cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تقی مدرسی
دانشگاه و انتشار یکلیا و تنهایی او
پس از اتمام دوره دبیرستان وارد دانشکده پزشکی شد و همزمان برای کمک به مخارج تحصیل در بانک ملی تهران نیز کار می‌کرد. در سال ۱۳۳۳ رمان یکلیا و تنهایی او را نوشت و با کمک ابوالحسن نجفی توانست آن را منتشر کند. این رمان در سال ۱۳۳۵ از سوی مجله سخن به عنوان کتاب برگزیده سال انتخاب شد. این کتاب با نگاه و استناد به شخصیت و داستان‌های عهد عتیق نوشته شد و مدرسی در آن ارجاعات فراوانی به کتاب مقدس داده است. این رمان در واقع واگویه سرخوردگی‌های شخصی و سیاسی پس از کودتای ۲۸ مرداد است. تقی مدرسی در گفتگویی با علی دهباشی چنین عنوان کرد که فکر نوشتن یکلیا بعد از کودتای ۱۳۳۲ به سرم افتاد. زبان توصیفی، محکم و زیبا و نیز روایتی منظم و منسجم رمان باعث شهرت نویسنده‌اش می‌شود و نامش را به عنوان داستان‌نویس تثبیت می‌کند. این رمان یکی از اولین تجربه‌ها در استفاده از اسطوره‌های غیربومی در زیرساخت روایی یک اثر داستانی ایرانی است. در سال ۱۳۳۷ مدرسی با همکاری ابوالحسن نجفی، عبدالحسین آل‌رسول، محمود کیانوش، بهرام صادقی و سیروس پرهام مجله صدف را منتشر می‌کند. مدرسی به منظور مطالعه مراسم زار جهت استفاده در پایان‌نامه دکتری به جنوب ایران سفر می‌کند و با تکمیل این مطالعات در سال ۱۳۳۸ تحصیلاتش را در رشته پزشکی به اتمام می‌رساند.
مهاجرت به آمریکا
وی در سال ۱۳۳۸ به ایالات متحده آمریکا رفت و دو سال بعد به عنوان رزیدنتی در رشته روان‌پزشکی دانشکده پزشکی دانشگاه دوک شهر دورهام کارولینای شمالی دست یافت. سیدمحمدتقی مدرسی روحانی در سال ۱۳۴۱ داستان کوتاهش با نام (یک شب بارانی) را منتشر کرددر سال۱۳۴۲ با آن تایلر ازدواج نمود و در سال ۱۳۴۳ نیز در رشته روان‌پزشکی نوزادان و کودکان با درجه ممتاز از دانشگاه مک‌گیل مونترال کانادا فارغ‌التحصیل شد. مدرسی در سال ۱۹۶۷ به استخدام دانشکده روانپزشکی دانشگاه مریلند در می‌آید. در همین دانشگاه بود که در سال ۱۹۸۲ مرکز تحقیقات نوزادان را بنیاد نهاد. مدرسی در سال ۱۳۴۳ با آن تایلر رمان‌نویس آمریکایی ازدواج کرد که حاصل این ازدواج دو دختر به نام‌های تژ و میترا است.
مرگ
مدرسی در ۲ اردیبهشت ماه ۱۳۷۶ در شهر بالتیمور در ایالت مریلند در سن ۶۵ سالگی بر اثر بیماری سرطان درگذشت.
پس از مرگ وی کتابخانه شخصی‌اش به دانشگاه دوک اهدا شد.
تنگ چه زره
تنگ چه زره، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مهر در استان فارس ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان مهر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۹ نفر (۴خانوار) بوده‌است.
مسجد پامنار (کرمان)
مسجد پامنار در کرمان خیابان شهید فتحعلیشاهی واقع شده که مربوط به آل مظفر میباشد و این اثر به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
لاهیجان
لاهیجان مرکز شهرستان لاهیجان، بزرگ‌ترین شهر شرق استان گیلان و نود و پنجمین شهر پرجمعیت ایران است. لاهیجان یکی از شهرهای گیلک نشین است و مردمان آن به زبان گیلکی سخن می‌گویند. این شهر در ناحیه کوهپایه‌ای قرار دارد و تپه‌ماهورهای آن را بوته‌های چای پوشانده‌است. لاهیجان در شرق سفیدرود و در ارتفاع ۹۴ متری قرار دارد. این شهر در سال ۲۰۱۷ با ۱۰۱٬۰۷۳ نفر جمعیت سومین شهر پرجمعیت گیلان (پس از رشت و انزلی) است. همچنین لاهیجان زمانی شهر اصلی و مرکز اداری (دارالملک) کل ایالت و پایتخت تاریخی بیه پیش بود. از دانشگاه‌های این شهر می‌توان به دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده فنی و مهندسی رجایی، مؤسسه آموزش عالی دیلمان و اندیشمند اشاره نمود. شهر لاهیجان به عروس گیلان هم مشهور است.
نام
این شهر در گذشته در دورانی از استیلای اعراب و سیطرهٔ خلافت دارالاماره یا دارالامان هم نام‌گذاری شده بوده که به تدریج بار دیگر نام ایرانی خود را بازیافته، نخست لاهیجان المبارک و سپس لاهیجان خوانده شده‌است.
تاریخ
لاهیجان از قدیمی‌ترین شهرهای گیلان است به‌طوری‌که در زمان اشکانیان دژی در ۶کیلومتری شهر به نام کهندژ وجود داشته‌است. این دژ تا زمان حملهٔ مغولان در قرن هفتم پابرجا بود که بعد از آن رو به ویرانی نهاد. پیش از اسلام شهر از سه بخش کهندژ، شهرستان و بازار تشکیل می‌شد که در سال ۷۰۹ه‍.ق (یا در ۷۰۵ه‍.ق) با حمله اولجایتو ویران گشت و ۲۰ سال بعد در سال ۷۲۹ ه‍.ق از نو بنا شد. تا قرن چهارم بیه پیش (سرزمین شرق گیلان که لاهیجان را شامل می‌شود) تابع سلسله‌های دیلم بود که زمانی بر منطقه حکم می‌راندند. تازه از اول قرن چهارم هجری بود که مرکزیت منطقه از کوه به جلگه منتقل شد. سپس لاهیجان به قلمرو خاندان کوتم (در منطقه رانکوه)، که بنیانگذارش ناصرالدین حسن بن علی اطروش (متوفی به ۳۰۴)، شیعه زیدی را به بیه پیش آورد پیوست (بیه پس، غرب سفیدرود سنی ماند). متعاقباً شاخه‌ای از یک خاندان محلی، ناصروند، بود که بر شهر حکم راند و علیه قوای الجایتوی ایلخانی در ۷۰۶ مقاومتی بی‌ثمر را ترتیب داد. به هرحال این خاندان پس از سقوطش با دختر یک سردار مغول وصلت کرد و بر دیگر امرای گیلان سروری یافت. در این زمان لاهیجان به همراه فومن، در غرب، شهر اصلی گیلان بود. «شهری بود با اندازه قابل توجه؛ ابریشم زیادی در آن تولید می‌شد و برنج و ذرت در آن کشت می‌شد، و همچنین پرتقال و مرکبات و دیگر میوه‌های مناطق گرم». لاهیجان اولین عصر طلایی خود را در قرن نهم، در پی دوره‌ای از جنگ‌های خونین با بیه پس، در قرن هشتم، تجربه کرد. حکمرانی خاندان ناصروند پایان یافت و خاندان کیا جانشین آن شد که از ۶۸–۱۳۶۷ تا ۱۵۹۲ که گیلان ضمیمه تاج ایران شد، حکومت کرد. در قرن پانزدهم کیا نه تنها بر بیه پیش که بر قزوین، طارم، سلطانیه، ساوه، زنجان، فیروزکوه، تهران، ری و ورامین حکومت می‌کرد. دیگر دوره مهم در تاریخ شهر نقش مهم ولی غیر مستقیم کیا هنگام ظهور سلسله صفوی است که ادعای داشتن تبار علی زین العابدین امام چهارم شیعه را می‌کرد. با این انضمام به امپراتوری و انتخاب رشت به عنوان مرکز فرمانداری ایالت شروعی بر افول لاهیجان، بود. راه قزوین به دریای خزر از طریق رشت و سفیدرود جایگزین مسیر قزوین لاهیجان با کاروانسراهای کوهستانی اش (توتکی و سرداب) و پل با شکوه انبوه آن بر رود شاهرود شد.
به نظر نمی‌رسد لاهیجان برای جغرافیدانان اولیهٔ عرب شناخته شده بوده باشد، گرچه حدودالعالم که اول بار به عنوان لاهجان بدان اشاره می‌کند، آن را یکی از هفت منطقه بزرگ جنوب شرق گیلان در بیه پیش می‌داند. در سالهای میانی قرن سوم، بخشی از قلمروهای جستانیان یا وهسودان بن جستان جستانی بود که پهنه گیلان و مناطق داخلی دیلم را در بر می‌گرفت. لاهیجان در سال ۷۰۵ ه‍.ق به دست اولجایتو فتح شد و امیر تیمور به آن لشکر کشید. پس از تیمور، سید امیر بیک و نوادگان وی –از سادات کیایی– بر شهر لاهیجان حکومت کردند. پس از سقوط حکمرانان کیایی، حاکمان صفوی در این شهر حکومت کردند. از حوادث ناگوار و مهم در تاریخ لاهیجان، طاعون در سال ۷۰۳ ه‍. ق، آتش‌سوزی سال ۸۵۰ ه‍.ق و اشغال آن توسط روس‌ها در سال ۱۷۲۵ میلادی است. در سال ۱۲۳۰ ه‍.ق لاهیجان دچار زلزله شد و در سال ۱۲۴۶، بار دیگر طاعون در آن کشتار کرد.
فرمانروایان بیه پیش عموماً می‌توانستند قدرت شان را از جلگه به درون کوه‌ها و حتی در برخی زمان‌ها (از جمله سادات کارکیایی) به جنوب البرز بگسترند. آن گاه در آنجا (بیه پیش) خاندانی از کوتم یا هوسم در منطقه رانکوه که مرکزش در لنگرود در شرق لاهیجان بود ظهور کردند. این خط توسط ناصرالدین الحسن بن علی الاطروش علوی که تشیع زیدی را به منطقه کاسپین معرفی کرد بنیان نهاده شد؛ زین رو شرق گیلان شدیداً تحت تأثیر شیعه قرار گرفت، در حالیکه دکترینهای سنی از جمله حنبلیسم در بیه پس عمده بود. قدرت سیاسی خاندان الاطروش طی دهه‌های میانی قرن چهارم تضعیف شد و عمدتاً در طبرستان در شرق متمرکز شد، ولی سادات ناصری به دلیل اعتبار مذهبی شان در منطقه گیلان اثرگذار ماندند.
دودمان بوییان که نواحی مرکزی و غربی ایران و فارس را از تصرف خلفا آزاد کردند در سده چهارم از لاهیجان برخاستند. این سلسله دیلمی در دوران فرمانروایی خود به بغداد لشکر کشیدند و خلیفه عباسی را شکست دادند.
تاریخ لاهیجان در دوره بعد مبهم است؛ ولی احتمال دارد که جستانیان پس از این که مناطق مرتفع دیلم به دست مظفریان یا سالاریان یا لنگریان طارم افتاد از قدرتشان در آنجا دفاع کردند و این «شاه جستانی دیلم» بود که در قزوین در برابر سلجوق طغرل بیگ در ۴۳۴ گردن فرو نهاد.
پس از آن شاهد خاندانی با ریشه محلی به نام ناصروندان هستیم که از لاهیجان بر بیه پیش حکومت می‌کردند. داستان ریشه گرفتن آن‌ها از ناصر الدوله بن سبکتگین برادر محمود غزنوی که در تاریخ الجایتوی عبدالله بن علی کاشانی نقل شده کاملاً خیالی ست و نام ناصروند آشکارا به یک ارتباط واقعی یا فرضی با تصدی ناصرالدین الاطروش بر قدرت مربوط است. در زمان هولگو ایلخان مغول، جمال الدین شلوک بن شلوک نصیروند در لاهیجان حکم می‌راند، چند دهه بعد در دوره الجایتو خاندان به دو شاخه شلوک بن سالار در کوتم و نوپادشاه در لاهیجان تقسیم کرد. این آخری وقتی ایلخانیان به گیلان آمد در لاهیجان در ۷۰۶ تسلیم او شد و دختر یکی از فرماندهان مغول را گرفت و بر دیگر شاهزادگان گیلان سروری گرفت. رشید الدین ثروت و اعتبار نوپادشاه در این زمان شهادت می‌دهد. خود لاهیجان در حال رشد بود و حمدالله مستوفی لاهیجان و فومن را دو شهر بزرگ گیلان می‌نامد. در نزدیکی لاهیجان تولید ابریشم و بافندگی به‌طور فعالی انجام می‌شد و ذرت، برنج، پرتقال و دیگر میوه‌های شبه استوایی کشت می‌شد.
حمدالله مستوفی دربارهٔ لاهیجان نوشته‌است: «از اقلیم چهارم است. طولش از جزایر خالدات فدک و عرض از خط استوا لح شهری بزرگ است و دارالملک جیلانات آبش از جبال برمی‌خیزد و حاصلش برنج و ابریشم و اندک غله می‌باشد و نارنج و ترنج و میوه‌های گرمسیری فراوان است.»
لاهیجان در زمان اولجایتو ضرابخانه داشته که سکه ضرب می‌کرده نمونه‌هایی از سکه‌های دوران ابو سعید بهادرخان اولجایتو، فتحعلیشاه قاجار و شاه طهماسب صفوی مشاهده شده که در لاهیجان ضرب شده‌اند.
بیه پیش در نتیجه نزاع بین سران متعدد محلی در دوره قرن هشتم آسیب دید و حکومت ناصروندان که قبلاً یک بار در لاهیجان در آن وقفه افتاده بود تا ۷۹۲ کاملاً از بین رفت و سید هادی کیا سرور بیه پیش شد. سادات کارکیایی از ۷۶۹ تا (با تلافی جویی‌های مختصری از آخرین ناصروندان) ۱۰۰۰ در آنجا حکومت کردند. اولین عضو این خانواده که خود را کاملاً مستقل کرد سید امیر کیا بود. پسرش سید علی کیا به کمک سادات مرعشی مازندران خود را سرور همه بیه پیش کرد و تا قزوین و تارم و شمیران پیشروی کرد؛ و سید رضی کیا خاندان محلی هزاراسپیان و اسماعیلیان را مجبور به فرار از کوه‌های جنوب لاهیجان کرد. به همین ترتیب میرزا علی بن سلطان محمد کیا (حکومت ۸۸۳–۹۱۱) در اوج قدرتش قزوین، تارم، سلطانیه، ساوه، زنجان، فیروزکوه، تهران، ری و ورامین را زیر سلطه داشت.
از آخر قرن نهم اطلاعات تاریخ‌نگاران محلی شمال ایران چون ظهیرالدین مرعشی با تاریخهای صفوی کامل می‌شود، علاقه آخری به دلیل نقش مهم ایفا شده توسط میرزا علی کیا در پناه دادن به اسماعیل بن حیدر صفوی جوان متمرکز است. اسماعیل از ۱۴۹۳ تا ۱۴۹۹ در کوه‌های لاهیجان تحت تربیت صوفیان به دور از کودکان، زنان و با سوگند شهادت می‌زیست. به دلیل قرارگرفتن بقعه شیخ ابراهیم زاهد، پیر و مرشد شیخ صفی الدین صفوی در روستای شیخانبر در راه لاهیجان-لنگرود، خاندان سلطنتی آینده ایران از قبل پیوندهای نزدیک با منطقه لاهیجان داشت. زمانی که اسماعیل از آق قویونلوها فرار می‌کرد میرزا علی از او پذیرایی کرد و دانشور لاهیجانی شمس الدین لاهیجی را برای استادی برای آموزش او گماشت. او در ۹۰۵ که ۱۱ سال بیشتر نداشت لاهیجان را برای به دست گرفتن قدرت ترک کرد و نهایتاً بر آق قویونلوها پیروز شد و آذربایجان را فتح کرد. در طی قرن دهم بیه پیش و کارکیاها از ۹۰۹ تا انضمام نهایی منطقه به امپراتوری صفوی در ۱۰۰۰ خراجگزار آن‌ها شدند. در ابتدا، یک حاکم قزلباش برای نظارت بر کارکیائیان گماشته شد و سپس در سالهای میانی قرن، امرای سلطنتی از جمله برادر و دو پسر شاه تهماسب اول به عنوان فرماندار عمل می‌کردند. کارکیا سید احمد بن علی (حکومت: ۹۴۳–۹۷۵ و ۹۸۵–۱۰۰۰) به دستور شاه تهماسب مذهب اثنی عشری را جایگزین زیدیه کرد ولی وقتی شروع به توطئه با عثمانیان کرد و خواست برای حمله به قزوین به شیروان و لاهیجان سرباز بفرستند از چشم شاه افتاد. شاه تهماسب گیلان را اشغال کرد و خان احمد را اسیر کرد. او نه سال بعد با شاه اسماعیل دوم و محمد خدابنده اخوت برقرار کرد و به حکومت برگردانده شد؛ ولی او به ارتباط با عثمانیان ادامه داد و در ۱۰۰۰ عباس به لاهیجان آمده و احمد به شیروان و سپس استانبول گریخت و آنجا درگذشت.
شاه عباس پس از آواره کردن خان احمد خان و ورود به لاهیجان دستور داد باغی را که در مقابل قصر خان احمد خان بود و انواع گل‌ها و اقسام میوه‌ها در آن دیده می‌شد خراب و به زمین بازی چوگان و قپق‌اندازی تبدیل کردند و پیرامون آن را درخت کاشتند. او همچنین دستور داد باغ بیشه دژ خان احمد خان را که از آثار بزرگ بود، ویران کردند و به این ترتیب اثری از دودمان کیائیان گیلان به ویژه خان احمد خان نگذاشتند، زیرا وی پسری نداشت که حفظ نام او نماید.
حالا دیگر همه گیلان تحت انقیاد یک وزیر مرکزی بود و پس از مرگ دارنده امتیاز و سردار فتح‌کننده آن فرهادخان در ۱۰۰۸ تا آخر سلسله صفوی جزو اراضی خاصه شد. از آن زمان تاریخ گیلان فقط به‌طور پراکنده پرحادثه بوده‌است. در دوره شاه سلیمان اول در جنوب روسیه شورش قزاقان استپان رازین اتفاق افتاد و یورشهایی به اراضی ایرانی در ساحل خزر رخ داد و نیروهایی در بیه پیش قاضیان صوفی جمع شدند. در دوره اشغال گیلان توسط روسیه بین ۱۱۳۶ تا ۱۱۴۷ آن‌ها دو پایگاه در لاهیجان ساختند و در دوره جمهوری شورایی گیلان شهر یک بار دیگر زیر نفوذ روسها قرار گرفت. بنا به گملین جهانگرد در ۱۷۷۲ لاهیجان هفت سال قبل به هدایت الله خان فومنی تسلیم شده بود. بعداً کنترل قاجاری در آن مستقر شد ولی آخرین حاکم موروثی لاهیجان، میرزا احمد خان سالار مؤید، توسط دولت مشروطه در ۱۹۰۷ برکنار شد. آثار تاریخی این شهر شامل مقابر متعدد سادات کارکیایی ست. در سالهای اخیر لاهیجان بیشتر اهمیت اداری اش را به رشت واگذارده ولی هنوز واجد اهمیت تجاری به عنوان مرکزی برای صنایع ابریشم و توتون محلی گیلان و مرکزی برای پرورش مرکبات است؛ چای اولین بار در ۱۹۱۴ وارد منطقه خزر شد و بعداً رضا شاه متخصصین چینی را برای شروع کشت آن در کوهپایه‌های لاهیجان که به جلگه ساحلی می‌پیوندد استخدام کرد.
شأن و شکوه لاهیجان در زمان خان احمد خان است. خان احمدخان یکی از حاکمان لاهیجان در قرن دهم است و کمتر حاکمی در گیلان چنین قدرتی را به خود دیده‌است و لاهیجان از این نظر در دوران طلایی خود بود.
شهرستان لاهیجان به گواهی تاریخ در گذشته مرکز حکومت بیه پیش بوده و وسعت آن سرزمینی از سفیدرود تا چالوس را در بر می‌گرفته‌است.
دومین دوره طلایی لاهیجان در نیمه دوم قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم شروع شد. توسعه نوغانداری و تجارت ابریشم و کشت چای منجر به تجدید حیات شهر شد. رابینو در این خصوص در اوایل قرن بیستم نوشته‌است: «این شهر مرکز تجارت ابریشم و چندین ساختمان با سقف فلزی برای خشک کردن پیله‌ها در آن توسط کنسرن‌های فرانسوی و شامی بنا شده‌است». در ۱۹۰۲ در لاهیجان بود که اولین کشت چای به ابتکار کاشف السلطنه کنسول وقت ایران در هند که ۳۰۰۰ دانه چای آسامی را به کشور قاچاق کرد آغاز شد. زان پس تپه‌های لاهیجان تدریجاً از باغات چای پوشیده شد و کارخانه‌ها برای فراوری چای در شهر و حومه اش تأسیس شد (اولین کارخانه در ۱۹۳۲ تأسیس شد). چای لاهیجان، که به خاطر تندی و عطرش شناخته می‌شود نوشیدنی محبوب ایرانیان شده‌است. لاهیجان در جریان نهضت جنگل که در پی انقلاب مشروطه گیلان را شعله‌ور کرد مرکزی برای خیزش سیاسی شد. در بیه پیش شورش توسط دکتر حشمت (اعدام ۱۹۱۹) سازماندهی شد. او کانال آبی حفر کرد که تا به امروز با عنوان حشمت رود نام او را بر خود دارد و سرزمین‌های شمال لاهیجان را آبیاری می‌کند. در جریان جنگ جهانی دوم هواپیماهای روسی در ۷ شهریور ۱۳۲۰ این شهر را بمباران کردند که منجر به کشتن عده‌ای در چهارراه اصلی شهر شد.
در تقسیمات جدید کشوری ایران که در زمان رضا شاه پهلوی شکل گرفت، لاهیجان از بخش‌های شهرستان رشت بود. در ۲۸ خرداد ۱۳۲۴ به تصویب هیئت وزیران، لاهیجان به شهرستان تبدیل شد و بخش‌های رودسر و لنگرود نیز از رشت جدا و تابع شهرستان لاهیجان شدند.
جغرافیا
لاهیجان منطقه‌ای است که از شمال به دریای خزر، از شرق به لنگرود، از جنوب به دیلمان، از جنوب غربی به سیاهکل و از غرب به آستانه اشرفیه محدود می‌شود که در ۵۰ درجه و صفر دقیقه شرقی و در ۳۷ درجه و ۱۱ دقیقه شمالی عرض جغرافیایی قرار دارد. در سال ۱۳۸۹، جمعیت شهر لاهیجان ۱۶۶٬۱۹۱ نفر برآورد شده‌است. این شهر ساخته‌شده بر سرزمینی هموار و جلگهای است که حاصل رسوبات به جای مانده از رودهای گیلان است. از نظر موقعیت جغرافیایی و ویژگی‌های تاریخی یکی از شهرهای مهم گیلان به‌شمار می‌رود و مدت‌ها مرکز بخش بیه‌پیش گیلان بوده‌است.
شهرستان لاهیجان دارای دو بخش رودبنه و مرکزی و ۸ دهستان به نام‌های رودبنه، دهستان شیرجوپشت، آهندان، بازکیاگوراب، لفمجان، چوشل ،لیالستان و لیل است. این شهرستان بر پایه آخرین سرشماری در سال ۱۳۸۵، دارای جمعیتی بیش از ۱۶۲٫۸۹۸ نفر بوده‌است که حدود نیمی از آن را جمعیت روستایی و نیم دیگر را شهری تشکیل می‌دهد.
شهرستان لاهیجان به دلیل تجدید تقسیمات متعدد در گیلان از ابتدای قرن بیستم به طرز قابل توجهی کوچک شده‌است. در تجدید نظر ۱۹۳۷ لاهیجان شهرستانی بود که همه شرق سفیدرود در گیلان را شامل می‌شد. در ۱۹۶۱ دو شهرستان به نامهای لنگرود و رودسر در این منطقه ایجاد شدند. در ۱۹۶۱ آستانه اشرفیه و سیاهکل که سابقاً بخشهای مستقلی در لاهیجان بودند شهرستان شدند. از آن زمان لاهیجان فقط شامل هفت دهستان با مساحت ۴۱۰ کیلومتر مربع (هفتمین شهرستان در گیلان از نظر مساحت ) و جمعیت کل ۱۶۱٬۸۱۹ شامل جمعیت روستایی ۸۶۳۵۴ (۵۳٫۴ درصد کل جمعیت) بوده‌است که تراکم جمعیت ۲۱۰ نفر در کیلومتر مربع را دارد.
لاهیجان هموار و جلگه‌ای بوده و جلگه آن از رسوبات ناشی از سفید رود تشکیل شده‌است. هموارترین نقطه جلگه لاهیجان در در بخشهای شمالی آن در مجاورت دریا ست از شمال به سمت جنوب بر ارتفاع افزوده می‌شود. بخش غربی کوه‌های البرز شرق و جنوب لاهیجان را دربر گرفته‌است که از آن جمله می‌توان به شیطان کوه، گمل و آهتا کوه اشاره کرد. شیب تند دامنه‌های کوه‌ها به سوی دریای خزر و شیب کم شان به سوی دره شاهرود است. گسل البرز که از لاهیجان شروع می‌شود تا جنوب گنبدکاووس ادامه دارد. در غرب لاهیجان، یک گسل چپگرد به نام گسل سفیدرود به‌طور شمال خاوری – جنوب باختری این گسل را جابه‌جا کرده‌است.
آب و هوا
در تابستان اقلیم لاهیجان گرم و مرطوب است. در زمستان ابتدا بادهای گرم شدید می‌وزد و سپس برف می‌بارد. رطوبت نسبی ۷۶ تا ۷۹ درصد بوده و گاهی به صد درصد می‌رسد.
جانداران
چهارپایان وحشی:، روباه، شغال، خرگوش مرغ، اردک، غاز، بوقلمون به وفور در این منطقه دیده می‌شود و همین‌طور قرقاول (تورنگ) و غاز وحشی (کلاگن) خوتکا، چنگر، قوش (الغ)، بلدرچین (وشوم)، باز، بلبل، سینه‌سرخ، لک‌لک، مرغ ماهی‌خوار، حواصیل، کبوتر، تیهو، جغد، گنجشک (چیشنک)، شرستی (حاج حاجی)، دارکوب، درنا، دم‌جنبانک (دمبلا سکینه)، سبزقبا (کوکلاچ)، دریا سلیم، یهره، سَرَت، کلاغ (کلاچ)، سار (سیته)، هدهد (شانه بسر)، شاهین، شل حینو، عقاب، قوش، کبک، کرکس، زاغچه (کشکرت)، کلکافیس (بچه بلبل)، فلامینگو (مرغ حسینی)، پلیکان، چکاوک، مرغ سقّا و غیره.
ماهیان: ماهی سفید، ماهی آزاد، قزل آلا، کفال ماهی، ماهی سوف، اردک ماهی، کپور ماهی، اسپلی، ماهی سیم، ماهی شک، کیلکا، اوزون برون، قاس ماهی، فیل ماهی، گاو ماهی، شیبا ماهی، مارماهی، ماهی ماش، کولی ماهی و …
حشرات: مورچه (پیتار)، انواع سوسک (وی یَی)، ملخ، زنبور عسل، انواع زنبور (سیفتال)، انواع عنکبوت (لابدون)، خرمگس (گومگز)، ساس، کک (سپول)، خرخاکی، جعَل (گِه گال)، مگس، پشه، جیرجیرک (جیک)، زنجره، اقسام پروانه، بید، موریانه
محله‌ها
لاهیجان ۷ محله اصلی دارد. لاهیجان امروز در بخش جنوب شرقی در پای شیخان کوه (شیطان کوه) خود را می‌نمایاند و دیروز در محله‌هایی که نامشان یادآور روزگارانی است که لاهیجان تختگاه فرمانروایان بیه پیش بود. برخی از محلات لاهیجان بر پایه حرفه افراد آن نامگذاری شده‌است، همانند: میدان و شعربافان، خمیرکلایه و گابنه؛ و برخی بر پایه نزدیکی به عوارض جغرافیایی هماننده پرده‌سر؛ و برخی بر پایه نزدیکی به زیارتگاه‌ها بر پا شده‌اند و نام گرفته‌اند همانند: امیرشهید.
محله‌های اصلی
ابهام زدایی دربارهٔ کاروانسرابر، این محله در پاره غربی شهر لاهیجان قرار داردو جز محله‌های اصلی نمی‌باشد. این محله در گذشته به دلیل نداشتن مناره و گلدسته محله محسوب نمشد و جزئی از محله خمیرکلایه می‌بود. (کتاب شهر من لاهیجان، استاد ادیب لاهیجی)
محله‌های فرعی
عبارتند از:لاشیدان (شمال) جیرسر (شمال)، یحیی آباد، خیابان فیاض (مرکز شهر)، حسن بیگدشت (شمال غربی)، نخجیرکلایه (شمال شرقی)، حاجی‌آباد (غرب)، کاروانسرابر (غربی)، آسور ملی (میان محله‌های خمیرکلایه و کاروانسرابر)، جواهر پشته (در محله میدان و میانه شهر)، آقا سید محمد یمنی (جنوب)، بازکیاگوراب (غرب)، کرد محله (محمله قرکلمای مهاجر) (جنوب میانه)، کوبیجار (جنوب شرقی)، محله نمک آبی (جنوبی‌ترین پاره شهر)، بوجایه (جنوب)، کوی زمانی (جنوب)، شهرک جانبازان (جنوب شرقی)، محله استخر (محله نوساز که بر سینه غربی شاه‌نشین کوه (شیطان کوه، شیخان کوه) یوسف آباد سوستان (جنوب شرقی) و… جای گرفته‌است،
دهستان‌ها
بازکیاگوراب، لاشیدان ،سطلسر، چفل، شادهسر، نوبیجار، لفمجان، لیالستان، گلرودبار، لیل، شیرجو پشت، رودبنه، دره جیر، نخجیر کلایه، حاج سلیم محله، سپهر پشت، سیاهگوراب بالا، سیاهگوراب پایین، کوشال، آهندان، کوچکده و گورندان، توستان، ارباستان از دهستان‌های لاهیجان هستند.
جمعیت‌شناسی
رشد جمعیت لاهیجان از رشت کمتر است ولی همانند انزلی است. از سال ۱۹۵۶ تا ۲۰۰۶ جمعیت لاهیجان و انزلی فقط ۳٫۵ برابر شد حالا آن که جمعیت در رشت پنج برابر شده‌است.
اکثریت مردم آن گیلک هستند و گالش به ساکنان ارتفاعات این منطقه اطلاق می‌شود که آن‌ها هم تیره‌ای از گیلکان بوده و زبان‌شان گیلکی با گویش گالشی است.
زبان
زبان گفتاری مردم لاهیجان، گیلکی (گویش بیه‌پیش) است که با گیلکی رشت (گویش بیه‌پس) از نظر آوایی، واژگانی و پاره‌ای ویژگی‌های دستوری تفاوت‌هایی دارد. گیلکی بیه‌پیش خود از گونه‌ای که در نواحی کوهستانی به آن سخن گفته می‌شود، یعنی گیلکی گالشی، متمایز است. لاهیجان، پایتخت تاریخی بیه پیش، نام اش را به گونه‌ای از زبان گیلکی که در شرق لاهیجان صحبت می‌شود داده‌است، گیلکی لاهیجانی.
اقتصاد
رشد آهسته جمعیت شهر به دلیل ضعف صنعت و رکود و حتی افول فعالیت‌های روستایی (نوغانداری، چایکاری) که لاهیجان در آن بازار و محور عمده‌ای بوده رخ داده‌است. شهر فقط ۶۰ واحد صنعتی دارد (عمده آنان کوچک اند) که ۱۷۵۸ نفر را استخدام کرده‌است. گستره تخصصهای محلی محدود است. لاهیجان که از قدیم برای تولید شیرینی گلاب و بهارنارنج اش معروف بود امروزه به‌طور خاص برای کلوچه اش معروف است.
گردشگری
از ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ مسؤولین تلاش کرده‌اند ظاهر شهر که جذابترین و توریستی‌ترین شهر گیلان شمرده می‌شود را بهبود دهند؛ بنابراین استخر (سل) شرق شهر که برای آبیاری مورد استفاده قرار می‌گرفت برای فعالیت‌های تفریحی و پیاده‌روی بهبود یافته‌است. در روزهای تعطیل بسیاری از ساکنان شهر و منطقه به آنجا می‌روند. یک تله کابین به قله کوه که بر شهر مشرف است وصل شده و پانورامایی بر فراز جلگه و دریای خزر را فراهم می‌کند. ایجاد دانشگاه آزاد اسلامی لاهیجان در ۱۹۸۸ موجب رونق و افزایش پتانسیلهای شهر شده‌است.
کشاورزی
شهر لاهیجان از دیرباز کانون بازرگانی ابریشم بوده و بیشترین سهم را نیز در تولید و صادرات آن داشته‌است. بیشترین تمرکز تولید چای در ایران در ناحیهٔ بین لاهیجان و لنگرود است. این گیاه اول بار در سال ۱۹۰۲ میلادی توسط کاشف السلطنه به‌طور آزمایشی در لاهیجان کاشته شد و او موفق شد یک کیلو چای برای مظفرالدین شاه بفرستد. دولت رضا شاه در تلاش برای کاستن از اتکا به چای وارداتی که در آن زمان ۵٪ واردات ایران را تشکیل می‌داد در سال ۱۳۱۱ شمسی اولین کارخانه و در ۱۳۱۳ اولین مرکز تحقیقاتی چای را در لاهیجان تأسیس کرد. توسعهٔ کشت چای از موفقیت‌های اصلی سیاست مدرنیزاسیون رضا شاه دانسته می‌شود. دلتای سفیدرود در لاهیجان و رشت بیش از ۶۰ درصد برنج گیلان را تولید می‌کند. لاهیجان از مناطق عمدهٔ تولیدات مرکبات در منطقهٔ خزر است. در جنوب کوهپایه‌هایی که در فراز شهر اند (دهستان‌های لیل و آهندان) مزارع چای با شالیزارهای کشت شده از آب منابع آب (سل به گیلکی) و چشمه‌ها قرار دارند. چایکاری ۷۹۵۹ هکتار را در ۱۹۷۱ در بر می‌گرفت و تعداد زیادی کارخانه فراوری را تغذیه می‌کرد ولی آزادسازی صنعت چای در شروع دهه ۲۰۰۰ بحرانی جدی در این فعالیت عمده منطقه به وجود آورد. درگذشته نه چندان دور گاو برای شخم زنی و حمل و نقل مورد استفاده بود ولی از دهه ۱۹۷۰ و ۸۰ گاوداری برای تولید شیر و در ثانی گوشت بوده‌است. فقط در دهات حاشیه کوهپایه‌های البرز (مثل کوه بنه در دهستان آهندان اتیرود یا گمل در لیل) است که گالشها گله‌های گاو و گوسفند را پرورش داده در پاییز و زمستان در تپه‌های پردرخت منطقه و در بهار و تابستان به ییلاق مانند چراکوه بالای کلیشم می‌روند. برعکس روستاهای کوهستانی دیلمان حیوانات شان را در زمستان به تپه‌های بالای لاهیجان می‌فرستند. در روستاهای شمالی شهرستان (مانند لیالستان، رودبنه و شیرجوپشت) کشت برنج که فقط در جریان قرن بیستم مهم شد یک فعالیت عمده‌است که از شبکه آبیاری توسعه یافته بر کرانه غربی سفیدرود سود می‌برد. گندم پنبه و کنف در دهه‌های اول قرن بیستم هنوز اهمیت داشت ولی عموماً محو شده‌است. نوغانداری که در آخر قرن نوزده تا شروع قرن بیست و یکم فعالیت عمده بود شدیداً کاهش یافته‌است؛ مثلاً ۳۹۵۲ تن پیله در ۱۹۹۶ در گیلان تولید می‌شد که در ۲۰۰۶ به فقط ۱۲۵۲ تن (۲۲۲ تن از شهرستان لاهیجان) رسید. تعداد جعبه تولیدی نوغانداران از ۱۴۰۰۰ در ۱۹۷۳ به کمتر از ۹۰۰۰ در ۲۰۰۶ رسید. از ۲۰۰۶ تولید باز هم کمتر شده‌است. باعهای محبوب که نیاز شدید چوب را تغذیه می‌کنند و ماهیگیری فعالیت‌های جنبی‌اند.
محصولات عمده:
سرشناسان
لاهیجان همواره محل ظهور شخصیت‌های علمی، ادبی و سیاسی بوده‌است. صدها فیلسوف، شاعر، نویسنده، سیاستمدار و هنرمند در تاریخ لاهیجان ثبت است و حتی بسیاری ازآنها در هند و عراقو اصفهان و نقاط دیگر منشأ خدمات بوده‌اند. دربارهٔ مشاهیر لاهیجان بنگرید به:پیشینه فرهنگی تاریخی لاهیجان و بزرگان آن، محمدعلی قربانی، نشر سپید رود رشت، ۸۷۰ صفحه.
جاذبه‌های گردشگری
لاهیجان به دلیل برخورداری از جاذبه‌های طبیعی از توریستی‌ترین مناطق شمالی ایران است. شهرستان لاهیجان دارای جاهای دیدنی و آثار تاریخی زیادی است که از آن جمله می‌توان اماکن ذیل را نام برد:
تاریخی
در لاهیجان ۲۶ اثر تاریخی ثبت شده وجود دارد. چهار پادشاهان، بقعه شیخ زاهد گیلانی، حمام گلشن، مسجد اکبریه، بقعه متبرکه و باستانی آقا سید علی کیا (فرزند موسی کاظم) در روستای لیالمان، بقعه میر شمس الدین، بقعه امیر شهید، خانه صادقی و پل خشتی از مهم‌ترین این آثار هستند که مورد بازدید علاقه‌مندان قرار می‌گیرند. آثار تاریخی لاهیجان به دلیل بی‌توجهی مسئولان در حال تخریبند. در هفت محله سنتی لاهیجان (خمیرکلایه، اردوبازار، میدان که چهارپادشاه هم خوانده می‌شود، گابنه، شعربافان، پردسر و کاروانسرا بر) بناهای ماندگاری به گذشته درخشان شهر ادای احترام می‌کنند. مقبره چهارپادشاه با درهای چوبی کنده کاری شده و نقاشی‌های دیواری اش که به پایان قرن چهاردهم بازمی‌گردد و آرامگاه سید خرم کیا و دیگر فرمانروایان خاندان است، به همراه مسجد مجاورش نمونه‌ای شایان ذکر است. در سوی دیگر میدان، مسجد جامع که دیوارش کتیبه‌ای کنده شده بر مرمر دارد فرمانی از شاه سلطان حسین صفوی در شوال ۱۱۰۶ را بر خود دارد که روسپی گری، قماربازی، مصرف مواد مخدر و جنگ حیوانات را ممنوع می‌کند. شعرباف محله در مجاورت مقبره آقا سید محمد یمنی، که اصالتاً از یمن بود، علاوه بر شش سنگ قبر حکاکی نشده که توسط شش نارون سیبری احاطه شده قرار دارد. برخی مؤمنین پنج شنبه‌ها و جمعه‌ها برای نماز و نیایش در آنجا جمع می‌شوند. در ارتفاعات لاهیجان مقبره کاشف السلطنه قرار دارد و یک موزه چای از تلاشهای او برای این که لاهیجان پایتخت صنعت چای ایران شود تجلیل می‌کند. این شهر مقر شرکت سهامی چای ایران است که در ۱۹۵۶ تأسیس شده‌است. بقعه شیخ زاهد گیلانی که مربوط به قرن هشتم هجری است و در جاده لاهیجان - لنگرود واقع شده نامعمول‌ترین بنا در گیلان و هرمی چهار سو است.
از جمله بناهای تاریخی دیگر لاهیجان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی
لاهیجان دارای شش مرکز دانشگاهی است که حدوداً ۲۰ هزار نفر در این مراکز مشغول به تحصیلند.
حمل و نقل
جاده ۲۲ یا جاده کناره از لاهیجان می‌گذرد. این شهر دارای یک پایانه مسافربری بین شهری است. لاهیجان، به دلیل حجم بالای مسافران، سازمان حمل و نقل همگانی در این شهر از سال ۸۸ ایجاد شده‌است. هم‌اکنون ۶۳۸ دستگاه خودرو و ۱۰ ون تحت پوشش این سازمان مشغول به کار اند که با توجه به جمعیت شهر این تعداد ناکافی ست.
بیمارستان‌ها
لاهیجان دارای یک بیمارستان دولتی و دو بیمارستان خصوصی است.
فرهنگ
در دورهٔ پس از سال ۱۳۳۲ که ۶۱ روزنامهٔ استانی تعطیل شدند، روزنامهٔ پیام ملی لاهیجان از معدود جرایدی بود که در استان‌ها ظهور کرد.
سینماها
در سال‌های ۵۷–۱۳۵۳ لاهیجان دارای چهار سینما با مجموع ۲۴۳۳ صندلی بود اما در حال حاضر یک سینمای فعال در لاهیجان وجود دارد. سینما شهرسبز لاهیجان مراحل پایانی بازسازی را گذرانده‌است و هم‌اکنون فعالیت می‌کند.
تاکنا
تاکنا (به اسپانیایی: Tacna) یک City در Peru است که در Tacna District واقع شده‌است.
خصوصیات
تاکنا ۵۵۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
فران تاکون
فران تاکون (Ferran Tacón؛ زادهٔ September 18, 1986) بازیکن فوتبال اهل اسپانیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال رئال مادرید سی، باشگاه فوتبال اونیائو، باشگاه فوتبال لگانس، باشگاه فوتبال سلتاویگو، و باشگاه ورزشی تنریف اشاره کرد.
تاناکا ۴۳۸۷
سیارک ۴۳۸۷ چهار هزار و سیصد و هشتاد و هفتمین سیارک کشف شده‌است که در ۱۹ سپتامبر ۱۹۷۳ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۲٫۸۰ است.
جان نیکولسون
جان نیکولسون (John Nicolson؛ زادهٔ June 23, 1961) سیاست‌مدار اهل بریتانیا است.
آترهمپتون
آترهمپتون (به انگلیسی: Otterhampton) یک روستا و محله مدنی در بریتانیا است که در سژمور واقع شده‌است. آترهمپتون ۸۳۱ نفر جمعیت دارد.
مری داگلاس
مری داگلس(Mary Douglas؛ March 25, 1921 – ۱۹۲۱:۳:۲۵, ) یک انسان‌شناس اهل بریتانیا بود.
تپه شهر سوخته ۶۳
تپه شهر سوخته شماره ۶۳ مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، روستای حومه شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ژاک ایوه
ژاک ایوه نمایشنامه‌نویس قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه است.
سیارک ۴۳۸۸
سیارک ۴۳۸۸ چهار هزار و سیصد و هشتاد و هشتمین سیارک کشف شده‌است که در ۳ نوامبر ۱۹۶۴ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۳٫۶۰ است.
پورشه ۹۳۰
پورشه ۹۳۰ (Porsche ۹۳۰) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۷۵ – ۱۹۸۹ ۲۱،۵۸۹ producedدر اشتوتگارت و آلمان تولید شده‌است.
این خودرو در کلاس خودرو اسپورت قرار گرفته، طراحی آن موتور عقب، توزیع نیروی پیشران بوده است.
حسن ابو شراره
حسن ابو شراره (حسن أبو شرارة؛ زادهٔ May 3, 1997) یک بازیکن فوتبال است.
مدرسه سلطانی (کاشان)
مدرسه سلطانی در کاشان، واقع شده و این اثر به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سندرم روتور
سندرم روتور یک اختلال نادر مادرزادی است که موجب هایپر بیلی‌روبینمیا (افزایش بیلی‌روبین خون) می‌شود. در این بیماری، بیلی روبین کنژوگه افزایش می‌یابد.
بیماری‌زایی
توارث این اختلال ژنتیکی اتوزومال مغلوب است. علت آن ناشناخته است ولی به نظر می‌رسد اختلال در ذخیرهٔ کبدی بیلی‌روبین باشد. ظاهر کبد و کیسه صفرا نرمال می‌باشد.
تظاهرات بالینی
این اختلال با زردی (بیلی‌روبین کونژوگه) بدون علامت اغلب در دههٔ دوم زندگی ظاهر می‌شود. اختلال در دفع بیلی‌روبین کونژوگه می‌باشد. بیماری سیر خوش‌خیمی دارد.
جستارهای وابسته
بیلی‌روبین
کلستاز دوبین جانسون
بنزوتیادیازین
بنزوتیا دی آزین با فرمول شیمیایی C7H6N2S یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۳۳۰۱ و جرم مولی آن ۱۵۰٫۲۰ گرم بر مول می‌باشد. بسیاری از مدرهای تیازیدی مانند هیدروکلرتیازید و کلرتیازید از این گروه هستند.
فرودگاه شهری همنتون
فرودگاه شهری همنتون یک فرودگاه همگانی بهره‌برداری هوایی است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۱۰۹۸ متر است. این فرودگاه در شهر هامونتن، نیوجرسی کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۲۱ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
دین رز
دین رز (Deanne Rose؛ زادهٔ March 3, 1999) بازیکن فوتبال اهل کانادا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال Canada women's national under-17 soccer team, Canada women's national under-20 soccer team، و زنان کانادا بازی کرده‌است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال برنز شده‌است.
پیدنگوئیه
پیدنگوئیه، روستایی از توابع بخش جبالبارز شهرستان جیرفت در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان سغدر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۵ نفر (۲۳خانوار) بوده‌است.
کایت کریستنسن
کایت کریستنسن (Kayte Christensen؛ زادهٔ November 16, 1980) بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به فینکس مرکوری اشاره کرد.
فرودگاه شهری استوتگارت
فرودگاه شهری استوتگارت (به زبان بومی: Stuttgart AAF) یک فرودگاه همگانی بهره‌برداری هوایی با کد یاتا SGT است که یک باند فرود بتن دارد و طول باند آن ۱۵۲۵ متر است. این فرودگاه در نزدیکی شهر استوتگارت در ایالت آرکانزاس کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۶۸ متری از سطح دریا واقع شده است.
علی‌اکبر تجویدی
زندگی‌نامه
علی‌اکبر تجویدی در سال ۱۳۰۵ متولد شد. وی فرزند هادی تجویدی است که در نقاشی از شاگردان طراز اول کمال‌الملک بود.
روناس هندی (سرده)
روناس هندی نام یک سرده از تیره روناسیان است.
علی‌اکبر تجویدی
زندگی‌نامه
برادران وی محمد و علی تجویدی از نقاشان و نوازندگان ایران بودند. علی‌اکبر تجویدی خود نیز از شاگردان کمال‌الملک و از هنر آموختگان مدرسه صنایع مستظرفه، یکی از مهم‌ترین هنرمندان و پژوهشگران خاندان تجویدی بود.
تجویدی کارنامه ای درخشان در آموزش هنر و همکاری مستمر با وزارت فرهنگ و هنرِ وقت داشت، و آغازگر جدی پژوهش‌های کیفی در تاریخ نقاشی ایرانی بود.
درگذشت
علی‌اکبر تجویدی روز شنبه ۲۰ خرداد ماه سال ۱۳۹۶ در ۹۱ سالگی در پاریس درگذشت. پیکر وی شامگاه ۲۴ خردادماه به ایران منتقل شد تا بنا به وصیتش در تهران به خاک سپرده شود.
صبح پنجشنبه ۲۵ خرداد پس از مراسم تشییع پیکر تجویدی در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
آثار
علی‌اکبر تجویدی سال‌های بسیاری را صرف پژوهش کرد و صاحب مقالات و تألیفات متعددی در زمینه هنر و فرهنگ ایرانی بود. از جمله آثار وی می‌توان به کتاب «نگاهی به هنر نقاشی ایران از آغاز تا قرن دهم هجری» اشاره کرد. این کتاب بیانگر یک سیر تاریخی است که از نقاشی غارهای لرستان آغاز شده و نتایج پژوهش دوره‌های متعدد تاریخی در آن همراه با نمونه‌های تصویری ارائه شده و سرانجام این پژوهش به عهد صفویه می‌رسد. این کتاب نخستین کتاب تخصصی دربارهٔ نقاشی ایرانی است و در سال ۱۳۵۲ منتشر شد.
تجویدی در انتشار کتاب «پنجمین کنگره جهانی باستان‌شناسی و هنر ایران" در سال ۱۳۴۷ نیز همکاری داشت و از دیگر آثار وی به شمار می‌رود.
مارچیسون، تگزاس
مارچیسون، تگزاس (به انگلیسی: Murchison, Texas) یک شهر در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۵۹۲ نفر است که در تگزاس واقع شده‌است.
موقعیت جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
فینال جام برندگان جام آسیا ۹۳–۱۹۹۲
فینال جام برندگان جام آسیا ۹۳–۱۹۹۲ بین دو تیم پیروزی و نیسان برگزار شد و تیم نیسان در مجموع دو بازی رفت و برگشت با نتیجه ۲ بر ۱ به پیروزی رسید و قهرمان سومین دوره مسابقات جام برندگان جام آسیا شد.
منابع
https://fa.m.wikipedia.org/wiki/جام_برندگان_جام_آسیا_۹۳–۱۹۹۲
تپه چشمه حاجگه شیرزادی
تپه چشمه حاجگه شیرزادی مربوط به عصر آهن - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش گواور، دهستان گواور، چسبیده به غرب و جنوب غربی روستای جلگه شیرازی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دهستان کزاز
دهستان کزاز یکی از دهستان‌های استان مرکزی است که در بخش مرکزی شهرستان شازند واقع شده‌است.
روستاهای تابع آن عبارتند از: اکبرآباد، البرز، جمال آباد، چشمه سار، حک سفلی، حک علیا، ده پول، رشان، سرسختی پائین، سورانه، علی‌آباد، غینر، قدمگاه، کزاز، ورقا
آترشو
آترشو (به انگلیسی: Ottershaw) یک روستا در بریتانیا است که در ساری (انگلستان) واقع شده‌است. آترشو ۲٫۰۸ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۸۵۳ نفر جمعیت دارد.
معدن شن و ماسه عشق رز
معدن شن و ماسه عاشق رز در پل بلده در محور جاده هراز در استان مازندران قرار دارد. این معدن مدت‌ها تعطیل بود اما چندی قبل تعدادی از مالکان مجوز بهره‌برداری موقت از این معدن را گرفته و شروع به کار کردند.
حدود ۴۰ معدن کوهی تولید شن و ماسه در جاده هراز فعال است.
واقعه معدن
در تاریخ ۲۱ خرداد ۱۳۹۶ سقوط یک دستگاه لودر هنگام کار روی یک بولدوزر موجب کشته شدن راننده بلدوزر و زخمی شدن دو کارگر شد. برداشت غیراصولی و رعایت نکردن اصول ایمنی علت این حادثه بود. قبلاً سفارش شده بود که طبق اصول فنی برداشت سنگ باید از بالادست انجام شود اما به دلیل محدودیت‌های اعمال شده از جانب اداره منابع طبیعی استان مازندران برای معادن از جمله این معدن چنین مشکلاتی در استخراج پیش می‌آید.
معادن استان مازندران
گفته می‌شود به دلیل محدودیت‌های اعمال شده از جانب اداره منابع طبیعی استان مازندران برای معادن، معدن داران مجبورند از پایین سینه کار معدن برداشت نمایند که در چند ماه اخیر به همین دلیل شیب سینه کارهای استخراجی افزایش یافته و منجر به چندمین حادثه در ۶ ماه اخیر برای معادن جاده هراز شده است که نتیجه آن فوت کارگران و رانندگان ماشین آلات استخراجی هست.
حوالی ساعت ۱۱ و بیست دقیقه روز یکشنبه ۲۱ خرداد ۱۳۹۶ سقوط یک لودر در معدن شن و ماسه هردورود استان مازندران ۲ کشته و زخمی بر جای گذاشت.
در آبان ماه ۱۳۹۵ مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری آمل گفت: بر اثر ریزش دیواره معدن شن و ماسه در جاده هراز یکی از کارگران این معدن کشته شد. این حادثه صبح روز ۱۸ آبان بر اثر ریزش دیواره معدن شن و ماسه در منطقه چالدران جاده هراز اتفاق افتاد که طی آن در حین برداشت مصالح معدنی دیواره معدن سست و باعث ریزش حجم زیاد مصالح، بر روی لودر راننده آن شد. راننده لودر به علت فشار زیاد وارده در دم کشته شده شد.
روور ۴۰۰ / ۴۵
روور ۴۰۰ / ۴۵ (Rover ۴۰۰ / ۴۵) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۵تولید شده‌است.
فهرست یادنامه‌ها
این مقاله فهرستی از یادنامه‌ها/جشن‌نامه‌ها برای افراد سرشناس است.
روور ۴۰۰ / ۴۵
این خودرو در کلاس خودرو کامپکت قرار گرفته، است.
برج سلطان زین‌العابدین
برج سلطان زین‌العابدین ساری در ساری، واقع شده و این اثر به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این بنا مقبره زین‌العابدین مرعشی است. سابقاً گورهای نمادین دو نتیجه کمال الدین مؤسس سلسلهٔ مرعشی را در خود جای داده بود.
فهرست جایزه‌ها و نامزدی‌های بن افلک
فهرست جوایز و نامزدی‌های بن افلک:
سیارک ۴۳۸۹
سیارک ۴۳۸۹ چهار هزار و سیصد و هشتاد و نهمین سیارک کشف شده‌است که در ۱ آوریل ۱۹۷۶ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۲٫۳۰ است.
حسن الحبیب
حسن الحبیب (Hassan Al-Habib؛ زادهٔ September 14, 1994) یک ورزشکار اهل عربستان سعودی است.
ژیل دو گوبرویل
ژیل دو گوبرویل روزنامه‌نگار قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه است.
تپه رضاکلا
تپه رضا کلا مربوط به عصر آهن - دوره سلجوقیان است و در شهرستان بابلسر، بخش رودبست، دهستان پازوار، روستای رضاکلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فران رودریگز
فران رودریگز (Fran Rodríguez؛ زادهٔ February 8, 1990) بازیکن فوتبال اهل اسپانیا است.
درخت زیتون (سرده)
درخت زیتون نام یک سرده از تیره تیره زیتون است.
موسی دیابی
موسی دیابی (Moussa Diaby؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل فرانسه است که برای باشگاه استون ویلا بازی می‌کند.
باشگاهی
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به پاری سن ژرمن، کروتونه و بایر لورکوزن اشاره کرد.
حرفه بین‌المللی
دیابی یک ملی پوش جوان فرانسوی است، که نماینده این کشور در سطوح ملی از زیر ۱۸ تا زیر ۲۱ سال می‌باشد.
نظریه اجتماعی
نظریه اجتماعی یک چارچوب نظری است که برای مطالعه و تفسیر پدیده‌های اجتماعی در یک مکتب فکری خاص به کار می‌رود. نظریه‌های اجتماعی، ابزار مهمی در دست جامعه‌شناسان و دانشمندان علوم اجتماعی هستند و به بحث‌های تاریخی در مورد معتبرترین و مطمئن‌ترین روش‌شناسی‌ها مربوط می‌شوند.
اوتبریج
اوتبریج (به انگلیسی: Oughtibridge) یک روستا در بریتانیا است که در یورک‌شر و هامبر واقع شده‌است. اوتبریج ۳٬۵۸۴ نفر جمعیت دارد.
نظریه اجتماعی
نظریه‌های اجتماعی چارچوب‌های تحلیلی یا پارادایمهایی هستند که برای توصیف و تبیین پدیده‌های اجتماعی استفاده می‌شوند. ابزاری که توسط دانشمندان اجتماعی استفاده می‌شود، نظریه‌های اجتماعی مربوط به مباحث تاریخی در مورد اعتبار و اعتماد روش‌های مختلف است (به عنوان مثال اثبات‌گرایی و ضد اثبات‌گرایی، اولویت هر دو ساختار یا نمایندگی و همچنین رابطه بین احتمال و ضرورت. نظریه اجتماعی به صورت غیررسمی یا در خارج از مباحث علوم اجتماعی و سیاسی دانشگاهی، ممکن است به عنوان «انتقاد اجتماعی» یا «تفسیر اجتماعی»، یا «انتقاد فرهنگی» نامیده شود و ممکن است مرتبط باشد هم با بورس تحصیلی رسمی فرهنگی و  ادبی و دیگر اشکال نوشتاری غیردانشگاهی یا روزنامه‌نگاری.
تعاریف
نظریه اجتماعی برای تعریف و تمایز بین انواع مختلف جوامع و تجزیه و تحلیل مدرنیته در چند سده گذشته استفاده می‌شود. همان‌طور که امروزه نظریه اجتماعی به رسمیت شناخته شده‌است در سده بیستم به عنوان یک رشته متمایز ظهور کرد و تا حد زیادی با نگرش تفکر انتقادی برابر بود و تمایل به شناخت از طریق پسینی روش‌های کشف، به جای  پیشینی روش‌های سنتی داشت.
اندیشه اجتماعی نظریه‌های عمومی را برای توضیح اعمال و رفتار جامعه به‌طور کلی ارائه می‌دهد که شامل ایده‌های جامعه‌شناسی، سیاسی و  فلسفی می‌شود. نظریه اجتماعی کلاسیک عموماً از منظر فلسفه غرب ارائه شده‌است و اغلب به عنوان اروپامحوری تلقی می‌شود.
با توجه به دائرةالمعارف جامعه‌شناسی بلک‌ول، نظریه‌سازی بسیار مهم است:
باستانی
کنفوسیوس (۵۵۱–۴۷۹ پ.م) جامعه‌ای عادلانه را فرض می‌کرد که فراتر از جامعه معاصر او ایالت‌های متخاصم بود. بعدها، همچنین در چین، موزی (حدود ۴۷۰ - حدود ۳۹۰ پ.م) یک جامعه‌شناسی عمل‌گرایانه‌تر ولی در اصل اخلاقی را توصیه کرد.
سسک تالابی زیتونی
سسک تالابی زیتونی یا سسک تالابی (نام علمی: Acrocephalus palustris) پرنده‌ای از تیرهٔ سسکان نیزار در راستهٔ گنجشک‌سانان است که پیش‌تر در سسکان جهان قدیم دسته‌بندی می‌شد.
نظریه اجتماعی
مکتب شیکاگو
مکتب شیکاگو در دهه ۱۹۲۰، از طریق کار آلبیون وودبری اسمال، دبلیو. آی. تامس، ارنست برگس، رابرت پارک، الزورث فاریس، جورج هربرت مید، و دیگر جامعه شناسان در دانشگاه شیکاگو. مکتب شیکاگو بر الگوها و ترتیب پدیده اجتماعی در زمان و مکان، و در چارچوب سایر متغیرهای اجتماعی تمرکز کرد.
سسک تالابی زیتونی
این پرنده در مناطق معتدل اروپا و غرب آسیا تولید مثل می‌کند و در ایران نیز یافت می‌شود. این پرنده کوچنده عموماً در جنوب شرق آفریقا زمستان‌گذرانی می‌کند. زیستگاه این پرنده مناطق مرطوب است البته زمستان را در نقاط خشک‌تر افریقا که پوشش گیاهی فراوانی دارد می‌گذراند.
سسک تالابی زیتونی برای تقلید قابل توجه آواز طیف گسترده‌ای از پرندگان دیگر و ترکیب آنها در آواز خود قابل توجه است.
نظریه اجتماعی
نظریه انتقادی
نظریه‌پردازان انتقادی رویکرد «عینی»، علمی را رد و سعی کردند نظریه‌هایی را در ایدئولوژیهای قایل به آزادی انسان ایجاد کنند.
مارکسیسم
کارل مارکس در مورد اهمیت اقتصاد سیاسی در جامعه نوشت و نظریه‌پردازی کرد و بر «شرایط مادی» زندگی تمرکز نمود.
نظریه‌های او حول سرمایه‌داری و تأثیر آن بر مبارزه طبقاتی بین پرولتاریا و بورژوازی متمرکز بود.
چشم‌اندازهای دیگر
نظریه‌های دیگر عبارتند از:
اندیشه اجتماعی فرانسوی
برخی از فرانسوی اندیشمندان اجتماعی شناخته شده هستند: کلود هانری سن سیمون، اگوست کنت، امیل دورکیم و میشل فوکو.
اندیشه اجتماعی بریتانیایی
بریتانیا اندیشه اجتماعی، با اندیشمندانی مانند هربرت اسپنسر، به سوالات و ایده‌های مربوط به اقتصاد سیاسی و تکامل اجتماعی پرداخت. آرمان‌های سیاسی از جان راسکین پیش‌درآمد اقتصاد اجتماعی بودند (تأثیر بسیار مهمی بر مهاتما گاندی فلسفه).
اندیشه اجتماعی آلمانی
فیلسوفان و اندیشمندان اجتماعی مهم آلمانی شامل امانوئل کانت، گئورگ ویلهلم فردریش هگل، کارل مارکس، ماکس وبر، جورج زیمل، تئودور آدورنو، ماکس هورکهایمر، هربرت مارکوزه و نیکلاس لومان.
اندیشه اجتماعی چینی
فلاسفه و اندیشمندان اجتماعی مهم چینی شامل شانگ یانگ، لائوتسه، کنفوسیوس، منسیوس، وانگ چونگ، وانگ یانگ مینگ، لی ژی، ژو شی، گو یانوو، گونگ زیژن، وی یوان، کانگ یووی، لو ژون، مائو تسه تونگ، ژو مینگ.
جامعه‌شناسی ایتالیایی
دانشمندان اجتماعی مهم ایتالیایی شامل آنتونیو گرامشی، گائتانا موسکا، ویلفردو پارتو، فرانکو فراروتی.
در شیوه‌های دانشگاهی
نظریه اجتماعی با تشویق دانشمندان به تفکر در مورد موضوعات مناسب برای پژوهش و نحوه اندازه‌گیری آنها، پژوهش‌های علمی را هدایت می‌کند. انتخاب یا ایجاد نظریه مناسب برای استفاده در بررسی یک موضوع، مهارتی مهم برای هر پژوهشگر است. تمایزات مهم: «جهت‌گیری نظری» (یا پارادایم) یک جهان بینی است، دریچه ای که از طریق آن تجربه سازماندهی می‌شود (یعنی در مورد تعامل انسان از نظر قدرت یا مبادله). یک «نظریه» تلاشی برای توضیح و پیش‌بینی رفتار در زمینه‌های خاص است. جهت‌گیری نظری را نمی‌توان اثبات یا رد کرد. یک نظریه می‌تواند.
با داشتن جهت‌گیری نظری که جهان را از نظر قدرت و کنترل می‌بیند، می‌توان نظریه ای در مورد رفتارهای خشونت‌آمیز انسانی ایجاد کرد که شامل اظهارات علّی خاصی است (به عنوان مثال قربانی سوء استفاده فیزیکی منجر به مشکلات روانی می‌شود). این می‌تواند به فرضیه (پیش‌بینی) در مورد آنچه فرد انتظار دارد در یک نمونه خاص ببیند، منجر شود. به عنوان مثال، «یک کودک کتک خورده، خجالتی یا خشن می‌شود». سپس می‌توان فرضیه را با بررسی و آزمایش کرد: اینکه آیا فرضیه با داده سازگار است؟ برای مثال، ممکن است سوابق بیمارستان را برای یافتن کودکانی که مورد آزار و اذیت قرار گرفته‌اند، مرور کنید، سپس آنها را ردیابی کرده و یک آزمایش شخصیتی انجام دهید تا ببینید آیا آنان نشانه‌هایی از خشونت یا خجالتی بودن را نشان می‌دهند. انتخاب جهت‌گیری نظری مناسب (یعنی مفید) سبب توسعه یک نظریه بالقوه مفید در پایه و اساس علوم اجتماعی می‌شود.
نمونه پرسش‌های نظریه‌پردازان اجتماعی
پرسش‌های فلسفی که متفکران اجتماعی به آن پرداخته‌اند اغلب بر محور مدرنیته متمرکز شده‌است، از جمله:
سایر مسایل مربوط به مدرنیته که توسط اندیشمندان اجتماعی مطرح شده است عبارتند از: اتمیسم اجتماعی، بیگانگی اجتماعی، تنهایی، بی‌سازمان اجتماعی، و عرفی‌گرایی.
کیهان (روزنامه)
کیهان روزنامه‌ای فرهنگی، ورزشی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی در ایران است. بنابر اعتقاد برخی این روزنامه «محافظه‌کار ترین روزنامه ایران» به حساب می‌آید. حسین شریعت‌مداری مدیر مسئول روزنامه کیهان است. طبق گزارش نیویورک تایمز در سال ۲۰۰۷، سمت رسمی او نمایندگی سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران است.
کیهان در سراسر جهان حدود ۱٫۰۰۰ کارمند دارد. گزارش‌های متناقضی دربارهٔ تعداد تیراژ آن وجود دارد: در سال ۲۰۰۶ بی‌بی‌سی آماری حدود ۶۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰، در سال ۲۰۰۷ نیویورک تایمز حدود ۷۰٬۰۰۰ و در سال ۲۰۰۸ یک مقاله از مجله دانشکده حقوق دانشگاه نیویورک رقمی بالغ بر ۳۵۰٬۰۰۰ تیراژ را اعلام کرد. کیهان همچنین نسخه‌های ویژه خارجی خود را به زبان انگلیسی در کیهان بین‌المللی منتشر می‌کند.
کیهان قدیمی‌ترین روزنامهٔ در حال انتشارِ ایران پس از روزنامهٔ اطّلاعات است. نخستین شمارهٔ روزنامه کیهان در ۳ خردادِ ۱۳۲۱ در تهران منتشر شد و به جز سه بار توقیف در سال ۱۳۲۲ پیوسته منتشر شده‌است. در رتبه‌بندی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از روزنامه‌های ایران بر پایهٔ عملکردشان در بازهٔ نیمهٔ دوّمِ ۱۳۹۴، کیهان با ۷۰ امتیاز هشتم شد.
تاریخچه و مشخصات
کیهان در فوریه سال ۱۹۴۳ توسط عبدالرحمن فرامرزی به عنوان مالک و مصطفی مصباح‌زاده به عنوان مدیر مسئول تأسیس شد. بعداً نقش‌های فرامرزی و مصباح زاده عوض شد. این روزنامه در ایران و همچنین در لندن منتشر می‌شد، تیراژ قبل از انقلاب اسلامی سال ۱۹۷۹ بیش از یک میلیون نفر بود. در سال ۱۹۷۴ گروه رسانه ای کیهان خود را به عنوان «بزرگ‌ترین انتشارات روزنامه و مجله در خاورمیانه» معرفی کرد. فروغ مصباح زاده، همسر صاحب اصلی کیهان، رسماً به عنوان مدیر مجله پیشرو زنان ایران، زن روز ظاهر شد.
این روزنامه بر اخبار سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تمرکز دارد.
۱۳۳۲–۱۳۵۷
آخرین سردبیر روزنامه کیهان تا آستانه انقلاب امیر طاهری بود. با نزدیک شدن انقلاب سال ۱۳۵۷، شورای سردبیری تازه‌ای در کیهان شکل گرفت که رحمان هاتفی در رأس آن قرار داشت.هوشنگ اَمیاری از سال ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۵ مدیر بخش کاریکاتور و مضامین نقاشی های طنزآمیز بود. حسین رضائی از ۱۳۴۴ تا ۱۳۵۷ مدیر بخش اخبار این روزنامه بود.
۱۳۵۷–۱۳۶۹
امیر طاهری از سال ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۹ میلادی، سردبیر کیهان بود.
در جریان انقلاب، کیهان به دفاع از اعتراضات مردم پرداخت و در مبارزه برای آزادی نشر و بیان نقش برجسته‌ای ایفا نمود. از میانه اردیبهشت ۵۸ انجمن اسلامی روزنامه شروع به دخالت در کار هیئت تحریریه کرد تا به قولی از چپ بودن روزنامه بکاهد و به مذهبی بودن آن بیفزاید؛ و حتی لیست ۲۰ نفر را به محافظین داد تا از ورود آن‌ها به روزنامه جلوگیری کنند. بعد از آن با فشار انجمن اسلامی و تسلیم نشدن رحمان هاتفی روزنامه دو تا سه ماه تعطیل شد. رحمان هاتفی تا نیمه سال ۱۳۵۸ سردبیر کیهان باقی‌ ماند در طول این دوران مدتی ابراهیم یزدی و مدتی سید محمد اصغری مسئولیت اداره کیهان را بر عهده داشت. محمد خاتمی نیز مدتی نماینده ولی فقیه در کیهان بود.
۱۳۶۹ تاکنون
از اواسط دهه هفتاد پس از دوران مهدی نصیری، حسین شریعتمداری مدیر مسئول روزنامه و مؤسسه کیهان شد که نماینده ولی فقیه در این مؤسسه نیز می‌باشد. سید علی خامنه‌ای طی حکمی در اول دی ماه سال ۷۲، حسین شریعتمداری را به عنوان نمایندهٔ خود و سرپرست مؤسسه کیهان منصوب کرد. از آن زمان کیهان روند جدیدی را پیش گرفت. حسین شریعتمداری موفق شد تا به همراه محمدکاظم انبارلویی سردبیر روزنامه رسالت، جایزه بهترین و منصف‌ترین منتقد دولت محمود احمدی‌نژاد را در مراسم اختتامیه نمایشگاه مطبوعات، از آن خود کند. روزنامه کیهان در زمان انتخابات نهمین و دهمین دوره ریاست جمهوری، از محمود احمدی‌نژاد حمایت می‌کرد. سردبیر سابق آن صفار هرندی بود که پس از به ریاست جمهوری رسیدن احمدی‌نژاد، به عنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت نهم انتخاب گردید.
جهت‌گیری سیاسی
شریعتمداری اظهار داشت که روزنامه و کارمندان آن «از ایدئولوژی انقلاب اسلامی دفاع می‌کنند». گرت اسمیت، خبرنگار سابق روزنامه فایننشال تایمز در ایران، ادعا می‌کند که کیهان نظرات سیاسی «اردوگاه اصولگرایان رژیم» را بیان می‌کند.
شریعتمداری برچسب‌های «محافظه‌کار» و «بنیادگرا» را رد می‌کند و می‌گوید «آنها باعث می‌شوند ما مانند طالبان به نظر برسیم.» در عوض، او خود و کسانی که نظریات مشابه دارند را «اصولگرا» می‌نامد. اصولگرایان همچنین نام فراکسیون اکثریت پارلمان ایران است. از این گروه به عنوان «اصول گرایان جدید» نیز یاد می‌شود و شخصیت‌هایی مانند غلامعلی حداد عادل و سعید جلیلی در میان افراد دیگر وجود دارد.
جنجال‌ها
این روزنامه در سال ۲۰۱۰ به دلیل تکرار محکومیت صریح " کارلا برونی "، بانوی اول فرانسه، به دلیل نامه سرگشاده اش در مورد حکم اعدام علیه سکینه محمدی آشتیانی به اتهام زنای محصنه و قتل، جنجالی شد. این روزنامه "برونی" را "فاحشه ایتالیایی" خواند.
وزارت خارجه فرانسه این اظهارات را "غیرقابل قبول" اعلام کرد و سفیر ایران در فرانسه را احضار نمود. وزارت خارجه ایران سعی کرد از اظهار نظر کیهان فاصله بگیرد و رامین مهمان پرست سخنگوی وزارت خارجه اظهار داشت که "رسانه‌ها می‌توانند با پرهیز از کلمات توهین آمیز، سیاست‌های غلط و خصمانه کشورهای دیگر را به درستی انتقاد کنند".
توقیف موقت
اولین توقیف روزنامه کیهان در سال ۱۳۸۲ به دلیل انتشار اخبار دروغ در جریان تحصن نمایندگان مجلس ششم بود
در آبان ۱۳۹۶ کیهان به اتهام نقض «امنیت ملی» دو روز توقیف شد. این توقیف پس از تیتر کیهان تحت عنوان «شلیک موشک انصارالله به ریاض، هدف بعدی دوبی» و بر اساس شکایت دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و دستور دادستان تهران انجام گرفت.
کیهان به این اقدام دولت به شدت اعتراض کرد و از تیتر خود که تهدید را منسوب به انصارالله یمن می‌کرد دفاع کرد. کیهان این اقدام را انتقام‌گیری دولت از کیهان به خاطر افشای مفاسد اقتصادی دولت و پوچی وعده‌های مربوط به مذاکرات هسته‌ای خواند. احمد توکلی، با نگارش نامه‌ای به رئیس قوه قضاییه توقیف کیهان را غیرقانونی دانست و خواستار توقف آن در راستای حمایت از آزادی بیان شد.
خبرنگاران مطرح
از جمله سرمقاله نویسان و خبرنگاران مطرح این روزنامه می‌توان به امیرحسین فردی، کامران نجف زاده، حسین راغفر، مهدی محمدی، بابک اسماعیلی،   سید یاسر جبرائیلی، حسام الدین برومند، پیام فضلی نژاد، محمد نوری زاد، سعدلله زارعی، حمید مولانا و حسین شمسیان اشاره کرد که عمدتاً توسط حسن شایانفر تربیت و وارد تحریریه این روزنامه شده‌اند.
محمد نوژه
محمد نوژه (زاده ۸ فروردین ۱۳۲۴ در تهران – درگذشته ۲۵ مرداد ۱۳۵۸ در پاوه - کرمانشاه) سرگرد خلبان اف-۴ فانتوم ۲ نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بود. پایگاه سوم شکاری همدان به یاد او پایگاه هوایی شهید نوژه نام‌گذاری شده‌است.
گروه گاک
گروه گاک شرکت خودروسازی چینی است، که در زمینه تولید انواع خودروهای سواری، وسایل نقلیه تجاری، اتوبوس و قطعات خودرو، فعالیت می‌کند.
محمد نوژه
عمده سرشناسی او فعالیت تأثیرگذار در فرماندهی گردان ۳۱ شکاری، شرکت در عملیات نبرد پاوه و نحوه درگذشت او است. همچنین کودتای نقاب که بعدها به نام کودتای نوژه معروف شد. عملیاتی که قرار بود از پایگاهی هوایی به نام وی یک‌سال پس از درگذشتش انجام شود که به شکست انجامید.
گروه گاک
این گروه کلیه خودروهای خود را از طریق مشارکت انتفاعی با شرکت‌های تویوتا، هوندا، میتسوبیشی موتورز، ایسوزو، فیات و پژو و تحت لیسانس آنها، مونتاژ می‌نماید.