cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
هارونی
تاریخچه
مناطقی در سرزمین بختیاری به نام این دسته از قبایل کهن وجود دارد ازجمله ناحیه گتوند و بتوند وعقیلی  و بالاخره هارونی و با وجود آنکه نام‌های تاریخی این نواحی از تعلق اولیه آن‌ها به طوایفی که اسامی مزبور خاص ایشان بوده‌است خبر می‌دهد، ساکننان این مناطق امروزه از قبایل دیگری می‌باشند و منطقه دیرینه‌ای که در چهارمحال به نام هارونی (شهرکرد) شناخته می‌شود امروز اقامت گاهی مختلط از طوایف چهار و هفت لنگ است. زیرا طایفه هارونی زیر مجموعه هیچ طایفه ای نمی باشد ، به این دلیل که قدمت آن از دیگر طایفه های چهارلنگ بیشتر می باشد.
مراکز استقرار
امروزه اقامتگاهای اصلی باب هارونی بالغ بر۵ منطقه در سردسیر؛ و ۳منطقه در گرمسیر است پنج منطقه سردسیر عبارت است از: کمیتک، میدانک، بردشهآزادگان، جمالو، قلعه شاهرخ در حوالی فریدن و شهر هارونی در شهرستان شهرکرد در استان چهارمحال و بختیاری و دومنطقه گرمسیر عبارت است از سردارآباد و چهاربیشه درحوالی شوشتر و چمبره در سردشت دزفول است، هارونیان در گذشته در اندیکا و لالی و منطقه هارونی و علی گودرز و شاه بلاغ اقامت و مالکیت داشتند، اکنون در سردسیر استقرار عشیرتی و قبیلوی طایفه مذکور از تمرکز بیشتری برخوردار است که در سردسیر عبارتند از میدانک، کمیتک (دهستان) جمالی، قلعه شاهرخ، بردِشه(سنگ سیاه) و و شهرک جوی آباد و یزدانشهر شاهین شهر در گرمسیر مقر عمده ایشان در حوزه شوشتر و دزفول از جمله شهرک سرداران و در دامنه کوه سالند به ویژه حوزه بخش چنبره از سردشت دزفول است. اکثر افراد این طایفه در استان چهارمحال و بختیاری فرهنگ خودرا نسبت به استان‌های اصفهان و خوزستان بیشتر حفظ کرده‌اند.
شست‌بریده خرسی
شست‌بُریدهٔ خرسی نام یک گونه از تیره میمون بر قدیم است.
سوزان
سوزان یک نام کوچک دخترانه است که از زبان عبری آمده است.سوزان به معنای گل زنبق یا همان سوسن است. و ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
جهار برج (پیربکران)
چهاربرج پیربکران روستایی از توابع بخش پیربکران از شهرستان فلاورجان استان اصفهان است. قدمت این روستا ۶۰۰ سال تخمین زده شده‌است.
"کبوتر خانه چهار برج" یکی از بزرگ‌ترین و بی نظیرترین کبوترخانه‌های جهان است که در این روستا واقع شده‌است.
قدمت این بنا بر اساس نوع خاک و پوکی پله‌ها و فنداسیون آن حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ سال تخمین زده می‌شود. در کنار این کبوترخانه، یک کبوترخانه دیگر وجود دارد که به آن "کبوترخانه دختر" و به کبوترخانه بزرگتر "کبوترخانه مادر" گفته می‌شود. بخش وسیعی از کبوترخانه دختر به دلیل عدم توجه مردم و مسئولین تخریب شده‌است. و کبوترخانه مادر هم در حال تخریب است.
حوزه انتخابیه میاندوآب، باروق و چهاربرج
حوزهٔ انتخابیه میاندوآب، باروق و چهابرج  یکی از ۱۰ حوزه از حوزه‌های استان آذربایجان غربی برای انتخابات مجلس شورای اسلامی است. این حوزه به مرکزیت میاندوآب، ۱ نماینده دارد.
این حوزه تا پیش از سال ۱۳۹۵ به همراه حوزه انتخابیه شاهین‌دژ و تکاب «حوزه انتخابیه میاندوآب، شاهین‌دژ و تکاب» را تشکیل می‌داد که به مرکزیت میاندوآب، ۲ نماینده داشت.
در ۲۷ تیر ۱۴۰۰ طی تصویب‌نامه هئیت وزیران، بخش چهاربرج و بخش باروق از شهرستان میاندوآب جدا و در قالب دو شهرستان جدید در تابعیت آذربایجان غربی تشکیل شدند.
فرودگاه شهرستان والدن–جکسون
فرودگاه والدن-جکسون کانتی   یک فرودگاه همگانی باربری  است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۱۷۹۹ متر است. این فرودگاه در کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۲۴۸۵ متری از سطح دریا واقع شده است.
آلاکاکت، آلاسکا
آلاکاکت شهری در ناحیه سرشماری یوکان-کویوکوک، آلاسکا ایالت آلاسکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۰۰ میلادی ۹۷ نفر بوده‌است.
بوریس آندریف (فضانورد)
بوریس آندریف فضانورد اهل اتحاد شوروی است که در October 6, 1940 در مسکو زاده شد.
فور اوپ‌آپ
فور اوپ‌آپ (Fort Whoop-Up) نام مستعار محل تجارت ویسکی بوده است که در اواخر قرن نوزدهم این محل به عنوان مرکز فعالیتهای تجاری به کار گرفته شد.
معاون رئیس‌جمهور مصر
مطابق قانون اساسی مصر، رئیس‌جمهور مصر می‌تواند برای خود یک یا چند معاون انتخاب کند.
ان رویر
ان رویر (Anne Revere؛ ۲۵ ژوئن ۱۹۰۳ – ۱۸ دسامبر ۱۹۹۰) بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا بود.
از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به آوای برنادت (۱۹۴۳) و قرارداد شرافتمندانه (۱۹۴۷) اشاره کرد.
بهاوانا (بازیگر)
بهاوانا (Bhavana؛ زادهٔ June 6, 1986 ) یک هنرپیشه اهل هند است. وی از سال ۲۰۰۲ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
ایست میلتون، فلوریدا
ایست میلتون (به انگلیسی: East Milton) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در فلوریدا واقع شده‌است. ایست میلتون ۱۱٬۰۷۴ نفر جمعیت دارد و ۳٫۹۶ متر بالاتر از سطح دریا قرار دارد.
سیلوار
سیلوار، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان همدان در استان همدان ایران است. این روستا در نزدیکی دره مرادبیگ همدان واقع شده است که محیط پیرامون آن سرتاسر باغات گیلاس و البالو و ... است. این روستا یک استادیوم فوتبال دارد و یک قلعه ی بسیار قدیمی که در گذشته به دلیل وجود این قلعه به این روستا قلعه می‌گفتند. این روستا ۲۸۲ نفر جمعیت دارد.
جمعیت
این روستا در دهستان دره مرادبیگ قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۲۸۲ نفر (۹۸خانوار) بوده‌است.
مسجد آقابزرگ
مسجد آقابزرگ مسجد و مدرسه‌ای بزرگ در کاشان، منسوب به ملا محمد مهدی نراقی (برادر ملا احمد نراقی) ملقب به آقابزرگ که به هزینه مردی نیکوکار به نام محمدتقی خانبان و پسرش در نیمه قرن ۱۳ق، مقارن با دوران پادشاهی محمد شاه قاجار (متوفی ۱۲۶۴ق) ساخته شده‌است.
محل بنا
این مسجد و مدرسه در محدوده تاریخی و بافت قدیمی شهر، مجاور بقعه خواجه تاج‌الدین و در محله‌ای به همین نام بنا گردیده و در خیابان آقابزرگ، منشعب از خیابان فاضل نراقی واقع است و از نظر استواری هنوز وضع مطلوبی دارد.
پیشینه تاریخی
ساختمان این بنا در روزگار پادشاهی محمدشاه قاجار آغاز گردید و در سال‌های نخستین سلطنت ناصرالدین‌شاه (۱۲۶۴–۱۳۱۳ق)، به پایان رسید.
به نظر می‌رسد که این مجموعه، بر روی آثار به جای مانده پس از زلزله ۱۱۹۲ق یا دوره‌های گذشته ساخته شده باشد، به خصوص شبستان ۴۰ ستون شمالی مسجد که احتمالاً پیش از احداث گنبدخانه بر روی بقایای خانقاه، مسجد، مقبره و مدرسه خواجه تاج الدین (متعلق به اواسط سده ۹ق) ساخته شده‌است.
تلفیق این شبستان با مسجد و مدرسه‌ای که بعداً در کنار آن ایجاد گردید، یکی از نمونه‌های ایجاد هماهنگی و اتصال دو بنا در کنار هم است.
مشخصات
مسجد و مدرسه آقابزرگ مجموعه نفیسی است از عناصر معماری و تزییناتی، و ترکیبی از این حجم‌ها و اندام‌های متناسب به هم تنیده، شامل: سردر و هشتی ورودی، صحن مرکزی، مقصوره و شبستان‌ها. همچنین مدرسه آقا بزرگ کاشان با طرح گودال باغچه و بادگیرهای که نمایانگر استفادهٔ هوشمندانه از عناصر اقلیمی است. استفاده از خاک بستر ساختمان، بدون باقی گذاشتن آثار یا ضایعات در محل استخراج، برای ایجاد مصالح موجب شده‌است تا با حداقل مصرف انرژی و افزودنی‌های غیر محلی، درصد عمدهٔ مصالح مورد نیاز از درون محل کارگاه ساختمان تأمین شود.
نیمه‌هادی نوع ان
نیمه‌هادی نوع اِن گونه‌ای از نیمه‌هادی‌های غیر ذاتی است که آلایش آن به وسیلهٔ اتم‌های دهنده انجام شده‌است و به این وسیله الکترون‌های آزاد بیشتری در مادهٔ نیمه‌رسانای میزبان فراهم آمده‌است. (برای نمونه با تزریق فسفر در سیلیسیم)
به بیان دیگر نیمه‌هادی‌های نوع اِن، از ترکیب یک نیمه‌هادی خالص با عناصری که دارای اتم‌های پنج‌ظرفیتی هستند (مانند آرسنیک) به دست می‌آید. در پیوند کووالانسی بین اتم ناخالصی با اتم‌های نیمه‌هادی میزبان، یک الکترون اضافه به وجود خواهد آمد که از مدار والانس یک اتم به اتم دیگر حرکت نامنظمی دارد و پایدار نیست. با توجه به بیشتر بودن تعداد الکترون‌ها از حفره‌ها در نیمه‌هادی نوع اِن، در این نیمه‌هادی به الکترون‌ها حامل‌های اکثریت و به حفره‌ها حامل‌های اقلیت گفته می‌شود.
رودنا پود پرادیدم
رودنا پود پرادیدم یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در شهرستان برونتال واقع شده‌است. رودنا پود پرادیدم ۲۱٫۸ کیلومتر مربع مساحت و ۳۹۲ نفر جمعیت دارد و ۶۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آنتونیو دل پولایولو
آنتونیو دل پولایولو (Antonio del Pollaiolo; حدود. ۱۷ ژانویه ۱۴۲۹ یا ۱۴۳۳ – ۴ فوریه ۱۴۹۸) نقاش، مجسمه‌ساز، حکاک و زرگر دوره رنسانس ایتالیا بود. از آثار مشهورش حکاکی نبرد برهنگان را می‌توان نام برد.
مدرک (آلبوم)
مدرک اولین آلبوم آنتولوژی گروه پسرانهٔ کره‌ای بی‌تی‌اس است که در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۲، توسط بیگ هیت میوزیک منتشر شد. تک‌آهنگ آغازین این آلبوم، «در راه است (زیباترین لحظه)» نیز در همان روز منتشر شد.
عملکرد تجاری
مدرک تنها در اولین روز انتشار، بیش از دو میلیون کپی، فروش جهانی داشت. این آلبوم پس از انتشار، در جدول‌های کرهٔ جنوبی، استرالیا، بلژیک، کانادا، فنلاند، آلمان، ژاپن، هلند، نیوزیلند و سوئیس اول شد. مدرک همچنین در ده رتبهٔ اول جدول‌های ایتالیا، نروژ و لیتوانی قرار گرفت. این آلبوم در بریتانیا هشتم شد و به پنجمین آلبوم گروه تبدیل شد که در ده رتبهٔ نخست این کشور قرار گرفت.
مدرک در ایالات متحده، با فروش ۳۱۴٬۰۰۰ واحد (شامل ۲۶۶٬۰۰۰ فروش خالص آلبوم)، در صدر بیلبورد ۲۰۰ جای گرفت و دومین فروش هفتهٔ اول یک آلبوم منتشرشده در ایالات متحده را در سال ۲۰۲۲ و بیشترین فروش هفتهٔ اول را برای یک گروه داشت. این ششمین آلبوم شمارهٔ یک بی‌تی‌اس در ایالات متحده است.
فهرست قطعات
توضیحات
اسلام در چین
پیشینه ورود اسلام به چین به پیش از ۶۵۰ میلادی بازمی‌گردد، گفته می‌شود که سعد بن ابی وقاص صحابه پیامبر اسلام، سفرایی را به سوی امپراتور گائوتسونگ فرستاد. آنچه مهم است اینکه شکل‌گیری تیره‌های قومی مسلمان در چین به زمان یورش مغولان بازمی‌گردد. نتیجه ورود اسلام به چین جمعیتی حدود ۶۰ میلیون مسلمان در چین است که بیشتر آن‌ها در استان‌های سین کیانگ (شین جیانگ)، گانسو، نینگشیا و چینگهای زندگی می‌کنند. اویغورها و مردم هوئی دو قوم عمده مسلمان در چین هستند. خویی‌زو یا هوئی قوم مسلمان ایرانی‌تبار هستند که حدود ۵۰۰ سال پیش برای ترویج دین اسلام به چین رفتند، با قوم خَن (مردم هان) ادغام شدند و در آن جا ماندگار شدند.
پیشینه
پیشینه ورود اسلام به چین، به قرن اول هجری بازمی‌گردد. مهاجرت ایرانیان و اعراب از راه‌های دریایی و جاده ابریشم، در زمان سلطنت سلسلهٔ تانگ، موجب ورود دین اسلام به کشور چین شده و نقش مهمی را در برقراری ارتباط بین این کشور و کشورهای اسلامی ایفا کرده‌است.
تانگ
برخی معتقدند که در زمان عثمان، هیئتی برای تبلیغ دین اسلام وارد چین شده و با امپراتور سلسله تانگ نیز ملاقات کرده‌است. ابی وقاص در صدر اسلام با یک گروه ۴۰ نفره از مسلمانان از طریق دریا وارد جنوب چین در شهر کانتون شده و مجموعاً سه بار بین ایران و چین مسافرت کرده‌است. ابی وقاص به همراه ۴۰ تن از پیروان خود هنگام نماز کشته شدند. بعدها مسجد ابی وقاص که جزو قدیمی‌ترین مساجد چین است که در مرکز شهر کانتون واقع شده در همین محل ساخته شد و در حال حاضر به نام «روضه ابی وقاص» خوانده می‌شود.
سونگ
ترویج و گسترش اسلام توسط بازرگانان ایرانی و عمدتاً از طریق جاده ابریشم صورت گرفته‌است. آشنایی اکثر مسلمانان چین با کلمات و واژه‌های اصیل پارسی و استعمال این لغات در مکالمات روزمره زبان چینی مؤید این مدعا است.
یوان
حمله مغول ‌ها به ایران به عنوان عاملی تسریع کننده، موجبات و امکانات گشایش راه رفت و آمد و مهاجرت مسلمانان ایرانی به چین و در نتیجه نفوذ فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی و نیز ترویج دین اسلام در آنجا را فراهم کرد و به خصوص زمان حکومت قوبلای‌خان از نوادگان چنگیزخان و بنیان‌گذار دودمان یوان چین، روزگار اقتدار ایرانیان مسلمان و اوج رشد و شکوفایی اسلام در سرزمین چین بود.
مینگ
پس از زوال دودمان مغولی یوان و در سلسله مینگ با عنایت خاص امپراتوران این دودمان، امکان نفوذ اسلام به سرزمین‌های نواحی میانی چین فراهم آمد و مساجد بسیاری در چین ساخته شد. شماری از ابنیه اسلامی مربوط به این دوره، نشان از رواج اسلام در نواحی داخلی و شرق چین دارد. مسافرت‌های گسترده علمی و فرهنگی میان اندیشمندان مسلمان چین و سرزمین‌های اسلامی در این دوره از عوامل اساسی گسترش اسلام در چین بود.
چینگ
در دودمان چینگ نیز هر چند اسلام شاهد پیشرفت‌هایی به نواحی درونی و شمال شرقی چین بود، اما این دوره به خاطر ظلم و ستم و نیز تبعیض زمامداران چینگ، روزگار خیزش و شورش‌های مسلمانان چین برای خروج از زیر سلطه دودمان چینگ، احقاق حقوق دینی و ملی و نیز ایجاد یک دولت مستقل اسلامی بود. سرکوب حرکت‌های مسلمانان توسط درمان دودمان چینگ یکی از عوامل رکود پیشرفت اسلام و فعالیت مسلمانان در سرزمین چین در این دوره بود.
یاسمن زمستانه
منابع
کره بزه ها
اسلام در چین
نسل‌شناسی
گروه هاپلو، کروموزوم O3-M122 Y در آسیای شرقی، در سایر مسلمانان نزدیک به هوئی مانند دانگشیانگ، بوآن و سالار به مقدار زیاد یافت می‌شود. اکثر تبت-برمن‌ها، هان چینی‌ها و نینگشیا و لیائونینگ هوی دارای کروموزوم‌های Y پدرانه با منشأ آسیای شرقی هستند که هیچ ارتباطی با خاورمیانه و اروپایی ندارند. بر خلاف خاورمیانه و اروپایی‌های دور که مسلمانان چین با آنها نسبتی ندارند، آسیای شرقی، چینی هان و بیشتر هوی‌ها و دانگشیانگ لینگسیا ژن‌های بیشتری با یکدیگر دارند. این نشان می‌دهد که جمعیت بومی آسیای شرقی به اسلام گرویده و از نظر فرهنگی با این قومیت‌ها همسان شده‌اند و جمعیت مسلمانان چینی عمدتاً فرزندان خارجی نیستند، همان‌طور که برخی از ادعا ادعا می‌کنند در حالی که فقط اقلیت کوچکی از آنها هستند.
اشاره به چین در روایت اسلامی
در اهمیت علم‌آموزی محمد گفته‌است: «اطلبوا العلم و لو بالصین و هو علم معرفة النفس و منه معرفة الرّب» (دانش را بیاموزید هر چند در چین؛ این دانش، معرفت نفس است که از او معرفت خدا حاصل می‌شود).
کونستانتین والکوف
کونستانتین والکوف فضانورد اهل کشور روسیه است که در November 11, 1971 میلادی در کامنسک-اورالسکیی زاده شد.
چهاریوغ
چهاریوغ یا کوآدریگا ارابه‌ای با چهار اسب بود که در دوران امپراتوری روم، فاتحان را بر آن می‌نشاندند و به روم می‌آوردند. این ارابه چهار اسب پهلو به پهلو بسته به رنگ سپید داشت.
ایتون، اوهایو
ایتون شهری در ایالت اوهایو کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۸٬۴۰۷ نفر بوده‌است.
اقتصاد شیلی
پس از یک دهه رشد چشمگیر نرخها، شیلی یک رکود متعادل اقتصادی را در سال ۱۹۹۹ تجربه نمود، که در اثر رکود اقتصاد جهانی ایجاد شده بود. اقتصاد تا سال ۲۰۰۳ در حالت حلزون وار خود باقی‌ماند تا زمانی که نشانه‌هایی واضح از بهبود، با دستیابی به رشد واقعی تولید ناخالص ملی| GDP نمایان شد. اقتصاد شیلی سال ۲۰۰۴ را با رشد ٪۱/۶ به پایان رساند. شیلی در مس یر دستیابی به رشد واقعی GDP در حدود ٪۶ در سال ۲۰۰۵ قرار گرفت، عمدتاً در اثر قیمتهای تراز رکورد برای مس بود.
شیلی کلاً سیاست‌های منطقی و مناسب اقتصادی را برای مدت تقریباً سه دهه دنبال نموده‌است. دولت نظامی ۹۰–۱۹۷۳ برخی از شرکت‌های تحت مالکیت دولت را فروخت، و سه دولت دموکراتیک از سال ۱۹۹۰ به بعد نیز روند خصوصی‌سازی را ادامه دادند اما با گامی آهسته‌تر. نقش دولت در اقتصاد عمدتاً به مقررات (نظام دهی) محدود می‌شود، اما دولت به عملیات خود در استخراج معادن عظیم مس توسط شرکت کودلکو| CODELCO و تعدادی شرکت‌های دیگر ادامه می‌دهد. شیلی به شدت به بازار آزاد وفادار است و از مقادیر معتنابه سرمایه‌گذاری خارجی استقبال می‌کند. شیلی توافق نامه‌های تجارت آزاد (FTAs) را با تعدادی از منابع اقتصادی مهم از جمله یک FTA با آمریکا به امضاء رسانده‌است، که در سال ۲۰۰۳ امضاء شد و در ژانویه ۲۰۰۴ به مرحله اجرا درآمد. در چند سال اخیر، شیلی توافقنامه‌های تجارت آزادی را با اتحادیه اروپا، کره جنوبی، زلاند نو، سنگاپور، برونئی، و جمهوری خلق چین به امضاء رسانده‌است. این کشور در سال ۲۰۰۵ به یک توافق جزئی تجاری با هند رسید و مذاکراتی را برای انعقاد توافقنامه‌های تمام عیار تجارت آزاد با هند و ژاپن در سال ۲۰۰۶ آغاز نمود. پس‌انداز فراوان داخلی و نرخهای بالای سرمایه‌گذاری نیز به چرخه اقتصاد شیلی کمک نمود تا نرخهای متوسط رشد آن به ٪۸ در دهه ۱۹۹۰ برسد. نظام پرداخت مقرری خصوصی شده ملی (AFP) موجب تشویق سرمایه‌گذاری داخلی شد و به پس‌انداز کلی داخلی برآورد شده با نرخ تقریباً ٪۲۱ GDP کمک نمود. اما، سیستم مقرری AFP نیز عاری از انتقادات برخی نبود که، بیان می‌نمایند نرخهای پوشش دهی آن (تنها ٪۵۵ از جمعیت کارگر را پوشش می‌دهد) نسبت به کل گروه‌هایی همچون افراد خود اشتغال، خارج از سیستم پایین می‌باشد. همچنین انتقادی راجع به ناکارآیی و هزینه‌های بالا در اثر فقدان رقابت میان درآمدهای حاصل از این مقرری‌ها، وجود داشته‌است. منتقدان از راه‌های گریزی در استفاده از پس‌اندازهای مقرری صحبت می‌نمایند که از پرداختهای کلی عمده برای خرید خانه دوم یا پرداخت هزینه‌های دانشگاه به عنوان ضعف اساسی سیستم پرداخت مقرری مزبور وجود دارد.
بیکاری در سال‌های اخیر روند نزولی بین دامنه ٪۱۰-٪۸ داشته، و مقدار میانگین آن برای دهه ۱۹۹۰ بالای ٪۶-٪۵ بوده‌است. بیکاری در پایان سال ۲۰۰۴ با وجود رشد اقتصادی بالا، در سطح ٪۸/۸ باقی‌ماند. بیشتر ناظران خارجی نرخ بیکاری بالا را در شیلی به دلیل وجود قانون (های) کار پیچیده و محدودکننده، سرزنش می‌کنند. دستمزدها در نتیجه بهره‌وری بیشتر، و جهش معیارهای زندگی ملی، از تورم سریعتر افزایش پیدا می‌کند. بر اساس ادعای رئیس جمهور اسبق ریکاردو لاگوس، درصد شیلیایی‌ها با درآمد زیر خط فقر- که به عنوان دوبرابر هزینه ارضاء‌کننده حداقل نیازهای غذایی است- از ٪۴۶ در سال ۱۹۸۷ به حدود ٪۸/۱۸ در سال ۲۰۰۵ تنزل یافت. اما منتقدان در شیلی، دربارهٔ ارقام واقعی فقر صحبت می‌نمایند که بیشتر ارقام رسمی منتشر شده می‌باشد. در سال۲۰۰۶، بر طبق آمار منتشره از سوی سازمان اینفورماتیکا CAS شیلی حدود ٪۵۸ از مردم شیلی نزدیک یا در زیر سطوح فقر؛ و ٪۶/۲۶ در فقر شدید زندگی می‌نموده‌اند. <نام مرجع= «شیلی و فقر» /> با وجود برخورداری از یک تولید ناخالص ملی نسبتاً بالاتر و اقتصادی قدرتمندتر نسبت به بیشتر کشورهای آمریکای لاتین، شیلی نیز از ناهنجارترین توزیع ثروت| توزیعات ثروت در جهان رنج می‌برد، که تنها برزیل در ناحیه آمریکای لاتین از آن جلوتر است و حتی در پشت کشورهای در حال توسعه زیر صحرای آفریقایی نیز قرار می‌گیرد. ۱۰ درصد از ثروتمندترین صدکهای جمعیت شیلی، ۴۷ درصد از کل ثروت کشور را در اختیار دارند. در ارتباط با توزیع درآمد، حدود ٪۲/۶ از جمعیت کشور جزو گروه با درآمد بالا هستند، ٪۱۵ جزو مجموعه متوسط، ٪۲۱ جزو گروه پایین متوسط جامعه، ٪۳۸ از دسته پایین درآمدی، و ٪۲۰ نیز شدیداً فقر هستند.
کل سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در سال ۲۰۰۴ از ۵/۲ میلیارد دلار در سال۲۰۰۳، به ۱/۷ میلیارد دلار افزایش یافت. هردو نوع سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی در شیلی طی دوره رشد کندتر اقتصادی از سال ۲۰۰۳–۱۹۹۹ کاهش یافته بود، اما هم‌اکنون ظاهراً شدیداً در حال بهبود می‌باشد. دولت شیلی در اوایل سال ۲۰۰۲ خود را موظف دانست تا یک سری از اصلاحات اقتصادی خرد| اقتصاد خرد را طراحی نماید تا انگیزه‌ای برای سرمایه‌گذاری خصوصی ایجاد کند. دولت همچنین تشویق نمود تا از شیلی به عنوان یک «سکوی سرمایه‌گذاری» برای شرکت‌های چند ملیتی جهت برنامه‌ریزی برای عنلیات در این منطقه استفاده شود. رویکرد مورد استقبال شیلی نسبت به سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در قانون سرمایه‌گذاری خارجی کشور تدوین شده‌است که با سرمایه‌گذاران خارجی همانند سرمایه‌گذاران داخلی شیلی رفتار می‌نماید. ثبت (سرمایه) ساده و شفاف است، و برای سرمایه‌گذاران خارجی دستیابی به بازار رسمی ارز خارجی جهت بازگرداندن سودها و سرمایه‌شان تضمین شده‌است. توتفق نامه تجارت آزاد آمریکا- شیلی موجب اعتراضات تعدادی از دیگر سرمایه‌گذاران شد.
تجارت خارجی
اقتصاد شیلی شدیداً به تجارت بین‌المللی وابسته‌است. در سال۲۰۰۵، کارشناسان میزان آن را حدود ٪۳۷ تولید ناخالص ملی بیان نموده‌اند. این رقم تاحدودی قیمتهای ثبت شده مس را در جهان دچار آشفتگی می‌سازد. از لحاظ سنتی نیمرخ کل تجارت شیلی به صادرات مس وابستگی داشته‌است، و افزایش در قیمتهای مس آن را بیشتر تقویت نموده‌است. شرکت دولتی CODELCO کودلکو بزرگ‌ترین شرکت تولید مس با ذخایر ثبت شده ۲۰۰ساله مس می‌باشد. شیلی تلاش نموده تا صادرات غیرسنتی را افزایش دهد. در سال۱۹۷۵، صادرات غیرمعدنی حدود ٪۳۰ کل صادرات فعلی را تشکیل می‌دادند در حالی که هم‌اکنون بالغ بر ٪۶۰ می‌باشند. مهم‌ترین صادرات غیرمعدنی محصولات جنگلداری و چوب، میوه تازه و غذای فرآوری شده، غذای ماهی و دریایی، و شراب هستند. تراز تجاری برای سال۲۰۰۵، نشان دهنده یک مازاد ۸ میلیارد دلاری است. کل صادرات در سال ۲۰۰۵، ۳۸ میلیارد دلار بوده، یعنی تقریباً ٪۲۰ بیش از سال ۲۰۰۴. بازارهای صادراتی شیلی به‌طور یکنواخت در میان اروپا (٪۱/۲۵)، آسیا (٪۱/۳۳)، آمریکای لاتین (٪۷–۱۵)، و آمریکای شمالی (٪۱۹) قرار دارند. آمریکا به عنوان بزرگ‌ترین بازار ملی، ٪۳/۱۷ از صادرات شیلی را به خود اختصاص می‌دهد. از زمان اجرای توافقنامه تجارت آزاد آمریکا- شیلی در ژانویه ۲۰۰۴، تجارت دوجانبه ٪۸۵ افزایش یافته‌است.
در سال‌های اخیر آسیا سریعترین رشد را در بازار صادرات این کشور داشته‌است. به عنوان نمونه، شرکای تجاری شماره دو، سه، و چهار شیلی به ترتیب عبارت‌اند از چین، ژاپن و کره جنوبی. توافقنامه‌های اخیر تجارت آزاد شیلی با شرکای آسیایی و برنامه‌های انعقاد تعداد بیشتری از آن‌ها بر اهمیت فزاینده آسیا برای برنامه تجاری شیلی تأکید می‌کند.
واردات شیلی با ۳۰ میلیارد دلار (برآورد شده) در سال ۲۰۰۵ ٪۳۲ افزایش یافت که نشانگر تغییری مثبت در تقاضای مشتری و بهبود کلی اقتصادی در این کشور است. کالاهای سرمایه‌ای حدود ٪۶۶ کل واردات را تشکیل می‌دهند. ایالات متحده آمریکا در سال ۲۰۰۵، ٪۷/۱۳ (تقریباً) از واردات شیلی را تأمین نموده‌است. شیلی به‌طور یکجانبه تعرفه جامع وارداتی خود را- و برای تمام کشورهایی که با این کشور توافق‌نامه تجاری ندارند- تا ٪۶ در سال ۲۰۰۳ کاهش داد.
تعرفه‌های کارامدتر تنها بر واردات گندم، آرد گندم، شکر و در نتیجه یک نظام رشته قیمتهای وارداتی وضع می‌شوند. نرخهای قیمتی که حاکم هستند با الزامات شیلی در سازمان تجارت جهانی (WTO) در سال ۲۰۰۲ بی‌ثبات شدند، و دولت قانونی را برای تغییر آن‌ها ارائه نمود. همچنین، شیلی مجبور خواهد بود نرخهای (باندها) قیمتی را طی ۱۲ سال بر اساس مفاد توافق‌نامه تجارت آزاد آمریکا- شیلی مرحله بندی نماید.
دولتهای پیاپی شیلی به‌طور فعالی توافق نامه‌های آزادسازی- تجارت را دنبال نموده‌اند. طی دهه ۱۹۹۰، شیلی یک توافقنامه تجارت آزاد با کانادا، مکزیک، و آمریکای مرکزی امضاء نمود. شیلی همچنین توافق نامه‌های تجاری ترجیحی با کشورهای ونزوئلا، کلمبیا، و اکوادور منعقد ساخت. توافق‌نامه همکاری با مرکوسور- آرژانتین، برزیل، پاراگوئه، و اروگوئه- در اکتبر سال ۱۹۹۶ عملی شد. شیلی در پی ادامه دادن به راهکار توسعه صادرات محور، توافق نامه‌های برجسته تجارت آزادی را در سال ۲۰۰۲ با اتحادیه اروپا و کره جنوبی منعقد نمود. شیلی به عنوان عضوی از سازمان همکاری اقتصادی آسیا- پاسیفیک (APEC)، در پی جهش در مناسبات بازرگانی با بازارهای آسیایی است. از سوی دیگر، این کشور در سال‌های اخیر توافق نامه‌های تجاری آزادی را با زلاند نو، سنگاپور، برونئی، و اخیراً با جمهوری خلق چین بسته‌است. در سال۲۰۰۶، شیلی مذاکرات این گونه توافق نامه‌ها را با ژاپن و هند آغاز کرده‌است.
پس از دو سال مذاکره، آمریکا و شیلی توافق نامه‌ای را در ژوئن ۲۰۰۳ امضاء کردند. این قرارداد موجب یک تجارت دوجانبه کاملاً بدون عوارض گمرکی در طی ۱۲ سال خواهد شد. توافقنامه تجاری آزاد آمریکا- شیلی از ۱ ژانویه ۲۰۰۴ در پی تصویب کنگره‌های آمریکا و شیلی اجرائی شد. این توافق‌نامه دوجانبه مناسبات تجاری آمریکا- شیلی را بسیار گسترش خواهد داد. اصولاً عضویت شیلی در گروه ۲۰-G و و گروه کایرنز، سبب می‌شود تا این کشور به عنوان یک طرفدار قوی برای پیشرفت مذاکرات جهت منطقه آزاد تجاری کشورهای آمریکایی (FTAA) و فعال در اجلاس دوره‌ای دوحه| دورمذاکرات دوحه سازمان تجارت جهانی باشد.
فاینانس
بخش فاینانس (مالیه) شیلی سریعتراز حوزه‌های دیگر اقتصاد طی چند سال اخیر پیشرفت نموده است؛ قانون اصلاح بانکداری که در سال ۱۹۹۷ به تصویب رسید دامنه فعالیت مجاز خارجی را برای بانک‌های شیلی گسترش داد. دولت شیلی در سال ۲۰۰۱ آزادی بیشتری را در بازارهای سرمایه پیاده نمود. مردم شیلی از ارائه اخیر ابزارهای مالی جدیدی برخوردار شده‌اند همچون وام‌های سرمایه‌گذاری مسکن، معاملات سلف و حقوق خرید و فروش ارز، کارگذاری (مقاطعه کاری)، لیزینگ، و کارت‌های اعتباری. ارائه این محصولات جدید نیز همراه با کاربرد فزاینده از ابزار سنتی همچون وامها و کارت‌های اعتباری بوده‌است. سیستم پرداخت خصوصی مقرری شیلی، با دارائی‌های حدود ۵۴ میلیارد دلار در پایان سال ۲۰۰۴، به منبع مهمی از دارایی سرمایه‌ای برای بازار سرمایه تبدیل شده‌است.
شیلی یکی از بهترین نرخهای اعتباری (+ S&P A) را در بین کشورهای آمریکای لاتین حفظ نموده‌است. سه راه اصلی برای شرکت‌های شیلی جهت افزایش وجوه خارجی وجود دارد: وامهای بانکی، صدور اوراق بهادار (ضمانت نامه‌ها)، و فروش سهام در بازارهای آمریکا از طریق قبوض سپرده آمریکایی (ADRs). تقریباً کلیه این وجوه که از طریق این ابزار افزایش می‌یابند وارد سرمایه‌گذاری مالی در داخل شیلی می‌شوند. دولت به بازپرداخت قروض خارجی خود ادامه می‌دهد. قروض مرکب خارجی بخش‌های دولتی و خصوصی در پایان سال ۲۰۰۴، تقریباً ٪۵۰ کل تولید ناخالص ملی را تشکیل می‌داد- که بر اساس استانداردهای آمریکای لاتین رقم پایینی است.
کلی
[ نوامبر۲۰۰۴] ۲۰۰۶, رتبه ۳۸ ام در بین ۱۷۷ کشور (رتبه دوم بعد از آرژانتین در آمریکای لاتین) ۲۰۰۶ [ نوامبر۲۰۰۶ ]
رمبها (بازیگر)
رمبها (Rambha؛ زادهٔ June 5, 1976) یک هنرپیشه اهل هند است. وی بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۱ میلادی فعالیت می‌کرد.
اقتصاد شیلی
اقتصاد
۲۰۰۶ شاخص آزادی اقتصادی، رتبه ۱۴ ام (آزاد) از میان ۱۵۷ کشور (رتبه اول در آمریکای لاتین) [ ژانویه ۲۰۰۶] ۲۰۰۶ گزارش سالیانه رتبه بیستم از ۱۳۰ کشور (مساوی با قبرس، مجارستان و پرتغال) (اول در آمریکای لاتین) رقابت جهانی در کتاب سال, رتبه ۲۴ ام از بین ۶۱ نظام اقتصادی (در کشورها و نقاط) (اول در کشورهای آمریکای لاتین) رتبه ۲۷ ام از ۱۲۵ کشور (اول در آمریکای لاتین) [ سپتامبر۲۰۰۶] رتبه ۳۲ از بین ۱۱۸ کشور (رتبه چهارم در آمریکای لاتین پس از آرژانتین، اروگوئه و برزیل) [ سپتامبر۲۰۰۵]
سایر
آزادی در جهان سال ۲۰۰۶, نمره میانگین: ۱ (آزاد) (تنها کاستاریکا و اروگوئه دو کشوری هستند که نمرات بالاتری دارند) [ سپتامبر۲۰۰۶] موقعیت مادران در سال ۲۰۰۶, رتبه ۱۹ ام از میان ۱۲۶ کشور (رتبه دوم در آمریکای لاتین پس از کاستاریکا) [می ۲۰۰۶] ۲۰۰۶ شاخص موارد افشای فساد در سال۲۰۰۶, رتبه ۲۰ ام از میان ۱۶۳ کشور (با بلژیک و آمریکا برابر است)(رتبه اول در آمریکای لاتین) [نوامبر ۲۰۰۶] گزارش فناوری اطلاعات جهانی ۲۰۰۶-۲۰۰۵ –شاخص دسترسی به شبکه، رتبه ۲۹ از ۱۱۵ کشور (رتبه اول در آمریکای لاتین) [مارس ۲۰۰۶] رتبه ۳۰ ام در بین ۱۶۷ کشور (رتبه سوم در آمریکای لاتین پس از کاستاریکا و اروگوئه) [نوامبر ۲۰۰۶] رتبه ۳۲ در بین ۷۵ کشور (در آمریکای لاتین رتبه اول را دارد) [می ۲۰۰۶] شاخص جهانی شدن در سال ۲۰۰۵, رتبه ۳۴ ام از ۱۶۲ کشور (رتبه دوم در آمریکای لاتین پس از پاناما) [آوریل ۲۰۰۵] ششمین تحقیق سالانه دولت الکترونیک در جهان ۲۰۰۶, رتبه ۳۴ از ۱۹۸ کشور (اول در آمریکای لاتین) [اوت ۲۰۰۶] ۲۰۰۵ شاخص ثبات محیطی سال ۲۰۰۵, رتبه ۴۲ بین ۱۴۶ کشور (رتبه نهم در آمریکای لاتین پس از کشورهای اروگوئه، آرژانتین، برزیل، پرو، پاراگوئه، کاستاریکا، بولیوی، کلمبیا و پاناما) [ژانویه ۲۰۰۵] شاخص آزادی مطبوعات بین‌المللی سال۲۰۰۶، رتبه ۴۹ از ۱۶۸ کشور (جایگاه پنجم در آمریکای لاتین پس از بولیوی، کاستاریکا، پاناما، السالوادور) [اکتبر ۲۰۰۶] رتبه ۵۳ (آزاد) از ۱۹۴ کشور (رتبه دوم در آمریکای لاتین پس از کاستاریکا) [آوریل ۲۰۰۶]
رمبها (بازیگر)
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به چیتا اشاره کرد.
فیلم‌شناسی
فهرست برخی از فیلم‌هایی که رمبها در آنها به ایفای نقش پرداخته است:
آبشار بوشکیل
آبشار بوشکیل (به انگلیسی: Bushkill Falls) آبشاری است که در پنسیلوانیا واقع شده و ارتفاع کلی ریزشگاه آن ۳۰ متر است.
ایروان
ایرَوان (در ارمنی Երևան: یِرِوان) (، ) پایتخت و بزرگ‌ترین شهر جمهوری ارمنستان است. در امتداد رود هرازدان واقع شده‌است. ایروان مرکز اداری، فرهنگی و صنعتی این کشور است. ایروان یکی از زیباترین شهرهای قفقاز می‌باشد.
تاریخ ایروان به سده هشتم پیش از میلاد و پیدایش دژ اربونی در سال ۷۸۲ پیش از میلاد در دورترین نقطه غربی دشت آرارات توسط پادشاه آرگیشتی یکم بازمی‌گردد.
شهر ایروان توسط یونسکو به عنوان پایتخت جهانی کتاب در سال ۲۰۱۲ (میلادی) برگزیده شد. ایروان عضو وابسته به شهرهای اروپا است.
تاریخ
بین سده‌های ۶ و ۴ پیش از میلاد، ایروان یکی از مراکز مهم قلمرو ساتراپ ارمنی در امپراتوری هخامنشی بود. دوره زمانی بین سده‌های ۴ و ۳ پیش از میلاد نیز به عصر سیاه ایروان معروف است چراکه دانش تاریخی دربارهٔ آنچه در این دوره بر ایروان گذشت در دسترس نیست. نخستین کلیسا در ایروان، کلیسای سنت پیتر و پاول در سده پنجم ساخته شد که در ۱۹۳۱ (میلادی) به دست روس‌ها تخریب گشت تا از زمین آن برای ساختن سینما مسکو استفاده شود.
در دوران عظمت اعراب، ایروان در ۶۵۸ (میلادی) به دست آن‌ها افتاد. از آن زمان به مرکزی استراتژیک به عنوان گذرگاه کاروان‌های بازرگانی اروپا و هند مبدل شد. از سده هفتم به بعد نام ایروان به این شهر اطلاق شد و بین سده‌های ۹ و ۱۱ و بیش از حمله سلجوقیان، ایروان بخش امنی در دودمان باگراتونی بود.
ایروان در ۱۳۸۷ (میلادی) به چنگ تیمور درآمد و به تاراج رفت. شهر به عنوان مرکز اجرایی ایلخانیان درآمد، و به لحاظ اهمیت راهبردی خود در طی قرن‌ها، بارها میان عثمانی‌ها و ایرانیان رد و بدل شد. در اوج جنگ‌های میان ایران و عثمانی در ۱۵۱۳ تا ۱۷۳۷ (میلادی)، شهر ۱۴ بار دست به دست شد. در دوران شاه عباس اول و در ۱۶۰۴ (میلادی)، ده‌ها هزار ارمنی به ایران کوچانده شدند. نخستین نتایج این کوچ‌ها این بود که درصد مسلمین ساکن در این شهر به ۸۰ درصد رسید در حالیکه جمعیت ارمنیان محلی باقی‌مانده در سرزمین به ۲۰ درصد هم نمی‌رسید.
ژان شاردن، جهانگرد فرانسوی، از ایروان بازدید کرد و در کتابش، شرحی از این شهر را ذکر کرده‌است. زمین‌لرزه سهمگین ۷ ژوئن ۱۶۷۹ ارمنستان شهر ایروان را تخریب نمود.
در طی جنگ ایران و روس، و در تاریخ ۱ اکتبر ۱۸۲۷ شهر ایروان به دست ارتش روس (تحت ریاست ایوان پاسکویچ) افتاد و در ۱۸۲۸ (میلادی) و بر اساس عهدنامه ترکمانچای رسماً از تسلط ایرانیان خارج شد.
حاجی سیاح در سفرنامه خود می‌نویسد:
حکمرانی ایرانیان
در ۱۵۰۱–۰۲ میلادی، بیشتر قلمروی ارمنستان شرقی به سرعت به دست شاه ایران شاه اسماعیل یکم از دودمان صفویان فتح شد. کوتاه مدتی پس از آن در ۱۵۰۲, ایروان مرکز «بیگلربیگی ایروان» از قلمروهای جدید اداری ایران شد که صفویان آن را ایجاد کردند. در سه قرن بعد، به استثنای وقفه‌های مختصر، در حاکمیت ایران باقی ماند. بر سر ایروان -که عثمانی‌ها آن را «روان» می‌خواندند- در ابتدا به دلیل موقعیت استراتژیکش غالباً جنگ درمی‌گرفت و بین قلمروی امپراتوری‌های رقیب صفوی و عثمانی دست به دست می‌شد، تا این که به‌طور دائم در کنترل دودمان صفویان قرار گرفت. در سال ۱۵۵۵, ایران مالکیت مشروع خود بر ایروان را از طریق پیمان آماسیه با عثمانی تحکیم کرده بود.
در ۱۵۸۲–۱۵۸۳, عثمانی‌ها به رهبری سردار فرهاد پاشا مختصرا ایروان را گرفتند. فرهادپاشا توانست قلعه ایروان را بر خرابه‌های دژ باستانی هزارساله ارمنی بر کرانه‌های رود هرازدان بسازد. به هر روی سلطه عثمانی در سال ۱۶۰۴ با بازپس‌گیری ایروان به دست ایرانیان در نتیجه جنگ ایران و عثمانی (۱۶۱۸–۱۶۰۳) خاتمه پیدا کرد.
شاه عباس یکم که از ۱۵۸۸ تا ۱۶۲۹ حکومت کرد، دستور اخراج هزاران ارمنی از جمله شهروندان ایروان به درون سرزمین ایران را صادر کرد. در نتیجه ایروان بخش قابل توجهی از جمعیت ارمنی اش را که از دست داد و به ۲۰٪ جمعیت کاهش یافت و مسلمانان از جمله فارسی زبانان، ترک‌ها، کردها و تاتارها با ۸۰٪ از جمعیت شهر تسلط پیدا کردند. مسلمانان یا یکجانشین، شبه یکجانشین، یا کوچ رو بودند. ارامنه عموماً در محله کوند ایروان و حومه روستایی شهر زندگی می‌کردند. به هر روی، ارامنه بر بسیاری از مشاغل و تجارت در شهر سیطره داشتند و اهمیت اقتصادی زیادی برای دستگاه اداری ایرانی داشتند.
حکمرانی روس‌ها
در جریان جنگ دوم ایران و روسیه در قرن نوزهم میلادی، جنگ ۱۸۲۶–۱۸۲۸ ایران و روسیه، سربازان روسی به فرماندهی ژنرال ایوان پاسکویچ ایروان را در ۱ اکتبر ۱۸۲۷ فتح کردند . ایرانی‌ها رسماً در سال ۱۸۲۸ در پی عهدنامه ترکمانچای ایروان را واگذار کردند. پس از ۳ قرن سیطره ایران، ایروان به همراه بقیه ارمنستان شرقی به عنوان «ابلاست ارمنستان» تعیین شد، و ارمنستان روسیه به صورت بخشی از امپراتوری روسیه درآمد، که تا زمان فروپاشی این امپراتوری در سال ۱۹۱۷ برقرار بود. روس‌ها از فرایند مهاجرت معکوس جمعیت ارمنی از ایران و ترکیه حمایت کردند. با اسکان مجدد جمعیت ارمنی، درصد ارامنه در ایروان از ۲۸٪ به ۵۳٬۸٪ افزایش یافت. نیت از اسکان مجدد ایجاد یک سد دفاعی روسی در خاورمیانه بود. در سال ۱۸۲۹, مهاجران ارمنی از ایران در شهر سکنی داده شدند و بخش جدیدی از شهر ساخته شد.
جغرافیا
ایروان در دامنهٔ کوه آرارات و بر کرانهٔ رود هرازدان بنا شده‌است و جمعیت آن در سال ۱۹۸۹ (میلادی)، ۱٬۲۰۱٬۵۳۹ نفر سرشماری شده‌است. این شهر در تقسیمات کشور ارمنستان تابع هیچ استانی نیست و در واقع در مرز چهار استان کوتایک در شمال، آرارات در جنوب، آرماویر در جنوب غربی و آراگاتسوتن در شمال غربی قرار دارد. ارتفاع این شهر از سطح دریا از بین ۹۰۰ متر تا ۱۳۰۰ متر می‌باشد.
شهر ایروان از مراکز مهم اصلی صنعتی، فرهنگی، و علمی منطقهٔ قفقاز است. خطوط راه‌آهن گسترده‌ای از این شهر منشعب شده و شهر مرکز بازرگانی فراورده‌های کشاورزی است. علاوه بر این، کارخانه‌های ایروان در زمینه فراوری فلزات، ماشین‌افزار، لوازم برقی، شیمیایی، بافندگی و غذایی فعالیت دارند.
لینا کاچیوشیته
لینا کاچیوشیته (Lina Kačiušytė؛ زادهٔ January 1, 1963) یک ورزشکار اهل اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی است.
ایروان
تقسیمات شهری
شهر ایروان به دوازده ناحیه شهری (վարչական շրջան، varčakan šrĵan) تقسیم شده‌است. مجموع مساحت دوازده ناحیه ایروان 223 km² می‌باشد.
لینا کاچیوشیته
وی در مسابقات بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۳ مدال طلا و ۲ مدال برنز شده‌است.
ایروان
جمعیت‌شناسی (ساختار جمعیتی)
پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به دلیل مشکلات و بحران‌های اقتصادی هزاران نفر اغلب به روسیه، آمریکای شمالی و اروپا مهاجرت کرده‌اند. جمعیت ایروان از ۱٬۲۵۰٬۰۰۰ در سال ۱۹۸۹ به ۱٬۱۰۳٬۴۸۸ در سال ۲۰۰۱ (میلادی) و ۱٬۰۹۱٬۲۳۵ در سال ۲۰۰۳ کاهش پیدا کرد. با این حال جمعیت ایروان از سال ۲۰۰۷ رشد داشته‌است و هم‌اکنون به ۱٬۱۰۷٬۸۰۰ رسیده‌است.
گروه‌های قومی
ایروان نخستین بار توسط ارمنیان مورد سکونت قرار گرفت و تا سده ۱۵ (میلادی) مردم از لحاظ ژنتیکی همسان بودند. مردم دژ ایروان که در سال ۱۵۸۰ میلادی ایجاد شد سربازهای مسلمان بودند که تقریباً دو تا سه هزار نفر را شامل می‌شدند. جهانگرد فرانسوی ژان باتیست تاورنیه که احتمالاً شش بار در میان سال‌های ۱۶۳۱ تا ۱۶۶۸ میلادی از ایروان بازدید کرده‌است می‌گوید که شهر انحصارا از جمعیت ارمنی است. در میان جنگ‌های ایران و عثمانی در سال ۱۷۲۰ (میلادی) اکثریت مطلق جمعیت ارمنی بودند. ترکیب جمعیتی ایروان به خاطر مجموعه‌ای از رویدادهای میان ایران و روسیه و عثمانی دگرگون شد و در سده ۱۹ (میلادی) اکثریت جمعیت مسلمانان شدند.
تا زمان پیوستن ارمنستان به اتحاد شوروی، ایروان یک شهر چند فرهنگی و ترکیبی از ارمنیان و تاتارهای قفقاز (آذربایجانی‌های امروز) بود. پس از نسل‌کشی ارمنی‌ها، بسیاری از ارمنیان آواره از ارمنستان غربی (ترکیه امروزی) به ارمنستان شرقی گریختند. در ۱۹۱۹ (میلادی) حدود ۷۵۰۰۰ ارمنی عمدتاً از واسپوراکان از امپراتوری عثمانی به ایروان رسیدند. بخش قابل توجهی از این آوارگان به خاطر تیفوس و دیگر بیماری‌ها جان خود را از دست دادند.
از ۱۹۲۱–۱۹۳۶ حدود ۴۲٬۰۰۰ هزار نفر از ارمینان عراق، ترکیه، ایران، یونان، سوریه، فرانسه، بلغارستان و غیره به ارمنستان شوروی آمدند و در ایروان ساکن شدند. موج دوم بازگشت‌ها از ۱۹۴۶–۱۹۴۸ با بازگشت ۱۰۰ هزار تن از ارمنیان کشورهای ایران، سوریه، لبنان، یونان، بلغارستان، رومانی، قبرس، فلسطین، عراق، مصر، فرانسه، ایالات متحده آمریکا و غیره به ارمنستان شوروی بازگشتند و دوباره در ایروان ساکن شدند؛ بنابراین در طول سه دهه در شوروی برای نخستین بار ایروان از نظر قومی همگن تر شد. در اواخر دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰ (میلادی) ۲٬۰۰۰ تن آذری باقی مانده در ایروان نیز به دلیل جنگ‌های قره باغ ایروان را ترک کردند.
هوایی
فرودگاه اصلی ایروان فرودگاه بین‌المللی زوارتنوتس است که در ۱۲ کیلومتری غرب این شهر قرار دارد، این فرودگاه در سال ۱۹۶۱ در زمان شوروی سابق ساخته شده و در سال‌های ۱۹۸۵ و ۲۰۰۲ بازسازی شده‌است.
فرودگاه شهرستان واکالا
فرودگاه واکالا کانتی   یک فرودگاه همگانی   است که یک باند فرود چمن دارد و طول باند آن ۷۸۹ متر است. این فرودگاه در کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۳ متری از سطح دریا واقع شده است.
ایروان
هوایی
فرودگاه اربونی نیز که در جنوب ایروان قرار دارد دارای کاربری نظامی است و گاهی پروازهای خصوصی در آنجا انجام می‌شود.
ترابری عمومی
ترابری عمومی در ایروان توسط بخش خصوصی انجام می‌شود به شکلی که هم‌اکنون در حدود ۶۰ شرکت خصوصی تا ماه مه ۲۰۱۷ در این بخش در حال فعالیت هستند. ۳۹ خط اتوبوس شهری در شهر ایروان وظیفه جابه‌جایی مسافرین را برعهده دارند که ناوگان اتوبوس‌رانی شامل ۴۲۵ اتوبوس ساخت شرکت‌های بوگدان، هایگر باس و هیوندای کانتی است. سهم این اتوبوس‌ها در ترابری عمومی ایروان فقط ۳۹٫۱٪ است.
اما ۵۰٫۴٪ از ترابری عمومی هنوز توسط «ون‌های عمومی» که به آن مارشروتکا گفته می‌شود انجام می‌شود، در حدود ۱۲۱۰ ون GAZelle روسی با ۱۳ صندلی همانند اتوبوس دارای ۷۹ خط مختلف هستند که به گفته شهردار ایروان در آینده باید توسط اتوبوس‌های بزرگتر جایگزین شوند.
اتوبوس برقی در ایروان نیز که توسط شهرداری ایروان اداره می‌شود در سال ۱۹۴۹ راه‌اندازی شده و تا ماه مه ۲۰۱۷ دارای ۵ خط و ۴۵ اتوبوس بوده‌است.
مترو
متروی ایروان در سال ۱۹۸۱ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۱ خط و ۱۰ ایستگاه می‌باشد.
راه‌آهن
ایروان دارای یک ایستگاه مرکزی راه‌آهن است که به راه‌آهن ارمنستان و راه‌آهن گرجستان متصل است. این ایستگاه به مقاصد تفلیس و باتومی گرجستان سرویس‌دهی دارد.
امور مالی و خدماتی
ایروان از دیرباز مورد توجه شرکت‌های چندملیتی اروپای غربی، روسیه و آمریکایی از جهت برون سپاری بوده‌است و دفتر مرکزی بسیاری از شرکت‌های بین اللملی را در اختیار دارد. این شهر قطب مالی ارمنستان است که بانک مرکزی ارمنستان، بورس اوراق بهادار ارمنستان و همچنین اکثریت بانک‌های تجاری کشور را در خود جای داده‌است. از سال ۲۰۱۳، این شهر بیش از ۸۵٪ از کل خدمات سالانه در ارمنستان و همچنین بیش از ۸۴٪ از کل خرده فروشی سالانه را در اختیار دارد..
بسیاری از شرکت‌های تابعه شرکت‌های خدماتی و بانک‌های روسیه، از جمله گازپروم، اینگو ارمنستان، روسگوستراخ، وی‌تی‌بی بانک در ایروان فعالیت می‌کنند. بانک ACBA-Credit Agricole یکی از شرکت‌های تابعه کردیت اگریکول فرانسه است، در حالی که بانک اچ‌اس‌بی‌سی ارمنستان نیز در ایروان فعالیت می‌کند.
ساخت و ساز
بخش ساخت و ساز در دهه اول قرن بیست و یکم رشد قابل توجهی را تجربه کرده‌است. از سال ۲۰۰۰، ایروان شاهد رونق ساخت و ساز عظیمی بوده‌است که عمدتاً توسط میلیونرهای ارمنی از روسیه و ایالات متحده تأمین می‌شود، با یک روند توسعه مجدد گسترده و بحث‌برانگیز که در آن بسیاری از ساختمان‌های قرن ۱۸ و ۱۹ تخریب شده و با ساختمان‌های جدید جایگزین شده‌اند. این رشد با افزایش قابل توجه قیمت املاک همراه شد.
گردشگری
گردشگری در ارمنستان سال به سال در حال توسعه است و ایروان یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری در این کشور است، اکثر هتل‌ها و رستوران‌ها، بارها و کلوب‌های شبانه ایروان به صورت مدرن ساخته شده‌اند، هچنین فرودگاه زوارتنوتس پروژه‌های نوسازی برای افزایش تعداد گردشگر را نیز انجام داده‌است.
مکان‌های متعددی در ایروان برای گردشگران جذابیت دارد که می‌توان به فواره‌های رقصان میدان جمهوری، خانه اپرا ایروان، مجموعه کاسکاد و ویرانه‌های اربونی اورارتو اشاره کرد.
ایروان با قرار داشتن در ۱۰ شهر امن جهان دارای کلوب‌های شبانه مکان‌های اجرا موسیقی زنده، مکان‌های پیاده‌روی، کافه‌های خیابانی، کازینوها و رستوران‌های متعدد است.
باغ‌وحش ایروان در سال ۱۹۴۰، سیرک ایروان در سال ۱۹۵۶ و دنیای آب ایروان در سال ۲۰۰۱ تأسیس شده و از مراکز تفریحی محبوب شهر محسوب می‌شوند.
خیابان شمالی که خانه اپرا را با خیابان ابوویان متصل می‌کند، یک منطقه عابر پیاده محبوب در ایروان با ساختمان‌های مسکونی مدرن، مراکز تجاری، رستوران‌ها و کافه‌ها است. از دیگر اماکن توریستی ایروان می‌توان به کاسکاد ایروان، خیابان تامانیان و میدان جمهوری نام برد.
مرکز خرید دالما گاردن، مرکز خرید ایروان و مرکز خرید روسیا سه مرکز مهم و بزرگ شهر ایروان هستند.
آموزش و پرورش
تسهیلات آموزشی و فرهنگی ایروان شامل هشت دانشگاه، فرهنگستان ملی علوم ارمنستان، موزهٔ دولتی و چندین کتابخانه از جمله یک مرکز بزرگ دستنویس‌ها به نام ماتناداران است. از جاذبه‌های گردشگری شهر می‌توان از کاسکاد (پلکان مشرف بر شهر)، مسجد کبود ایروان، تنها مسجد ایرانی بازمانده در شهر، بازمانده‌های یک دژ عثمانی از سده ۱۶ میلادی، صومعه داتِو و نوراوانک سده ۱۳ میلادی نام برد. نام فرودگاه شهر ایروان زوارتنوتس است.
فخرالدوله
توران آغا، ملقب به فخرالدوله، یکی از دختران تحصیل‌کرده و شاعر ناصرالدین شاه قاجار و خازن‌الدوله، و خواهر تنیِ فروغ‌الدوله بود. او داستان‌های شفاهی ایرانی را مکتوب و تصویرگری کرد.
فورت استیل، بریتیش کلمبیا
فورت استیل، بریتیش کلمبیا (Fort Steele, British Columbia) شهر میراثی در منطقه کوتنای شرقی بریتیش کلمبیا کانادا است. مکانی که در شمال بزرگراه کروازنست در امتداد بزرگراه ۹۳ و ۹۵، ۱۶ کیلومتری (۹٬۹ مایل) شمال شرقی کرانبروک واقع شده‌است.
فخرالدوله
فخرالدوله شب‌هایی که نقیب‌الممالک، نقال‌باشی پدرش داستان‌گویی می‌کرد، پشت در نیمه باز اتاق خواجه سرایان می‌نشت و داستان‌ها را با دقت مکتوب می‌کرد و برای آن‌ها نقاشی می‌کشید. از جمله داستان‌های امیر ارسلان رومی و زرین ملک را او مکتوب و مصور کرده‌است.
فخرالدوله در جوانی عاشق مهدی‌قلی‌خان مجدالدوله شد و با او ازدواج کرد. او همراه با پدر و همسرش به ییلاق می‌رفت و به سوارکاری و تیراندازی می‌پرداخت. فخرالدوله در تیراندازی بسیار ماهر بود.
شعرهای او شامل دیوانی از چندهزار بیت است که با خط خود نوشته‌است و در کتابخانه سلطان محمودمیرزا در پاریس نگهداری می‌شد که در حال حاضر سرنوشت آن مشخص نیست. غزلیاتی به سبک عراقی نیز از او در تذکره‌های دوران ناصری منتشر شده‌است.
مرگ
فخرالدوله در جوانی مبتلا به بیماری سل شد و به همین دلیل در ۳۳ سالگی درگذشت. بر سنگ گورش در صحن حرم فاطمه معصومه چند بیت از شعرهایش نوشته شده‌است. محمدحسن خان اعتمادالسلطنه در روزنامه خاطرات خود ذیل وقایع روز ۴ رمضان ۱۳۱۰ می‌نویسد: «فخرالدوله تومان آقا دختر شاه امروز صبح مرحوم شده‌است. این شاهزاده خانم سی و سه سال داشت و بهترین اولاد شاه بود، صاحب جمال و کمال، خط و ربط، نقاشی و موسیقی. اما به مثل مشهور انگور خوبی بود نصیب شغال شده بود. عشقی به مهدی‌قلی‌خان مجدالدوله پیدا کرده بود و به خلاف میل پدر هفت هشت سال بود که زن او شده بود. از او اولادی هم نمانده‌است.»
نارا ویزا نیومکزیکو
نارا ویزا نیومکزیکو (به انگلیسی: Nara Visa) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان کوئی، نیومکزیکو واقع شده‌است. نارا ویزا نیومکزیکو ۱۱۲ نفر جمعیت دارد.
یوکا آمریکایی
یوکا آمریکایی نام یک گونه از سرده یوکا است.
دولت‌آباد (سیرجان)
دولت‌آباد یک روستا در ایران است که در بخش پاریز شهرستان سیرجان واقع شده‌است. دولت‌آباد ۸۳ نفر جمعیت دارد.
جان گاتی
جان جوزف گاتی جونیور. (زادهٔ ۱۹۴۰ - درگذشته ۲۰۰۲) او فعالیت خود را در خانوادهٔ گامبینو (Gambino Crime Family)، یکی از پنج خانوادهٔ مافیایی نیویورک آغاز کرد و بعدها خود ريیس این خانواده شد. وی به جرم اخاذی، ۱۳ مورد قتل، ممانعت از اجرای عدالت، آدم‌ربایی، توطئه برای انجام قتل، باجگیری، فرار از مالیات، رباخواری و راه‌اندازی قماری غیرقانونی به حبس ابد محکوم شد. وی ۱۰ سال بعد در زندان شهر اسپرینگفیلد، میزوری درگذشت. او نیز ایتالیایی‌تبار بود.
همای شیرازی
رضاقلی خان مشهور به میرزا محمدعلی همای شیرازی یکی از شعرای قرن سیزدهم هجری (۱۲۱۲ ه‍. ق-۱۲۹۰ ه‍.ق) است.
زندگی‌نامه
رضاقلی خان معروف به همای شیرازی اصفهانی سال ۱۱۷۶ خورشیدی در شیراز به دنیا آمد. علوم مقدماتی را در زادگاهش فرا گرفت و سپس برای ادامه تحصیل عازم نجف شد و حدود ۱۸ سال به تحصیل پرداخت.
همای شیرازی اصفهانی مدتی در کشورهای عربی و هندوستان و ترکستان سکونت داشت. در بازگشت به ایران به دربار محمدشاه قاجار راه یافت.
پس از مرگ محمد شاه به حلقه شاعران دربار ناصرالدین شاه پیوست.
وی در قصیده سرائی توانائی کامل داشت. هما با آنکه از مقربان دربار و ملازمان شاه شمرده می‌شد پیوسته در سلوک درویشان و کسوت ایشان بود. وی در قبل از ظهر روز پنج شنبه ۱۲ ربیع الثانی سال ۱۲۹۰ در اصفهان درگذشته است.
آثار
دیوان اشعار وی به نام «شکرستان» است.
زندگی خانوادگی
وی صاحب پنج پسر و سه دختر بوده‌است. اسامی برخی از فرزندان:
نمونه غزل
بی‌دل و خسته در این شهرم و دلداری نیست غم دل با که توان گفت که غمخواری نیست رو مداوای خود ای دل بکن از جای دگر کاندر این شهر، طبیب دل بیماری نیست شب به بالین من خسته به‌غیر از غم دوست ز آشنایان کهن، یار و پرستاری نیست به‌جز از بخت تو و دیدهٔ من، در غم تو شب در این شهر به بالین سر بیداری نیست گر هما را ندهد ره به در صومعه شیخ در خرابات مگر سایهٔ دیواری نیست؟
از اشعار اوست: ما را نه غم جنت و نه حسرت حوراست با دوست خیال دگری عین قصور است بی روی تو گر صبر ندارم عجبی نیست دارم عجب از آن که تو را دید و صبور است
مدفن
وی در پایین یکی از جرزهای شرقی ایوان شمالی بقعه امامزاده احمد (اصفهان) در اصفهان در نزدیکی میدان نقش جهان و خانه مشروطه (اصفهان) دفن شده‌است.
ماده تاریخ فوت
هما شد بال زن در سایه عرش
تاریخ‌نگری
تاریخ‏‌نگری به‌معنای حوالت و عنایت به تاریخ و تفکر تاریخی بر اساس بینش و جهت و تبیین جریانات و وقایع تاریخی است. به بیانی دیگر، معنی و هدف گذشته و آینده نیز تاریخ‌نگری محسوب می‌شود.
کاج‌های مورب
کاج‌های مورب برگزیده بهترین مجموعه داستان سال در نظرسنجی مجله تجربه شد. پس از آن برگزیده بهترین مجموعه داستان اول در سیزدهمین دوره جایزه ادبی گلشیری شد.
فرشته مکافات
فرشته مکافات عنوان پانزدهمین آلبوم استودیویی از گروه هوی متال بریتانیایی جوداس پریست است که با حمایت شرکت نشر کلمبیا رکوردز در ۲۳ فوریه ۲۰۰۵ در ژاپن برای اولین بار منتشر شد. این آلبوم در مارس همان سال در بقیه جهان منتشر گشته‌است. این آلبوم نقطه‌ایست برای بازگشت راب هالفرد خواننده گروه که به مدت ۱۲ سال از جوداس پریست جدا شده بود است. فرشته مکافات در آمریکا و در جدول مجله بیلبورد به مقام ۱۳ دست یافت. این آلبوم توانست اولین آلبوم جوداس پریست باشد که یونان به مقام اول دست یابد. تهیه‌کنندگی این آلبوم را روی زد برعهده داشت که در قطعه «معامله با شیطان» نیز در آهنگسازی شریک بود.
فهرست آهنگ‌ها
آهنگسازی تمامی آهنگ‌ها بر عهده راب هالفرد، کی.کی. داونینگ و گلن تیپتون بوده‌است مگر در قطعاتی که داخل پرانتز اشاره شده‌است.
کپورریزه
کپورریزه نام یک سرده از تیره کپورماهیان است. این سرده سه گونه دارد که در مالزی و اندونزی زندگی می‌کنند. کپورریزه بارور (Paedocypris progenetica) را کوچک‌ترین گونه ماهی در جهان دانسته‌اند. کوچک‌ترین کپورریزه‌ای بالغی که اندازه‌گیری شده ۹٫۷ میلی‌متر طول داشته است.
رودولتس
رودولتس یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه ژدار ناد سازاووو واقع شده‌است. رودولتس ۹٫۳۷ کیلومتر مربع مساحت و ۲۰۷ نفر جمعیت دارد و ۶۱۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
یوئی
کیم یو جین (به کره‌ای: 김유진 به انگلیسی: Kim Yu-Jin متولد ۱۹۸۸ آوریل ۹) که بیشتر با نام یوئی (به انگلیسی: Uee) شناخته می‌شود بت کره جنوبی می‌باشد که به عنوان خواننده، ویژوال، رپر و چهره از گروه افتر اسکول شناخته شده است. اولین حضور یوئی با گروه در سال ۲۰۰۹ بود، پس از آن او در درام‌های مختلف از جمله ملکه Seondeok، تو زیبایی، Ojakgyo Brothers، رنگین کمان طلایی, my only one, وینچنزو بازی کرد و از آن زمان خودش را به عنوان یک بازیگر شناسانده است.
بی‌تجربه‌ها
بی‌تجربه‌ها (Babes in Arms) یک فیلم موزیکال آمریکایی به کارگردانی بازبی برکلی است که در سال ۱۹۳۹ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به میکی رونی، جودی گارلند، هنری هال، مارگارت همیلتون، گای کیبی و جانی شفیلد اشاره کرد.
این فیلم بر اساس نمایشنامه‌ای موزیکال به همین نام (اثرِ ریچارد راجرز و لورنز هارت) ساخته شد که دو سال پیشتر در سال ۱۹۳۷، در برادوی به روی صحنه رفته بود.
«بی‌تجربه‌ها» نامزد دریافت ۲ جایزه اسکار در زمینهٔ بهترین موسیقی فیلم (برای راجر ایدنس و جرجی استول) و بهترین بازیگر نقش اول مرد (برای بازیِ میکی رونی که در آن هنگام، ۱۹ ساله بود) گردید. این فیلم، یکی از ۱۰ فیلم پرفروشِ سالِ ۱۹۳۹ بود و در مجموع، ۱٬۵۴۲٬۰۰۰ دلار در آمریکا و کانادا فروش کرد.
دمدمی‌مزاج
دمدمی‌مزاج (Fast and Loose) فیلمی در ژانر کمدی رمانتیک است که در سال ۱۹۳۰ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به میریام هاپکینز، کارول لمبارد و فرانک مورگان اشاره کرد.
هایدر، آلاسکا
هایدر شهری در ناحیه سرشماری پرینس آو ویلز-هایدر ایالت Alaska است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۰۰ میلادی ۹۷ نفر بوده‌است.
پروانه نرم‌افزار آزاد
مجوز آزاد یک نوع پروانه است که بر پایهٔ آن روش انتشار نرم‌افزارهای آزاد مشخص می‌شود. بر پایهٔ اصل سوم نرم‌افزارهای آزاد استفاده‌کنندگان باید آزاد باشند که رونوشتی از برنامه یا مشتقاتش را بازتوزیع کنند. اما لازم نیست که آن برنامه حتماً دارای مجوز کپی‌لفت باشد؛ مجوزهای آزاد به مجوزهایی گفته می‌شود که این آزادی را برای کاربر حفظ کنند. مجوزهایی که کاربر را ملزم کنند که مشتقات برنامه به صورت ناآزاد منتشر شوند، آزاد نیستند.
فرودگاه واکاندا بیچ استیت
فرودگاه واکاندا بیچ استیت   یک فرودگاه همگانی   است که یک باند فرود چمن دارد و طول باند آن ۶۱۰ متر است. این فرودگاه در کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۱۲ متری از سطح دریا واقع شده است.
فینال جام جهانی فوتبال ۱۹۳۰
فینال جام جهانی فوتبال ۱۹۳۰، رقابت پایانی جام جهانی فوتبال ۱۹۳۰ است که مابین تیم ملی فوتبال اروگوئه و تیم ملی فوتبال آرژانتین در ورزشگاه سنتیناریو، مونته‌ویدئو برگزار شده‌است.
این مسابقه که در تاریخ ۳۰ ژوئیه ۱۹۳۰ انجام شده‌است با نتیجه ۴ بر ۲ به سود تیم ملی فوتبال اروگوئه به پایان رسید.
آبشار سیلورترد
آبشار سیلورترد (به انگلیسی: Silverthread Falls) آبشاری است که در پنسیلوانیا واقع شده و ارتفاع کلی ریزشگاه آن ۲۴٫۳ متر است.
ابرو (همدان)
ابرو (همدان)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان همدان در استان همدان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان ابرو قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۳۵۸۵ نفر (۱۰۱۳خانوار) بوده‌است.
فاصله
فاصلۀ این روستا تا مرکز بخش (یعنی شهر همدان) حدوداً 9 کیلومتر می‌باشد.
یاس صورتی
یاس صورتی نام یک گونه از سرده یاسمین است.
یاس صورتی، به نور کامل و کافی احتیاج دارد اشعه مستقیم آفتاب در تابستان به گل‌ها صدمه وارد می‌نماید. درجه حرارت ۱۸بهترین درجه حرارت برای این گیاه است جریان ملایم هوا را دوست دارد. (بخصوص در تابستان) در زمستان گیاه را در درجه حرارت ۱۳ نگهداری کنید.
آبیاری: زمانی که گیاه غرق در گل است هر ۴ یا۵ روزابیاری نمایید در تابستان به هفتهای ۳ بار آبیاری نیاز داردخاک را همیشه مرطوب نگه داریدولی مواظب باتلاقی شدن ان باشید زهکش را همیشه بازدید کنید در زمستان با خشک شدن خاکهای سطحی آبیاری را شروع کنید. (به جز زمان گلدهی که به اب بیشتری احتیاج دارد.
رطوبت: در صورت خشک بودن هوا احتیاج به غبار پاشی روزانه داردگلها را از خیس شدن محفوظ نگه دارید جهت تأمین رطوبت پایدار گلدان را درون گلدانی بزرگتر قرار دادهو و حد فاصل بین ان دو را با خزه مرطوب پر نمایید.
تعویض گلدان: در اوایل بهار با تمام شدن گل‌ها پس از هرس شاخه‌های خشک گلدان را تعویض نمایید در صورت عدم امکان تعویض فقط به خارج کردن خاکهای سطحی گلدان و عوض نمودن ان با خاک نو و غنی اکتفا کنید.
تمیز نمودن برگ‌ها: غبار پاشی کافی است از موا براق‌کننده شیمیایی استفاده ننمایید
آشپزی کردی
آداب و رسوم آشپزی
میوه‌ها و سبزیجات متنوعی در آشپزی کُردی کاربرد دارد. در میان گوشت‌ها بره و مرغ کاربرد بیشتری دارند. صبحانه معمولاً از نان تخت، پنیر، عسل، ماست گوسفندی یا گاوی، و چای سیاه تشکیل می‌شود. برای نهار معمولاً خورشتی که از گوشت بره به همراه سبزیجات پخته‌شده با رُب گوجه‌فرنگی تهیه شده‌است به همراه نان یا برنج سرو می‌شود. کُردستان دارای آب و هوا و خاکی مناسب برای پرورش انگور، انار، انجیر و گردو است. عسل کُردی طعم مطبوعی دارد و اغلب به همراه شانۀ عسل فروخته می‌شود. در کُردستان همچنین محصولات لبنی از شیر گوسفند و گاو تولید می‌شود. در آشپزی کُردها انواع مختلفی از کوفته، کُپه و غذاهای خمیری پرشده با گوشت تهیه می‌شود. همچنین سبزیجات و گیاهان تازه در آشپزی کُردی کاربرد فراوانی دارند.
چای سیاه شیرین‌شده در کنار قهوۀ بسیار تلخ در میان کُردها نوشیدنی بسیار رایجی است. نوشیدنی رایج دیگر در میان کُردها ماستاو یا آواماست است که از ماست و نمک ترکیب‌شده با آب تهیه می‌شود. همین نوشیدنی در صورت تخمیر شدن دو (دوغ) نامیده می‌شود. هر دوی این نوشیدنی‌ها با افزودن گیاهان معطر مانند شوید،‌ نعناع، پونه و یا دانه‌های ونوشک نوشیده می‌شود.
برخی از غذاهای کُردی معروف بَربَسِل، بریانی، کَلانه، کولیره‌ناسکه، کوتِلک، پارِو تُبولی، کوکی (قطعات سبزی یا گوشت)، برنج (برنج سفید خالی یا به همراه گوشت، سبزیجات و گیاهان)، انواع سالاد، شیرینی‌ها و نوشیدنی‌های ویژۀ بخش‌های مختلف کردستان هستند. از انواع غذاهای محبوب دیگر می‌توان به مکلوبه، کفته، شفته، شیلاه/مَرَگه، اسفناج با تخم مرغ، سوپ گندم و عدس، سوپ چغندر و گوشت، شلغم شیرین، شیرینی هل‌دار، بلغور پلو، مَهیر، هور و رووی، پَل (دُلمه)، چیچما (رایج در اربیل)، تفتی، نِسکَنه و نان نسکان اشاره کرد.
ساوَر غذای سنتی رایج در میان کُردها، از دانه‌های گندم تهیه می‌شود که جوشیده شده، در آفتاب خشک شده، به منظور جدا کردن سبوس‌شان در هاون کوبیده شده و سپس در آسیاب خرد می‌شود. محصول به دست آمده در نهایت در آب جوشیده و با اضافه کردن افزودنی‌هایی سرو می‌شود.