cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ترجمه قرآن به زبان ایتالیایی
پیشینه ترجمهٔ قرآن به زبان ایتالیایی به سده ۱۶ میلادی بازمی‌گردد. حدود ۷۰ تا ۱۲۰ میلیون نفر در بیش از ۳۰ کشور به زبان ایتالیایی گویش دارند.
پیشینه
در سال ۱۵۴۷ آندره‌آ آریوابنه ترجمه قرآن را به زبان ایتالیایی در ونیز با عنوان «قرآن محمد» منتشر کرد، که ظاهراً اولین ترجمه ایتالیایی قرآن است. گرچه خود او مدعی بود که قرآن را از اصل عربی ترجمه کرده، ولی به نظر می‌رسد که ترجمه‌اش مبتنی بر ترجمه روبرت کتون بوده‌است. این ترجمه مورد استفاده شوایگر، مترجم قرآن به آلمانی، قرار گرفت. همین ترجمه در ۱۶۴۱ به زبان هلندی نیز ترجمه شد. او ادعا کرده بود که مترجم کتاب است، اما او ویراستار و ناشر کتاب بوده‌است و از نام مترجم اطلاعی در دست نیست. مترجم، متن لاتینی قرآن را ترجمه کرده، اما در آغاز ترجمه خود ادعا نموده که متن اصلی، عربی بوده‌است. نبودن اطلاعات دقیق درباره مترجم این کتاب احتمالاً ناشی از هیئت تفتیش عقاید ونیز در ۱۵۵۴ (میلادی)، مبنی بر ممنوعیت قرائت قرآن، بوده‌است.
ترجمه دیگر قرآن توسط آکویلو فراکاسی در ۱۹۱۴ صورت گرفت؛ ولی گفته می‌شود بهترین ترجمه ایتالیایی متعلق به الساندرو بوزانی است که در ۱۹۵۵ منتشر شد.
در سال 2019 ترجمه جدیدی از قرآن به زبان ایتالیایی در سایت ادواردو آنیلی توسط حمید رابعی در مشهد منتشر شد[6]
ترجمه‌های ایتالیایی
فهرست مهم‌ترین ترجمه‌های قرآن به زبان ایتالیایی:
ری لوزیر
ریموند لی لوزیر متولد ۱۴ ژوئن ۱۹۷۰، (۲۴ خرداد ۱۳۴۹) در پیتسبورگ پنسیلوانیا یک نوازنده آمریکایی درام در گروه کورن است که در سال ۲۰۰۷ به گروه کورن پیوسته‌است.
قضیه اردیش–سکرش
قضیهٔ اردیش–سکرش در ریاضیات نتیجه‌ای متناهی است که یکی از نتایج قضیهٔ رمزی را دقیق می‌سازد. به خاطر اینکه با استفاده از قضیهٔ رمزی اثباتی آسان برای اینکه هر دنباله نامتناهی از اعداد حقیقی متمایز دارای زیردنباله‌ای نامتناهی به صورت صعودی یا نزولی است، وجود دارد؛ با اثبات پل اردیش و جرج سکرش  این قضیه بسط داده می‌شود. آن‌ها اثبات کردند که برای هر دنباله‌ای به طول K که K>mn؛ دارای زیردنباله‌ای صعودی به طول n+1 یا زیردنباله‌ای نزولی به طول m+1 است (یا هر دو). این اثبات در سال ۱۹۳۵ در ورقهٔ اثبات مسئله پایان یافتن شادی به عنوان یادکرد آمده‌است.
مثال‌ها
به عنوان مثال در جایگشت اعداد ۱ تا ۳:
اثبات
فرض می‌کنیم اعضای دنباله به صورت a1،a2،... ،ak است.
به ازای هر i بین ۱ تا  bi  k را طول بلندترین زیردنبالهٔ صعودی در دنباله در نظر می‌گیریم که جملهٔ آخرش ai است.
اگر به ازای یکی از iها bi≥n+1 حکم اثبات می‌شود؛ پس فرض می‌کنیم چنین نباشد؛ در این صورت biها بین ۱ تا n هستند. پس بنابر اصل لانه کبوتری حداقل m+۱ تا از bi برابر هستند. فرض کنید bi1=bi2=... =bim+1 که ijها صعودی هستند.
این مسئله هم‌چنین به کمک قضیهٔ دیلورث اثبات می‌شود.
بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها
این بنیاد بخشی از لابی اسرائیل در آمریکا شناخته شده‌است. مثلاً، این منابع را بببینید:
بنیان‌گذاری و آرمان‌ها
بنیاد دفاع از دموکراسی کمی بعد از حملات ۱۱ سپتامبر از کارشناسان زمینه‌های مختلف و دانشگاهیان پایه‌گذاری شد تا «با پژوهش عمیق و موشکافانه، کنش‌های غیرقانونی را شناسایی کند و گزینه‌هایی را با هدف تقویت امنیت ملی آمریکا و کاهش یا محو تهدیدهای مخالفان و معارضان آمریکا برای سیاست‌گذاری ارائه کند.»
تمرکز این مؤسسه بر سیاست خارجی و امنیت ملی است و به گفته خودش از هیچ دولت خارجی کمک مالی نمی‌گیرد.
این بنیاد با دفاع از سیاست نبرد با تروریسم جرج دابلیو بوش، مخالف تشکیل کشور فلسطین، مخالف برجام و دفاع از تحریم‌های ایران، خود را بعنوان نهادی نزدیک به نومحافظه‌کاران آمریکا و راست‌گرایان حزب لیکود اسرائیل معرفی می‌کند.
افراد و شرکت‌های زیادی از این بنیاد، پشتیبانی مالی می‌کنند. اما بزرگ‌ترین پشتیبانان مالی آن، ثروتمندان یهودی آمریکایی هستند که برخی از آنها از الحاق بیت‌المقدس شرقی به اسرائیل پشتیبانی می‌کنند.
پروژه ایران
بنیاد دفاع از دمکراسی‌ها یکی از بزرگ‌ترین منتقدان جمهوری اسلامی ایران است. برنامه ایران بنیاد دفاع از دمکراسی‌ها که توسط مارک دابوویتس مدیر عامل ارشد اجرایی این بنیاد هدایت می‌شود. در پی «رسیدگی به خطر ناشی از جمهوری اسلامی ایران برای آمریکا و متحدین آن» و انجام پژوهش مشروح، و تهیهٔ گزینه‌های سیاستی جامع و قابل انجام و حضور مستمر در رسانه‌ها است. بنیاد دفاع از دمکراسی‌ها می‌گوید این کار را از طریق حمله به «آسیب‌پذیرترین نقطه‌های ایران: عملیات جهانی رسانه‌ای آن، حضور آن در آمریکا و اروپا، مسایل مالی آن و تلاش‌های آن برای پشتیبانی از فعالیت‌های تروریستی در خارج» انجام می‌دهد. مشخصا بنیاد دفاع از دمکراسی‌ها جاه طلبی‌های هسته‌ای ایران از طریق برنامه اتمی ایران و نقض حقوق بشر در ایران را از طریق پروژه حقوق بشر خود دغدغه خود قرار داده‌است.
این نهاد خواهان تحریم نهادهای مختلف ایران از جمله بخش انرژی، بانک مرکزی و سوئیفت بوده‌است. در سال ۲۰۱۵ از چهار شاهدی که در کمیته بانکداری سنای ایالات متحده آمریکا دربارهٔ تحریم‌های ایران حضور داشتند دو نفر، از کارشناسان این بنیاد بودند و یک نفر عضو هیئت مشاوران این بنیاد بودند.
در اوت ۲۰۱۹ وزارت امور خارجه ایران بر پایه «قانون مقابله با نقض حقوق‌بشر و اقدامات ماجراجویانه و تروریستی آمریکا در منطقه» مصوب ۲۲ مرداد ۱۳۹۶، این بنیاد و مارک دوبوویتز بنیانگذار و مدیر عامل اجرایی آنرا در فهرست تحریم خود قرار داد.
تحریم‌هایی که در اکتبر ۲۰۲۰ علیه ۱۸ بانک ایرانی اعمال شد، به تحریک و پشتیبانی بنیاد دفاع از دمکراسی‌ها انجام شد.
بودجه
بزرگ‌ترین اهداکنندگان مالی به این نهاد به ترتیب برنارد مارکوس مؤسس هوم دیپو، پال سینگر مدیر الیوت منیجمنت کرپوریشن و شلدون ادلسون مالک کازینوی لاس وگاس سندز بوده‌اند.
به گزارش وبگاه تینک پروگرس، بیشتر بودجه این بنیاد از سوی اهدا کنندگان حامی اسرائیل، تأمین می‌شود. با انتشار منابع مالی این بنیاد، روشن شده که پشتیبانی فزایندهٔ این بنیاد از مداخلهٔ نظامی آمریکا در خاور میانه، مواضع پیکارجویانهٔ آن علیه ایران و دفاع آن از سیاست دست راستی در خصوص اسرائیل، با علایق حامیان مالی آن که مرتبط با لابی اسرائیل در آمریکا هستند سازگار است.
به گفته دنیس جت، از سفیران سابق آمریکا، این بنیاد اطلاعات چندانی در مورد این که پول آن از کجا می‌آید و به کجا می‌رود ارائه نمی‌کند.
۲۰۰۱–۲۰۰۴
در سال ۲۰۱۱, وبسایت خبری تینکپروگرس اسناد فرم مالیاتی ۹۹۰ اف‌دی‌دی را منتشر کرد که منبع بودجه‌های اف‌دی‌دی بین سال‌های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۴ را افشا کرد. اهداکنندگان ارشد عبارت بودند از:
دیگر اهدا کنندگان سرشناس:
۲۰۰۸–۲۰۱۱
اسناد Schedule A اف‌دی‌دی که تا پایان سال مالیاتی ۲۰۱۱ ارسال شده نشان می‌دهد این سازمان از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۱ بیش از $۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ بودجه جمع کرده، و سه بیشترین اهداکننده این افراد بوده‌اند:
۲۰۱۷
در سال ۲۰۱۸, آسوشیتد پرس گزارش کرد که امارات متحده عربی از طریق الیت برویدی و جرج نادر $۲٬۵۰۰٬۰۰۰ برای میزبانی کنفرانسی در میانه بحران دیپلماتیک قطر دربارهٔ نقش این کشور به عنوان یک دولت حامی تروریسم ارسال کرده. اف‌دی‌دی اظهار کرده پولی از حکومت‌های خارجی نمی‌پذیرد، و افزوده که «مطابق با سیاست بودجه ای‌مان از او خواستیم آیا بودجه اش مرتبط با هیچ حکومت خارجی هست یا معامله کسب و کاری در خلیج دارد. او به ما اطمینان داد که این‌طور نیست.»
دیگران
اضافه بر این معلوم شده‌است که اف‌دی‌دی تا ۲۰۱۶ از این منابع پول دریافت کرده‌است:
سارا (فیلم)
سارا فیلمی به کارگردانی و تهیه کنندگی داریوش مهرجویی محصول سال ۱۳۷۱ است. داستان این فیلم از نمایش‌نامه خانه عروسک اثر هنریک ایبسن الهام گرفته شده‌است. فیلم سارا در کارنامه سینمایی مهرجویی جزو یکی از بهترین و مهم‌ترین کارهایش به‌شمار می‌آید و از نقطه نظری دیگر در کنار عناوینی همچون بانو، پری و لیلا، یکی از بارزترین فیلم‌های او در خصوص زنان است.
خلاصهٔ داستان
حسام برای درمان بیماری‌اش مجبور است به خارج از کشور سفر کند. سارا همسر او مخارج سفر او را تأمین می‌کند، اما می‌گوید که این پول را از محل ارثیه پدرش به دست آورده‌است. حسام بهبودی می‌یابد سارا پنهان از چشم شوهرش با کار سخت و مداوم خیاطی سعی می‌کند بدهی‌های خود را پرداخت کند. گشتاسب مردی که به سارا کمک مالی کرده‌است متهم به جعل اسناد شده‌است و موقعیت شغلی او در بانک دچار مخاطره می‌شود و از سارا می‌خواهد از طریق اعمال نفوذ حسام که حالا رئیس بانک شده‌است در شغلش ابقاء شود. سارا خود نیز می‌داند که امضای پدرش در اسناد جعل شده چون خود او امضای پدرش را جعل کرده‌است. وقتی حسام پی به واقعیت امر می‌برد، در جریان یک نزاع لفظی می‌گوید که او را لایق زندگی و معاشرت با خود و فرزندانش نمی‌داند. سارا آزرده از بیرحمی شوهرش در قبال رنجی که خاطرش متحمل شده ناگزیر خانه او را ترک می‌کند.
الخاندرو گونسالس اینیاریتو
الخاندرو گونسالس اینیاریتو (زاده ۱۵ آگوست ۱۹۶۳) (به اسپانیایی: Alejandro González Iñárritu) فیلمنامه‌نویس و کارگردان مکزیکی است. او نخستین کارگردان مکزیکی نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین کارگردانی و همچنین برنده آن است. او یکی از موفق‌ترین کارگردانان قرن ۲۱ است. پس از جان فورد و جوزف ال. منکیه‌ویچ، او سوّمین کارگردانی است که دو سال متوالی برندهٔ جایزهٔ اسکار بهترین کارگردانی شده‌است. گونسالس این جایزه را در سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ برای فیلم‌های بردمن و بازگشته به دست آورد.
فیلم‌شناسی
{| class="wikitable sortable" ! سال ! عنوان ! توضیحات ! نمره در IMDb
منابع
Wikipedia contributors, "Alejandro González Iñárritu", http://en.wikipedia.org/wiki/Alejandro_González_Iñárritu
۳۰۴ (قمری)
۳۰۴ (قمری)، سیصد و چهارمین سال در گاهشماری هجری قمری است. اول محرم این سال برابر با دهم ژوئیه سال ۹۱۶ میلادی است.
تهران انار ندارد
تهران انار ندارد فیلم مستند موزیکال بلند ایرانی اثر مسعود بخشی است، این فیلم از تاریخ ۳ تیر ۱۳۸۸ در ایران به روی پرده سینماها رفت. تهران انار ندارد با دوربین ۳۵ میلیمتری فیلمبرداری شده و با لحنی انتقادی، تحلیلی و طنزآلود به روایت حال و گذشته شهر تهران می‌پردازد، از این رو بخش‌هایی از فیلم را تصاویر آرشیوی تشکیل داده‌اند. البته به نظر می‌رسد فیلمساز برای استفاده از تصاویر آرشیوی به‌دلیل محدودیت‌های اخلاقی یا حساسیت‌های سیاسی آزادی عمل کافی نداشته‌است.
تهران انار ندارد از زمان ساخت در سال ۱۳۸۵ تا زمان اکران به‌وسیلهٔ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در محاق توقیف بود و بالاخره در سوم تیر ۱۳۸۸ اکران عمومی خود را ابتدا در ۳ سینما آغاز کرد و سپس ۲ سینمای دیگر به این مجموعه افزوده شد و تا ۱۹ تیر ۱۳۸۸ به فروشی معادل ۱۶ میلیون و ۷۳۰ هزار تومان دست یافت.
این فیلم علاوه بر کسب مهم‌ترین جوایز سینمای مستند ایران، کاندید دریافت جایزهٔ بهترین مستند سال از مرکز مستقل فیلم نیویورک بوده و در مهم‌ترین جشنواره‌های مستند آمریکای شمالی از جمله هات‌داکز (کانادا) و فول فریم (آمریکا) به نمایش درآمده‌است. تهران انار ندارد از ماه سپتامبر ۲۰۰۹ در کانادا و لهستان نیز روی پرده سینماها خواهد رفت. همچنین این فیلم توسط کمپانی پخش‌کننده‌اش در آمریکای شمالی، به‌عنوان نخستین فیلم مستند سینمای ایران به هشتاد و دومین مراسم آکادمی هنرها و علوم سینمایی اسکار معرفی می‌شود.
پیش از تولید
طرح اولیه فیلم در سال‌های ۷۹–۱۳۷۸ خورشیدی نوشته می‌شود، طرحی ساده دربارهٔ چند میدان مرکزی شهر که آهسته، آهسته رشد می‌کند، بعد از آن تیم تحقیق فیلم به مدت یکسال (۸۱–۱۳۸۰)کار تحقیقاتی انجام می‌دهد، در نتیجه ساختار نهایی فیلم طی ۷ سال و در طول مراحل تولید و در اتاق تدوین شکل نهایی خود را می‌گیرد.
مسعود بخشی کارگردان تهران انار ندارد، عنوان می‌کند که از آغاز بنا را بر ساخت فیلمی صریح، مستقیم، زنده، انرژیک و متفاوت از فضای جاری سینمای هنری و غیرتجاری ایران گذاشته بود. کارگردان تأکید می‌کند که مخاطبان اصلی فیلم‌اش نه مخاطبان خاص و جشنواره‌های داخلی و خارجی بلکه شهروندان شهر تهران هستند تا این ساکنان شهر بتوانند با دیدن این فیلم به شهر خودشان و مشکلاتش از بیرون نگاه کنند.
درون‌مایه
فیلم با جمله‌ای از کتاب آثارالبلاد اثر زکریا محمد قزوینی در قرن هفتم هجری آغاز می‌شود:
تهران انار ندارد مستندی انتقادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دربارهٔ تهران و تاریخچهٔ آن است، که در عین حال به‌واسطهٔ موزیکال و طنز بودن فیلم، وجهی سرگرم‌کننده نیز پیدا می‌کند. این فیلم را دو نفر روایت می‌کنند. یکی نصرت کریمی است که از تهران قدیم صحبت می‌کند و دیگری مسعود بخشی نویسنده و کارگردان فیلم که ظاهراً دارد گزارش تهیهٔ فیلم ناتمام خود را به مقامات می‌دهد و مشکلات بی شمارش را در جریان ساختن فیلم شرح می‌دهد از جمله اینکه پنج سال منتظر صدور اجازه فیلمبرداری بوده‌است.
تهران انار ندارد به قول کارگردانش نه مستند است و نه داستانی بلکه فقط یک فیلم است ، فیلمی دربارهٔ وجوه مختلف شهر تهران، از تاریخ ۲۰۰ ساله‌اش گرفته تا مشکلات معاصرش، فیلم روایتی است از رشد قریه‌ای در شمال ری که بهترین محصولش اناری است که در هیچ شهر دیگری مثال و مانندی ندارد. فیلم با بیانی هجوآلود معضلات تهران امروز را پیش چشم مخاطب هدف خود یعنی ساکنان تهران می‌گذارد و مشکلات ریز و درشت شهر را در برهه‌های گوناگون زمانی بررسی و مقایسه می‌کند و تصویری پیش چشم بیننده می‌نهد که گویی ساختارهای مادی و اخلاقی جامعه‌ای روستایی در مقیاس یک متروپولیس غول آسا تکرار می‌شوند و این همه نه با بیان خشک و جدی معمول سینمای مستند بلکه با طنزی که بتوان مشکلات بزرگ ساکنان شهر را بیان کرد.
موسیقی و طنز از قابلیت‌هایی است که کارگردان برای دوری از شیوه‌های مرسوم ساخت فیلم مستند از آن‌ها بهره برده‌است. به گفته مسعود بخشی درنظرگرفتن ملاحظات اقتصادی اکران نیز در به‌کاربردن این تمهیدات بی‌تأثیر نبوده‌است و البته طنز و موسیقی به جهت‌دهی وجه انتقادی فیلم کمک شایانی کرده‌است. از منظر منتقدین بیشتر طنز فیلم مسعود بخشی طنزی کلامی است، به عبارت بهتر بسیاری از صحنه‌هایی که بار طنز دارند به دلیل کلامی است که روی آن شنیده می‌شود.
حضور سانسور چندین بار در طول فیلم یادآوری می‌شود به ویژه هنگام نمایش مستندهای قدیمی که به دلیل حساسیت سیاسی یا اخلاقی سانسورچی، فیلم‌های قدیمی قطع شده و تصویر لابراتوار فیلم و مرمت دو سر نوار سلولوئید قطع شده بر روی دستگاه مونتاژ نمایش داده می‌شود.
طنز، موسیقی
در بخشی از فیلم کارگردان با معرفی دو شخصیت «بابک جان» و «مهندس محبی» که هر دو به کار ساخت و ساز مسکن در تهران اشتغال دارند به معضل برج‌سازی در تهران اشاره می‌کند و با توضیحاتی طنزآلود پیرامون تراکم، رکود و رونق در بازار مسکن کنایه‌های خود را بیان می‌کند و در بخشی دیگر از فیلم با اشاره به صنعت خودروسازی ایران تصاویر کارخانه را با ترانه فولکور ماشین مشتی ممدلی همراه می‌کند. به جز اقتصاد و اجتماع تهران انار ندارد گوشه چشمی نیز به سیاست دارد و تجدد و جریان اصلاحات را از تهران قدیم تا اصلاحات سال‌های اخیر دنبال می‌کند و هردو را دست می‌اندازد. لحن طنز و ضرب آهنگ موسیقی در سراسر فیلم یکسان و یکنواخت نیست و حتی در دقایقی از پایان فیلم که به پیش‌بینی فاجعه زلزله قریب‌الوقوع و مهیب تهران اختصاص می‌یابد کمابیش حذف می‌شود.
اکران، فروش
اکران تهران انار ندارد به‌عنوان نخستین فیلم مستندی که بعد از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران اکران عمومی می‌شد ، ابتدا برای ۲۷ خرداد ۱۳۸۸ برنامه‌ریزی شده بود ولی عملاً در ۳ تیر همان سال به پرده سینماها رسید. فیلم ابتدا در ۳ سینمای آزادی، سپیده و مجموعه فرهنگی اسوه به نمایش درآمد ، سپس به علت استقبال خوب تماشاگران سالن نمایش موزه سینما ، پردیس سینمایی زندگی و ملّت نیز به این جمع افزوده شدند. فارغ از مسایل اقتصادی، نفس اکران عمومی فیلم مستند در فضای سینمای ایران اتّفاق بی‌سابقه و مهمی است ، که به عقیده منتقدان می‌تواند سرفصل تازه‌ای برای سینمای مستند و ارتباطش با مخاطب باشد. با این حال نمایش عمومی فیلم نیز با استقبال و فروش خوبی در ژانر خودش همراه بوده به طوری که تا پایان ۱۹ تیر ۱۳۸۸ به رقمی بیش از ۱۶ میلیون تومان رسیده‌است و گفته می‌شود اکران فیلم تا زمانی که مخاطبی داشته باشد ادامه می‌یابد.
استان اصفهان
استان اصفهان از استان‌های مرکزی ایران است که مرکز آن، شهر اصفهان است. این استان ششمین استان پهناور، سومین استان پرجمعیت ایران و رتبه اول شهرنشینی در کشور را دارد. با مساحتی حدود ۱۰۶۷۸۶ کیلومترمربع بین ۳۰ درجه و ۴۳ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۲۷ دقیقه عرض شمالی خط استوا و ۴۹ درجه و ۳۶ دقیقه تا ۵۵ درجه و ۳۱ دقیقه طول شرقی نصف‌النهار گرینویچ، واقع شده‌است. استان اصفهان بیشترین استان‌های همسایه را در کنار خود دارد که از شرق به استان‌های یزد و خراسان جنوبی، از شمال به استان‌های سمنان، قم و مرکزی، از غرب به استان‌های لرستان و چهارمحال و بختیاری، از جنوب به استان‌های کهگیلویه و بویراحمد و فارس محدود است. از نظر طبیعی نیز استان به دشت کویر در شرق و شمال، رشته کوه‌های زاگرس در غرب و جنوب محدود شده‌است که این موقعیت طبیعی، از یک طرف محدودیت‌ها و از طرف دیگر پتانسیل‌ها و مزیت‌هایی را برای استان فراهم نموده‌است.
جمعیت
بر اساس اطلاعات حاصل از سرشماری عمومی نفوس و مسکن در دوره‌های گذشته، جمعیت استان اصفهان در سال ۱۳۵۵، حدود ۲ میلیون نفر بوده‌است که با رشدی فزآینده به ۵ میلیون نفر در سال ۱۳۹۵ رسیده‌است. بررسی آمار جمعیتی استان طی بازهٔ زمانی ۱۳۵۵ تا ۱۳۹۵، نشان می‌دهد نرخ شهرنشینی در استان اصفهان به تبعیت از کشور از رشد چشمگیری برخوردار بوده‌است و به پیروی از الگوی رشد جمعیتی در کشور در استان اصفهان نیز شهرنشینی با افزایش رشد مواجه بوده‌است که این افزایش همراه با کاهش روند رشد روستانشینی در استان همراه بوده‌است به‌طوری‌که از ۳۷ درصد در سال ۱۳۵۵ به ۱۲ درصد در سال ۱۳۹۵ رسیده‌است. در این رابطه باید گفت گسترش محدودهٔ شهرها، تبدیل روستاها به شهر و ایجاد شهرهای نو موجب تغییرات گسترده‌ای طی ۶۰ سال گذشته در نظام سکونتگاهی استان اصفهان شده‌است.
منابع طبیعی و محیط‌زیست
حدود ۳۳ درصد از مساحت استان را بیابان تشکیل می‌دهد و ۱۰ درصد از بیابان‌های ایران در استان اصفهان است که بخش اعظم آن را شهرستان‌های شهرضا، نائین، ورزنه، نجف آباد، اردستان، نطنز، آران و بیدگل، کاشان، خمینی‌شهر و اصفهان شامل می‌شود. البته بخش‌های از این استان کوهستانی بوده و دارای آب و هوای معتدل است. از مهم‌ترین شهرستان‌های کوهستانی این ناحیه می‌توان به شهرستان گلپایگان، خوانسار، فریدن، فریدونشهر، سمیرم، دهاقان، چادگان، تیران، کرون، بویین و میاندشت اشاره کرد. مساحت جنگل‌های استان ۴۱۲ هزار هکتار است که از این میزان ۳۴۷ هزار هکتار آن اعم از بیابانی و غیربیابانی دست‌کاشت است و مابقی یعنی ۶۵ هزار هکتار جنگل‌های زاگرس هستند.
حوضه‌های آبریز استان اصفهان شامل حوضه‌های آبریز کارون، گاوخونی، دریاچهٔ نمک، کویر ریگ زرین و کویر مرکزی است (دو حوضهٔ آبریز ابرقو-سیرجان و مهارلو–بختگان وسعت بسیار ناچیزی را از استان به خود اختصاص می‌دهند). بر اساس اطلاعات موجود، ۷ رود دائمی (مرغاب کرون، زاینده‌رود، ماربر، گلپایگان، آب ونک، وهرگان، گوکان و سمیرم)، ۲۱۸ رود فصلی، ۸٬۸۱۶ چشمه، تعداد ۴۷٬۸۴۷ چاه عمیق و نیمه‌عمیق مجاز، تعداد ۴٬۰۵۱ رشته قنات و ۷ سد شامل یک سد بتنی (سد زاینده‌رود) و ۶ سد خاکی (حنا، کمانه، خمیران، آغچه، قره‌قاچ و گلپایگان) در استان اصفهان وجود دارد.
مناطق تحت مدیریت ادارهٔ کل حفاظت محیط زیست استان شامل مناطق چهارگانهٔ سازمان حفاظت محیط‌زیست با وسعت ۹۷۶٬۰۰۰ هکتار (۲ پارک ملی، ۴ پناهگاه حیات وحش و ۴ منطقه حفاظت شده) یعنی بیش از ۹ درصد مساحت استان، ۱۲ منطقه شکارممنوع با وسعت ۱/۰۸۰/۰۰۰ هکتار و یک تالاب بین‌المللی با وسعت ۶۳/۰۰۰ هکتار است. استان اصفهان به لحاظ موقعیت جغرافیایی و اقلیمی و واقع شدن در فلات مرکزی ایران دارای تنوع گونه‌ای منحصر به فردی است. وجود گونه‌های مختلف در رده‌های متعدد جانوری و گیاهی در زیستگاه‌های مختلف استان دلالت بر همین موضوع دارد. بر اساس بررسی‌ها و مطالعات صورت گرفته تاکنون در استان اصفهان بیش از ۲۰۰۰ گونه گیاهی مربوط به حدود ۷۰۰ جنس و در قالب ۱۳۰ خانواده شناسایی شده‌است. از این تعداد ۳۵۰ گونه دارویی، ۴۵ گونه انحصاری، ۵۴ گونه آسیب‌پذیر، ۱۶ گونه نادر و ۱۹ گونه دیگر هستند. از گونه‌های گیاهی در معرض انقراض می‌توان به زرین‌گیاه (Deracocephelum otschyi) اشاره نمود. در استان اصفهان ۴۸۵ گونه مهره‌دار شامل ۶۳ پستاندار، ۲۹۶ پرنده، ۴۰ گونه خزنده ۸ گونه دوزیست و ۴۱ گونه ماهی شناسایی گردیده‌است. بر اساس فهرست اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت از گونه‌های جانوری حیات وحش استان تعداد ۱۸ گونه شامل ۵ گونه پستاندار، ۸ گونه پرنده، یک گونه خزنده، و ۴ گونه ماهی در زمره گونه‌های در معرض تهدید هستند. بر اساس سرشماری پستانداران در سال ۱۳۹۴ جمعیت ۳ گونه کل و بز، قوچ و میش و آهوی ایرانی در مناطق چهارگانه استان بالغ بر ۲۵۰۰۰ رأس گزارش شده‌است. همچنین تعداد ۹۱۶۴ قطعه پرنده در سرشماری پرندگان آبزی و کنار آبزی در سال ۱۳۹۴ شمارش گردیده‌است.
در حال حاضر از حدود ۱۷۰۰ کوره فعال آجر در سطح کشور، حدود ۴۵۷ واحد آن در سطح استان اصفهان مستقر هستند. ظرفیت تولید سالانه این واحدها ۱۰ میلیون تن و رُس مورد نیاز برای این مقدار تولید نیز ۱۰ میلیون تن در سال است. قسمت عمده‌ای از این تعداد واحد در محور شرق، شمال شرقی و شمال اصفهان متمرکز می‌باشند که باعث افزایش بار آلودگی و پدیده گرد و غبار هوای شهرستان اصفهان می‌شوند. برداشت رس از اراضی در طی سالیان گذشته علاوه بر تخریب چشم‌انداز و ایجاد گودال‌هایی تا عمق بیش از ۱۰ متر، شرایط را جهت ایجاد کانونهای محلی گرد و غبار فراهم نموده‌است.
کشاورزی
استان اصفهان در سال ۱۳۹۷ در بخش کشاورزی با داشتن حدود ۵۶۸ هزار هکتار اراضی کشاورزی و ۶ میلیون واحد دامی در مجموع حدود ۵/۷ میلیون تن تولید محصولات کشاورزی داشته که حدود ۵ درصد از تولیدات کشاورزی کشور را تشکیل می‌دهد.
بهداشت و سلامت
کل بیمارستان‌های استان اصفهان ۶۲ بیمارستان است که ۵۴ بیمارستان زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و ۸ بیمارستان زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی کاشان هستند. استان اصفهان از لحاظ ارائه خدمات درمانی، استان‌های همجوار یعنی یزد، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، فارس و برخی اتباع خارجی را تحت پوشش داشته و به عنوان قطب خدمات درمانی برای منطقه محسوب می‌گردد.
میراث فرهنگی
در فهرست میراث جهانی یونسکو از میان ۲۶ مکان ثبت شده از ایران، ۴ مورد شامل میدان نقش جهان، باغ ایرانی (باغ چهلستون و باغ فین کاشان)، مسجد جامع اصفهان و قنات‌ها (مزدآباد میمه، وزوان در بخش میمه و قنات دوطبقه اردستان) در استان اصفهان هستند. همچنین تعداد آثار تاریخی شناسایی شده در استان ۲۲۱۱۱ مورد و تعداد آثار ثبت شده تاریخی استان تا پایان سال ۱۳۹۴ در فهرست آثار ملی ۱۷۳۱ اثر می‌باشد. در استان اصفهان تعداد ۲۴ موزه شامل موزه‌های محلی، استانی دولتی یا مشارکتی وجود دارد که در آنها حدود ۲۱ هزار شیء تاریخی نگهداری می‌شود. در استان اصفهان ۵۴۸ محوطه و منطقه باستانی با وسعت و قدمت مختلف وجود دارد.
از رسوم خاص مراسم نخل‌گردانی یا نخل بندان، مراسم چاووشی، مراسم دعای باران، مراسم ماه رمضان، مراسم عید نوروز و سیزده نوروز، مراسم گلاب‌گیری کاشان و قمصر و نیاسر، مراسم مشهد اردهال یا مشهد قالی‌شویی، مراسم لایروبی قنات، جوی کنی، و برداشت محصول، غوره گ‌چینی، پنبه‌چینی، زنان چادرسفید ورزنه، میوه‌چینی و غیره، نشاکاری نهال‌کاری، بیل‌زنی، ساختن بند و سد، ساختن قنات و بقیه است.
برخی از مکان‌های باستانی استان عبارتند از:
جغرافیا
استان اصفهان، ۱۰ میلیون و ۷۰۰ هزار هکتار وسعت دارد.
پوشش گیاهی
سه میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار بیابان و ۱۰۰ هزار هکتار جنگل است که از نوع درختانی از نوع بلوط، بنه، بادام، داغداغان، گردو و ارس است. همچنین ۳۰۷ هزار هکتار پوشش گیاهی جنگلی دست‌کاشت در مناطق بیابانی استان در شهرستان‌های نطنز، اردستان، برخوار، اصفهان، نائین، ورزنه، خور و بیابانک، کاشان و آران و بیدگل است.
گیاهان و جانوران
از عمده‌ترین گیاهان دارویی زراعی استان اصفهان پس از گل محمدی و زعفران، می‌توان به بابونه، آلوئه ورا، کاسنی، رازیانه، زیره سبز، به لیمو، مریم گلی، بادرنجویه و نعناع فلفلی اشاره کرد. از گیاهان که در مراتع و منابع طبیعی اصفهان می‌روید می‌توان کرفس کوهی، زرین گیاه، آویشن دنایی، موسیر، باریجه و آنغوزه را نام برد. از گونه‌های موجود در مناطق حفاظت شده، پارک‌ها، پناهگاه‌ها و مناطق شکار ممنوع پستانداران مثل، قوچ، میش، پلنگ، خرس، کفتارراه راه، گرگ، شغال، روباه و پرندگانی مانند عقاب، شاهین، کرکس،  کبک، تیهو و خزندگانی مانند انواع مارها، سوسمارها و لاک  پشت زندگی می‌کنند. همچنین، از نظر زندگی گیاهی انواع گیاهان علفی مانند درمنه، بوته‌های مختلف به ویژه گون، درختانی مانند تاغ، گز، بادام کوهی و انواع گیاهان دارویی به‌طور عمده دیده می‌شود.
آب‌وهوا
تفاوت ارتفاعات مناطق مختلف استان از سطح دریا موجب تنوع آب و هوا (بارندگی، درجه حرارت، رطوبت نسبی و غیره) در استان گردیده‌است. به‌طور کلی استان دارای سه نوع آب‌وهوا به شرح زیر است: کوه‌های زاگرس در قسمت غرب، مانع نفوذ رطوبت به نواحی مرکزی و شرق استان است، از طرفی وجود نواحی پست و کویری شرق استان هوای بخش وسیعی از استان را تحت تأثیر می‌گذارد.
متوسط بارش سالیانه استان ۱۶۰ میلیمتر و متوسط بارش شهر اصفهان حدود ۱۲۰ میلیمتر است. تنوع رژیم حرارتی در استان تحت تأثیر مناطق کوهستانی و کویری و وزش بادهای غربی است به طوری که میانگین درجه حرارت سالانه در مناطق غرب و جنوب به حدود ۴ درجه سانتیگراد می‌رسد. در بین مناطق استان، خور با میانگین دمای سالانه ۱۹/۵ درجه سانتیگراد گرمترین و بوئین میاندشت با دمای میانگین سالانه ۱۰/۶ درجه سانتیگراد سردترین منطقه استان اصفهان است.
کومائین
کومائین ، روستایی از توابع بخش موچش شهرستان کامیاران در استان کردستان ایران است.
استان اصفهان
آلودگی خاک کشاورزی
آلودگی خاک کشاورزی ناشی از آفتکش و سموم در کانال‌های بتنی و زه‌کشی مثل رودشتین و سگزی صورت می‌گیرد.
آلودگی هوا
بیش از ۴۳ شهرک و مجتمع صنعتی بزرگ و کوچک و بیش از ۳۰ واحد صنعتی بزرگ مانند فولاد، ذوب آهن، پتروشیمی، نیروگاه، پالایشگاه، سیمان، پلی‌اکریل و … در این استان فعال است. تصفیه‌خانه فاضلاب، کوره‌های آجرپزی و کوره‌های تولید گچ، کارخانهٔ قند، سیمان در محدوده شهری و سکونتگاه هستند و از فناوری قدیم استفاده می‌کنند، ۶۰۰ هزار واحد مسکونی از سوخت فسیلی استفاده می‌کنند. بیش از یک میلیون خودرو در شهر اصفهان و پیرامون تردد می‌کنند (۶۰ درصد آلودگی هوا)، و از سوخت غیراستاندارد و تکنولوژی استاندارد مصرف سوخت کهنه استفاده می‌کنند.
شهرها و شهرستان‌ها
آمار نشان می‌دهد شهرستان نائین با مساحت ۲۵۱۲۳ کیلومتر مربع وسیع‌ترین و شهرستان خمینی‌شهر با مساحت ۱۸۱ کیلومتر مربع کوچک‌ترین شهرستان استان است. از لحاظ مسافت نیز مرکز شهرستان خمینی‌شهر با حدود مسافت ۱۵ کیلومتر تا مرکز استان نزدیک‌ترین و مرکز شهرستان خور و بیابانک با مسافت حدود ۳۹۱ کیلومتر دورترین شهرستان نسبت به مرکز استان است.
کومائین
ریشۀ نام
هرودوت در تاریخ خود اشاره کرده که مادها در کومای‌ها زندگی می‌کرده‌اند. واژۀ کومای اغلب واژه‌ای یونانی دانسته‌شده و به دهکده ترجمه شده و گفته‌شده که هرودوت به اصل مادی این واژه اشاره‌ای نداشته‌است. بر این اساس واژۀ کومائین می‌تواند معنای دهکده داشته‌باشد. علاوه بر این در زبان کردی واژۀ کۆ به معنای جمع شدن و ماێ به معنای ماد است و بنابراین واژۀ کومایین علاوه بر این که می‌تواند معادلی برای کومای مورد اشارۀ هرودوت به معنای روستا باشد، می‌تواند واژه‌ای کُردی به معنای محل گردآمدن مادها نیز دانسته شود.
استان اصفهان
شهرها و شهرستان‌ها
در مجموع نظام سلسله‌مراتبی شهرهای استان به گونه‌ای است که پس از کلان‌شهر اصفهان به عنوان شهر سطح اول، شهرهای کاشان، گلپایگان، نجف‌آباد و خمینی شهر در سطح دوم و شهرهای شهرضا، مبارکه، شاهین شهر و فولادشهر و زرین شهر در سطح سوم و سایر شهرهای استان در سطوح چهارم و پنجم قرار دارند.
تاریخ و هنر
قدمت سکونت انسان در استان اصفهان به بیش از ۴۲ هزار سال قبل می‌رسد.
استان اصفهان یکی از بزرگ‌ترین مراکز تولید انواع مختلف صنایع دستی ایران به‌شمار می‌رود. این استان از دیرباز گهوارهٔ هنرهای زیبا و صنایع دستی بوده‌است. تزئینات آجری، کاشی کاری، گچ بری و انواع خط در آثار تاریخی اصفهان، از قرن‌ها پیش تا دوره معاصر، بر اطراف و جوانب مناره‌ها و داخل و خارج مساجد، قصرها و هنرهای زری دوزی و قلم کاری، ترمه و نقره‌کاری و زرنگاری و رونویسی انواع کتاب، قرآن و قطعات نگارگری و نقاشی جملگی به مرکزیت هنری اصفهان گواهی می‌دهند.
سیم‌کشی، زرکشی، زربافی، گلابتون دوزی، منبت گلپایگان، پولک‌دوزی، زنجیره‌بافی، قالی‌بافی و نساجی از صنایع دستی رایج اصفهان است. این صنایع در عهد شاهان صفوی رونق فراوان داشت. در دوران قاجاریه، بازار صنایع دستی در اصفهان از رونق افتاد؛ ولی بعد از انقلاب مشروطه باز توسعه یافت. به‌طور کلی طرح و نقش عموم دست ساخته‌های اصفهان اعم از فرش و قلمکار و ظروف قلم‌زنی و کاشی، دوختنی‌های روی پارچه تحت تأثیر طرح‌های تزئینی دوران صفویه قرار دارد و طراحان اصفهان، به نسبت قدرت درک و مهارت خود از آثار قدیمی برمی‌گیرند و با خلاقیت خود، آن‌ها را زیباتر می‌سازند. از مهم‌ترین لباس سنتی مردم: ابیانه، چادر سفید ورزنه است. بازی‌های دسته جمعی - بازی یه قل دو قل، تخم مرغ بازی، الک دولک، گرگم و گله می‌برم، هفتسنگ، طنابکشی و …. بقیه آثار فرهنگی استان شامل موسیقی و ساخت آلات موسیقی، سبک معماری، بافتن فرش دستباف، گلیم و عبا، پارچه‌های نخی تهیه سفال و کاشی و سوغات منحصر به فرد است. افسانه‌ها و حکایتهای محلی از جمله ماه پیشونی، کلاغ و روباه، هفت در و نمکی، کاوه آهنگر، در مناطق مختلف نقل می‌شود. در مناطق مختلف استان اصفهان، لالایی و دوبیتیهای محلی، بهطور خودجوش توسط زنان و مردان سروده شده‌است. نمایش‌های محلی شامل تعزیه و روضه محرم، شمایل گردانی، نقالی و پرده خوانی پهلوانی و حماسی و مذهبی بوده‌است.
بریستول سیدلی ۶۰۵
بریستول سیدلی ۶۰۵ یک موتور هواگرد ساختِ کارخانهٔ بریستول سیدلی در کشور بریتانیا است.
استان اصفهان
جمعیت‌شناسی
به ترتیب بیشترین مهاجران به استان از استان تهران ۲۲ درصد، خوزستان ۲۱ درصد، فارس ۷ درصد و لرستان ۴ درصد بوده‌است. خارج شدگان از استان نیز ۳۵ درصد به تهران، ۹ درصد خوزستان، ۸ درصد به چهارمحال و بختیاری، ۷ درصد به فارس و ۴ درصد به یزد بوده‌است. طول فاصله سال‌های ۸۵–۱۳۷۵ شهرستان برخوار و میمه، بیشترین مهاجرپذیری را داشته‌است. مناطق کوهستانی فریدن و فریدونشهر مهاجر فرست بوده‌اند.
نرخ باروری عمومی در استان کاهش یافته و به عدد ۱٫۴ رسیده‌است. عشایر استان اصفهان طبق آمار سال ۱۳۸۷ با جمعیتی بالغ بر ۹۶۰۵ خانوار و ۵۲۹۸۴ نفر از سه ایل بختیاری، قشقایی و عرب جرقویه تشکیل شده‌اند که با داشتن ۱۲۷۶۰۰۰ رأس دام از ۴/۱ میلیون هکتار مراتع استان بهره‌برداری می‌کنند.
قومیت و زبان
اکثر مردم استان اصفهان را فارس‌ها تشکیل می‌دهند. قوم‌های مختلف دیگری چون: ترک‌های قشقایی، لرهای بختیاری ، ارمنی‌ها،  کُردستانی‌ها، گرجی‌ها، یهودی‌ها، کولی‌ها و عشایر عرب جرقویه ، گبرها (نایین، اردستان، نطنز، میمه، برخوار) در این استان ساکن هستند.
فارس‌ها: بزرگ‌ترین گروه قومی استان اصفهان هستند که در دشت‌های استان ساکن هستند. فارس ها حدود ۸۵ درصد از جمعیت استان اصفهان را شامل می شوند. در استان اصفهان لهجه‌های متعددی از زبان فارسی به چشم می‌خورد مانند:
۲-لهجهٔ مردم اصفهان، خمینی‌شهر و فلاورجان که به لهجهٔ اصفهانی شهرت دارد (واژگان به صورت کشیده ادا می‌شوند).
۳-لهجهٔ مردم نجف‌آباد، مبارکه، لنجان، شهرضا و دهاقان که به لحاظ واژگان و آوا شبیه به لهجهٔ اصفهانی است. به‌طور کلی فارس‌ها در حدود ۸۵ درصد جمعیت استان اصفهان را تشکیل می‌دهند. این آمار برابر پژوهش سال ۱۳۸۹، تقریباً تأیید شده‌است.
ترک های قشقایی: دومین گروه قومیتی پس از فارس ها ترک های قشقایی هستند که بصورت بومی بخشی از جمعیت شهرستان های سمیرم، بوئین میاندشت ، فریدونشهر و چادگان را تشکیل می دهند. همچنین عشایر قشقایی ییلاق خود را در سه شهرستان سمیرم، شهرضا و دهاقان در استان اصفهان و قشلاق را در استان فارس سپری می کنند.
لر زبانان : اغلب لرهای ساکن در این استان از طوایف بختیاری هستند. بختیاری‌های بومی استان بخشی از جمعیت شهرستان‌های فریدونشهر، داران، چادگان و بوئین و میاندشت را شامل می شوند. اما بخش عمده ای از بختیاری‌ها نیز از چهارمحال و بختیاری و خوزستان به استان اصفهان مهاجرت کرده‌اند، که عمدتاً در بهارستان، فولادشهر و شاهین شهر ساکن هستند. به عنوان مثال در دورهٔ آماری ۱۳۸۵–۱۳۹۰، ۵۶٫۶ درصد مهاجرانی که استان چهارمحال و بختیاری را ترک کرده‌اند، مقصدشان استان اصفهان بوده‌است. مهم‌ترین دلیل مهاجرت بختیاری ها به استان اصفهان اشتغال در مراکز صنعتی است.
ارمنی‌ها: ارمنی‌ها را در زمان صفویه را به اصفهان و به ویژه مناطق فریدن و فریدونشهر کوچاندند. ارمنی‌ها از گذشته تا به امروز نقش پر رنگی را در شهر اصفهان داشته‌اند و نمونه‌های بارز حضور پر رنگ‌شان، کلیسای وانک و بسیاری از تعمیرگاه‌ها در شهر اصفهان است. امروزه بیشتر ارمنیان فریدن و به ویژه روستای خویگان علیا در فریدون‌شهر که زمانی بزرگ‌ترین روستای ارمنی‌نشین ایران به حساب می‌رفت به اصفهان و در منطقه‌ای به نام جلفا تجمع یافته‌اند.
کُردستانی‌ها: کردها در شهرهای شاهین شهر و کاشان و همچنین اصفهان زندگی‌ میکنند. آنها منسوب به شهر کرمانشاه هستند و در دوره افشاریه به اصفهان کوچانده شدند.
گرجی‌ها: گرجی‌ها نیز همانند ارمنی‌ها در زمان شاه عباس یکم از قفقاز به استان اصفهان کوچانده شدند. آنان ابتدا در شهر تازه بنا شدهٔ نجف‌آباد سکنا گزیدند ولی بعدها به دلیل ناسازگاری با آب و هوای نجف‌آباد و دلایل دیگر به فریدن و فریدونشهر رفتند. امروزه زبان و رسم‌الخط گرجی در فریدون‌شهر آموزش داده می‌شوند.
نقاط و مکانهای جاذبه
آتشگاه دژ ماربین، ساروبه، مشهد کاوه، کهندژ، تپه اشرف نمونه آثار جامانده از پیش از اسلام است.
سی و سه پل
پل خواجو
پل شهرستان
پل جوبی
مادی نیاصرم
کلیسای وانک
میدان نقش جهان
مسجد شیخ لطف الله
مسجد شاه اصفهان ( مسجد جامع عباسی )
مسجد جامع اصفهان
کاخ عالی قاپو
کاخ چهلستون
بازار قیصریه
باغ گل های اصفهان
آرامستان تاریخی تخت فولاد
آرامگاه صائب
بیمارستان رازی
بیمارستان رازی ممکن است یکی از موارد زیر باشد:
استان اصفهان
نقاط و مکانهای جاذبه
پارک جنگلی ناژوان ( باغ پرندگان ، باغ خزندگان ، آکواریوم اصفهان ، موزه صدف ها ، باغ پروانه ها ، تله سیژ )
پارک کوهستانی صفه ( تله کابین ، بولینگ ، شهربازی ، باغ وحش )
شهربازی شهر رویاها
استخر و پارک آبی آبسار
دهکده تفریحی سد زاینده رود چادگان
سد خمیران تیران و کرون
سد حنا و سد قره آقاچ سمیرم
دشت لاله های واژگون دره بید فریدن ، گلستانکوه خوانسار ، دهاقان و ...
شهر تاریخی ورزنه
روستای ابیانه
تالاب بین‌المللی گاوخونی
آبشار نمکی پتاس خور و بیابانک
روستا و ارگ تاریخی قورتان در شهرستان ورزنه دومین بنای خشتی جهان بعد از ارگ بم
شهر تاریخی گزبرخوار
روستاهای سمیرم
آبشار های سمیرم و فریدون شهر
جنگل ها و مراتع و کوهستان های فریدونشهر و سمیرم
صادق نظام‌مافی
صادق نظام‌مافی (زاده: ۱۳۰۴ تهران، درگذشته ۱۳۸۸ تهران) پزشک ایرانی و بنیانگذار پزشکی هسته‌ای در ایران بوده است. وی در سال ۱۳۴۰ خورشیدی نخستین دستگاه تصویربرداری گاما را به ایران آورد و رشته مطالعات غدد درون‌ریز و متابولیسم را در ایران پایه گذارد.
استان اصفهان
نقاط و مکانهای جاذبه
پیست اسکی فریدون شهر
پروفسور و مرد دیوانه (فیلم ۲۰۱۹)
پروفسور و مرد دیوانه (The Professor and the Madman) یک فیلم سینمایی محصول مشترک آمریکا و ایرلند در سبک درام به کارگردانی فرهاد صفی‌نیا است. این فیلم بر اساس کتابِ جرّاحِ کروتورن ساخته شده‌است.
استان اصفهان
نقاط و مکانهای جاذبه
خانه‌های تاریخی کاشان ( خانه طباطبایی ها ، خانه بروجردی ها ، خانه عامری ها ، خانه عباسیان ، خانه شریفیان )
لاله واژگون شکلاتی
لاله واژگون شکلاتی نام یک گونه از سرده لاله واژگون است.
استان اصفهان
نقاط و مکانهای جاذبه
مساجد تاریخی کاشان
مزارع گل محمدی و فصل گل و گلاب کاشان و قمصر
صادق نظام‌مافی
زندگی‌نامه
نظام‌مافی متولد سال ۱۳۰۴ تهران بوده است. او پس از پایان تحصیلات ابتدایی، برای ادامه تحصیل به جنوب فرانسه عزیمت نمود و در رشته پزشکی تحصیل کرد. سپس برای گذراندن دوره تخصص به دانشگاه پیتسبورگ رفت و در سال ۱۳۳۷ به ایران بازگشت و در بیمارستان رازی و دانشگاه علوم پزشکی تهران مشغول به کار شد.
استان اصفهان
نقاط و مکانهای جاذبه
تپه سیلک کاشان
ارگ گوگد و مسجد جامع گلپایگان
اقتصاد
۱۵ درصد تولید ناخالص ملی صنعت مربوط به استان است، با بیش از ۹ هزار واحد صنعتی به عنوان صنعتی‌ترین استان کشور است. صادرات در استان سالیانه ۱٫۴ میلیارد دلار است، ۷۰ درصد تولید فولاد کشور، ۵۰ درصد صنایع ساختمانی و سنگ و ۶۰ درصد مصنوعات طلای کشور در استان اصفهان تولید می‌شود. اصفهان بیش از ۷۰ شهرک و ناحیه صنعتی و افزون بر ۹ هزار واحد تولیدی و صنعتی فعال دارد، به‌عنوان فعال‌ترین استان کشور در حوزه صنایع کوچک است.
۱۸ هلیپد از سازمان فوریت‌های پزشکی در استان به بهره‌برداری رسیده‌است. از سال ۱۴۰۰ شرکت مادر تخصصی بازرگانی دولتی ایران اداره کل غله استان آرد را به شکل اینترنتی به فروش می‌رسانید. صنایع نظامی، صنایع شیمیایی، پالایشگاه صنایع نفت و پتروشیمی، هواپیماسازی، صنایع غنی‌سازی اورانیوم، نیروگاه، صنایع سیمان، صنایع نساجی و چرمسازی، برق و الکترونیک، صنایع چوب، صنایع خودرو و موتور متحرکه، صنایع دارویی و بهداشتی، صنایع غذایی و … در استان اصفهان است.
معدن
استان اصفهان با دارا بودن ۶/۶ درصد از مساحت کشور، ۷/۸ درصد از کل ذخایر معدنی کشور را در خود جای داده و از این لحاظ دارای رتبه دوم در میان دیگر استان‌های کشور است. مجموع ذخیره قطعی و احتمالی استان، معادل ۳/۴ میلیارد تن است که سهم گروه‌های معدنی از آن به صورت مصالح ساختمانی ۸۴/۵ درصد (برابر ۲/۸میلیارد تن)، مواد فلزی ۰/۹ درصد (برابر ۳۰ میلیون تن)، سنگ‌های تزئینی و نما ۱۱/۹درصد (برابر ۴۰۳میلیون تن) و مواد غیرفلزی ۲/۶درصد (برابر ۸۹ میلیون تن) است.
سهم استان اصفهان از ذخایر گروه‌های مواد معدنی در کشور به ترتیب شامل ۱۰/۳ درصد مصالح ساختمانی (رتبه نخست کشور)، ۲۳/۵ درصد از ذخایر سنگ تزئینی و نما رتبه نخست کشور، ۰/۶ درصد از ذخایر فلزی (رتبه هشتم کشور) و ۳/۱ درصد از ذخایر غیرفلزی (رتبه دهم کشور) است.
محورها و قطب‌های معدنی استان به چهارگروه تقسیم‌بندی می‌شوند:
۱ـ معادن سنگهای تزئینی (سنگ چینی، مرمرو …)
۲ـ معادن مصالح ساختمانی (سنگ گچ، آهک و …)
۳ـ معادن غیرفلزی (خاک نسوز و …)
۴ـ معادن فلزی (طلا، آهن، سرب)
گردشگری
استان از لحاظ طبیعی، جمعیتی، رفاهی، زیرساختی، اقتصادی و فرهنگی، تاریخی پتانسیل گردشگری دارد. بعد از تهران، اصفهان بیشترین ورود گردشگر خارجی را دارد، و در ۱۸۰ رشته صنایع دستی هنرمند شناخته شده دارد.
پارادایس، گرنادا
پارادایس، گرنادا (به لاتین: Paradise) یک منطقهٔ مسکونی در گرنادا است که در Saint Andrew's Parish, Grenada واقع شده‌است. پارادایس ۲۰۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
استان اصفهان
گردشگری
از کل حجم ورودی گردشگران خارجی، مرداد ماه رتبه اول را دارد، از مشکلات صنعت گردشگری فقدان برخورداری از سیستم کارتهای اعتباری جهانی است که گردشگر بتواند بدون نیاز به حمل پول نقد، از آنها استفاده و مصرف کند در نتیجه، ناتوانی در کسب درآمد کافی.
کشاورزی
کشاورزی استان مشکل آب دارد. در گذشته نظام حق آبه به نام طومار شیخ بهایی وجود داشت. سهم شهر اصفهان از ۳۳ سهم برابر ۴ سهم است. مناطقی مانند اصفهان، فلاورجان و خوراسگان در ناحیه خاک هموار آبرفتی قرار دارند که در یک سال می‌توان چندین نوبت محصول از آن خاک برداشت کرد.
کشاورزی شامل زراعت، باغداری، دامداری و دامپروری، پرورش ماکیان، پرورش زنبورعسل، جنگلداری و پرورش آبزیان است. استان حدود ۶۹ فراورده کشاورزی صادر می‌کند. از میزان ۶ میلیون تن تولیدات بخش کشاورزی استان در سال ۱۳۸۶ ،۷۵ درصد به زراعت، ۱۵ درصد به امور دام و ۱۰ درصدبه امور باغبانی اختصاص داشته‌است.
دیمکاری استان بیشتر شامل گندم و جو بوده ومناطق دیمکاری استان، محدودبه قسمتی از جنوب و شمال غرب زمین‌های زیرکشت اصفهان در حاشیه زایندهرود و بخشهایی از شهرستانهای غربی و جنوبی استان است.
از مهم‌ترین این محصولات می‌توان به میوه‌های هسته‌دار، دانه‌دار، بادام، گردو، پسته، خرما و … اشاره کرد. بیشترین سطح در بین میوه‌ها سیب درختی، انار و انگور بیشترین سهم تولیدات باغی استان را به خود اختصاص داده‌اند و شهرستانهای سمیرم، اردستان و تیران و کرون بالاترین درصد تولید را دارایند. استان اصفهان از نظر تولید میوه‌های دانه دار و هسته دار در کشور رتبه ۵ و ۴ است. همچنین شهر برزک به عنوان بزرگ‌ترین قطب تولید شاه‌توت کشور است تولید گل محمدی و اسانس آن در شهرستانهای کاشان، آران و بیدگل از شهرت جهانی برخوردار است. شهرستانهای نجف‌آباد، شهرضاو خوانسار به ترتیب بیشترین مقدار تولید عسل را دارد. تولیدآبزیان دراستان در دوگروه، ماهیان خوراکی سرد آبی (قزل‌آلا) و ماهیان گرم آبی (کپور، آمور و …) و ماهیان زینتی، تقسیم می‌شود ۲۰۰ مزرعه ظرفیت ۲۷۰۰ تن ماهی در استان دارد. استان در تولید محصوالتی مانند سیبزمینی، پیاز، گوشت قرمز، گوشت مرغ، و تخممرغ به خودکفایی رسیده‌است
در تولیدات دامی نیز با حدود ۶ درصد از کل واحد دامی کشور سالانه تولیدکننده بیش از یک میلیون تن تولیدات دامی گوشت قرمز و شیر می‌باشد که حدود ۹/۱ درصد از تولیدات دامی کشور است. این استان از نظر میزان تولید شیر خام، تولید شیر به ازای هر راس گاو شیری صنعتی، تعداد گاوداری‌های شیری و ارزش اصلاحی گاو شیری اصیل و همچنین از نظر افزایش بهره‌وری در گاوداری‌های صنعتی رتبه اول کشور را داراست. در زمینه تولیدات طیور استان اصفهان دارای حدود ۱۸۰۹ واحد مرغداری گوشتی با ظرفیت حدود ۳۴ میلیون قطعه جوجه‌ریزی در هر دوره) حدود ۱۱ درصد ظرفیت کشور و همچنین ۱۵۳ واحد مرغداری تخمگذار با حدود ۹ درصد ظرفیت کشور است. ۱۰ درصد تخم مرغ کشور دراستان اصفهان تولید می‌شود این استان در حال حاضر رتبه نخست کشور در تعداد واحدهای مرغداری گوشتی و رتبه دوم در تولید گوشت مرغ را دارا است. همچنین با دارا بودن تعداد ۴۸ واحد پرورش بوقلمون گوشتی، رتبه سوم کشوری و در تولید گوشت و در تولید محصولات شتر مرغ رتبه سوم کشور را داراست. ۶/۴۶ درصد از ظرفیت صنایع تبدیلی و تکمیلی کشور در استان اصفهان قرار گرفته‌است.
گروه‌بندی محصولات زراعی کشت شده در شهرستان‌های مختلف استان اصفهان
* از لحاظ کاربرد در دو گروه قرار می‌گیرند.
میانگین ده ساله سطح زیرکشت گروه‌های زراعی استان اصفهان بهمراه نسبت سطح زیرکشت هر گروه زراعی به کل سطح زیرکشت استان * در محاسبات، سطح زیرکشت گونه‌هایی که از لحاظ کاربرد در دو گروه مجزا قرار گرفتند، برای هر دو گروه منظور شد.
صنعت فناوری پیشرفته
تیر ۱۴۰۰ نخستین آزمایشگاه صنعت ۴/۰ ایران برای هوشمندسازی انرژی در دانشگاه صنعتی اصفهان ساخته شد.
رسانه و مخابرات
به نقل از مدیرمنطقه سرعت اینترنت استان تا ۲۰۲۱ حدود 140gbps بود. شرکت مخابرات سیار ایران ۱۶۵۵ بی تی اس و ۷/۴ میلیون خط مشترک پذیرنده داشت.
امکانات رفاهی شهری عام‌المنفعه
مقدار زیادی پسماند در شهر اصفهان به شکل روزانه جداسازی نمی‌شود. تصفیه خانه‌های اصفهان، شاهین شهر، صفائیه و بهارستان با روش لجن فعال ساخته شده‌است. ۸۲ شهر استان تحت پوشش خدمات آبرسانی و ۲۸ شهر استان تحت پوشش خدمات فاضلاب.
ورزش‌ها
پیست موتور نقش جهان مسئولیت تصدی استادیوم‌ها اداره ورزش و جوانان استان است. فولاد ماهان سپاهان یکی از اسپانسرهای ورزشی استان بوده‌است.
پروفسور و مرد دیوانه (فیلم ۲۰۱۹)
داستان
داستان این فیلم در مورد پروفسوری است که در سال ۱۸۵۷ تألیف کتاب فرهنگ انگلیسی آکسفورد را آغاز کرد و کمیتهٔ نظارت بر کتاب را رهبری می‌کرد و دکتر جراحی که بیش از ۱۰٫۰۰۰ لغت را پیشنهاد داد، آن‌هم زمانی که در تیمارستان نگهداری می‌شد.
استان اصفهان
خیریه
سازمان بهزیستی با داشتن ۱۱۸ مجتمع خدمات اجتماعی شهری و روستایی، ۳۲ مرکز نگهداری از کودکان بی سرپرست، ۱۰۰ مرکز حمایت از خانوارهای بی سرپرست و نیازمند، ۱۴۷ مرکز خدمات توان بخشی، ۳۲ مرکز بازپروری معتادان و ۷ مرکز مشاوره ژنتیک فعالیت می‌کند. ۳۴ واحد کمیته امداد در استان وجود دارد.
پروفسور و مرد دیوانه (فیلم ۲۰۱۹)
تولید
بیست سال قبل از آغاز تولید این فیلم، مل گیبسون بر روی اقتباس از کتاب جراح کروثورن کار می‌کرد. گیبسون که در اصل برای کارگردانی این فیلم انتخاب شده بود، جایش را به همکار-نویسنده اش در فیلم آپوکالیپتو، یعنی فرهاد صفی‌نیا داد. فرهاد صفی‌نیا به عنوان کارگردان و مل گیبسون به عنوان بازیگر نقش جیمز موری تعیین شدند. در اوت ۲۰۱۶ شان پن به عنوان بازیگر نقش ویلیام چستر ماینر وارد پروژه شد. در همان اوت ناتالی دورمر و در سپتامبر همان سال یوان گریفید به بازیگران فیلم اضافه شدند.
استان اصفهان
مناطق مسکونی استان
رده:مناطق مسکونی در استان اصفهان
پروفسور و مرد دیوانه (فیلم ۲۰۱۹)
تولید
فیلمبرداری پروژه در سپتامبر ۲۰۱۶ در دوبلین آغاز شد. در نوامبر ۲۰۱۶ مجموعه عکسی از استیو کوگان، لاورنس فاکس و جنیفر ایلی در حال فیلمبرداری همین پروژه منتشر شد که حاکی از حضور این بازیگران در فیلم بود.
استان اصفهان
بازار تجارت
اداره گمرک صادرات از استان اصفهان به ۹۸ کشور جهان دارد. مهم‌ترین کشورهای هدف صادراتی استان اصفهان در شش ماه نخست سال جاری، عراق، چین، افغانستان، امارات و تایلند است.
پروفسور و مرد دیوانه (فیلم ۲۰۱۹)
تولید
در ژوئیه ۲۰۱۷ مل گیبسون شرکت ولتاژ پیکچرز را به عدم همکاری در تولید متهم کرد.
استان اصفهان
آموزش عالی
استان اصفهان با نرخ باسوادی ۵۳/۸۷ درصد در سال ۱۳۸۵ در مقایسه با سایر استانها پس از تهران است. همچنین استان اصفهان بعد از استان تهران با ۲۰۹ مؤسسه آموزش عالی و مرکز پژوهشی دومین استان پهناور به لحاظ آموزش عالی است و نقش و سهم بسیار مهمی در توسعه علم و فناوری کشور دارد.
آموزش و پرورش دو جنبه آموزش رسمی فنی وحرفه ای و آموزش عمومی دارد، ۵۶ مرکز فنی حرفه ای در استان فعال است. ضریب نفوذ اینترنت در استان برابر با ۴/۳۳ درصد است؛
سال ۲۰۲۱ دانشگاه‌های صنعتی اصفهان، علوم پزشکی اصفهان و کاشان از استان اصفهان رتبه‌های برتر را کسب کردند.
رصدخانه ملی ایران در کاشان تیر ۱۴۰۰ باز شد.
استانداری
استانداری اصفهان دو راهبرد محور اصلی توسعه استان را گردشگری و صنایع‌های تک تعیین کرده‌است. مجمع نمایندگان استان اصفهان
نماینده ولی فقیه
فهرست نمایندگان مجلس خبرگان رهبری
دادگستری
دادگستری استان اصفهان ۲۱ دادگستری شهرستان دارد.
ارتش و سپاه پاسداران
پادگان‌های ارشد نظامی ارتش منطقه اصفهان شامل گروه توپخانه ۲۲ است. قرارگاه سیدالشهدا -صاحب‌الزمان اصفهان، قمر بنی‌هاشم چهار محال و بختیاری، و الغدیر یزد
فرماندهی کل انتظامی استان
پلیس آگاهی فرماندهی انتظامی استان اصفهان رتبه یک کشور است.
ترابری
رده:ترابری در استان اصفهان
استان اصفهان با دارا بودن ۳۹۹ کیلومتر آزاد راه، ۱۶۴۶ کیلومتر بزرگراه، ۲۱۵۹ کیلومتر راه اصلی، ۱۱۹۹ کیلومتر راه فرعی و ۵۵۳۱ کیلومتر راه روستایی، نقش بسیار مهمی در بخش حمل و نقل جادهای کشور، ایفا می‌نماید. اهمیت این نقش با علم به این موضوع که بیش از ۲۲ درصد آزادراه‌ها و بزرگراه‌ها در این استان قرار گرفته، پررنگ تر می‌گردد. تراکم راه‌های همسنگ استان معادل ۲۲/۳ کیلومتر در ۱۰۰ کیلومتر مربع است که در مقایسه با تراکم ۲۳ درصدی در راه‌های همسنگ کل کشور، از نظر این شاخص، در سطح پایینتر از میانگین کشور قرار گرفته‌است. از نظر شاخص‌های حمل بار و جابجایی مسافر، استان اصفهان با دارا بودن ۱۲/۷ درصد حمل بار و ۷/۳ درصد از جابجایی مسافر کشور، به ترتیب دارای رتبه اول و سوم در سطح کشور می‌باشد.
استان اصفهان دارای ۶۴۹ کیلومتر ّخط اصلی ریلی، ۱۸۷ کیلومتر ّخط فرعی و مانوری، ۶۶ کیلومتر ّخط تجاری و ۳۷ ایستگاه بازوبسته است. استان اصفهان دارای پنج فرودگاه است که و فقط فرودگاه شهید بهشتی کاربرد غیرنظامی و مالکیت عمومی است. در حال حاضر حمل و نقل هوایی در استان اصفهان در بین سایر بخشها از نظر حمل مسافر، پس از حمل و نقل جاده‌ای در رتبه دوم و از نظرحمل بار، با سهمی اندک از جابجایی بار، در رتبه سوم قرار دارد. پل روگذر غیر مسطح خیابان امام خمینی به طول ۵ کیلومتر از بزرگ‌ترین وپیشرفته‌ترین پلهای روگذر کشور است.
مشاهیر
استان مشاهیری چون ام‌الفارسیه (اولین ایرانی مسلمان)، فاطمه جوزدانی، آمنه بیگم مجلسی، مریم بانو نائینی، هما امامزاده (اولین پزشک زن ایرانی از شهرضا)، بی بی جان کاشانی و بانومجتهده امین، اساتیدی همچون استاد حیدر اصفهانی، عماد ورزنه، علیرضا عباسی، محمدرضا امامی، علی اکبر اصفهانی، میرعماد، محمدغفاری کاشانی (کمال الملک)، حبیب‌الله فضائلی و استاد محمود فرشچیان، نمونه‌هایی از هنرمندان این استان‌اند. استان شخصیتها و چهره‌های برجسته چون مجلسی، ملاصدرا، فاضل اصفهانی، حسین خوانساری، حکیم شفایی، صائب تبریزی، محتشم کاشانی، علیرضا عباسی، علی اکبر محمدصادق اردستانی، وحید اصفهانی، علیمردان خان بختیاری نایب السلطنه صفویه، استاد حسین مسرور، ملا محمدباقر فشارکی، محمدحسین فشارکی، عنایت‌الله قهپایی، قاضی اسدالله کوپایی، آقامحمد بیدآبادی، حکیم قمشه‌ای (صهبا)، جهانگیرخان قشقایی، لطف‌الله صافی گلپایگانی، سید جمال الدین گلپایگانی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و سیدمحمدباقر درچه‌ای دارد.
وجه تسمیه
شهر اصفهان از روزگاران کهن تاکنون به نام‌های: آپادانا، آصف‌هان، اسباهان، اسبهان، اسپاتنا، اسپادنا، اسپاهان، آسپدان، اسپدانه، اسپهان، اسپینر، اسفاهان، اسفهان، اصباهان، اصبهان، اصپدانه، اصفاهان، اصفهان، اصفهانک، انزان، بسفاهان، پارتاک، پارک، پاری، پاریتاکن، پرتیکان، جی، دارالیهودی، رشورجی، سپاهان، سپانه، شهرستان، صفاهان، صفاهون، گابا، گابیان، گابیه، گبی، گی، نصف جهان و یهودیه سرشناس بوده‌است.
یاقوت حموی، می‌نویسد: «اصفهان یا اسپهان از کلیه اسباه است که به معنی سپاه و اسب می‌باشد.»
استاد پورداود، می‌گوید: «ارزش این وجه اشتقاق فقط در این است که می‌رساند در لهجهٔ قدیم اصفهانی، اسباه به معنی اسب نیز بوده‌است» پورداود یادآور شده‌است که بطلمیوس، جغرافیانگار سدهٔ دوم میلادی، نام این شهر را «اسپدان» نگاشته، سپس می‌گوید واژهٔ اصفهان روی اسپاهان قرار گرفته که خود شامل سپاه به معنی ارتش و هان نام مکان، یعنی جای سپاه است.
نویسندهٔ کتاب حدودالعالم از این شهر به نام «سپاهان» یاد کرده، می‌گوید: «سپاهان شهری عظیم است و آن دو شهر است: یکی را جهودان خوانند و یکی را شهرستان و در هر دو منبر نهاده‌اند … .»
محمد حسین بن خلف تبریزی، دربارهٔ نام اصفهان، نوشته‌است: «اصباهان، معرب اسپاهان است و آن شهری است مشهور در عراق (عراق ایران) و نام اصلی او این است؛ و نام مقامی است از جمله دوازده مقام موسیقی و آن را اصفهانک نیز خوانند.»
در کتیبه‌های پارسی هخامنشی، انزان شامل ناحیهٔ اصفهان و اطرافش بوده و پیش از کورش، مرکز قدرت هخامنشیان در این ناحیه بوده و پس از کورش انزان به گابیان تبدیل یافته و استرابن هم آن را به همین نام خوانده‌است و گابیان رفته رفته به جی تغییر یافت.
هرتسفلد نگاشته‌است: اصفهان نام بلوکی از ولایت پریت کان و نام شهر «گبی» بوده‌است. گبی بعدها «گی» و سپس عربی شد و به «جی» تبدیل یافت.
در سدهٔ ۲ میلادی، نام گبی و اسپدانا در نقشهٔ بطلمیوس دیده می‌شود. وی «اسپدانا» ی پارسی زمان هخامنشی را از کتاب ارتستنس، مدیر کتابخانهٔ اسکندر مقدونی برداشته بود. در یک نقشهٔ جهان‌نما که ۱۰۰ سال پیش از بطلمیوس ترسیم شده‌است، این نام به صورت ساسانی «سپانه» یعنی سپاهان نگاشته شده و معنی آن، جای لشکریان است.
اسکندر مقدونی هنگام دنبال کردن داریوش هخامنشی به پارتاک یا پارک یاگی آمد و آن را گشود و اکسازر را که والی شوش بود به حکومت پارتاک گمارد. تاریخ نگاران پیشین، پارتاک را پاریتاکن نامیده‌اند که به پارسی آن روزی پرتیکان می‌گفتند و امروز فریدن می‌خوانند. پرتیکان به تمامی ناحیهٔ اصفهان اطلاق می‌شده‌است.
گئورگ تاتسرایتر
گئورگ تاتسرایتر (Georg Tazreiter؛ زادهٔ March 4, 1986) دوچرخه‌سوار اهل اتریش است.
ابوالقاسم پناهی
ابوالقاسم پناهی (۱۲۸۲ – ۱۳۳۳) دیپلمات و دولتمرد دوره پهلوی بود.
گئورگ تاتسرایتر
وی در بخش تعقیبی و مدیسون مسابقات قهرمانی دوچرخه‌سواری پیست جهان ۲۰۱۰ شرکت کرده است.
ابوالقاسم پناهی
پدرش حاج ابراهیم بازرگان، سرمایه‌دار معروف آذربایجان او را در نوجوانی برای تحصیل به سوئیس فرستاد. پس از به پایان رساندن تحصیلات عالی خود در رشته علوم سیاسی در سوئیس و فرانسه در سال ۱۳۰۹ خورشیدی به ایران بازگشت و به استخدام وزارت امور خارجه درآمد.
پناهی نزدیک به هجده سال در وزارت امور خارجه شاغل بود. مدتی کنسول ایران در بمبئی بود و در شهریور ۱۳۲۴ سرکنسول ایران در نیویورک شد. پس از بازگشت به تهران به ریاست اداره کل امور سازمان ملل متحد در وزارت خارجه رسید تا اینکه در سال ۱۳۲۷ به سازمان برنامه منتقل شد و در تشکیل این سازمان شرکت داشت.
پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، پناهی در دولت سپهبد زاهدی وزیر کار شد. پس از چند ماه به ریاست سازمان برنامه رسید و در همین سمت بود که از دنیا رفت.