cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فردی مک
حمایت‌های مالی دولت
هدف دولت ایالات متحده، از این عملکرد بی‌سابقه، بازگرداندن اطمینان به بازارهای اقتصاد جهانی و خصوصاً کمک به بازار بحرانی مسکن در این کشور بود. به این ترتیب، دولت آمریکا متعهد شد، که تا مرز ۱۰۰ میلیارد دلار به این دو شرکت کمک کند، تا بحران مسکن آمریکا ۲۰۰۸ را پشت سر گذاشته و مجدداً به حالت خصوصی بازگردند و متعاقب آن، اقدام به خرید سهام این دو شرکت نمود.
هم‌اکنون فردی مک، یکی از شرکت‌های سودآور خصوصی-دولتی به‌شمار می‌آید، که سهام آن در بازار بورس نیویورک معامله می‌شود و در عین حال، یکی از دوایر وزارت مسکن و توسعه شهری ایالات متحده آمریکا (اچ‌یودی) نیز، بر فعالیت آن نظارت دارد.
آمار و ارقام
این شرکت تا پایان سال ۲۰۱۳ بیش از ۴٫۹۶۱ کارمند داشت و در سال مالی ۲۰۱۲ درآمدی بالغ بر ۸۰ میلیارد دلار و سود خالصی معادل ۱۰٫۹۸۲ میلیارد دلار را کسب نموده است.
ریتسل
ریتسل یک منطقهٔ مسکونی در آلمان است که در موکرن واقع شده‌است. ریتسل ۱۵۱ نفر جمعیت دارد.
علی صمدوف
علی صمدوف (Əli Səmədov؛ زادهٔ September 6, 1997) بازیکن فوتبال است.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال زیر ۱۹ سال جمهوری آذربایجان بازی کرده‌است.
نیلق
نیلق روستایی است که در استان اردبیل، شهرستان کوثر، بخش مرکزی، دهستان سنجبد غربی قرار دارد.
جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت این روستا ۷۰۹ نفر با ۱۴۳ خانوار بوده‌است.
وبگاه
در سال‌های اخیر وب سایت این روستا به آدرس اینترنتی www.neilaghimiz.ir پایه‌گذاری شده‌است.
دهیار
ناطق وفایی دهیار روستای نیلق در سال ۱۳۹۲ برای چهارمین دوره پیاپی توسط شورای اسلامی روستای نیلق انتخاب شد.
کشاورزی
کشاورزی در روستای نیلق بیشتر به صورت دیمی است. البته در این روستا در زمین‌های آبی نیز هر ساله جالیزهای پر نعمتی بنا نهاده می‌شود که جزء اصلی‌ترین ارکان درآمدزایی در شهرستان کوثر می‌باشد. از محصولات اصلی تولیدی در مزارع کشاورزی روستای نیلق می‌توان به گوجه فرنگی، گندم، صیفیجات و … اشاره نمود.
جاکوپو فورتوناتو
جاکوپو فورتوناتو (Jacopo Fortunato؛ زادهٔ January 31, 1990) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال کومو، باشگاه فوتبال اینتر میلان، و باشگاه فوتبال اسپال اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال زیر ۲۰ سال ایتالیا بازی کرده‌است.
غریب‌آباد (دشتیاری)
غریب‌آباد، روستایی در دهستان درگس بخش باهوکلات شهرستان دشتیاری در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۸۳ نفر (۱۳ خانوار) بوده‌است.
گلتشر دوکان
گلتشر دوکان (به لاتین: Gletscher Ducan) یک کوه در سوئیس است که در کانتون گراوبوندن واقع شده‌است. گلتشر دوکان ۳٬۰۲۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
هری پاتر و سنگ جادو
هری پاتر و سنگ جادو نخستین جلد از مجموعه کتاب‌های هری پاتر، نوشتهٔ نویسندهٔ انگلیسی جی کی رولینگ است که به روایت زنده ماندن هری پاتر از حمله لرد ولدمورت و کشته شدن پدر و مادرش در آن حمله می‌پردازد. این کتاب در ۲۶ ژوئن ۱۹۹۷ توسط انتشارات بلومزبری در لندن انتشار یافت. سپس این کتاب در ۱ سپتامبر ۱۹۹۸ میلادی در ایالات متحده توسط انتشارات اسکلاستیک منتشر شد و به رکورد قابل توجهی از فروش دست یافت. در سال ۲۰۰۱ میلادی، فیلمی به اقتباس از این کتاب و با همین نام ساخته شد و مورد استقبال قرار گرفت. نخستین فیلم هری پاتر را کریس کلمبوس کارگردانی کرد و نقش هری پاتر را دنیل ردکلیف به همراه اما واتسون در نقش هرماینی گرنجر و روپرت گرینت در نقش رون ویزلی از دوستان هری پاتر ایفا کردند.
این کتاب به‌طور تقریبی ۱۲۰ میلیون نسخه فروش داشته‌است.
با وجود استقبال فراوان از این کتاب، بعضی از گروه‌های مذهبی، این کتاب را مسبب ترویج افکار جادوگری دانستند و از پذیرش آن خودداری کردند. ولی بسیاری دیگر روحیهٔ مبارزه و ایثارگری درون کتاب را تحسین کردند و آن را ستودند.
داستان
هری پاتر، پسری یتیم ده ساله است که به همراه خانواده دورسلی، شامل عمو ورنون، خاله پتونیا و دادلی زندگی می‌کند. او زندگی مشقت‌باری دارد، زیرا مدام از سوی دورسلی‌ها اذیت می‌شود و آنها رفتار زننده‌ای با او دارند. عمو ورنون مدام او را در اتاقک زیر پله‌ها محبوس می‌کند و دادلی او را کتک می‌زند. زمانی که قرار است هری، به یک مدرسهٔ سطح پایین به نام استون وال برود از یک فرد ناشناس نامهٔ مشکوکی به هری می‌رسد. قبل از اینکه او بتواند نامه را بخواند، عمو ورنون نامه را می‌گیرد و بعد از خواندن آنرا پاره می‌کند. بعد از این اتفاق صدها نامهٔ دیگر از جاهای مختلف به خانه سرازیر می‌شود. عمو ورنون نیز تمام نامه‌ها را معدوم می‌کند. دورسلی‌ها برای فرار از نامه‌ها از لندن خارج می‌شوند، تا مدتی را در یک کلبهٔ چوبی در وسط دریا سپری کنند. درشب اول اقامت در کلبه شخصی به نام هاگرید که شکاربان مدرسه علوم و فنون جادوگری هاگوارتز بود وارد کلبه شده و نامه را به هری می‌دهد و این خبر را به هری می‌دهد که او یک جادوگر است
صالح‌لر (امیرداغ)
صالح‌لر یک منطقهٔ مسکونی در ترکیه است که در امیرداغ واقع شده‌است.
سوفی دودمون
سوفی دودمون (Sophie Dodemont؛ زادهٔ August 30, 1973) کماندار اهل فرانسه است.
آرتسوی باخچینیان
زندگی‌نامه
وی در ۲۱ ژانویهٔ ۱۹۷۱ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل شد. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون جایزه واهان تکیان شده‌است.
گانز ورکس
گانز ورکس (Ganz Művek) شرکت خوشه‌ای مجارستانی بود، که در سال ۱۸۴۵ توسط آبراهام گانز تأسیس شد.
کلارا ایماوار
کلارا ایمرواهر (Clara Immerwahr؛ زاده June 21, 1870 درگذشته 1870:6:21, May 2, 1915) یک شیمی‌دان یهودی تبار آلمانی بود.
ایمرواهر اولین شیمی‌دان زن آلمانی بود که در دانشکده شیمی مدرک رسمی دریافت کرد. همچنین به عنوان یک صلح طلب و همچنین فعال حقوق زنان شناخته شده است.
ایمرواهر در سال ۱۹۰۱ با فریتس هابر (برنده جایزه نوبل شیمی ) ازدواج نمود، و در ۲ مهٔ ۱۹۱۵ پس از مخالفت های طولانی با اقدامات همسرش، و روشهای سرکوبگر او در طراحی و ساخت سلاحهای کشتار جمعی، و شرکت در جنایت جنگی، بعلت خودکشی درگذشت.
سنین جوانی و تحصیل
ایمرواهر در مزرعه Polkendorff در نزدیکی وروتسواف (سپس در شرق پروس ، در حال حاضر به عنوان وروتسواف ، در غرب لهستان شناخته می شود) متولد شد. مزرعه Polkendorff همان جایی است که پدرش، که او نیز یک شیمیدان بود، کود مصنوعی شیمیایی در بخش کشاورزی را با موفقیت آزمایش کرد.
کلارا جوانترین دختر والدین یهودی، شیمیدان فیلیپیان ایمرواهر و همسرش آنا (née Krohn) بود. و در مزرعه با سه خواهرش بزرگتر، الی، رز و پل بزرگ شد.
در سال ۱۸۹۰، که مادرش بعلت ابتلا به بیماری سرطان فوت کرد، در حالی که الی و همسرش در مزرعه ماندند، کلارا با پدرش به وروتسواف رفت.
ایمرواهر تا سال ۱۹۰۰ در دانشگاه وروتسواف تحصیل کرد و مدرک دکترای خود را در رشته شیمی تحت نظر ریچارد آبگ و با نوشتن پایان نامه ای تحت عنوان "(مشارکت در حلالیت کمی از محلولهای محلول جیوه، مس، سرب، کادمیم و روی)" دریافت کرد.
او اولین شیمی‌دان زن آلمانی بود که مدرک دکترای خود را در دانشکده شیمی ، در دانشگاه وروتسواف دریافت کرد.
ازدواج و کار تحقیقاتی
کلارا در سال ۱۹۰۱ ، یعنی چهار سال پس از اینکه در سال ۱۸۹۷ به مسیحیت گروید، با فریتس هابر (برنده جایزه نوبل شیمی ) ازدواج کرد.
با توجه به انتظارات اجتماعی آن زمان از یک زن متاهل ، او مجبور به ماندن در خانه و عدم فعالیت اجتماعی و تحقیقاتی بود. او در این زمان، به به کار تحقیقاتی همسرش و ترجمه برخی از مقالات خود را به زبان انگلیسی، بدون اینکه نامی از خود در مقالاتش ذکر کند، کمک کرد. تنها ثمره این ازدواج، هرمان هابر(۱۹۴۶-۱۹۰۲) بود که در ۱ ژوئن ۱۹۰۲ بدنیا آمد.
ایمرواهر از شرایط زندگی خود نارضایتی عمیقی داشت و در نزد دوستانش گفته بود که: همیشه این نگرش من بوده است که زندگی فقط درصورتی ارزش زندگی کردن را دارد که انسان از همه توانایی های فردی خود استفاده کامل کرده و تجربیات و سطح دانش خود را بیازماید و یک زندگی انسانی داشته باشد. من به همین انگیزه، تصمیم گرفتم که در آن زمان ازدواج کنم ... زندگی ای که کلارا خود را از آن بیرون کشید، بسیار ساده و مختصر بود ... او به دلیل مخالفت با روش سرکوبگر فریتس بود که بعنوان یک شخصیت بی ادعا، با خودکشی درگذشت.
در طی جنگ جهانی اول، فریتس هابر حمایت شدیدی از تلاش نظامی ارتش آلمان کرد و همچنین نقش مهمی در توسعه سلاح های کشتار جمعی شیمیایی (به خصوص گازهای سمی) ایفا کرد.
ایمرواهر علیه تحقیقات شوهرش و همچنین علیه "انحراف آرمان های علم" و " نشانه ای از برانگیختن، فساد نظم و انضباط و کشتار مردم بیگناه که بینش های جدیدی را در زندگی به ارمغان آورد، اعتراض نمود و همیشه مخالف سرسخت نوع تحقیقات همسرش، که منجر به جنایت جنگی شد، بود.
مرگ
مدت کوتاهی پس از بازگشت هابر از بلژیک، ایمرواهر با استفاده از تپانچه نظامی هابر، به ناحیه قفسه سینه خود شلیک کرد و در ۲ می ۱۹۱۵، او در آغوش پسرش فوت کرد. صبح روز بعد از مرگ او، هابر پس از اولین حمله با گازهای شیمیایی به روس ها ، جبهه شرقی را ترک کرد.
خودکشی او تا مدتها در تاریکی و ابهام باقی ماند. شصت روز پس از مرگ او، تنها روزنامه محلی "Grunewald-Zeitung" گزارش داد که "همسر دکتر فریتس هابر ، که در حال حاضر در جبهه است، در دالم با شلیک گلوله، به زندگی خود پایان داده است. این روزنامه، دلایل این عمل کلارا را صرفاً یک نارضایتی ناشناخته اعلام کرد. شواهدی از کالبد شکافی جسد وجود ندارد. شرایط ضعیف مستند مرگ او منجر به بحث و گفتگو قابل توجهی در مورد دلایل مرگ او شده است.
خاکستر کلارا ایمرواهر از دالم به شهر بازل واقع در سوئیس منتقل شده و همراه با هابر ، پس از مرگ او در ۱۹۳۴ به خاک سپرده شد. پس از آن، هرمان هابر پسرش به ایالات متحده مهاجرت کرد، جایی که او ، قبلاً در سال ۱۹۴۶ خودکشی کرده بود. فریتز هابر (۱۹۲۱-۲۰۰۴)، فرزند فریتز هابر و همسر دومش، شارلوت، فریتز هاپر (Lutz)، فریتز هاپر (۱۹۲۱-۲۰۰۴) کتابی درباره سموم خطرناک استفاده شده در بمبهای شیمیایی کشتار جمعی (۱۹۸۶) منتشر کردند.
نمایشنامه ، فیلم ، و داستان
تعدادی از آثار نمایشنامه ای از زندگی کلارا ایمرواهر الهام گرفته شده تا رابطه فریتس و کلارا را مود نقد و بررسی قرار دهند.
امید صمدوف
امید صمدوف (Ümid Səmədov؛ زادهٔ October 7, 2003) بازیکن فوتبال است.
استفانی کولک
استفانی لوئیز کولک (Stephanie Louise Kwolek؛ زاده July 31, 1923) یک شیمی‌دان در زمینه شیمی آلی و مخترع اهل ایالات متحده آمریکا بود.
پیشینه شهرداری تهران
پیشینه شهرداری تهران به دوره قاجاریه و انتخاب تهران به عنوان پایتخت (دارالخلافه) بازمی‌گردد. دومين نظام‌نامه بلدیه (شهرداری)بعد از تبريز در تهران سال ۱۲۸۶ تصویب شده‌است. طی سه دوره حکمرانی قاجاریان، پهلوی و جمهوری اسلامی، شهرداری تهران به عنوان پایتخت ایران دست‌خوش فراز و فرودهای متعددی شده‌است. نخستین طرح جامع شهر تهران سال ۱۳۴۹ در دوره مدیریت غلامرضا نیک‌پی تدوین شد. سه طرح جامع شهر دیگر تهران بنا به ضرورت و اقتضاء بسط و گسترش کلان‌شهر تهران در سال‌های طرح «ساماندهی جامع تهران» در سال ۱۳۷۰، طرح مجموع شهری تهران سال ۱۳۸۱ و سرانجام طرح جامع جدید تهران سال ۱۲۸۵ تدوین شده‌است. در ادامه با مروری کلی بر تحولات مدیریت شهری در تهران از آغاز تاکنون به تفکیک گزارشی اجمالی از توسعه کالبدی مناطق بیست و دوگانه شهرداری تهران تأسیس نهاد مدیریت شهری در هر یک از مناطق ارائه می‌شود.
قاجار
نظامنامه بلدیه بیست و یکم فروردین ۱۲۸۶ با هدف کاهش نقش دولت و افزایش نقش مردم، در صحن علنی مجلس مطرح شد نظامنامه با ۶۹ رای موافق در مجلس شورای ملی تصویب شد و در پانزدهم خرداد سال ۱۲۸۶ به امضای محمدعلی شاه رسید.
مطابق این نظام‌نامه انجمن بلدیه و اداره بلدیه شهرداری نهادی مستقل از دولت و مجلس برای اداره بهینه امور محلی مانند بهداشت آبادانی و تنزیل و تسعیر نرخ اجناس و روی هم رفته برای آسایش مردم بنیانگذاری شد.
انجمن به جهت مشارکت عمومی و نقش شهروند در امور محلی دارای ماهیت حقوقی و استقلال مالی بود به‌طور کلی می‌توان گفت نقش انجمن بلدی در شهر به این همان حکم مجلس شورای ملی در امور مملکتی بود نظامنامه بلدیه نه تنها اولین بلکه مترقی‌ترین قانون اداره شهر در ایران بوده‌است که در جای جای آن تلاش برای تمرکز زدایی اداری و جداکردن اداره شهرها از قدرت حاکم و دولت و دولت نمایان است نخستین انتخابات انجمن بلدیه درد هفتم تیرماه ۱۲۸۶ در شش محله تهران برگزار شد میرزا کاشف السلطنه بانوان سرپرست انجمن فرهادیه منصوب شده بود از محله دولت نامزدش در نخستین انتخابات داخلی انجمن به عنوان رئیس انجمن بیشترین رای را آورد. میرزا کاشف‌السلطنه نخستین کسی بود که خارج از اراده حکومت و دولت را به استناد به آراء عمومی اداره شهری را در ایران به دست گرفت پس از میرزا کاشف‌السلطنه، مهندس باشی فرنگی شهردار تهران شد و بعد از آن خلیل‌خان ثقفی الدوله به عنوان شهردار برگزیده شد به دست او نخستین ساختمان بلدیه تهران در خیابان جبه‌خانه روبروی بازار بزرگ ساخت. برای اول بار عبارت بلدیه تهران را بر تابلوی به طول یک متر و در بالای ورودی ساختمان نصب کرد. شهرداری را تحویل ابراهیم خان یمین‌السلطنه داد. آخرین شهردار دوره کوتاه استقلال شهرداری از حاکمیت دولت است که با کودتای سید ضیا رسماً به پایان می‌رسد.
دودمان پهلوی
در فاصله سال‌های ۱۲۹۹ تا ۱۳۵۴ مدیریت شهری در تهران تغییرات متعددی را از سر گذراند از جمله می‌توان به این موارد اشاره کرد.
با شروع دوره پهلوی و تحولاتی که تحت عنوان مدرنیزاسیون در دوره پهلوی اول به‌وجود آمد، تهران دچار دگرگونی‌های اساسی گردید. بعد از سال ۱۳۲۰در دورهٔ پهلوی دوم و ادامه مدرنیزاسیون، توسعه و گسترش شهر در جهات مختلف ادامه یافت. تمرکز امور مالی و صنعتی در تهران بازار کار وسیعی را در تهران تأمین نمود و مهاجرت‌هایی را به سوی پایتخت موجب شد. در زمان پهلوی دوم توسعه شهر تهران و تحولات آن در سه دوره قابل بررسی می‌باشد.
دوره دوم (۱۳۴۱ – ۱۳۳۲) توسعه کند شهری در این دوره از کودتای آن سال آغاز و تا شروع اصلاحات ارضی ادامه دارد. تثبیت رژیم و صدور مجدد نفت باعث تحرک در توسعه شهر گردیده و در همین دوره توسعه (پیوسته) شهری در محدوده فعلی منطقه ۲ آغاز شد. توسعه کالبدی در منطقه تحت تأثیر وجود کاربری‌های بزرگ مانند بیمارستان ۵۰۰ تختخوابی (بیمارستان امام) و پادگان‌های نظامی (جمشیدیه) که در دورهٔ پهلوی اول در بخش شمال غربی (ساخت و سازهای پیوسته) تهران ایجاد شده بود و تأثیر گسترش استفاده از باغات ییلاقی منطقه همچنین توسعه درجنوب محدوده (منطقه آذربایجان) که مهاجرین جدید را در خود جای می‌داد، شکل می‌گیرد. در اواخر دورهٔ دوم (۱۳۴۱–۱۳۳۲) درحوالی جاده شهر به سمت سولقان و کن فعالیت ساخت و ساز در شهر آرا و آریاشهر انجام می‌گردد. فعالیت بورس بازان زمین و شهرک سازان نیز در سطح گسترده در محدوده شهر آرا، تهران ویلا و آریا شهر آغاز می‌گردد. توسعه منطقه در این دوره تحت تأثیر گرایش به سرمایه‌گذاری در ایجاد شهرک‌ها صورت پذیرفته‌است. مجموعه آپارتمان‌های شهر آرا، ساختمان‌های ویلایی تهران ویلا و نطفه‌های اصلی آریاشهر از محصولات این دوره توسعه شهری در منطقه می‌باشند.
دوره سوم (۱۳۵۷–۱۳۴۱) از اوایل دهه چهل با برنامه اصلاحات اراضی و تزریق درآمد نفت ضمن دگرگونی نظام اقتصادی و اجتماعی، جذب جمعیت و افزایش مهاجرت‌ها به تهران آغاز شد. توسعه محله‌های مسکونی جدید که در سال‌های قبل در حال شکل‌گیری بودند سرعت یافته، به طوریکه تا پایان دهه چهل (بخش اول دوره سوم) گسترش محله‌های جدید پراکنده و توسعه آبادی‌های کوچک بین تهران و شمیران فضاهای خالی مابین نواحی کوهستانی شمال و شرق شهر را جزئی از پیکره شهر ساخت. بدین ترتیب نواحی حومه ای شهر (قبلی) رشد کرده و بافت میانی یا قدیمی شهر را احاطه می‌نمایند. به طوری که در عکس‌های هوایی سال ۱۳۴۸ ملاحظه می‌گردد، منطقه دو نیز از این اتفاقات مبری نبوده مشابه سایر نقاط در معرض توسعه و ساخت و ساز قرار می‌گیرد. چنانچه اتفاقات فوق در محورهای آزادی، بهبودی، شهرآرا و ستارخان مشهود می‌باشد و ناحیه کوی نصر (گیشا) در حال آماده‌سازی است. در این دوره ساخت و ساز اکثراً " توسط بخش خصوصی و معمارهای یزدی و اصفهانی انجام می‌گردید و به غیر از چند نمونه کوچک از فعالیت بخش دولتی (مجتمع‌های شهر آرا و کوشک) در منطقه نشان دیگری نیست.
اولین اقدام مدیریت شهری دوره رضاشاه پهلوی از نام خیابان‌ها شروع شد. سید ضیا مسیو گاسپار ایپکیان را به‌عنوان رئیس بلدیه انتخاب کرد. او کارش را با تغییر نام خیابان مریض‌خانه به سردار سپه شروع کرد.
پس از رضاشاه فرایند دموکراتیزاسیون داری شهرها دوباره مورد توجه نیروهای مشارکت طلب سیاست ایران قرار می‌گیرد و تلاش می‌شود شهر در چارچوب مردم سالارانه در معنای پارلمانتاریسم آن و نزدیک الگوهای غربی اداره شود ماه عسل چنین ایده‌هایی به تصویب قائم مقامی وزارت کشور در غیبت انجمن شهر در سال ۱۳۲۵ و تصویب لایحه قانونی تشکیل شهرداری و انجمن شهر در سال ۱۳۲۸ منجر شد. این رویدادها نشانه بارزی بر تلاش برای تغییر تعریف تازه‌ای از معنای شهر و نحوه اداره آن است. در سال ۱۳۳۱ در دوران نخست‌وزیری محمد مصدق این قانون نیز اصلاح شد تا استقلال بیشتری برای شهرها تأمین شود و رابطه آنها با وزارت کشور محدود شود. اعضای شورای شهر که در تهران ۳۰ نفر بودند از نواحی مختلف شهر انتخاب می‌شدند، ارتباط مستقیم بیشتری با حوزه‌های انتخابیه خود داشته باشند اعضای شورای شهر اختیار نظر شهردار را داشتند این تلاش دولت مستعجل بود.
پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ اصلاحیه‌ای دیگر بر مصوبه دولت ملی دربارهٔ قانون تشکیل شهرداری و انجمن شهر زده شد. در نهایت نفوذ دولت مرکزی در امور محلی به قانون بازگشت و از طریق کنترل‌های مالی و اداری گسترش یافت. انتخاب اعضای شورا بر مبنای نواحی مختلف به عنوان راهکاری برای آشنایی نمایندگان شورا با برگزاری انتخابی در قانون سال ۱۳۳۱ گنجانده شده بود هم عملاً لغو شد. شهردار انتخابی شورا باید مورد تأیید ملوکانه قرار می‌گرفت مفهوم ضمنی این قانون آن بود که شورای شهر تهران نمی‌توانست، بر فعالیت شهرداری که منصوب وزارت کشور بود نظارت و کنترل مؤثری داشته باشد. بعد از کودتای سال ۱۳۳۲ در عمل شورای شهر به ندرت تشکیل شدند. اگر هم شورای شهر تشکیل شد؛ به ندرت از اقتدار واقعی برخوردار بودند. محصول چنین رفتاری با نهاد مدیریت شهرداری در نهایت چنان شد که دست‌اندرکاران حکومت پهلوی هم به اعتراض و واکنش داشت. چنان‌که احمد نفیسی معاون وقت شهردار تهران در سمینار شش روزه مسائل اجتماعی شهرداری شهر تهران، تهران را شهری بدقواره توصیف کرد. متأثر از انتقادهای طرح شده، در نهایت سال ۱۳۴۷ قانون «عمران و نوسازی شهری» شهرداری را مکلف به تدوین و اجرای طرح جامع شهر تهران کرد. با تدوین قانون «عمران و نوسازی شهری» برای نخستین بار در طول تاریخ ایران است که تلاش و شهرها طرح و برنامه‌ای جامع داشته باشند در جامعه تهران و سرانجام در سال ۱۳۴۹ به تصویب شورای شهر و شهرداری و شورای عالی شهرسازی و معماری رسید محدوده را برای تهران تعریف می‌کرد که قرار بود یک محدوده موجود یک محدوده توسعه ۲۵ ساله
مستند به پژوهش علی مدنی‌پور در مجموع مدیریت شهری در پهلوی دوم با محدود شدن فعالیت‌ها به طرح‌های جامع شهریٰ نه تنها قادر به تسلط بر اوضاع آشفته شهر نمی‌شد. عملاً از سازمان دادن و سامان دادن به مشکلات شهری موجود بازمی‌مانند؛ بلکه خود مبنای ایجاد مسائل تازه می‌شد. پژوهشی ویژگی‌های اصلی مدیریت شهری در تهران دوره پهلوی را به شکل زیر دسته‌بندی می‌کند.
جمهوری اسلامی
مدیریت شهری تهران از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۰ طی چهار دهه بیش از چهارده شهردار به خود دیده‌است.
در فاصله سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۸ محمد توسلی، سید رضا زواره‌ای، سید کمال‌الدین نیک‌روش ،غلامحسین دلجو، محمدکاظم سیفیان، حسین بنکدار، محمدنبی حبیبی، سید مرتضی طباطبایی شهردار تهران بودند.
در نخستین دهه فعالیت مدیریت شهری بعد از انقلاب متأثر از وقوع جنگ و جوی انقلابی فعالیت‌های زیرساختی عمرانی جدی و گسترده در حوزه مدیریت شهری صورت نگرفت. محدودیت منابع مالی، وقوع جنگ تحمیلی، بلایی طبیعی مانند سیل تجریش، سیل دماوند و لزوم حمایت شهرداری از مناطق سیل‌زده، گسترش مهاجرت به پایتخت، جدا شدن ماده ۱۰۰ از شهرداری، ساخت و ساز در اراضی سعادت آباد و قطعه‌بندی آن با حکم حاکم شرع بدون رعایت قوانین شهرداری و وزارت مسکن و شهرسازی، موشک باران تهران، منازعات سیاسی و اخلال در فعالیت مدیریت شهری، چالش‌های روزمره اعم از مسائل ترافیکی و جمع‌آوری زباله و… از عمد مسائل و چالش‌های مدیریت شهری در دهه نخست بعد از انقلاب ۱۳۵۷ است. مجموعه چالش‌های یاد شده کمتر فرصت اقدام اجرایی و زیربنایی و عمرانی گسترده و قابل توجه به مدیران شهری داد.
به‌رغم عدم فعالیت‌های اجرایی و عمرانی قابل اعتنا در دوره زمانی یاد شده مجموعه مصوبات و دستورالعمل‌های برنامه‌ریزی قابل ملاحظه‌ای در شهرداری تهران به تصویب رسید که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
در فاصله سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۲ غلامحسین کرباسچی، مرتضی الویری، محمد حقانی، محمدحسن ملک‌مدنی و محمدحسین مقیمی به عنوان شهردار و سرپرست شهردای تهران فعالیت کردند. غلامحسین کرباسچی بیش از هشت سال سکان مدیریت شهری را بر عهده داشت. در این دوره زمانی اقدام‌های متعددی در زمینه‌های توسعه شهری، تکمیل شبکه بزرگراه‌های تهران، شبکه حمل و نقل عمومی، برج‌سازی و بهبود درآمدهای شهری و نیز حوزه‌های فضای سبز و مسائل فرهنگی و اجتماعی رقم خورد. در این دوره مسائل عمدتاً حول توسعه و بازسازی اقتدار شهری می‌گردد به دنبال خود ایده‌های تازه برای اداره شهر فراهم شد. فروش تراکم، باند مرتبه‌سازی، مدرن سازی و تأمین منابع مالی پایدار از جمله اقدام‌های این دوره چهارده ساله است. برخی از تحلیلگران مسائل شهری معتقدند این بازه زمانی از دوره‌های مهم مدیریت شهری تهران است که با دوره فعالیت کریم بوذرجمهری و غلامرضا نیک‌پی قابل قیاس است. به‌طور مشخص در دوره غلامحسین کرباسچی خصوصی‌سازی و تملک خصوصی‌سازی و تمرکز زدایی به مباحث وسیعی در عرصه عمومی دامن زد. تأمین منابع مالی پایدار و تحقق استقلال مالی شهرداری از دولت با گرفتن مالیات بر توسعه اخذ می‌شد؛ مالیاتی که در افواه از آن به عنوان «تراکم فروشی» یاد می‌شود. تراکم‌فروشی چهره تهران و سایر شهرها ایران را دگرگون کرد هرچند منابع مالی سرشاری برای شهرداری‌ها تهران و دیگر کلان‌شهرهای ایران به همراه داشت. این اقدام با انتقادهایی همراه بوده‌است؛ زیرا قوانین موجود شهرسازی را زیر پا گذاشته‌است منتقدان مدیریت شهری، ایراد و انتقاد جدی وارد به دوره مدیریت غلامحسین کرباسچی را بی‌اعتنایی او به شهرسازی می‌دانند.
طی هیجده سال در فاصله سال‌های ۱۳۸۲ تا ۱۴۰۰ نه شهردار سکان مدیریت شهری را به عنوان شهردار یا سرپرست شهرداری عهده داشتند؛ به ترتیب محمود احمدی‌نژاد، علی سعیدلو، محمدباقر قالیباف، مصطفی سلیمی، محمدعلی نجفی، سمیع‌الله حسینی مکارم، سید محمدعلی افشانی، پیروز حناچی، علیرضا جاوید علیرضا زاکانی عملاً محمود احمدی‌نژاد با دوسال فعالیت، محمدباقر قالیباف طی دوازده سال فعالیت و پیروز حناچی طی چهار سال فعالیت فرصت بیشتری در تحقق برنامه‌ها و فعالیت‌های اجرایی و سیاستگذاری مدیریت شهری داشتند. طی سال‌های ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۷ توجه و تمرکز بر گسترش فضای کالبدی و اجرای پروژه‌های کلان زیرساختی در تکمیل شبکه بزرگراهی و مترو و حمل نقل عمومی است. از نخستین اقدامات محمود احمدی‌نژاد در سمت برطرف کردن معضل ناهمواری‌های معابر عمومی بود.
در دوره مدیریت پیروز حناچی شهرداری به دو مسئله شفافیت نقش آفرینی شهروندان در عرصه شهری و مدیریت شهری تأکید کرد موضوعی که به از آن تحلیلگران و ناظران بیش از چند دهه مغفول مانده بود. گذار از شهر خودرو محور به شهر انسان محور نیز از دیگر فعالیت‌ها و رویکردهای پیروز حناچی در مدیریت شهری بود. همچنین تن زدن از تراکم فروشی و احیای هویت محلی حفظ توسعه افزایش تعلق ملی بهبود کیفیت زندگی در محلات شهر از جمله موضوعاتی بود که مورد توجه اهتمام مدیریت شهری در این دوره بود. توجه به اقشار آسیب‌پذیر و همچنین گروه‌های ناتوان، افراد سالخورده و معلولین از جمله موضوع‌های مورد توجه در مسائل مدیریت شهری بود مناسب‌سازی شبکه حمل و نقل عمومی، بوستان‌ها و فضای عمومی شهر تهران برای افراد کم توان و معلول مورد توجه قرار گرفت. تغییر منابع درآمدی شهرداری از تراکم‌فروشی به منابع جایگزین، کاهش وابستگی ۵۰ درصدی منابع اعتبارات شهرداری تهران به تراکم‌فروشی از جمله اقدام و فعالیت‌های صورت گرفته در حوزه مدیریت شهری پیروز حناچی بود. به‌رغم محدودیت منابع مالی در دوره پیروز حناچی خطوط مترو ۶ و ۷ و گسترش یافت و ایستگاه‌هایی از خطوط یاد شده افتتاح شد.
توسعه کالبدی مناطق تهران
بر اساس گزارش‌های موجود گسترش تشکیلات مدیریت شهری و نیز تأسیس شهرداری مناطق متعدد تهران در گذر زمان متأثر از توسعه کالبدی و فضای شهری بوده‌است. تهران دوره قاجار و اوائل پهلوی در فاصله سال‌های ۱۳۱۱–۱۲۶۶ (خورشیدی) به پنج محله عمده تقسیم می‌شد. عمده محله‌های پنج‌گانه یاد شده در منطقه کنونی دوازده شهرداری تهران قرار دارد. قدمت سکونتگاهی منطقه یاد شده به دوره صفویه بازمی‌گردد و دوره قاجاریه این منطقه از شهر تهران به عنوان مرکز دارالخلافه برگزیده می‌شود. مستند به گزارش‌های تاریخی عمده رشد و توسعه کالبدی و اجتماعی این منطقه در دوره قاجاریه است. سال ۱۳۱۱ با افزایش شمار جمعیت و فضای کالبدی شهر تهران، برای تحقق مدیریت شهری موثرتر به ۱۰ ناحیه تقسیم شد. سال ۱۳۴۵ پایتخت ایران به شهری با ۱۰ منطقه تبدیل شده‌است. کمی پس از تقسیم تهران به ده منطقه شهرداری، در سال ۱۳۴۷ اولین طرح جامع شهر تهران تدوین شد. سال ۱۳۵۵ مناطق شهر تهران به ۱۲ منطقه افزایش یافت. از سال ۱۳۷۰ تاکنون متأثر از «اجرای طرح جامع ساماندهی شهر تهران» دارای ۲۲ منطقه شهرداری شد. بررسی‌های دیگری نیز برای بازتعریف دوباره مناطق شهری، تفکیک و تقلیل مناطق به یازده منطقه از جمله مطالعاتی است که در نیمه دهه نود خورشیدی انجام شده‌است. در این بخش مروری اجمالی بر نخستین پویش‌ها و گسترش توسعه کالبدی مناطق بیست و دوگانه تهران داریم.
مناطق یک تا هشت
یک بر اساس مقاله شهرداری منطقه یک تهران در دانشنامه بزرگ اسلامی، تشکیلات شهرداری تدریجاً در سال ۱۳۰۴ (خورشیدی) کامل‌تر از قبل شد؛ در نهایت بر اساس تقسیمات مدیریت شهری، محله‌های شهر تهران به چهار ناحیه شمال شرقی، شمال غربی، جنوب شرقی و جنوب غربی تقسیم شد. دو ناحیه شهر ری (زاویهٔ مقدسه) و شمیران به عنوان نواحی حومهٔ تهران، زیر نظر شهرداری پایتخت قرار گرفت. شهرداری شمیران در آن زمان دارای اداره‌های سجل احوال، میاه، روشنایی، تنظیف، ارزاق و پست امدادی بود. از بهمن ۱۳۴۷ با تدوین نخستین‌بار طرح جامع تهران و نیز تعریف محدود شهری برای مدت پنج‌سال، مدیریت شهری ذیل مناطق ده‌گانهٔ شهرداری بازتعریف شد. در همین دوران است که منطقه شمیران از محدوده شهر تهران به عنوان منطقه‌ایی از تهران در تقسیمات مدیریت شهری تغییر وضعیت داد و به عنوان منطقه ده شهرداری تهران تعریف شد. تا پیش از سال ۱۳۴۷ شمیران جزو حومهٔ شهر تهران به‌شمار می‌آمد. از سال ۱۳۶۰ (خورشیدی) براساس تقسیمات جدید شهری جزو منطقهٔ ۱ تهران به‌شمار می‌آمده‌است. طی همین سال ساختمان جدید شهرداری منطقهٔ ۱ تهران (شمیران) در ضلع جنوب شرقی میدان تجریش (قدس)، در سه طبقه احداث شد. ولنجک، محمودیه، زعفرانیه، باغ‌فردوس، نیاوران، دربند، گلاب‌دره، امامزاده قاسم، قیطریه، دزاشیب، حصار بوعلی، فرمانیه، چیذر، جماران، کاشانک، دارآباد، اراج، سوهانک، اوین ـ درکه، حکمت و ازگل از جمله محله‌های این منطقه هستند. همچنین محله تجریش از قدیمی‌ترین محله‌ها و کالبد شهری این منطقه است. از نظر جغرافیایی در گذشته تقریباً همین محدوده فعلی را شامل می‌شد و دستخوش تغییر خاصی نشده‌است. قسمت عمده دهکده تجریش در جنوب امام‌زاده صالح و میدان تجریش فعلی و باغ‌های الهیه بوده‌است و مشتمل بر دو محله به نام‌های تکیه بالا و تکیه پایین بوده‌است که مرکز اصلی این ده را می‌توان بازار فعلی تجریش برشمرد.
دو قدمت سکونت شهری و ارائه خدمات شهری در منطقه دو شهرداری به اوائل دهه چهل بازمی‌گردد. روستاهای درکه و فرحزاد در شمال منطقه و روستای طرشت در جنوب منطقه ازجمله سکونتگاه‌های قدیم منطقه هستند که سیمای تاریخی منطقه را شکل می‌دهند. شهرک‌سازی‌های دوره قبل انقلاب شامل گیشا، شهرک غرب و ساخت وسازهای پل مدیریت و دانشگاه امام صادق (دانشکده مدیریت سابق)، احداث پارک پردیسان با نگاه گردشگری و زیست‌محیطی مربوط به دوره پهلوی دوم است. گسترش محله‌های مدیریت، سعادت‌آباد و شهرک مخابرات پس از واگذاری‌های زمین در اوایل انقلاب شروع شده که قسمت اعظم منطقه در اثر رشد سریع ساخت‌وساز در دو دهه اخیر به‌صورت شتابان شکل‌گرفته‌است. این منطقه که در ابتدای شکل‌گیری به عنوان منطقه ییلاقی، سکونتی و خوش آب و هوا مورد استفاده قرار می‌گرفت، به تدریج به سمت حوزه سکونتی برای جمعیت رو به رشد تهران پیش رفته‌است. به مرور زمان به دلیل ایجاد زیرساخت‌های نوین و گسترده، وجود قطعات بزرگ، ارزانی زمین، تمرکز فوق‌العاده فعالیت‌ها در مرکز شهر و نزدیکی منطقه به مرکز ثقل شهر و نیاز به توسعه ساختارهای اصلی فعالیت‌ها به پذیرش استقرار برخی فعالیت‌های فرامنطقه‌ای، شهری و فرا شهری گردن نهاد. این مشخصات و شرایط مناسب جغرافیایی و اکولوژیک همچنین زمینه مناسبی را برای توسعه جمعیت ساکن در منطقه ایجاد نموده‌است.
سه شماری از محله‌های قدیمی تهران در منطقه سه شهرداری تهران قرار دارد. نقشه‌های در دسترس در زمینه تحول کالبدی شهر نشان می‌دهد؛ قسمت عمده ساخت و ساز در محدوده کنونی منطقه سه شهرداری از سال ۱۳۴۰ آغاز شده‌است. بافت ارگانیک آبادی‌ها و روستاها تدریجاً نوسازی شد. بافت منطقه از سال۱۳۳۵ شکل گرفته‌است این بافت حول سکونت‌گاه‌های روستائی از جمله ده‌ونک در غرب، قلهک و زرگنده در شمال مرکزی، رستم‌آباد و اختیاریه در شمال شرقی شکل گرفت. این منطقه بخشی از شمیران محسوب می‌شود. تاریخ شمیران و آبادی‌های آن از گذشته‌های دور همواره متأثر از تاریخ شهر ری و بعد از آن تهران بوده‌است. شمیران آسایشگاه تابستانی مردم ری بود. در ادوار گذشته این محدوده به علت تقاطع کوهستانی صعب‌العبور دارای اهمیت زیادی بود، استحکامات متعددی در آن ساخته شده‌است. در سال ۱۳۵۵ حدود ۱۰۰ هکتار باغ و زمین زراعی در این محدوده وجود داشت. در ادوار پیشین ساختار جمعیتی، با مهاجرت ارامنه به این منطقه تغییر کرد. ارامنه در محدوده‌ای معروف جاده ارامنه (خیابان سئول کنونی) مسکن گزیده بودند و قلعه معروف ارامنه نیز در همین محل است. سال ۱۳۵۸ در پی تحولات تقسیمات شهری منطقه سه شهرداری تهران به عنوان یکی از تقسیمات خدمات شهری ایجاد شده‌است. منطقه سه در پهنه‌ای از تهران قرار دارد که اراضی آن حدفاصل تهران قدیم و شمیران بوده‌است. آبادانی و توسعه آن به این شرح قابل شناسایی است؛ پیش از اوایل قرن حاضر (۱۳۰۰ خورشیدی) که بافت‌های روستایی به صورت پراکنده تکوین و توسعه یافته‌اند باغداری و همچنین کشاورزی در اراضی پیرامون بافت‌های روستایی متداول بوده‌است. با توجه به این‌که در این موقعیت‌ها منابع طبیعی دائمی تأمین آب وجود نداشته، اهمیت و نقش حیاتی قنات که یک زیر ساخت تاریخی شهر تهران است در روستاها آشکار می‌شود. اختیاریه، رستم‌آباد، احتشامیه، دروس، قلهک، حسن‌آباد، زرگنده، داودیه، و ده ونک از جمله روستاهایی گسترده در پهنه کنونی منطقه سه بودند. از اواخر قرن گذشته تا پیش از نیمه قرن حاضر که روستاها به ییلاق‌نشین‌های تهران تبدیل شدند. مهمترین بازتاب‌های این دوره عبارت بودند از حذف بخشی از فعالیت کشاورزی روستاها و جایگزینی و توسعه باغ‌ها واپسیت تغییرهای منطقه سه شهرداری مربوط به نیمه قرن اخیر است و رشد شهر تمامی اراضی منطقه را فراگرفت.
چهار
محدوده منطقه چهار تهران کنونی، در دوره‌های تاریخی اواخر قاجار و دوران پهلوی، باغ کاری‌های کشاورزی بوده‌است. از سال ۱۳۳۵ به بعد این منطقه با حفظ نقش تفرجگاهی و ییلاقی خود تبدیل به مکانی برای استقرار ویلاهای تابستانی متمولین بود. کلا برای شهر تهران، روستاهای سوهانک، ازگل، اراج، گلستان، مبارک‌آباد و اطراف باغ هروی از چنین ساخت و بافتی برخوردار بوده‌است. کانون‌های سکونتی اولیه در این منطقه، در محدوده‌های نارمک شمالی و تهرانپارس در دهه ۴۵–۳۵ شکل گرفت و به تدریج توسعه یافت و طی سالهای ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۰ بافتهای مدرن در نارمک و تهرانپارس و به موازات آن کارگاه‌های صنعتی و کارخانه‌های واقع در شرق منطقه به شکل سطوح گسترده صنعتی به وجود آمد. از سال ۵۶ به بعد محدوده ورودی شرقی تهران در منطقه ۴ محل استقرار جمعیت مهاجر از دیگر شهرها و روستاهای کشور قرار گرفت و به تدریج بافت‌های روستایی و حاشیه‌ای محله‌های خاک سفید، شمیران نو، کاظم‌آباد در این منطقه شکل گرفت.
پنج روایت از سکونت در منطقه پنج شهرداری تهران از گذشته دور آغاز شده‌است؛ با بسط و گسترش شهرنشینی توسعه یافته‌است. بسترهای اولیه سکونت در منطقه ۵ را می‌توان در محدوده کن سراغ گرفت. علاوه بر روستای کن، پنج محدوده دیگر که از لحاظ قدمت به مانند کن به گذشته دور بازمی‌گردند، عبارتند از باغ فیض، ده حصارک، مرادآباد، حسن‌آباد و وسک. در این دوره زمانی دو محدوده حسن‌آباد و وسک در درون بافت شهری منطقه حل شده‌است؛ اثر قابل ملاحظه‌ای از آنان به جای نمانده‌است. سه محدوده دیگر آن کماکان آثاری از گذشته را در خود دارند. منطقه ۵ شهرداری تهران دارای هفت ناحیه است. به لحاظ قدمت سکونت در نواحی شمالی منطقه به خصوص نواحی دو و سه قدمتی دیرینه دارند. موج متاخر سکونت در شمال منطقه از دهه ۴۰ شمسی و از جنوب این نواحی به سمت شمال آن‌ها آغاز شده‌است. شروع سکونت در نواحی پنج و شش نیز از دهه ۴۰ شمسی و در ناحیه چهار از اواسط دهه ۵۰ شمسی آغاز شد. اولین نشانه‌های ساخت و ساز گسترده منطقه در فاصله سال‌های ۱۳۴۳ تا ۱۳۵۸ از روی نقشه‌های در دسترس قابل مشاهده است. منطقه در این دوره شاهد توسعه بطنی و آرام بوده‌است. در آن محدوده تصفیه‌خانه شماره دو آب تهران در مسیر روستای کن شکل گرفت. احداث بلوک‌های مسکونی چهار طبقه در شمال این تصفیه‌خانه و ساختمان‌های یک و دو طبقه در شرق آن در سال‌های ابتدایی دهه چهل شکل گرفته‌است. به این ترتیب در فاصله این سال‌ها بافت مسکونی به همراه شبکه مواصلاتی حول دو محور شروع به توسعه می‌نمایند؛ یکی ایجاد شهرک اطراف جاده شهر زیبا (آیت‌الله کاشانی) دیگری جاده مخصوص تهران کرج. همچنین احداث محدوده آریاشهر در مجاورت منطقه، توسعه بافت مسکونی شهر زیبا را به دنبال دارد. کوی فردوس، کوی مهران، کوی سازمان برنامه و کوی کیهان در سال‌های دهه چهل شکل گرفتند یا شروع ساخت و ساز آن‌ها در همان دوره است. در مجاورت جاده مخصوص کرج (حد فاصل این جاده تا بزرگراه تهران - کرج) شهرک‌های آپادانا و کوی بیمه شکل گرفت. تغییرات بنیادین دیگر مربوط به سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۶ دانست. در این دوره بافت مسکونی در محدوده منطقه به صورت چشم‌گیری گسترش یافته و تقریباً تمامی نیمه جنوبی محدوده مورد ساخت و ساز قرار گرفت. از سوی دیگر با فعال شدن تعاونی مسکن ادارات و نهادهای مختلف و گستردگی ارضی منطقه، این ساخت و سازها در تمامی منطقه گسترش یافت و اراضی پونک، شهران، جنت‌آباد، شهرک نیروی هوایی، شهرک کوهسار، شهرک المهدی، شهرک میلاد، کوی سازمان برنامه، شهرک پرواز، شهرک کارمندان سازمان آب، شهرک مبعث و … تدریجاً شکل گرفت و برخی از آن‌ها به صورت کامل ساخته می‌شوند. به تبع این ساخت و سازها شبکه‌های شهری با توجه نیاز جمعیت ساکن در محدوده به سرعت احداث شدند. در مجموع می‌توان گفت حاشیه غربی تهران در جریان گسترش شهر و افزایش مهاجرت به آن در اواسط دهه ۶۰ جزئی از تهران شد، در حالی که پیش‌تر به عنوان حواشی شهر تهران محسوب می‌شد.
شش سابقه سکونت در منطقه شش شهرداری تهران به دوره قاجار بازمی‌گردد. سیر تحول تاریخی منطقه شش نشان می‌دهد، دو دروازه دروازه دولت و دروازه یوسف‌آباد از دوازده دروازه شهر در عهد ناصری در جنوب منطقه شش فعلی تهران قرار داشتند. دروازه دولت در تقاطع خیابان انقلاب و شهید مفتح و دروازه یوسف‌آباد در تقاطع خیابان انقلاب و حافظ که متأسفانه در گذر زمان از بین رفته‌اند. آغاز توسعه منطقه شش به لحاظ شهری و ساخت و سازهای مسکونی و تجاری به دوران پهلوی اول بازمی‌گردد. اسناد و مطالعات نشان می‌دهد منطقه شش تا دوران قاجار ناحیه‌ای خوش آب و هوا در قسمت شمالی شهر تهران بوده‌است. به عنوان نمونه در دوران قاجار در محدوده منطقه شش باغ‌های بزرگی به نام بهجت آباد، نصرت‌آباد، باغ فیشر و باغ شاه وجود داشته که هم اینک بسیاری از آنها تنها نامی را به یادگار گذاشته یا در قالب نام محلات تداعی کننده گذشته نه چندان دور باغات خرم و سرسبز شمال تهران عهد قاجاری و پهلوی اول بودند.
هریس (کوثر)
هریس روستایی است که در استان اردبیل، شهرستان کوثر، بخش مرکزی، دهستان سنجبد غربی قرار دارد.
آسمان‌خراش (ترانه)
«آسمان‌خراش» تک‌آهنگی از هنرمند اهل ایالات متحده آمریکا دمی لواتو است که در July 12, 2011 و از سومین آلبوم استودیویی وی نشکسته منتشر شد.
هریس (کوثر)
جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت این روستا ۲۷۷ نفر با ۶۸ خانوار بوده‌است.
آسمان‌خراش (ترانه)
این تک‌آهنگ در چارت‌های، بریتانیا، اسکاتلند در رتبه اول و در چارت‌های آمریکا و نیوزلند جزو ده ترانه اول قرار گرفت و با فروش ۱.۶ میلیون در آمریکا گواهی پلاتین انجمن صنعت ضبط موسیقی ایالات متحده آمریکا را دریافت کرد.
پیشینه شهرداری تهران
مناطق یک تا هشت
در اواخر دوره قاجاریه، رشد شهر تهران تا محدوده جنوب منطقه ۶ ادامه یافت. اولین گام‌های شکل‌گیری این منطقه در فاصله سال‌های ۲۰–۱۳۱۰ رقم خورد. این دوران مترادف با روزگار نوسازی و تکوین شهر تهران انگاشته می‌شود. در فاصله سال‌های دهه ده - بیست باروهای ناصری در مسیر خندق شمالی تهران تخریب و خیابان انقلاب (شاه‌رضا سابق) احداث شد. در درون محدوده‌ای که هم اینک مرزهای منطقه شش را تشکیل می‌دهند آبادی‌هایی ییلاقی مانند یوسف‌آباد، امیرآباد، بهجت‌آباد و از دوره قاجاریه وجود داشته‌است اما ساختار مدرن شهری منطقه به سال‌های آغازین پهلوی اول بر می‌گردد. با این حال تخریب تهران قدیم از ۱۳۰۹ (خورشیدی) آغاز شد. در سال‌های بعد خیابان‌های عریض کمربندی جانشین حصار شدند. در شمال شهر، خیابان شاهرضا (انقلاب فعلی)، در شرق خیابان شهباز (۱۷ شهریور فعلی) در جنوب، خیابان شوش و در غرب، خیابان سی‌متری نظامی (کارگر فعلی). براساس عکس هوائی سال ۱۳۱۹، آب کرج (بلوار کشاورز) و خیابان کریمخان فعلی منتهی‌الیه شمال شهر تهران و حد شمالی محدوده (منطقه ۶ فعلی) بوده‌است. خیابان‌های انقلاب، ولی عصر، شریعتی، طالقانی و بلوار کشاورز از جمله خیابان‌هایی هستند که در دوره پهلوی اول رشد و گسترش یافته‌اند. آغاز شکل‌گیری و گسترش منطقه ۶ شهرداری تهران از این دوره شروع گردید. دوران پهلوی اول تا سال ۱۳۲۸ تهران از طرف شمال به امیرآباد، عباس‌آباد و حشمتیه محدود شده‌است؛ لذا به منظور شناخت مراحل مختلف توسعه منطقه ۶ در دوره پهلوی دوم، روند شکل‌گیری آن را به سه دوره ۱۰ ساله ۱۳۳۵، ۱۳۴۵ و ۱۳۵۵ تقسیم گردیده‌است.
در فاصله سال‌های ۱۳۳۵–۱۳۴۵، محله‌های یوسف‌آباد و امیرآباد تقریباً ساخته شدندو زمین‌های خالی مابین محله یوسف‌آباد و امیرآباد نیز توسعه یافت. خیابان‌های متعددی نظیر فاطمی، مطهری و… شکل گرفتند. در دوره ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۵ تحولات شگرفی در توسعه شهر تهران و بالطبع منطقه ۶ به‌وجود آمده‌است. در این دوره، سه محله اصلی منطقه ۶، یعنی عباس‌آباد، یوسف‌آباد و امیرآباد شکل گرفت. توسعه شهری منطقه بعد از انقلاب اغلب به صورت بافت شهری متراکم و ارتفاعی نیز رشد نمود. به‌طور کلی شروع شکل‌گیری و تبلور فضایی- کالبدی منطقه ۶ از اوایل دوره پهلوی دوم یعنی پس از سال‌های ۱۳۲۰ آغاز شد. عملاً شکل‌گیری و گسترش منطقه ۶ شهر تهران با روی کار آمدن پهلوی اول آغاز شد. در این دوره لبه‌های جنوبی منطقه ۶ با احداث مراکزی مثل: دانشگاه تهران، بیمارستان هزار تختخوابی (بیمارستان امام)، دانشگاه پلی تکنیک (مدرسه فنی)، پارک فرح (پارک لاله) و چندین مرکز دیگر شکل گرفته و به تدریج به سمت شمال رشد کرد. در دوره پهلوی دوم با امتداد یافتن خیابان‌های پهلوی (ولی عصر)، حافظ، شمیران (شریعتی) به سمت شمال و تشکیل خیابان‌های فرعی دیگری مثل یوسف‌آباد سبب شکل‌گیری محله‌های یوسف‌آباد و امیرآباد گردید. مراکز اداری زیادی در خیابان تخت جمشید (طالقانی کنونی) به‌وجود آمد و به یکی از قطب‌های تجاری شهر بدل شد. همچنین تعداد ادارهای دولتی و مراکز تجاری روزبه‌روز در این محدوده بیشتر شد. امتداد شمال جاده پهلوی نیز مورد استفاده تفریحی قرار گرفت. در این دوره ساختمان مرکزی شرکت ملی نفت در سال ۱۳۴۱ در خیابان تخت جمشید احداث شد. در دوره ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۵ تحولات شگرفی در توسعه شهر تهران و بالطبع منطقه ۶ ایجاد شده‌است. انجام مطالعات طرح جامع توسعه ۲۵ ساله تهران و به تصویب رسیدن آن در سال ۱۳۴۷ و افزایش قیمت نفت در سال ۱۳۵۲ و … از عوامل تأثیرگذار در گسترش شهر در این دوره محسوب می‌شوند. در این دوره یکی از ساختمانهای عمده نواحی جدید شهر، ساختمان وزارت کشاورزی است که در لبه شمالی بلوار الیزابت دوم (بلوار کشاورز) احداث گردید. بیمارستان شماره یک ارتش، مدرسه عالی بازرگانی، انجمن ایران و آمریکا، هتل میامی، تلویزیون ملی ایران، قصر یخ، آسایشگاه معتادین، هنرستان بنیاد پهلوی، دبستان و دبیرستان سن لوئی، پارک ساعی، پارک فرح، دانشگاه تهران، بیمارستان هزار تختخوابی (امام)، موزه فرش، میدان ولیعهد (ولی عصر) و شرکت ملی نفت ایران از مراکز و ساختمانهای مهم این دوره در محدوده منطقه بوده‌است. شبکه اتصالی کلیه نواحی شمالی تهران در حال توسعه بود با قسمت مرکزی شهر از دو خیابان شمیران قدیم و پهلوی مرتبط شد. خیابان پهلوی (ولی عصر) در این دوره دارای عرض متغیری است که روی هم رفته از پنج خط عبور تشکیل شده‌است. ساختمان‌های موجود در محدوده منطقه در این دوره اکثراً یک تا سه طبقه بوده‌اند و فقط در امتداد خیابان‌های اصلی نظیر خیابان‌های کوروش کبیر (شریعتی)، پهلوی (ولی عصر)، عباس‌آباد (بهشتی) و خیابان فرح (سهروردی) آپارتمان‌های بلندتری به منظور استفاده‌های تجاری بنا شدند. به تدریج تغییر الگوهای رفتاری سبب شکل‌گیری کاربری‌های جدید در شهر و به تبع آن در منطقه شش شد. به عنوان مثال احداث تعدادی کافه و رستوران در امتداد جاده‌های اصلی شهر نتیجه همین تغییر الگوی رفتاری است. یکی دیگر از خصوصیات منطقه در این دوره وجود سفارت‌خانه‌های متعدد بوده‌است.
هفت
بررسی و تحلیل اجمالی سابقه تحولات و گسترش کالبدی منطقه هفت از دوره قاجار تا دوره جمهوری اسلامی به شرح زیر است.
تحولات کالبدی منطقه هفت شهرداری تهران به دوره حکمرانی آقا محمدخان قاجار، فتحعلی شاه بازمی‌گردد. از آن جمله می‌توان به احداث باغ صبا در این منطقه اشاره کرد. در دوره محمد شاه، اعیان به تبعیت از شاه اقدام به احداث باغ‌های تفریحی کردند. از جمله میرزا آقاسی صدراعظم محمدشاه قاجار در محدوده وسیعی دربرگیرنده یوسف‌آباد و داودیه باغ‌هایی را احداث کرد. مجموعه این منطقه در تهران قدیم عباس‌آباد نام گرفت. در دوره ناصرالدین شاه است که عمارت و باغ عشرت‌آباد (محدوده میدان سپاه کنونی) بنیاد نهاد شد. محله کنونی امجدیه از باغ‌ها و تفرجگاه‌های مطرح عهده ناصری بوده‌است.
تهران پهلوی با تهران قاجار تفاوت چشم‌گیری دارد؛ به‌طور مشخص امحاء و تغییر کاربری بناهای قاجاری منطقه هفت شهرداری تهران، در دوره پهلوی اول رقم خورد. مستند به گزارش‌های تاریخی باغ عمارت عشرت‌آباد در کودتای ۱۲۹۹ برای فعالیت‌های نظامی و ایجاد قراولخانه مورد استفاده قرار گرفت و سپس به پادگان تبدیل شد. همچنین در سال۱۳۰۸ کاخ قصر به زندان قصر تبدیل شد. سال۱۳۱۴ باغ امجدیه (برگرفته از نام امجد سلطان) به ورزشگاه تبدیل شد. همچنین در همین دوران است که اراضی عباس‌آباد به تصرف دولت درآمد و پادگان و تأسیسات نظامی در بخشی از آن دایر شد. در پایان حکومت رضا شاه مرز جنوبی منطقه هفت شهرداری به صورت خیابان انقلاب-دماوند شکل گرفت. خیابان قدیم شمیران مجدداً تعویض شد. در نهایت در طول دوره حکمرانی پهلوی اول در فاصله سال‌های ۱۲۹۹ تا ۱۳۲۰ بخش عمده‌ای از بناها و قصرهای باقی مانده از دوره قاجار به‌طور کامل تغییر کاربری یافتند. در همین فاصله زمانی است که بخشی از منطقه هفت کنونی شهرداری تهران، تحت مدیریت بلدیه تهران قرار گرفت. مرحله گذار از شهر به کلان‌شهر تهران متأثر از رشد عمومی شهر تهران از نظر کالبدی و اجتماعی است؛ منطقه هفت شهرداری تهران نیز مستثنا از این قاعده نیست. در دوره پهلوی دوم اراضی حد واسط بین جاده قدیم شمیران و امتداد خیابان روزولت و جاده سوم تحت گرایش توسعه به سمت شمال هستند. این اراضی به تملک اقشار شهرنشین جدید با رفاه اجتماعی بیشتر درآمد. جاده قدیم شمیران و اراضی حد واسط خیابان‌های دماوند و سبلان به تملک اقشار شهرنشین جدید با گرایش عمده به رفاه اجتماعی پایین‌تر درآمد. همچنین در این دوره با انتقال مرکز سیاسی- حکومتی از محل کاخ مرمر به سعدآباد در سال ۱۳۴۴ موجبات تقویت شمیران به عنوان هسته شهری را فراهم آورد. در حالی که پیش از این این منطقه خارج از هسته مرکزی شهر تهران بود. از دهه چهل نقش منطقه هفت به عنوان حد واسط دو هسته شهری به منظور انتقال رفت و آمد شهری رو به افزایش گذاشت. تصویب و اجرای طرح جامع شهر تهران در سال ۱۳۴۸ بر منطقه هفت شهرداری تاثیرهای متعددی گذاشت. سال ۱۳۵۷ منطقه هفت به‌طور کامل به یک بافت مسکونی شهری با تفاوت اجتماعی و کالبدی در دو سمت خیابان قدیم شمیران (خیابان علی شریعتی) تبدیل شده بود. این بافت مسکونی در دو سمت جنوب و غرب به دلیل همجواری با هسته مرکزی شهر تهران و تحت تأثیر آن رنگ بوی هسته شهر را به خود گرفته بود.
هشت سابقه توسعه کالبدی و فضایی منطقه هشت شهرداری تهران به سال‌های دهه بیست خورشیدی بازمی‌گردد. محله‌های نارمک، مجیدیه و تهران‌پارس در شمار سکونت‌گاه‌های قدیمی شهری این منطقه هستند و در این بخش مروری بر توسعه کالبدی برخی از محله‌های قدیمی منطقه هشت می‌پردازیم.هسته مرکزی محله مدائن به عنوان نخستین تجربه شهرسازی مدرن ایرانی با احداث ساختمانی کوی کالاد رقم خورد. این ساختمان سال ۱۳۲۹ به وسیله بانک ساختمانی طرح‌ریزی شد. بسط و گسترش این محله در فاصله سال‌های ۱۳۳۸ تا ۱۳۴۵ محقق شد. همچنین محله نارمک از جمله نخستین شهرک‌های مدرن طراحی شده با ساختار منظم شبکه معابر شمالی-جنوبی و دارای سلسه مراتب است که در نیمه دوم دهه سی تا نیمه دهه اول دهه چهل خورشیدی بنیان گذاشته شده‌است. مستند به اولین طرح جامع تهران با پیشنهاد دسترسی محور سالت به اراضی شرق از طریق جاده قدیم شمیران، محله نارمک به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم شد. بر اساس گزارش‌های تاریخی از اوائل دهه چهل خورشیدی طراحی و نقشه‌کشی اولیه محله فدک توسط برخی مهندسین خارجی انجام گرفت. به نقل از اسناد و مدارک موجود نخستین جرقه‌های شکل‌گیری این محله مربوط به اوائل دهه سی خورشیدی بازمی‌گردد.
همچنین در مرور نخستین اقدام‌های در ایجاد و بسط فضای کالبدی منطقه هشت شهرداری تهران می‌توان به محله مجیدیه اشاره کرد. محله مجیدیه تا سال ۱۳۳۳ جز حاشیه شهر به‌شمار می‌آمد، به همین دلیل به جز یک داروخانه هیچ گونه امکانات رفاهی بهداشتی دیگری نداشت. به نقل از تاریخ محله مجیدیه نوشته ادوارد میناس در هیچ خانه‌ای حمام شخصی وجود نداشت و اولین حمام عمومی ۱۳۳۵ به نام حمام «رصاب» در کوچه «آذری» تأسیس شد. از نیمه نخست دهه سی است که تدریجاً با سکونت گزیدن شماری از مردمان ترک، فارس و ارمنی این منطقه مورد توجه قرار می‌گیرد و آهنگ و رشد و توسعه کالبدی آن از نیمه دهه سی رقم می‌خورد. بر اساس گزارش‌های موجود تا سال ۱۳۳۲ حدود هشتاد خانوار در اینجا ساکن شدند. در اواخر سال ۱۳۳۲ اولین کارخانه برق تأسیس شد که خیابان‌های استاد حسن بنا و ۱۶ متری اول و دوم و مجیدیه جنوبی را روشن می‌کرد.ایجاد نخستین تأسیسات آب لوله‌کشی در این محله به سال ۱۳۳۴ بازمی‌گردد که دو تن از خیریان با حفره چاهی عمیق و تأسیس شرکت آب‌کاخ، لوله‌کشی را ایجاد کردند. این محله هم‌اکنون از شمال به بزرگراه رسالت، از جنوب به خیابان جانبازان غربی، از شرق به ۱۶ متری دوم و از غرب به خیابان استاد حسن بنا محدود می‌شود. در نهایت واپسین تلاش‌های برای توسعه کالبدی منطقه هشت تهران در سال‌های قبل از انقلاب به ایجاد و بسط و گسترش محله تهران‌پارس در سال ۱۳۵۰ بازمی‌گردد. تهرانپارس به صورت شبکه شطرنجی و منظم وارد محدوده خدماتی منطقه هشت شهر تهران شد. در اولین طرح جامع تهران با پیشنهاد دسترسی محور رسالت به اراضی شرق از طریق جاده قدیم شمیران محله تهران‌پارس به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم شد. همزمان با تفکیک اراضی و توسعه‌های شهری قسمت عمده‌ای از اراضی جنوب شرق محدوده (در اطراف جاده دماوند) به کاربری‌های صنعتی اختصاص یافت.
مناطق نه تا شانزده
نه سابقه سکونت در منطقه نه شهر به سال‌های دهه ده و بیست بازمی‌گردد. نطقه نه در جنوب غربی کلان‌شهر تهران واقع شده و مهم‌ترین عناصر کالبدی شهری آن، فرودگاه مهرآباد و میدان آزادی است. می‌توان ادعا نمود که مکان‌یابی و احداث فرودگاه مهرآباد در غربی‌ترین ناحیه تهران (طی سال‌های ۱۳۲۰–۱۳۱۰ خورشیدی) گسترش و توسعه شهر تهران به سمت غرب را محدود ساخت چون در غیر این‌صورت بافت نسبتاً متراکم مسکونی – صنعتی موجود در جنوب و شرق فرودگاه بایستی به صورت طبیعی به بافت جنوب جاده مخصوص کرج در شمال فرودگاه مهرآباد گره می‌خورد. قبل از احداث فرودگاه مهرآباد، اراضی منطقه ۹ و بخشی از مناطق همجوار آن به سبب بهره‌مندی از شیب طبیعی مطلوب شمال به جنوب و برخورداری از منابع آب سطحی (حوزه آبریز البرز) عمدتاً به عنوان اراضی مزروعی و پررونق کشاورزی اطراف تهران بوده‌است. نهر فیروزآباد بخشی از آب رودخانه کن را به منطقه انتقال می‌داد. وجود چندین رشته قنات، سرچشمه گرفته از مناطق شمالی تهران به رونق کشاورزی و باغداری این منطقه افزوده بود. وجود اراضی وسیع و فاقد عارضه خاص و عمده، در طی زمان مذکور منطقه مهرآباد را به عنوان مکان استقرار بزرگترین و اولین فرودگاه بین‌المللی کشور برگزید؛ بنابراین اولین هسته‌های تشکیل فرودگاه مهرآباد به سال‌های حدود ۱۳۱۰ بازمی‌گردد. مکانی که فرودگاه مهرآباد در آن شکل گرفت از آخرین لبه‌های غربی شهر تهران آن زمان بیش از پنج کیلومتر فاصله داشت. همزمان با مکان‌یابی فرودگاه مهر آباد، پادگان جی نیز در شرق آن احداث شد. وجود این دو عنصر زندگی مدرن در نواحی غربی تهران، به خودی خود می‌توانست این منطقه را تحت تأثیر قرار دهد. تغییر کاربری اراضی اطراف زیرساخت‌های ارتباطی یاد شده به همین‌جا ختم نشد. در پی تلاش برای صنعتی کردن کشور در تهران احداث اولین کارخانه‌ها و صنایع جدید عمدتاً در حول جاده معروف به جاده قدیم کرج رقم خورد و به تغییر بافت آن سرعت داد. همچنین در طی سال‌های بعد بسیاری از مراکز اداری و به ویژه نهادهای مرتبط با امور حمل و نقل هوایی و مراکز آموزش نظامی و غیرنظامی نیروی هوایی و هواپیمایی کشوری در اطراف فرودگاه مهرآباد مستقر شدند. شاید به حق بتوان ادعا نمود که منطقه ۹ حاصل تخصیص اراضی به کاربری‌های خدماتی و صنعتی بزرگ است. کارخانه‌های کوچک و بزرگی چون شیر پاستوریزه، تولیدات دارویی، یخچال‌سازی، نان ماشینی، شیشه‌سازی، آرد و مجتمع انبارها و مراکز خدمات صنعتی متعدد اعم از دولتی و بخش خصوصی در این منطقه مکان‌یابی و مستقر شدند. گذر خط راه‌آهن تهران – تبریز در همین مسیر و تقریباً به موازات جاده تهران – قزوین باعث تسریع در توسعه و تغییر کاربری اراضی بخش میانی جاده و خط راه‌آهن شد. در نهایت تا سال ۱۳۳۵ توسعه کند و ناپیوسته در غرب تهران از طریق تغییر کاربری اراضی مزروعی و باغ‌ها به مراکز صنعتی خدماتی و تولیدی رخ می‌داد. اما با شروع سال‌های دهه ۴۰ این تغییر چهره و کاربری توسعه‌ای فزاینده یافت به نحوی که در حدود سال ۱۳۵۰ محور جاده قدیم کرج به مهم‌ترین محور تولیدی– صنعتی کشور تبدیل شد. این نقش در حال حاضر علیرغم رونق بیشتر بخش تجاری از یک سو و پراکندگی مراکز تولیدی – صنعتی در حول سایر محورهای ارتباطی (جاده دماوند، جاده مخصوص کرج، جاده ساوه و…) از سوی دیگر کماکان توسط جاده قدیم کرج صورت می‌گیرد.
ده سابقه سکونتگاهی شهری منطقه ده شهرداری تهران به دهه بیست خورشیدی بازمی‌گردد. از آن زمان تا دهه شصت خورشیدی، طی چهل سال این منطقه تدریجاً بسط و گسترش یافته‌است. منطقه ده از قدیم دربرگیرنده تمامی بخش‌های اکبرآباد و بریانک بوده‌است. در فاصله سال‌های دهه بیست تا پنجاه خورشیدی بافت جنوب منطقه همچنان با کوچه باغ‌های خود و دو قلعه بریانک و جی پابرجا و چهره روستایی خود را حفظ کرده بود. در تغییرات مناطق در سال ۱۳۴۹ نیز که تهران ابتدا به هفت منطقه، سپس به دوازده منطقه تقسیم شد؛ منطقه ۱۰ کنونی بخشی از منطقه یک شهر تهران بوده‌است. بر اساس گزارش‌های تاریخی محدوده منطقه یک تهران عبارت بود از: شمال به بلوار کشاورز، بیمارستان امام خمینی (کنونی) ستارخان و بزرگراه‌های آل‌احمد و شیخ فضل‌الله از شرق به خیابان کارگر و بزرگراه چمران از جنوب به خیابان مرتضوی از غرب به پادگان جی و هاشمی در نهایت منطقه ۱۰ شهرداری تهران با ساختار فعلی در پانزدهم تیر ماه ۱۳۶۴ تأسیس شد.
قدیمی‌ترین سکونت گاه این منطقه شامل دو آبادی جی و بریانک است که از گذشته‌های دور به نام قلعه بریانک و قلعه جی به صورت آبادی‌های اقماری وجود داشته‌اند. عنصر قدیمی دیگر منطقه نهر فیروزآباد است که از شمال غرب تهران به طرف شهر ری جریان داشته و در امتداد مسیر خود پس از عبور از این منطقه نهایتاً به‌آبادی فیروزآباد در جنوب شرقی شهر ری منتهی می‌شود. به همین دلیل نام این نهر را فیروزآباد گذاشته‌اند. برخی از بناهای تهران قدیم در این منطقه همچنان با برجاست و با تغییر کاربری به حیاتش ادامه می‌دهد از آن جمله می‌توان به ساختمان قدیمی اشاره کرد که هم‌اکنون محل استقرار موزه حیات وحش هفت چنار است. این موزه، قهوه‌خانه سنتی با ساختمانی قدیمی دارد. همچنین مسجد اعتماد سابق که در حال حاضر مسجد المهدی می‌باشد قدیمی‌ترین مسجد این محله محسوب می‌شود. از دیگر بناهای قدیمی برجای مانده از تهران قدیم در این منطقه بنای امامزاده معصوم است. مستند به کتیبه نوشته شده به تاریخ ۱۲۴۰ هجری قمری، امامزاده معصوم از نوادگان محمدباقر معرفی شده‌است. در محوطه این بقعه، مقبره برخی از رجال و افسران عهد مظفرالدین شاه و محمد علی شاه قاجار وجود دارد. در گذشته در اطراف امامزاده معصوم باغ‌های زیادی وجود داشت که در توسعه‌های بعدی عمدتاً به مناطق مسکونی تبدیل شده‌است.
یازده منطقه یازده شهرداری تهران از بخش‌های مرکزی کلان‌شهر تهران است. سابقه شکل‌گیری بافت‌های مسکونی به دوره قاجار (۱۲۸۰ قمری) بازمی‌گردد. رونق، توسعه و شکل‌گیری ساختارهای اصلی منطقه مربوط به دوران پهلوی اول در فاصله سال‌های ۱۳۰۴ تا۱۳۲۰ است. در این دوره زمانی به تدریج در محدوده منطقه یازده یا همجوار با آن مراکزی نظیر راه‌آهن، دانشگاه، پادگان، بیمارستان و پارک شهر احداث شده‌است. به طورکلی تا سال ۱۳۴۲ بخش‌های مهمی از منطقه ۱۱ از مناطق مرفه‌نشین و پررونق تهران محسوب می‌شد. اما همزمان به لحاظ موقعیت مرکزی منطقه فعالیت‌های کارگاهی و بازارهای تخصصی در بخش‌های شمالی منطقه رونق یافت. منطقه یازده از نظر تاریخی یکی از مناطق مهم میراث فرهنگی به‌شمار می‌آید که از جمله می‌توان به دروازه قزوین، باغ شاه، خیابان شیخ هادی و خیابان منیریه اشاره کرد. محله جمشید در دوره پهلوی بخشی از بافت این منطقه بود که بنا بر گزارش‌هایی میزان آسیب اجتماعی در آن بالا بود و روسپی‌گری در این منطقه رواج بالایی داشت.