cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تاریخچه باشگاه فوتبال یوونتوس
ورود خانواده آنیلی (۱۹۰۶/۱۹۲۶)
یوونتوس نزدیک به دو دهه زیر سایه تیم‌های میلانی قرار داشت و نتوانست قهرمانی نخست خود را تکرار کند. طی این سال‌ها مدیران و بازیکنان به این نتیجه رسیدن که برای نگهداری وقایع باشگاه، مجله‌ای نیاز است، بنابراین در ۱۰ ژوئن ۱۹۱۵ مجله هورا یوونتوس که امروزه ماهنامه معروف این باشگاه به حساب می‌آید متولد شد. کارادو کورادینی که در فصل ۱۹۲۰–۱۹۱۹ رئیس باشگاه بود سرود یوونتوس را تصنیف کرده‌است. روال ناکامی‌ها ادامه داشت تا سال ۱۹۲۳ که خانواده مطرح آنیلی وارد عرصه حیات باشگاه شدند. در ۲۴ ژوئیه سال ۱۹۲۳ ریاست باشگاه را ادواردو آنیلی (پدر جووانی و اومبرتو آنیلی) به عهده گرفت. او پسر مالک و بنیان‌گذار کمپانی فیات بود. همراه با مدیریت قدرتمند این مرد بزرگ افتخارات و پیروزی‌های بانوی پیر نیز آغاز شد. بیانکونری‌ها با او در سال ۱۹۲۶ دومین اسکودتوی خود را نیز فتح کردند تا ادواردو نخستین قهرمانی مدیریت خود را تجربه کند. این قهرمانی با مربیگری جینو کارولی به دست آمد و بازیکنانی نظیر جانپیرو کامبی، ویرجینیو روستا ،کارلو بیجاتو، فرنک هیرزر ،لویجی آلماندی، جوزف ویولا و جوزپه توریانی در این تیم قهرمان حضور داشتند.
دوران مربیگری کارلو کارکانو (۱۹۳۰/۱۹۳۵)
طی سال‌های ۱۹۳۵–۱۹۳۰ یوونتوس دوباره به عنوان یکی از قدرت‌های فوتبال ایتالیا خود را معرفی می‌کند. ادواردو آنیلی که تا سال ۱۹۳۵ مدیریت باشگاه یوونتوس را به عهده داشت در کنار جووانی ماتزونیس نایب رئیس باشگاه توانست در دهه ۳۰ یوونتوس را تبدیل به قدرت بلامنازع ایتالیا نماید. یوونتوس طی سال‌های ۳۱ الی ۳۵ توانستند پنج اسکودتوی دیگر را برای باشگاه به ارمغان بیاورند و با کسب پنج عنوان قهرمانی متوالی رکورد جاودانه‌ای را به نام خود به ثبت برسانند (رکوردی که در ده دوم قرن ۲۱ توسط خود یوونتوس شکسته می‌شود). بازیکنان بزرگ آن زمان یوونتوس نمایشی را ارائه کردند که هرگز فراموش شدنی نیست، فلیچ بورل مهاجم بیانکونری‌ها در فصل ۱۹۳۲ باورنکردنی ظاهر شد وی در ۲۸ بازی ۲۹ گل به ثمر رساند و رکوردی فوق‌العاده به نام خود ثبت کرد. در این دوران آنیلی در کنار همکارانش تصمیم گرفت ورزشگاهی اختصاصی برای یووه تهیه نماید و سرانجام در فوریه ۱۹۳۴ یووه در ورزشگاه جدیدش به نام کوموناله (المپیک فعلی) به میدان رفت، ورزشگاهی که بعدها خاطرات بسیار دیدنی و زیبایی از اسطوره‌هایی مانند بونیپرتی، روبرتو بتجا و میشل پلاتینی در خود زنده نگاه داشته‌است. در مسابقات جام جهانی ۱۹۳۴ و ۱۹۳۸ بازیکنان یوونتوس اسکلت اصلی تیم ملی ایتالیا را تشکیل می‌دادند، اتفاقی که در جام جهانی ۱۹۸۲ نیز تکرار شد. در زمان مربیگری کارلو کارکانو یوونتوس هفت بازیکن ملی پوش به نام‌های جانپیرو کامبی، ویرجینیو روستا، لویس مونتی، جیووانی فرراری، لویجی برتولینی، فلیچ بورل و رایموندو اورسی را در تیم ملی ایتالیا داشت که توانستند قهرمان جام جهانی ۱۹۳۴ شوند، در ژوئیه ۱۹۳۴ ادواردو آنیلی مدیر موفق یوونتوس در سانحه هوایی مشهور جنوا درگذشت، بعد از آن اتفاق سیاه و تلخ، یووه به مدت ۱۲ سال که یک آنیلی دیگر در رأس مدیریت باشگاه آمد به حاشیه رفت.
وزن شعر فارسی
پرویز ناتل خانلری
خانلری، در کتاب وزن شعر فارسی، با روشی نو به نام‌گذاری عناصر وزن شعر فارسی پرداخته‌است. او پیشنهاد می‌کند به‌جای بیست‌وچهار «رکن» یا «پایه» یا «جزوِ» عروضی، ده پایه به‌کار رَوَد. این ده پایه عبارتند از: نوا، چامه، آوا، همه، خُشاوا، بِنَوا، نیکاوا، خُشنوا، ترانه، زمزمه.
تاریخچه باشگاه فوتبال یوونتوس
دوران مدیریت اومبرتو آنیلی (۱۹۵۵/۱۹۷۱)
با جدایی جیانی آنیلی، به مدت یک سال باشگاه تحت نظارت سه نفر هدایت شد و یک سال بعد در نوامبر ۱۹۵۶، اومبرتو آنیلی برادر جیانی آنیلی راهی باشگاه شد تا قدرت و نفوذ خانواده آنیلی همراه با قدرت باشگاه یوونتوس ادامه داشته باشد. اومبرتو تا سال ۱۹۶۲ سمت مدیریت یوونتوس را در اختیار داشت که در این سال به دلیل ادامه تحصیل و اخذ مدرک پروفسوری از سمت مدیریت یووه کناره‌گیری کرد. این تیم در این سال‌ها دو ستاره بزرگ حیات خود را به نام‌های اومار سیووری و جان چارلز خریداری کرد و توانست اسکودتوی دهم را نیز فتح نماید. لیوبیسا بروشتش دهمین قهرمانی بانوی پیر را در فصل ۵۸–۵۷ به دست آورد تا با کسب این عنوان، اولین ستاره یووه نیز از راه برسد. با این قهرمانی بانوی پیر اجازه یافت اولین ستاره طلایی را بر روی پیراهن خود حک کند و به بالای آرم باشگاه نیز اضافه شود. یوونتوس توانست با هدایت مربیانی مانند رناتو چزارینی، کارلو پارولا، پائولو آمارال و هریبرتو هررا در دهه شصت سه عنوان قهرمانی را کسب کند. دهه ۶۰ با کسب سه قهرمانی در سری آ و سه قهرمانی در جام حذفی ایتالیا به نوعی تکرار درخشش دهه ۳۰ بود. طی این سال‌ها ستارگانی برجسته همچون؛ جان هانسن، کارلو پارولا، کارل پرایست، بونیپرتی، جان چارلز و اومار سیووری با پیراهن سیاه و سفید یووه در میدان‌ها فوتبال حاضر شدند و در دنیای فوتبال شهرتی کسب کردند. اومار سیووری با درخشش بی‌نظیر و گلزنی‌های ارزشمند خود تبدیل به مهره‌ای خوش‌نام در دنیای فوتبال شد و در سال ۱۹۶۱ توانست توپ طلای اروپا را از ان خود کند. با پایان فصل ۱۹۶۹ هریبرتو هررا نیمکت یوونتوس را ترک می‌کند و لوئیس کارنیگلیا جانشین وی در پست مربیگری یووه می‌شود. گفتنی است که طی سال‌های ۱۹۶۲ الی ۱۹۷۱ مدیریت باشگاه به ویتوره کاتلا واگذار شده بود.
وزن شعر فارسی
مسعود فرزاد
مسعود فرزاد، در فصل چهارم کتاب Persian Poetic Metres (اوزان شعر فارسی) (لیدن، ۱۹۴۲) و در کتاب کم‌حجم مبنای ریاضی عروض فارسی (شیراز، ۱۳۵۵)، با بررسی تعداد هجاهای ارکان عروضی، جدول‌های مختلفی را طراحی کرده‌است. در این جداول، رکن‌های یک‌هجایی تا شش‌هجایی آمده‌است. فرزاد، در فصل ششم کتاب Persian Poetic Metres، به تعریف «سکته» (caesura) در شعر فارسی پرداخته و آن را به دو نوع تقسیم کرده‌است. این فصل از کتاب او، با عنوان «اختلافات آوایی و عروضی در شعر فارسی»، با ترجمه و تحشیهٔ حمید حسنی، در مجلهٔ کیان، اردیبهشت ۱۳۷۲، چاپ شده‌است.
مهدی حمیدی شیرازی
حمیدی شیرازی، ضمن نقد شیوهٔ شمس قیس، تلاش کرد روش تازه‌ای در وزن‌شناسی نظم فارسی ابداع کند که البته پا فراتر ننهاد. او تصور می‌کرد چهار بحر جدید کشف کرده‌است و نام آن‌ها را «کبیر»، «صغیر»، «اخرس» و «بدیل» نهاده‌بود، اما منتقدان بعدی نشان دادند که این وزن‌ها در واقع جدید نیستند و در گذشته هم به‌کار می‌رفته‌اند.
تاریخچه باشگاه فوتبال یوونتوس
تبعید یوونتوس به سری بی (تابستان ۲۰۰۶)
با برگزاری جلسات مختلف، در نهایت حکم نهایی دادگاه ورزشی کشور محرومیت‌ها و مجازات‌های باشگاه‌های متخلف را صادر کرد. با حکم اعلام شده بانوی پیر به سری بی تبعید شد، دو اسکودتوهای یووه از این تیم بازپس گرفته شد و به تیم رقیب، اینتر میلان داده شد (اسکودتوهای بیست و هفتم و بیست و هشتم در دو فصل ۲۰۰۴–۰۵، ۲۰۰۵–۰۶ که با فابیو کاپلو به دست آمده بود)، لوچیانو موجی مدیر و نماینده اصلی یووه حکم محرومیت مادام العمر از فعالیت در فوتبال برایش صادر شد. در ابتدا مشخص شد بیانکونری‌ها با ۳۰ امتیاز کسر در رقابت‌های فصل ۲۰۰۶–۰۷ سری بی شرکت خواهند کرد که این رأی با اعتراض باشگاه و تجدید نظر به ۱۷ امتیاز کسر تغییر کرد و در نهایت به کسر ۹ امتیاز رسید همچنین یوونتوس با جریمه نقدی £۳۱٬۰۰۰٬۰۰۰ و محرومیت از لیگ قهرمانان اروپا ۰۷–۲۰۰۶ و سه بازی بدون تماشاگر روبرو شد. زمانی که حکم تبعید به سری بی با منفی ۳۰ امتیاز اعلام شد، برخی از بازیکنان سرشناس یوونتوس راه خروجی باشگاه را در پیش گرفتند و از باشگاه یوونتوس جدا شدند، مربی یوونتوس؛ فابیو کاپلو نیز بلافاصله راهی مادرید و تیم مطرح ان شهر، رئال مادرید شد. برخی از بازیکنانی که هواداران امید زیادی به آنان داشتند نیز به مانند مربی تیم ترجیح دادند برای ادامه دوران بازیگری خود از سیاه و سفید پوشان جدا شوند، فابیو کاناوارو، جیانلوکا زامبروتا، پاتریک ویرا، امرسون، زلاتان ابراهیموویچ و لیلیان تورام که در خود توان حضور در سری بی را نمی‌دیدند، از یوونتوس جدا شدند. فابیو کاناوارو و امرسون راهی رئال مادرید شدند، زلاتان ابراهیموویچ و پاتریک ویرا به اینتر میلان پیوستند و جیانلوکا زامبروتا و لیلیان تورام بارسلونا را برای ادامه فعالیت خود برگزیدند.
وزن شعر فارسی
ابوالحسن نجفی
ابوالحسن نجفی یکی از دقیق‌ترین نظام‌ها برای طبقه‌بندی وزن‌های شعر فارسی را تدوین کرده‌است. براساس نظامی که نجفی برای وزن شعر فارسی طراحی کرده‌است، حدود ۴۰۰ وزن را می‌توان طبقه‌بندی کرد. تقریباً ۲۲۰ مورد از این اوزان، برمبنای تکرار ارکان هستند. ۱۸۰ وزن دیگر را، که برمبنای تکرار ارکان مشابه نیستند، براساس یک «دایره»، که نجفی آن را طراحی کرده‌است، می‌توان طبقه‌بندی کرد.
تاریخچه باشگاه فوتبال یوونتوس
وفاداری به بانوی پیر (۲۰۰۶/۲۰۰۷)
حکم صادره در کنار ترک ستارگان و تغییر مدیریت باشگاه که همراه با ورود جووانی کوبولی جیلی به عنوان جانشین فرانتزُ گرانده استونس مدیری که سه سال ریاست یووه را به عهده داشت. لوچیانو موجی از سمت خود برکنار شد، جیرائودو نیز از مسولیت‌هایی که در باشگاه داشت کنارگذاشته شد و بازیکنانی از جمله فابیو کاناوارو، جیانلوکا زامبروتا، پاتریک ویرا، امرسون، زلاتان ابراهیموویچ و لیلیان تورام یوونتوس را ترک کردند؛ و در شرایطی دشوار جان الکان نوه جیانی آنیلی مدیریت باشگاه را بر عهده گرفت، یوونتوس بازیکنانی نظیر الساندرو دل پیرو، جانلوئیجی بوفون، مائورو کامرونزی در تیم ملی کشورش داشت که با این تیم قهرمان جهان شده بودند و بازیکنان بزرگی از جمله دیوید ترزگه و پاول ندود که نگاه داشتن این بازیکنان در شرایط کنونی کار آسانی نبود. دیدیه دشان بازیکن سالیان نه چندان دور یوونتوس که با این تیم قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا در سال ۱۹۹۵–۱۹۹۶ را تجربه کرده بود در تاریخ ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۶ مربی یوونتوس شد. یوونتوس در رقابت نزدیک با ناپولی و جنوا و با توجه به کسر ۹ امتیاز بر سکوی نخست رقابت‌ها ایستاد و عنوان قهرمانی مسابقات سری بی را در فصل ۲۰۰۶–۲۰۰۷ از آن خود کرد و الساندرو دل پیرو با به ثمر رساندن ۲۰ گل آقای گل رقابت‌ها شد تا ثابت نمایند که این تیم مطرح و قدرتمند بدون حمایت داوران و در شرایط سخت و متفاوت از سایر رقبا نیز برترین تیم ایتالیا است. قهرمانی یووه در هفته‌های پایانی لیگ با کسب ۸۵ امتیاز تثبیت شد (امتیاز یوونتوس در این فصل به ۹۴ رسید که با کسر ۹ امتیاز به عدد ۸۵ تغییر کرد) در دو هفته به پایان مسابقات دیدیه دشان مربی بیانکونری‌ها که نقش مؤثر و بسیار زیادی در کسب این قهرمانی داشت در چهلمین بازی فصل حاضر به شرکت در کنفرانس خبری نشد و از سمت خود کناره‌گیری کرد تا کمک مربی وی، کورادینی تیم را دو دیدار انتهایی هدایت نماید، دیدارهای که با شکست یووه به پایان رسید. گفتنی است که اختلاف دشان با مدیر ورزشی یوونتوس السیو سکو یکی از دلایل جدایی دیدیه دشان اعلام شد و در عین حال دیدیه دشان تأکید کرد که در خود توان هدایت یووه را در رقابت‌های سری آ نمی‌دید.
وزن شعر فارسی
جمال صدری
نوا (U-) ← نوایِ (U-U)، نواها (U--)، نواهایِ (U--U)، نواهایم (U---)، نوایِ نی (U-U-)، نوا همه (UU-U) آوا (--) ← آوایِ (--U)، آواها (---)، آواهایِ (---U)، آواهایم ، آوایِ نی (--U-)، آوا همه (--UU) بِنَوا (UU-) ← بِنَوایِ (U-UU)، بِنَواها (UU--) خُشنَوا (-U-) ← خُشنَوایِ (-U-U)، خُشنَواها (-U--) خُشبِنَوا (-UU-) تذکر: به پایه‌ها (معادل‌های وزنیِ) پنج‌هجایی نیازی نیست. اکنون بیتی از سیمین بهبهانی به‌شیوهٔ جدید هجابندی و نام‌گذاری می‌شود تا تفاوتِ کار معلوم گردد:
تاریخچه باشگاه فوتبال یوونتوس
دوران مدیریت آندرا آنیلی (۲۰۱۰/تاکنون)
بعد از حدود ۴۸ سال در سال ۲۰۱۰ یک آنیلی دیگر به نام آندرا آنیلی سکان مدیریت یوونتوس را بر عهده گرفت. با ساخت استادیوم جدید با نام ورزشگاه یوونتوس در مکان سابق ورزشگاه دل آلپی و آمدن آنتونیو کونته در سال ۲۰۱۱ و خرید بازیکنان جدید از جمله: آندره‌آ پیرلو، کوادوو آساموا، آرتورو ویدال، استفان لیختشتاینر، کارلوس توز، پل پوگبا، مارتین کاسرس، آندره‌آ بارزالی، فرناندو یورنته یوونتوس بعد از چند سال ناکامی دوباره به عرصهٔ تیم‌های بزرگ ایتالیا و اروپا بازگشت. یوونتوس در این دوران به سه قهرمانی متوالی در سری آ ایتالیا (از جمله یک قهرمانی بدون شکست در فصل ۲۰۱۱–۱۲ و کسب ۱۰۲ امتیاز در رقابت‌های سری آ در فصل ۲۰۱۳–۱۴) و دو قهرمانی سوپر جام ایتالیا رسید. در سال ۲۰۱۲ اسطوره باشگاه یوونتوس الساندرو دل پیرو بعد از ۱۹ سال بازی کردن با پیراهن بیانکونری از جمع یوونتوسی‌ها خداحافظی کرد و جای او را در تیم کارلوس توز آرژانتینی گرفت.
وزن شعر فارسی
جمال صدری
این آهنگ به «دستگاه ناهمپایه» (نوا خُشنَوا) مربوط می‌شود و نام آن «آهنگِ نوایِ نی، خُشنَوا سه‌پایه ناقص» است. پایهٔ سوم، تکرارِ پایهٔ نخست با دو هجا کمتر است؛ به همین دلیل «ناقص» نامیده شده‌است.
تاریخچه باشگاه فوتبال یوونتوس
دوران مدیریت آندرا آنیلی (۲۰۱۰/تاکنون)
بعد از ۳ فصل موفقیت‌آمیز با آنتونیو کونته که منجر به ۳ قهرمانی متوالی در سری آ گشت، البته همراه با ناکامی در رقابت‌های اروپایی، یوونتوس سرمربی اخراج شده آ.ث. میلان یعنی ماسیمیلیانو آلگری را به عنوان سرمربی جدید خود معرفی کرد، مربی که خیلی از طرفداران یوونتوس با آمدن او به بیانکونری مخالف بودند. آلگری توانست در ۵ فصل اول حضورش در بانوی پیر ۵ قهرمانی متوالی در سری آ را به‌دست آورد تا یوونتوس به تنها تیم در تاریخ فوتبال ایتالیا تبدیل شود که توانسته‌است ۸ فصل متوالی جام سری آ را بالا سر ببرد. او همچنین توانست به همراه یوونتوس ۴ قهرمانی متوالی در جام حذفی ایتالیا به‌دست آورد تا در ۴ فصل اول حضورش در سکوی سرمربیگری یوونتوس توانسته باشد در هر چهار سال حضورش دوگانه (سری آ و جام حذفی ایتالیا) را کسب کند. یوونتوس در اروپا هم توانست دوباره، برای اولین بار بعد از کالچو پولی خود را به عنوان تیمی قدرتمند معرفی کند. در فصل اول حضور آلگری (۲۰۱۴–۱۵) یوونتوس توانست به فینال لیگ قهرمانان اروپا برسد اما در فینال در برابر بارسلونا به هدایت لوییز انریکه متحمل شکست ۳ بر ۱ شد تا به مقام نایب قهرمانی اروپا کفایت کند. آلگری و یوونتوس در فصل بعد (۲۰۱۵–۱۶) در مرحله یک‌هشتم نهایی لیگ قهرمانان اروپا توسط بایرن مونیخ از رقابت‌ها کنار گذاشته شدند، اما یوونتوس توانست در فصل بعد آن (۲۰۱۶–۱۷) دوباره به فینال اروپا برسد اما این بار هم در برابر رئال مادرید، زین الدین زیدان متحمل شکست ۴ بر ۱ شد تا برای پنجمین بار متوالی دستش از کسب جام لیگ قهرمانان اروپا کوتاه بماند. یوونتوس در همین دوران رکورد نقل و انتقالات خود را نیز شکست، با فروش پل پوگبا با قیمت ۱۰۵ میلیون یورو به باشگاه منچستر یونایتد، و با خرید کریستیانو رونالدو از باشگاه رئال مادرید در ازای ۱۱۷ میلیون یورو.
وزن شعر فارسی
ایرج کابلی
کابلی، در کتاب وزن‌شناسی و عروض، که در سال ۱۳۷۶ منتشر شده‌است، با نقد شمس قیس و عروض سنتی و بررسی و نقد معاصران، روش تازه‌ای را ابداع می‌کند. در این روش، وزن‌های فارسی با شماره‌گذاری بیان می‌شوند و نحوهٔ شناساییِ وزن‌ها هم بسیار ساده است. برای نمونه، همان بیت سیمین بهبهانی:
در عروض سنتی و شمس‌قیسی این‌گونه نامیده می‌شود: بحرِ مُضارعِ مسدّسِ مقبوضِ مکفوفِ ابترِ محذوف یا بحرِ مُجتَثّ مسدّسِ مخبونِ مکفوفِ مرفوعِ اَحَذّ.
در روش کابلی نوشته می‌شود: ۵:۳، ۱، ۹ و خوانده می‌شود: رشتهٔ ۹بندیِ اول‌آغاز از سومین ۵بندی‌ها
اوزان شعر فارسی
شعر و اوزان عروضیِ شعر فارسی متأثر از اوزان عربی بوده، اما درعین‌حال از تمایزِ شناخته‌شده برخوردار است. امروزه برای مطالعه و آموزش اوزان شعر فارسی معمولاً تعدیلی از اوزان سنتی در نظر گرفته می‌شود که بعضی آن را «عروض علمی» می‌نامند. برای فعالیت‌های تحقیقی و تطبیقی، روش‌های جدیدی نیز ارائه شده‌است. اوزان شعر فارسی، در یک تقسیم‌بندی کلی، به چندین «بحر» تقسیم می‌شوند.
ساده‌ترین آن‌ها چهار بحر هزج، رمل، رجز و متقارب هستند. که در شکل ساده و یکنواختِ آن فقط به‌ترتیب با تکرار ارکان: «مفاعیلن، فاعلاتن، مستفعلن و فعولن» شکل می‌گیرند. سه بحر نخست، در شکلِ ساده و یکنواخت اما شکستهٔ آن، با تکرار ارکان: «مفاعلن، فعلاتن و مفتعلن» است. به شکل شکستهٔ این بحرها، به‌ترتیب، «هزجِ مقبوض، رملِ مخبون و رجزِ مَطوی» می‌گویند. اما همین بحرهای چهارگانه، مانند دیگر بحرها، در اَشکال متناوب و مرکب از ترکیب همین ارکان یا شکل تغییریافته و زحافات همین ارکان و اوزان با ارکانی دیگر و از ترکیب و قواعد نسبتاً پیچیده‌تری پیروی می‌کنند.
بحور شعر به متفق الارکان (با ارکان یکنواخت) و مختلف الارکان (با ارکان متناوب) تقسیم می‌شوند.
هر بحر ممکن است از چند گروه، و هر گروه از چند شکل منفرد یا اصطلاحاً «وزن» تشکیل شود. اوزان شعر فارسی متجاوز از ۲۵۰ وزن است، اما ۲۹ وزنِ آن بسیار پرکاربردند.
رایج‌ترین اوزان شعر فارسی
وزن مبتنی بر تکرار فاعلاتن را رمل گویند. سالم: چون هیچ‌کدام از فاعلاتن‌ها تغییری نکرده‌است. مثمن: تعداد رکن‌ها را دو برابر کرد و به عربی نام می‌برند.
مایکل کرایتون
جان مایکل کرایتون (زاده ۲۳ اکتبر ۱۹۴۲ – درگذشته ۴ نوامبر ۲۰۰۸) نویسنده، تهیه‌کننده، کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، پزشک و تهیه‌کننده تلویزیونی بود که بیشتر به دلیل داستان‌های علمی تخیلی و تکنو تریلرش شناخته می‌شود. کتاب‌هایش تا به حال در حدود ۱۵۰ میلیون نسخه در سر تاسر جهان فروخته شده‌اند. کتاب‌های او دارای درون مایه‌های اکشن هستند و اکثراً نشان‌دهنده آیندهٔ تیره و تاریکی از فناوریهای نوین می‌باشند. تعداد زیادی از رمان‌های او دارای زمینه‌های غنی علمی و تحقیقاتی می‌باشند.
زندگی‌نامه
کرایتون در شهر شیکاگو واقع در ایالت ایلینوی متولد شد. پدرش جان هندرسون کرایتون و مادرش زولا میلر کرایتون نام داشت. او در روسیلین لانگ آیلند نیویورک بزرگ شد. او دو خواهر به نام‌های کیمبرلی و کاترین و یک برادر کوچکتر به نام داگلاس دارد.
او دوره لیسانس خود را در کالج هاروارد واقع در کمبریج ماساچوست گذراند و در سال ۱۹۶۴ فارغ‌التحصیل شد. کرایتون همچنین انجمن Phi Beta Kappa Society را براه انداخت. او برای شرکت در سخنرانی هنری راسل شاو مدرس برجستهٔ انسان‌شناسی به دانشگاه کمبریج لندن رفت (۱۹۶۵–۱۹۶۴).
در سال ۱۹۶۹ از دانشکدهٔ پزشکی هاروارد مدرک MD دریافت کرد. در سال ۱۹۶۹ بورسیه انیستیتو جوناس سالک واقع در لاهویا، کالیفرنیا را برای مطالعات پزشکی دریافت کرد در دانشکده پزشکی او با نام‌های مستعار جان لانگ و جفری هادسون رمان می‌نوشت. رمان یک مورد احتیاج که تحت نام مستعار جفری هادسون نوشته شده بود توانست در آن سال ۱۹۶۹ برندهٔ جایزه ادگار شود. او همچنین رمان معامله را با همکاری برادر کوچکترش تحت نام مستعار مایکل داگلاس نوشت. پشت جلد این کتاب یک عکس از مایکل و برادرش در سال‌های کودکی که توسط مادرشان گرفته شده بود چاپ شد.
هر دو نام مستعارش اشاره به قدش دارند. بر طبق گفته‌های خودش او در حدود ۲ متر و ۶ سانتی‌متر قد دارد. لانگ یک نام خانوادگی در آلمان است که معنیش «بلند قد» است و سر جفری هادسون یک انسان کوتوله در دادگاه Queen Consort Henrietta Maria انگلستان در قرن هفدهم بود.
اساتید او در دانشکدهٔ ادبیات هاروارد مقاله‌ها و داستان‌های او را بی‌ارزش خطاب می‌کردند. تا آنجا که کرایتون از این رفتار خسته شد و یک بار یکی از مقاله‌های جرج اورول را به جای مقالهٔ خودش به استادش داد و استاد احمقش به مقالهٔ جرج اورول هم نمرهٔ B- داد. کرایتون بعدها در این باره اذعان داشت:
کرایتون تاکنون ۵ بار ازدواج کرده و ۴ بار طلاق گرفته‌است. او با سوزانا چیلد و جووان رادام در طی سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۰ با کتی جونز طی سال‌های ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۰ و آن ماری مارتین (جدا شده در سال ۲۰۰۵) ازدواج کرد. کرایتون با همسر پنجم خود شری الکساندر تا آخر عمر زندگی کرد.
رمان‌های غیر تخیلی
کرایتون به‌جز رمان‌های تخیلی کتاب‌های دیگری نیز با موضوع علمی نوشته‌است که از آن جمله می‌توان به سفر نامه‌ها و بیوگرافیهای شخصیش اشاره کرد. او زندگی دوست هنرمندش جاسپر جونز را نیز تبدیل به یک رمان کرد که بعدها آن را در قطع جیبی هم منتشر کرد و آن را "جاسپر جونز " نامید. او همچنین یک بار این کتاب را بروز رسانی کرد.
او همچنین رمانی به‌نام «زندگی الکترونیکی» را هم نوشت که برنامه‌نویسی برای کامپیوتر را به خوانندگانش معرفی می‌کرد و به آنان کمک می‌کرد که یک برنامه‌نویس شخصی برای خود شوند.
اگر شما به کامپیوتر نشان دهید که رئیس چه کسی است و آن را مجبور کنید تا کار مطلوبتان رابرایتان انجام دهد به این پروسه برنامه‌ریزی کامپیوتر می‌گویند با صرف چند ساعت وقت برای برنامه‌ریزی یک ماشین شما می‌توانید احساس بهتری نسبت به آن ماشین داشته باشید.
کرایتون برای ثابت کردن این گفته خود برنامه‌های زیادی را برای کامپیوترهای اپل و آی بی ام در همان کتاب زندگی الکترونیکی نوشت. کرایتون یک بار تصمیم به بروز رسانی کتاب و برنامه‌هایش کرد ولی این پروژه بعدها لغو شد. تعدادی از کتاب‌های غیر تخیلی او:
فیلم‌های تلویزیونی و سینمایی
کرایتون همچنین تعدادی سریال تلویزیونی و فیلم سینمایی را فیلم نامه‌نویسی و کارگردانی کرده‌است.
پیگرد یک فیلم تلویزیونی است که بر اساس کتاب "بیناری" او توسط خودش فیلم نامه‌نویسی و کارگردانی شد دنیای غرب اولین فیلم در تاریخ سینما بود که در آن از جلوه‌های ویژه دو بعدی و سه بعدی کامپیوتری استفاده شد کرایتون فیلم "کما"را بر اساس رمانی از "رابین کوک" کارگردانی کرد. کرایتون و کوک هردو هم سن و پزشک بودند و در مورد موضوع‌های مشابهی رمان می‌نوشتند برخی از رمان‌های کرایتون که تبدیل به فیلم شده‌اند:
او هم چنین فیلم نامه فیلم‌هایی چون "کاملاً نزدیک" (۱۹۷۳) و گردباد (۱۹۹۶) را نوشته‌است که فیلم نامه گرد باد را به همراه خمسر قبلیش آن ماری مارتین نوشته بود او هم چنین خالق و تهیه‌کننده مجموعه تلویزیونی ای آر بود. در سال ۱۹۹۴ او به امتیاز منحصربه‌فردی دست یافت. او توانست در یک سال سه کالای پر فروش یعنی فیلم پارک زوراسیک کتاب افشا و سریال ای آر را داشته باد کرایتون تا به امروز سه اپیزود برای ای آر نوشته‌است:
بازی‌های کامپیوتری
آمازون یک بازی «تکست ادونچر» بود که در سال ۱۹۸۴ توسط کرایتون ساخته شد و تهیه‌کنندگی آن را جان ولز و شرکت تریلیوم به عهده گرفتند این بازی بر روی سیستم‌های اپل ۲, آتاری اس تی، کومودور ۶۴ و داس اجرا می‌شد. خیلی از صاحب نظران بازی آمازون را به عنوان یکی از بازی‌های متحول کننده سبک «تکست ادونچر» معرفی می‌کنند که توانست گرافیک و موسیقی را نیز به بازی‌ها اضافه کند. این بازی در حدود ۱۰۰ هزار نسخه فروش کرد که در زمان خودش رقم قابل توجهی بود. در سال ۱۹۹۹ کرایتون بازی خط-زمان را به همراه دیوید اسمیت ساخت. با وجود این که شرکت ایدوس قول انتشار بازی به چند نام مختلف را داده بود ولی تنها یک بازی با نام «خط-زمان» منتشر گردید؛ که از منتقدین رنک پایینی دریافت کرد و فروش ناچیزی داشت.
شهرستان‌های پرسکات و راسل
شهرستان‌های پرسکات و راسل (به انگلیسی: United Counties of Prescott and Russell) یک شهرستان در کانادا است که در انتاریو واقع شده‌است.
ان‌جی‌سی ۳۸۸
ان‌جی‌سی ۳۸۸ (NGC 388) نام یک کهکشان در صورت فلکی ماهی است.
هارینگز، نیویورک
هارینگز (به انگلیسی: Herrings) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان جفرسون، نیویورک واقع شده‌است. هارینگز ۰٫۹ کیلومتر مربع مساحت و ۹۰ نفر جمعیت دارد و ۲۱۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
جین میلفورد
آرتور یوجین "جین" میلفورد (Arthur Eugene "Gene" Milford; January 19, 1902 – December 23, 1991) یک تدوین‌گر اهل ایالات متحده آمریکا بود.
رئیس‌جمهور ایسلند
رئیس‌جمهور ایسلند (Forseti Íslands) رئیس کشور برگزیده ایسلند است. گونی یوهانسن از سال ۲۰۱۶ این سمت را برعهده دارد.
رئیس‌جمهور ایسلند توسط رای مردم برای یک دوره چهار ساله برگزیده می‌شود. محدودیت دوره وجود ندارد اما در بحث قدرت اجرایی محدودیت وجود دارد
رویال آرتیلری باراکز
رویال آرتیلری باراکز یک توپخانه نظامی در جنوب شرقی شهر لندن در منطقه وول‌ویچ است. این توپخانه یکی از توپخانه‌ها و سربازخانه‌های سلطنتی کشور انگلستان است.
مسابقات تیراندازی بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۱۲ و پارالمپیک تابستانی ۲۰۱۲ در این مرکز نظامی انجام می‌شود. محل اولیه در نظر گرفته شده برای مسابقات تیراندازی در شهر بیزلی (ساری) بوده‌است اما به دلیل عدم موافقت کمیته بین‌المللی المپیک برای برگزاری مسابقات در خارج از شهر لندن رویال آرتیلری باراکز برای برگزاری مسابقات انتخاب شد.
کن بورک ایر
کن بورک ایر یک شرکت هواپیمایی با کد یاتا 4K است که در ۱۹۷۰ میلادی تأسیس شده‌است. دفتر مرکزی کن بورک ایر در کلگری واقع شده‌است و قطب این شرکت هواپیمایی در فرودگاه بین‌المللی کالگری قرار دارد.
شویتا منون
شویتا منون (Shweta Menon؛ زادهٔ ۲۳ آوریل ۱۹۷۴) یک هنرپیشه اهل هند است. وی از سال ۱۹۹۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به عشق، شهر خدا، شکارچی، مه، مارکت، دوست، زندگی کن اما مغرور نباش، شرکت و لپ‌تاپ اشاره کرد.
بن گهر
بن گهر، روستایی از توابع بخش احمدی شهرستان حاجی‌آباد در استان هرمزگان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان کوه شاه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۵۸ نفر (۴۱خانوار) بوده‌است.
چمدان (فیلم)
چمدان فیلمی به کارگردانی جلال مقدم و نویسندگی عباس احمدی مطلق محصول سال ۱۳۶۵ است.
دن مافی ۱۸۴۲۶
سیارک ۱۸۴۲۶ هجده هزار و چهارصد و بیست و ششمین سیارک کشف شده‌است که در ۱۸ دسامبر ۱۹۹۳ کشف شد.
استوارت کورنفلد
استوارت کورنفلد (Stuart Cornfeld؛ زادهٔ – درگذشته ۲۶ ژوئن ۲۰۲۰) تهیه‌کننده و هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا بود.
به عنوان بازیگر
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد.
برنجاسف
بـِرِنجاسپ گیاهی است از جنس درمنه‌ها.در ساردوئیه به آن بنجلاسک هم می گویند
برنجاسپ در خرابه‌ها و کنار جاده‌ها و دشت‌های سایه‌دار می‌روید. نام‌های دیگر آن در فارسی برتراسک و بومادران است. گیاهی است پربو و طبع آن گرم است. گلچه‌های آن زردرنگ‌اند. این گیاه بومی مناطق معتدل آسیا، اروپا و شمال آفریقا است.
مصرف آن به عنوان داروی ضد نفخ، ادرارآور و دهان‌شویه است.
تشریح
گیاهی است علفی یک ساله با ساقه افراشته. برگ‌های متناوب و دانه دار که در سطح زیرین خاکستری و پرزدار هستند. گل‌های گیاه به رنگ زرد طلایی و میوه آن فندقه است. این گیاه در مناطق معتدل در باغ‌ها و حاشیه مزارع به صورت خودرو می‌روید و از قدیمی‌ترین گیاهان شناخته شده دارویی به‌شمار می‌رود.
خواص درمانی
این گیاه به عنوان دارویی تلخ، معطر، مقوی معده و ضد تشنج به کار می‌رود، اما اثر آن نسبت به دیگر گونه‌های این جنس کمی ضعیفتر است. از این گیاه به صورت دم کرده (به مقدار یک قاشق مربا خوری در یک فنجان آب جوش به مدت ده دقیقه) دو تا سه بار در روز مصرف می‌کنند. در طب سنتی از آن برای درمان ناراحتی‌های عصبی، بی خوابی و درمان ناراحتی‌های زنانه استفاده می‌کنند. اسانس ی که از سر شاخه آن به دست می‌آید نرم‌کننده، ضد عفونی‌کننده دستگاه گوارش و ضد انگل است. در عین حال به علت سمی بودن تویون موجود در این اسانس باید در مقدار و مدت مصرف آن احتیاط کرد. برای تهیه دارو سرشاخه‌های گلدار آن را جمع‌آوری نموده مانند سایر گیاهان جنس درمنه (ترخون) خشک می‌کنند. این گیاه دارای نوعی اسانس روغنی است که مواد اصلی تشکیل دهنده آن عبارتند از:سینول، تویون، تانن‌ها و شیره‌های تلخ.
یادداشت
از آثار دیگر این گیاه می‌توان به کاهش تعریق اشاره کرد
پورسخلو تپه
پورسخلو تپه مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان زنجان، بخش قره پشتلو، روستای سالار آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۶۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کریمزن داینامو
دینام زرشکی  عنوان چندین شخصیت تخیلی و ابرتبه‌کار در کتاب‌های کامیک مارول کامیکس می‌باشد. این کاراکتر به وسیلهٔ استن لی و دان هک خلق شده و اولین بار در داستان‌های در حال تعلیق شماره‌های ۴۶ام (اکتبر ۱۹۶۳) معرفی شد. در طی سال‌ها، کریمزن دایناموهای زیادی با پوشیدن زرهٔ برقی از طرف شوروی یا روسیه مأمور شدند تا مرد آهنی را نابود کنند.
کوبل، آنگولا
کوبل شهری در استان بنگوئلا واقع در کشور آنگولا است که در سال ۲۰۰۹ میلادی ۴۱٬۱۴۲ نفر جمعیت داشته است.
وینر (آرکانزاس)
موقعیت جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
یهودیان اسرائیلی
منظور از یهودیان اسرائیلی شهروندان یا ساکنین اسرائیلی یهودی است، و نیز بازماندگان مهاجران یهودی اسرائیلی خارج از اسرائیل.
واسابی
ریشه واسابی مزه‌ای بسیار تند از نوع خردل دارد و سسی که از آن تهیه می‌شود با غذاهای ژاپنی سوشی و ساشی‌می (ماهی خام) خورده می‌شود. سس واسابی بخارهایی تولید می‌کند که برای درون بینی حالتی زننده دارند.
آردسلی، نیویورک
آردسلی (به انگلیسی: Ardsley) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان وستچستر، نیویورک واقع شده‌است. آردسلی ۳٫۴ کیلومتر مربع مساحت و ۴٬۴۵۲ نفر جمعیت دارد و ۶۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
علی صدر (کبودرآهنگ)
علی‌صدر، روستایی در دهستان علی‌صدر بخش گل‌تپه شهرستان کبودرآهنگ در استان همدان ایران است.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۱٬۲۶۰ نفر (۳۵۶ خانوار) بوده‌است.
جغرافیای ایران
جغرافیای ایران به بررسی ویژگی‌های سیاسی و طبیعی جغرافیای ایران می‌پردازد و مهم‌ترین پدیده‌ها و جاهای جغرافیایی آن را نیز می‌شناساند.
ایران کشوری در باختر آسیا است که در مختصات جغرافیایی ۲۵ تا ۴۰ درجهٔ عرض شمالی ۴۴تا ۶۳ درجهٔ طول شرقی جای دارد و از شمال به آذربایجان، ارمنستان، ترکمنستان و دریای خزر، از شرق به پاکستان و افغانستان، از جنوب به خلیج فارس و دریای عمان و از غرب به ترکیه و عراق می‌رسد. این کشور همچنین جزیره‌هایی را در خلیج فارس در اختیار دارد. کل گسترهٔ ایران، ۱٫۶۴۸٫۱۹۵ کیلومتر مربع است که ۱۱۶٫۶۰۰ کیلومتر مربع آن را آب‌های این کشور تشکیل می‌دهند. نزدیک به یک سوم از مرز ۸٫۳۳۴ کیلومتری آن نیز آبی است. این کشور خاورمیانه‌ای، موقعیت استراتژیکی در خلیج فارس دارد و تنگه هرمز در جنوب کشور، مسیری حیاتی برای انتقال نفت خام است.
سرزمین ایران، از ثروت طبیعی فراوانی برخوردار است؛ حدود ۱۱ درصد زمین‌های آن، قابل کشت هستند و نفت، گاز طبیعی، زغال‌سنگ، کروم، مس، سنگ آهن، سرب، منگنز، روی و گوگرد شناخته‌شده‌ترین منابع طبیعی ایران هستند. از دیدگاه ناهمواری‌ها، ایران کشوری کوهستانی با بیابان و دشت‌هایی در میانه است. بلندترین نقطهٔ کشور، کوه دماوند با ۵٫۶۲۵ متر بلندی و کم‌ترین بلندی کشور نیز در دریای خزر در منفی ۲۸ متر ثبت شده‌است. این کشور ممکن است با خشک‌سالی دوره‌ای، سیل، طوفان‌های غبار یا شنی و زمین‌لرزه تهدید شود. آلودگی هوا به ویژه در مناطق شهری، عدم مدیریت درست پساب صنعتی، جنگل‌زدایی، بیابان‌زایی، آلودگی نفتی در خلیج فارس، تلفات در تالاب‌ها بر اثر خشک‌سالی، فرسایش خاک و آلودگی آب، از مهم‌ترین مسائل زیست‌محیطی در ایران هستند.
ارقام اعلام شده
مساحت‌های اعلام شده به ترتیب زمانی:
دیوار مرزی با افغانستان
علی اوسط‌هاشمی، استاندار سابق سیستان‌وبلوچستان، در سال ۱۳۹۶ اعلام کرده بود این دیوار به علت مسائل امنیتی ۱۴ سال پیش به طول بیش از ۳۰ کیلومتر در مرز با افغانستان ساخته شد که هزاران هکتار زمین کشاورزی در آن سوی دیوار جا ماند. دیوار مرزی سیستان در سال ۲۰۲۳ مشکل ساز شد. عکسی از مرزبندی میان سیستان و کشور همسایه یعنی افغانستان همراه با این خبر منتشر شد که ایران در مرزبندی جدیدی که انجام داده، بخشی از زمین‌ها را به طالبان داده‌است. این تصویر همراه با نقل‌قولی از نماینده زابل فراگیرتر شد، صحبتی که مربوط به سال ۹۹ است و گفته بود: «هزاران هکتار از اراضی منطقه سیستان در پشت دیوار مرزی قرار گرفته و عملاً دسترسی کشاورزان به این مزارع قطع شده‌است» با یک جست‌وجو مشخص شد که ایران اوایل دهه ۸۰ این دیوار امنیتی را با عنوان «دیوار مرزی سیستان» برای ارتقای امنیت منطقه و جلوگیری از قاچاق کشیده‌است. دیوار از پس اهداف امنیتی برآمد، اما به دلیل اشتباه محاسباتی طرف ایرانی ۲۰۰۰ هکتار زمین (بنا به قول دیگری ۵ هزار هکتار حتی ۵۰ هزار هکتار) را آن طرف مرز قرار داد. ساخت دیوار امنیتی از همان ابتدا باعث شد بسیاری از کشاورزان سیستانی وسیله امرار معاش خود را از دست بدهند و برخی از همان زمان نسبت به این که ممکن است افغانستان این دیوار امنیتی را نقطه صفر مرزی بداند، هشدار داده بودند.
ایران و قطب جنوب
سازمان اقیانوس‌شناسی ایران در صدد ایجاد کلبه پژوهشی در قطب جنوب است. در اسفند ۱۳۹۱ محمدحسین باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران گفت که ایران به دلیل امکان دسترسی از طریق دریای مکران به قطب جنوب و حایل نبودن هیچ سرزمینی در این میان می‌تواند «بر طبق قوانین بین‌المللی در بخشی از قطب جنوب ادعای حاکمیت کند.» منطقه مورد نظر حدفاصل مختصات ۵۹٫۵۰ تا ۶۳٫۱۴ شرقی از سواحل ایران (۳٫۶۴ درجه عرض جغرافیایی) یک قطاع به طول تقریبی ۳۰۰۰ کیلومتر و عرض ۴۰۵ کیلومتر و مساحت تقریبی ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار کیلومتر مربع است که با قلمرو جنوبگان استرالیا هم‌پوشانی دارد. شرقی‌ترین نقطه ایران کوهک در استان سیستان و بلوچستان با مختصات جغرافیایی ۶۳٫۱۴ شرقی است. شرقی‌ترین نقطه عمان واقع در منطقه استان شرقیه جنوبی با مختصات ۵۹٫۵۰ شرقی قرار دارد.
مساحت اعلام‌شده در سال ۲۰۱۲ میلادی
[[پرونده:Zonmar-fa.png|بندانگشتی|447x447پیکسل|نقشه مناطق دریایی
از خط مبدأ به سمت ساحل: آب‌های داخلی تا ۱۲ مایل دریایی دورتر از ساحل: آب‌های سرزمینی ۱۲ مایل دریایی دیگر پس از آن: منطقه همجوار
تا ۲۰۰ مایل دریایی دور از ساحل: منطقه انحصاری اقتصادی فراتر از آب‌های سرزمینی: آب‌های آزاد]]
محمدحسن نامی مدرس دانشگاه و دکترای جغرافیای سیاسی و رئیس وقت سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح ایران در سال ۱۳۹۱ خورشیدی مصادف با سال ۲۰۱۲ میلادی در مقاله ای با استفاده از ابراز روز علمی و مبنای دقیق محاسباتی و در نظر گرفتن آب‌های سرزمینی و فراسرزمینی ایران مساحت جدید ایران را ۱٬۸۷۳٬۹۵۹ کیلومتر مربع اعلام کرد که بسیار نیز بحث‌برانگیز شد. ثبت این عدد در مراجع بین‌المللی نیازمند اقدام عملی است که تاکنون صورت نگرفته‌است. باید به این نکته توجه کرد که منطقه انحصاری اقتصادی ایران ۱۶۸٬۷۱۸ کیلومتر مربع وسعت دارد و به‌طور معمول این مساحت در ارقام مساحت کشورها در نظر گرفته نمی‌شود. علاوه بر این مرزهای رسمی در دریای کاسپین در حال حاضر به‌طور مشخص و معین معلوم نیست. تاکنون رژیم حقوقی دریای خزر به‌طور رسمی مرزها را معین نکرده‌است و سهم ۵ کشور از این دریا نه فقط برای ایران، بلکه برای چهار کشور دیگر نیز تاکنون در مساحت آن‌ها در مراجع بین‌المللی لحاظ نشده‌است. ذکر این نکته لازم است که هنوز در برخی مناطق خطوط مرزی ایران با همسایگان دقیق نیست. برخی دیوارکشی‌های مرزی با افغانستان و پاکستان، سبب شده زمین‌های زیادی از ایران در پشت دیوار مرزی قرار بگیرد؛ ولی یک نکته مهم در این تحقیق بررسی دقیق مساحت جزایر، آب‌های داخلی و آب‌های سرزمینی و مرزهای آبی ایران است. طول مرزهای کشور نیز به تفکیک مرزهای خشکی، آبی و دریایی و به تفکیک کشورهای هم‌جوار محاسبه و در نهایت رقم ۸٬۵۷۴ کیلومتر برای طول مرزهای کشور به دست آمد که شامل ۲۰۴۵ کیلومتر مرز رودخانه‌ای، ۳۹۶۵ کیلومتر مرز خشکی و ۲۵۶۴ کیلومتر مرز دریایی می‌باشد. با این تعریف که مرز رودخانه‌ای، قسمتی از رودخانه است که مرز را در قرارداد متقابل با یکی از کشورهای همسایه در برمی‌گیرد ضمن این که برای اولین بار مساحت آب‌های کشور نیز به تفکیک آب‌های داخلی، سرزمینی و … محاسبه و در کل مساحت کشور نیز اعمال شد. در خصوص آب‌های داخلی تعقر و تحدب خشکی سبب می‌شود تا خط مبدأ رسم شود و برخی از آب‌ها در مساحت سرزمینی یک کشور محاسبه بشود یا نشود. در اندازه‌گیری‌های قبلی این مناطق در مساحت ایران لحاظ نشده‌است در حالی که ایران به‌طور علمی و با توجه به تحدب و تعقر سواحل و خشکی ادعا دارد که آب‌های داخلی و به تبع آن آب‌های سرزمینی بیشتری دارد. همچنین تاکنون دو جزیره زرکوه و جزیره آریانا در اشغال امارات است و وسعت این دو جزیره و آب‌های سرزمینی شان در این محاسبه لحاظ نشده‌است و جزیره شیطان تنها جزیره ایرانی در دریای عمان نیز درنظر گرفته نشده‌است. بر این اساس رقم محاسبه شده شامل موارد زیر است:
مساحت ایران
مساحت ایران با احتساب تمام موجودیت زمینی و دریایی به شرح زیر است:
مساحت آب‌های بین‌المللی پیرامون
آب‌های بین‌المللی پیرامون ایران:
مساحت آب‌های داخلی ایران
آب‌های داخلی ایران:
مساحت آب‌های منطقه نظارت ایران
آب‌های منطقه نظارت ایران:
مساحت آب‌های منطقه انحصاری اقتصادی ایران
منطقه انحصاری اقتصادی ایران:
طول مرزهای ایران
طول مرزهای زمینی ایران:
بنابراین کل مرزهای ایران به این شرح است:
طول سواحل ایران
در این اندازه‌گیری طول دقیق سواحل ایران نیز محاسبه شده‌است:
ارقام دقیق جدید
بر اساس منابع کلاسیک ایران با ۱٬۶۴۸٬۱۹۵ کیلومتر مربع وسعت (هفدهم درجهان) است. در سال ۲۰۱۱ وزیر دفاع ایران احمد وحیدی گفت که سازمان جغرافیای نیروهای مسلح با استفاده از امکانات اندازه‌گیری جدید، مساحت واقعی خاک ایران را یک میلیون و ۸۷۳ هزار و ۹۵۹ کیلومتر مربع (۱٬۸۷۳٬۹۵۹) تعیین کرده که از مساحت یک میلیون و ۶۴۸ هزار و ۱۹۵ کیلومتر مربع که در گذشته در کتاب‌ها ثبت می‌شد بیشتر است. در گذشته مساحت ایران به اشتباه یک میلیون و ۶۴۸ هزار و ۱۹۵ کیلومتر مربع گفته می‌شد. به گزارش رادیو و تلویزیون دولتی ایران، وی گفته‌است که ایران دارای مرز خشکی و آبی با ۱۵ کشور است و از لحاظ همسایگی با تعداد کشورها، بعد از روسیه و چین در رتبه سوم جهانی قرار دارد. در گذشته، تعیین و تحدید حدود میله‌ها و تأسیسات مرزی به علت دقیق نبودن تجهیزات صحیح نیست و بنا به دلایل طبیعی و انسانی از قبیل سیلاب‌ها، رانش زمین، زلزله، جنگ و غیره میله مرزی دچار جابجایی یا تخریب می‌شد. این مسئله، اختلافات مرزی را با دیگر کشورهای همسایه به وجود می‌آورد. امروزه کارشناسان سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح مجموعه نرم‌افزاری را تهیه کرده‌اند که به کمک آن می‌توان با استفاده از تصاویر هوایی مناطق مرزی، اقدام به طراحی اَندِکس پرواز کرد و سپس با شیوه جدید طراحی نقاط کنترلی و عملیات زمینی ژئودزی به روش استاتیک و پردازش نقاط کنترل اصلی و مثلث بندی هوایی، مختصات علایم مرزی را به صورت سه بعدی روی رایانه مشخص کرد. با این روش، عوامل میدانی می‌توانند به راحتی به نقاط و علایم مرزی مورد نظر با دقت سانتیمتر، دسترسی پیدا کنند.
موقعیت و مختصات جغرافیایی
ایران یکی از کشورهای آسیای جنوب غرب (خاورمیانه) در شرق با افغانستان و پاکستان؛ در شمال شرقی با ترکمنستان، در بخش میانی شمال با دریای خزر، در شمال غربی با جمهوری آذربایجان و ارمنستان؛ در غرب با ترکیه و عراق؛ و سرانجام در جنوب با آب‌های خلیج فارس و دریای عمان همسایه است.
همچنین ایران منطقه ای ادعا شده در جنوبگان دارد که جنوبگان ایران هم‌اکنون در دست استرالیا است.
از دید جغرافیایی، غربی‌ترین شهر ایران آواجیق، شرقی‌ترین شهر اسفندک، شمالی‌ترین شهر پارس‌آباد و جنوبی‌ترین شهر چابهار است. پایتخت ایران شهر تهران می‌باشد.
میانگین مخصات ایران ۳۲ درجهٔ شمالی و ۵۳ درجهٔ شرقی و بین ۲۵ تا ۴۰ درجه شمالی و ۴۴ تا ۶۳٫۵ شرقی قرار دارد.
معادن
معادن مهم ایران عبارتست از: نفت و گاز. ایران، چهارمین ذخایر نفتی جهان، نه و چهار دهم در صد (۹٫۴٪) ذخایر ثابت شده نفتی زمین معادل ۱۵۷ میلیارد بشکه، و نیز اولین ذخایر گازی جهان، هجده در صد ذخایر ثابت شده گاز زمین، معادل ۳۳٫۶ تریلیون متر مکعب را در اختیار خود دارد، اما در مجموع ذخایر نفت و گاز، ایران با دارا بودن ۳۷۹ میلیارد بشکه معادل نفت خام، رتبه اول را در این زمینه دارا می‌باشد.
دیگر معادن مهم کشور عبارت‌اند از: معادن زغال سنگ، کانی‌های فلزی: طلا، منگنز، کرومیت، مس، سرب، روی، نیکل، کبالت، نقره و آهن، معدنی شیمیایی: گوگود، نمک، سنگ‌های تزئینی، شن و ماسه.
در سال ۱۳۵۷ مهم‌ترین و تعداد معادن فلزی در ایران بدین شرح بوده‌اند: سرب وروی(۱۶) مس(۲) کرومیت(۴) خاک سرخ(۴)وسنگ آهن(۲). همچنین در همین سال معادن غیر فلزی مهم و تعدادی که در حال بهره‌برداری بوده‌اند عبارت‌اند از: زغال سنگ(۳۳) مرمریت(۲۸) مرمر(۲۰) تراورتن(۱۳) کائولین(۷) سیلیس(۱۲) فیروزه(۱) پوکه معدنی(۲) بنتونیت(۵) باریتین(۹) دولومیت(۲) خاک نسوز(۵) زاج(۱) تالک(۲) فلدسپات(۲) گچ(۹۲) سولفات دوسود(۳)
محصولات نباتات
محصولات نباتی ایران عبارتست از: گندم، جو، برنج، ذرت، نخود، لوبیا، ماش، عدس، توتون، پنبه، کنف، نیشکر و کلیه درخت‌های میوه دار. صید ماهی، صید مروارید، صید حیوانات وحشی و طیور، پرورش کرم ابریشم و زنبور عسل و پرورش قارچ نیز رواج دارد.
صنایع
عمده‌ترین صنایع کشور عبارت‌اند از: صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد، نساجی، شیمیایی، غذایی، خودرو سازی، الکتریکی و الکترونیکی و… همچنین صنایع مهم دستی و خانگی و سنتی کشور عبارت‌اند از: فرش و قالی، گلیم و زیلو، منبت کاری، خاتم کاری و سفال سازی.
راه‌ها
راه‌ها و وسایط نقلیه نیز دارای اهمیت است. راه‌آهن سرتاسری ایران از خلیج فارس تا دریای خزر (همچنین نگاه کنید به راه‌آهن مازندران) راه‌آهن تهران به مشهد راه‌آهن تهران به تبریز تهران به کاشان، راه‌آهن بندرعباس به تهران وراه آهن بندرعباس به سرخس که مشغول بهره‌برداریست و راه‌های دیگری که در دست ساختمان است. جاده‌های شوسه همه شهرهای را بهم مربوط می‌سازد. راه‌های کشتیرانی در دریای خزر، دریای عمان و خلیج فارس است. راه‌های هوایی میان اغلب کشورهای بزرگ جهان و شهرهای درجه اول ایران بر قرار است.
آب و هوا
با توجه به کمی بارش، بخش‌های وسیعی از ایران در قلمرو آب‌وهواهای خشک جهان قرار می‌گیرد. با این وجود، اقلیم ایران بسیار متنوع است و از نیمه‌گرمسیری تا زیرشمالگانی را شامل می‌شود. بلندی، عرض جغرافیایی، تأثیرات دریایی، بادهای فصلی و نزدیکی به دامنه‌های کوهستانی یا بیابان‌ها، نقش مهمی در نوسانات دمای روزانه و فصلی در این کشور ایفا می‌کند. به عنوان نمونه، میانگین دمای روز تابستانی در آبادان در استان خوزستان، ۴۳ درجهٔ سانتی‌گراد و میانگین دمای زمستان در تبریز در استان آذربایجان شرقی، به حدود انجماد می‌رسد به طوری که در زمستان سال ۱۳۹۹، شهر سراب در آذربایجان شرقی با دمای منفی ۳۰ درجه سانتی‌گراد، سردترین شهر ایران نام گرفت. بارش نیز در سراسر کشور، متغیر است؛ از کمتر از ۲ اینچ در شهر میرجاوه در جنوب شرقی کشور تا بیش از ۷۲ اینچ در شهر بندرانزلی در ساحل دریای کاسپین. میانگین بارش سالانه در کشور نیز در حدود ۹ اینچ است. پر باران‌ترین فصل ایران، زمستان است و بیش از نیمی از بارش سالانه در این ۳ ماه رخ می‌دهد. شمال کشور در آمار بارش یک تضاد بزرگ به وجود آورده‌است؛ کوه‌های بلند البرز، بخش‌های جنوبی خود را از اثر دریای خزر محروم می‌سازند و یک شمال حاصلخیز و جنگلی، برای ایران به وجود می‌آورند؛ در شمال ایران، هوایی تا ۳۸ درجهٔ سانتی‌گراد پدیدار می‌شود، یخبندان بسیار نادر است و ممکن است رطوبت تا ۱۰۰ درصد افزایش یابد. به جز در شمال کشور، تابستان به عنوان یک فصل خشک در ایران شناخته می‌شود. از ویژگی‌های آب و هوای ایران این است که مناطق مختلف آن، می‌توانند دارای چهار فصل جدا از هم باشند.
رودها
اکثر رودهای ایران کم‌آب بوده و تنها رودی که قابلیت کشتی‌رانی دارد رود کارون در خوزستان است. رودهای ایران به چهار حوضه عمده دریای خزر، خلیج فارس و دریای عمان، دریاچه ارومیه و آبریزهای داخلی جریان دارند.
مهم‌ترین رودخانه‌های حوضه خلیج فارس و دریای عمان شامل: کارون (۸۹۰ کیلومتر)، جراحی (۴۳۸ کیلومتر)، کرخه (۷۵۵کیلومتر)، دز (۵۱۵ کیلومتر)، زهره (۴۹۰ کیلومتر)، مند (۶۸۵ کیلومتر)، هندیجان (، دالکی، سیمره، تیاب، نای بند، شور، اروند رود (۱۹۰ کیلومتر)، کل (۳۶۰ کیلومتر)، مهران (۳۸۲ کیلومتر)، الوند، میناب، سرباز، باهوکلات (۳۱۳ کیلومتر).
همچنین سیمینه‌رود، زرینه‌رود (۳۰۲ کیلومتر)، آجی‌چای (تلخه‌رود)، (۲۶۸ کیلومتر) و نازلو چای از رودهایی‌اند که به دریاچه ارومیه سرازیر می‌شوند.
رودهای عمده حوضه دریای خزر شامل: قزل اوزن، سفید رود (۷۶۵ کیلومتر)، شور، اهر چای، زنجان چای، شاهرود (۲۰۵ کیلومتر)، قره سو (۲۵۵ کیلومتر)، ارس (۹۱۰ کیلومتر)، چالوس، هراز، تجن، گرگان و اترک هستند.
آبشارها
آبشارهای ایران تا ۳۹۲ عدد و آبشارهای غیرفصلی یا قابل توجه تا ۲۸۷ عدد که مهم‌ترین آن‌ها از این جمله‌اند:آبشار آسیاب خرابه- آبشار عیش‌آباد - آبشار اسکندر - آبشار ماهاران (آذربایجان شرقی)، آبشار شلماش (آذربایجان غربی)، آبشار مارگون سپیدان (فارس)، آبشار گورگور (مشگین‌شهر) - آبشار سردابه (اردبیل)، آبشار خضر - آبشار کردعلی - آبشار تخت سلیمان - آبشار بی بی سیدان - آبشار سمیرم (اصفهان)، آبشار چم آو (ایلام)، آبشار سنگان - آبشار امامزاده داوود - آبشار اوسون دربند - آبشار دوقلو - آبشار فصلی پیچ آدران واقع در ۱۵ کیلومتری کرج-چالوس (تهران)، آبشار چشمه کوهرنگ - آبشار آتشگاه - آبشار دره عشق (چهارمحال و بختیاری)، آبشار شوی (خوزستان)، آبشار اخلمد (خراسان رضوی)، آبشار بل (کردستان)، آبشار بهرام بیگی بویراحمد - آبشار کنج بنار گچساران - آبشار سی‌سخت - آبشار کمردوغ (کهگیلویه و بویراحمد)، آبشار مینودشت - آبشار شیرآباد - آبشار کبودوال (گلستان)، آبشار لاتون (گیلان)، آبشار بیشه - آبشار آب سفید - آبشار چکان - آبشار دورود - آبشار تاف - آبشار نوژیان-آبشار افرینه-آبشار گلهو-آبشار سرکانه-آبشار وارکآبشار برنجه-آبشار وارگ (لرستان)، آبشار یخی - آبشار شاهاندشت - آبشار هریجان - آبشار آمل - آبشار ایج یا ده قلو (مازندران) می‌باشند.
بسیاری از آبشارهای ایران همچون: اخلمد، افرینه، گنجنامه، نیاسر، شوشتر، بیشه، قره سو، سمیرم و تنگه واشی، قدمتی تاریخی داشته و از نظر جنبه‌های سیاحتی و اقتصادی مورد توجه پادشاهان و حاکمان وقت بوده و از بسیاری از آن‌ها برای ساخت آسیاب‌های آبی کمک گرفته شده‌است. آبشارهای شوشتر به عنوان نخستین تأسیسات صنعت آب و صنایع جانبی جهان در زمان ساسانیان، که مجموعه تاریخی - فرهنگی آبشارهای شوشتر در یونسکو ثبت جهانی شده‌است و آبشار گنجنامه همدان در کنار کتیبه‌های تاریخی کوروش، نشانگر اوج شکوه و عظمت ایران باستان است.
دریاچه‌ها
دریای خزر (که بزرگ‌ترین دریاچه جهان است)، دریاچه ارومیه (دومین دریاچه بزرگ شور جهان)، دریاچه گهر، بختگان، دریاچه پریشان، نیریز، نمک، باتلاق گاوخونی، نئور، زریوار، مهارلو، هامون و حوض سلطان از دریاچه‌های اصلی ایران هستند.
زمین‌شناسی
در نخستین دوره از دوره‌های زمین‌شناسی یعنی چند میلیون سال پیش همه خاک ایران زیر آب جای گرفته بود. کم‌کم بخش‌هایی از شمال و جنوب ایران از آب بیرون آمد. در دوره دوم زمین‌شناسی بخش شرقی ایران بیش از پیش زیر آب فرومی‌رود. در دورهٔ سوم جنوب ایران از زیر آب بیرون آمد. در آغاز دوران چهارم یخچال‌های طبیعی بلندی‌های البرز را دربر گرفت. در نتیجه حرکت این یخچال‌ها و توده‌های بزرگ آبرفتها و رسوبات بسیاری پدید آمد.
مختصری از شرایط جغرافیای ایران دوران پره کامبرین (دوران پیش از دوران‌های شناخته شده زمین‌شناسی) قبل از ۶۰۰ میلیون سال پیش: در ایران، سنگ‌های متعلق به پره کامبرین در نواحی شمال، مشرق و مرکز ایران یافت می‌شوند که قسمت زیرین این رسوبات از دسته سنگ‌های دگرگون شده‌است و سن این رسوبات بیشتر از ۶۰۰ میلیون سال است.
دوران پالئوزوئیک (کهن زیست) یا دوران اول، از حدود ۶۰۰ تا ۲۳۰ میلیون سال پیش: در دوره کامبرین به تدریج دریاهائی، مرکز و شمال ایران را پوشانید. در دوره سیلورین این دریاها محدود تر گشته و زمین‌های تازه‌ای از آب بیرون آمدند. در دوره دوونین بار دیگر شمال و مرکز ایران را آب فرا گرفت. در ابتدای دوره کربونیفر دریاها عمیق‌تر شدند و در آن‌ها رسوبات آهکی زیادی بر جای ماند. در دوره پرمین مجدداً پیشروی دریاها آغاز شد و آب دریاها سراسر فلات ایران را پوشانید. نواحی جنوب و جنوب غربی ایران برای اولین بار در شرایط جدیدی قرار گرفت و قسمتی از دریای تتیس تقریبآ تا اواخر دوران سوم در این نواحی با آرامش نسبی باقی ماند.
دوران مزوزوئیک (میان زیست) یا دوران دوم، از حدود ۲۳۰ تا ۷۰ میلیون سال پیش: در دورهً تریاس، نیز آب، فلات ایران را دربر گرفته بود و رسوباتی شبیه به رسوبات اواخر دوران اول، شامل آهک و دولومیت به جای گذاشت. در مرکز و شمال ایران شرایط رسوبگذاری مانند دوران اول محفوظ ماند و در اواخر این دوره جنبش‌های خشکیزائی، گاهی قسمت‌هائی از آن نواحی را بالا و پائین برد. در دورهً ژوراسیک، رسوبگذاری مانند دورهً تریاس در مرکز و شمال ایران ادامه یافت و امروزه همه جای آن کمابیش دارای لایه‌های زغال سنگی است. بعد از دورهً ژوراسیک دوباره بر عمق دریاها افزوده شد و از این زمان رسوبات آهکی بر جای مانده‌است. حرکات شدید در ایران مرکزی، چین خوردگیهائی را پدیدمی‌آورد و بیشتر زمین‌ها در شرق و مرکز ایران از آب خارج می‌شود و در اثر فرسایش، قسمت زیادی از آن از بین می‌رود. دریاهای دورهً کرتاسه دوباره سطح ناهموار این خشکی‌ها را پوشانید و در اواخر همین دوره بر اثر جنبش‌های شدید، چین خوردگی‌های تازه‌ای به وجود آمدند، اما در البرز آرامش نسبی برقرار ماند. دوران سنوزوئیک (نوزیست)، که شامل دوران سوم و دوران چهارم به شرح زیر می‌باشد: دوران سوم (ترشیاری)، از حدود ۷۰ تا یک میلیون سال پیش: در آغاز این دوران، رسوبات دریائی تتیس در محل زاگرس به‌طور هم شیب روی رسوبات کرتاسه قرار دارند. رسوبات آهکی اواخر این دوره به نام آهک‌های آسماری محتوی ذخائر نفتی جنوب ایران است. در این دوره در ایران مرکزی دریای کم عمقی وجود داشت که رسوبات آن ماسه سنگ‌های پایه این دوره را به وجود آورد و همچنین فعالیت آتشفشانی شدیدی در بیشتر این نواحی رخ داد. در اواخر دوران سوم در محل زاگرس رسوبگذاری شد و عمر حوضه‌های رسوبی یکپارچهً گذشته پایان یافت، هم‌زمان با پیدایش زاگرس، بر اثر حرکات خشکیزائی و کوهزائی قسمت زیادی از خشکی‌ها برای همیشه از آب خارج شدند.
دوران چهارم (کواتر ناری)، از حدود یک میلیون سال پیش تا عصر حاضر: یخچال‌های کواترناری در ایران گسترش نداشته‌اند، اما آثار سنگ‌های یخچالی در بعضی نقاط از جمله علم کوه دیده شده‌است. در این دوران بیشتر نواحی ایران از آب خارج شد. از دریاهای گذشته، حوضه‌های بسته و دریاچه هائی باقی‌مانده که قسمت زیادی از آن‌ها بر اثر شدت تبخیر و کمی بارندگی خشک شده‌اند. فعالیت آتشفشان‌ها در آغاز دوران چهارم بیش از اواخر دوران سوم شدت یافت و کوه‌های دماوند، سبلان، سهند و تفتان مهم‌ترین کوه‌های آتشفشانی این دوره هستند، که دماوند و تفتان در حال حاضر آخرین مراحل فعالیت خود را به صورت گوگردزدایی ادمه می‌دهند. عامل اصلی تغییر چهرهً زمین در دوران چهارم، فرسایش است. در ایران، آب مهم‌ترین عامل فرسایش کوه‌ها، و در بیابانها، باد عامل فرسایش بوده‌است.
زلزله‌شناسی و گسل‌های فعال
بندانگشتی|چپ|260px|[زمین لرزه‌های ایران|پراکندگی زمین‌لرزه‌های ایران از سال ۱۹۹۰−۲۰۰۶
به علت واقع شدن بسیاری از شهرهای ایران بر روی گسل، زلزله موجب نابودی بسیاری از شهرهای ایران در طول تاریخ گردیده‌است که در دوران معاصر نیز بر اثر زلزله دو شهر طبس و بم به‌طور کامل نابود و دوباره بازسازی شده‌است. در زلزله بم قریب به ۳۰۰۰۰ نفر قربانی شدند متأسفانه تاکنون عزمی ملی برای بازسازی بافت‌های فرسوده صورت نگرفته‌است اما در زمینهٔ آموزش نیروی انسانی اقداماتی توسط جمعیت هلال احمر، سازمان مدیریت بحران وزارت کشور و سازمان بهزیستی صورت گرفته‌است. تهران نیز چندین بار به علت زلزله ویران گردیده که به همین علت و واقع شدن آن بر روی گسل‌های فعال موجب به وجود آمدن زمزمه‌هایی برای تغییر پایتخت شده‌است. از پرتلفات‌ترین زلزله هاایران در ۲۴ سال گذشته می‌توان از زلزله بم با حداقل ۳۰۰۰۰ نفر تلفات، زلزله طبس با ۱۵۰۰۰ تلفات و زمین‌لرزه دشت‌بیاض و فردوس با ۱۲۰۰۰ نفر تلفات و زلزله رودبار و منجیل در سال ۱۳۶۹ با حداقل ۴۰۰۰۰ نفر تلفات نام برد.
ژئومورفولوژی
در داخل فلات ایران و در وسعت مرزهای سیاسی کنونی کشور، چاله‌ها و حوضه‌های بزرگ و کوچک فراوانی وجود دارد. حوضه‌های بسته به‌استثنای قسمتی از آذربایجان توسط سلسله‌کوه‌هایی متشکل از سنگهای متبلور یا طبقاتی از زمینهای دوران دوم از هم جدا شده‌اند. این حوضه‌ها به‌طور کلی توسط دو رشته کوه با ساختمانی متبلور که جزء مجموعهٔ چین‌خوردگی آلپی هستند محدود گردیده‌اند که عبارتند از: رشته زاگرس در جنوب و رشته البرز در شمال. رشته جنوبی متشکل از ردیف‌های کاملی از زمینهای ژوراسیک تانئوژن است که به شکل چین‌خوردگی‌هایی قوسی‌شکل بتوالی به‌طرف جنوبغربی متوجه هستند؛ در حالیکه البرز از توده‌های هرسینین تشکیل یافته و طبقات رسوبی آن عمق کمتری دارند و در ضمن بسیار ناکامل‌اند.
جنگل‌ها
حدود ۱۸۰٬۲۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران را جنگل پوشانده‌است که حدود ۵/۵۵٪ آن مربوط به جنگل‌های بلوط غرب ایران است و جنگل‌های شمال ایران ۱۹٪ و جنگل‌های پست پراکنده در جنوب و شرق۳/۱۳٪، جنگل‌های کوهستانی ارس۶/۶٪ و جنگل‌های گرمسیری و کویری نیز ۶/۵٪ را شامل می‌شوند.
کوهستان‌ها
بلندی ایران از سطح دریا در شیراز ۱۵۸۶ متر، در مشهد ۱۰۱۰ متر و در ایران مرکزی نزدیک به ۱۲۰۰ متر است.
کوه‌های ایران از کوه‌های شمالی یعنی از آرارات در ترکیه شروع شده و به ترتیب به کوه‌های کوه علمدار یا میشو (در شهرستان مرند)، سهند (در جنوب شهرستان تبریز و شمال شهرتان مراغه)، سبلان (در غرب شهرستان اردبیل)، طالش، قافلانکوه در آذربایجان؛ در شمال تهران رشته کوه البرز و قسمت جنوبی استان‌های گیلان و مازندران و کوه‌های آلاداغ٬بینالود، هزار مسجد و قرا داغ در خراسان امتداد یافته‌است و در افغانستان به کوه‌های هندوکش می‌پیوندد.
مرتفع‌ترین کوه ایران، دماوند با ارتفاع ۵۶۱۰ متر می‌باشد. رشته کوه‌های غربی نیز از آرارات شروع شده و از سمت شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده‌است و کوه‌های ساری داش، چهل چشمه، پنچه علی، الوند، کوه‌های بختیاری، پیشکوه و پشتکوه، قالیکوه، اشترانکوه و زردکوه را شامل می‌شود که این کوه‌ها را مجموعه رشته کوه‌های زاگرس می‌نامند. بلندترین قله رشته کوه زاگرس کوه دینار (دنا) با ارتفاع ۴۴۰۹ متر می‌باشد.
رشته کوه‌های جنوبی از کوه‌های جنوبی از خوزستان تا سیستان و بلوچستان امتداد یافته و در پاکستان به رشته‌کوه سلیمان می‌رسد و شامل کوه‌های سپیدار، میمند، کوه‌های بشاگرد و کوه بم پشت می‌شود.
کوه‌های مرکزی و شرقی اساساً شامل کوهای شیرکوه، کوه کرکس، کوه بنان، جبل بارز٬ هزار، بزمان و تفتان بوده که بلندترین آن‌ها هزار با ۴۴۶۵ متر ارتفاع می‌باشد.
ان‌جی‌سی ۳۸۹
ان‌جی‌سی ۳۸۹ (NGC 389) نام یک کهکشان عدسی در صورت فلکی آندرومدا است.
جغرافیای ایران
گوناگونی زیستی و جانداران
تقریباً یک دهم ایران جنگلی است و گسترده‌ترین جنگل‌های آن، در جنوب دریای خزر قرار گرفته‌است؛ در این منطقه انواع درختان برگ‌ریز، بلوط، راش، نمدار، نارون، گردو و بسیاری درخت و گیاهان دیگر، می‌رویند. در نواحی خشک میانی کشور نیز ارس، بادام و شماری گیاه میوه‌دار رشد می‌کنند. انواع درمنه و درختچه نیز در نواحی بیابانی و سراسر کشور پراکنده هستند. تپه‌های ماسه‌ای کویری ایران، با نگهداری آب، از رشد گیاهانی همانند موردیان پشتیبانی می‌کنند. واحه‌های ایران نیز با کمک به رشد تاکستان‌ها، تمشک ایرانی، صنوبر، خرما، مورد، خرزهره‌ایان، آکاسیا، بید، آلو و توت باعث تنوع بیشتر پوشش گیاهی منطقه می‌شوند.