cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
هلموت فن مولتکه (بزرگ‌تر)
در خدمت امپراتوری عثمانی
در سال ۱۸۳۵ بر اثر ارتقای درجه اش به سروان، مرخصی شش‌ماهه ای برای سفر به جنوب شرقی اروپا دریافت داشت. بعد از اقامتی کوتاه مدت در عثمانی سلطان محمود دوم از وی درخواست کرد که در مدرن سازی ارتش عثمانی به آنها کمک نموده و از سوی حکومت متبوعش در برلین، حکم نمایندگی تام‌الاختیار بگیرد. مولتکهٔ جوان پذیرفت و دو سال را در استانبول گذراند، ترکی را فرا گرفت، شهر استانبول و بغازهای بسفر و داردانل را مورد مساحی و نقشه‌برداری قرار داد. مسافرت در طول والاشی (رومانی فعلی)، بلغارستان و روملیا (بخش اروپایی امپراتوری عثمانی) و بسیاری مسافرت‌های دیگر در هر دو سوی بغاز، از وقایع زمان اقامت رئیس آیندهٔ ستاد ارتش آلمان در امپراتوری اسلامی بودند. در ۱۸۳۸ مولتکه به عنوان مشاور فرماندهی نیروهای عثمانی در آناتولی، منصوب شد، کسی که درگیر جنگ با محمدعلی پاشا ی مصری بود. در طول تابستان، مولتکه شناسایی و نقشه‌برداری‌های بسیاری انجام داده و هزاران مایل در طول مأموریتش پیمود. وی سخت‌ترین بخش‌های رود فرات را پیموده و بسیاری از نقاط امپراتوری عثمانی را مورد مساحی و نقشه‌برداری قرار داد. در ۱۸۳۹ ارتش عثمانی به جنوب برای جنگ با مصریان رفت اما به محض رسیدن نیروهای مصری، ژنرال حافظ پاشا از گوش فرادادن به مشاورهٔ مولتکه خودداری کرد پس وی از سمتش به عنوان افسر ستاد استعفا نمود و مسئولیت توپخانه را بر عهده گرفت. در نبرد نِزیب در روز ۲۴ ژوئن ۱۸۳۹ ارتش عثمانی شکست خورد. با مشقت فراوان، مولتکه توانست راه بازگشت به سوی دریای سیاه و سپس استانبول را بپیماید. حامی اش سلطان محمود دوم حالا متوفی بود پس مولتکه پس از چهار سال قصد وطن کرد؛ در دسامبر ۱۸۳۹ با وضع سلامتی وخیمی به برلین بازگشت.
در آلمان وی نامه‌هایی با عنوان"نامه‌هایی درباب اوضاع و حوادث ترکیه؛ از ۱۸۳۵ تا ۱۸۳۹" را منتشر ساخت. این کتاب در آن زمان با استقبال روبرو شد. در بدو سال جدید با زن انگلیسی جوانی به نام ماریا برتا هلنا برت، دختر جان هایلیگر برت که با خواهر مولتکه به نام آگوستا فون مولتکه ازدواج نمود، وصلت کرد. هر چند ازدواجی سعادتمندانه بود اما فرزندی به بار نیاورد.
در ۱۸۴۰ مولتکه به ستاد ارتش چهارم واقع در برلین منتقل شد و نقشه‌های قسطنطنیه اش، نقشهٔ جدیدی از آسیای صغیر و خاطراتی از نقشه‌برداری آن منطقه را به همراه دیگر همسفرانش انتشار داد.
مولتکه شیفته راه‌آهن شده و یکی از اولین هدایت کنندگان راه‌آهن هامبورگ_برلین بود. در ۱۸۴۳ مقاله ای تحت نام "چه نکاتی باید گزینهٔ گسترش راه آهن را قطعی کنند؟" انتشار داد. حتی پیش از آنکه آلمان اقدام به ساخت اولین سیستم ریلی اش نماید، وی ظرفیت نظامی آن را مورد مداقه قرار داده و ستاد ارتش را با استدلال بسیج نیروها و لجستیک، قانع به پشتیبانی از تأسیس سیستم ریلی کرد. وی تمامی ذخیره و پس اندازش را در پروژهٔ پر ریسک سیستم ریلی پروس سرمایه‌گذاری کرد، کاری که بعدها به وی ثروتی قابل توجه بخشید. او همچنین در اواخر دهه‌ها حضورش در ستاد ارتش، یک دپارتمان راه‌آهن ایجاد کرد، دپارتمانی که بر خلاف سایر دپارتمان‌ها وظیفه طرح‌ریزی و نقشه‌کشی نظامی نداشت بلکه وظایفش بر استفاده نظامی از راه‌آهن متمرکز بود.
در ۱۸۴۵ مولتکه"جنگ روسی_ترکی در اروپا؛ ۱۸۲۸_۱۸۲۹" را انتشار داد؛ کتابی که در محافل نظامی با گشاده‌رویی استقبال شد. نیز در همان سال، در رم به عنوان آجودان شخصی شاهزاده هانری فون پروس خدمت نمود، کسی که به وی اجازه داد نقشه شهر رم را ترسیم کند. در ۱۸۴۸ پس از بازگشتی کوتاه مدت به ستاد ارتش در برلین، وی رئیس ستاد ارتش چهارم که مقرش در ماگدبورگ بود، گردید و هفت سال را در این ناحیه ماند و در این مدت به درجه سرهنگ دوم و سپس سرهنگ تمام رسید.
رئیس ستاد کل پروس و ستاد کل بزرگ
در ۱۸۵۷ مولتکه ریاست ستاد ارتش پروس را عهده‌دار شد، سمتی که تا سه دهه آنرا در پنجه گرفت (هر چند پس از تشکیل امپراتوری آلمان در ژانویه ۱۸۷۱ نام «ستاد ارتش پروس» به «ستاد بزرگ ارتش» تغییر یافت ). به محض آنکه این ریاست را عهده‌دار شد، شروع به اقدامات اصلاحی نمود که از جمله آنها می‌توان به تغییراتی در روش‌های استراتژیکی و تاکتیکی ارتش پروس، تغییراتی در تجهیزات نظامی و ارتباطات؛ تغییراتی در آموزش افسران ستاد (از جمله ابتکار جدیدی به نام "اردوهای ستادی" یا "staff rides") و نیز تغییراتی در نحوه بسیج نیروها اشاره کرد. وی هم چنین مطالعهٔ سیاست کشورهای اروپایی در طراحی نبردها_ که ممکن بود لازم شوند_ را به برنامه واحدهای درسی اضافه نمود. به‌طور خلاصه، او به سرعت شالوده یک ستاد ارتش مدرن و امروزی را پایه گذاشت.
در ۱۸۵۹ جنگ پادشاهی ساردنی و امپراتوری اتریش در ایتالیا منجر به بسیج ارتش پروس گردید، هرچند که وارد جنگ نشدند. پس از این بسیج، ارتش سازمان مجددی یافته و توان آن دو برابر گردید. این بسیج نیروها نه از سوی مولتکه بلکه توسط شاهزاده و نایب‌السلطنه شان به نام ویلهلم (بعدها با عنوان ویلهلم یکم، امپراتور آلمان) و وزیر جنگ آلبرشت فن رون انجام شد. مولتکه نبرد در ایتالیا را از نزدیک دیده و آن را به‌صورت مکتوب تاریخ‌نگاری نمود (در ۱۸۶۲ منتشر شد)؛ هرچند در صفحهٔ عنوانِ این کتاب، تألیف آن را به بخش تاریخیِ ستاد ارتش نسبت دادند.
جنگ با دانمارک
وقتی جنگ دوم شلسویگ در فوریه ۱۸۶۴ آغاز شد، مولتکه با سپاهیانش اعزام نشد و در برلین ماند. ژنرال‌های پروسی نقشهٔ جنگی رئیس ستاد نابغه‌شان را بد اجرا کرده و در نتیجه ارتش دشمن توانست با گذر از تنگه آبی، به دژهای دیبول و فردریشیا در جزیره ای پناه ببرد. پروسی‌ها این دو دژ را تحت محاصره قرار دادند. دیبول شکست خورده و فردریشیا بدون تحمل تهاجمی تسلیم شد اما جنگ به پایان نرسید چرا که ارتش دانمارک در آلس و فونن هنوز موضع امنی داشت.
در پایان آوریل ۱۸۶۴ مولتکه به فرماندهی ستاد متفقین (پروس و شاهزاده نشین‌های آلمانی) برگزیده و به محل عملیات فرستاده شد. پس از آتش‌بس دوماهه، ارتش مشترک پروس و شاهزادگان آلمانی در ۲۹ ژوئن به جزیره آلس هجوم بردند. دانمارکی‌ها آلس را تخلیه نموده و بعد از مدتی کوتاه شرایط صلح دشمن را پذیرفتند. ابهت مولتکه در صحنه جنگ ورق را برگرداند و نفوذش بر پادشاه ویلهلم یکم، جایگاهی محکم در فرماندهی نیروهای مسلح برایش به وجود آورد. متعاقباً، وقتی در ۱۸۶۶ تنش با اتریش به حد انفجار رسید، بار دیگر نقشه‌های مولتکه تنظیم و عملی شدند.
تئوری جنگ مولتکه
بر خلاف آنتوان آنری ژومینی، استراتژیست فرانسوی که به پرداخت مجموعه ای خشک از قواعد و قوانین بسنده کرد، آقای مولتکه پیرو کارل فون کلاوزویتس بوده و همانند او استراتژی را به منزله هنر عملیِ به‌کارگیری ابزارها برای به پایان بردن جنگ می‌دید. وی شیوه‌های ناپلئون را با شرایط عصرش منطبق نموده و گسترش داد. وی در درک قدرت دفاعیِ عظیمِ جنگ‌افزارهای مدرن پیشگام بود و این نتیجه را حصول کرد که یک حمله محاصره ای اکنون بیش از تلاش برای رخنه در خط مقدم دشمن، خوفناک تر شده‌است.
یکی از استراتژی‌های ممیزهٔ این نابغه نظامی، که در تمامی نقشه‌هایش برای جنگ با روسیه و فرانسه دیده می‌شدند، چیزی بود که استراتژی هجومی_دفاعی نامیده شد، یعنی مانور دادن ارتش برای قطع خطوط ارتباطی دشمن و سپس در هم کوباندن تلاش دشمن برای بازسازی این خطوط طی یک عملیات دفاعی.
این نویسنده نظامی همچنین به این درک رسید که ازدیاد حجم ارتش‌ها از دهه ۱۸۲۰ بدین سو برخلاف دوران ناپلئون و ولینگتن، کنترل همه‌جانبه بر سراسر نیروها را اساساً ناممکن ساخته‌است. زیردستان و افسران جزء برای عملکرد مؤثر در نبرد مجبور به بهره‌گیری از نیروی ابتکار و قضاوت شخصی شان خواهند شد؛ بنابراین تمامی نقشه‌های جبهه‌ها و نبردها بایستی مرکز زدایی (به انگلیسی:decentralization که منظور از آن دادن فضای آزادی عمل بیشتر به فرماندهان و افسران دون پایه است. م) شوند چرا که این مرکززدایی لازم خواهد شد. در این مفهوم جدید از مدیریت جنگی، فرماندهان واحدهای مجزا موظفند که از ابتکارات[فردی] خود در تصمیم‌گیری استفاده کنند و آقای مولتکه بر مزایای تکثر افسران تأکید دارد؛ افسرانی که البته بایستی ابتکارات فردیشان محدود به چارچوب اهداف [و دستورالعمل‌های] فرماندهان ارشدشان باشد.
وی این ایده نو را با عبارت directives stating his intentions یا به فارسی"دستورهای[ستاد کل تنها] اهداف را معین می‌کنند[نه چیزی بیشتر]" تبیین نمود، وی بر این نیت بود که انحرافات و تخطی‌های جزئی از اوامر ستاد را به شرطی که از چارچوب کلی مأموریت و دستورهای ستاد فراتر نروند، به رسمیت بشناسد. مولتکه بر این ایده اصلاح طلبانه اش پافشاری کرده و بعدها شالودهٔ تمامی نظریات نظامی آلمان شد.
اساس تز مولتکه این بود که استراتژی نظامی باید به صورت سیستمی از گزینه ها[ی محتمل] در نظر گرفته شود چرا که طراحی هر عملیات نظامی فقط با احتمالات سر و کار دارد. به اعتقاد او وظیفه اساسی فرماندهان نظامی باید آماده سازیِ وسیعِ همهٔ پیشامدها و نتایج احتمالی باشد (یعنی همه پیشامدهای احتمالی_ولو نامطلوب_ را در نظر داشته باشند. م). نظریه مولتکه را می‌توان در دو جمله خلاصه نمود که یکی شهرت بیشتری دارد و دیگری شهرتی کمتر: نخست اینکه توسعه و طراحی هر عملیات جنگی بستگی تام به اولین رویارویی با بخش اعظم نیروی دشمن دارد (یا مواجهه با قدرت اصلی دشمن باعث تغییر در نقشه جنگی می‌شود) و دوم اینکه استراتژی را باید به مثابه مجموعه ای از اقدامات کارا و عملی در نظر گرفت.
جنگ پروس و اتریش ۱۸۶۶
راجع به استراتژی این جنگ، مولتکه تلاشهای متمرکزی را از خود بروز داد. دو دشمن بودند که پروس را تهدید می‌کردند؛ اولین آنها ارتش اتریش_ساکسونی با استعداد ۲۷۰٬۰۰۰ نیرو و دیگری ارتش‌های شاهزاده نشین‌های شمالی و جنوبی آلمان با استعداد ۱۲۰٬۰۰۰ نیرو بودند. ارتش پروس از این نیروها کوچکتر بود. ارتش پروسی که در برابر اتریش قرار داده شد برابر ۲۷۸٬۰۰۰ نیرو داشت که تنها ۴۸٬۰۰۰ نفر از اینان برای دفاع در برابر متفقین آلمانیِ اتریش ذخیره شدند. این نیروی کوچک تحت فرماندهی فالکنشتاین، ارتش هانوفر (در شمال آلمان. م) را در کمتر از دو هفته شکست داده و سپس نیروهای شاهزاده نشینان جنوبی را در جنوب آلمان عقب راندند.
در تقابل با ارتش اتریش_ساکسونی مسئله این بود که ارتش پروس باید سریعتر از دشمنش آماده شود که کار آسانی نبود زیرا پادشاه ویلهلم یکم تا پیش از بسیج اتریشیان، فرمان بسیج نیروهای خودش را صادر نمی‌کرد اما اطلاعات و دانش مولتکه در مورد راه‌آهن به وی کمک کردند تا زمان را صرفه جویی کند. پنج خط راه‌آهن از استان‌های مختلف پروسی به یک سری مواضع مرزی در جنوب هدایت شدند. با استفاده فوری از این خطوط ریلی مولتکه توانست سپاهیانش را همزمان از منازل سازمانیِ زمان صلحشان، به مرز بفرستد.
پس از پیاده‌روی به سوی ساکسونی، ارتش ساکسونی به بوهم (اکنون در چک. م) عقبگرد زد. مولتکه اکنون دو ارتش داشت که در فاصله ای ۱۰۰ مایلی نسبت به یکدیگر قرار داشتند. مسئله این بود که چگونه این دو ارتش را هدایت کرد که یک ارتش اتریشی که بین شان قرار داشت را به دام اندازند؛ همان‌طور که ناپلئون و فرانسویان توسط ارتش‌های ولینگتن و بلوشر به دام افتادند. او تصمیم گرفت این دو ارتش را تا گیتشین (اکنون جیکین در چک. م) پیش براند. او پیش‌بینی کرد که پیشروی ارتش ولیعهد باعث برخوردش با یکی از ارتش‌های اتریش خواهد شد؛ اما ولیعهد ۱۰۰٬۰۰۰ نیرو داشت و احتمال نمی‌رفت ارتشی که در برابرش قرار گیرد، از آن بزرگتر باشد.
اتریشیان تحت هدایت لودویگ فون بِنِدک سریعتر از آنچه مولتکه توقع داشت، پیشروی می‌کردند و احتمال می‌رفت با چهار یا پنج سپاهشان با ارتش یکی از شاهزادگان پروسی تصادم یابند؛ اما حواس بندک متوجه ارتش ولیعهد بود و هر چهار سپاهش به کل تار و مار شدند. در یکم ژوئیه بندک نیروهای متزلزل خود را در موضعی دفاعی در جلوی کونیگراتز جمع نمود. دو ارتش مولتکه که پیشتر ۱۰۰ مایل از یکدیگر دور بودند حالا هم نسبت به خودشان و هم نسب به دشمن در فاصله ای کم قرار داشتند. در سوم ژوئیه، این دو ارتش مولتکه وارد عمل شدند؛ ارتش اول در برابر اتریشیان و ارتش دوم در مقابل جناح راست آنان موضع گرفت. ارتش اتریش به کل شکست خورده و نبرد به پیروزی پروس منجر شد. ژنرال مولتکه اما به نتیجه نبرد کونیگراتز بسنده نکرد. وی کوشید که ارتش پروس در الب را به بالای کونیگراتز برساند تا از عقب‌نشینی اتریش جلوگیری نماید، اما فرماندهٔ این ارتش در رساندن به موقع ارتش خود ناکام ماند. پس مولتکه کوشید به این امید که دشمن در همان موضعی که هست بماند، ارتش اولش را از رخنه بیش از حد در مواضع دشمن بازدارد، وی می‌خواست با اینکار وقت تلف کرده تا ارتش ولیعهد خودش را رسانده و عقب‌نشینی اتریش را قیچی کند، اما این اتفاق هم نیفتاد. در طول مذاکرات، صدر اعظم آهنین پروس اتو فن بیسمارک با اراده پادشاه مبنی بر انضمام پادشاهی ساکسونی و قلمروهایی که فراتر از فتوحات ارتش پروس بودند، مخالفت نمود زیرا ترسش از مداخله عملی فرانسه در صورت زیاده خواهی حکومتش بود. مولتکه اما نسبت به مغلوب ساختن هردوی اتریش و فرانسه در صورت مداخله فرانسویان اطمینان داشت و به بیسمارک نقشه‌هایش را در مورد جنگ دو جبهه ای با فرانسه و اتریش ارائه نمود اما جنگ با فرانسه تا چهار سال بعد رخ نداد.
پس از صلح، حکومت پروس، ژنرال نابغه اش را با مبلغ ۳۰٬۰۰۰ مارک پاداش داد (تقریباً معادل ۲۲۵٬۰۰۰ دلار آمریکا در سال ۲۰۱۶) و مولتکه با آن بخشِ کریساو (اکنون با نام روستای شیزاوا در جنوب غرب لهستان امروزی. م) در استان سیلزیا را خریداری کرد. در سال ۱۸۶۷ کتاب «نبرد ۱۸۶۶ در آلمان» به چاپ رسید. این تاریخچه تحت نظارت شخصی مولتکه تألیف شده و در روزگار خودش به عنوان اثری کاملاً دقیق مورد استقبال قرار گرفت. در دسامبر ۱۸۶۸ همسر مولتکه در برلین وفات یافت و در کلیسایی کوچک که مقبره خانوادگی ای بود که مولتکه ساخته بود، به خاک سپرده شد.
جنگ فرانسه و پروس ۱۸۷۰
مولتکه همچنین طراحی و هدایت ارتش پروس در جنگ فرانسه و پروس ۱۸۷۱_۱۸۷۰ را خود انجام داد، جنگ سرنوشت سازی که منجر به تعیین‌کننده‌ترین واقعه قرن نوزدهم از زمان جنگهای ناپلئونی یعنی تشکیل امپراتوری آلمان در ۱۸ ژانویه ۱۸۷۱ گردید. جنبه‌های نظامی چنین نبردی ذهن مولتکه را از سال ۱۸۵۷ تقریباً به‌طور مستمر به خود جلب نموده بود؛ مستنداتی که پس از مرگ وی انتشار یافتند فاش می‌کنند که وی بارها این جنگ محتمل را در برابر دیدگانش داشته و برای مناسب‌ترین آرایش نیروهای پروسی یا آلمانی برنامه ریخته بود. مولتکه برای آنکه نقشه‌هایی که برای نقل و انتقال نیروها با سیستم ریلی طراحی کرده بود را با شرایط سیاسی، گسترش ارتش پروس و گسترش سیستم ریلی شان تطبیق دهد، به صورت هر ساله ای آنها را مورد تجدید و اصلاح قرار می‌داد.
موفقیت سال ۱۸۶۶ جایگاه این ژنرال را مستحکم ساخته بود برای همین وقتی در پنجم ژوئیه ۱۸۷۰ تنش با فرانسه بر سر ماجرای انتخاب شاهزاده اسپانیا به حد غیرقابل تحملی رسیده و فرمان بسیج نیروهای پروسی و ایالات جنوبی آلمان (که بر خلاف ایالات شمالی هنوز به پروس الحاق نگردیده بودند. م) صادر شد، طرح‌های مولتکه بدون اختلاف نظری مورد پذیرش و عملیاتی شدن قرار گرفتند. فرمان‌های مولتکه به عنوان رئیس ستاد ارتش به مثابه اوامر یک پادشاه اطاعت می‌شدند.
نقشه مولتکه این بود که تمامی ارتش را در جنوب ماینتس متمرکز سازد، این تنها بخش یا ناحیه ای بود که یک ارتش توانست تمامی مرز را ایمن سازد. اگر فرانک‌ها بیطرفی لوگزامبورگ و بلژیک را نادیده گرفته و به سمت کولونی (یا هر ناحیه دیگری در راین سفلی) پیشروی کردند، ارتش ژرمن‌ها می‌توانست به آنها از جناحین شان ضربت وارد کند. از دیگر سو، خودِ رود راین نیز با دژ شهرهای کوبلنز، کولونی و وسل می‌توانست مانعی جدی بر سر راه پیشروی فرانک‌ها باشد. برعکس اگر فرانسویان بکوشند از جنوب آلمان دست به تهاجم زنند_که باید هم چنین کنند_ یک پیشروی از سوی آلمان‌ها در قسمت بالایی راین می‌تواند ارتباطات آنها را قطع کند. مولتکه انتظار داشت که فرانسویان مجبور خواهند شد با راه‌آهن بخش بیشتری از نیروها را در نزدیکی متز و بخش کوچکتری را در استراسبورگ جمع‌آوری نمایند.
ارتش ژرمن‌ها به سه گروه تقسیم شده بود: اولین آنها با استعداد ۶۰٬۰۰۰ نیرو تحت فرماندهی اشتاینمتز و دومی با استعداد ۱۳۰٬۰۰۰ نیرو تحت هدایت پرنس فریدریش کارل فن پروس در اطراف هامبورگ و سومی تحت رهبری ولیعهد (بعدها با عنوان فریدریش سوم (امپراتور آلمان)) با ظرفیت ۱۳۰٬۰۰۰ نیرو پایین‌تر از دو ارتش دیگر در لانداو مستقر می‌شد.
نقشه مولتکه وظایف این سه ارتش را بدین صورت تعیین نمود: ارتش اول که بالاتر از دو ارتش دیگر قرار دارد باید به سوی کرانه رود موز پیشروی کرده و متز را بگیرد در حالیکه ارتش‌های دوم و سوم باید به جلو بتازند؛ ارتش دوم به سوی پونته موسن(Pont-à-Mousson) و ارتش سوم هم به استراسبورگ می‌تاخت. اگر ارتش گل‌ها در برابر ارتش دوم ظاهر گشت، با حمله مستقیم این ارتش و حمله جناحی ارتش سوم یا اول (یا هردو) مواجه می‌شد؛ اگر هم ارتش دشمن در خط مابین سابورگ و لونوی(Lunéville)دیده شد، بازهم از دو جناح توسط ارتش‌های دوم و سوم مورد حمله قرار خواهد گرفت. نیت کلی این بود که نیروی اصلی ارتش فرانسه را با چنین نقشه ای مورد تهاجم قرار داده و آنرا مجبور به چرخش به سوی شمال نمایند و تماسش با پاریس را قطع کنند.
اما نقشه با وقایعی غیرمنتطره نیز مواجه شد. نبرد ورت(Battle of Wörth) زودتر از آنچه مولتکه انتظار داشت به وقوع پیوست و به هدفش که نابودی ارتش مارشال مک ماهون بود نرسید و تنها توانست آنرا با شکست دادن مجبور به عقب‌نشینی شتابزده به سوی شالون(Châlons) کند. هیچ‌یک از تصمیم‌های مولتکه به اندازهٔ و به روشنیِ تصمیمش بر حمله به گراولوت(Gravelotte) بینش و هدف وی را روشن نساخت. دیگر استراتژیست‌ها می‌پنداشتند که در نبرد گراولوت پیروزی استراتژیک حاصل شده و دیگر نیازی به پیروزی تاکتیکی نیست و برای همین مولتکه را به خاطر آخرین حمله اش به گراولوت سرزنش کردند؛ چرا که نتایج ناچیزی با تلفاتی سهمگین نصیب ارتش پروس شدند. اما اکنون فاش شده‌است که حمله به گراولوت دستور پادشاه بوده و مولتکه خود را سرزنش کرد که چرا از نفوذ خود برای لغو این حمله استفاده نکرد.
در نبرد سدان دو ارتش ژرمنی، ارتش فرانسه را که در یکم سپتامبر از چند جهت مورد هجوم قرار داده بودند، محاصره نموده و در دوم سپتامبر آنرا مجبور به تسلیم نمودند. حالا مولتکه به سمت پاریس پیش تاخت تا آنرا محاصره کند. از این زمان به بعد محاسبات اقتصادی، نحوهٔ تفکرِ غالبِ مولتکه شدند، چرا که وی به قدر کافی دور اندیش بود که به خاطر قلت‌ها و کاستی‌هایی که دامنگیر ارتشش شدند، به تلاشی غیرعملی دست نزند. در محاصره متز و پاریس سؤال این بود که در حالی که به محاصره ادامه می‌دهند، چگونه حملات ارتش‌های جدید فرانسه، که بهایی بود که پروسیان برای محاصره پاریس می‌پرداختند، را دفع کنند. محاصره متز در ۲۷ اکتبر با تسلیم مدافعان پایان یافت و در ۲۸ ژانویه یعنی ده روز پس از تشکیل امپراتوری آلمان، آتش‌بس در کاخ ورسای امضا گردید.
سالهای پایانی و مرگ
در اکتبر ۱۸۷۰ حکومت پروس برای پاسداشت خدمات ژنرال نابغه اش در طول جنگ با فرانسه و پیروزی در نبرد سدان، عنوان اشرافی «گراف» (معادل کنت) را بدو بخشید. در ژوئن ۱۸۷۱ با ارتقای مقام به درجه فیلدمارشال و نیز پرداخت پاداش نقدی گزافی بار دیگر از وی تقدیر شد. وی در دیت (پارلمان کنفدراسیون آلمان شمالی از ۱۸۶۷ تا ۱۸۷۱. م) و نیز رایشتاگ (پارلمانی که پس از تشکیل امپراطوری آلمان در ژانویه ۱۸۷۱ تأسیس شد. م) نیز عضویت داشت. به خاطر «دستاوردهای شایسته در راه اتحاد و زایش مجدد سرزمین پدری آلمان» به وی عنوان شهروند افتخاری هامبورگ داده شد.
مولتکه بر تألیف تاریخ رسمی جنگ فرانسه و پروس که بین سالهای ۱۸۷۴ تا ۱۸۸۱ توسط ستاد ارتش آلمان منتشر شد، نظارت داشت. پس از جنگ و تشکیل امپراطوری آلمان، وی به یک قهرمان ملی و شخصیتی سرشناس بدل گشت. بیش از ۵۰ بنای یادبودِ مولتکه توسط حکومت جدید آلمان در سراسر این کشور در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم ساخته شدند؛ برخی از آنها در طول یا پس از جنگ دوم جهانی و به قدرت رسیدن کمونیست‌ها در آلمان شرقی، تخریب شدند اما تعدادی هنوز باقی هستند.
زمانی که مولتکه در ۱۸۸۸ پس از ۶۹ سال خدمت بازنشسته گردید، آلفرد فن والدرزه جایش را گرفت. (برادرزاده اش با عنوان هلموت فون مولتکه معروف به مولتکه جوانتر نیز از ۱۹۰۶ تا ۱۹۱۴ رئیس ستاد ارتش بود) نود اُمین سالروز تولدش در ۲۶ اکتبر ۱۸۹۰ توسط حکومت امپراطوری آلمان تعطیل رسمی اعلام شد. فیلد مارشال هلموت فون مولتکه پس از یک دوره بیماری کوتاه در روز ۲۴ آوریل ۱۸۹۱ در منزلش در برلین در گذشت. برای او تشییع جنازه رسمی اختصاص دادند؛ جایی که دور تا دور تابوتش را قهرمانان نظامی فرا گرفته و هزاران نفر احترام وی را به جا آوردند که از جمله آنها می‌توان به قیصر ویلهلم دوم اشاره نمود؛ صدر اعظم سابق، بیسمارک، در مراسم حضور نیافت. هزاران نظامی با هدایت قیصر جوان، تابوت مولتکه را تا ایستگاه راه‌آهن برلین اسکورت نموده، از آنجا به سیلزیا فرستاده شده و دفن گشت.
میراث وی در مقبره خانواگی اش در کرایساو مدفون شد؛ البته پس از جنگ دوم جهانی که روستای کرایساو با عنوان جدید روستای شیزاوا به لهستان منضم گشت، مورد غارت قرار گرفت. اکنون ردی از دارایی‌ها و وسایل شخصی اش در دست نیست.
تاریخچه ضبط صدا
در ۲۱ اکتبر ۱۸۸۹، ژنرال فیلدمارشال فون مولتکه دو ضبط صوتی با آدلبرت تئودور وانگمن، بومی آلمانی که با توماس ادیسون کار می‌کرد و با گرامافون سیلندر تازه اختراع شده ادیسون به اروپا فرستاده شده بود، ساخت. مولتکه خطی از شکسپیر، پرده ۱، صحنه 3 ("Dein Ohr leih Jedem, Wen'gen deine Stimme" - به هر کسی گوش خود را بدهید، اما به تعداد کمی صدایتان را بدهید) و قطعه ای از "فاوست" گوته را روی دو استوانه مومی ضبط کرد. ضبط‌هایی که تا سال ۱۹۵۷ گم شدند و برای دهه‌ها پس از آن ناپیدا بودند. در ۳۰ ژانویه ۲۰۱۲ آنها در میان تعدادی از موارد بایگانی شده پیداشدند که توسط پارک ملی تاریخی توماس ادیسون رونمایی شد. دو سیلندر ضبط ساخته شده توسط مولتکه تنها صدای ضبط شده شناخته شده از کسی است که در قرن ۱۸ متولد شده‌است.
پانویس
«اردوهای ستادی» اشاره به فرستادن سربازان به محل‌هایی دارد که احتمال وقوع جنگ در آنجا می‌رود؛ هدف این بود که افسران ستاد با طرح‌ریزی‌های عملیاتی از نزدیک آشنا شوند. این نوع از اردوها در نیمه دوم قرن نوزدهم توسط ژنرال مولتکه به شهرت رسیده و فراگیر شدند و از آنجا که تنها مشمول افسران شاغل در ستاد می‌شود، آنرا اردوهای ستادی می‌نامند.
منظور این است که در قرن نوزدهم بر اثر ازدیاد حجم ارتش‌ها، محاصره و دور زدن جناحین یا عقب دشمن با تاکتیک‌های محاصره ای، مؤثرتر از حمله مستقیم(Direct attack) شده‌است.
به عقیده برخی تاریخ نگاران همین ایده انقلابی مبنی بر دادن آزادی عمل به زیردستان در بدو جنگ اول جهانی باعث عدم کنترل کامل ستاد ارتش آلمان بر نیروهایش و متعاقباً شکست در نبرد اول مارن گردید. (رجوع شود به هلموت فون مولتکه(جوانتر) بخش نبرد مارن)
احتمالاً صدراعظم بیسمارک مانع اینکار شده بود چرا که تقریباً در تمامی کتب تاریخ دیپلماسی بدین نکته اشاره شده‌است که بیسمارک به عمد از تحمیل حقارت و شکست سنگین به اتریش پرهیز داشت. هدفش این بود که اولاً از اتریش متحدی رام برای خود ساخته و ثانیاً از اتحاد اتریش مغلوب و فرانسه جلوگیری کند. سیر حوادث از ۱۸۷۱ تا عزل بیسمارک در ۱۸۹۰ و حتی تا جنگ اول جهانی، موفقیت‌آمیز و خردمندانه بودن این تصمیم را نشان می‌دهد.
بیمارستان (ابهام‌زدایی)
بیمارستان ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
شادنشین
شادنشین، روستایی از توابع بخش احمدسرگوراب شهرستان شفت در استان گیلان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان چوبر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۰۹ نفر (۸۴خانوار) بوده‌است.
سیهات
شهر سیهات در استان شرقی در کشور عربستان واقع شده‌است. جمعیت این شهر ۶۶٫۰۳۸ نفر است. اکثر ساکنان آن شیعه هستند
بلفورد، نیوجرسی
بلفورد (به انگلیسی: Belford) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در میدلتاون، نیوجرسی واقع شده‌است. بلفورد ۳٫۴۰۱ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۷۶۸ نفر جمعیت دارد و ۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
بیمارستان باپتیست
بیمارستان باپتیست ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
بدون سوءنیت
بدون سوءنیت فیلمی ۱۱۶ دقیقه‌ای به کارگردانی سیدنی پولاک با بازی پل نیومن، سالی فیلد و باب بالابان محصول سال ۱٩٨۱ است.
بیمارستان سینا (ابهام‌زدایی)
بیمارستان سینا ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
الفانسو لیستا، لیفوگائو
الفانسو لیستا، لیفوگائو (به لاتین: Alfonso Lista, Ifugao) یک سکونتگاه مسکونی در فیلیپین است که در ایفوگائو واقع شده‌است.
خصوصیات
الفانسو لیستا ۳۴۷٫۴۶ کیلومترمربع مساحت و ۲۸٬۴۱۰ نفر جمعیت دارد.
سیب خنده
سیب خنده یک مجموعه تلویزیونی محصول سال ۱۳۷۶ به کارگردانی رضا عطاران و شیرین جاهد، و نویسندگی رضا عطاران، شیرین جاهد، شیما بحرینی، مجید صالحی است که از گروه نوجوان شبکهٔ یک در ۳۵ قسمت پخش شد.
پیوند به بیرون
تماشای کامل ۳۵ قسمت از این مجموعه ی طنز
بیمارستان یادبود باپتیست
بیمارستان یادبود باپتیست ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
بیخود از خود
خلاصه داستان
مرد فوق‌العاده ثروتمندی برای درمان سرطانش تن به پرتودرمانی می‌دهد و این عمل باعث می‌شود که ضمیر ناخودآگاهش در بدن مرد جوان سالمی حلول کند. اما همه چیز آن طور که به نظر می‌رسد نیست، او شروع به کشف راز منشأ این بدن و سازمانی که برای محافظت از علت آن دست به قتل خواهد زد می‌کند.
پرستوی جنگلی
پرستوی جنگلی ، یک گونه کم‌شناخته از پرستوهای خانواده Hirundinidae است که در کامرون، جمهوری کنگو، گینه استوایی، گابن و نیجریه یافت می‌شود. این گونه در گذشته در سردهٔ Petrochelidon، در طبقه چلچله‌های 'slud-nester' قرار می‌گرفت، اما پر و بال، ریخت‌شناسی و رفتار لانه‌سازی آن به خوبی با دیگر دودمان اصلی پرستوها همخوانی نداشت. در نتیجه، و همچنین با استفاده از رویکردهای تبارزایی مولکولی، دی سیلوا و همکاران. (۲۰۱۸) این گونه را در درخت تبارزایی پرستوها، محکم در داخل کلاد «آشیانه گلی»، اما خارج از کلاد مربوط به Petrochelidon قرار دادند. این نتیجه منجر شد تا دی سیلوا و همکاران (۲۰۱۸) به مستندسازی و توصیف رسمی یک دودمان متمایز و در سطح عمومی به پرستوهای بومی منطقه جنگلی گینه پایین در آفریقای مرکزی بپردازند.
لیسم
لیسم، روستایی از توابع بخش احمدسرگوراب شهرستان شفت در استان گیلان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان چوبر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۸۲ نفر (۲۰خانوار) بوده‌است.
نیلی کوچک مرغزار
نیلی کوچک مرغزار نام یک گونه از سرده زیزینا است.
تپه بید سرخ ۲
تپه بید سرخ ۲ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان صحنه، بزرگراه کربلا، محورصحنه کرمانشاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
هرم لایه‌ای
هرم لایه‌ای (به عربی: الهرم المدور) هرمی منسوب به خبا از دودمان سوم مصر باستان است که در گورستان زاویة العریان در مصر قرار دارد.
تاریخچه کاوش‌ها
نخستین کاوش‌های هرم لایه‌ای در سال ۱۸۳۹ و توسط جان شی پرینگ انجام شدند. کارل ریچارد لپسیوس در فهرست خود به این هرم شماره ۱۴ داده است. گستون مسپرو نیز در ۱۸۸۶ ورودی هرم را مورد بررسی و کاوش قرار داد. ژاک دو مورگان ده سال پس از آن، در ۱۸۹۶، به کاوش پرداخت ولی کار را پس از آنکه بالای یکی از پلکان‌ها را پاکسازی کرد، به پایان رساند. الکساندر بارسنتی تلاشی از نو در ۱۹۰۰ آغاز کرد و راهی را پیدا کرد که به دو گالری می‌رسد که یکی از آن‌ها به اتاقی ختم می‌شد. او بی هیچ موفقیتی به کار پایان داد و نتیجه گرفت که سازه هیچ‌گاه مورد استفاده قرار نگرفته بوده است. جرج اندرو رایسنر و کلارنس فیشر نیز به بررسی سازه پرداختند.
این بررسی‌ها به نتایج آنچنانی ختم نشدند و قرار گرفتن سایت در محوطه‌ای نظامی جلوی کاوش‌های بیشتر را گرفته است.
شمشیربازی در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۷۶
شمشیربازی در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۷۶ نام رویداد ورزش شمشیربازی در بازی‌های المپیک تابستانی بود که در سال ۱۹۷۶ برگزار شد.
زاهدان کهنه
زاهدان کهنه، این آثار در ۲۷ کیلومتری شرق زابل، ۷کیلومتری شمال شهرستان زهک در بخش مرکزی زهک و حدود ۹ کیلومتری شمال تپه شهرستان و در روی بلندی واقع شده‌است. جی.پی. تیت انگلیسی بر این باوراست که این خرابه‌ها مربوط به شهر زرنج (زرنک یا زرنگ) می‌باشد که ۴۲۰ سال پیش توسط تیمور لنگ و با توجه به ویرانی بندهای (سدهای) سیستان به این صورت درآمده است.
آرنولد هنری ساویج لندور، جهانگرد باستان‌شناس و جغرافی دان انگلیسی که در سال ۱۹۰۱ به سیستان و بلوچستان سفر کرده‌است، شهر زاهدان کهنه را به لندن شرق تشبیه کرده‌است. در محل زاهدان کهنه و اطراف آن، مجموعه‌ای ازبناهای دوران اسلامی وجود دارد که یکی از این مجموعه‌ها در فاصله ۲۵۰ متری شمال شرقی ارگ زاهدان کهنه قرار دارد. از شهر زاهدان، امروزه فقط برج و باروی آن و قلعه تیمور باقی مانده است. این شهر دارای سه قطعه آبادی بوده که شامل ارگ کهندز، شارستان و ربض است و گرداگرد هرکدام را حصاری به همراه برج‌های تدافعی دربر گرفته و به شکل مستطیل است.
گرینگوی پیر
گرینگوی پیر سرنوشت خیالی امبروز بیرس نویسنده سرشناس آمریکایی را در انقلاب مکزیک می‌باشد. این رمان در سال ۱۹۸۵ توسط کارلوس فوئنتس نگاشته شده‌است. بیرس که در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم با کتاب‌ها و مقالات خود جنجال‌های فراوانی را در آمریکا به پا کرده بود در سال ۱۹۱۳ در سن ۷۱ سالگی به سرزمین مکزیک می‌رود تا به انقلاب بپیوندد اما رد او گم می‌شود و کسی از سرنوشتش با خبر نمی‌گردد. یکی از عوامل فرار بی یرس از آمریکا مشاهده بی عدالتی و بی صداقتی در میان ارباب جراید این کشور است. این رمان همچنین اشاره ای به تهاجم آمریکا به بندر وراکروز مکزیک دارد و از آن انتقاد می‌کند.
این اثر توسط عبدالله کوثری به فارسی برگردانده شده و توسط نشر طرح نو به چاپ رسیده‌است.
هرین خلیفه
هُرّینِ خَلیفه، اِوَتیَّن#لَک
روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کوهدشت در استان لرستان ایران است. مردمان این دیار از تیره دسنن (دسنوند) ایل اِیوت وند(اِوَتیَّن) (اِووَتین دلفان) می‌باشند. عمدهٔ جمعیت روستایی هرین در شهرستان کوهدشت ساکن می‌باشند که تقریباً ۳۵۰۰ نفر جمعیت دارند. روستایی هرین در دامنه کوه چنگری واقع است که ارتفاع آن از سطح دریا در مرتفع‌ترین نقطه آن غار تکه و مخروبه‌های قلعه چنگری متعلق به خورشید شاه، ۱۷۶۰ متر از سطح دریا می‌باشد.
جمعیت
این روستا در دهستان کوه دشت شمالی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۲۹ نفر (۸۱خانوار) بوده‌است.
زرین‌پال
زرین‌پال یا زرین‌پل یک شرکت ایرانی است که از سال ۱۳۸۹ توسط ۲ برادر به نام‌های علی و مصطفی امیری بنیان‌گذاری شد و در زمینه ارائهٔ زیرساخت‌های پرداخت برای فعالین حوزهٔ تجارت الکترونیکی و تسهیل انتقال وجوه به صورت الکترونیکی فعالیت می‌کند. زرین‌پال از جمله اولین شرکت‌هایی است که موفق به اخذ تاییدیهٔ پرداخت‌یاری از شاپرک گردید. زرین‌پال امکان خرید بر بستر اینترنت و به صورت آنی ممکن می‌سازد و امروزه بیش از یک‌میلیون کاربر از خدمات آن استفاده می‌نمایند.
خدمات
درگاه پرداخت اینترنتی، از خدمات زرین‌پال به‌شمار می‌رود که جهت بهبود فرایند مالی مشاغل خرد و کلان، به واسطهٔ فروش محصولاتشان در مقایسه با دیگر روش‌ها نظیر پرداخت در محل تعبیه شده‌است. از مهم‌ترین ویژگی‌های درگاه پرداخت زرین‌پال، قابلیت مسیردهی هوشمند مشتریان به سریع‌ترین درگاه پرداخت با بیش‌ترین نرخ تراکنش موفق است. درگاه پرداخت اینترنتی از قابلیت اتصال همزمان به درگاه‌های متنوع و معتبر شاپرکی (PSPها) برخوردار است. به این صورت‌که کاربران را به سریع‌ترین و مطمئن‌ترین درگاه بانکی منتقل می‌کند و باعث افزایش درصد تراکنش‌های موفق می‌شود.
از دیگر سرویس‌های زرین‌پال می‌توان به زرین‌کارت اشاره نمود. زرین‌کارت یک کارت بانکی عضو شبکهٔ شتاب است که به یک حساب بانکی متصل تعلق دارد. از مهم‌ترین ویژگی‌های زرین‌کارت این است که به‌واسطهٔ کارمزد پایین‌تر و تسویه‌حساب سریع‌تر، به کنترل سرمایه‌های در حال گردش و تسریع فرآیندهای مالی کسب و کارها کمک می‌کند.
زرین‌پال از هر تراکنش بین یک تا سه درصد کارمزد کسر می‌کند و تسویه حساب در زرین‌پال بر خلاف درگاه‌های پرداخت دیگر به صورت روزانه نیست و بنابر آنچه خود اظهار داشته، گاهی تا یک هفته زمان می‌برد.
سانتروزوم
سانتروزوم یا سنتروزوم یا میان‌تن، نام یک اندامک در یاختهٔ جانوری است که به عنوان مرکز ساماندهی ریزلوله (MTOC)، چرخه سلولی را هماهنگ می‌کند. سنتروزوم از دو سانتریول عمود بر هم ساخته شده است که با توده بی شکلی از ماده ای متراکم احاطه می شوند که "ماده دور سانتریول" (PCM) نامیده می شود.
سانتروزوم در سال ۱۸۸۳ به وسیله ادوارد فن‌بندن دانشمند بلژیکی یافته شد و در سال ۱۸۸۸ به وسیله تئودور بووری، دانشمند آلمانی توصیف گردید. این اندامک در قارچ‌ها یافت نمی‌شود و آنها اندامک‌های دیگری به عنوان مرکز ساماندهی ریزلوله دارند. اگرچه نقش سانتروزوم‌ها در میتوز بسیار کلیدی است، با این حال این اندامک در حالت معمولی، زیاد ضروری نیست.
سانتروزوم در گیاهان
برخلاف تصور عمومی که سانتروزوم ها را با سانتریول ها برابر می دانند، در واقعیت این تصور اشتباه است و نباید این دو را با هم برابر و یکی بدانیم. در واقع سانتروزوم های اغلب گیاهان سانتریول ندارند.
پیر ترودو
جوزف فیلیپ پیر ایوس الیوت ترودو (زادهٔ  – درگذشته ) پانزدهمین نخست‌وزیر کانادا بود که از ۲۰ آوریل ۱۹۶۸ تا ۳ ژوئن ۱۹۷۹ و سپس از ۳ مارس ۱۹۸۰ تا ۳۰ ژوئن ۱۹۸۴ در این سِمَت باقی ماند.
زندگی‌نامه
او که نویسنده، استاد دانشگاه و کنشگر سیاسی بود از همان آغاز مطرح شدن در دنیای سیاست شخصیتی کاریزماتیک به‌شمار می‌رفت که فضای سیاسی کانادا را به تسخیر خود درآورده بود.
یکی از زندگی‌نامههای او با این جمله آغاز می‌شود: «او هنوز ما را در تسخیر خود دارد». ستایش‌کنندگان او نیروی فکری ترودو را می‌ستایند. فراست سیاسی او در حفظ اتحاد ملی و اعمال منشور حقوق و آزادی‌ها نیز ستوده می‌شود. مخالفان او، وی را به علت تکبر و نخوت، سیاست‌های اقتصادی که موجب افزایش بدهی‌های ملی شد و سیاست‌های او در مورد استان‌های غربی کانادا متهم می‌کنند؛ ولی تقریباً همه هم‌عقیده هستند که ترودو کانادا را به مرحلهٔ تازه‌ای از زندگی سیاسی راهنمایی کرد.
ترودو در حساس‌ترین دوره‌ها نخست‌وزیر کانادا بود و معمولاً مرکز جنجال‌های بسیاری بود. او به زرق و برق و کارهای عجیب و غریب شناخته می‌شد. در مجلس عوام دمپایی می‌پوشید با شخصیت‌های مشهور رابطهٔ عاشقانه داشت و از الفاظ بد برای توهین به مخالفانش استفاده می‌کرد.
او یک بار در ۷ مه ۱۹۷۷ پشت سر ملکه الیزابت دوم حرکت پیروئت باله را انجام داد. به عنوان نخست‌وزیر او بود که انتقال قانون‌گذاری کانادا را از دست مجلس بریتانیا به مجلس کانادا داد و منشور حقوق و آزادی‌ها را تصویب و عملی کرد.
وی پدر جاستین ترودو است.
بین (ابهام‌زدایی)
بین ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
فرمول شیمیایی
فرمول شیمیایی یک راه برای بیان اطلاعات مربوط به اتم‌های تشکیل دهنده یک ترکیب شیمیایی خاص است؛ این دسته از فرمول‌ها به‌طور اختصار از مواد شیمیایی، تعداد آنها در فضای اتمی-ملکولی مطرح می‌شود.
با تکیه بر فرمول تجربی به تنهایی، یک مولکول متان برای مثال ممکن است شامل یک کربن و چهار هیدروژن یا دو کربن و هشت هیدروژن یاهر مضربی از CH۴ باشد. آب، با فرمول شیمیایی اکسیژن است. ما باید فرمول مولکولی یعنی: فرمولی که شمار واقعی هر نوع اتم را در یک مولکول نشان دهد را نیز باید پیدا کنیم. برای پیدا کردن فرمول مولکولی باید وزن مولکولی را تعیین کنیم، امروزه وزن مولکولی را با طیف‌سنجی جرمی که به‌طور مطمئن مقدار دقیق آن را به دست می‌دهد اندازه می‌گیرند برای مثال پروپان دارای فرمول تجربیC4H12 است برای آن وزن مولکولی ۷۸۰ به دست می‌آید که نشان می‌دهد از میان فرمول‌های مولکولی ممکن فرمول صحیح باید C۲H۶ باشد. تعریف کلی
ترکیب اتمی یک ماده خالص با فرمول شیمیایی مشخص می‌شود. دریک فرمول، نمادهای شیمیایی برای نشان دادن انواع اتم‌های موجود در آن ماده و زیروندها برای مشخص کردن تعداد نسبی هرنوع از اتم‌ها به کار می‌رود. به این ترتیب اگر نمادی زیروند نداشته باشد، به این معنی است که تعداد آن یک است. فرمول شیمیایی و ترکیب یک مولکول
در مولکول‌های عناصر، همه اتم‌ها یکسان‌اند. تعدادی از عناصر در طبیعت به صورت مولکول‌های دو اتمی هستند. در این مولکول‌ها دو اتم به یکدیگر متصل شده‌اند. عناصری که به صورت مولکول‌های دو اتمی هستند عبارتند از: I2 و Br2 و Cl2 و F2 و O2 و N2 و H2
به‌خاطر داشتن این نکته مهم است که این عناصر به این صورت وجود دارند، زیرا خواص شیمیایی و فیزیکی آن‌ها منعکس‌کننده ساختار مولکولی آنهاست. مولکول بعضی از عناصر بیشتر از دو اتم دارد؛ مثلاً مولکول گوگرد شامل هشت اتم و فرمول مولکولی آن S8 است فرمول مولکولی یک مولکول فسفر P4 است.
مولکول‌های مواد مرکب از دو یا چند عنصر ساخته شده‌اند. بعضی از این مولکول‌ها دو اتمی هستند مانند H, Cl و No. مولکول‌های مواد مرکب دیگر پیچیده‌ترند. فرمول مولکولی یک ماده مرکب تنها عده و نوع اتم‌های موجود در یک مولکول ماده مرکب را نشان می‌دهد. این فرمول به ما نمی‌گوید که این اتم‌ها چگونه به یکدیگر متصل شده‌اند؛ مثلاً فرمول NH3 تنها نشان می‌دهد که مولکول آمونیاک سه اتم هیدروژن و یک اتم نیتروژن دارد، اما فرمول ساختاری مولکول آمونیاک نشان می‌دهد که این اتم‌ها چگونه به یکدیگر متصل شده‌اند.
در فرمول ساختاری برای نشان دادن هر اتم نماد جداگانه‌ای بکار می‌رود و خطها چگونگی اتصال این اتم‌ها را مشخص می‌کنند. توجه داشته باشید که حتی فرمول ساختاری کمبودی دارد یعنی آرایش فضایی اتم‌های یک مولکول را نشان نمی‌دهد.
کلراید از تعداد زیادی از این یون ‌ها ساخته شده که با جاذبه‌های مثبت - منفی به هم پیوسته‌اند. در این بلور به ازای هر یون کلرید، Cl-، یک یون سدیم Na+ وجود دارد و فرمول آن NaCl است. این فرمول مبین یک مولکول نیست و نشان نمی‌دهد که این یون‌ها به صورت زوج هستند، چون نمی‌توان هیچ یونی را در بلور در نظر گرفت که به‌طور انحصاری متعلق به یون دیگر باشد؛ بنابراین این فرمول ساده‌ترین نسبت یونهایی را نشان می‌دهد که برای تولید بلور سدیم کلراید لازم است. پس فرمول‌های مواد مرکب یونی از فرمول یون‌های آن مواد به دست می‌آیند؛ مثلاً فرمول باریم کلراید از فرمول یون باریم Ba2+ و فرمول یون کلرید Cl- حاصل می‌شود. چون یک بلور از لحاظ الکتریکی خنثی است، بار کلی همه یون‌های مثبت باید برابر با بارکلی همه یون‌های منفی باشد؛ بنابراین در باریم کلرید، باید به ازای هر یون باریم دو یون کلرید وجود داشته باشد.. یعنی: Bacl2. فرمول مولکولی شکل‌های دیگر عناصر
بعضی از عناصر و مواد به شکل‌هایی وجود دارند که نه مولکولی و نه یونی است. در الماس، تعداد زیادی اتم‌های کربن در یک الگوی بلوری سه بعدی با شبکه‌ای از پیوندهای مشابه با پیوندهایی که در مولکول‌ها یافت می‌شوند، به هم متصل شده‌اند. در واقع، کل بلور الماس را می‌توان به‌صورت مولکول غول‌پیکر در نظر گرفت. بعضی از مواد مرکب مثلاً سیلیسیم دی‌اکسید SiO2، شکل‌هایی مشابه با الماس دارند. فلزات، ساختارهایی دارند که در آن‌ها تعداد زیادی اتم با پیوندهایی به نام پیوندهای فلزی به هم متصل شده‌اند. این‌گونه شکل‌های دیگر مواد دارای ساختارهای پیچیده‌تری هستند. در فرمول آنها، زیروند اتم‌ها، ساده‌ترین عدد صحیحی است که نسبت درست اتم‌های موجود در ماده مورد نظر را به‌دست می‌دهد. فرمول تجربی یا خام
شروره
شهر شروره در استان نجران در کشور عربستان واقع شده‌است. جمعیت این شهر ۶۵٫۱۸۵ نفر است. ساكنان آن قبيلت صيعر
سانیانو
سانیانو (به ایتالیایی: Sangano) یک کومونه در ایتالیا است که در استان تورین واقع شده‌است.
خصوصیات
سانیانو ۶٫۷ کیلومترمربع مساحت و ۳٬۷۷۷ نفر جمعیت دارد و ۳۴۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
گلادیاتور (ابهام‌زدایی)
گلادیاتور به مبارز مسلحی گفته می‌شد که به مبارزه با دیگر گلادیاتورها، حیوانات وحشی و جنایتکاران محکوم به مرگ می‌پرداخت.
لایوش کمتیو
لایوش کمتیو ژیمناست زادهٔ March 22, 1884 میلادی اهل کشور مجارستان است.
مهدی بلیغ
سید مهدی بلیغ (زادهٔ شهریار – درگذشتهٔ در تهران) مشهور به آرسن لوپن ایران، یک دزد و خلاف‌کار ایرانی بود که بیشتر کارهای غیرقانونی خود را در دهه‌های ۳۰ و ۴۰ خورشیدی انجام داد. او در یکی از این کلاهبرداری‌های هوشمندانه خود کاخ دادگستری تهران را به عنوان یک هتل زیبا به دو تاجر عرب به صورت غیرقانونی فروخت. مهدی بلیغ که به علت قتل عمد در زندان بود بعد از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران از زندان آزاد شد. اما مدت کوتاهی پس از آن به دلیل اعتیاد و همراه داشتن مواد مخدر دوباره دستگیر و به دستور صادق خلخالی تیرباران شد.
زندگی
مهدی بلیغ در سال ۱۳۲۷ مهدی نظری و هوشنگ مجتبایی سه دزد با سابقه و تیزهوش بودند که تصمیم گرفتند با هم متحد شده و یک باند سرقت تشکیل بدهند. آن‌ها با هم پیمان بستند اگر هرکدام به چنگ پلیس افتادند دیگری برای رهایی او تلاش کند. در این میان کسی که بیش از دو تن دیگر به این عهد و پیمان، دل بست و وفادار ماند مهدی بلیغ بود که زودتر از آن دو هم گرفتار شد. بلیغ پس از اینکه دستگیر شد چون تحمل زندان را نداشت برای برادرش نامه‌ای نوشت و از او خواست تا به سراغ دو همدستش برود و از آنان برای آزادی خود درخواست یاری و کمک کند. اما پس از مدت کوتاهی متوجه شد که دو همدستش نه تنها به یاری او نخواهند آمد بلکه در غیاب او همسرش را نیز فریب داده‌اند. از این رو بی‌قراری او برای رهایی از زندان و گرفتن انتقام بیشتر شد و بالاخره روزی که حکم آزادی را گرفت نقشه‌ای ماهرانه کشید تا از دو یار بی‌وفا و خیانتکارش انتقام بگیرد.
مهدی بلیغ برای اجرای نقشه‌اش در نخستین اقدام خانه‌ای را در منطقه قلهک اجاره کرد و پس از آن شروع به جستجو برای یافتن مهدی نظری و هوشنگ مجتبایی کرد. در این جستجوها بود که او متوجه شد هوشنگ از کشور به فرانسه فرار کرده‌است. بنابراین همه تلاش خود را برای یافتن مهدی نظری آغاز کرد. در کنار این جستجوها مهدی بلیغ لحظه‌ای آرام و قرار نداشت به دزدی‌ها و شرارت‌های خود ادامه می‌داد. در این هنگام با مردی ایتالیایی به نام "آلبرت" آشنا شد. آلبرت نیز مردی خلافکار بود. این دوستی تازه برای مهدی بلیغ باعث شد تا او با دامنه و قدرتی بیشتر به کارهای خلاف خود ادامه دهد.
مهدی بلیغ با این بهانه که نقشه يک دزدی بزرگ را کشيده و می‌خواهد اینکار را با همکاری مهدی نظری انجام دهد او را به خانه‌ای اجاره‌ای کشاند و او را در زیرزمین آن خانه کشت. وی به همین اتهام در سال ۱۳۳۷ در شعبه دوم دیوان‌عالی جنایی محاکمه، و به حبس ابد محکوم شد. او در این دادگاه به دوازده فقره بزه از جمله قتل مهدی نظری محاکمه شد. اما از یازده اتهام تبرئه شد و تنها به جرم قتل حبس ابد گرفت. اما در زندان هم دست از کلاهبرداری برنداشت و تلویزیون زندان را به قیمت ۱۰۰ تومان به یک زندانی فروخت. مهدی بلیغ وقت آزاد خود را به مطالعه قوانین قضایی و دادرسی می‌گذراند. برای همین به مسائل حقوقی آشنا بود و به زندانیان مشاوره می‌داد. او هنگامی که در زندان قصر بود خود را بالاتر از زندانیان عادی می‌دید و تلاش می‌کرد با زندانی‌های سیاسی و جرائم مهم، همنشین باشد.
ماجرای فروختن کاخ دادگستری
مهدی بلیغ با کلاهبرداری‌های کوچک روزگار می‌گذراند. تا اینکه یک روز طعمه بزرگ‌ترین کلاهبرداری خود را در جلوی در سفارت انگلیس شکار کرد؛ دو تاجر عرب (البته برخی گفته‌اند دو تاجر آمریکایی) که به دنبال خرید یک هتل در ایران بودند. او آن‌ها را به دفترش که در خیابان گیشا بود دعوت کرد و در آنجا به آن‌ها پیشنهاد خرید یک ساختمان بزرگ و زیبا را به قیمت بسیار مناسب داد. این ساختمان، کاخ دادگستری بود که در خیابان خیام قرار داشت و هنوز هم به عنوان ساختمان دادگستری از آن استفاده می‌شود. قرار بازدید از کاخ برای فردای آن روز گذاشته شد و همان روز عصر به آنجا رفت و با تطمیع اتاق‌دار وزیر وقت دادگستری، دفتر کار وزیر را برای مدت یک‌ساعت اجاره کرد.
اعدام
بلیغ به جرم قتل زندانی بود تا اینکه پس از پیروزی انقلاب ابتدا آزاد و ساکن خیابان امیریه جنوبی تهران شد. اما بیکاری و بی‌پولی او را اذیت می‌کرد. سپس او را به جرم حمل ۵ کیلوگرم تریاک در زیر پل سیدخندان دستگیر کردند و یکی از افسران آگاهی در حین بازجویی او را شناخت. دوباره به اتهام اعتیاد و به همراه داشتن مواد مخدر دستگیر و توسط صادق خلخالی سحرگاه ۲۰ فروردین ۱۳۶۰ به همراه ۶ تن دیگر در خیابان ناصرخسرو تهران تیرباران شد.
فرهنگ عامه
مسعود کیمیایی در سال ۱۴۰۰ فیلمی در مورد زندگی وی به نام خائن‌کشی ساخت. داستان فیلم دربارۀ گروهی است که می‌خواهند از بانک ملی دزدی کنند. مهدی، شاهرخ، گیو، اطلس و دیگرانی دزدان ظاهری بانک هستند. اما این پول را برای قرضه ملی دکتر مصدق می‌خواهند. دکتر مصدق بر سر این مسئله اصرار می‌ورزد که نفت ایران باید ملی شود. از سویی سرکردهٔ این گروه دلباخته زنی است اما در درگیری‌هایی که در جلوی بانک با پلیس بالا می‌گیرد او تیر می‌خورد و باقی فرار می‌کنند و … در این فیلم قسمتی از زندگی مهدی بلیغ سارق و کلاهبردار ایرانی به تصویر کشیده می‌شود و همچنین گذری هم به ماجرای ملی شدن نفت و ماجراهای آن می‌زند.
رنج (فیلم)
رنج فیلمی درام به کارگردانی پل شریدر با بازی نیک نولتی محصول سال ۱۹۹۷ کشور ایالات متحده آمریکا است.
بین‌المللی (ابهام‌زدایی)
بین‌المللی ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
بی‌نقص
بی‌نقص ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
کرندون لیک، نیوجرسی
کرندون لیک (به انگلیسی: Crandon Lakes) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در همپتون، نیوجرسی واقع شده‌است. کرندون لیک ۶٫۹۲۸ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۱۷۸ نفر جمعیت دارد و ۲۶۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
بینگو (ابهام‌زدایی)
بینگو ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
سامانه روی تراشه‌های اپل
سامانه روی تراشه‌های اپل خانواده‌ای از سامانه روی تراشه‌های ساخت شرکت اپل است که در آی‌فون، آی‌پد، آی‌پاد و اپل تی‌وی به‌کار می‌رود. در این خانواده، شرکت اپل پردازنده بر اساس معماری آرم، یک واحد پردازش گرافیکی، کش و برخی الزامات دیگر الکترونیکی را در یک پکیج فیزیکی یکپارچه می‌کند. پس از طراحی فوق توسط شرکت اپل، برخی شرکت‌ها نظیر سامسونگ آن را تولید می‌کند.
زمین‌لرزه ۱۹۰۰ ژاپن
زمین‌لرزه ژاپن  در تاریخ میلادی، برابر با ، ساعت ۱۷:۲۳:۰۰ به زمان یوتی‌سی در ژاپن رخ داد. ژرفای این زلزله ۵ کیلومتر بود. بزرگی آن ۷ در مقیاس بزرگای سازمان هواشناسی ژاپن (Mj) اعلام شده‌است. زمین‌لرزه به وقت محلی در روز شنبه، ساعت ۲ روی داده و منطقه زمانی آن یوتی‌سی +۹ بوده‌است.
محرمان
محرمان، روستایی از توابع بخش احمدسرگوراب شهرستان شفت در استان گیلان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان چوبر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۹۳ نفر (۶۹خانوار) بوده‌است.
ولیلا
ولیلا، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان سوادکوه در استان مازندران ایران است. درباور برخی افراد ریشه نام ولیلا برمی گردد به اولین ساکنان این روستا یعنی مرد و زنی به نام‌های ولی و لیلا و به مرور زمان نام ولیلا به وجود آمده. همچنین ولیلا زادگاه سردار شهید جاویدالاثر محمد عباسی می‌باشد. از جمله مشاهیر این روستا نویسنده مرحوم منصور هدایتی می‌باشد. از جاذبه‌های اصلی روستای علاوه بر جنگل‌های زیبای هیرکانی و آبشار ولیلا می‌توان از امامزاده یحیی نام برد که با دشت وسیعی از گل نرگس شاخه تاج زرین و شهلا احاطه شده‌است. شغل اغلب مردم شامل دامداری سنتی باغداری و زنبورداری می‌باشد. این روستا را می‌توان شبه جزیره ای جادویی در جنگل‌های انبوه هیرکانی توصیف نمود. ولیلا دارای برق گاز و خطوط ارتباطی تلفن همراه راه آسفالته می‌باشد در خصوص اب آشامیدنی علی‌رغم داشتن منابع غنی آبی در اکناف روستا، به دلیل نبود سرمایه‌گذاری جهت انتقال اب در ایام تابستان دارای مضیقه و کم ابی می‌باشد. همچنین این روستا داری شورای اسلامی و دهیاری و پایگاه بسیج می‌باشد. روستاهای همجوار ولیلا شامل اتو، لاجیم، ززول و لولاک و سوخته سرا می‌باشند. فاصله ولیلا تا شهر زیر اب ۲۰ کیلومتر می‌باشد. در سالهای اخیر این روستا با پدیده مهاجرت معکوس روبرو شده‌است و فرزندان بومیان مهاجر به شهر و عده ای غیر بومی اقدام به ساخت و ساز در این روستا نموده‌اند. همچنین نود و نه درصد افراد زیر چهل سال در این روستا با سواد می‌باشند. از جمله دشت‌ها و مراتع روستای ولیلا می‌توان از گتشت؛ لیفارو؛ کاله؛ نرگس جار؛ گردکتی؛ لولاک نسوم و ریکو و… نام برد.
جمعیت
این روستا در دهستان کسلیان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۷ نفر (۲۲خانوار) بوده‌است که تعدادی از ویلا داران آنجا اصفهانی و تهرانی هستند. جمعیت فعلی روستا ۴۶ خانوار بوده و بیش از۱۰۰ نفر می‌باشد و در ایام تعطیلات و پایان هفته‌ها این جمعیت به حتی دو برابر این تعداد می‌رسد.
الکل
در شیمی به هر ترکیب شیمیایی که یک گروهِ هیدرکسیل (-OH) متصل به کربن یک آلکیل داشته‌باشد، الکل گویند. فرمول کلی یک الکل سادهٔ غیر حلقه‌ای CnH2n+1OH است. در شیمی الکل‌ها در شمار گروه مهمی از ترکیب‌های شیمیایی هستند و در واکنش‌های گسترده‌ای شرکت می‌کنند و بسیاری از ترکیب‌های شیمیایی از آن‌ها به دست می‌آیند، به‌طوری در کتاب شیمی آلی موریسن و بوید آمده‌است که اگر به شیمی‌دانی بگویند او را با ده ترکیب شیمیایی در یک جزیره تنها خواهند گذاشت الکل یکی از آن‌ها خواهدبود. بیشتر خانواده‌های الکل پسوند (ول) می‌گیرند مانند بوتانول، اتانول
به‌طور کلی، زمانی که نام الکل به تنهایی به کار می‌رود، معمولاً منظور اتانول است که همان الکل گرفته‌شده از جو یا عرق یا همان مشروبات الکلی می‌باشد. اتانول مایعی بی‌رنگ و فرار وبا بویی بسیار تند است که از تخمیر شکرها به دست می‌آید. همچنین گاه به هر گونه نوشیدنی که الکل داشته‌باشد، الکل می‌گویند. هزاران سال است که معمولاً الکل به عنوان یکی از عامل‌های اعتیادآور به‌شمار می‌آید.
الکل‌های دیگر بیشتر با صفت‌های مشخص‌کنندهٔ ویژهٔ خود می‌آیند مانند الکل چوب (که همان متانول است) یا ایزوپروپیل الکل. پسوند «ول» نیز در پایان نام شیمیایی همهٔ الکل‌ها می‌آید. با فرمول شیمیایی C2H5OH
تاریخچه
تقطیر الکل از اوایل قرن هشتم برای شیمی دانان اسلامی شناخته شده بود. شیمیدان عرب، الکندی، به روشنی تقطیر شراب را در رساله ای با عنوان «کتاب شیمی عطر و تقطیر» توصیف کرد.الکندی زبان یونانی و پهلوی(پارسی میانه ساسانی) می‌دانست و از دانش ایرانیان و یونانیان نیز بهره برده بود.
الکل را زکریای رازی پزشک ایرانی به عنوان یک ترکیب شیمیایی کشف کرد. کشف این ماده دستاوردی بزرگ بود و به پیشرفت در صنعت بسیار کمک کرد. فرانسوی‌ها بعداً این ماده را "دو لَلکول" (De l'alcool) نامیدند. انگلیسی‌ها نیز در ابتدا به این ماده آلکوهیل (Alcohil) نامیدند که بعدها به صورت الکوهول رسمیت پیدا کرد (Alcohol).
ساختار و دسته‌بندی
الکل‌ها بسته به نوع کربن که به گروه OH- پیوند دارد، به سه دسته نوع اول، نوع دوم یا نوع سوم طبقه‌بندی می‌شوند:
نقطه جوش و انجماد
الکل‌ها در میان هیدروکربن‌های هم وزن خود دمای جوش بالاتری دارند که آن را می‌توان به پیوند هیدروژنی الکل‌ها دانست.
حلالیت
با توجه به این که پیوند بین الکل‌ها مانند آب، پیوند هیدروژنی است به هر اندازه‌ای در آب حل می‌شود. همچنین با توجه به این که الکل‌ها از یک سو بخشی آلی داشته و از سوی دیگر گروه هیدروکسیل دارند بسیاری از مواد آلی را نیز حل می‌کنند. دومین حلال بعد از آب است که برخی از مواد شیمیایی در آن حل می‌کنند.
سم‌شناسی
الکل‌ها بیشتر بویی تند و زننده دارند و اتانول از دوران پیش از تاریخ به دلیل‌های گوناگون بهداشتی، رژیمی، مذهبی و تفریحی به عنوان نوشیدنی الکلی به کار می‌رفته‌است. اندازه‌های بیشتر آن سبب مستی شده و در مقدارهای بیشتر می‌تواند به اختلالات تنفسی و حتی مرگ نیز بینجامد.
الکل‌های دیگر سمی‌تر از اتانول هستند، که این نیز بیشتر به دلیل نیاز به زمان بیشتر برای تغییر در فرایند سوخت و ساز است و حتی گاه در فرایندهای دگرگشت (متابولیسم) ماده‌هایی سمی می‌سازند. برای نمونه متانول، که همان الکل چوب است، به وسیلهٔ آنزیم‌ها در جگر اکسایش می‌یابد و مادهٔ سمی فرمالدهید تولید می‌کند که می‌تواند سبب کوری یا مرگ شود.
یکی از راه‌های کارا در پیشگیری از سمیت فرمالدهید، فراهم آوردن اتانول در کنار آن است چون آنزیم‌های هیدروژن‌زدایی که از متانول فرمالدهید می‌دهند بر اتانول اثر بیشتری دارند، بدین گونه از پیوند و عمل بر روی متانول پیشگیری می‌کند. در این زمان متانول باقی‌مانده وقت دفع از راه کلیه‌ها را پیدا کرده و فرمالدهید باقی‌مانده نیز به فرمیک اسید تبدیل می‌شود.
روش‌های فرآوری صنعتی الکل‌ها
از میان روش‌های صنعتی الکل می‌توان راه‌های زیر را نام برد:
علاوه بر این سه روش اصلی، روش‌های دیگری نیز با کاربرد محدود وجود دارند. به‌عنوان مثال، متانول از هیدروژن‌دار کردن کاتالیزوری مونوکسید کربن بدست می‌آید. مخلوط هیدروژن و مونوکسید کربن با نسبت ضروری، از واکنش آب با متان، آلکان‌های دیگر، یا زغال سنگ در دمای بالا بدست می‌آید.
کاربردها
برخی از کاربردهای الکل:
پروتون‌زدایی
الکل‌ها نمی‌توانند در حضور بازهای بسیار قوی به سان یک اسید عمل کنند و تشکیل یون کوکوکسی دهند. برای نمونه در واکنش سدیم هیدروکسید و اتانول، سدیم هیدروژنِ مثبت (پروتون) الکل شده و سدیم به دست می‌دهد.
هیدروژن‌زدایی
از راه هیدروژن‌زدایی الکل‌ها می‌توان الکن به دست آورد.
واکنش‌های هسته‌دوستی
گروه هیدروکسیل الکل یک گروه ترک‌کنندهٔ خوب است و سبب می‌شود که الکل‌ها بتوانند در واکنش‌های هسته‌دوستی شرکت جویند.
استری شدن
الکل با اسیدهای آلی در محیط اسیدی به آهستگی تشکیل استر می‌دهد. مفهوم استری شدن (Esterification) واکنش یک الکل با اسید کربوکسیلیک (اسید آلی) را که منجر به تولید ترکیبی به نام استر می‌شود، استری شدن می‌نامند. واکنش استری شدن، واکنشی است تعادلی که در حضور مقادیر کم اسیدهای معدنی انجام می‌شود و با تولید آب همراه است. خواص استرها استرها ترکیبهایی با فرمول کلیR-CO-OR می‌باشند. استر، بمعنی اتر اسید است که گاهی به جای آن واژه اتوسل بمعنی نمک فرار را بکار می‌برند. استرها غالباً فرار و معطرند و بوی خوشایند بسیاری از گلها و میوه‌ها، بعلت وجود استر در آنهاست؛ مثلاً استات ایزوپنتیل، بوی موز و والرات ایزوپنتیل، بوی سیب دارد. بوی بد کره فاسد (کره ترش شده) بعلت وجود اسیدبوتیریک در آن است. از واکنش این اسید با اتیل الکل، استر بوتانات اتیل بدست می‌آید که دارای مزه و طعم خوشایند آناناس است.
اکسایش
الکل‌های نوع اول می‌توانند در واکنش‌های اکسایش تبدیل به آلدهید و پس از آن تبدیل به کربوکسیلیک اسید شوند هرچند که الکل‌های نوع دوم در واکنش‌های اکسایش تنها تبدیل به کتون می‌شوند ولی الکل‌های نوع سوم در واکنش‌های اکسایش شرکت نمی‌کنند.
الکل‌های نوع اول می‌توانند بدون واسطه نیز به روش‌های زیر به کربوکسیلیک اسیدها تبدیل شوند:
یک الکل با دو عامل مجاور می‌تواند در مجاورت سدیم پراکسید(NaIO4) یا سرب تترااستات (Pb(OAc)4) پیوند کربنش گسسته‌شده و به دو کربوکسیلیک اسید تبدیل شود.