cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
صحت درمان و آموزش پزشکی در افغانستان
سوی تغذی
سو تغذی عبارتند است از کمبود موادغذایی مورد نیاز برای سلامت و رشد بدن را گویند. عدم مصونیت غذایی در ساحات روستایی افغانستان که تقریباً ۸۰ درصد جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند، برجسته بوده و ۵۴ درصد از اطفال کشور دچار سوء تغذیه مزمن می‌باشند. ”براساس گزارش که طبق سروی خطر و آسیب‌پذیری صورت گرفته، سوء تغذیه مزمن میان اطفال افغانستان یکی از بلندترین میزان در سطح جهان تلقی می‌گردد. بر اساس یک مطالعهٔ که از طرف اداره مرکزی احصاییه و دفتر یونیسف ملل متحد صورت گرفته، به‌طور عموم از هر پنج طفل یک طفل در مناطق آرام افغانستان و در مناطق نا آرام از هر سه طفل یک طفل به سوی تغذیه مواجه می‌باشند. حدود ۵۴ درصد اطفال زیر سن ۵ سال در افغانستان به دلیل دچار بودن به سوء تغذیه مزمن از رشد بازمانده‌اند، ۳۴ درصد اطفال با مشکل کم وزنی مواجه بوده و تقریباً ۷۲ درصد اطفال زیر سن ۵ سال از کمبود مواد مغذی کوچک از قبیل آهن و آیودین رنج می‌برند. ”نتایج تغذیه ضعیف، ارتباط دارد با وضعیت فقر و مصونیت غذایی در کشور داشته و بیش از ۲۹ درصد جمعیت افغانستان نمی‌توانند کالری مورد نیاز بدن خویش را کسب نماید. شماری از نهادهای حقوق بشری از نحوه مصرف کمک‌های ملکی انتقاد کرده و گفته‌اند که استفاده از کمک‌های ملکی در کنار برنامه‌های نظامی موثریت نخواهد داشت. به عنوان بخشی از استراتژی مبارزه با شورشگری، در ده سال گذشته بخش وسیعی از کمک‌های خارجی خصوصاً در عرصه بازسازی به ولایت‌های ناآرام اختصاص یافته‌است. بر بنیاد آمارهایی که از سوی وزارت صحت عامه افغانستان و اداره یونیسف ارائه شده‌است درصد سوء تغذیه در کشورهای جنوب آسیا به ترتیب قدکوتاهی و کم وزنی چنین است: افغانستان ۵۹ درصد و ۳۹ درصد، بنگلادش ۴۳ درصد و ۴۱ درصد، هند ۴۸ درصد و ۴۳ درصد، نپال ۴۱ درصد و ۲۷ درصد، پاکستان ۴۲ درصد و ۳۸ درصد، سریلانکا ۱۸ درصد و ۲۲ درصد.
آب
آب ماده حیاتی است که یک انسان روز چندین بار به نوشیدن آن نیاز دارد. این ماده نیک اگر آلوده شود جان هزاران انسان را می‌گیرد. انواع باکتریا و قارچها در آب نمو سریع داشته با نوشیدن آن انسان را مصاب می‌کند. امراض کشنده چون اسهال، کولرا و بسیاری از مرگ و میرهای اطفال، از آب غیر صحی می‌باشد. ۶۰ درصد مبتلا شدگان به امراض مختلف از آبهای کثیف و آلوده می‌باشد. درسال ۳۰۰۰ نفر از آبهای کثیف جانهای خودرا از دست می‌دهند. زیاده‌ترین مرگ ومیر از آبهای آلوده اطفال‌اند. اکنون در حدود ۳۰ درصد از مردم در شهرها و ۲۰ درصد در دهات افغانستان به آب آشامیدنی صحی دسترسی دارند. ۳۳٫۷ درصد مردم در سراسر افغانستان از منابع آبهای سر باز استفاده می‌کنند."
سبزیجات
سبزیجات ناپاک و آلوده نیز یکی از کشنده‌ترین غذا است که افغان‌ها را مصاب می‌نماید. در افغانستان معمولاً سبزیجات ناشسته فروخته می‌شود. سبزیجات ناشسته منبع انتقال دهنده زیاد امراض کشنده می‌باشد. سبزیجات معمولاً خام خورده می‌شود بدین لحاظ مردم را به زودی مصاب می‌نماید. عمده‌ترین سبزی که باعث انتقال امراض می‌شود کاهو کندنه کرم خیار ملی سرخک و گشنیز می‌باشد.
جنگ
جنگ بدنام‌ترین فعالیت بشری است. در افغانستان از مدت ۳۳ سال به این طرف جنگ جریان داشته کنون سالانه حدود ۲۰۰۰–۳۰۰۰ افغان را به کام مرگ می‌کشاند. و تعداد اوسط زخمی شدگان در سال به ۷۰۰۰ نفر می‌رسد. در جنگ معمولاً مردان می‌میرند که آن‌ها نفقه دهنده فامیل خود می‌باشند. تعداد هم معلول و معیوب گردیده و از اجرا نمودن کار حاجز می‌گردند. جنگ نا امنی را بار آورده کشور از ترقی و معارف عقب می‌ماند. جنگ افغانستان به نسبت نداشتن همسایه‌های نیک تا اکنون ادامه داشته و به کشورهای همسایه و منطقه سرایت نموده‌است.
معلولین و معیوبان
کنون در افغانستان به تعداد ۲میلون زخم برداشته شده و به تعداد ۸۰۰۰۰۰ معلول و معیوب وجود دارد. تعداد معلولین که دست‌ها و چشم سالم دارند از طریق وزارت شهدا و معلولین بکار گماشته می‌شوند. تعداد که حاجز از کاراند. وزارت کار، امور اجتماعی، شهدا و معلولین ماهانه تنها توانایی پرداخت معاش برای ۸۰ هزار معیوبان جنگی را دارند. این یک مشکل بزرگ می‌باشد. هکذا تعداد معلولین و معیبوبین که در مناطق تحت تسلط طالبان قرار دارند از هیچ نوع کمک بر خودار نیستند. و اکثراً گدا می‌باشند. درین اواخر دولت افغانستان انستیتیوت معلولین را بنا نمود تا از این طریق بتواند معلولین و معیوبان را کمک یشتر نمایند.
معتاد
جنگ‌های ۳۳ ساله افغانستان با خود امراض شدید روانی را داشته که بعضی ازین مریضان اعتیاد به مواد مخدر گردیده‌اند. بیکاری فقر گرسنگی بی خانمان شدن از دست دادن اعضای فامیل تهدید و ترس همه وهمه باعث ازدیاد امراض روانی گردیده‌است. این امراض بعضاً باعث خود کشی انتقام سو قصد می‌گردد. زیاده مریضان پس از یک حادثه از زبان می‌مانند. در ثور سال ۱۳۸۷ وزارت صحت عامه دولت افغانستان چنین ابراز کرد که ۶۶ درصد افغان‌ها از افسردگی یا نوعی از اختلال روانی رنج می‌برند، بیماری روانی و سوءاستفاده دوا، اضطراری‌ترین مشکل صحی است که کشور با آن مواجه است.. طبق سروی ملی صحت در سال ۱۳۸۱ در مورد اعضای ۱۵ ساله و بالاتر خانواده‌ها نشان داد که ۷۸ درصد پاسخگویان نشانه‌های اضطراب، حدود ۷۰ درصد نشانه‌های افسردگی و حدود ۴۲ درصد نشانه‌های اختلال فشار روانی پس از یک حادثه از خود بروز داده‌اند. این سروی همچنین نشان داد که طی ده سال اخیر، ۶۲ درصد افراد حداقل چهار مورد از این واقعات تکان دهنده را تجربه کرده‌اند. علاوه بر مشکل فقدان معلومات در مورد اختلالات روانی و بررسی آنها، با وجود ناامنی مداوم، خشونت، بی‌پناهی اجتماعی و بی بضاعتی، در افغانستان کاملاً واضح گردانیده‌است که حل این مشکلات مزمن در آینده نزدیک مشکل بنظر می‌رسد.
ایدس
مرض ایدز (به انگلیس Human Indefeceincy Virus که مخفف و ایچ. آی. وی (H I V): یک نوع ویروس است که از طرق مختلف وارد دوران خون شده و در سلو ل‌ها ی بدن جا می‌گیرد سا ل‌ها میما ند و آهسته آهسته سیستم دفا عی بدن را ضعیف میسا زد و در یک و قت انسا ن به چند نوع بیما ری‌های مختلف ګرفتا ر شده تا اینکه انسان از ضعف و ناتوانی می‌میرد. عوا مل بیشمار برای انتقا ل این ویروس از یک جسم بجسم دیگر وجود دارد که علت اصلی ان تعامل جنسی میا ن مرد و زن و مرد با مرد نیز ثبت شده‌است. کسا نی که به کشورهای تا یلند - ویتنام - چین - هند -تاجیکستان - ازبکستان ن - ترکیه و مما لک غرب سفر می‌کنند امکان مبتلا شدن به این مرض زیاد است. ایدز با عث بیمار ی خطرناک می‌شود اجتنا ب - دوری از مبتلا شدگان ن‌ها یت ضروری است. در افغانستان قبل ا ز سال ۱۳۷۲ وجود نداشت. پس از سال ۱۳۷۲ شماری که در پاکستان و کشورهای خارج زندگی می‌نمودند به افغانستان وارد نمودند کنون حدود۶۳۶ واقعه دیده شده‌است. امکان وقوع چهل حادثه ایدز در سال می‌باشد. کنون در افغانستان چندین مرکز تداوی برای بیماران ایدز موجود است. اولین مرکز تداوی مرض ایدز در سال ۲۰۰۹ در شهر کابل آغاز به کار کرده‌است که قابلیت تداوی ۴۰ مریض را در یک سال دارد.
بر اساس نظرسنجی دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل، دو میلیون نفر از مردم افغانستان، به مواد مخدر اعتیاد دارند که ۳۰ هزار نفر از این تعداد، معتاد تزریقی هستند لذا نگرانی عمده این است که با گسترش شمار معتادان تزریقی که از سوزن‌های مشترک استفاده می‌کنند، ویروس اچ آی وی نیز گسترش می‌یابد. تاکنون در اجرای برنامه ملی کنترل بیماری ایدز با همکاری نهادهای خارجی ۲۵مرکز آزمایش، خدمات اولیه و مشاوره داوطلبانه برای بیماران ایدز در ولایات کابل، هرات، ننگرهار، بلخ، بدخشان، قندهار، قندوز، غزنی و زندان مرکزی کابل ایجاد شده‌است اما تنها مرکزی که برای معالجه بیماران موجود است، در کابل است. این مرکز به کمک سازمان بهداشت جهانی تأسیس شده‌است. با وجود یکه تعداد مبتلا شدگان مرض ایدز در افغانستان کم است اما خطر افزایش تعداد مبتلایان بسیار زیاد است؛ زیرا مردم این مرض را نمی‌دانند. چون مرض بدنام است کسی به دکتور مراجعه نمی‌کنند وهم بیمارستان در ولایات وجود ندارد.
مرض حصبه یا محرقه در افغانستان
محرقه (نام‌های دیگر: سُرخْجه، تب روده، تب تیفوئید، مطبقه) یک بیماری عفونی است، که در اثر باکتریایی سالمونلا تیفی (انگلیسی: Salemonella Typhi) ایجاد می‌شود، این مریضی عام بوده از طریق آب و غذای آلوده گسترش می‌یابد و معمولاً با تب بالا، اسهال، بی‌اشتهایی و سردرد بروز می‌کند. میکروب محرقه در آب‌های گل آلود تا یکماه و در یخ تا ۳ ماه زنده می‌ماند، در اثر گرمای ۶۰ تا ۱۰۰ درجه از میان می‌رود و به‌خصوص نور آفتاب به سرعت سبب انهدام میکروب می‌شود. در برابر خشکی هم تا دو ماه مقاومت دارد. مرض محرقه در یک محیط یا اجتماع می‌تواند یک فرد یا عام را مبتلا نماید زیرا این مرض خیلی ساری می‌باشد، شیوع این مرض به‌خصوص در اجتماعات مانند قاغوش‌های سربازان، مدارس دیده می‌شود. این بیماری در افغانستان در فصل تابستان خیلی‌ها شدید بوده می‌تواند همه را مبتلا کند. اکثراً کسانیکه در مرحله اخیر به درمان آغاز نموده‌اند یک حصه بدن آن از فعالیت بازمانده‌اند. گرمی تب محرقه بعضاً باعث کور شدن و دیوانه شدن مبتلا شدگان می‌شود. مکروب محرقه بالای جدارهای روده زندگی نموده به همین لحاظ مریض اسهال و گاهی اسهال خونی می‌باشد. در افغانستان درمانگاهی وجود دارد که به نام شفاخانه انتانی یاد می‌شود. درین شفاخانه تنها مریضان انتان بستر می‌شوند.
سرطان
سرطان یکی از عواملی است که سالانه جان هزاران افغان را می‌گیرد. این مرض شوم در وجود زنان افغان زیاده تر از مردان دیده می‌شود. سالانه به تعداد ۲۸۰۰ نفر از زنان افغان، به سرطان سینه مبتلا می‌شوند که حدود ۸۰۰ نفر از آن‌ها می‌میرند، و اما نظر به گزارش مؤسسه خوارو بار جهانی (WHO) به‌طور اوسط همه ساله از هر هشت زن یکی از آن‌ها دچار سرطان سینه می‌شود. سرطان سینه، یکی از مهم‌ترین دلیل جهانی مرگ زنان در سن ۴۰ تا ۵۵ سالگی می‌باشد. این بیماری در اثر رشد نابهنجار سلول‌های سینه به وجود می‌آید. به‌طور عمده سرطان مری روده‌ها و معده در افغانستان ازدیاد یافته‌است. در افغانستان بیمارستان مخصوص در مورد سرطان وجود ندارد تا بتواند علل و عوامل اصلی این مرض را تشخیص نماید. در اکثر بیمارستان‌ها یک بخش برای تداوی این مرض وجود دارد.
دکتران مشهور افغانستان
دولتهای افغانستان در طول تأسیس خدمات صحت در افغانستان تلاش ورزیده‌اند. در افغانستان در بخش صحت ما پروفسوران معزز و داکتران لایق و برجستهٔ داریم که همواره برای بهبود صحت در افغانستان کوشش و تلاش می‌نمایند، و باید مورد احترام و تعزیم قرار گیرند و از احساس شان و کارهای شان در این عرصه خوشحالیم و باعث افتخار ما هستند.
دواسازی
افغانستان قبل از جنگ‌های داخلی دارای کارخانه بزرگ دواسازی بود اما در اثر درگیری‌های داخلی هرآنچه زیربناها بود از بین رفتند، کنون چند شرکت دواسازی در کابل هرات آغاز بکار نموده‌است. ۹۸درصد ادویه جات افغانستان وارداتی است. کنون در افغانستان ۲۰ کمپانی دواسازی وجود دارد. متباقی از کشورهای خارج وارد می‌گردد. ادویه جات که در افغانستان وارد می‌شود بتنت و جنریک است. زیاده ادویه جات افغانستان از کشور چین هند پاکستان وایران‌اند. یک قسمت ادویه جات را کارخانه هوخست ریاست ادویه‌سازی افغانستان کارخانه اویس فارما کیمیا گر فارما خالد ارشاد هرات تولید می‌نماید.
داروهای تقلبی تاریخ زده و روانی
زیاده‌ترین ادویه جات تقلبی از کشورهای هند پاکستان و چین وارد می‌گردد. دواهای تاریخ زده معمولاً از هند و پاکستان به‌طور قاچاق داخل خاک گردیده به عوض ادویه جات اصل بفروش می‌رسد. دواهای امراض روانی به‌خصوص دیازپام از کشور چین وارد گردیده و بفروش می‌رسد که تعداد معتادین این دوا زیاد اند. در سال ۲۰۰۵ اداره مبارزه با جرایم مواد مخدر سازمان ملل(UNODC)و وزارت مبارزه علیه مواد مخدر بر روی شیوع استفاده غیرطبی مواد کنترل شده از قبیل مصرف بدون تجویز دکتر برای مدت طولانی یا مصرف غیر مشخص، مطالعه‌ای را انجام داد. تعداد مصرف‌کننده گان تریاک ۱۵۰۰۰۰و هرویین به ۵۰۰۰۰ نفر بود، تعداد استفاده‌کننده گان دواها۱۸۰۰۰۰ نفر تخمین گردیده بود. در سال ۱۳۸۲بررسی مصرف غیرمجاز مواد در شهر کابل، ۱۴۲۹۸ نفر مصرف‌کنندگان دوا، در مقایسه با ۱۰۷۷۴ مصرف‌کننده تریاک و ۷۰۰۸ مصرف‌کننده هرویین را نشان داد. حدود ۸۰ درصد دواهای معالج امراض روانی موجود در افغانستان، بدون مجوز و بدون انجام هیچگونه آزمایشی مبنی بر اینکه اعتیادآور می‌باشند، تقلبی هستند یا تاریخ مصرف آن‌ها گذشته‌است، به صورت قاچاق به این کشور وارد می‌شوند. کنترل مرزها و همچنین کنترل و تنظیم دواهای معالج امراض روانی در داخل کشور نیز به خوبی انجام نمی‌گیرد. وزارت صحت عامه به منظور کنترل و نظارت بر دواخانه‌ها و انستیتوهای طبی و بررسی تاریخ مصرف و کیفیت دواهای در حال فروش، بخشی حقوقی را در هیئت مدیره دواسازی بنیان نهاده‌است. اما بررسی مداوم بیش از ۹۰۰۰ دواخانه ثبت شده توسط کارمندان کم درآمد دولت، که مستعد دریافت رشوه و سایر اشکال انحراف می‌باشند،
تربیه کادر
رتبه علمی کادر علمی در دانشگاه طب کابل به ترتیب از شمول الی اخیر عبارت اند از: نامزد پوهیالی، پوهیالی، نامزد پوهنیار، پوهنیار، پوهنمل، پوهندوی، پوهنوال و پوهاند می‌باشد. فعلاً تعداد کادر علمی درمجموع ۲۶۴ تن بوده که از آن جمله تعداد کادر علمی ذکور۲۲۰ نفرو تعداد کادر علمی اناث۴۴ نفرمی باشد. از جمله ۱۵۵تن از کادر علمی دارای سویه ماستر، ۷تن دکترا و متباقی لیسانس می‌باشند. و حدود ۱۶۰ تن از کادر علمی تعلیمات طبی را در کشور جاپان فراگرفته‌اند. کادرهای علمی مصروف فعالیت‌های علمی تحقیقی، نشراتی، کنفرانسی، تدریسی و معالجوی می‌باشند. یک تعداد از درمانگ‌های کشور محل است که محصلان در سال اخیر در آنجا فعالیت عملی را فرا می‌گیرند. هکذا این در مانگاه‌ها محل تدریس و تحقیق برای کادرهای علمی می‌باشند؛ که قرار ذیل نگاشته می‌شود.
دپارتمنت‌ها
دانشگاه طبی کابل دارای ۴۸ دپارتمنت بوده که از آن جمله ۲۳ آن کلینیکی، ۱۴ آن basic science و ۳ دپارتمنت دانشگاه شمول شامل ثقافت اسلامی، انگلیسی و کمپیوتر می‌باشد. دپارتمنت‌های بخش کلینیک در شفاخانه تدریسی علی‌آباد شفاخانه تدریسی میوند کلینیک تدریسی ستوماتولوژی و شفاخانه تدریسی چشم تنظیم گردیده‌اند تا به سهولت بتوانند هرچه بیشتر در امورات تدریسی و معالجوی رسیده گی نمایند.
دالپالان
دالپالان (؛ زادهٔ کانگ کی یونگ در ۱۶ ژوئیه ۱۹۶۶) آهنگساز موسیقی فیلم و کارگردان موسیقی اهل کره جنوبی است. او بیشتر با همکاری موسیقی‌دان جانگ یونگ گیو کار می‌کند.
صحت درمان و آموزش پزشکی در افغانستان
دپارتمنت‌های شفاخانه تدریسی علی‌آباد
از جمله ۲۳ دپارتمنت‌های کلینیکی۱۳ دپارتمنت در شفاخانه تدریسی علی‌آباد شامل می‌باشد:
دپارتمنت‌های شفاخانه تدریسی میوند
دپارتمنت‌های مختلفه ستوماتولوژی شامل:
دپارتمنت چشم
در شفاخانه تدریسی چشم موقعیت دارند. برعلاوه دپارتمنت ولادی ونسایی در شفاخانه ملالی شعبه سل دپارتمنت انتانی در شفاخانه سل و بخش انتانی آن در شفاخانه انتانی مربوط وزارت صحت عامه قرار دارد.
شفاخانه تدریسی علی‌آباد
در مجموع ۳۸۳ اعضا ی کادر علمی، دکتران متخصص و ترینی‌ها، پرستارها، تکنیسین‌ها، اناستیزیالوگ‌ها، پرسنل اداری و کارکنان غیر مسلکی درین شفاخانه تدریسی مصروف خدمت‌اند. بخش تشخیصیه:شامل شعبات ذیل می‌باشد.
شفاخانه تدریسی میوند
درین شفاخانه مجموعاً ۳۶۸ تن اعم از اعضای کادر علمی، متخصصین، دکتران شامل پروگرام تخصص، پرستارها، رادیولوژیستها پرسنل غیر مسلکی مصروف خدمت می‌باشند. درین مرکز به تعداد ۳۵۰ بستر برای مریضان موجود است که در جهت استفاده تدریس و معالجه مریضان از آن‌ها کار گرفته می‌شود.
کلینیک تدریسی ستوماتولوژی
موقعیت آن درمحوطه شفاخانه علی‌آباد بوده و حدود ۴۰ تن اعضای کادر علمی، دکتران و غیره پرسنل مسلکی و غیر مسلکی در آن مصروف خدمت‌اند.
شفاخانه تدریسی چشم
موقعیت آن در کنار دانشگاه طبی بوده و تعداد پرسنل آن ۳۰ تن رسیده و در حال انکشاف است.
پورتیکو کوارتت
پورتیکو کوارتت ، گروهِ موسیقی جاز بریتانیایی، در سال ۲۰۰۵ در لندن شکل گرفت.
آرامگاه خواجه نقشران
آرامگاه خواجه نقشران متعلق به سده ۱۱ و ۱۲ میلادی شامل دو مکان دفن است که در دو محوطه موجود است. اولین آن و دارای ابعادی ۶ در ۶٫۸ متر است و قسمت دوم دارای ابعاد ۱۱ در ۱۶ متر است. این دو ساختمان امکانات هنری آجرکاری معمولی برای معماری تاجیکی قرن‌های ۱۱ و ۱۲ را نشان می‌دهد. مقبره دارای یک درگاه بزرگ به ارتفاع ۳٫۵ متر است.
تنظیم تعداد پرداخت
تنظیم تعداد پرداخت (Controlled payment number) نامی مستعار برای گونه‌ای کارت اعتباری است، که در فاصله زمانی مشخص بین ۲ تا ۱۲ ماه از تاریخ صدور کارت، تنها می‌توان از آن برای تعداد محدودی از معاملات استفاده کرد. این نوع کارت، از نظر ظاهر کاربرد، هیچگونه تفاوتی با کارت‌های اعتباری دیگر ندارد.
پتاسیم اکتاکلرودی‌مولیبدات
پتاسیم اکتاکلرودی‌مولیبدات با فرمول شیمیایی Cl۸K۴Mo۲ یک ترکیب شیمیایی است. که جرم مولی آن ۶۳۱٫۹ g/mol می‌باشد. شکل ظاهری این ترکیب، بلورهای قرمز است.
شامپینی-سور-مارن
شهر شامپینی-سور-مارن در شهرستان وال دو مارن در ناحیه ایل-دو-فرانس با جمعیت ۷۷٬۴۰۹ نفر بر پایه سرشماری ۲۰۱۶ در کشور فرانسه واقع شده‌است
واتینیی
واتینیی (به فرانسوی: Watigny) یک کمون در فرانسه است که در ان واقع شده‌است. واتینیی ۲۱٫۱۲ کیلومتر مربع مساحت و ۳۷۲ نفر جمعیت دارد و ۲۸۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
سیارک ۲۳۲۲۰
سیارک ۲۳۲۲۰ بیست و سه هزار و دویست و بیستمین سیارک کشف شده‌است که در ۱ نوامبر ۲۰۰۰ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۳.۵ است.
هیسوکه هیروناکا
هیسوکه هیروناکا (Heisuke Hironaka؛ زادهٔ ) دانشمند در زمینه هندسه جبری اهل ژاپن است.
پی‌اچ‌پی
پی‌اچ‌پی (PHP) یک زبان برنامه‌نویسیِ شیءگرا و برای سرور است که برای طراحی وب توسعه یافته‌است، اما می‌توان از آن به عنوان یک زبان عمومی نیز استفاده‌کرد. تا ژانویهٔ سال ۲۰۱۳ میلادی، پی‌اچ‌پی روی ۲۴۴ میلیون وبگاه و ۲٫۱ میلیون سرور وب نصب شده‌است. این زبان در سال ۱۹۹۵ میلادی توسط راسموس لِردورف ساخته‌شد و در حال حاضر توسعهٔ آن بر عهدهٔ گروه پی‌اچ‌پی است. در ابتدا، پی‌اچ‌پی از عبارت صفحهٔ خانگی شخصی گرفته شده‌بود. اما اکنون این کلمه مخففِ بازگشتی PHP: Hypertext Preprocessor به معنی پی‌اچ‌پی: پیش‌پردازنده‌ی ابرمتن است.
هیسوکه هیروناکا
وی همچنین برنده جوایزی همچون مدال فیلدز، کمک هزینه گوگنهایم، و لژیون دونور شده‌است.
پی‌اچ‌پی
کدهای پی‌اچ‌پی توسط یک سرور وب که نرم‌افزار پی‌اچ‌پی روی آن نصب باشد، تفسیر می‌شود. دستورهای این زبان می‌توانند به صورت مستقیم در درون کدهای اچ‌تی‌ام‌ال قرار بگیرند. زبان پی‌اچ‌پی از نسخهٔ ۴٫۳ به بعد قابلیت پشتیبانی از واسط خط فرمان را نیز به امکانات خود اضافه کرد. این قابلیت می‌تواند برای ایجاد نرم‌افزارهای غیر وبی یا نرم‌افزارهایی با واسط گرافیکی کاربر مورد استفاده قرار بگیرد.
پی‌اچ‌پی یک نرم‌افزار آزاد است که تحت مجوز پی‌اچ‌پی انتشار یافته‌است. این مجوز به دلیل قرار دادن محدودیت روی استفاده از عنوان پی‌اچ‌پی، با مجوز همگانی گنو (GPL) سازگار نیست. پی‌اچ‌پی را می‌توان روی اکثر سرورهای وب نصب کرد. همچنین قابلیت نصب آن به صورت یک شل جداگانه روی تقریباً تمامی سیستم‌های عامل و پلت‌فرم‌ها (یا سکوها) وجود دارد. تمامی این استفاده‌ها رایگان است.
تاریخچه
توسعهٔ پی‌اچ‌پی از سال ۱۹۹۴ و زمانی آغاز شد که راسموس لردورف تعدادی اسکریپت به زبان سی نوشت تا صفحهٔ خانگی خود را مدیریت کند. این اسکریپت‌ها که به صورت رابط دروازهٔ مشترک نوشته شده‌بودند، مسئول انجام عملیات‌های ساده‌ای مانند نشان دادن رزومهٔ راسموس و بررسی آمارهای بازدید از وبگاه او بودند. با گسترش اسکریپت‌ها و افزودن توانایی تعامل با فرم‌های وب و ارتباط با پایگاه‌های داده، نام صفحهٔ خانگی شخصی/مفسر فرم یا PHP/FI برای آن‌ها انتخاب شد. PHP/FI می‌توانست برای ایجاد نرم‌افزارهای سادهٔ وب استفاده شود. در ابتدا، لردورف برای یافتن خطاهای این اسکریپت‌ها و بهبود آن‌ها، در ۸ جون سال ۱۹۹۵ میلادی اسکریپت‌ها را با نام ابزارهای صفحهٔ خانگی شخصی نسخهٔ ۱٫۰ تحت مجوز عمومی گنو روی گروه خبری یوزنت منتشر کرد. این نسخهٔ اولیه بسیاری از ویژگی‌های نسخهٔ کنونی این زبان را داشت. متغیرها به سبک زبان پرل بودند، مدیریت فرم‌ها وجود داشت و می‌شد کدها را در درون کدهای اچ‌تی‌ام‌ال قرار داد. قواعد پی‌اچ‌پی نیز از زبان پرل پیروی می‌کردند، اما ساده‌تر، محدودتر و ناپایدارتر بودند. با شکل‌گیری یک گروه برنامه‌نویسی و بعد از انجام تست‌های فراوان روی نسخهٔ بتا و بازنویسی موتور تجزیه‌کننده، سرانجام PHP/FI نسخهٔ ۲٫۰ در نوامبر سال ۱۹۹۷ میلادی منتشر گردید.
اندی گاتسمن و زیو سوراسکی با بازنویسی موتور تجزیه‌کننده در سال ۱۹۹۷ میلادی پایه و اساس نسخهٔ ۳ پی‌اچ‌پی را بنیان نهادند. این دو نفر با همراهی لردورف با تغییر نام پی‌اچ‌پی به پی‌اچ‌پی: پیش‌پردازندهٔ ابرمتن که یک مخفف بازگشتی است، در ماه جون ۱۹۹۸ میلادی رسماً پی‌اچ‌پی نسخهٔ ۳٫۰ را منتشر کردند. بعد از این اتفاق گاتسمن و سوراسکی شروع به نوشتن هستهٔ جدیدی برای زبان پی‌اچ‌پی کردند که منجر به به وجود آمدن موتور زِند در سال ۱۹۹۹ میلادی شد. آن‌ها همچنین شرکت زِند تکنولوژی را در کشور اسرائیل تأسیس کردند.
در تاریخ ۲۲ مه سال ۲۰۰۰ میلادی، پی‌اچ‌پی نسخهٔ ۴ که از موتور زند نسخهٔ ۱٫۰ استفاده می‌کرد، منتشر شد. این نسخه تا ماه اوت سال ۲۰۰۸ میلادی توسعه یافت و به زیرنسخهٔ ۴٫۴٫۹ رسید. هم‌اکنون پشتیبانی این نسخه به پایان رسیده‌است و هیچ به‌روزرسانی برای آن منتشر نمی‌شود.
در ۱۳ ژوئیه سال ۲۰۰۴ میلادی، نسخهٔ ۵ پی‌اچ‌پی که از موتور زند نسخهٔ ۲ بهره می‌برد، منتشر شد. نسخهٔ ۵ ویژگی‌های زیادی را به پی‌اچ‌پی اضافه کرد. پشتیبانی کامل از شیء گرایی، افزونهٔ PDO (PHP Data Object Extension) (که دسترسی به بانک‌های اطلاعاتی را ممکن می‌ساخت) و بهبود بازدهی از جملهٔ این ویژگی‌ها محسوب می‌شد. از سال ۲۰۰۸ به بعد، با پایان یافتن پشتیبانی از تمامی نسخه‌های قدیمی‌تر پی‌اچ‌پی، نسخهٔ ۵ تنها نسخهٔ در حال گسترش است.
در کنار نسخهٔ ۵ پی‌اچ‌پی یک نسخهٔ اصلی دیگر در حال توسعه است. با توجه به تغییرات عمدهٔ موجود در این نسخه از جمله پشتیبانی کامل از یونیکد، قرار بود این نسخه به عنوان نسخهٔ ۶ پی‌اچ‌پی منتشر گردد. اما پیاده‌سازی پشتیبانی از یونیکد بیش از آنچه انتظار می‌رفت، به طول انجامید. این امر باعث شد تا در مارس سال ۲۰۱۰ میلادی، این نسخه به بخش در حال توسعه منتقل شد و دیگر به آن نسخهٔ ۶ گفته نمی‌شود.
مهم‌ترین تغییرات این بخش جدید: حذف ،   و. دلیل حذف  تأثیرات غیرقابل پیش‌بینی و دلیل حذف   خطرهای امنیتی بود که در نرم‌افزارها ایجاد می‌کرد. به جای استفاده از  برنامه‌نویس می‌تواند از تابع  یا توابع دقیق‌تری استفاده کنند که برای هر پایگاه داده ایجاد شده‌اند، مانند  که برای پایگاه داده مای‌اس‌کیوال طراحی شده‌است. توابعی که قرار است در نسخهٔ ۶ حذف شوند، از نسخهٔ ۵٫۳ به صورت توصیه‌نشده درآمده‌اند و استفاده از آن‌ها باعث بروز هشدار در نرم‌افزار خواهد شد.
تعداد بسیار زیادی از پروژه‌های بزرگ و متن‌باز که از زبان پی‌اچ‌پی استفاده می‌کنند، از سال ۲۰۰۸ با به وجود آمدن جنبش ابتکاری GoPHP5 به معنای برو به پی‌اچ‌پی ۵ دیگر از پی‌اچ‌پی نسخهٔ ۴ استفاده نمی‌کنند. این جنبش توسط بسیاری از توسعه‌دهندگان پی‌اچ‌پی پشتیبانی شد تا بتوانند به گسترش استفاده از نسخهٔ ۵ پی‌اچ‌پی کمک کنند.
مفسرهای زبان پی‌اچ‌پی برای هر دو معماری ۳۲بیتی و ۶۴بیتی موجود است. تنها استثنا سیستم‌عامل ویندوز است که فقط نسخه‌های ۳۲بیتی برای آن منتشر می‌شود. اما مدتی است که نسخه‌های ۶۴بیتی ویندوزی نیز به صورت امتحانی روی وبگاه پی‌اچ‌پی منتشر می‌شوند و استفاده از نسخه‌های امتحانی ۶۴بیتی ویندوز برای سرورهای بزرگ توصیه نمی‌شود.
تاریخچه انتشار
از تاریخ ۲۸ جون سال ۲۰۱۱ میلادی (برابر )، گروه پی‌اچ‌پی برنامه‌ای مدون برای انتشار نسخه‌های آیندهٔ این زبان را منتشر کرد. بر اساس این برنامه، هر ماه یک انتشار جزئی و هر سال یک انتشار اصلی اتفاق خواهد افتاد. از هر نسخه از پی‌اچ‌پی تا ۳ سال پشتیبانی می‌شود. تا ۲ سال تمامی به‌روزرسانی‌ها و سال سوم تنها به‌روزرسانی‌های امنیتی برای هر نسخه منتشر می‌شود.
نماد
elePHPant نام نماد پروژه پی‌اچ‌پی است، یک فیل آبی با آرم پی‌اچ‌پی در کنارش، که توسط وینسنت پانتیر در سال ۱۹۹۸ طراحی شد.
«اگر در یک زاویه به طرفین نگاه کنید، حروف (PHP) شکل یک فیل را تشکیل می‌دادند.»
گاهی elePHPant به شکل اسباب‌بازی‌های مخملی دارای رنگ‌های مختلف است.
تغییرات زیادی از این نماد در طول سال‌ها ساخته شده است. فقط elePHPantهای بر اساس طرح اصلی وینسنت پانتیر توسط جامعه، رسمی در نظر گرفته می‌شوند. اینها قابل جمع‌آوری و برخی از آنها بسیار نادر هستند.
ساختار
برنامه Hello World زیر با استفاده از زبان پی‌اچ‌پی که در درون کدهای اچ‌تی‌ام‌ال قرار گرفته‌است، نوشته شده:
از آنجایی که پی‌اچ‌پی نیازی ندارد که در درون کدهای اچ‌تی‌ام‌ال قرار بگیرد یا روی سرور وب اجرا شود، کوتاه‌ترین برنامه Hello World پی‌اچ‌پی به صورت زیر است:
مفسر پی‌اچ‌پی تنها کدهایی را که در درون جداکننده‌های پی‌اچ‌پی قرار بگیرند، تفسیر می‌کند. معروف‌ترین جداکننده‌های پی‌اچ‌پی علامت  و   است. جداکننده‌های دیگری، مانند  و   یا جداکنندهٔ کوتاه   یا   (که برای خروجی دادن متن یا متغیر استفاده می‌شود) و <% یا <%= و %> نیز وجود دارند. تمامی نوشته‌هایی که در خارج از جداکننده‌های پی‌اچ‌پی قرار بگیرند، توسط مفسر تفسیر نشده و به عنوان خروجی ارسال خواهند شد. استفاده از جداکننده‌های کوتاه می‌تواند از قابلیت حمل برنامه بکاهد. ازآن‌جاکه این جداکننده‌های توسط تنظیمات پی‌اچ‌پی فعال‌سازی نمی‌شود، استفاده از این جداکننده‌ها توصیه نمی‌شود. هدف تمامی این جداکننده‌ها این است که کد پی‌اچ‌پی را از قسمت غیر-پی‌اج‌پی مانند اچ‌تی‌ام‌ال جدا کند.
نام متغیرها در زبان پی‌اچ‌پی حتماً باید با نماد دلار آغاز شود و نیازی به مشخص کردن نوع آن‌ها نیست. برخلاف نام توابع و کلاس‌ها نام متغیرها به بزرگی و کوچکی حروف حساس هستند. خطوط جدید و فاصله‌ها نادیده گرفته شده (به جز فاصله‌هایی که در درون رشته‌ها قرار داشته باشند) و تمامی دستورهای این زبان با علامت سمی‌کولن پایان می‌یابند. در زبان پی‌اچ‌پی به ۳ صورت متفاوت می‌توان کامنت گذاشت. از علامت‌های /* */ برای کامنت‌های چندخطی و از علامت‌های // یا # برای کامنت‌های یک خطی استفاده می‌شود.
از نظر ساختار کلی و کلمات کلیدی، پی‌اچ‌پی مانند بسیاری از زبان‌های سطح بالا از قواعد زبان سی پیروی می‌کند. اما برای تمام ساختارهای کنترلی قواعد نوع دومی نیز وجود دارد که می‌توان از آن‌ها مانند ساختار اصلی بهره برد. این قواعد نوع دوم مانند زبان‌های خانوادهٔ بیسیک است.
انواع داده
زبان پی‌اچ‌پی داده‌های عددیِ صحیح را بر اساس نوع پلت‌فرم ذخیره می‌کند. در سیستم‌های ۳۲بیتی و ۶۴بیتی به ترتیب اعداد صحیح به‌صورت ۳۲ و ۶۴بیتی ذخیره می‌شوند. اعداد بدون علامت در عملکردی که مانند هیچ‌کدام از زبان‌ها برنامه‌نویسی دیگر نیست، در موقعیت‌هایی به اعداد علامت‌دار تبدیل می‌شود. اعداد صحیح می‌توانند با مبنای ده (به صورت مثبت یا منفی یا مثبت)، در مبنای ۱۶، در مبنای ۸ یا در مبنای ۲ مقدار دهی شود. اعداد اعشاری نیز با توجه به پلت‌فرم ذخیره می‌شوند. این اعداد را به صورت اعشاری ساده یا ۲ حالت از نمایش علمی می‌توان مشخص کرد. پی‌اچ‌پی مانند زبان‌های جاوا و سی++ به‌صورت پیش‌فرض داده‌های بولی (صحیح و غلط) را در خود تعریف کرده‌است. بر اساس قوانین تبدیل متغیرها در این زبان، تمامی متغیرهای غیر صفر به صحیح و تمامی متغیرها با مقدار صفر به غلط تبدیل می‌شوند. عملکردی مشابه در زبان پرل و سی++ وجود دارد. نوع داده‌ای به نام نال (null) نیز در این زبان وجود دارد. متغیر نال هیچ مقداری ندارد. تنها متغیر از نوع نال NULL (کلمهٔ نال با حروف بزرگ) است. داده‌هایی که از نوع منبع (Resource) هستند، نمایان‌گر اشاره‌گرهایی به منابع خارجی است. این نوع متغیرها توسط خانوادهٔ خاصی از توابع که از معمولاً در یک افزونه قرار دارند، ایجاد شده و تنها توسط همین خانواده از توابع قابل استفاده است. داده‌هایی مانند فایل، تصاویر و اتصال‌ها به پایگاه‌های داده مثال‌هایی از منابع خارجی هستند که نیاز به متغیرهای منبع دارند. آرایه‌ها می‌توانند اعضایی از تمامی انواع داده‌ای را در خود داشته‌باشند که پی‌اچ‌پی از آن‌ها پشتیبانی می‌کند. ترتیب در آرایه‌های پی‌اچ‌پی حفظ می‌گردد. آرایه‌ها در واقع جداول درهم‌سازی هستند که می‌توانند برای هر عضو خود یک کلید داشته‌باشند. در صورتی که کلیدی برای عضو مشخص نگردد، مانند آرایه‌های معمولی، به‌صورت خودکار از اعداد به‌عنوان کلید استفاده می‌گردد. این شماره‌گذاری از عدد صفر آغاز می‌شود. همچنین اعضای با کلید و بدون کلید می‌توانند در کنار هم در یک آرایه قرار بگیرند. پی‌اچ‌پی داده‌های رشته ای نیز دارد. رشته‌ها می‌توانند در درون علامت ' یا  قرار گرفته یا با قواعد نوداک (nowdoc) و هیِرداک (heredoc) نوشته‌شوند.
کتابخانه استاندارد پی‌اچ‌پی (SPL: Standard PHP Library) در تلاش است تا بتواند انواع داده‌های استاندارد را به بهترین نحو توسط کلاس و اینترفیس پیاده‌سازی کند. این داده‌ها شامل لیست پیوندی، پشته، صف و … است.
توابع
زبان پی‌اچ‌پی صدها تابع پایه و هزاران تابع افزونه دارد. اکثر این توابع به‌خوبی روی وبگاه پی‌اچ‌پی مستندسازی شده‌اند. نام‌گذاری توابع پایهٔ این زبان از قوانین یکسانی و مشخصی پیروی نمی‌کند. پی‌اچ‌پی تاکنون توابعی برای پشتیبانی از رشته‌های اجرایی (Thread) ارائه نکرده‌است، اما از سیستم‌های چندپردازنده پازیکس (POSIX) پشتیبانی می‌کند.
توابع جدید می‌توانند به شکل زیر تعریف شوند:
در نسخهٔ ۵٫۲ و نسخه‌های قبل آن توابع دست اول نبوده و تنها به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم با نام‌شان قابل فراخوانی هستند. توابع پی‌اچ‌پی می‌توانند بدون نوشتن نمونه اولیه (Prototype) تعریف شوند. تعریف توابع می‌تواند در درون بلاک‌های شرطی قرار بگیرند تا در شرایط خاص تعریف شود. تمامی توابع پی‌اچ‌پی در هنگام فراخوانی در جلوی خود باید پرانتز داشته‌باشند. متغیرهایی که با دستور new ساخته می‌شود، در صورتی که آرگومان نداشته‌باشد، از این قاعده مستثنی هست. پی‌اچ‌پی قابلیت تعریف توابع بدون نام را ندارد، اما می‌توان با قرار دادن نامِ یک تابع در متغیر تابع را به‌صورت غیرمستقیم فراخوانی کرد.
از نسخهٔ ۵٫۳ به بعد می‌توان با استفاده از قابلیت بستار (Closure)، توابع بدون‌اسم را به صورت زیر تعریف کرد:
در تکه‌کد بالا، تابع getAdder به کمک متغیر  یک بستار تعریف می‌کند که متغیر   را به‌عنوان ورودی می‌گیرد. این نوع تابع یک شیء دست اول است به این معنی که می‌توان آن را در یک متغیر نگاه داشت و می‌توان به‌عنوان ورودی آن را به توابع دیگر داد و استفاده‌های دیگری از آن کرد. (توضیحات کامل‌تر در وبگاه ویکی پی‌اچ‌پی موجود است)
دستور  نیز در زبان پی‌اچ‌پی به‌شکل زیر قابل استفاده است:
هنگامی که تابع  فراخوانده می‌شود، پی‌اچ‌پی سعی می‌کند تا فایلی را قفل کند. کلمه‌ای که قبل از علامت  در ابتدای خط قرار می‌گیرد، نام خط را مشخص می‌کند. (در اینجا ) این نام را می‌توان در دستور   به‌عنوان مقصد استفاده کرد. مقصدهای دستور  در زبان پی‌اچ‌پی باید درون فایل و محیط جاری باشند. پشتیبانی از این دستور از نسخهٔ ۵٫۳ به پی‌اچ‌پی افزوده شده‌است. دستور  در زبان پی‌اچ‌پی از توابع شرطی به‌شکل زیر قابل استفاده است:
خروجی "Have a good day!" اگر زمان فعلی (HOUR) کمتر از ۲۰ باشد چاپ خواهد شد.
اشیاء
قابلیت برنامه‌نویسی شیءگرایی به‌صورت ابتدایی در نسخهٔ ۳ به زبان پی‌اچ‌پی افزوده و در نسخهٔ ۴ بهتر شد. این قابلیت که در نسخهٔ ۵ کاملاً بازنویسی شده‌بود، با افزایش قابلیت‌ها و بهبود عمل‌کرد در درون زبان قرار گرفت. در نسخه‌های قبلی پی‌اچ‌پی، با اشیاء مانند یک نوع داده برخورد می‌شد. بنابراین، باید در هر بار مقداردهی یا ارسال شیء به یک تابع، کل محتویات شیء در یک فضای حافظه جدید کپی شود، اما در نسخهٔ ۵ نحوهٔ مدیریت اشیا تغییر کرد. از این پس، اشیاء با یک اشاره‌گر به فضای حافظه مشخص می‌شود، نه با مقادیرشان. در کنار این بهبودها، مفاهیم جدیدی مانند متغیرهای شخصی (Private member variables) و عمومی (Public member variables) و همچنین کلاس‌های انتزاعی (Abstract Class)، کلاس‌های نهایی (Final Class) و بسیاری موارد دیگر نیز معرفی شد. نحوهٔ تعریف متدهای سازنده (Constructors) و تخریب‌کننده (Destructors) نیز مانند زبان سی++ استانداردسازی شد و راه حلی برای مدیریت خطاها و استثناها ارائه گردید. علاوه‌بر این موارد، پی‌اچ‌پی ۵ قابلیت استفاده از اینترفس‌ها (Interface) را نیز معرفی و از پیاده‌سازی چندین اینترفیس در یک کلاس پشتیبانی کرد. در این میان، اینترفیس‌های خاصی برای برقرار کردن رابطه با ساختارهای زبان به وجود آمدند؛ مثلاً، با کلاس‌هایی که اینترفیس  را پیاده‌سازی کنند، می‌توان مانند آرایه‌ها برخورد کرد.
اگر شخص برنامه‌نویس با استفاده از کلمهٔ کلیدی  سعی کند که یک شیء را کپی کند، موتور زند ابتدا بررسی می‌کند که متد   در درون کلاس تعریف شده‌است یا خیر. در صورتی که تعریف نشده‌باشد، متد پیش‌فرض  فراخوانی می‌شود که تمامی خصوصیات کلاس را کپی می‌کند. اما اگر این متد در کلاس وجود داشته‌باشد، مسئولیت کپی کردن و مقداردهی در کلاس کپی‌شده بر عهدهٔ این متد خواهد بود.
عبدالله بیگ
عبدالله بیگ مقلب به مصباح الدیوان (۱۲۳۸ خورشیدی در بوکان –۱۲۹۱ خورشیدی تبریز) شاعر، خطاط و نقاش کرد دوره قاجار، منشی کونسولگری فرانسه در تبریز بود. عبدالله بیگ از جانب محمدعلی شاه قاجار لقب مصباح الدیوان به او داده شده‌است.
فرانک لافیته
فرانک لافیته (Franck Lafitte؛ زادهٔ March 8, 1989) بازیکن والیبال اهل فرانسه عضو تیم ملی والیبال فرانسه و باشگاه پاریس والی است.
عبدالله بیگ
زندگی
عبدالله بیگ ملقب به مصباح الدیوان متخلص به ادب فرزند احمد بیگ در سال ۱۲۳۸ در روستای به نام ارمنی بلاغی از توابع شهرستان بوکان متولد شد.
پی‌اچ‌پی
اشیاء
میدان دید متغیرها و متدهایی که در درون کلاس‌های پی‌اچ‌پی تعریف می‌شود، به‌وسیلهٔ کلمات کلیدی مانند ،   و   مشخص می‌گردد. کلمهٔ کلیدی  نیز که در نسخه‌های قدیمی‌تر استفاده می‌شد، هم‌اکنون معادل   است. متدها و خاصیت‌های  در همه‌جا قابل دسترسی هستند. دسترسی آن‌ها را به کلاس‌های مشتق‌شده (Inherited Class) محدود کرده و  دسترسی را فقط برای کلاس تعریف‌کننده میسر می‌سازد. در پی‌اچ‌پی، اشیائی از یک نوع می‌توانند به متدها و خاصیت‌های خصوصی (private) یکدیگر دسترسی داشته‌باشند. در بسیاری از موارد، قابلیت‌های میدان دید در این زبان مفید دانسته می‌شود. با این حال عده‌ای نیز آن‌ها را ناکارآمد می‌دانند.
عبدالله بیگ
زندگی
احمد بیگ برای عبدالله و علی بیگ شخصی را استخدام می‌کند که به آن‌ها در منزل درس بیاموزد. معلم آن بهار شیروانی از شاعران مشهور قرن ۱۳ هجری بوده‌است. سال‌ها بعد مصباح الدیون به تهران رفته و چندی بعد به خراسان سفره کرده و با صبوری ملک الشعرا پدر استاد محمدتقی بهار ملاقات نموده‌است. بعدها در تبریز به عنوان منشی کونسولگری فرانسه استخدام می‌شود. مصباح الدیوان متخلص به ادب در سال ۱۲۹۱ خ در سن ۵۳ سالگی در روستای باغچه بوکان درگذشت.
دیوان اشعار ادب در اثنای جنگ جهانی اول بین سال‌های ۱۹۱۴ و ۱۹۱۸ میلادی هنگام ورود قشون روس‌ها به مهاباد و بوکان از بین رفته‌است. سال‌ها بعد از گوشه و کنار قسمتی از آثار او جمع‌آوری و یافته می‌شود که شخصی به‌نام مشیر بشیر در سال ۱۹۳۸ میلادی آن‌ها را در بغداد به چاپ رسانده‌است.
پی‌اچ‌پی
پیاده‌سازی‌ها
از مترجم‌های مطرح زبان پی‌اچ‌پی می‌توان به فالانگر اشاره کرد که کد پی‌اچ‌پی را به بایت‌کد زبان میانی مشترک (CIL) تبدیل می‌کند، و هیپ‌هاپ که به صورت منبع‌باز توسط فیس‌بوک توسعه داده می‌شود. مترجم هیپ‌هاپ با تبدیل کد پی‌اچ‌پی به کد زبان سی++ می‌تواند سربار سرور را تا ۶ برابر کاهش دهد.
برای کاهش سربار ترجمه در زبان پی‌اچ‌پی می‌توان از حافظه نهان برای کدهای عملیاتی (Opcode Caching) نیز استفاده کرد. در این روش، دستورهای ترجمه‌شده، در حافظهٔ مشترک (Shared Memory) قرار می‌گیرد تا از ترجمهٔ مجدد آن‌ها جلوگیری شود. از نسخهٔ ۵٫۵ به بعد افزونه Zend Opcache که از این روش برای افزایش کارایی استفاده می‌کند، به صورت پیش‌فرض به زبان پی‌اچ‌پی افزوده شد. از نمونه‌های دیگر حافظهٔ نهان برای کدهای عملیاتی می‌توان به Alternative PHP Cache (APC) اشاره کرد.
پروانه انتشار
وجود این محدودیت در پروانهٔ این زبان آن را با پروانه عمومی همگانی گنو (GPL) ناسازگار می‌کند.
توسعه و جامعیت
پی اچ پی شامل کتابخانه‌های منبع باز و آزاد مختلفی در منبع توزیع خود می‌شود، یا از آن‌ها در برنامه‌های دودویی پی اچ پی استفاده می‌کند. پی اچ پی اساساً یک سامانه اینترنت فهم با ماژول‌های داخلی است که از طریق این ماژول‌ها به سرورهای FTP (پروتکل انتقال فایل) و بسیاری از سرورهای پایگاه داده از جمله PostgreSQL,Mysql,Microsoft SQL Server و SQLite (که یک پایگاه داده توکار است)، سرورهای LDAP و غیره. بسیاری از توابعی که برنامه نویسان زبان C با آن‌ها آشنایی دارند، مانند آن‌هایی که در خانواده stdio قرار دارند، در برنامه‌های استاندارد پی اچ پی قابل دسترسی هستند.
پی اچ پی به توسعه دهندگان این اجازه را می‌دهد تا با نوشتن افزونه‌هایی به زبان C، به زبان پی اچ پی کارایی لازم را ببخشند. افزونه‌های پی اچ پی می‌توانند به صورت ایستا در داخل پی اچ پی کامپایل شوند یا به صورت پویا در زمان اجرا بارگزاری شوند. افزونه‌های بی شماری نوشته شده‌اند تا از ویندوز اِی پی آی، فرایند مدیریت در سیستم عامل‌های شبه یونیکس، رشته‌های چند بایتی (یونیکد)، cURL و چند قالب فشرده سازی محبوب پشتیبانی کنند. دیگر ویژگی‌های پی اچ پی که توسط افزونه‌ها در دسترس قرار گرفتند، شامل مجتمع سازی با IRC، تولید پویای تصاویر و محتوای ادوبی فلش، اشیاء داده پی اچ پی (PDO) که به عنوان یک لایه ظاهری برای دسترسی به پایگاه داده به کار می‌رود، و حتی ترکیب صدا می‌شود. بخشی از توابع هسته زبان، مانند آن‌هایی که با رشته‌ها و آرایه‌ها سروکار دارند، نیز به عنوان افزونه پیاده‌سازی شده‌اند. پروژه کتابخانه جامع افزونه‌های پی اچ پی (PECL) مخزنی برای افزونه‌های به زبان پی اچ پی است.
چند پروژه دیگر مانند زفیر (Zephir)، برای افزونه‌های پی اچ پی این توانایی را فراهم می‌کنند تا به یک زبان سطح بالا نوشته شده و به افزونه‌های داخلی پی اچ پی کامپایل شوند. چنین رویکردی، به جای نوشتن افزونه‌های پی اچ پی به زبان C به صورت مستقیم، توسعه افزونه‌ها را تسهیل کرده و زمان لازم برای برنامه‌نویسی و تست را کاهش می‌دهد.
در دسامبر سال ۲۰۱۸ میلادی، گروه پی اچ پی شامل ۱۰ نفر بود: سیِز سی آرِنتزِن، استیگ باکِن، شِین کاراوِئو، اندی گاتمَنز، راسموس لردورف، سم رابی، ساشا شومان، زیو سوراسکی، جیم وینستِد و آندرِی زِمینِوسکی. فناوری زِند بر اساس آزمون پی اچ پی ۵٫۵ یک گواهی نامه پی اچ پی برای برنامه نویسان صادر می‌کند تا به عنوان توسعه دهندگان مجاز شناخته شوند.
نصب و تنظیمات
به‌طور کلی، دو روش اصلی برای نصب زبان پی‌اچ‌پی بر روی سرورهای وب است. در بسیاری از سرورهای وب یک ماژول مستقیم به نام Server Application Programming Interface یا SAPI وجود دارد. برای مثال، سرورهای آپاچی، مایکروسافت آی‌آی‌اس و آی‌پلنت (iPlanet) از این روش استفاده می‌کنند. تعدادی دیگر از سرورهای وب نیز از Internet Server Application Programming Interface یا ISAPI پشتیبانی می‌کنند. اگر زبان پی‌اچ‌پی در سرور وب ماژولی نداشته‌باشد، همواره می‌توان از آن به عنوان Common Gateway Interface یا CGI و FastCGI استفاده کرد. در این حالت باید سرور را تنظیم کرد تا تمامی درخواست‌های مربوط به زبان پی‌اچ‌پی را با فایل‌های CGI اجرا کند.
برای نوشتن برنامه‌های دارای رابط گرافیکی نیز می‌توان از افزونهٔ PHP-GTK در زبان پی‌اچ‌پی استفاده کرد. این افزونه در نسخهٔ منتشر شده موجود نیست و باید به این زبان افزوده‌شود. برای استفاده از این افزونه، نسخهٔ پی‌اچ‌پی باید بالاتر از ۵٫۱ باشد. رایج‌ترین روش برای نصب این افزونه، ترجمهٔ کد آن می‌باشد.
هنگامی که از زبان پی‌اچ‌پی در محیط‌های ابری استفاده می‌شود، کیت‌های توسعه نرم‌افزار (SDK) خاصی برای استفاده از امکانات محیط نیز همراه با آن منتشر می‌گردد. برای مثال:
امنیت
۲۹٪ از مشکلات امنیتی که در ماه سپتامبر سال ۲۰۱۳ میلادی توسط پایگاه داده امنیتی ملی (National Vulnerability Database) منتشر شد، با زبان پی‌اچ‌پی مرتبط است. این مسائل اکثراً به دلیل نبود استفاده از روش‌های مناسب توسط برنامه‌نویسان ایجاد می‌شود. و این در حالی‌است که مشکلات تکنیکی که در خود زبان پی‌اچ‌پی وجود دارند، بسیار کم هستند. (۲۳ مشکل در سال ۲۰۰۸، کمتر از ۱٪ مشکلات) با توجه به این‌که برنامه‌نویس‌ها اشتباهات بسیاری می‌کنند، بارها پیشنهاد شده‌است که قابلیت‌هایی برای تشخیص خطاهای امنیتی در زبان پی‌اچ‌پی گنجانده شود تا این خطاها را به برنامه‌نویس گزارش بدهد. با اینکه چنین ابزاری برای زبان پی‌اچ‌پی در حال توسعه است، اما این پیشنهادها تاکنون رد شده و این ابزارها به زبان افزوده نشده‌اند.
تست PHP
تست برنامه‌های کاربردی و نرم‌افزارهای توسعه داده شده با PHP از جهت‌های مختلف حایز اهمیت هستند. با توجه به استفاده فراگیر PHP در برنامه‌های کاربردی وب (Web Applications) تست کارایی (Performance Testing)از اهمیت دوچندانی برخوردار است. همچنین ابزارهای بازبینی و مرور کد نیز کمک فراوانی به توسعه دهندگان می‌کند که بتوانیم بسیاری از اشکالات را در سطح کد و قبل از تست برطرف نماییم.
اشکال زدایی php
گاهی ممکن است به دلایل مختلف در یک برنامه php مشکلاتی ایجاد شود، در حالت عادی یافتن خطا در بین هزاران خط کد ممکن است بسیار سخت باشد
در php می‌توان با فعال کردن حالت اشکال زدایی با استفاده از توابع مربوط به آن، خطا در برنامه را به راحتی پیدا کرد.
یک روش فعال سازی حالت اشکال زدایی در php:
متیو موداین
متیو آوری موداین بازیگر آمریکایی است که بیشتر به خاطر ایفای نقش سرباز جوکر در فیلم غلاف تمام فلزی ساخته ۱۹۸۷ استنلی کوبریک شهرت یافته است.وی همچنین در سریال چیزهای عجیب نقش منفی است و شخصیت «پاپا» را بازی می‌کند.
آرامگاه محمد بشارا
آرامگاه محمد بشارا در قرون ۱۱ و ۱۲ به عنوان بنایی ساخته شد که عملکردهای مقبره و مسجد را با هم ترکیب می‌کرد. از یک سالن مرکزی بزرگ تشکیل شده‌است که در هر دو طرف (چپ و راست) ردیف‌های طاقی شکل قرار دارد که در امتداد دو محور قرار می‌گیرند، که موازی محور مرکزی میانی هستند. درگاهی با تزئینات غنی از گل‌های مایل به قرمز در سال ۱۳۳۲ به آن افزوده شده‌است. یک پاشنه قوسی به سر سه چهارم ستون‌ها متکی است، که در گوشه‌های داخلی تکیه گاه آن نقش بسته‌است.
بروکلین رایدر
بروکلین رایدر کوارتت زهی آمریکایی مقیم شهر بروکلین در ایالت نیویورک است. اعضای آن عبارت‌اند از: جانی گَنْدِلْزمَن و کالین جِیکوبسِن (ویولنیست)، نیکلاس کوردز (نوازندهٔ ویولا)، و مایکل نیکلاس (نوازندهٔ ویولنسل).
کوارتت بروکلین رایدر در آلبوم شهر خاموش و آلبوم لایه‌های تاریکی(با همراهی اریک جاکوبسون نوازنده‌ ویولنسل) با کیهان کلهر همکاری داشته‌است.
شهرک ثارالله
جمعیت
این روستا در دهستان هشیوار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱٬۲۶۹ نفر (۲۴۳خانوار) بوده‌است.
فیات ۵۰۰
فیات ۵۰۰ (Fiat ۵۰۰) یا فیات چینکوئه‌چنتو خودرویی است که بین سال‌های ۱۹۵۷ تا ۱۹۷۵ توسط شرکت ایتالیایی فیات در تورین تولید می‌شده‌است. فیات ۵۰۰ یکی از معروف‌ترین محصولات فیات به‌شمار می‌رود. بعداً از همین نام چینکوئه‌چنتو برای فیات چینکوئه‌چنتو نیز مجدد استفاده شد.
این خودرو در کلاس خودرو شهری قرار گرفته و طراحی آن به شکل خودروهای موتور عقب-محور عقب است. طول آن در حالت طبیعی 2.97 m، عرض آن در حالت طبیعی 1.32 m، ارتفاع آن در حالت طبیعی 1.32 m، وزن آن در حالت طبیعی 499 kg، است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۴ دنده به صورت دستی است.
ظرفیت موتور این خودرو ۴۷۹ سی‌سی بود اما چون در زبان ایتالیایی تلفظ کواتروچنتوستانتانوره برای خود ایتالیایی‌ها هم سخت است به نام ۵۰۰ معرفی شد. این خودرو که موتورش هوا خنک است و به دلیل گران و سنگین‌وزن بودن فولاد از سقف پارچه‌ای در آن استفاده شده بود ابعاد کوچکی داشت که در خیابان‌های باریک ایتالیا راحت تردد میکرد و ظرفیت داخلی مناسبی برای تفریحات خانوادگی و مصرف سوخت پایین داشت همینطور به دلیل ارزان قیمت بودن از خودروهای مردمی مشهور تاریخ ایتالیا به‌شمار می‌آید و از نظر مقایسه با ترابانت کمونیستی آلمان شرقی و بیتل آلمان نازی خودروی شاداب‌تری شمرده می‌شود.
استپان تاشچیان
استپان تاشچیان (Stephen Tashjian؛ زادهٔ ) خواننده، عروسک‌گردان و نقاش ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا است.
زندگی‌نامه
وی در ۱۹۵۹ به دنیا آمد
دلگادو ۲۳۲۲۱
سیارک ۲۳۲۲۱ بیست و سه هزار و دویست و بیست و یکمین سیارک کشف شده‌است که در ۱ نوامبر ۲۰۰۰ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۶.۲ است.
المر کلیفتون
المر کلیفتون (Elmer Clifton؛ March 14, 1890 – 1890:3:14, October 15, 1949) هنرپیشه و کارگردان اهل ایالات متحده آمریکا بود.
از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به تعصب اشاره کرد.
جیمز اوبار
جیمز اوبار نویسنده امریکایی معروف کتاب‌های مصور ( کمیک بوک ) است. کلاغ مهمترین اثر کارنامه هنری او می باشد.
کلاغ
اوبار کلاغ را در اوایل دهه هشتاد خلق کرد. کلاغ ماجرای مرد جوانی را روایت می کرد که پس از اینکه به قتل می رسید ، توسط یک کلاغ به زندگی بازمی‌گشت و فرصت این را میافت که از قاتلین خود ( و عزیزش ) انتقام بگیرد. محبوبیت بی نظیر این اثر سبب ساخت چهار فیلم ( کلاغ (فیلم ۱۹۹۴) ، کلاغ: شهر فرشتگان ، کلاغ: رستگاری ، کلاغ: التماس ) یک مجموعه تلویزیونی ( کلاغ: مسیر بهشت ) ، یک بازی ویدئویی و چند نوول که نویسندگان مختلف آن را به نگارش درآوردند شد.
محدودیت اعتبار
محدودیت اعتبار (Credit limit) حداکثر مقدار اعتباری که یک موسسه مالی، بانک یا سایر شرکت‌های وام دهنده، برای یک مشتری قائل خواهد شد، اطلاق می‌گردد. هر چه میزان محدودیت اعتبار بیشتر باشد، نشان از توانایی بالاتر مشتری (فرد یا شرکت) مورد نظر، در بازپرداخت بدهی را دارد، گرچه میزان محدودیت اعتباری بستگی به فاکتورهای فراوانی دارد، که انجام آن‌ها به افزایش خط اعتباری می‌انجامد. نمونه‌ای از کاربرد محدودیت اعتبار در کارت‌های اعتباری می‌باشد، که بانک یا شرکت صادر کننده کارت مورد نظر، بر پایه میزان محدودیت اعتبار دارنده کارت، مشخص خواهد کرد، که او به چه میزان قادر خواهد بود در یک بار تراکنش از کارت استفاده نماید.
سیارک ۲۳۲۲۸
سیارک ۲۳۲۲۸ بیست و سه هزار و دویست و بیست و هشتمین سیارک کشف شده‌است که در ۲۱ نوامبر ۲۰۰۰ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۰.۷ است.
آباص یکم
آباص یکم (به ارمنی Աբաս Ա، به لاتین Abas I) پسر سمبات یکم چهارمین پادشاه دودمان باگراتونی می‌باشد که از تاریخ ۹۲۸–۹۵۳ میلادی بر ارمنستان سلطنت کرد.
تاریخ
آباص یکم سلطنت خود را با انعقاد یک پیمان صلح با حکمرانان ساجیان آغاز کرد. این حکمرانان سرانجام پس از آن جنگهای پی در پی که برای آنان به نحو فاجعه آمیزی به پایان رسیده بود ناگزیر شدند بجای آن کشور قدیمی فرمانبر و قابل تجزیه و تقسیم به دلخواهشان به وجود یک ارمنستان مستقل و مقتدر اذعان کنند. هر دو طرف اسرای خود را با هم مبادله کردند.
آباص یکم شروع به باسازی شهرها و روستاها کرد، از جمله به عمران شهر قارص پرداخت، در آنجا کلیساهای متعدد ساخت و آن را پایتخت دوم کشور قرار داد. دوران سلطنت او دوران صلح و آرامش بود، و تنها عملیات نظامی که این پادشاه مجبور به انجام آن گردید لشکرکشیهایی بود که برای جنگ با پادشاه آبخازها کرد. آنان را شکست داد و آبخازیها مجبور به عقب‌نشینی تا رودخانه کورا شدند.
ایران: دین، سیاست و جامعه
ایران: دین، سیاست و جامعه نام کتابی‌ست نوشتهٔ نیکی کدی، شرق‌شناس و پژوهشگر آمریکایی. این کتاب اولین بار در سال ۱۹۸۰ (انتشارت فرانک کاس) و بار دیگر در سال ۱۹۸۳ (انتشارات روتلج) به زبان انگلیسی منتشر شد. ایران: دین، سیاست و جامعه مجموعه‌ای مقاله‌است که به چرایی آنچه پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران رخ داد می‌پردازد و نقش تاریخی روحانیت را در سیاست ایران بررسی می‌کند.
کتاب از دو بخش تشکیل شده‌است. بخش اول به موضوع مذاهب و شبه‌مذاهب در ناسیونالیسم اولیهٔ ایرانی، ریشهٔ تشکل‌های تندروی مذهبی در ایران، نقش مردم در پایان فرمانروایی قاجاریان (۱۹۱۱-۱۹۰۵) و مذهب و جامعه می‌پردازد.در بخش دوم کتاب، تحولات اجتماعی-اقتصادی در ایران: تاریخ اقتصاد ایران از سال ۱۸۰۰ تا ۱۹۱۴ و تأثیرات آن بر سیاست، طبقه، کنترل اجتماعی و سرمایه‌داری در روستاهای ایران - قبل و بعد از اصلاحات ارضی-، نفت ، سیاست اقتصادی و تغییرات اجتماعی در ایران مورد بررسی قرار می‌گیرند.
کانال (جغرافیا)
کانال (Channel) در جغرافیای طبیعی به نوعی زمین‌چهر گفته می‌شود که دربرگیرنده مسیر و پهنه آبی نسبتاً کم‌عمق و باریک است و اغلب به رود، دلتا و تنگه محدود می‌شود.
کانال‌ها ممکن است طبیعی یا انسان‌ساخت باشد. معمولاً یک کانال با ویژگی‌های بستر و کناره آن شناخته می‌شود.
کانال‌های طبیعی
کانال‌های طبیعی بر اثر فرایندهای رودخانه‌ای پدید می‌آیند و در تمام سطح زمین می‌توان آن‌ها را پیدا کرد. اغلب این نوع کانال‌ها توسط جریان آب و بر اثر چرخه آب شکل گرفته‌اند ولی سایر فرایندهای جریانی مانند جریان گدازه نیز قادر به تشکیل آن‌ها هستند. کانال‌ها همچنین ممکن است بر اثر جریان‌های عمیق‌تر در میان آب‌سنگ، سد ساحلی، خلیج یا هر پهنه آبی کم‌عمق دیگری پدید آیند. رود کلمبیا در ایالت‌های واشینگتن و اورگن در ایالات متحده نمونه‌ای از این کانال‌هاست که در آستوریا، اورگن به اقیانوس آرام می‌ریزد.
ویل (فرانسه)
ویل (به فرانسوی: Villes) یک کمون در فرانسه است که در canton of Bellegarde-sur-Valserine واقع شده‌است. ویل ۹٫۶۰ کیلومتر مربع مساحت و ۳۶۱ نفر جمعیت دارد.
تپه بوریاباف
تپه بوریاباف مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بروجرد، بخش مرکزی، دهستان همت‌آباد، ۵۰ متری جنوب روستای بوریاباف واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۱۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فیض‌آباد (بوئین‌زهرا)
فیض‌آباد (بوئین‌زهرا)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بوئین‌زهرا در استان قزوین ایران است.پسته و بادام مهمترین و بیشترین محصول تولیدی این شهرک است،قلعه گلی رشیدستان ارباب فیض آباد از بزرگترین آثار تاریخی فیض آباد در منطقه می‌باشد که می‌تواند بعنوان جاذبه گردشگری سودمند در دنیای آزاد باشد.
مونوفلورید کلر
کلرین مونوفلورید با فرمول شیمیایی ClF یک ترکیب شیمیایی است. که جرم مولی آن ۵۴٫۴۵ g/mol می‌باشد.
فیض‌آباد (بوئین‌زهرا)
جمعیت
این روستا در دهستان زهرای بالا قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۲۴ نفر (۱۴۷خانوار) بوده‌است.
رایان هالیدی
رایان هالیدی (زاده ۱۶ ژوئن ۱۹۸۷) نویسنده، بازاریاب و کارآفرین آمریکایی است. او در حوزه استراتژی رسانه‌ای فعالیت می‌کند، مدیر سابق بازاریابی امریکن اپرل بوده و در نیویورک ابزرور ستون‌نویس است.
کتاب‌ها
بازاریابی به وسیلهٔ هک رشد: آغازگر آیندهٔ روابط عمومی، بازاریابی و تبلیغات نام دومین کتاب از نویسندهٔ معروف رایان هالیدی است. این کتاب توضیح می‌دهد که هک رشد ارزان‌تر و مؤثر تر از روشهای سنتی بازاریابی است و مطالعاتی موردی در خصوص شرکتهایی چون توییتر و فیسبوک را برای نشان دادن قدرت تکنیک هک رشد را نشان می‌دهد.
کتاب «بازاریابی بوسیله هک رشد: آغازگر آیندهٔ روابط عمومی، بازاریابی و تبلیغات» در ده هزار کلمه به صورت الکترونیکی در سپتامبر ۲۰۱۳ منتشر شد و بعد از آن که توسط آمازون به عنوان بهترین فروش ماه انتخاب شد در سپتامبر ۲۰۱۴ به صورت کتاب منتشر شد. یک نسخه مجانی برای معلم‌ها و اساتید بازاریابی موجود است.
سیتروئن ویزا
سیتروئن ویزا خودرویی هاچ‌بک است که در سال‌های ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۸ تولید شده‌است. طراحی آن موتور جلو-محور جلو بوده و طول آن در حالت طبیعی 3690 mm، عرض آن در حالت طبیعی 1530 mm، و ارتفاع آن در حالت طبیعی 1410 mm است.
اکسل هیرسوکس
اکسل هیرسوکس (زاده ۲۸ سپتامبر ۱۹۸۲) خواننده بلژیکی است.
او در مسابقه آواز یوروویژن ۲۰۱۴ نماینده بلژیک بود.
خانی ورگ
خانی ورگ، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان سپیدان در استان فارس ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان خفری قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.
شامبری
شامبری شهری در شهرستان سووآ (Savoie) در ناحیه رون-آلپ (Rhône-Alpes) با جمعیت ۵۷٬۵۴۳ نفر در شرق کشور فرانسه واقع شده‌است.
سیارک ۲۳۲۳۲
سیارک ۲۳۲۳۲ بیست و سه هزار و دویست و سی و دومین سیارک کشف شده‌است که در ۲۱ نوامبر ۲۰۰۰ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۸.۶ است.
ذخیره‌گاه طبیعی زارکول
ذخیره‌گاه طبیعی زارکول ۱۶۱۰ کیلومتر مربعی در جنوب شرقی استان خودمختار گورنو-بدخشان در شرق تاجیکستان است که در مجاورت مرز با منطقه واخان افغانستان است. این منطقه در سال ۱۹۷۲ برای نگهداری از غاز سرنواری به عنوان منطقه حفاظت شده و در سال ۲۰۰۰ به یک ذخیره گاه طبیعی ارتقا یافت. همچنین به عنوان منطقه پرندگان مهم (IBA) شناخته شده‌است. این ذخیره‌گاه دره وسیعی را در ۳۲۰ کیلومتری شرق مرکز استان خوروغ اشغال می‌کند، که در میان کوه‌های پشته‌کوه‌های آلیمور جنوبی و علی‌چور واقع در کوه‌های پامیر شرقی واقع در ۴۰۰۰–۵۴۶۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار دارد. این منظره عمدتاً از دامنه‌های ملایم استپ کوهستانی با پوشش گیاهی کم تشکیل شده‌است. هسته اصلی این ذخیره‌گاه ۳۹۰۰ هکتار دریاچه آب شیرین زارکول در ارتفاع ۴۱۲۵ متر است. حداکثر عمق دریاچه ۶ متر است. اگرچه استفاده از زمین در ذخیره ممنوع است، اما از اطراف آن به عنوان چراگاه استفاده می‌شود.
پرزمیسی
پرزمیسی یا پرزمیسل (به لهستانی: Przemyśl)، یک شهر است در استان پودکارپاتسکیه، جنوبِ شرقیِ لهستان. این شهر، ۴۴ کیلومتر مربع گستردگی و (برگرفته از آمارِ ژوئنِ ۲۰۰۹) ۶۶٬۷۵۶ تن جمعیت دارد.
در سرودهٔ «فتحِ ورشو» از سرایندهٔ سرشناس محمدتقی بهار، نامِ این شهر، پرزمیشل آورده شده‌است.
خواهرخواندگان
شهرهای اِگِر، پادربورن، کِستیوِنِ جنوبی (South Kesteven)، لویو، تروسکاویک، و کامیانتس-پودیلسکیی، خواهرخوانده‌های پرزمیسی هستند.
پایگاه هوایی پایا لبار
پایگاه هوایی پایا لبار یک فرودگاه نظامی با کد یاتا QPG است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۳۷۸۰ متر است. این فرودگاه در کشور سنگاپور قرار دارد و در ارتفاع ۲۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
تخور کلونو
تخور کلونو (Trévor Clévenot؛ زادهٔ June 28, 1994) بازیکن والیبال اهل فرانسه است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه والیبال کوپرا پیاچنزا اشاره کرد.
تقاطع (زیست‌شناسی)
تقاطع در متون زیست‌شناسی و کالبدشناسی برای توصیف تقاطع یا عبور دو چیز از روی هم دیگر استفاده می گردد. در عددنویسی رومی، عدد ده را به صورت X نوشته و deca می خوانند، به خاطر همین کلمه decussatio را برای این مفهوم ساخته اند که از همان کلمه دکا مشتق شده است. از جمله کاربرد های این اصطلاح در پزشکی decassatio pyramidum است که در آنجا به معنای هرم‌های نخاعی ست، چرا که در آنجا هم پدیده تقاطع رخ می دهد.
سیارک ۲۳۲۳۴
سیارک ۲۳۲۳۴ بیست و سه هزار و دویست و سی و چهارمین سیارک کشف شده‌است که در ۲۰ نوامبر ۲۰۰۰ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۷.۰ است.
نسیم‌آباد (بوئین‌زهرا)
نسیم‌آباد (بوئین‌زهرا)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بوئین‌زهرا در استان قزوین ایران است.