسمی، اندازه یک مجموعه است. در مثال‌های بالا، کاردینالیتی مجموعه A برابر با ۴ است، در حالی که کاردینالیتی هر کدام از مجموعه‌های B و C، برابر با ۳ است. یک مجموعه نامتناهی، مجموعه‌ای با یک تعداد نامتناهی عنصر است، در حالی که یک مجموعه متناهی، یک مجموعه با تعدادی متناهی عنصر است. مثال‌های فوق، نمونه‌هایی از مجموعه‌های متناهی هستند. مثالی از یک مجموعه نامتناهی، مجموعه اعداد صحیح مثبت = { ..., ۴, ۴, ۲, ۱ } است.
نمونه
با استفاده از مجموعه‌های تعریف شده در بالا، یعنی A = {۱, ۲, ۳, ۴ }, B = {۱, ۲, {۳, ۴ و { قرمز، سبز، آبی } = C:
علیقلی‌خان سردار اسعد
علی‌قلی‌خان سردار اسعد (زادهٔ ۱۲۳۶ منطقه بختیاری – درگذشتهٔ ۱ آبان ۱۲۹۶ تهران) معروف به سردار اسعد بختیاری یا سردار اسعد دوم از رجال سیاسی دوره قاجار و از رؤسای ایل بختیاری بود، که حیات سیاسی وی مقارن با به قدرت رسیدن چهار پادشاه در ایران می‌باشد.
علی‌قلی‌خان پسر چهارم حسین‌قلی‌خان ایلخانی بود، که پس از به توپ بستن مجلس شورای ملی به فرمان محمدعلی‌شاه، به پشتیبانی از برادرش نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه و پسرعموی خود، ابراهیم‌خان ضرغام‌السلطنه، در اعتراض به این عمل برخاست و پس از فتح اصفهان به دست سواران بختیاری، از راه اراک، خود را به منطقه بختیاری رسانید و شخصاً فرماندهی سواران بختیاری را، در فتح تهران و احیای مشروطیت، عهده‌دار شد.
وی در برهه‌ای از تاریخ ایران، در منصب وزیر جنگ و دوره‌ای نیز عهده‌دار وزارت داخله بود. از دیگر وقایع مهم در زمان حیات سیاسی علیقلی‌خان، اکتشاف نفت در مناطق جنوب و جنوب‌غربی فلات ایران، توسط کنسرسیوم دارسی، در استان خوزستان و چاه شماره یک مسجدسلیمان است.
دوران کودکی و نوجوانی
سردار اسعد در سال ۱۲۳۶ خورشیدی (۱۸۵۷ میلادی) در گرمسیر بختیاری زاده شد. زادگاه و جایگاه خاندان او، منطقه چغاخور در استان چهارمحال و بختیاری فعلی بود. پدر سردار اسعد، حسینقلی خان ایلخانی، از مردان دارای نفوذ دوران قاجاریه و بزرگترین ایلخانی بختیاری بود، که توانست با یکپارچه کردن طوایف گوناگون ایل بختیاری، به بازیابی قدرت و موقعیت بزرگی در آن روزگار دست یابد. مادر سردار اسعد، نیز بی‌بی مهری‌جان (نوه الیاس‌خان بختیاری و دختر نجف‌خان بختیاری) بود. او چهارمین پسر حسین‌قلی خان ایلخانی بود. پدر وی، برای ۳۰ سال، فرماندار ایل بختیاری بود. (در گذشته کسی که این جایگاه را در ایل بختیاری داشت ایلخان نامیده می‌شد)
علیقلی‌خان پس از گذراندن دوران کودکی، در اوایل جوانی، به آموزش دیدن روی آورد و پس از آموختن زبان عربی به یادگیری علوم خارجی، از جمله زبان فرانسه پرداخت. حسین‌قلی‌خان، آموزگاری برای آموزش وی برگزید. او در اندک زمان، زبان پارسی و خط تحریر را فرا گرفت و پس از آن، پیش نیاز عربی و ادبی از صرف و نحو، منطق، بدیع، بیان و امثله عرب را فرا گرفت.
ازدواج
علی‌قلی‌خان، در سال ۱۲۵۵ با بی‌بی مهرجان، دختر یکی از بزرگان ایل بختیاری، ازدواج کرد. نخستین فرزند او در سال ۱۲۵۸ زاده شد و از طرف حسین‌قلی‌خان؛ پدر سردار اسعد بنام جعفرقلی‌خان نام‌گذاری گردید، که بعدها سردار بهادر و پس از درگذشت علی‌قلی‌خان، به سردار اسعد سوم ملقب گشت.
قتل حسین‌قلی‌خان
علی‌قلی‌خان در سال ۱۲۵۹ به‌همراه پدرش؛ ایلخانی و اسفندیار خان برادر بزرگش، به طهران احضار شدند و به دیدن ناصرالدین شاه رفتند. در این ملاقات تصمیماتی اتخاذ شد، از جمله اینکه این دو برادر، با صد سوار بختیاری، عضو کشیک‌خانه سلطنتی شدند، ولی اقامت اسفندیار خان و علیقلی‌خان در تهران طولانی شد و به تقاضای ظل‌السلطان؛ حکمران اصفهان، شاه موافقت کرد که دو برادر به اصفهان برگردند.
برای ظل‌السلطان؛ حکمران مقتدر اصفهان، تحمل قدرت ایلخانی خطرناک بود، همچنین فرهاد میرزا معتمدالدوله که بر اثر دسایس ظل‌السلطان از حکومت فارس برکنار شده بود، ذهن شاه را نسبت به ظل‌السلطان مشوش نمود و برای خراب کردن ظل‌السلطان و از بین بردن قدرت ایلخانی، امکان طغیان او را مطرح کرد. به همین مناسبت، ظل‌السلطان به تهران احضار شد و دستور قتل ایلخانی را از ناصرالدین شاه گرفت و به اصفهان بازگشت.
در ۲۲ خرداد ۱۲۶۱ ظل‌السلطان، حسین‌قلی‌خان و دو پسرش را برای شرکت در یک رژه نظامی دعوت نمود. پس از مراسم، در چهل‌ستون از آن‌ها پذیرایی شد. در این پذیرایی یک فنجان قهوه آمیخته با زهر، به حسینقلی خان داده شد، سپس وی را روانه زندان ساختند. او پس از دو روز در زندان درگذشت و اسفندیار خان و علی‌قلی‌خان نیز به دستور ظل‌السلطان به زندان افتادند.
پس از قتل حسین‌قلی‌خان، برادرانش؛ امام‌قلی‌خان و رضاقلی‌خان، نسبت به فرزندانش رفتار و عملکرد نامناسبی داشتند. علی‌قلی‌خان سردار اسعد در کتاب تاریخ بختیاری، این واقعه را اینگونه روایت می‌کند:
اقامت در تهران
علی‌قلی‌خان یک سال در زندان ظل‌السلطان به‌سر برد و خانوادهً آن‌ها تا زمان ارتباط گرفتن علی‌قلی‌خان با اتابک، در انزواء به‌سر بردند. سپس برادرش اسفندیارخان سردار اسعد اول، ایلخانی بختیاری و علی‌قلی‌خان نیز فرماندهً فوج سوار در تهران شد. ولی حقیقت این بود که شاه برای جلوگیری از طغیان سران ایلخانی، علی‌قلی‌خان را به‌عنوان گروگان در تهران نگاه داشت.
در این دوران وی با اوضاع سیاسی و اجتماعی تهران آشنا شد، رجال و افراد مؤثر را شناخته و با بعضی از مأموران سیاسی از جمله چند تن از دیپلمات‌های انگلیسی آشنا شد. و به سال ۱۲۷۲ از طرف شاه قاجار به منصب، نشان و حمایل امیر تومانی نائل گردید.
ایلخانی بختیاری
سردار اسعد پس از به قتل رسیدن ناصرالدین شاه توسط میرزا رضا کرمانی، مأمور نظم تهران شد و در زمان مظفرالدین شاه نیز فرمانده سواران بختیاری، با لقب سرتیپی باقی‌ماند. در سال ۱۲۷۵ هزار تومان مقرری، به پاس وفاداریش به دولت، برای او تعیین گردید. مدتی نیز به عنوان ایلخانی بختیاری، از جانب مظفرالدین شاه انتخاب شد. اما در این سمت، با رقابت شدید برادرش نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه که از او بزرگتر بود و طبق پیمان‌نامه‌های سران ایل، حق ایلخانیگری از آن او بود، مواجه شد و کناره گرفت.
با آغاز سلطنت مظفرالدین شاه، اتابک امتیاز راه‌سازی میان اصفهان و اهواز را از شاه گرفت. امتیاز احداث جاده لینچ در تاریخ ۲۰ ذیقعده ۱۳۱۴ در هشت فصل و برای مدت ۶۰ سال، از سوی دولت شاهنشاهی به اسفندیار خان، محمدحسین‌خان و علیقلی‌خان واگذار گردید. وی پس از انعقاد قرارداد لینچ و عزل اتابک، دیگر به گارد سلطنتی مراجعه نکرد و بیشتر اوقات خود را در منطقه بختیاری گذرانید.
اقامت در اروپا
سردار اسعد در سال ۱۲۷۹ هجری شمسی، ابتدا به هندوستان رفت و پس از مدت کوتاهی هند را به مقصد مصر ترک کرد. اقامت وی در مصر نیز کوتاه بود و پس از چند هفته، از مصر به مکه در عربستان سعودی رفت و سپس عازم پاریس شد.
سردار اسعد، دو سال در پایتخت‌ها و شهرهای مهم اروپا زندگی کرد. شاید نخستین جرقه‌های فعالیت‌های سیاسی-اجتماعی وی، در این مقطع زمانی آغاز گردید.
لقب سردار اسعد
علی‌قلی‌خان، در سال ۱۲۸۱ بار دیگر به تهران بازگشت و برای مدت یک سال در پایتخت مستقر شد. در سال ۱۲۸۲ که اسفندیار خان، برادر بزرگش درگذشت، راهی منطقه بختیاری شد. در این هنگام درگیری میان دو خانواده ایلخانی (فرزندان حسینقلی خان) و حاجی ایلخانی (فرزندان امامقلی خان حاجی ایلخانی) بالا گرفته بود. در این هنگام سردار اسعد موفق شد میان برادران خود صمصام‌السلطنه و خسرو خان سردار ظفر از یک سو و لطف‌علی‌خان امیر مفخم، نصیر خان سردار جنگ، سلطان محمد خان سردار اشجع و غلامحسین خان سالار محتشم صلح و آشتی برقرار نماید. علیقلی‌ خان در سال ۱۲۸۳ به پیشنهاد عین‌الدوله، از طرف مظفرالدین شاه، لقب سردار اسعد گرفت و نشان حمایل به وی اهدا شد. وی در این هنگام همچنین ماًمور نظم لرستان گردید.
اقامت در پاریس
پس از افتتاح مجلس اول شورای ملی، در ۱۴ مهر ماه ۱۲۸۵ برای معالجهً چشم خود، راهی اروپا شد و در شهر پاریس اقامت گزید. پس از مداوای چشم، شروع به مطالعه و ترجمهً کتب فرانسه و انگلیسی نمود. پس از بمباران مجلس شورای ملی، در روز چهارشنبه ۳ تیر ۱۲۸۷ که تعدادی از رجال و آزادیخواهان راهی زندان شدند، وی در پاریس بود. سپس به لندن رفت. سردار اسعد پس از سفر به لندن، مدتی نیز در پاریس سکنی گزید، سپس به اتفاق چند نفر از جوانان بختیاری از طریق خرمشهر، وارد ایران شد.
همکاری با مجامع آزادی‌خواهی
بنا به تصریح ملک‌زاده، سردار اسعد، همکاری خود با مجامع آزادی‌خواهی را، از سال ۱۲۸۳ آغاز کرد. در ششم خرداد همان سال، جلسه‌ای از رجال آزادی‌خواه، در باغ شخصی سلیمان‌خان میکده و به رهبری او برگزار شد. ملک‌زاده این مجمع را؛ هستهً اصلی انقلاب مشروطیت در ایران می‌داند.
ریاست این انجمن که به انجمن باغ میکده شناخته می‌شود با شیخ محمدمهدی شریف کاشانی بود.
سردار اسعد همکاری خود، با آزادی‌خواهان را پس از بمباران مجلس شورای ملی و در سال ۱۲۸۷ به‌طور آشکار آغاز کرد. در این سال، با تجمع مشروطه‌خواهان و رجال مخالف محمدعلی‌شاه در اروپا، علی‌قلی‌خان نیز به جرگه آنان پیوست.
در این‌باره، ملک‌زاده می‌نویسد:
مخبرالسلطنه هدایت، که در این موقع در اروپا بوده‌است، می‌نویسد:
مخبرالسلطنه سپس می‌نویسد؛ که از او خواسته‌است تا به ایران رفته، رهبری نهضت را به عهده بگیرد. اما او گله می‌کند، که؛ تنها است! مخبرالسلطنه می‌گوید؛ کار را یک نفر می‌کند. این تشویق‌های ایرانیان، باعث حرکت سردار اسعد می‌شود. البته اقدام موفقیت‌آمیز بختیاری‌ها، در فتح اصفهان نیز به او امیدواری بیشتری داده بود.
فتح تهران
سردار اسعد در روز پنج شنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۲۸۸ (۶ مه ۱۹۰۹ میلادی) وارد ایران شد. ابتدا وارد منطقه بختیاری شد و متعاقب آن با خوانین قشقایی و شیخ خزعل (به نمایندگی از اعراب خوزستان) سوگندنامه‌ای را امضاء کرد. هم‌پیمان شدن با خوانین و شیوخ بسیار حیاتی بود، زیرا او برای حرکت به سمت تهران می‌بایست از حمایت پشت سر مطمئن باشد. تنها ایلخان مقتدر جنوب، حامی دولت و مخالف مشروطه کریم خان بهادر السلطنه بویراحمدی بود. او ایلخان بخشی بزرگی از لرهای استان خوزستان و فارس بود که بعدا در دوران پهلوی به استان مستقلی بنام کهگیلویه و بویراحمد بدل شدند. کریم خان نیز بعدا با طرحی از میان برداشته شد.
سردار اسعد پس از عقد قرارداد با رؤسای ایلات مذکور، درصدد اتحاد با رقبای خانوادگی خود برآمد. خانواده حاجی ایلخانی مشکل اصلی او محسوب می‌شدند. لطفعلی خان امیر مفخم در جایگاه فرمانده قشون حامی محمدعلی شاه، برای مقابله با تهاجم بختیاری‌ها به تهران، در حوالی قم موضع گرفته بود. برادر او نصیر خان سردار جنگ، از محاصره تبریز دست برداشته، برای پیوستن به امیر مفخم راهی قم بود و برادر دیگر، سلطان محمد خان سردار اشجع، به‌همراه خسرو خان سردار ظفر (برادر سردار اسعد) برای جمع‌آوری نیرو به سمت بختیاری در حرکت بود. تنها غلامحسین خان سالار محتشم، به عنوان ایل بیگی بختیاری، در خوزستان به سر می‌برد. وی برخلاف برادرانش، که در ضدیت کامل با سردار اسعد به سر می‌بردند، زمینه‌های اتحاد بین سردار اشجع و سردار اسعد را فراهم ساخت.
سردار اسعد با همراهی خوانین بختیاری سپاهی قریب به هفتصد سوار را جمع‌آوری کرد و بلافاصله از اصفهان راهی تهران شد. قبل از حرکت، طی نامه‌ای به شیخ‌السفرا، وزیر مختار اتریش، هدف از حرکت خود را تشریح کرد و از دولت‌های قدرتمند خواست تا از مداخله نظامی در ایران خودداری نمایند.
پس از حرکت سردار اسعد، جعفرقلی‌خان سردار بهادر و غلامحسین خان سالار محتشم نیز با سپاهی مختصر برای پیوستن به سردار اسعد راهی تهران شدند. از سوی دیگر سلطان محمد خان سردار اشجع با سردار ظفر به رسم ایلی هم پیمان شدند.
سردار اسعد در حرکت خود به سمت تهران، مشکل اصلی را برخورد با نیروهای بختیاری، به فرماندهی امیر مفخم بختیاری می‌دانست و تلاش زیادی نمود تا با آن‌ها درگیر نشود. برای این مقصود نامه‌هایی به او نوشت. متن یکی از نامه‌های سردار اسعد به امیر مفخم:
سپس نیروهای بختیاری به فرماندهی سردار اسعد از جنوب و نیروهای مجاهدین از شمال راهی تهران گردیدند و با هماهنگی‌هایی که با هم داشتند، در بادامک به هم رسیده و در تاریخ ۲۲ تیر ۱۲۸۸ وارد تهران شدند.
روز ۲۲ تیرماه ۱۲۸۸ ه‍.خ قوای سردار اسعد از یک سو و سپهدار تنکابنی از سوی دیگر، در نزدیکی تهران به هم رسیدند و در بادامک، اردو زدند. پس از درگیری‌های پراکنده، شهر به تصرف مجاهدین درآمد و در روز جمعه ۲۵ تیر ۱۲۸۸ (۱۶ ژوئیه ۱۹۰۹ میلادی) داستان جنگ پایان یافت و در ساعت ۸:۳۰ صبح، شاه با پانصد تن از سربازان، بستگان، سران و مرتجعین، به سفارت روس در زرگنده پناهنده شد.
واقعه پارک اتابک
در رجب ۱۳۲۸ ه‍.ق سیدعبدالله بهبهانی بدست دموکرات‌ها و مخالفین اجرای احکام اسلامی ترور شد، که در پی آن در راستای برقراری امنیت، مقابله با بی نظمی و هرج و مرج، طرح «خلع سلاح» از سوی مشروطه خواهان مطرح گردید. در این هنگام بود که ستار خان و باقر خان به همراه سوارانشان از تحویل سلاح‌های خود به مشروطه خواهان سر باز زدند و در پی آن سردار اسعد به ستارخان پیام داد: به سوگندی که در مجلس برای خلع سلاح یاد کرده‌اید، وفادار باشید و از عواقب وخیم عدم خلع سلاح بپرهیزید. ساعتی بعد در تاریخ اول شعبان ۱۳۲۸ ه‍.ق ۱۰۰۰ سوار و تفنگچی بختیاری به فرماندهی جعفرقلی خان بختیاری (پسر سردار اسعد) و غلامحسین خان سردار محتشم و ۵۰۰ سوار به فرماندهی یپرم خان ارمنی، پارک اتابک را به محاصرهٔ خود درآوردند. سرانجام بدستور یپرم خان در پارک را آتش زدند. سپس نیروهای بختیاری وارد پارک اتابک شدند. سرانجام سواران بختیاری کنترل پارک اتابک را در دست گرفتند. شمار کشته شدگان بیش از ۱۵۰ نفر اعلام شده‌است. پای ستارخان مورد اصابت گلوله قرار گرفت و مجروح گردید. (بعدها اطباء مجبور شدند پایش را قطع کنند). در پایان درگیری بالغ بر ۳۵۰ نفر در نظمیه تهران محبوس شدند. در این میان دوازده نفر از بختیاری‌ها نیز کشته و زخمی شدند. سردار اسعد بهمراه چند تن دیگر جزو امضاء کنندگان حکم اعدام شیخ فضل الله نوری هم بودند.
وزارت داخله
در تاریخ ۲۵ تیر ۱۲۸۸ ساعت چهار بعدازظهر در بهارستان مجلس مهمی به‌نام «مجلس عالی»، با حضور رؤسای دوره اول مجلس شورای ملی و سرداران قشون ملی و عده‌ای از تُجار، وزراء و شاهزادگان، تشکیل شد. مجلس عالی محمدعلی‌شاه را از سلطنت خلع و سلطنت را به پسرش احمدمیرزا واگذار کرد و چون احمدمیرزا بیش از دوازده سال نداشت، علیرضاخان قاجار، ملقب به عضدالملک، به سمت نیابت سلطنت تعیین شد. سردار اسعد به سمت وزیر داخله منصوب گردید.
وزارت جنگ
در کابینه‌ای که به تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۲۸۹ تشکیل گردید، علی‌قلی خان سردار اسعد، به مقام وزارت جنگ منصوب گردید؛ که با استعفای سپهدار تنکابنی، مستوفی الممالک رئیس‌الوزراء شد و سرانجام دوره اول زمامداری سپهدار تنکابنی، که از فتح تهران در ۲۵ تیرماه ۱۲۸۸ آغاز شده بود، پس از گذشت یک سال، به پایان رسید و نمایندگان مجلس در بیستم تیر ۱۲۸۹ سردار اسعد را همراه با سپهدار تنکابنی به جای دبیرالملک و وزیرزاده، دو نماینده مستعفی انتخاب کردند و این دو به مجلس رفتند.
در این ایام، عضدالملک نایب السلطنه، به علت مریضی و کهولت سن، درگذشت. سپس احزاب شروع به فعالیت نمودند. با سقوط کابینه مستوفی‌الممالک، سپهدار تنکابنی برای بار دوم، تشکیل کابینه داد. ولی سردار اسعد عضویت در کابینه او را نپذیرفت و بعد از دو ماه که نشان قدس را به همراه شش هزار تومان برای وی فرستادند، نشان را پس فرستاد و پول را به وزارت معارف اهدا کرد. او در خرداد ۱۳۲۹ برای معالجه چشمش، از طریق روسیه به اروپا رفت.
در این ایام، محمدعلی‌شاه که قریب به دو سال در ادسا بود، تصمیم به مراجعت نمود. علیقلی‌خان سردار اسعد که در آن ایام در پاریس زندگی می‌کرد، اولین کسی بود که دولت ایران را از سو نیت محمدعلی‌شاه آگاه ساخت و با تلگراف رمز به صمصام‌السلطنه که در آن برهه زمانی ریاست بختیاری‌ها را برعهده داشت، توصیه کرد برای حفظ مشروطیت و آزادی ملت ایران از هیچ گونه فداکاری خودداری نکنند.
نیابت سلطنت
در ایامی که علی‌قلی‌خان، در پاریس اقامت داشت، تلگراف‌های متعددی از طرف مجلس شورای ملی و ناصرالملک؛ نایب‌السلطنه به وی رسید. سردار اسعد قریب یک سال در اروپا بود، مجلس مکرراً او را برای بازگشت به ایران دعوت کرده بود، ولی او تا تیر ماه ۱۲۹۱ در اروپا ماند. در این هنگام ناصرالملک تصمیم مسافرت خود، به اروپا را، به اطلاع سردار اسعد رسانده، او را برای نظارت در امر حکومت، به طهران دعوت کرد. سپس وی به طهران بازگشت و ناصرالملک راه اروپا را در پیش گرفت.
سردار اسعد، نیابت سلطنت را چندی زیر نظر داشت و خانه‌اش محل مراجعات مردم بود و تلاش نمود، افراد مسلح بختیاری را به نظم وادار کند و صمصام‌السلطنه را در کارهای کشورداری راهنمایی نماید.
گونار برکرتز
گونار برکرتز متولد ۱۹۲۵ معمار آمریکایی لاتویایی-الاصل قرن بیستم است.
علیقلی‌خان سردار اسعد
سردار اسعد در آثار رجال معاصر
سردار اسعد در بین خوانین بختیاری، امتیازات ویژه‌ای داشت. در تاریخ‌های بختیاری که شرح اختلافات و درگیری‌های داخلی را نگاشته‌اند، به ندرت از او در دسته‌بندی‌های خانوادگی یاد شده‌است. سردار اسعد را می‌توان محور اتحاد در ایل بختیاری دانست.
گونار برکرتز
گونار برکرتز پیرو سبک ایرو سارینن بوده، و آثار زیادی از خود برجای گذاشته. او مدتی در مدرسه معماری دانشگاه میشیگان نیز تدریس کرد.
علیقلی‌خان سردار اسعد
سردار اسعد در آثار رجال معاصر
در این‌باره، سردار ظفر می‌نویسد:
وی در امور سیاسی نیز فردی توانا بود. او این امتیاز را، با حضور گسترده‌اش در دستگاه دولتی، از زمان ناصرالدین شاه کسب کرده بود.
گونار برکرتز
زندگی‌نامه
گونار برکرتز متولد ۱۹۲۵ معمار آمریکایی - لتونیایی قرن بیستم است.
علیقلی‌خان سردار اسعد
سردار اسعد در آثار رجال معاصر
سردار اسعد، در آثار مربوط به رجال معاصر، دارای سیمای مثبت و روشنی است. قزوینی او را دارای اخلاق حسنه دانسته‌است و دربارهٔ وی می‌گوید:
گونار برکرتز
زندگی‌نامه
برکرتز در لتونی به دنیا آمد ولی بیشتر عمر خود را در ایالت دیترویت، میشیگان سپری کرد.
لتیان
لتیان فیلمی ایرانی به نویسندگی اکتای براهنی، کارگردانی علی تیموری و تهیه‌کنندگی مجید مطلبی محصول سال ۱۳۹۷ است. پریناز ایزدیار، امیر جدیدی، سارا بهرامی، حسن معجونی، ستاره پسیانی و علیرضا ثانی‌فر گروه بازیگران آن را تشکیل میدهند. این فیلم اولین نمایش عمومی خود را از ۲۳ مرداد ۹۹ در سینمای آنلاین فیلیمو و نماوا تجربه کرد و با فروش یک میلیاردی در اکران آنلاین، از پرفروش‌ترین فیلم های اکران آنلاین به شمار می آید.
علیقلی‌خان سردار اسعد
سردار اسعد در آثار رجال معاصر
عارف قزوینی در جای دیگر می‌نویسد:
گونار برکرتز
زندگی‌نامه
او در سال ۱۹۴۹ از دانشگاه فنی اشتوتگارت آلمان فارغ‌التحصیل شد. سپس به آمریکا آمد و پیش از تأسیس شرکت خود در دیترویت، برای تعدادی از معماران سرشناس آن دوره کار کرد.
شرکت برکرتز جوایز مهمی از سازمان ملی معماران آمریکا و جامعه معماران میشیگان برای پروژه‌های خود دریافت کرد.
لتیان
خلاصه داستان
لتیان یک سد است. سدی بر روابط انسانی. رودخانه‌های روابط پشت سدی ایستاده‌اند و راه بن‌بست است. یک نفر می‌خواهد این سد را بشکند اما خوب می‌داند که شکستن سد به این سادگی نیست. شهر خراب خواهد شد. تکلیف چیست؟
علیقلی‌خان سردار اسعد
سردار اسعد در آثار رجال معاصر
قزوینی در این باره، اشاره به تألیف تاریخ بختیاری بدستور او و ترجمه کتاب‌های زیادی از زبان‌های خارجه به زبان فارسی دارد. از آن جمله؛ سفرنامهً شرلی تاورنیه و نیز مجلات و کتب آبی انگلیسی را می‌توان نام برد.
ملک‌زاده دراین‌باره می‌نویسد:
وی می‌افزاید؛ بدستور او تعدادی از دانش‌آموزان این مدرسه، به خارج اعزام شدند.
احمد کسروی نیز، او را مردی دانش دوست و آگاه دل نامیده‌است؛ و یحیی دولت‌آبادی نام او را جزء اولین مجلسی که از افراد علم دوست، در رجب ۱۳۱۵ ه‍.ق (آذر ۱۲۷۶) تشکیل شده‌است، می‌آورد. همچنین احمد به پژوه، وی را یکی از چهار، پنج تن مبارز، با وقوف به کار، آگاه و صمیمی می‌داند.
دربارهٔ انعقاد قرارداد نفت از سوی سردار اسعد با انگلیسی‌ها مشیرالدوله طی نامه‌ای به سفارت انگلیس نوشت:
تخریب مجسمهٔ سردار اسعد بختیاری
در ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۵ عده‌ای از افراد ناشناس مجسمهٔ سردار اسعد بختیاری را در شهر جونقان را ویران کردند. این حادثه مدتی پس از آن که یکی از مسئولان محلی از ساخت موزهٔ مشروطه در آن محل انتقاد کرده بود رخ داد.
کتیبه سردار اسعد
این کتیبه، به دستور علی‌قلی‌خان سردار اسعد، در سال ۱۲۸۴ نوشته شده‌است، که شجره‌نامه او و ریاست اجدادش بر ایل بختیاری را بیان می‌کند. محل این کتیبه در شهرستان فارسان، پنج کیلومتری مرکز شهرستان در روستای ده چشمه معروف به پیرغار است.
در پایین این کتیبه، این جمله افزوده شده‌است:
قلعه جونقان
سردار اسعد، در شهر جونقان واقع در شهرستان فارسان کاخ بسیار زیبایی را بنام قلعه جونقان بنا نهاد. قلعه جونقان، به سبک ایرانی و با تزئینات فرنگی ساخته شده‌است.
آثار و کتاب‌ها
علی‌قلی‌خان که از خوانین فرهنگ دوست بختیاری بود، چندین بار به اروپا سفر کرد و به تکمیل زبان فرانسه خود پرداخته و اقدام به ترجمه چندین کتاب، از جمله دختر فرعون و پاریس از الکساندر دوما و غادة البریتانی، نموده و همچنین، کتاب تاریخ بختیاری را به رشته تحریر درآورده‌است.
از جمله ترجمه‌های سردار اسعد بختیاری، می‌توان به کتب زیر اشاره کرد:
سال‌های واپسین زندگانی
دوران حیات علی‌قلی‌خان سردار اسعد، مقارن با دوران پر فراز و نشیب سیاسی و اجتماعی در ایران و حتی در سطح جهانی بوده‌است. ورود وی به عرصه سیاسی ایران، در اواسط سلطنت ناصرالدین شاه بود. با روی کار آمدن مظفرالدین‌شاه، (و متعاقب آن، اتابک) دامنه فعالیت‌های سیاسی وی بیشتر شد، ولی با به قدرت رسیدن محمدعلی‌شاه، تا پیش از به توپ بستن مجلس، وی کاملاً از صحنه سیاسی خارج شده بود ولی، در دوران پس از فتح تهران و ابتدای سلطنت احمدشاه، علی‌قلی‌خان، از تأثیرگذارترین رجال سیاسی ایران بوده‌است.
درگذشت
علی‌قلی‌خان سردار اسعد سرانجام در روز سه‌شنبه ۱ آبان ۱۲۹۶ در تهران درگذشت. پیکر وی به اصفهان منتقل گردید و در مقبره خانوادگی در گورستان تخت فولاد و در تکیه میرفندرسکی، به خاک سپرده شد.
گونار برکرتز
زندگی‌نامه
گونار برکرتز به عنوان یکی از اعضای مؤسسه معماران آمریکا در سال ۱۹۷۰ و یکی از اعضای انجمن معماری لتونی در سال ۱۹۷۱ انتخاب شد.
او جوایز انفرادی متعددی نیز دریافت کرده‌است.
خانکسرای سفلی
خانکسرای سفلی، روستایی از توابع بخش رحیم‌آباد شهرستان رودسر در استان گیلان ایران است.
کلوب (وبگاه)
کلوب وب‌گاهی ایرانی بود که در یکم دی ماه ۱۳۸۳ به عنوان یک شبکه اجتماعی راه اندازی شد و ۱۵ مرداد ۱۴۰۰ به فعالیت خود پایان داد.
این تارنما امکان ارتباط ایرانیان جهت تبادل اطلاعات، نیازها، کالا و خدمات، آشنا شدن با همکاران، دوستان قدیمی و… را پدیدمی‌آورد. کلوب که ابتدا از طراحی گرافیکی مشابه وبگاه اورکات استفاده می‌کرد، سرانجام در ۲۶ تیر ۱۳۸۵ طراحی گرافیکی جدید خود را ارائه کرد.
آمار
وبگاه کلوب طبق آخرین آمارهای اعلام شده بیشتر از ۲میلیون و ۶۰۰ هزار کاربر دارد. همچنین در هفته حدود ۱۳۰ هزار ورود مستقل به وبگاه و در ماه حدود ۷۰۰ هزار ساعت گردش داخلی در وبگاه انجام می‌شود.
فعالیت
کلوب به علت ماهیتش (شبکه اجتماعی همچون اورکات و فیسبوک و مای اسپیس) از طرف برخی مسئولان و مذهبیون در ایران مورد نقد و نکوهش بود. با رشد کاربران همین‌طور افزایش مطالب اعتراضی علیه تبعیض‌ها و مسائل اقتصادی و فرهنگی و سیاسی، موضوع به کام مسئولان خوش نیامد و فشار بر مدیریت این شبکه اجتماعی افزوده شد و تهدید به اعمال فیلترینگ شد. اما مدیریت آن زمان کلوب این اعمال زور را نپذیرفت و در نتیجه شبکه کلوب همزمان با اعتراضات در سال ۱۳۸۹ فیلتر شد و مدیرش نیز به دادگاه کشیده شد. پس از یکسال کلوب از فیلتر خارج شد، اما هم اعتمادها به این شبکه اجتماعی کم شد و از طرفی مردم توییتر و فیس بوک را می‌خواستند که آزادانه تر می‌توانستند فعالیت کنند. اینجا نقطه عطف فیلترشکن‌ها بود. مردم فیلتر را دور زدند و به فیس بوک و توییتر رسیدند و کلوب خالی تر شد.
تعطیلی
در دور جدید فعالیت این تارنما، ۸۰٪ از سهام شبکه اجتماعی کلوب به شرکت «رسانه فروردین» فروخته شد و این مجموعه با مدیریت سیامک سرمدی، احسان نظری عهده‌دار مسئولیت نگهداری و توسعه سایت کلوب شد.
سر انجام شبکه اجتماعی کلوب فعالیت خود را از ۱۵ مرداد ۱۴۰۰ پایان داد و دلیل بسته شدن کلوب، قدیمی شدن نرم‌افزار و نداشتن دلیل و انگیزه بود. کلوب از کاربران خود خواست تا اطلاعات خود را تا ۱ ماه دیگر به دلیل پاک شدن اطلاعات بردارند.
موزخوارهای اصلی
پیوند به بیرون
موزخوارهای اصلی
الاتور، تنجاور
الاتور، تنجاور (به انگلیسی: Alathur, Thanjavur) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در تامیل نادو واقع شده‌است.
خصوصیات
الاتور ۵٬۰۸۵ نفر جمعیت دارد.
ستیدیه
ستیدیه یک شهرداری در الجزایر است که در ناحیه حاسی مماش واقع شده‌است. ستیدیه ۵۵ کیلومتر مربع مساحت و ۱۱٬۹۶۵ نفر جمعیت دارد.
مانوئلا کارمنا
مانوئلا کارمنا (Manuela Carmena؛ زادهٔ February 9, 1944) یک سیاست‌مدار اهل اسپانیا است.
ماشانتاکت پیکوات ترایب
ماشانتاکت پیکوات ترایب (به انگلیسی: Mashantucket Pequot Tribe) یک حوزه سرشماری در ایالات متحده آمریکا است که در کنتیکت واقع شده‌است.
خانکسرای علیا
جمعیت
این روستا در دهستان رحیم آباد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۴ نفر (۱۲خانوار) بوده‌است.
مارک اسپیتزنیگل
مارک اسپیتزنیگل (Mark Spitznagel) سرمایه‌گذار، دادوستدگر مشتقی، نویسنده، و کشاورزی پایدار آمریکایی است. او به دلیل سرمایه‌گذاری در بازار بورس شدیداً گاوی مبتنی بر مکتب اتریش و پیشگامی در توزیع دم‌کلفت-پوشش ریسک (امور مالی) و بیش از همه به خاطر شرط بندی میلیارد دلاری شدیداً سوددهش بر بحران مالی ۲۰۱۲–۲۰۰۷       و نیز به خاطر اتهام موجب سقوط بازار سهام سال ۲۰۱۰ شناخته می‌شود.
اسپیتزنیگل مشاور ارشد اقتصادی کمپین ریاست جمهوری ۲۰۱۶ سناتور رند پال است.
اسپیتزنیگل که یک جمهوری‌خواه لیبرترین است در کنار پیتر تیل کارآفرین از جمله حامیان اصلی مبارزات ران پال در انتخابات مقدماتی ریاست جمهوری حزب جمهوریخواه در سال ۲۰۱۲ بوده است. او مهمترین نظریه‌پرداز و مروج نظریات اقتصادی ران پال در جوامع دانشگاهی خوانده شده است.
ساروس خورشیدی ۱۳۵
ساروس ۱۳۵ دوره‌ای زمانی با چرخه‌ای حدود ۱۸ سال و ۱۱ روز و ۸ ساعت (تقریباً ۶۵۸۵ و یک سوم روز) است که شامل ۷۱ خورشیدگرفتگی می‌شود.
کاسیان رستمخانی
کاسیان رستمخانی، روستایی از توابع بخش بیرانوند شهرستان خرم‌آباد در استان لرستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان بیرانوند جنوبی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۵۵ نفر (۹۹خانوار) بوده‌است.
موزخوارها (سرده)
موزخوارها (سرده) نام یک سرده از تیره موزخوار است.
دال معمولی
دال معمولی، دال قهوه‌ای یا دال یا کرکس گریفون ، گونه‌ای کرکس از سرده دال و خانوادۀ بازان است. این پرنده یکی از رایج‌ترین گونه‌های کرکس بر قدیم است که در گستره وسیعی از اوراسیا و نیز بخش‌هایی از آفریقا زیست می‌کند.
اربتسو
اربتسو (به ایتالیایی: Erbezzo) یک منطقهٔ مسکونی در ایتالیا است که در استان ورونا واقع شده‌است.
خصوصیات
اربتسو ۳۲٫۴ کیلومترمربع مساحت و ۸۰۹ نفر جمعیت دارد و ۱٬۱۱۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
دال معمولی
گونه دال معمولی دارای دو زیرگونه است که زیرگونه شاخص (G. f. fulvus) در شبه‌جزیره ایبری، شرق بالکان، شمال آفریقا، شاخ آفریقا، باختر آسیا و آسیای مرکزی زیست می‌کند. زیرگونه دیگر (G. f. fulvescens) دارای پراکندگی کمتری است و در جنوب آسیا و کشورهای هند، پاکستان و افغانستان سکونت دارد.
ویژگی‌ها
طول بدن دال معمولی بین ۹۵ تا ۱۱۰ سانتی‌متر و طول بین دو بال آن بین ۲٫۴ تا ۲٫۸ متر است. دال وزنی بین ۶ تا ۱۱ کیلوگرم دارد و از نظر طرح بدن در حالت پرواز با دیگر کرکس‌ها تفاوت دارد، بدین ترتیب که بال‌هایی پهن و بسیار دراز با شاه‌پرهای نخستین گسترده دارد که انتهای گرد بال را تشکیل می‌دهند. دم این پرنده چهارگوش، تیره و کوتاه است.
سطح زیرین بال‌ها از زیر بغل تا خم بال نوارهای عرضی کمرنگ دارد و سر کوچک دال بطور کامل به داخل شنل فرو رفته‌است. پروبال خاکی رنگ این پرنده با شاه‌پرهای تیره بال و دمش تضاد خاصی دارد. منقار دال زرد و قاعدۀ نیم نوك بالایی در اطراف سوراخ بینی سیاه است.
سر و بدن دال معمولی پوشیده از کرک‌پرهای سفید است و رنگ شنل در پرنده بالغ نخودی رنگ و در پرنده نابالغ قهوه‌ای رنگ می‌باشد. پرندۀ نابالغ شبیه به پرندۀ بالغ است ولی رنگ كلی بدن آن قهوه‌ای تیره‌تر است. همچنین منقار خاكستری و شنل اطراف گردن به رنگ قهوه‌ای كمرنگ دیده می‌شود.
رفتار
دال معمولی در مناطق مرتفع و كوهستانی، دره‌های باز، استپ‌ها و بیابان‌های خشک زیست می‌کند. این جانور کمابیش اجتماعی بوده و در زمان تغذیه از لاشه‌ها به طور دسته جمعی دیده می‌شود. پروازی پرتحرک با بال زدن‌های قوی و آرام دارد. با بال‌هایی باز و بالاتر از سطح بدن بال بازروی می‌كند و هنگام پرواز گردن بلندش را به طور كامل به داخل شنل گردنی سفیدش فرو می‌برد. دال به صورت دسته‌جمعی در غارها یا روی تخته‌سنگ‌های نقاط مرتفع تولید مثل می‌کند.
در ایران
دال معمولی پرشمارترین کرکس ایران است که به صورت پراکنده در رشته‌کوه‌های مهم کشور از آذربایجان در شمال غرب تا رشته‌کوه‌های البرز، ارتفاعات خراسان، رشته‌کوه‌های زاگرس، بلندی‌های کرمان و کوه‌های مکران تا مرزهای پاکستان زیست می‌کند. امروزه تعداد قابل توجهی از این پرنده را می‌توان در پارک ملی سرخه‌حصار در شرق تهران، پارک ملی تنگ صیاد در استان چهارمحال و بختیاری، پارک ملی کویر، پارک ملی بختگان در استان فارس و پارک ملی گلستان یافت.
جایزه بزرگ موناکو ۱۹۶۷
جایزه بزرگ موناکو ۱۹۶۷ یک مسابقهٔ اتومبیل‌رانی فرمول یک بود که در ۷ مهٔ ۱۹۶۷ در موناکو برگزار شد. این مسابقه، دومین مسابقه از ۱۱ مسابقهٔ قهرمانی جهان رانندگان ۱۹۶۷ و جام بین‌المللی سازندگان فرمول یک ۱۹۶۷ بود، دنی هیولم، رانندهٔ تیم برابام در این مسابقه که از ۱۰۰ دور تشکیل شده‌بود، پس از شروع مسابقه از ردهٔ چهارم، در پایان مسابقه به پیروزی دست یافت. گراهام هیل با تیم لوتوس، و کریس ایمون از تیم فراری نیز این مسابقه را به‌ترتیب در جایگاه‌های دوم و سوم به پایان رساندند.
در بین این مسابقه‌ها، مسابقات عادی پیش از آغاز فصل نتایج غیرعادی را به‌همراه داشتند. دن گرنی با خودروی ایگل-وسلیک خود پیروزی در مسابقهٔ قهرمانان در پیست برندز هچ را از آن خود کرده و دن گرنی نیز جایزه بین‌المللی بی‌آردی‌سی را برای تیم فراری کسب کرده‌بود.
ورود
در مجموع ۱۷ خودروی فرمول یک به این رویداد وارد شدند. خودروهای مجهز به موتورهای ۳٫۰ لیتری در پیست موناکو که از پیکربندی تنگی برخوردار بود، مزیتی نداشتند؛ بنابراین بسیاری از تیم‌های برتر رانندگان خود را با خودروهای ۲ یا ۲٫۵ لیتری روانهٔ مسابقه کردند. هوندا به‌همراه جان سرتیز و یک موتور وی۱۲ به مسابقات برگشت و تیم آنگلو امریکن ریسرز نیز با خودروی ایگل-وسلیک خود برای نخستین بار در موناکو حضور یافت.
تعیین خط
جک برابام با خودروی برابهام-رپکو بی‌تی۱۹ و با ثبت میانگین سرعت 80.779 mph در مسیر پیست به‌طول 1.954 mi، جایگاه پول پوزیشن را برای سازمان برابهام ریسینگ کسب کرد. لورنزو باندینی از تیم فراری در کنار خودروی برابهام در ردیف نخست صف شروع مسابقه قرار گرفت. در ردیف دوم نیز جان سرتیز با خودروی هوندا و دنی هیولم با دومین خودروی برابهام حضور داشتند. جیم کلارک (لوتوس-کلیمکس) و جکی استوارت (بی‌آرام) به‌ترتیب در جایگاه‌های پنجم و ششم و در ردیف سوم صف شروع قرار گرفتند.
شروع مسابقه تا دور ۸۱
چند دور ابتدایی مسابقه پر از رویداد بودند – باندینی خود را به جایگاه نخست رساند. موتور رپکوی خودروی جک برابهام تقریباً بلافاصله پس از شروع در پیچ اسپلوگوس منفجر شد و باعث چرخیدن خودروی او در مقابل بروس مک‌لارن و جو سیفرت شد. این دو راننده که سعی داشتند از این وضعیت فرار کنند، با یکدیگر برخورد کردند. در این برخورد تنها خودروی سیفرت آسیب دید و او را روانهٔ پیت‌استاپ کرد. برابام به مسابقه ادامه داد، اما از پیچ میرابیو تا بندرگاه در حال از دست دادن روغن موتور بود. جیم کلارک که بر روی روغن ریخته‌شده از خودروی برابام لیز خورده‌بود، ناچار به عبور از مسیر فرار شد.
کلارک در دور دوم از مسیر خارج شد و از خودروهای دیگر جا ماند. در همین حال هیولم و استوارت از باندینی، که او نیز بر روی روغن خودروی برابام لیز خورده‌بود، سبقت گرفتند. هیولم تا دور ششم و پیش از آنکه استوارت از او جلو بزند، در جایگاه اول باقی ماند. کراون‌ویل و پینیون خودروی استوارت در دور ۱۴ خراب شد و او نیز جایگاه نخست را از دست داد و هیولم دوباره جای او را گرفت. مسابقه با حضور باندینی در جایگاه دوم و مک‌لارن در جایگاه سوم، پس از خروج سرتیز از مسابقه به‌خاطر نقص فنی در پیشرانه، ادامه یافت. مبارزهٔ کلارک برای رسیدن از جایگاه چهاردهم به چهارم، با شکستن کمک‌فنر خودروی او در دور ۴۳ پایان یافت. این موضوع باعث شد تا کریس ایمون به جایگاه چهارم صعود کند.
در نیمهٔ دوم مسابقه، باندینی رفته‌رفته به هیولم نزدیک‌تر شد. بروس مک‌لارن نیز تا پیش آنکه برای تعویض باتری مجبور به ورود به پیت‌استاپ شود، ایمون را پشت خود نگه داشته‌بود. این پیت‌استاپ باعث شد تا او پس از ایمون و گراهام هیل به مسابقه بازگردد.
تصادف دور ۸۲ و پایان
در فاجعه‌ای که در دور ۸۲ رخ داد، خودروی باندینی پس از بریدن پیچ و برخورد با یک مهارگاه پنهان‌شده، واژگون شد و در میان توده‌های نی دچار انفجار و آتش‌سوزی شد. باندینی زیر خودرو محبوس شده‌بود. عملیات نجات به‌طور ناامیدکننده‌ای ناکافی بود. مداخلهٔ نیروهای امدادی بسیار کند صورت گرفت و دقایق سرنوشت‌سازی پیش از مهار آتش تلف شدند. باندینی پس از نجات با شتاب به بیمارستان منتقل شد. بالگردی که حامل فیلم‌برداران تلویزیونی بود، با کاهش ارتفاع و نزدیک‌شدن به آتش، باعث رسیدن هوای بیشتر به باقی‌مانده‌های آتش بواسطهٔ گردش هوای حاصل از چرخش تیغه‌های پروانهٔ بالگرد شده و خودرو را باری دیگر شعله‌ور کرد.
در همین حین، هیولم که بدون حضور هیچ رقیبی به مسابقه ادامه داد و خود را به پایان مسابقه رساند. ایمون که تنها هشت دور دیگر تا پایان باقی داشت، بر اثر پنچر شدن تایر خودرویش جایگاه دوم را به هیل واگذار کرده و خود نیز در جایگاه سوم قرار گرفت.
پس از مسابقه
باندینی سه روز بعد بر اثر سوختگی ناشی از آتش‌سوزی درگذشت. هنگامی که این خبر منتشر شد، بسیاری از رانندگان مشهور در حال سفر به ایالات متحده آمریکا برای شرکت در مرحلهٔ تعیین خط مسابقهٔ ایندیاناپلیس ۵۰۰ بودند.
در پی حوادثی که در این مسابقه رخ داد، استفاده از توده‌های نی در پیست‌های گراند پری ممنوع شد. روند توسعهٔ سامانه‌های سوخت‌رسانی پیشگیرنده آتش و لباس‌های ضدحریق برای رانندگان و مارشال‌ها نیز سرعت گرفت، و اجازهٔ پرواز بالگرد فیلم‌برداری تلویزیون با ارتفاع کم بر فراز خودروی آتش‌گرفته هرگز دوباره داده نشد.
اس‌تی‌اس-۵۱-آی
اس‌تی‌اس-۵۱-آی (STS-51-I) یکی از ماموریت‌های برنامه شاتل‌های فضایی بود که در تاریخ ۲۷ آگوست ۱۹۸۵ از پایگاه فضایی کندی به فضا پرتاب شد. این مأموریت توسط شاتل دیسکاوری و برای مدت حدود ۷ روز انجام گرفت. این مأموریت ششمین مأموریت صورت گرفته توسط شاتل دیسکاوری بود و طی آن سه ماهواره مخابراتی در مدار زمین قرار گرفت.
آنا بوتلا
آنا بوتلا (Ana Botella؛ زادهٔ July 23, 1953) یک سیاست‌مدار اهل اسپانیا است.
پرنده ددری
پرنده ددری نام یک سرده از تیره موزخوار است.
پیوند به بیرون
پرنده ددری
اسکامونین
اسکامونین یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۶۴۴۴۰۰۹ است.
اچ‌ام‌اس اورورا (۱۸۸۷)
اچ‌ام‌اس اورورا (۱۸۸۷) یک کشتی بود که طول آن 300 ft بود. این کشتی در سال ۱۸۸۷ ساخته شد.
هرکوه
هرکوه، روستایی از توابع بخش بیرانوند شهرستان خرم‌آباد در استان لرستان ایران است.
سزار کوئتو
سزار کوئتو (César Cueto؛ زادهٔ June 16, 1952) بازیکن فوتبال اهل پرو بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال دپورتیوو پریرا، باشگاه فوتبال اتلتیکو ناسیونال، باشگاه فوتبال آلیانزا لیما، و باشگاه فوتبال دپورتیوو مونیسیپال اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال پرو بازی کرده‌است.
سجراره
سجراره یک شهرداری در الجزایر است که در استان معسکر واقع شده‌است. سجراره ۷٬۸۱۹ نفر جمعیت دارد.
هرکوه
جمعیت
این روستا در دهستان بیرانوند جنوبی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۸۰ نفر (۳۸خانوار) بوده‌است.
درازلات بالا
درازلات بالا، روستایی از توابع بخش رحیم‌آباد شهرستان رودسر در استان گیلان ایران است.
دنیس پوپف
دنیس پوپف (Денис Александрович Попов؛ زادهٔ February 4, 1979) بازیکن فوتبال اهل روسیه است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال چرنومورتس نووراسییسک، باشگاه فوتبال زسکا مسکو، باشگاه فوتبال زسکا روستوف-نا-دونو، باشگاه فوتبال اسپارتاک نعلچیک، باشگاه فوتبال کوبان کراسنودار، باشگاه فوتبال خیمکی، باشگاه فوتبال دینامو مینسک، و باشگاه فوتبال تورپدو مسکو اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۲۱ سال روسیه و روسیه بازی کرده‌است.
اینوئیت
اینوئیت (به انگلیسی: Inuit؛ به اینوکتیتوت: ) نامی است که اسکیموهای کانادا و گرینلند برای اشاره به قوم خود از آن استفاده می‌کنند. در تقابل با آن‌ها، برای اشاره به اسکیموهای سیبری نام یوپیک استفاده می‌شود.
از سویی دیگر، در بسیاری موارد هرچند، واژه اینوئیت به عنوان معادلی برای اسکیمو به‌کار می‌رود. اما مردمان بومی کانادا و گرینلند، اصطلاح اسکیمو را تحقیرآمیز می‌دانند و به همین علت اخیراً واژه «اینوئیت» برای اشاره به آن‌ها رواج یافته‌است.
اینوئیت‌ها در شمال آمریکا و کانادا و بیشتر مناطق گرینلند ساکن هستند و فرهنگی مشابه دارند. آن‌ها گسترده‌ترین اقوام بومی قطب شمال از لحاظ جغرافیایی به‌شمار می‌آیند.
واژهٔ اینوئیت شکل جمع واژهٔ «اینوک» است که در زبان‌های اسکیموها به معنی انسان یا «انسان واقعی» است.
در کانادا اینوئیت‌های شمال غربی به اینوویالویی و در قلمرو نوناووت به اینویی معروف هستند؛ سه گروه اینویی در گرینلند عبارتند از: کالیت در ساحل غربی، اینوگویی در نقطه دوردست شمال غربی و آیت در ساحل شرقی.
دا لات
دا لات پایتخت استان لام دونگ در ویتنام است. از سال ۲۰۰۹ جمعیت این شهر بالغ بر۲۰۵۱۰۵ گزارش شده است. این شهر ۱۵۰۰ متر بالاتر از سطح دریا فاصله داشته، و در فلات Langbiang از بخش‌های جنوبی ارتفاعات مرکزی ویتنام واقع شده است.
اینوئیت
زبان اینوئیت، اینوکتیتوت نام دارد که در خانواده زبان‌های اسکیمو-آلوت طبقه‌بندی شده‌است. امروزه این زبان، زبانی کم‌کاربرد و در آستانه انقراض در نوناووت است.
جمعیت
در مجموع در حدود ۱۳۴٬۲۴۱ اینوئیت در چهار کشور، کانادا، گرینلند، دانمارک، و ایالات متحده زندگی می‌کنند.