cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ادبیات ایران باستان
ادبیات حماسی پارسی باستان
آنچه در کتیبه‌ها ذکر شده، اصولاً مطلب مربوط به سیاست و حکومت است. اما از قول نویسندگان یونانی معلوم می‌شود که در فارسی باستان ادبیات حماسی نیز احتمالاً به صورت شفاهی وجود داشته‌است. استرابو نقل می‌کند که معلم‌های فرزندهای پارسی عادت داشتند که تعلیمات خود را با افسانه‌هایی که مضمون آنها، شرح اعمال خدایان و مردان بزرگ بود، بیامیزد. احتمالاً در دوره هخامنشیان، علاوه بر اسناد بایگانی دولتی، مجموعه‌ای از روایات حماسی همانند خدای نامه پهلوی یا شاهنامه، به صورت شفاهی یا گونه‌ای مختلف، وجود داشته‌است که نویسندگان یونانی از آن‌ها استفاده کرده‌اند. روایت مربوط به کوروش، که هرودوت آن‌ها را نقل کرده، مانند این داستا که شاه را سگی در کودکی پرورده بود، احتمالاً متعلق به این حلقه روایات است. همچنین شباهت‌هایی میان جزئیات بعضی داستان‌های مربوط به کودکی کوروش با داستان‌های دیگر ایرانی دیده می‌شود: داستان خوابی که حاکی از برافتادن سلسله‌ای و روی کار آمدن سلسله دیگر است (داستان ضحاک، افراسیاب، اردشیر)، دستور کشتن کودک نوزاد که به اجرا در نمی‌آید (داستان کیخسرو)، سر راه یا بر آب نهادن کودک (داستان کیقباد، دارا)، پروروش کوروش در میان شبان‌ها یا مردم‌هایی از این قبیل (داستان فریدون، کیخسرو، دارا، اردشیر)، دایگی کوتک توسط یک حیوان (داستان فریدون، زال) و ظهور آثار بزرگی و هوشمندی کودک در هنگام بازی و ورزش (داستان کیخسرو و اردشیر و شاپور). همچنین داستان‌های بردیا، در روایت‌های یونانی، افسانه وار حکایت شده‌است. داستان حیله فداکارانه زوپیروس نیز از روایت‌های حماسی هخامنشیان بوده‌است. بر طبق این داستان که هرودوت نقل کرده‌است، هنگامی که داریوش اول از فتح بابل ناامید شده بود، یکی از درباریانش به نان زوپیروس داوطلبانه گوش و بینی خود را برید و موی خود را تراشید و تن خود را با تازیانه مجروح کرد، گویی که مکافات جنایت کاران را دیده‌است. سپس به سپاه دشمن گریخت و وانمود کرد که از ظلم داریوش به پناهندگی آمده‌است و پس از جلب اعتماد آنان، بر طبق نقشه‌ای پیش‌بینی شده، دروازه‌های بابل را بر داریوش گشود. نظیر این داستان را در روایت اخشنوار، شاه هیاطله، و پیروز، شاه ساسانی نیز می‌یابیم. افسانه‌های کوروش و نیز داستان بردیای دروغین، آنگونه که کتزیاس بازگو کرده، از داستان‌های حماسی یا افسانه‌های رایج میان مردم گرفته شده‌است.
پارس‌ها نیز همانند مادها روایت‌های منثور و منظومی دربارهٔ تاریخ باستان و افسانه‌های کهن نقل می‌کردند. در نوشته‌های گزنفون، به سروده‌ها و داستان‌هایی که دربارهٔ کوروش، شاه هخامنشی، در روزگار او رواج داشته، اشاره شده‌است:
این عبارت گزنفون، در واقع اشاره‌ای ضمنی به ادامه سنت خنیاگری و شکوفایی آن در دوره هخامنشیان است. جشن‌هایی که برای کوروش اجرا می‌شده، همراه با «داستان و سرود» بوده‌است و این داستان‌ها که گویا بخشی از سنت زنده بوده‌اند، بعدها تأثیر عمیقی بر کارنامه اردشیر بابکان گذاشته‌اند. حتی احتمال دارد که داستان مادی زریادرس و اُداتیس نیز اطریق سنت خنیاگری هخامنشی، از نابودی در امان مانده باشد.
نویسندگان تاریخ ایران از یونانیان، (هرودوت، کتزیاس، ...) تا دوران اسلامی باید از چنین سنت‌هایی بهره جسته باشند. از این رو اعتبار نوشته آن‌ها بستگی به زمان و شخصی دارد که این آگاهی‌ها را از او کسب کرده‌اند، یعنی خواه در آغاز زنجیره انتقال سینه به سینه یا زمانی دیتر، خواه از صاحبان اسناد رسمی یا از داستان گویان حرفه‌ای و غیر حرف‌ها ای. برای نمونه، مغایرت‌هایی میان گزارش‌های هرودوت و کتزیاس دربارهٔ دوران هخامنشی مشاهد می‌شود که به یقین ناشی از گوناگونی منابع آنان است. معمولاً منابع مورد استفاده هرودوت رسمی‌تر و حرفه‌ای تر از منابع کتزیاس تلقی شده‌است.
به نظر کریستن‌سن در دوره هخامنشیان، افزون بر اسناد بایگانی دولتی، مجموعه‌ای از روایت‌های حماسی با گونه‌های مختلف و با عنوان «سالنامه‌های شاهی» تقریباً مترادف با خدای نامه پهلوی وجود داشته‌است. احتمالاً این سالنامه به شیوه آثار ادبی پرداخته شده بود و مجموعه آن‌ها نوعی ادبیات داستانی محسوب می‌شد. با توجه به هماهنگی و یکسانی نسبی در آثار داستانی تمام دوره‌های کهن ایرانی می‌توان فرض کرد که سالنامه‌های شاهی، به نظر یا نثر، تنها مشتمل بر وقایع پادشاهی نبوده و خاطره‌های کهن تاریخی ایران غربی و مادی را نیز دربرداشته‌است.
بررسی تاریخ تطور نظم و نثر حماسی ایران از یشت‌ها تا شاهنامه حکایت از یکنواختی و هماهنگی در تکوین حماسه ملت ایران طی سده‌های طولانی دارد و با مطالعه گزارش‌های مورخان یونانی دربارهٔ مادها و پارس‌ها می‌توان دریافت که مآخذ بخش بزرگی از این روایت‌ها، اشعار حماسی ملی است. برای نمونه گزنفون به یکی از ویژگی‌های مشهور حماسه باستانی ایرانی یعنی انجام نیایش و قربانی برای ایزدان گوناگون به منظور کسب پیروزی و درخواست آیفت (به معنی «نیاز، نذر، مراد، لطف، کامیابی» است) اشاره می‌کند: «کوروش نخست برای سرور خدایان و سپس برای ایردان دیگر یزشن برد» یا «کوروش برای سرور خدایان و سپس از بهر خدایان دیگر قربانی کرد».
این زمینه مکرر که در یشت‌های اوستایی نیز با آن برخورد می‌کنیم، تقریباً با عبارات و اصطلاحاتی یکسان بیان شده‌است. برای نمونه در یشت آمده‌است:
یکی دیگر از مواردی که می‌توان بدان اشاره کرد، طرحی دربارهٔ روزهای آخر زندگی کوروش، وصیت او تعیین جانشین و دادن پند و اندرز به بازماندگان است که گزنفون در کوروش نامه آورده و در شاهنامه فردوسی در گزارش پایان زندگی شاهان نمونه آمده‌است و طرح کلی تاریخ‌های باستانی و حماسی این سرزمین است.
گزنفون آورده‌است که: موجودی مینوی، در خواب بر کوروش سالخورده ظاهر شد و او را آگاهی داد که خود را از بهر سفری که در پیش است آماده کند، زیرا زمان آن رسیده که ناگزیر باید زندگی این جهان را ترک گوید و به پیشگاه ایزدان بشتابد. پس کوروش به رسم دیرین ایزدان را پزشن برد و نیایش کرد و از آنان این ایفت بخواست که فرزندان، همسر، یاران و کشور او را برکت دهند و چنان کنند که به سان حات شایسته‌ای که از آن برخوردارش کرده بودند، مرگ و فرجامش نیز نیکو بود. به روز سوم کوروش دو پسر خود کمبوجیه و تنوکسار و نیز ندیمان و بزرگان کشور را پیش خواند و آنان را به سخنان نیک اندرز داد و کمبوجیه را جانشین خود تعیین کرد و سپرد که تنکسار، شهربان ماد، ارمنستان و سرزمین کادوسیان باشد.
این صحنه یادآور آخرین روزهای زندگی کیخسرو در شاهنامه است. این شاه بزرگ نیز هفت شبانه روز به نماز و نیایش می‌پردازد و آنگاه سروش پیام‌آور ایزدان در خواب بر او ظاهر شده، آگاهش می‌سازد که زندگی او در این جهان به پایان رسیده‌است. پس از آن کیخسرو مردمان را از وصایا و آخرین اندرزهای خود آگاه می‌سازد و بزرگان کشور را به بخشش‌ها می‌نوازد و لهراسب را به جانشینی برمی‌گزیند و با زنان و پردگیان وداع می‌کند. نمی‌توان چنان انگاشت که افسانه کوروش و کیخسرو، هیچ گونه ارتباطی با یکدیگر ندارند. در موردی که مذکور افتاد، تنها مشابهت و یکسانی ترکیب و ساختمان افسانه شاهان نمونه در طی قرون و اعصار ساخته و پرداخته شده‌اند جلب توجه می‌کند.
در کوروش نامه، کوروش به گاه مرگ ضمن خطابه‌ای به زندگی گذشته‌اش اشاره می‌کند و از خوشی و کامرانی‌های روزگار جوانی و برنایی و از جهان‌گشایی‌ها و پیروزی‌های بر دشمنان در طول دوران حیاتش سخن می‌گوید. در شاهنامه فردوسی نیز منوچهر، شاه پیر در بستر مرگ با اشاره به زندگی گذشته اش خطاب به پسر خود نوذر چنین آغاز سخن می‌کند:
آنگاه کوروش جانشین خود را تعیین کرده و پسرانش را به اتحاد و اتفاق و دوسی با شاه جدید و پیروی از راه راست و نیکو، یعنی از راه خدایان و به دادگری ترغیب می‌کند.
و آنگاه ضمن سخنان دیگر به بهمن چنین گوید:
در اینجا هم چنین سخنانی چند از اندرزهای منوچهر نقل می‌شود:
در اینجا مشکل حایز اهمین این است که آیا این ادبیات رایج به صورت مکتوب درآمده بود یا نه؟ کریستن‌سن گمان می‌کند که به واسطه سنت کهن نگارش در تمدن و فرهنگ بابلی که مادها و پارس‌ها وارث آن بودند، این داستان و اشعار عامیانه در عهد هخامنشیان نیز به گویش رایج ایران باختری و به خط آرامی به رشته تحریر درآمده‌اند.
اما گروه بسیاری از ایرانشناسان این روایات را روایی و نانوشته می‌دانند. نقل کرده باشند، از افسانه حیله فداکارانه زوپیر (سردار معروف هخامنشی) می‌توان یاد کرد که هرودوت آن را با واقعه فتح بابل که در سنگ نبشته بیستون نیز بدان اشاره شده‌است، مرتبط می‌داند. این مضمون حماسی که احتمالاً پیش از داریوش نیز رواج داشته‌است، در روایت‌های ایرانی چندین بار تکرار می‌شود. برای نمونه در خدای نامه در روایت جنگ پیروز پادشاه ساسانی با هیاطله نقل شده‌است.
روایت‌های مربوط به زندگی کوروش که هرودوت آن‌ها را نقل کرده، احتمالاً به این حلقه روایات تعلق داشته و مرجع آن از نوع افسانه‌ها و اشعار متداولی بوده که گزنفون در کوروش نامه بدان‌ها اشاره کرده‌است.
داستان بردیا نیز در روایت یونانی، افسانه وار حکایت شده، حال آنکه شرح تاریخی آن در سنگ نبشته بیستون آمده‌است. نکاتی چون خوابی که از آینده خبری دهد، شباهت میان بردیای راستین و مغ همنام او، معری مغ با دو شخصیت و بازشناسی مغِ دروغین با دیدن بریدگی گوش‌هایش از جنبه افسانه‌ای این داستان هستند.
داستان بردیای دروغین
کتزیاس به هنگام بازگویی داستان بردیای دروغین مسایل تاریخی را در زمینه‌ای حماسی و داستانی پرداخته و گسترش داده‌است. نام‌های تاریخی به بوته فراموشی افتاده‌است. بردیای حقیقی در روایت مورخ یونانی با لقب حماسی تنووزرکه «دارای تن بزرگ» معرفی شده و چنان‌که در شاهنامه نیز رستم لقب تهمتن دارد. مغ یا بردیای دروغین اسفنددات نام دارد ولی نباید فراموش کرد که او جز نام هیچ گونه وجه اشتراکی با اسفندیار پسر گشتاسب ندرد. شباهت عجیب بین مغ و شاهزاده حقیقی موضوع یکی از جالب‌ترین زمینه‌های داستانی شده که در آن کسی به جای کس دیگری مشتبه می‌شود. اسفنددات، مغ دروغین، برای انتقام از تنووزرکه (بردیای راستین) - که او را گوشمالی داده بود - در پیشگاه کمبوجیه او را به توطئه و شورش علیه شاه متهم می‌کند و برای اثبات ادعای خود از شاه می‌خواهد که برادر را به دربار بخواند و گوشزد می‌کند که او هرگز فرمان شاه را گردن نخواهد نهاد. کمبوجیه تنووزرکه را به دربار می‌خواند و او به علت گرفتاری‌های زیاد عذر می‌آورد.
کمبوجیه به راهنمایی مغ دسیسه‌ای ترتیب می‌دهد بدین سان که اسفنددات مغ را به اتهام سوءقصد به جان برادر خود تنووزرکه (بردیا) به مرگ محکوم می‌سازد ولی تنووزرکه را به نام افنددات مغ (که سخت شبیه او بود) می‌کشند و شاه اسفنددات مغ را به نام برادر خود معرفی می‌کند و این امر باعث می‌شود که بعدها اسفنددات مغ (بردیای دروغین) از موقعیت استفاده کرده بتواند به نام تنووزرکه (بردیای راستین) سر به شورش بردارد.
داریوش شاه می‌گوید: اینست آنچه من کردم، پس از آنکه شاه شدم. کمبوجیه نامی، پسر کوروش، از خاندان ما در این کشور شاه بود. کمبوجیه برادری از یک پدر و یک مادر به نام بردیا داشت. کمبوجیه برادر خود بردیا را در نهان کشت. مردم آگاه نشدند که کمبوجیه به مصر رفت. پس از آن کمبوجیه به مصر رفت. وقتی در مصر بود، فساد در میان مردم راه یافت و فتنه و نافرمانی در پارس و ماد و دیگر کشورها بسیار شد. آنگاه مغی به نام گئوماتَه از کوه «ارکدریش» برخاست؛ و به دروغ به مردمان چنین گفت: «من بردیا فرزند کوروش و برادر کمبوجیه هستم». مردمان سخن او را باور کردند و با او هم پیمان شدند و بر کمبوجیه شوریدند. گئوماتَه به نام بردیا بر تخت نشست. کمبوجیه نیز در مصر به دست خویش کشته شد.
داریوش شاه می‌گوید: این شهریاری را که از خاندان ما گرته بودند، دوباره به جای خویش بازآوردم و بر پایه‌های خویش استوار ساختم. پرستشگاه‌هایی را که گئومات مغ ویران کرده بود، آباد کردم. رمه‌ها و چراگاه‌ها و خانه‌هایی را که گئومات مغ از مردمان گرفته بود به آن‌ها بازگرداندم. در پارس و ماد و دیگر کشورها مردم را مانند پیش بر جای خویش استوار ساختم. آنچه را گئوماتَه گرفته بود، بازگرفتم. انست آنچه به یاری هرمزد کردم. به یاری هرمزد کوشیدم تا گئوماته مغ شاهی را از خاندان به در نبرد. کوشیدم تا خاندن خود را به جایگاه خویش بازآورم.
ادبیات سکائی
سکاها طایفه‌های ایرانی بودند که در دو سوی دریای خزر، دشت‌های جنوب روسیه و ماوراءالنهر می‌زیستند و از زبان آن‌ها در دوره باستان هیچ اثر مکتوبی در دست نیست.
هرودوت افسانه‌هایی دربارهٔ اصل و منشأ سکاها از زبان خودشان نقل می‌کند و می‌نویسد آن‌ها خود را جوان‌ترین ملت جهان می‌دانند. این افسانه‌ها بسیار جذاب و خواندنی‌اند. او افسانه‌هایی نیز دربارهٔ مردان یک چشم (اریم اسپی) و گریفین‌های محافظ طلا نقل می‌کند. هرودوت می‌نویسد که سکاها دارای طبعی شاعرانه‌اند. صور خیال و ذوق شاعرانه در توصیف آن‌ها از دانه‌های برف دیده می‌شود. سکاها دانه‌های برف را به پرتشبیه می‌کنند.
داستان‌های حماسی سکایی
احتمال دارد که داستان رستم، پهلوان نامی شاهنامه، که فقط در منابع سغدی و فارسی‌زبان شناخته‌است، یکی از داستان‌های حماسی سکایی باشد. داستان رستم که در قطعه مکشوف در تو هوانگ به زبان سغدی ثبت شده، با حلقه داستان‌های رستم که فردوسی در شاهنامه نقل کرده‌است، تفاوت‌هایی دارد. این تفاوت‌ها نشان دهنده آن است که در ایران شرقی حلقه جداگانه‌ای از افسانه‌های مربوط به رستم در دوران پیش از اسلام وجود داشته‌است. نولدکه و گروهی از ایران‌شناس‌ها افسانه رستم را متعلق به سنت ادبی بومی پیش - سکایی زرنگ (سیستان) می‌دانند و به نظر آن‌ها هنگام هجوم سکاها به زرنگ و رخج، سرزمینی که به نام آن‌ها سکستان، سگستان، سیستان نامیده می‌شود، این افسانه در آن سرزمین رواج داشته و به همراه سکاها به سیستان نیامده است. بهتر است این افسانه به صورت داستانی دیده شود که به شخصیتی خاص، افسانه‌ای یا تاریخی، تعلق ندارد. به نظر شروو، رستم چهره جنگجوی حماسی هند و اروپایی را ارائه می‌کند که با عمری دراز محافظ سلسله‌های فرمانرواست و هرگز خود و اعقابش به تاج و تخت دست نمی‌یابد و خویشکاری اصلی‌اش تاج بخشی است. او با سنجش رستم و پیشمه به این نتیجه می‌رسد که این دو، چهره اصلی و مرکزی سنت ادبی حماسی-روایی هند و ایرانی اند و از سنتی متقدم تر، یعنی از نمونه نخستین هندواروپایی نشئت یافته‌اند. از این رو در طرح کلی شخصیت و نیز در جزئیات بسیاری با یکدیگر متناظرند.
رستم شاهنامه، همانند قهرمان حلقه داستانی سکایی، چهرمان پهلوانی است که در گونه‌های خاصی از مضمون‌های داستانی ادبیات روایی و غیر دینی ظاهر می‌شود و از دوران پیش-مسیحی سینه به سینه منتقل شده‌است. داستان رستم فارسی منظوم است و قطعه سغدی رستم به نثر نوشته شده‌است.
میراث ادبی روایی ایران در حدود یک هزار سال- از عصر زرتشتی و حلقه‌های داستانی کیانیان تا دوران ساسانیان، که صورت مکتوب یافت، با تداومی ناگسستنی رونق داشت. سنت ادبی روایی ایران، همانند اشعار یونانی و توتونی (=ژرمنی)، به دست اشرافیت در جامعه‌ای که در آن نابودی قوانین قبیله‌ای و پرنده‌های خونی با فردگرایی نو و عنان گسیخته‌ای همراه بود، پرورش یافت و این اشرافیت خود بیان کنند سبک و روح این سنت بود.
حلقه داستانی حماسی رستم، که کاملاً متفاوت از دیگر حلقه داستانی سکایی یعنی داستان پهلوانی بلند نَرت است، نیز به دست خنیاگران درباری و به واسطه شعر سرگرم‌کننده و تفریحی عصر پهلوانی و با حمایت اشراف، به صورت سینه به سینه انتقال یافته‌است. حلقه داستانی نَرت که حلقه داستانی حماسی سکایی شمالی است، در اطراف قبیله شکارچی موسوم به نَرت گرد آمده‌است.
در دنیای نَرت ارتباط بسیار نزدیکی میان زندگان و مردگان وجود دارد. پیشینه دینی این حلقه داستانی احتمالاً به آیین پرستش مردگان از سوی سکاها بازمی‌گردد. در آثار مکتوب ادبیات زبان خُتَنی (زبان نوادگان سکاهای شرقی و از گروه زبان‌های ایرانی میانه شرقی) هیچ گونه اثری از افسانه‌های نَرت دیده نمی‌شود.
در میراث ادبی درخور توجه و غنای داستان‌های حماسی زبانی آسی که تا آغاز سده نوزدهم میلادی به صورت روایی و سینه به سینه نقل و حفظ می‌شده‌است، می‌توان پاره‌ای مفاهیم و مضمون شاعرانه سکایی را پی گرفت. بازتاب برخی عادات و رسوم سکاها را، که هرودوت شگفت و غیرعادی دانسته‌است، در افسانه‌های دور و دراز نَرت یا در فرهنگ عامه آسی می‌توان مشاهده کرد. این آداب و رسوم شامل نوشیدن خون نخستین انسانی است که یک سکا در جنگ می‌کشد یا استفاده از حوله‌ها و پوستین‌هایی است که از پوست سر دشمنان تهیه می‌شده‌است.
بعدها خاطره‌ای اسطوره‌ای همراه با دلالت جادویی یا دینی از این آداب و رسوم غیرمعمول در داستان‌های عامیانه زبان آسی مشاهده می‌شود. بدیهی است تمامی افسانه‌هایی را که داستان گویان آسی زبان نقل می‌کنند یا در حلقه داستان‌های نَرت آمده‌است، نمی‌توان به خلاقیت سکاهای باستانی نسبت داد. اما بن مایه‌های اصلی حلقه داستانی نَرت، یعنی آیی ن‌های مربوط به پرستش مردگان، این نظر را تقویت می‌کند که اساساً با موضوع‌ها و مضمون‌های میراث ادبی روایی سکایی باستان سر و کار داردیم که در عین حال در ادوار مختلف داستان‌هایی فرعی را از منابع گوناگون اخذ کرده‌است.
ادبیات زرتشتی
کتاب دینی زرتشتی‌ها اوستا نام دارد و بدین جهت، زبانی را که این کتاب بدان نوشته شده‌است، اوستایی نامیده‌اند. جز کتاب اوستا و آثار وابسته به آن، هیچ اثر دیگری به این زبان در دست نیست و در خود کتاب اوستا اشاره‌ای به نام اصلی این زبان نشده و حتی کلمه اوستا نیز در متون اوستایی نیامده است. تنها از دوره ساسانی و در کتاب‌های پهلوی است که به کلمه اَبِستاگ (در عربی ابستا و در فارسی ابستا، اوستا، وستا و غیره) برمی‌خوریم. در این کتاب گاه زبان اوستا را زبان دینی نیز نامیده‌اند. معنی دقیق کلمه روشن نیست، تنها احتمال داده شده که به معنی ستایش باشد. از بررسی‌های زبان‌شناسی و مقایسه زبان اوستایی با فارسی باستان از سویی و مقایسه این زبان با زبان‌های شرقی دوره میانه از سوی دیگر، مسلم می‌گردد که اوستایی زبانی متعلق به مشرق ایران بوده‌است. بنا به روایت اوستا و کتاب‌های پهلوی، همه مطلب‌های این کتاب را اورمزد (اهوره‌مزدا) به زرتشت الهام و ابلاغ کرده‌است و در مورد زمان قدیم‌ترین بخش‌های اوستا به یقین نمی‌توان اظهار نظر کرد. به احتمال زیاد وی در حدود ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد می‌زیسته‌است. این زمان سلسله‌ای به اسم کوی (یا کی، جمع آن کیان به زبان پهلوی) از اهالی سیستان بر ایرانویچ فرمانروایی می‌کردند که آخرین شاه آن وِشتاسپَه (گشتاسب) نام داشته‌است. زرتشت در زمان وی ظهور کرد ودین خود را بر او عرضه داشت.
همه اوستا از نظر زبان یک دست نیست، بعضی قسمت‌ها دارای سبکی کهته تر و از نظر دستوری دارای زبانی است که با قواعد دستوری صحیحِ اوستا بیشتر مطابقت دارد. در برابر، در برخی بخش‌ها قواعد دستوری چندان مراعات نشده‌است. علت تفاوت زبانی میان متون اوستایی را می‌توان به دو عامل نسبت دارد. یکی این که قدمت بعضی از آثار بیشتر از دسته دیگر است و دیگر این که شاید اختلاف لهجه میان این دو دسته آثار وجود داشته‌است.
اوستایی که اکنون در دست است، تنها یک چهارم کتابی است که در دوره ساسانیان وجود داشته‌است. چنین نظری مبتنی بر مقایسه‌ای است میان خلاصه‌ای از اوستای ساسانی به پهلوی که در کتاب هشتم دینکرد آمده، با آنچه اکنون موجود است. اوستای موجود شامل متونی است که خصوصاً در مراسم دینی و عبادی از آن‌ها استفاده می‌شود و آن را بخ پنج بخش نقسیم می‌کنند: یَسن‌ها، ویسَپَرد، وَندیداد، یَشت‌ها و خرده اوستا. از سوی دیگر، متون اوستایی را براساس ویژگی‌ها وقدمت زبانی می‌توان به دو دسته متون گاهانی و متون اوستایی متاخر تقسیم کرد.
اوستا و تاریخ ملی و اساطیری ایران
اوستا نخستین و کهن‌ترین کتابی است که روایت‌های ایرانی و داستان‌های ملی و حماسی این سرزمین در آن تدوین شده‌است. در این کتاب از نبرد میان عنبر نیکی و بدی - ایرانی‌ها و دیوهای مازندران و دروغ پرستان ورَنَ (در زبان اوستایی، نام سرزمینی است) و از پهلوان‌های ایران و توران - حکایت شده و بیشتر این جنگ‌ها در میدان معین و مشخصی روی داده‌است.
این روایت‌ها اصولاً به ساکنان شمال شرقی ایران و وطن اوستا یعنی ایران‌ویج تعلق داشتند و از افسانه‌ها و داستان‌های غرب و جنوب ایران که در آثار مورخ‌های یونانی بدان اشاره شده‌است، در این کتاب اثری دیده نمی‌شود.
سنجش اوستا و ودا (کتاب مقدس هندوها) نیز از وجود پهلوان‌های مشترک ایرانی‌ها و هندوها، پیش از جدایی دو قوم از یکدیگر، حکایت دارد. پهلوانانی مانند جم و آبتین و نظایر این‌ها که برای هر یک از آن‌ها داستانی خاص تداول داشته‌است.
جم شخصیتی اسطوره‌ای و هندوایرانی و بنابر باوری‌های نیاکان مشترک این دو قوم، نخستین انسان و در یشت‌های کهن نخستین شاه است. در اوستا با دو تصویر ناسازگار و ناهماهنگ از این شخصیت افسانه‌ای روبرو می‌شویم: بدین ترتیب، در ایران، در زمان تدوین اوستا، مجموعه‌ای از افسانه‌ها، داستان‌ها و روایت‌های تاریخی با نظم و ترتیب نسبی در افواء رواج داشت که تاریخ ملی و روایی ایران را از آغاز آفرینش تا زمان ظهرو زرتشت تبیین می‌کرد. این تاریخ داستانی به هنگام تألیف و تدوین اوستا مورد استفاده قرار می‌گرفت و در نتیجه افسانه‌های کهن ایرانی و قدیم‌ترین گزارش دربارهٔ تاریخ اساطیری و افسانه‌ای ایران، نخستین بار در این کتاب صورت مدون یافتند.
در اوستا نام اشخاص اساطیری بسیاری ذکر شده که برخی از آن‌ها را (نظیر فهرست نام‌های مذکور در آبان یشت) بعدها، در هیچ مورد دیگری نمی‌بینیم. اما تعداد بسیاری از این اسامی و اشخاص بار دیگر در ترجمه عربی داستان‌های فارسی و در شاهنامه مشاهده می‌شوند. این مطلب حکایت از آن دارد که تدوین کنندگان متن مقدس این افسانه و قهرمان‌های اساطیری آن‌ها را، از آغاز جهان تا ظهور زرتشت، مانند تاریخی مسلسل با ترتیبی معین می‌شناختند. بررسی کتاب اوستا و ادبیات دینی به زبان پهلوی فرایند رشد و نشو و نمای این تاریخ افسانه‌ای را تا آن هنگام که در شاهکار فردوسی راه می‌یابد، نشان می‌دهد.
گاهان (سروده زرتشت) از نظر سبک، کهن‌ترین بخش اوستا به‌شمار می‌آید اما یشت‌ها که مجموعه‌ای از سرودهایی در ستایش برخی ایزدان پیش-زرتشتی است، از دورانی بسیار پیشتر از زرتشت بر جای مانده‌است.
گرچه سرایش آن‌ها در شکل کنونی ممکن است پس از روزگار زرتشتی دارد، ناگفته نماند که نسخه موجود یشت‌ها رنگ و صبغه زرتشتی دارد، اما پیداست که این افسانه‌ها در روزهای شرک و بت‌پرستی و نیز در دوره پهلوانی پیش از زرتشت در ایران نواحی شرق محبوبیت داشته‌اند. در این اسطوره‌ها و افسانه‌ها که سراینده‌های ناشناس یشت‌ها سروده‌اند و خنیاگرهای دوره‌های مختلف سینه به سینه انتقال داده‌اند، هسته و چهارچوب کلی تاریخ روایی ملی و حماسه ملی ایران و پی آیی شخصیت‌ها با ترتیبی زمانی بیان شده‌است. در اوستا نام اشخاص اساطیری بسیاری ذکر شده که برخی از آن‌ها را (نظیر فهرست نام‌های مذکور در آبان یشت) بعدها، در هیچ مورد دیگری نمی‌بینیم. اما تعداد بسیاری از این اسامی و اشخاص بار دیگر در ترجمه عربی داستان‌های فارسی و در شاهنامه مشاهده می‌شوند. این مطلب حکایت از آن دارد که تدوین کنندگان متن مقدس این افسانه و قهرمان‌های اساطیری آن‌ها را، از آغاز جهان تا ظهور زرتشت، مانند تاریخی مسلسل با ترتیبی معین می‌شناختند. بررسی کتاب اوستا و ادبیات دینی به زبان پهلوی فرایند رشد و نشو و نمای این تاریخ افسانه‌ای را تا آن هنگام که در شاهکار فردوسی راه می‌یابد، نشان می‌دهد.
گاهان، سروده زرتشت، از نظر سبک، کهن‌ترین بخش اوستا به‌شمار می‌آید اما یشت‌ها که مجموعه‌ای از سرودهایی در ستایش برخی ایزدان پیش-زرتشتی است، از دورانی بسیار پیشتر از زرتشت بر جای مانده‌است.
پس از تدوین بخش‌های مختلف یشت‌ها یک باره که مشحون است، از داستان‌های حماسی و ملی ایران، دنباله این روایت‌ها یک باره قطع نشده و از شمال شرق و مشرق ایران در سایر نقاط ایران رواج یافته و به صورت تازه‌ای درآمده و عناصر ساسانی و اسلامی دیده می‌شود. برای نمونه از داستان هخامنش نیای شاه‌های هخامنشی می‌توان یاد کرد که بنابر گزارش آئلیان، مورخ یونانی، شاهینی او را تربیت کرده و در شاهنامه همین مضمون در داستان زندگی پدر رستم که او را سیمرغ پرورده‌است، دیده می‌شود و با شباهت بساری که میان داستان زندگی کوروش و کیخسرو و حتی مضمون شباهتی چون انتقام گرفتن آن‌ها از جد مادری شان به چشم می‌خورد.
داستان‌های اوستایی
دوره حماسی کیانی ادبیات برجسته‌ترین دوران پهلوانی را در روایت‌های ایرانی در بر می‌گیرد. این ادبیات احتمالاً ریشه در شعرهایی داشته که در ستایش دلاوری‌ها و ماجراهای پادشاه‌های کیانی بوده و خنیاگرانی که به دربارهای ایشان آمد و شد می‌کردند، آن‌ها را می خواندن. گرچه سندی تاریخی یا مدرکی تأییدکننده برای رویدادهای این دوره و تاریخ، یا میهن دقیق کیانیان در دست نداریم، اما دلیلی برای تردید در درستی اساس کرده‌های ایشان آنگونه که در اوستا، یا بعدها در شاهنامه، روایت شده‌است، در دست نیست. با مطالعه تطبیقی ادب پهلوانی به درک و دریافتی از محیط و ماهیت انتقال افسانه‌های کیانی می‌توان دست یافت.
از خلاصه‌ای که دینکرد از اوستا به دست می‌دهد، آشکار است که داستان‌های کیانی کم و بیش به صورتی که بعدها در خدای نامه آمده، در اوستا وجود داشته‌است.
تاریخ حماسی روزگار پیش از زرتشت، در این مجموعه به دو بخش تقسیم شده‌است: در بخش نخست با اساطیری روبرو می‌شویم که صبغه تاریخ به خود گرفته‌است و در بخش دوم با داستان‌های مرتبط با کیانیان پرداخته شده‌است. کریستین‌سن داستان کیانیان را در اوستا، تاریخ ایران شرقی می‌داند که با تصوری افسانه‌ای پرداخته شده‌است.
این سلسله شاهی که نام آن‌ها همواره با لقب کی (=کوی، یعنی شاه در ایران شرقی) همراه می‌آید شخصیت‌هایی اند که نخستین بار رنگ تاریخی به افسانه‌های حماسی می‌دهند. در داستان‌های پراکنده‌ای که در یشت‌ها نقل شده‌است، طرحی از نوعی ترتیب تاریخی مشاهده می‌شود. پس از داستان‌های مربوط به هشت‌کوی نام برده، خلأئی دیده می‌شود تا هنگام ظهور زرتشت که در آن هنگام زمام امور در دست چند کوی به صورت ملوک‌الطوایفی است و گشتاسب حامی زرتشت یکی از آن چند شاه است.
روحانی‌هایی که به آئین زرتشت گرویدند به هنگام استنتاخ یشت‌ها، سروده‌هایی به شیوه شعرهای حماسی باستان سرودند و ضمن آن چگونگی گسترش آئین زرتشت و کارکیایی‌های گشتاسب را شرح دادند و سروده‌های حماسی پیش از زرتشت را نیز بر آن‌ها افزودند و به تلفیق عقاید پیش-زرتشتی و زرتشتی پرداختند. پس از ظهور زرتشت آخرین دوره حماسی با دلاوری‌های گشتاسب و پسرش اسفندیار و برادرش زریر، و پسر زریر - بستور - در نبرد علیه دشمنان آیین نو آغاز می‌شود (یشت ۱۷). عصر گشتاسب پایان دوره از تاریخ جهان و آعاز دوره‌ای دیگر است. پیش از او، هشت‌کوی یاد شده، پیوسته با ترتیبی معین آمده‌اند. تسلسل و جانشینی فرمانرواهای دوره‌های نخستین و پهلوان‌ها بنابر ترتیبی که در کتاب اوستا به هنگام اجرای مراسم یزش و قربانی کردن برای ایزدان از آنان نام برده می‌شود تا حدودی تثبیت شده‌است. به نظر کریستین سن، نوعی برداشت کیهانی، در ورای این نظم و توالی تاریخی که طی آن نخستین تاریخ جهان و سپس تاریخ ایران، از آغاز تا ظهور زرتشت، مطرح شده‌است، دیده می‌شود.
تاریخ شش هزار ساله این جهان با آمدن زرتشت به دو دوره سه هزار ساله بخش می‌شود. ناگفته نماند که پیش از پیدایش این جهان سه هزار سال از عمر عالم گذشته بود و هزاره آخر آن با آفرینش و مرگ کیومرث، نمونه نخستین انسان مشخص شده‌است.
هزاره نخست تاریخ جهان با شهریاری جم آغاز می‌شد اما بعدها هوشنگ و تهمورث مقدم شمرده شدند و هزاره نخست به دوران پادشاهی این سه تن بخش شد. هزاره بعدی، هزاره شوم ضحاک است و هزاره سوم با شهریاری فریدون آغاز می‌شود. در یشت‌ها پس از فریدون، از گرشاسب نام برده می‌شود که به نظر می‌رسد در شمار شاهان به حساب نمی‌آید. پس از او شاهی هشت‌کوی یاد شده به نظر می‌رسد در شمار شاهان به حساب نمی‌اید. پس از او شاهی هشت‌کوی یاد شده‌است تا پادشاهی گشتاسب و ظهور زرتشت و هزار سوم به پایان می‌رسد. در پایان هر هزاره از دوران سه هزار ساله فرجامین یکی از سوشیانت که از تبار زرتشت اند، ظهور می‌کند تا ستیزه نهایی میان نیک و بد را به فرجام رسانند.
در یشت سیزدهم (فروردین یشت) از فروهرهای همه پاکان از کیومرث تا زمان سوشیانت یاد شده و بدین طریق تصویری از این برداشت تاریخ جهان ارائه شده‌است و در یشت نوزدهم (زامیاد یشت) تاریخ اجمالی پادشاهی ایران آمده‌است که دارمستتر آن را با تلخیص شاهنامه برابر می‌داند. در یشت نه، پانزده و هفده و نیز در متن متاخز اوستایی ائوگمدثه‌چه (به معنی «بر زبان می‌آوریم، بیان می‌داریم») اشارت پراکنده‌ای به شخصیت‌های تاریخ ملی ایران شده‌است.
در یشت‌های آغازین که دیرتر از گاهان تصنیف شده‌اند اما پایه و اساس آن‌ها کهن تر از سرودهای گاهانی است، این شاهان و پهلوانان غالباً اساطیری ضمن عبارت‌های کلیشه‌ای معرفی شده‌اند که به ایزدان گوناگون یزش می‌برد و برای آن‌ها قربانی می‌کنند و یاری آن‌ها را برای رسیدن به هدفی خاص یا فایق آمدن بر مشکلی، که به اختصار بیان شده‌است، طلب می‌کنند. این عبارات در چند یشت متفاوت یا چندین بار در یک یشت آمده‌است. داستان‌هایی که در یشت‌ها آمده، معمولاً بسیار کوتاه است و تا پایان بیان نگردیده بلکه فقط اشاراتی ضمنی به آن‌ها شده و بیشتر به صورتی چنان مبهم است که برای ما نامفهوم باقی می‌ماند مگر آنکه با ظهور دوباره در شاهنامه یا ادبیات پهلوی روشن شود.
مشخص است که به هنگام نوشتن یشت‌ها این داستان‌ها آنچنان شناخته بودند که اشاره‌ای برای به خاطر آوردن آن‌ها بسنده بوده‌است. برای نمونه:
داستان خلاصه‌ای مثل پااوروه که روشن نیست چرا فریدون او را به شکل کرکس درآورد یا داستان آرش کمانگیر که در تیشتر یشت (بند ۶) تنها در تشبیهی بدان اشاره شده‌است. اما روایت کامل تر آن را در مآخذ پهلوی و فارسی در دست داریم. فقدان جزئیات در داستان‌های یشت‌ها به توضیح متفاوت بازمی‌گردد:
گرشویچ نظر کریستن‌سن را تا آنجا می‌پذیرد که بخشی از فرهنگ اوستایی فقط در نوشته‌های زرتشتی به زبان فارسی میانه باقی مانده‌است و نویسنده‌های آن‌ها بیشتر مطالبی را که در اوستا می‌خوانیم، تکمیل می‌کنند. اما آگاهی‌های بیشتری که گزارشگرهای پهلی زبان دربارهٔ دوره کیانیان نقل کرده‌اند الزاماً به بخش‌های گمشده اوستا بر نمی‌گردد: بخشی از این آگاهی‌ها ممکن است از آن حلقه داستانی اخذ شده باشد که خنیاگران ساسانی سینه به سینه نقل می‌کرده‌اند و تا اندازه‌ای در شاهنامه نیز بر جای مانده‌است. حتی در دوره‌های کهن احتمال دارد که نویسندگان روحانی زرتشتی گه گاه از شاعرهای درباری الهام گرفته باشند و شاید هم شعرای درباری از آنچه روحانی‌ها قرائت می‌کرده‌اند تأثیر پذیرفته باشند؛ بنابراین می‌توان حدس زد که در تدوین یشت‌ها سنت‌های گوناگون دینی و ادبی در کار بوده‌است. اصولاً نقل روایت‌ها و اساطیر کهن به اختصار و به صورت پند و اندرز و تمثیل در کتاب‌های مقدس مانند ودا و آثار پیامبرهای بنی اسرائیل نیز رایج بوده‌است.
در فصل‌های نه تا یازده یسنا و در فرگرد دوم وندیداد بخش‌های بسیار کهن دیگری در ارتباط با افسانه‌ها و اسطوره‌های روزگار بیش از زرتشت مشاهده می‌شود. سه فصل نام برده یسنا، یشتی دربارهٔ هوم. تجسم ایزدینه افشره هستی بخش گیاه هوم، را در بر می‌گیرد. افسانه ضحاک و فریدون (یسن ۹، بند ۷) و افسانه ثریته از خاندان سام و دو پسر او اورواخشیه (هیربد و قانونگذار) و گرشاسب (پهلوان نیرمند و دارند گرز با گیسوان مجعد و نمونه آریایی هرکول؛ یسن ۱۹، بندهای ۹–۱۰) نمونه‌هایی از افسانه‌های اوستایی اند که به عصر هندوایرانی می‌رسند.
در اوستا از هوشنگ، کشنده دیوها و براندازنده دشمنهای دین و آئین در سرزمین مازندران، نام برده شده‌است که پیشداد به معنای «نخستین آفریده» لقب دارد یا از تهمورث که اهریمن را به هیئت اسبی درآورده بود و سی سال بر پشت او گرد جهن می‌گشت (یشت ۱۹، بند ۲۶–۲۹).
در یشت‌ها از افراسیاب پادشاه تورانی و کشته شدن سیاوش به دست او یاد شده‌است (یشت ۱۹ُ، بند ۷۷؛ یشت ۱۷، بند ۴۲). افراسیاب سرانجام به دست ایزدهوم گرفتار می‌شود (یشت ۱۷، بندهای ۳۷–۳۹). حماسه کیانیان (کیان جمع کی و معاد با واژه کویان است) که بخش‌هایی از آن، به صورتی پراکنده، در یشت‌ها بازمانده‌است، با پیروزی کیخسرو و درگرفتن انتقام خون پدر از جد مادریش، افراسیاب، پایان می‌پذیرد (یشت ۱۹، بندهای ۷۳–۷۷).
می‌توان گفت که در مجموع شخصیت‌های اساطیری و داستانی اوستایی و به‌طور کلی داستان‌های نقل شده در کتاب اوستا از ریشه هندوایرانی اند و به دوران بسیار کهن نیاکن مشترک هندی‌ها و ایرانی‌ها بازمی‌گردند و پس از جدایی این دو قوم از یکدیگر داستان‌ها و شخصیت‌های داستانی بومی نیز به این مجموعه افزوده شده‌است.
جم به عنوان نخستین مرد نخستین میرنده نیز محسوب می‌شد از اینرو در آرای هندی‌ها فرمانروای جهان مرده‌ها شده‌است. در ورای روایت‌های ایرانی به پنداره‌ای برمی‌خوریم که همانندش در فرهنگ عامیانه مردم‌های ابتدایی نیز به چشم می‌خورد. نخستین مرد در آغاز برای جاودانگی و نامیرایی آفریده شده بود؛ ولی این افسانه ابتدایی تحولی دوجانبه پیدا کرده‌است. در اوستا نیز دو تصور ناسازگار و ناهماهنگ از این شخصیت افسانه‌ای می‌بینم. در این کتاب جم نخستین مرد نیست، بلکه اولین پادشاه جهان است. پدر او وی‌وهنت نخستین کسی است که افشره گیاه هوم را برای جهان مادی تهیه کرد و به پاداش، پسرش جم بدو ارزانی شد که شهریار و خوب‌رمه و خورشیددیدار لقب دارد. بنابر افسانه اصلی پادشاهی او که هزار سال انجامید زورگار بی‌مرگی یا بهشت این جهانی بود؛ ولی این روزگار شادکامی و خوشبختی صرف سرآمد.
برای چنین فرجام شوم و اندوهباری تنها یک توجیه می‌توان یافت. جمشید به علت ارتکاب گناهی بزرگ خوشبختی خود و همه مردم‌ها را تباه ساخت. افسانه جم آنچنان‌که در یشت ۱۹، بندهای ۳۰–۳۴ آمده‌است، چنین است. فر شاهی مزدا آفریده به جم پیوست: فر شاهی ۳ بار به صورت مرغی جمشید را ترک گفت، بار نخست ایزدمهر، بار دوم فریدون و بار سوم گشتاسب نریمان آن را گرفت و سیپیتوره که اهرمن (مینوی پلید) او را از پی جم فرستاده بود، جمشید را گرفته به دو نیم کرد و این چنین جم در پتیارگی بمرد. نکته جالبی از داستان جم در نخستین بخش فرگرد دوم وندیداد (۱–۱۹) به صورت شعری بس آشفته و مغشوش بازگو شده‌است. روایت وندیداد گزارشی از اوضاع و احوالی است که چندین بار در دوران ماقبل تاریخ رخ داده و سرانجام به مهاجرت دست جمعی جمشید به فرمان اهوره‌مزدا با افزارهای جادویی سه بار زمین را که از بهر مردم‌ها، جانورها و آتش‌های مقدس تنگ شده بود، فراخ کرد.
در بخش دیگر روایت رستاخیز و آخرت به عهده جمشید واگذار شده‌است. اهوره‌مزدا در انجمنی از ایزدان و بهترین مردان جم را از رسیدن زمستانی مرگبار که جهان آلوده استومند را نابود خواهد کرد آگاه می‌کند و او را فرمان می‌دهد و می‌آموزد که وَری بسازد (این ور که جایگاهش در گزارش قید نشده و نوعی پناهگاه دست نیافتنی است) و مایه و اَخیج جهان فرشگرد یعنی مردمان، جانوران، گیاهان و برگزیده‌ترین نمونه همه دام‌ها و آتش‌های سرخ را از آن جایگاه بازآورد. در این روایت ساکنان وَرِجَمکرد (پناهگاهی که به دستور جمشید ساخته شده‌است) از بی‌مرگی و سعادت مطلق برخوردارند و آنانند که پس از پایان زمستان پرگزند از نو جهان را پرخواهند کرد.
این افسانه که در زمان‌های بعدی استنتاخ شده و پر از تحریف است و در سرتاسر آن وزن اصلی شعر اوستایی جز در مواردی نادر رعایت نشده و قدمتش از افسانه دیگر کم‌تر نیست. اندیشه ویرانی یکسره جهان به وسیله زمستانی سخت و وحشتناک در سرزمین‌های شمالی به وجود آمد و از همین نواحی است مهاجرت‌های آریایی در ترکستان و سیبری جنوبی که زمستان‌های بس دراز دارند، آغاز شده‌است.
زندگی معصومانه: فصل برداشت نوین
زندگی معصومانه: فصل برداشت نوین و  یک بازی ویدئویی در سبک شبیه‌سازی مزرعه است که توسط شرکت ArtePiazza و ناتسومه طراحی و ساخته شده‌است. این بازی که در مجموعه بازی‌های فصل برداشت قرار دارد، برای نخستین بار در ۲۷ آوریل ۲۰۰۶ در ژاپن منتشر شد. این نسخه از بازی که برای کنسول پلی‌استیشن همراه انتشار یافت، نخستین نسخه از بازی بود که بعدها و در ۱۵ مه ۲۰۰۷ در ایالات متحده نیز عرضه شد. بازی در ۲۹ مارس ۲۰۰۷ برای کنسول پلی‌استیشن ۲ نیز منتشر شد. این نسخه که در ژاپن منتشر شد، یک‌سال بعد و در ۱۲ فوریه ۲۰۰۸ برای مناطق حوزه آمریکای شمالی نیز عرضه گشت.
این بازی، یک نسخه فرعی از سری بازی‌های فصل برداشت محسوب می‌گردد.
فست‌لین (۲۰۱۶)
فست‌لین یک رویداد غیر رایگان (Pay-Per-View) در کشتی حرفه‌ای می‌باشد که توسط کمپانی دبلیودبلیوئی تهیه می‌شود و این دوره‌اش هم در تاریخ ۲۱ فوریه ۲۰۱۶ در ورزشگاه کوییکِن لُونز اِرینا شهر کلیولند ایالت اوهایو برگزار شد. این دومین رویداد تحت عنوان فست‌لین بود.
در این رویداد با احتساب مسابقه آغازین، هشت مسابقه برگزار شد که در مسابقه اصلی، رومن رینز مقابل دین امبروز و براک لزنر به پیروزی رسید تا حریف #۱ قهرمان کمربند دبلیودبلیوئی سنگین‌وزن جهان(تریپل اچ) در رسلمانیا ۳۲ شود؛ او به‌شدت توسط تماشاگران "هو" شد. همچنین در این رویداد اِج و کریسچن، برنامه خود یعنی "The Cutting Edge Peep Show" را در رینگ اجرا کردند.
زمینه‌سازی
فَست لِین شامل مسابقاتی بین دشمنی‌های موجود، ماجراهای پیش آمده و استوری‌هایی خواهد بود که پیش از این در برنامه‌های راو یا اسمک داون پخش شده بود. کشتی‌گیرها با توجه به مسابقات یا سری اتفاقاتی که برایشان رخ می‌دهد و تنش را به حد اکثر می‌رساند، نقش منفی یا قهرمان به خود می‌گیرند.
در رویال رامبل، تریپل اچ آخرین نفر باقی‌مانده در رینگ یعنی دین امبروز را از رینگ به پیرون انداخت تا برنده مسابقه رویال رامبل و همچنین قهرمان کمربند دبلیودبلیوئی سنگین‌وزن جهان شود. شب بعد در راو، استفنی مک‌ماهون اعلام کرد که در رویداد فست‌لین، یک مسابقه تریپل ترت بین دین امبروز، قهرمان قبلی یعنی رومن رینز و همین‌طور براک لزنر برگزار خواهد شد و برنده مسابقه در رسلمانیا ۳۲ برای قهرمانی کمربند مقابل تریپل اچ قرار خواهد گرفت.
در راو ۱۵ فوریه، در یک مسابقه مرگبار ۵ نفره با حضور قهرمان بین قاره‌ای یعنی دین امبروز، اُونز با پین کردن تایلر بریز موفق به شکست ۴ نفر دیگر شد و قهرمان جدید بین قاره‌ای شد. سپس زیگلر، یکی از شرکت‌کنندگان آن مسابقه، اونز را به مسابقه برای کمربند او در فست‌لین طلبید که بعدتر اعلام شد اونز باید در این رویداد مقابل زیگلر از کمربندش دفاع کند.
بازخورد منتقدین
جِیمز کادوِل از PWTorch.com به سه مسابقه از این رویداد نمره ۳/۵ از ۵ داد: مسابقه اصلی، جریکو/اِستایلز و اُوِنز/زیگلر. او دربارهٔ مسابقه اصلی گفت: «مسابقه خوبی بود با بالا و پایین‌ها و پیچیدگی‌های زیاد و در حد بک مسابقه اصلی، ولی برد رینز کاهش خطر خارج از مسابقه اجتناب‌ناپذیر بود». کادول از شخصیت‌پردازی «خیلی قدرتمند» و «سوپر سینا گونه‌ی» رینز انتقاد کرد و آن را «ناتوانی دبلیودبلیوئی برای مِین‌ایوِنتِر جلوه دادن کسی که در حد مسابقه اصلی نسیت» دانست. مسابقه جریکو/استایلز «علیرغم برخی کاستی‌ها، مسابقه‌ای خیلی خوب و شفاف و با پایانی بسیار قوی بود». مسابقه اُوِنز/زیگلر و شارلوت/بری (هر دو مسابقه ۲ از ۵) مسابقاتی بودند که «حمایت قابل توجه تماشاگران را برای چهره مثبتی که به دنبال کمربند بود در خود نداشتند». مسابقه دلریو/کالیستو نمره ۳ و مسابقه تگ تیم دیواز هم نمره ۲/۵ گرفتند. مسابقه تگ تیم شش نفره نمره ۲/۲۵ گرفت و کادول معتقد بود شاید «خانواده وایت نیاز به یکی دو حمله دیگر در پروموها داشتند». او همچنین منتقد بخش کریسچن و اِج بود و به نظرش «هیچیک از اینها از جهت هم‌ترازی شخصیت‌ها منطقی به نظر نمی‌آمد» و مسابقه اکسل-تروث هم مانند «ساعت سوم برنامه راو بود».
دِیو شِرِر از PWInsider.com هم مسابهق اصلی را «بسیار بسیار خوب» دانست ولی دربارهٔ این حقیقت که «کاملاً واضح است مردم دین امبروز را به رومن رینز ترجیح می‌دهند» از بی‌توجهی وینس به صدای مردم انتقاد کرد. او دربارهٔ مسابقه جریکو/استایلز دید بسیار مثبتی داشت و آن را «خیلی خیلی شگفت‌آور» دانست. «ای‌جی کاری را کرد که ای‌جی همیشه می‌کند و تماشاگران هم گذاشتند کارش را بکند» و «جریکو هم نشان داد که یک کارکشته نمونه است». در مورد مسابقه‌های دیواز هم او مسابقه شارلوت/بری را «بهترین مسابقه‌ای» دانست که بری تاکنون انجام داده و مسابقه دیگر دیواز هم «خوب بود». مسابقه بین قاره‌ای هم «بسیار خوب بود همانطور که عملکرد اُوِنز بسیار خوب بود». از نظر شِرِر مسابقه دلریو/کالیستو «زیبا» بود ولی او به طرز شخصیت‌پردازی «اِی‌دی‌آر» انتقاد داشت و اینکه دارند او را «هدر» می‌دهند.
الگوریتم مؤلفه قوی مبتنی بر مسیر
مفاهیم
به گراف جهت‌داری گویند که هر جفت راس آن از یکدیگر قابل دسترس باشد. مانند شکل زیر: مولفه قویا همبند یک گراف به بیشینه زیرمجموعه‌ای از رأس‌ها گویند که قویا همبند هستند. یعنی از هر جفت راس در آن مجموعه به یکدیگر مسیر مستقیم وجود دارد. مانند شکل زیر:
الگوریتم
فرض کنید گراف G داده شده‌است. در این الگوریتم رأس‌های گراف را از ۱ تا n و مؤلفه‌های قویا همبند را با شروع از n+۱ شماره‌گذاری می‌کنیم. همچنین در این الگوریتم گراف H را که در ابتدا همان گراف G می‌باشد در نظر می‌گیریم و در این گراف مسیر P را به صورت زیر می‌سازیم: ابتدا یک رأس دلخواه از گراف را در نظر می‌گیریم و از این رأس در جهت کاملاً دلخواه حرکت می‌کنیم تا یکی از دو حالت زیر رخ دهد:
این الگوریتم از الگوریتم جستجوی عمق اول و همچنین دو پشته برای نمایش مسیر P استفاده می‌کند. پشته S که شامل دنباله رأس‌های مسیر P است و پشته B که شامل کران‌های رأس‌های منقبض شده‌است. در این الگوریتم آرایه I نیز وجود دارد که هم اندیس پشته S را و هم شماره مؤلفه قویا همبند را ذخیره می‌کند. به عبارت دقیق تر این ارائه به صورت زیر تعریف می‌شود:
این الگوریتم شامل قسمت اصلی STRONG و قسمت بازگشتی DFS است:
AlgorithmSTRONG(G) ۱ empty stacks S and B ۲ for v ∈ V do I[v]=۰ ۳ c=n ۴ for v ∈ V do if I[v]=۰ then DFS(v)
در قضیه زیر برهان درستی و همچنین پیچیدگی این الگوریتم آمده‌است:
قضیه
هنگامی که (STRONG(G متوقف شود هر رأس v ∈ V به مؤلفه قویا همبندی که توسط [I[v شماره گذاری شده‌است تعلق دارد. همچنین زمان و حافظه مصرفی (O(m+n می‌باشند.
الگوریتم‌های مرتبط
برای دیدن الگوریتم‌های مرتبط با این الگوریتم می‌توانید به الگوریتم کساراجو و الگوریتم مؤلفه‌های همبند قوی تارجان مراجعه کنید.
الگوریتم گابو
الگوریتم چریَن- ملورن/ گابو در نظریه گراف، یک روش با پیچیدگی زمانی خطی برای یافتن مؤلفه‌های همبندی قوی در یک گراف جهتدار است . این الگوریتم در سال ۱۹۹۶ توسط جوزف چِریَن وکورت ملورن ارائه شد و در سال ۱۹۹۹ توسط هارولد گابو بهبود یافت. الگوریتم گابو همانند الگوریتم مؤلفه‌های همبند قوی تارجان، تنها یک جستجوی عمق اول در گراف داده شده انجام می‌دهد، و از یک پشته برای نگهداری گره‌هایی کهبه مؤلفه‌ای اختصاص داده نشده‌اند استفاده می‌کند، و بعد از اختصاص دادن آخرین گره به مولفه همبندی، این گره‌ها را به یک مؤلفهٔ جدید منتقل می‌کند.الگوریتم تارجان از یک آرایه با اندیس گره‌ها شامل اعداد پیش‌ترتیب استفاده می‌کند، که به ترتیب دیده شدن در جستجوی عمق اول مقداردهی شده‌اند.از آرایهٔ پیش‌ترتیبی برای دانستن اینکه چه زمانی مولفهٔ همبندی جدید ایجا شود استفاده می‌گردد. الگوریتم گابو به جای استفاده از آرایه، از پشتهٔ دیگری به این منظور استفاده می‌کند.
الگوریتم گابو با پشتیبانی دو پشتهٔ S و P یک جستجوی عمق اول بر روی گراف داده شدهٔ G انجام می‌دهد. پشتهٔ S تمامی گره‌هایی را تاکنون به یک مؤلفهٔ همبندی قوی اختصاص داده نشده‌اند، شامل می‌شود. گره‌ها در این پشته به ترتیبی که جستجوی عمق اول به آن می‌رسد قرار دارند. پشتهٔ P شامل گره‌هایی است که هنوز اختصاص آن‌ها به مولفه‌های همبندیقوی متفاوت از هم، تعیین نشده‌است. همچنین در الگوریتم از یک شمارندهٔ C که تعداد گره‌های مشاهده شده تاکنون است، برای محاسبهٔ اعداد پیش‌ترتیب گره‌ها استفاده می‌شود.
هنگامی که جستجوی عمق اول به یک گره v می‌رسد، الگوریتم مراحل زیر را به ترتیب انجام می‌دهد:
الگوریتم کلی شامل یک حلقه روی گره‌های گراف G است، که این جستجوی بازگشتی را برای گره‌هایی که هنوز عدد پیش‌ترتیب آن‌ها مقدار دهی نشده‌است، صدا می‌زند.
پرواز مرغابی‌ها
پرواز مرغابی‌ها فیلمی به کارگردانی علی شاه حاتمی و نویسندگی زهرا شاه حاتمی، علی شاه حاتمی محصول سال ۱۳۸۸ است.
دانشگاه فناوری دلفت
دانشگاه فناوری دِلْفْت دانشگاهی در شهر دِلْفْت در استان هلند جنوبی در کشور هلند، که بزرگترین دانشگاه فنی هلند است. بر اساس رتبه‌بندی تایمز، یکی از معتبرترین دانشگاه‌های دنیا در زمینهٔ فناوری است.
دانشگاه فناوری دلفت که با نام TU Delft نیز شناخته می‌شود، قدیمی‌ترین و بزرگترین دانشگاه فناوری دولتی هلند است. این دانشگاه که در دلفت هلند واقع شده‌است، به‌طور مداوم به عنوان یکی از بهترین دانشگاه‌های هلند شناخته می‌شود و از سال ۲۰۲۰، توسط دانشگاه QS World Rankings در میان ۱۵ دانشگاه برتر مهندسی و فناوری در جهان قرار می‌گیرد.
این دانشگاه با هشت دانشکده و تعداد زیادی مؤسسه تحقیقاتی دارای بیش از ۱۹۰۰۰ دانشجو (کارشناسی و کارشناسی ارشد) است و بیش از ۲۹۰۰ دانشمند و ۲۱۰۰ پرسنل پشتیبانی و مدیریت را به کار می‌گیرد.
این دانشگاه در ۸ ژانویه ۱۸۴۲ توسط ویلم دوم هلند به عنوان آکادمی سلطنتی تأسیس شد و هدف اصلی آن آموزش کارمندان دولت برای کار در هند شرقی هلند بود. این مدرسه با گذر زمان برنامه درسی تحقیق و آموزش خود را گسترش داد و در سال ۱۸۶۴ به یک مدرسه پلی تکنیک و در سال ۱۹۰۵ به یک مؤسسه فناوری (که آن را به یک دانشگاه تمام عیار تبدیل می‌کند) تبدیل شد.
آکادمی سلطنتی (۱۸۴۲–۱۸۶۴)
دانشگاه فناوری دِلْفْت در تاریخ ۱۸ ژانویهٔ ۱۸۴۲ به فرمان پادشاه ویلِم دوم تأسیس شد. در ابتدا این مرکز را به‌عنوان «آکادمی سلطنتی» به منظور آموزش علوم شهرسازی در مستعمرات خود بنا کردند.
دانشکده پلی تکنیک (۱۸۶۴–۱۹۰۵)
در ۲۰ ژوئن ۱۸۶۴، آکادمی سلطنتی در دلفت با یک فرمان سلطنتی منحل شد، و راه را برای تأسیس دانشکده پلی تکنیک دلفت (مدرسه Politechnische te Delft) باز کرد. دانشکده تازه تأسیس، رشته‌های مختلف مهندسی در زمینه‌های مختلف را ارائه می‌کرد، که در دوره انقلاب صنعتی در قرن نوزدهم بسیار مورد نیاز بود.
مؤسسه فناوری (۱۹۰۵–۱۹۸۶)
با این حال، قانونی دیگر که در ۲۲ مه ۱۹۰۵ تصویب شد، با تأکید بر کیفیت علمی آموزش و پرورش، نام مدرسه را به دانشکده فنی (انستیتو) دلفت تغییر داد (مدرسه فنی دلفت. پس از سال ۱۹۳۴ به نام Technische Hogeschool Delft شناخته شد). به پلی تکنیک امتیاز حقوقی دانشگاه اعطا شد و مجاز به اعطای درجه علمی بود. در آن زمان تعداد دانشجویان به ۴۵۰ نفر رسید. افتتاح رسمی مدرسه جدید با حضور ملکه ویلهلمینای هلند در تاریخ ۱۰ ژوئیه ۱۹۰۵ برگزار شد. اولین رئیس دانشکده تازه تأسیس دانشگاه مهندس J. Kraus، مهندس هیدرولیک بود. در سال ۱۹۰۵، اولین مدرک دکترا اعطا شد. از سال ۱۹۲۴ تا زمان ساخت پردیس جدید در سال ۱۹۶۶ مراسم در کلیسای مقدس هیپولیتوس برگزار می‌شد.
دانشگاه فناوری دلفت (۱۹۰۵ تاکنون)
پس از پایان جنگ جهانی دوم، دانشگاه فناوری دلفت گسترش علمی سریع خود را افزایش داد. استادیوم جنرال در همه دانشگاه‌های هلند از جمله دانشگاه فناوری دلفت تأسیس شد تا دانش آزاد و قابل دسترسی در رابطه با فرهنگ، فناوری، جامعه و علم را فراهم کند. به دلیل افزایش دانشجویان، در سال ۱۹۷۴ اولین هفته پذیرش دانشجویان سال اول (Ontvangst Week voor Eerstejaars Studenten, OWEE) تأسیس شد که از آن زمان به یک سنت دانشگاه فناوری دلفت تبدیل شد.
در ۱ سپتامبر ۱۹۸۶ مؤسسه فناوری دلفت به‌طور رسمی نام خود را به دانشگاه فناوری دلفت تغییر داد و کیفیت آموزش و تحقیقات ارایه‌شده توسط مؤسسه را مورد تأکید قرار داد. در دوره توسعه بیشتر، مؤسسه فناوری برتر دلفت در سال ۱۹۸۷ تأسیس شد که در آن یک آموزش تخصصی حرفه‌ای در مدیریت برای افرادی که در شرکت‌های وابسته به فناوری کار می‌کردند، ارائه شد. در ۱ سپتامبر ۱۹۹۷، ۱۳ دانشکده فنی و اجتماعی این کشور تأسیس شد.
برای بهبود اثربخشی مدیریت دانشگاه در حال رشد، به ۹ مجتمع تبدیل شدند. در اوایل دهه ۱۹۹۰، به این دلیل که اکثریت قریب به اتفاق دانشجویان دانشگاه مرد بودند، ابتکاری برای افزایش تعداد دانشجویان زن منجر به تشکیل یک کمیسیون آزادی جداگانه شد. در نتیجه، مرکز تحصیل دختران (meiden studeren techniek) تأسیس شد. در سال‌های بعد مسئولیت‌های کمیسیون بر روی چندین مؤسسه توزیع شد.
از سال ۲۰۰۶، همه ساختمان‌های دانشگاه در خارج از مرکز شهر تاریخی دلفت قرار دارند. ساختمان نسبتاً جدید دپارتمان علوم مواد، بعدها در سال ۲۰۰۷، به منظور ایجاد یک ساختمان تازه ساخته‌شده از دانشگاه فنی و حرفه‌ای، به فروش رسید. هم‌کاری نزدیک‌تر میان دانشگاه فناوری دلفت و دانشگاه‌های آلمان از علوم کاربردی منجر به انتقال فیزیکی برخی از موسسات خارج از دلفت شد. در سپتامبر ۲۰۰۹، بسیاری از مؤسسات علوم کاربردی از منطقه هاگ و مؤسسه به دلفت انتقال داده شد.
در سال ۲۰۰۷ سه دانشگاه فنی هلند، شامل دانشگاه فناوری دلفت، دانشگاه فناوری آیندهوون و دانشگاه توئنته، فدراسیونی را به نام 3TU تأسیس کردند. علت این نامگذاری به خاطر سه دانشگاهی است که هر سه دانشگاه صنعتی هستند.
در ۱۳ مه ۲۰۰۸، ساختمان دانشکده معماری در اثر آتش‌سوزی تخریب شد، احتمالاً در اثر اتصال کوتاه در یک دستگاه قهوه به دلیل پارگی لوله آب. خوشبختانه، کتابخانه معماری، شامل چندین هزار کتاب و نقشه، و همچنین بسیاری از مدل‌های معماری، از جمله صندلی‌های گریت ریتولد و لوکوربوزیه، نجات یافت. دانشکده معماری در حال حاضر در ساختمان اصلی سابق دانشگاه مستقر است.
آرم
در طی سال‌ها، نشان‌واره دانشگاه فناوری دلفت به همراه نام رسمی آن چندین بار تغییر کرد. آرم فعلی بر اساس سه رنگ دانشگاهی فیروزه ای، سیاه و سفید است. حرف "T" بااشاره به شعله‌ای که پرومتئوس بر خلاف میل زئوس از کوه المپ برای مردم به ارمغان آورد، شعله ای سبک را به همراه دارد. به همین دلیل، پرومتئوس گاهی اوقات به عنوان اولین مهندس در نظر گرفته می‌شود و نمادی مهم برای دانشگاه است. مجسمه وی در مرکز پردیس تازه بازسازی شده دانشگاه فناوری دلفت، Mekelpark، قرار داشت تا اینکه در سال ۲۰۱۲ به سرقت رفت.
پردیس دانشگاه
در ابتدا، تمام ساختمان‌های دانشگاه در مرکز شهر تاریخی دلفت واقع شده بود. این در نیمه دوم قرن ۲۰ با نقل مکان در یک محله دانشگاه جداگانه تغییر کرد. آخرین ساختمان دانشگاه در مرکز تاریخی دلفت، کتابخانه دانشگاه بود که در سال ۱۹۹۷ به یک ساختمان جدید منتقل شد. در ۱۲ سپتامبر ۲۰۰۶، طراحی محله دانشگاه جدید، Mekelpark، به‌طور رسمی تصویب شد.
کتابخانه
کتابخانه دانشگاه فناوری دلفت که در سال ۱۹۹۷ ساخته شد، توسط دفتر معماری مکانو مستقر در دلفت طراحی شد. در پشت آتریوم دانشگاه واقع شده‌است. سقف کتابخانه پوشیده از چمن است که به عنوان عایق طبیعی عمل می‌کند. سازه از یک طرف از سطح زمین بلند می‌شود و اجازه راه رفتن بالای ساختمان را می‌دهد. در بالای این کتابخانه مخروط فولادی قرار گرفته و شکل منحصر به فردی به خود گرفته‌است. تمام دیوارها کاملاً با شیشه پر شده‌است. این کتابخانه برنده جایزه ملی فولاد هلند در سال ۱۹۹۸ در گروه سازه‌های فلزی و ترکیبی شد. این کتابخانه همچنین میزبان مرکز داده‌های تحقیقاتی، بایگانی برای داده‌های تحقیقاتی در علوم فنی در هلند است.
دانشکده‌ها
دانشگاه فناوری دِلْفْت دارای ۸ دانشکده می‌باشد که شامل:
ساختمان‌های دانشگاه
در اوایل، تمام ساختمان‌های دانشگاه در مرکز تاریخی شهر دِلْفْت قرار داشت، و در اوایل نیمهٔ دوم قرن بیستم جای بعضی از آن‌ها تغییر کرد.
رتبه‌بندی
در رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان QS در سال ۲۰۲۱ دانشگاه فناوری دِلْفْت در رده ۵۷ دنیا و اول هلند قرار گرفته‌است. علاوه بر این، در رده‌بندی موضوعی (QS subject ranking 2020)، این دانشگاه در رشته مهندسی عمران و سازه توانست در جایگاه دوم دنیا بعد از MIT قرار بگیرد.
همچنین در رتبه‌بندی مؤسسه تایمز در سال ۲۰۲۰ این دانشگاه رتبه ۶۷ را در بین دانشگاه‌های جهان از آن خود کرده‌است.
در رشته مهندسی عمران و سازه، دانشگاه فناوری دلفت در میان ۲ دانشگاه برتر جهان در سال ۲۰۲۰، در رشته معماری در میان ۳ دانشگاه برتر جهان از سال ۲۰۱۷ و در رشته مهندسی مکانیک در جمع ۴ دانشگاه برتر از سال ۲۰۱۹ توسط رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان QS رتبه‌بندی شده‌است.
سیستم آموزشی
از سال ۲۰۰۴، سیستم آموزشی دانشگاه فناوری دلفت به سه طبقه تقسیم می‌شود: کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا. سال تحصیلی به دو ترم تقسیم می‌شود: ترم اول از سپتامبر تا ژانویه و ترم دوم از پایان ژانویه تا ژوئیه. بیشتر سخنرانی‌ها از طریق OpenCourseWare در دسترس است.
مقطع کارشناسی
از سال ۲۰۱۶ دانشگاه فناوری دلفت ۱۶ دوره لیسانس ارائه می‌دهد. دانشجویان دانشگاه فناوری دلفت پس از سه سال مطالعه مدرک خود را دریافت می‌کنند. درس پروژه، آزمون مطالعات مقطع کارشناسی را نهایی می‌کند. همه برنامه‌های مقطع کارشناسی به زبان هلندی تدریس می‌شوند، به جز مهندسی هوافضا، برنامه‌های علوم کاربردی زمین، نانوبیولوژی و علوم کامپیوتر که کاملاً به زبان انگلیسی تدریس می‌شوند و مهندسی برق که به صورت ترکیبی از هر دو تدریس می‌شود.
مقطع کارشناسی ارشد
دانشگاه فناوری دلفت حدود ۴۰ دوره کارشناسی ارشد ارائه می‌دهد. انجام مطالعات کارشناسی ارشد دو سال به طول می‌انجامد.