cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ماکسیمیلیانو استوز
ماکسیمیلیانو استوز (Maximiliano Estévez؛ زادهٔ June 2, 1977 ) بازیکن سابق فوتبال اهل آرژانتین است. اوج دوران حرفه‌ای او در باشگاه راسینگ در سال ۲۰۰۱ بود، زمانی که با این تیم قهرمان لیگ برتر فوتبال آرژانتین شد.
جلال‌الدین سیوطی
حافظ جلال‌الدین عبدالرحمن بن ابی‌بكر سیوطی شافعی(۸۴۹-۹۱۱ق) از عالمان اهل تسنن و مؤلف آثار بسیار در حدیث و تاریخ و تفسیر و علوم دیگر است. وی نویسنده تفسیر مهم الدر المنثور في التفسير بالمأثور و نیز جامع‌ترین کتاب دربارهٔ علوم قرآنی با نام الإتقان فی علوم القرآن است.
تک‌آراواره
تک‌آراواره نام یک سرده از راسته مارماهی‌سانان پلیکانی است.
فردیس
فردیس مرکز شهرستان فردیس در استان البرز می‌باشد. فردیس از شمال با کرج از جنوب با ملارد از شرق با شهریار و از غرب با مشکین دشت همسایه است.
مناطق فردیس
منطقه۱: بلوار شهدای فردیس، فلکه اول، دوم، سوم، چهارم، پنجم، خیابان قریشی، سینمای شهر فردیس و به‌طور کلی مرکز شهر فردیس را شامل می‌شود.
منطقه۲: شهرک منظریه، شهرک وحدت، خیابان اهری، رزکان نو، واریانشهر و همچنین «شورای اسلامی شهر فردیس» و «فرمانداری شهرستان فردیس» در این منطقه قرار دارند.
شاهار پیر
شاهار پیر (Shahar Pe'er؛ زاده May 1, 1987) یک تنیس‌باز اهل اسرائیل است.
پرجنیه
پرجنیه (पर्जन्य) طبق مطالب ودا، خدای باران، تندر، آذرخش و بارورکنندهٔ زمین است. پرجنیه لقب دیگر ایندرا، خدای ودایی آسمان و بهشت است.
شرح
پنداشته می‌شود که پرجنیه، پستان گاو و آذرخش، نوک پستان گاو-باران است، بنابراین باران نمایانگر شیر او است.
تعیین جنسیت
تعیین جنسیت فرایند تعیین جنسیت یک جانور است. از طریق تعیین جنسیت، زیست‌شناسان و کارگران کشاورزی جنسیت دام و دیگر جانورانی را که با آنها کار می‌کنند تعیین می‌کنند. تجارت تخصصی جنسیت جوجه از اهمیت ویژه‌ای در صنعت ماکیان برخوردار است.
تعیین جنسیت پستانداران را اغلب می‌توان با استفاده از ویژگی‌های دوریختی جنسی تعیین کرد. تعیین جنسیت فیزیکی کمکی در مهره‌داران دارای پارگین (مانند پرندگان، خزندگان یا دوزیستان) زمانی که هیچ دودیسی جنسی خارجی وجود ندارد، مرتبط است. در دام‌پزشکی از فیبروسکوپی با بیهوشی عمومی در پرندگانی مانند طوطی استفاده می‌شود.
تعیین جنسیت مولکولی مجموعه‌ای از تکنیک‌هایی است که از دی‌ان‌ای برای تعیین جنسیت در گونه‌های وحشی یا اهلی (مطالعات جمعیت، کشاورزی، ژنتیک) یا انسان (باستان‌شناسی، پزشکی قانونی ) استفاده می‌کند. نشانگرهایی که معمولاً مورد استفاده قرار می‌گیرند، عبارتند از: amelogenin, SRY و ZFX / ZFY. تکنیک‌های مختلفی با استفاده از دودیسی اندازه محصول واکنش زنجیره‌ای پلیمراز ساده، حضور/غیاب، دوشکلی محدود یا حتی توالی‌یابی توسعه داده شده‌اند.
جستارهای وابسته
تعیین جنسیت جوجه
سحر دلیجانی
سحر دلیجانی (زادهٔ ۱۹۸۳) یک رمان‌نویس اهل ایران مقیم ایالات متحده آمریکا است. نخستین رمان او، بچه‌های درخت جاکارندا (Children of the Jacaranda Tree)، در بیش از ۷۵ کشور منتشر، و به ٣٠ زبان ترجمه شده‌است.
سدیم سیکلوپنتادی‌انید
سدیم سیکلوپنتادی‌انید (Sodium cyclopentadienide) یک ترکیب آلی فلزی حاوی سدیم با فرمول شیمیایی C5H5Na است.
ولپانالا
ولپانالا (به لاتین: Welpanala) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان مرکزی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
دره بروک
دره بروک، روستایی از توابع بخش سردشت شهرستان دزفول در استان خوزستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان سید ولی‌الدین قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۱ نفر (۵خانوار) بوده‌است.
رقص پارتسا
رقص پارستا (تلفظ:partsa) از جمله رقص‌های فولکلوریک اهالی گرجستان است.
خاستگاه این رقص در ناحیه گوریا است. ویژگی آن گامهای تند و ریتم سریع، خلق و خوی بزمی و تنوع رنگ است. پارتسا گروهی از رقص‌ها می‌باشد که تصویر لحظه‌ای از تاریخ و روحیهٔ گرجی‌ها را نشان می‌دهد.
رقص پارتسا یکی از رقص‌های قدیمی است که در بزم‌های روستایی بسیار اجرا می‌شده‌است.
محمدرضا راشد
محمدرضا راشد ۱۳۳۱ نماینده مردم (مغان- آذربایجان شرقی) در انتخابات میاندوره‌ای اولین دوره مجلس شورای اسلامی بود. او توانست با کسب ۳۵٬۹۸۵ رای برابر با۸۰٫۱۰ درصد آراء کرسی نمایندگی مجلس را بدست آورد
مندی هزه
مندی هزه (Mandy Haase؛ زادهٔ ۲۵ ژوئن ۱۹۸۲) بازیکن هاکی روی چمن اهل آلمان است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۲ مدال طلا، ۱ مدال نقره شده‌است.
یک دلار سوراخ شده
یک دلار سوراخ شده (به Un dollaro bucato) یک فیلم وسترن اسپاگتی به کارگردانی جورجو فرونی، نویسندگی جورجو استگانی و فرونی و با هنرمندی جولیانو جما و آیدا گالی در سال ۱۹۶۵ است.
استقبال
این فیلم دومین فیلم پردرآمد ایتالیایی در سال ایتالیا بود و پس از فیلم «به‌خاطر چند دلار بیشتر» با فروشی معادل ۲٬۲۲۵٬۰۰۰ دلار قراردارد.
دره‌سوخته
دره‌سوخته، روستایی از توابع بخش کرچمبو شهرستان بوئین و میاندشت در استان اصفهان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان کرچمبو شمالی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۰۹ نفر (۲۷خانوار) بوده‌است.
پلیاس
پلیاس، در اسطوره‌های یونان، پسر پوسیدون و تورو است.
وی پادشاهی یولکوس را از آیسون غصب کرد. یاسون، پسر آیسون نجات یافت و سال‌ها بعد نزد پلیاس رفت تا پادشاهی را پس بگیرد. پلیاس او را به دنبال یافتن پشم زرین فرستاد. یاسون برخلاف تصور پلیاس به سلامت و همراه مدیا بازگشت. مدیا دخترانش را قانع کرد که برای بازگرداندن جوانی پدر، او را قطعه قطعه کنند و بجوشانند.
لوکا فیوزی
لوکا فیوزی (Luca Fiuzzi؛ زادهٔ August 29, 1984) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال مونتسا، باشگاه فوتبال رجانا، و باشگاه فوتبال امپولی اشاره کرد.
روغن‌ماهیان کوچک
روغن‌ماهیان کوچک نام یک تیره از راسته روغن‌ماهی‌سانان است.
کجا رفتی برنادت
کجا رفتی برنادت (Where'd You Go, Bernadette) یک فیلم در ژانر کمدی-درام و درام به کارگردانی ریچارد لینکلیتر است که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به کیت بلانشت، بیلی کروداپ، کریستن ویگ، جودی گریر، و لارنس فیشبرن اشاره کرد.
قیوراق
قیوراق مرکز بخش کنگرلی جمهوری خود مختار نخجوان است.
منابع
ویکی‌پدیای انگلیسی
فرانکا پیلا
فرانکا پیلا (Franca Pilla؛ زادهٔ December 19, 1920) آموزگار اهل ایتالیا است. وی بیوه کارلو آدزلیو چیامپی رئیس‌جمهور پیشین ایتالیا می‌باشد.
رقص متیولوری
رقص متیولوری (تلفظ: mtiuluri) از جمله رقص‌های فولکلوریک و کوهستانی اهالی گرجستان است. همانند رقص خوسورولی، رقص متیورولی نیز بر پایه رقابت نهاده شده‌است. اگر چه این رقص اساساً رقابت میان دو گروه از مردان جوان است. گرچه این رقص بیشتر شبیه بزم رقابتی ورزیدگی و هنر است. در ابتدا گروهها در حرکات خود به رقابت می‌پردازند سپس رقص گروهی دختران و بعد از آن رقص‌های انفرادی با حرکات زانوها و پنجه‌های پا است. این رقص یادآور جشن و پایکوبی در کوهستان است.
آموزش رقص متیولوری
آپارات - آموزش رقص گرجی (متیولوری)
جانلوکا کونته
جانلوکا کونته (زاده ۲۸ مه ۱۹۶۵) بازیکن سابق فوتبال اهل ایتالیا و دستیار مربی و تحلیلگر کنونی است.
او برادر بزرگتر انتونیو کونته است.
به عنوان دستیار
باری
یوونتوس
قهرمانی کشتی جهان ۲۰۲۲ – ۷۲ کیلوگرم آزاد زنان
مسابقات کشتی ۷۲ کیلوگرم آزاد زنان که بخشی از قهرمانی کشتی جهان ۲۰۲۲ بود، در ۲۳ و ۲۴ شهریور (۱۴ و ۱۵ سپتامبر) در بلگراد صربستان برگزار شد.
یونس نوربخش
فعالیت‌ها
عمدهٔ فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی یونس نوربخش در زمینهٔ جامعه‌شناسی دین و فرهنگ،     جهانی شدن، رسانه، گفت و گوی ادیان و صلح بوده‌است. از جمله فعالیت‌های او برگزاری نشست‌ها و همایش‌های متعدد در نقد و بررسی افکار پروفسور عبدالجواد فلاطوری در زمینه گفت و گوی بین ادیان و نقش ادیان در صلح در آلمان در سال‌های ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۳ بوده‌است. وی اولین رئیس آکادمی اسلامی آلمان، مؤسس مرکز مطالعات بین‌المللی دانشگاه تهران،  مؤسس کرسی یونسکو در سلامت اجتماعی و توسعه بوده‌است. همچنین او دبیر علمی یا عضو کمیته علمی بسیاری از همایش‌های علمی مهم بوده‌است.
مارماهیان اسپاگتی
مارماهیان اسپاگتی نام یک تیره از راسته مارماهی‌سانان است.
یلوه تونگاتاپو
یلوه تونگاتاپو نام یک گونه منقرض‌شده از سرده یلوه‌های استرالیا-آرام است.
اشلی برچ
اَشلی برچ (Ashly Burch؛ زادهٔ June 19, 1990) بازیگر، صداپیشه، خواننده و نویسنده اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۲۰۰۷ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
تمارین تنسوکارن
تمارین تنسوکارن (แทมมารีน ธนสุกาญจน์؛ زاده May 24, 1977) یک تنیس‌باز اهل تایلند است.
اشلی برچ
از مهم ترین آثار وی می توان به صداپیشگی شخصیت الوی در هورایزن زیرو داون و هورایزن غرب ممنوعه، اپریل اونیل در مجموعه لاک‌پشت‌های نینجا و کسی کیج در مورتال کامبت اکس اشاره کرد.
وی همچنین در سریال تلویزیونی جستجوی افسانه‌ای بازی کرده است.
ادبیات شبانی
تعریف
پدیدآورنده در ادبیات شبانی از فنون مختلف برای تبدیل زندگی پیچیده به زندگی ساده بهره می‌برد.
یو (کنفوسیانیسم)
یو به معنی دلیری یکی از صفت‌های نیکو در کنفسیوس‌گرایی است. در یکی از مجموعه کتاب چهار کتاب کنفوسیوس‌گرایی (四書) بنام منتخبات کنفوسیوس آمده‌است که «عاقل گیج نیست، بامروت اندوهگین نیست و شجاع ترس ندارد» بر اساس این منبع، رِن (Ren؛ مروت)، ژی(Zhi؛ عقل یا قدرت تشخیص درست و غلط) و یو، شجاعت سه صفت نیکو اصلی در کنفسیوس‌گرایی به‌شمار می‌آید.
کرچ (بوئین میاندشت)
کرچ، روستایی از توابع بخش کرچمبو شهرستان بوئین و میاندشت در استان اصفهان ایران است. مردم روستای کرچ به زبان ترکی سخن می‌گویند.
جمعیت
این روستا در دهستان کرچمبو شمالی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۶۴ نفر (۹۵خانوار) بوده‌است.
سید محمدباقر برقعی
سید محمدباقر برقعی (۱۳۹۴–۱۳۰۶) نویسنده و پژوهشگر سده اخیر است.
زندگی و تحصیل
سید محمدباقر برقعی فرزند سید علی‌اکبر در سال ۱۳۰۶ خورشیدی در شهر قم در خانواده‌ای روحانی به دنیا آمد. پس از رفتن به مکتب و آموختن قرآن راهی دبستان شد و پس از آن به تحصیل علوم حوزوی پرداخت. او پس از تأیید تحصیلات در حوزه علمیه قم توسط مرحوم مرعشی نجفی، به دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران راه یافت و موفق به اخذ مدرک لیسانس شد. وی در تاریخ ۵ شهریور ۱۳۹۴ در شهر قم درگذشت.
آثار پژوهشی
سید محمدباقر برقعی علاوه بر مدیریت و تدریس در بخش آموزش اقدام به چاپ چند جلد کتاب درسی از جمله دستور زبان فارسی کرد که اداره فرهنگ آموزش و پرورش قم تدریس آن را طبق بخشنامه‌ای به مدارس شهر توصیه کرد و این کتاب بارها تجدید چاپ شد. وی هم چنین کتاب راهنمای نویسندگی در دو جلد برای تدریس در دوره دبستان و دبیرستان و سپس کتاب فرهنگ دانشجو را تألیف کرد. از دیگر کارهای تحقیقاتی وی مقدمه و پاورقی‌هایی است که بر کتاب‌های اندیشه‌های تابناک و راهنمای دانشوران (تألیف پدر خود آیت‌الله سید علی‌اکبر برقعی) نوشته است.
سید محمدباقر برقعی، تذکره سخنوران نامی معاصر ایران را از سال ۱۳۲۹ خورشیدی، که برای نخستین بار به چاپ رساند، در ۱۴ جلد جمع‌آوری کرد. وی در این کتاب به روش الفبایی، به معرفی شعرای گذشته و معاصر پرداخت، به این ترتیب که در ذیل تصویری از آن شاعر شرح زندگی‌نامه و نمونه اثر او درج شده‌است.
رقص قازبگوری
رقص قازبگوری (تلفظ: ghazbeguri) از جمله رقص‌های فولکلوریک اهالی گرجستان است. نام قازبگوری مربوط به کوهستانهای شمالی گرجستان است. این رقص فقط توسط مردان اجرا می‌شود و نشانگر استقامت و تحمل مردان کوهستان است.
سایوز تی‌ام‌ای-۷ام
سایوز-تی‌ام‌ای-۷ام (به Союз )(به معنای اتحاد) یک مأموریت سرنشین دار سازمان ملی فضانوردی روسیه به سمت ایستگاه فضایی بین‌المللی محسوب می‌شود. همچنین فضاپیمای این مأموریت وظیفه ارسال و بازگرداندن تعدادی از فضانوردان گروه اعزامی ۳۴ و گروه اعزامی ۳۵ را نیز بر عهده داشت.
رقص قازبگوری
آموزش رقص قازبگوری
آپارات - آموزش رقص گرجی (متیولوری)
خارماهیان معتدله
خارماهیان معتدله نام یک تیره از راسته سوف‌ماهی‌سانان است.
آمستردم، مونتانا
آمستردم شهری در ایالت مونتانا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۸۰ نفر بوده‌است.
موقعیت جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
تی‌اچ پلنتیشن
تی‌اچ پلنتیشن (TH Plantations) شرکت دولتی کشاورزی مالزیایی است، که در سال ۱۹۷۲ تأسیس شد.
تالووریک
تالووریک (به ارمنی: Տալվորիկ) یک روستا در ارمنستان است که در استان آرماویر واقع شده‌است. در کیلومتری شمال آرماویر، مرکز استان آرماویر واقع شده است.
خصوصیات
تالووریک ۲۰۴ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است.
یلوه کالایان
یلوه کالایان نام یک گونه از سرده یلوه‌های استرالیا-آرام است.
شتورمارن (ناحیه)
شتورمارن یک ناحیه در آلمان است که در شلسویگ-هولشتاین واقع شده‌است. شتورمارن ۲۲۰٬۴۰۰ نفر جمعیت دارد.
تسرونی برگ (لسکوواتس)
تسرونی برگ یک منطقهٔ مسکونی در صربستان است که در لسکواس واقع شده‌است. تسرونی برگ ۳۰ نفر جمعیت دارد.
کوه سنت-ویکتور با کاج بزرگ
کوه سنت-ویکتور با کاج بزرگ (Mont Sainte-Victoire with Large Pine) نقاشی رنگ روغن بر روی بوم اثر هنرمند فرانسوی، پل سزان است که احتمالاً حوالی سال ۱۸۸۷ خلق شده‌است. این اثر هنرمند امروزه متعلق به موسسه هنر کورتولد و در گالری خانه سامرست به نمایش گذاشته شده‌است. نقاشی متعلق به مجموعه‌ای از نقاشی‌های رنگ روغن کوه سنت-ویکتور است که سزان در طول زندگی حرفه‌ای خود کشیده‌است.
موضوع نقاشی، کوه سنت-ویکتور در پرووانس، واقع در جنوب فرانسه است. سزان در آن دوران، زمان زیادی را در اکس-آن-پرووانس می‌گذراند و رابطهٔ خاصی با مناظر ایجاد کرد. این نقاشی نمایشگر کوه موصوف است که از مونبریانت اکس-آن-پرووانس دیده می‌شود. علاوه بر این، سزان پل راه‌آهن بر روی درهٔ رودخانه آرک را نیز در مرکز سمت راست این اثر هنری به تصویر کشیده‌است.
ائوسبیو فرناندس آردابین
اِئوسبیو فرناندس آردابین (Eusebio Fernández Ardavín؛ ۳۱ ژوئیه ۱۸۹۸ – ۹ ژانویه ۱۹۶۵) یک نویسنده، کارگردان فیلم اهل اسپانیا بود.
برادرزادهٔ او سزار فرناندس آردابین هم یک کارگردان فیلم است.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به سرگیجه اشاره نمود.
سرود ملی پاپوآ گینه نو
سرود ملی پاپوآ گینه نو معروف به ای پسران همگی برپا خیزید (O Arise, All You Sons) در زمان استقلال کشور یعنی ۱۶ سپتامبر ۱۹۷۵ تبدیل به سرود ملی شد. سازنده آن تفنگدار سابق سلطنتی و سرباز استرالیایی توماس شکلدی بود.
لوکا کاپچی
لوکا کاپچی (Luca Capecchi؛ زادهٔ August 4, 1974) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال کالیاری، باشگاه فوتبال اسپال، باشگاه فوتبال چیتادلا، و باشگاه فوتبال پیزا اشاره کرد.
دریای تنهایی
«دریای تنهایی» (Sea of Solitude) یک بازی ویدئویی در سبک بازی ماجراجوییپازل است که توسط الکترونیک آرتس و در سال ۲۰۱۹ و در پلت‌فرم‌های مایکروسافت ویندوز، اکس‌باکس وان، و پلی‌استیشن ۴ منتشر شده‌است.
هووخشتره
هُووَخْشَتْرَه (پارسی باستان: hUvaxštra، اکدی: mÚ-ak-sa-tar و mUk-sa-tar، ایلامی: mÚ-ak-sa-tar, mUk-sa-tar و mÚ-ma-ku-iš-tar، فریگی باستان: Ksuwaksaros، یونانی: Kyaxárēs) سومین شاه ماد بود که در سال ۶۲۵ پیش از میلاد به سلطنت رسید و تا سال ۵۸۵/۴ پیش از میلاد حکومت کرد. ماد در دوران حکومت هووخشتره از مرزهای جغرافیایی قومی خود فراتر رفت و بسیار گسترش یافت و به بزرگ‌ترین امپراتوری زمان خود تبدیل شد، که از سمت مغرب تا رود هالیس (قزل‌ایرماق) و از سمت مشرق تا آمودریا یا سیردریا می‌رسید. برخی از پژوهشگران نام وی را برگرفته از دو واژه پارسی باستان هو (خوب) و خشثره (شاه) دانسته‌اند که در کل به معنی «پادشاه خوب» است. دربارهٔ زندگی هووخشتره منابع اندکی موجود است، که شامل منابع آشوری و رویدادنامه‌های بابلی، منابع یونانی به‌ویژه تاریخ هرودوت و گزارش‌هایی پراکنده از منابع یهودی می‌شود.
هووخشتره، نخست سکاها را که پس از مرگ پدرش فرورتیش بر ماد سلطه یافته‌بودند، شکست داد. پس از آن برای مقابله با آشوریان، نیروی نظامی مجهزی تشکیل داد؛ زیرا سربازان طوایفی که به‌همراه سرکردگان خود در هنگام جنگ به اردو می‌پیوستند، هرگز از عهدهٔ یک سپاه منظم برنمی‌آمدند. به همین خاطر ابتدا ارتش ماد را تجدید سازمان و نوسازی کرد و به جای تقسیمات سابق عشیرتی، آن‌ها را بر حسب نوع سلاح تقسیم‌بندی کرد و این خود استعداد جنگی آن‌ها را بسیار بالا برد. هووخشتره سپس با دولت بابل متحد شد و با نیروی نظامی خود به سوی سرزمین آشور حرکت کرد. در سال ۶۱۴ پیش از میلاد از کوه‌های زاگرس گذشت و ضمن تسخیر آبادی‌های آشوری سر راه، شهر آشور، پایتخت باستانی دولت آشور را در محاصره گرفت. پس از سقوط شهر آشور، نبوپَلَّسَر (پادشاه بابل) در شهر آشور به دیدار هووخشتره آمد و در آنجا پیمان دوستی ماد و بابل تجدید شد. در سال ۶۱۲ پیش از میلاد هووخشتره و نبوپلسر توانستند با حمله به نینوا (پایتخت آشوریان) و فتح آن، به عمر امپراتوری آشور خاتمه دهند.
پس از فتوحات و پیروزی‌های فراوان، هووخشتره این بار متوجه غرب و لیدیه و شهرهای تجاری یونان باستان در آسیای صغیر شد. وی با آلیات شاه لیدیه جنگید و توانست سرزمین‌های بالای رود هالیس را تصرف کند. جنگ بین مادها و لیدی‌ها سرانجام در سال ۵۸۵ پیش از میلاد مسیح به‌دلیل خورشیدگرفتگی ناگهانی پایان یافت و هووخشتره هم در همان سال یا سال بعد از آن درگذشت و پس از وی، پسرش ایشتوویگو به پادشاهی رسید و ۳۵ سال سلطنت کرد. بنا بر گفتهٔ ایگور دیاکونوف، آرامگاه هووخشتره در قزقاپان، مقبره‌ای صخره‌ای در استان سلیمانیه در کردستان عراق است.
منابع زندگانی هووخشتره
منابع مرتبط با زندگی هووخشتره شامل منابع آشوری و رویدادنامه‌های بابلی، منابع یونانی، به‌ویژه تاریخ هرودوت و گزارش‌هایی پراکنده از منابع یهودی است. مورخان یونانی گزارش‌هایی دربارهٔ مادها و هووخشتره داده‌اند، اما این گزارش‌ها غالباً اندک و آمیخته به افسانه‌اند. اطلاعاتی پراکنده از مورخینی چون هکاته وجود دارد که همین اطلاعات را مورخان بعدی نیز در آثارشان بازتاب داده‌اند. نخستین کسی که گزارشی جامع در مورد مادها ارائه کرد، هرودوت بود. در میان منابع کهن یونانی موجود که دربارهٔ هووخشتره سخن گفته‌اند، مهم‌ترین آن‌ها هرودوت و کتسیاس هستند که نوشته‌های هرودوت تاحدودی قابل اعتماد است و پژوهش‌های نوین باستان‌شناسی هم در پاره‌ای از موارد، گفته‌های او را تأیید می‌کنند ؛ اما نوشته‌های کتسیاس جنبهٔ داستان‌سرایی و تفریح‌انگیز دارند و تقریباً در تمامی مواردی که هرودوت و کتسیاس دربارهٔ واقعهٔ یکسانی صحبت کرده‌اند، گفته‌های آنان بسیار با هم اختلاف دارند و در مواردی که بتوان این اختلاف‌ها را از روی منابع دیگر بررسی کرد، گفته‌های کتسیاس نادرست است.
منبع اصلی برای عملیات نظامی بابلی‌ها و مادها علیه آشوری‌ها، رویدادنامهٔ نبوپلسر (یا رویدادنامهٔ گاد) است که دورهٔ بین سال‌های ۶۱۶ تا ۶۰۹ پیش از میلاد را پوشش می‌دهد. به ویژه، سقوط آشور به دست ارتش‌های ماد و بابل در آن توصیف شده‌است. بر اساس این نوشته، در سال ۶۱۴ پیش از میلاد، مادها با فرمانروایی هووخشتره، استان آشوری آراپخا را تسخیر کردند و سپس به‌سوی نینوا گام برداشتند و شهر را محاصره کردند. آن‌ها موفق نشدند نینوا را تصرف کنند، ولی در پاییز همان سال آشور، پایتخت باستانی امپراتوری آشوریان، را محاصره و سپس به تصرف خود درآوردند. نبوپلسر، شاه بابل، و هووخشتره همدیگر را در آشور ملاقات کردند و پیمان اتحاد بستند (خط‌های ۲۴–۳۰). نوشته سپس در متنی که امروزه اندکی از آن باقی مانده‌است، به محاصرهٔ نینوا، پایتخت آشور، توسط ارتش‌های بابل و ماد می‌پردازد. پس از سه ماه، در سال ۶۱۲ پیش از میلاد، نینوا به تصرف درآمد و هووخشتره به خانه بازگشت (خط‌های ۳۸–۵۲). در این متن که حاوی گزارش تسخیر آشور و اتحاد هووخشتره با نبوپلسر است، از مادها به‌عنوان اولین متحد بابلی‌ها نام برده شده‌است؛ با این حال در جای دیگر از «سپاهیان ماد» نیز یاد شده‌است. به‌طور خاص، این رویدادنامه از هووخشتره با عنوان «شاهِ سپاهیانِ ماد» یاد می‌کند.
پیامبران یهودی، ناحوم و حبقوق، که تقریباً هم‌زمان بوده‌اند و در سدهٔ هفتم پیش از میلاد می‌زیستند، سقوط فوری دولت آشور را شرح می‌دهند. کتاب ناحوم سقوط نینوا را گزارش کرده‌است و کتاب حبقوق دربارهٔ تسخیر آشور توسط مادها سخن می‌گوید. احتمالاً پیش‌گویی‌های هر دو کتاب به زمانی که دولت آشور هنوز پابرجا بوده تعلق دارند، ولی آن‌ها در دوره‌ای بوده‌اند که سرانجام مصیبت‌بار دولت آشور، آشکار به نظر می‌رسید.
ریشه‌شناسی
نام هووخشتره در فارسی باستان به صورت هووَخْشَتَرَه آمده‌است. در اکدی به شیوه‌های mÚ-ak-sa-tar, mUk-sa-tar و mÚ-ma-ku-iš-tar ثبت شده و در عیلامی به صورت‌های Ma-ki-iš-tur-ri و Ma-ak-iš-tar-ra (که در آن -m- به صورت -w- خوانده می‌شود) آمده‌است. این نام در زبان فریگی باستان به شکل Ksuwaksaros خوانده می‌شده‌است. ریشهٔ این واژه مبهم است. برخی هوخشتره را آمیزه ای از دو واژه پارسی باستان هو (خوب) و خشثره (شهریار) می‌دانند که در کل به معنی «پادشاه خوب» است. برخی نیز آن را برگرفته از فعل نیاایرانی به معنی «نشانه‌گرفتن» می‌دانند و هووخشتره را «خوش‌نشانه»، یعنی کسی که می‌تواند خوب نشانه‌گیری کند، معنا کرده‌اند.
تبار و خانواده
به گفتهٔ هرودوت، هووخشتره نوهٔ دیاکو و فرزند فرورتیش بود. دربارهٔ نام پدر هووخشتره اختلاف‌نظرهایی در میان پژوهشگران وجود دارد؛ جورج کامرون عقیده دارد که نام دومین شاه ماد، پدر هووخشتره، می‌بایست خشتریته بوده باشد. همسر هووخشتره، دختر (و یا نوهٔ) نبوپلسر پادشاه بابل بود اما مشخص نیست که این شاهدخت، یگانه همسر وی بوده‌باشد. پسر وی ایشتوویگو نام داشت که آخرین پادشاه ماد بود. امیتیس دختر یا نوهٔ هووخشتره (دختر ایشتوویگو) بود که بعد از سقوط آشور در سال ۶۱۴ پیش از میلاد ازدواجی سیاسی بین وی و بخت‌نصر دوم، پسر نبوپلسر، جهت مستحکم‌تر کردن اتحاد بابل و ماد صورت گرفت. بعدها و در سال ۵۸۵ پیش از میلاد هم ازدواجی سیاسی دیگری بین ایشتوویگو پسر هووخشتره و آریانیا دختر پادشاه لیدیه صورت گرفت.
ماد پیش از تأسیس پادشاهی
در پایان هزارهٔ دوم پیش از میلاد، قبیله‌های مادی، استقرار در قلمروی غرب ایران که بعدها سرزمین ماد را آغاز کردند. بعدها، در سده‌های نهم و هشتم پیش از میلاد، قدرت مادها تا حد زیادی افزایش یافت و نقش آن‌ها برجسته شد و سرانجام در سدهٔ هفتم پیش از میلاد، سرتاسر غرب ایران و برخی از مناطق نزدیک آن به مادها تعلق یافت؛ بنابراین، مرزهای ماد در طول چند صد سال، به‌تدریج و رفته‌رفته تغییر کرد؛ با این حال، گسترهٔ جغرافیایی دقیق ماد برای ما ناشناخته باقی مانده‌است.
در دورهٔ نخستین پادشاهی ماد، مرزهای غربی شاهک‌نشین‌های ماد که از یکدیگر مستقل بودند، از مرزهای غربی دشت همدان فراتر نمی‌رفتند. اطلاعات ما دربارهٔ حدود شمالی و شرقی ماد بسیار اندک است. با این حال، سرزمین اصلی ماد، آن‌گونه که آشوری‌ها از اواخر سدهٔ نهم پیش از میلاد تا آغاز سدهٔ هفتم پیش از میلاد آن را می‌شناختند، از سوی شمال به گیزیل بوندا محدود می‌شد که گیزیل بوندا در محدوده قافلان‌کوه در شمال دشت همدان قرار داشت؛ از سوی غرب و شمال غرب نیز محدودهٔ آن از دشت همدان فراتر نمی‌رفت و به کوه‌های زاگرس محدود می‌شد، به‌جز در جنوب غربی که مادها تا دره‌های زاگرس را در اختیار داشتند و این مرز در دامنهٔ کوه‌های گرین واقع شده‌بود و ماد را از الیپی، پادشاهی‌ای در نواحی پیشه‌کوه به سمت جنوب کرمانشاه، جدا می‌کرد. از سوی جنوب نیز مرز ماد به منطقهٔ عیلامی سیماشکی محدود می‌شد که امروزه با درهٔ خرم‌آباد تطبیق داده می‌شود.
ماد در زمان تأسیس پادشاهی
فرورتیش فرزند دیاکو، که به‌همراه دیاکو و خانواده‌اش به آشور تبعید شده‌بود، به‌احتمال قوی در خاک آشور تربیت شد. بعدها وی خداوند ده ایالت بیت کاری در ناحیهٔ همدان کنونی، به مرکزیت کار-کشی شد. گمان می‌رود آشوریان خود از روی عمد وی را به این مقام منصوب کرده‌باشند تا اولاً وی را از جایی که نفوذ و ریشهٔ محلی داشته‌است دور کرده‌باشند، ثانیاً بر این باور بودند که فرورتیش که دست‌پرورده و دست‌نشاندهٔ خودشان است — مانند سایر پیشوایان، شاهکان و شاهان دست‌نشانده — در ادامه سیاست‌هایی را دنبال خواهد کرد که به نفع آشوریان باشد. فرورتیش با آنکه سرنوشت اسارت پدرش دیاکو را دیده‌بود، همان راه پدرش را دنبال کرد و به آشور اعلان جنگ داد. برای این کار ابتدا پارس‌ها را تحت انقیاد خود درآورد و سپس با جلب یاری خداوندان پیشین‌ده، دو ایالت مجاور خود، شورشی را علیه آشور ترتیب داد. شورش به‌سرعت گسترش یافت و آشوریان قسمت اعظم سرزمین ماد را که در تصرف خود داشتند، از دست دادند. با مذاکرات آشور با سکاها — که متحد مادها در این قیام بودند — و خروج آن‌ها از اتحاد با مادها به نفع آشوریان، جریان شورش ناتمام ماند.
از آن تاریخ به بعد در منابع تاریخی ایالت‌های بیت کاری، مادای و ساپاردا، از پادشاهی مستقل ماد یاد می‌شود و در منابع آشور هم نام پادشاهی ماد به‌عنوان یک کشور مستقل ذکر شده‌است. موفقیت شورش فرورتیش و تأسیس دولت واحد توسط وی تنها می‌توانست بر اثر هواداری و پشتیبانی مردم عادی و تودهٔ قوم آزاد ماد از نهضت وی بوده‌باشد و نشان‌دهندهٔ این واقعیت است که فرورتیش و شاهان ماد به توده‌های وسیع مردم آزاد ماد متکی بوده‌اند. پادشاهی ماد در زمان فرورتیش هنوز صورت یکپارچه‌ای به خود نگرفته‌بود و هنوز آن کشور مادی که در مرزهای خود مستقر شده‌باشد — به‌طوری‌که منابع باستانی در نظر دارند — نبوده‌است. تعیین وسعت پادشاهی ماد در این دوران بسیار مشکل است. مرز غربی ماد احتمالاً در مغرب خط میانه-همدان بوده‌است. تعیین سایر مرزها دشوارتر است، به‌عنوان مثال معلوم نیست در آن زمان دولت الیپی جزء ماد بوده یا مستقل بوده‌است. منابع آشوری نیز برای نخستین بار در سال ۶۷۳ پیش از میلاد از پادشاهی مستقل ماد یاد می‌کنند.
پیرامون سال ۶۵۲ و ۶۵۳ قبل از میلاد، امپراتوری آشور درگیر یک کشمکش داخلی و بزرگ‌ترین بحران سیاسی تاریخی خود شد. فرورتیش نیز فرصت را برای حملهٔ مجدد به آشور مناسب دید. او در اتحاد با پارس‌ها و کیمری‌ها در سال ۶۵۳ پیش از میلاد وارد جنگ با آشور شد و به شهر نینوا، پایتخت حکومت آشور، حمله کرد و ظاهراً در ابتدا پیروزی‌های ضعیفی نیز بدست آورده بود ولی در نبرد دیگری کشته‌شد. دیاکونوف احتمال می‌دهد که شکست فرورتیش کار خود آشوریان نبوده، بلکه می‌بایستی به یاری سکاها، که متحد آشور بوده‌اند، صورت گرفته‌باشد.
سلطنت اورارتو که در اطراف دریاچهٔ ارومیه و دریاچهٔ وان، و بلندی‌های ارمنستان قرار داشت، بعد از سال‌ها جنگ و رقابت با آشور و بعد از حملهٔ کیمری‌ها، در اثر حملهٔ قوم ایرانی اسکیت‌های اشکودا در سدهٔ ششم پیش از میلاد، از بین رفت و باقی‌ماندهٔ آن، به انقیاد پادشاهی ماد درآمد. پس از سقوط اورارتو در دههٔ ۶۴۰ پیش از میلاد، مادها تسخیر پارس را آغاز کردند. اما بنا به گفتهٔ هرودوت، که ظاهراً هیچ چیزی دربارهٔ اورارتو و عیلام نمی‌دانست، پارس در زمرهٔ نخستین جایی بود که مادها به آن حمله کردند. این اتفاق می‌توانست تنها اندکی پس از حدود سال ۶۴۱ پیش از میلاد رخ دهد؛ یعنی هنگامی که کوروش یکم، شاهزادهٔ پارسی انشان، به خراج‌گزار آشوریان تبدیل شد و پس از پیروزی آشوریان بر عیلام هدایایی را به‌همراه پسرش به‌عنوان گروگان برای آشوربانیپال فرستاد. فرورتیش همهٔ قبایل مادی را به یک دولت متحد به پایتختی هگمتانه متحد کرد. رویدادهای بعدی تاریخ ماد از منابع بابلی شناخته شده‌اند و چندین قسمت از آن‌ها توسط هرودوت تشریح شده‌است.
دوران پادشاهی
دوران پادشاهی هووخشتره مورد مناقشه و اختلاف نظر پژوهشگران است. به گفتهٔ هرودوت، سلسلهٔ مادها شامل چهار شاه بود که به یک خانواده تعلق داشتند و به مدت ۱۵۰ سال فرمانروایی کردند. به قضاوت هرودوت، شاهان ماد به ترتیبِ سال‌های زیر فرمانروایی کردند:
اگر آغاز پادشاهی دیاکو را تا سال ۷۲۸ پیش از میلاد عقب ببریم، سپس از این طریق می‌توانیم گاه‌نگاری قطعی و کاملی از این سلسله ارائه دهیم:
این گاه‌نگاری پس از آنکه رنه لابا در تعدادی از نسخه‌های تاریخ هرودوت، ۲۸ سال سلطهٔ سکاها در دوران فرمانروایی هووخشتره را نشان داد، توسط پژوهشگران رد شد و در نتیجه از نظر ترتیب تاریخی فرورتیش نمی‌تواند همان خشتریته، که منابع آشوری از آن یاد می‌کنند، باشد. ادوین گرانتوسکی معتقد است که این مشکل را می‌توان با استفاده از منابع میخی حل کرد، که شورش مادی‌ها علیه آشور را در حدود سال ۶۷۲ پیش از میلاد و پایان سلطنت مادها را در ۵۵۰ پیش از میلاد تاریخ‌گذاری کردند. او گاه‌نگاری زیر را پیشنهاد می‌دهد:
بر اساس دیگر گزارش‌های هرودوت، مادها به مدت ۱۲۸ سال بر تمام آسیای علیا سلطه داشتند. در این صورت، از آن‌جایی که سلسلهٔ مادها تا سال ۵۵۰ پیش از میلاد پا بر جا بود، آغاز سلطنت آن‌ها نیز باید در سال ۶۷۸ پیش از میلاد تاریخ‌گذاری شود که این تاریخ، تنها چند سال پیش از شورش آن‌ها علیه آشور است. رابرت درو توجه کرده‌است که رقم ذکرشدهٔ هرودت قابل اعتماد نیست، چرا که بر اساس گفتهٔ خود هرودوت، هووخشتره فرزند فرورتیش بود که در آسیای علیا تا شرق رود هالیس (قزل‌ایرماق کنونی در آسیای صغیر) را تصرف کرده‌بود. این اتفاق نمی‌توانست زودتر از سال ۶۲۵ پیش از میلاد روی داده‌باشد. اما ممکن است که بتوان تناقض آشکار بین این دو گزارش هرودوت را با یکدیگر تطبیق داد.
همان‌طور که پیش‌تر جورج راولینسون نیز مشاهده کرد، ممکن است که هرودوت، دو رقم ۲۲ و ۵۳ سال را پیش‌وپس ذکر کرده‌باشد زیرا که منابع روایت‌های او به‌ترتیب دیاکو و فرورتیش را چنین مشخص کرده‌بودند. راولینسون چنین مطرح کرده‌است که فرورتیش به‌مدت ۵۳ سال و دیاکو به‌مدت ۲۲ سال فرمانروایی کرده‌اند. با این تغییر در جدول نخست، بالا، تاریخ ۶۷۸ تا ۶۲۵ پیش از میلاد را برای فرمانروایی فرورتیش به‌دست می‌آوریم؛ بنابراین، بر اساس پیشنهاد راولینسون، مجموع پادشاهی سه شاه ماد پس از دیاکو (۵۳+۴۰+۳۵) می‌تواند همان ۱۲۸ سالی باشد که هرودوت در کتابش (۱٫۱۳۰) گفته‌بود. دربارهٔ هووخشتره، وی در ائتلاف با بابلی‌ها توانست آشور را فتح کند و حاکمیت خود را بر آسیا فراتر از رود هالیس برقرار کند. ایشتوویگو نیز آخرین شاه دودمان مادها بود؛ بنابراین، فرمانروایی پادشاهان ماد را می‌توان به شرح زیر ارائه داد:
بیرون راندن سکاها
هرودوت می‌گوید که سکاها پس از حمله به آناتولی و احتمالاً شمال ایران، نوعی حکومت پادشاهی در محدودهٔ دریاچهٔ ارومیه یا شاید شمال آن بنیان نهادند؛ اما هووخشتره، رهبران سکاها را به یک میهمانی دعوت کرد و آنان را کُشت. بازماندگان سکاها به آسیای صغیر گریختند و از این رو بود که هووخشتره با الیاتس، شاه لیدیه، به جنگ پرداخت. دیاکونوف نیز در کتاب تاریخ ماد عقیده دارد، مرگ فرورتیش پدر هووخشتره و شکست مادی‌ها (حدوداً بین ۶۴۰ تا ۶۲۵ پیش از میلاد)، منجر به استقرار فرمانروایی سکاها در ماد شد و سکاها علی‌رغم قتل و غارتی که در کشورهای مغلوب خود، از جمله ماد می‌کردند، نتوانستند یک امپراتوری واقعی تشکیل بدهند و پایه‌های حکومت خود را در آن کشورها مستحکم کنند. پادشاهی ماد هم در این دوران به حیات خود ادامه داد و سکاها نتوانستند اساس دولت ماد را تخریب کنند و قدرت مادها بعد از پایان فرمانروایی سکاها کم‌تر از گذشته نبود. قدرت‌گرفتن سریع دولت ماد در زمان هووخشتره هم این ادعا را ثابت می‌کند و ظاهراً مادها در این دوران تنها خراج سنگینی به سکاها می‌پرداختند. سرانجام هووخشتره در حدود سال ۶۲۵ پیش از میلاد نبرد خود را علیه سکاها شروع کرد و توانست به ۲۸ سال فرمانروایی آن‌ها بر ماد خاتمه دهد. در این زمینه هرودوت می‌نویسد «هووخشتره و مادها، آن‌ها را به جشنی دعوت کرده و مست‌شان کردند و همه را از دم تیغ گذراندند و بدین‌طریق سلطنت خود را نجات دادند و آنچه را پیش‌تر داشتند، به تصرف درآوردند».
البته هرودوت در شرح شرایط سکاها و مادی‌ها و برخورد آن‌ها مطالبی بیان کرده که اشتباه است. وی می‌نویسد: «… هووخشتره نینوا را محاصره کرد، لشکر بزرگی از سکاها به فرماندهی مادیا فرزند پارتاتوآ سررسیدند… سکاها (ماد را) متصرف شدند.» این گزارش با شواهد به‌دست‌آمده از منابع شرقی در تضاد است و احتمالاً برپایهٔ خطایی دیگر پیش‌آمده‌است: ممکن است سکاها به رهبری مادیس، به عنوان متحد آشوری‌ها، در جریان جنگی با پدر سیاخارس به پیروزی دست‌یافته‌باشند. برای اینکه بپذیریم پروتتیس (پارتاتوای آشوری) پدر مادیس، در جنگ ماد و آشور در دههٔ ۶۷۰ پیش از میلاد شرکت داشته‌است و بعدها سکاها با آشور متحد شده‌اند، چند دلیل وجود دارد. برای نمونه، در جریان جنگ با بابل در دههٔ ۶۵۰ پیش از میلاد، در منابع آشوری در این جنگ از مادها با عنوان «گوتیوم» یاد شده‌است، که نامی کهن برای اشاره به بومیان سرزمین‌های شرق بین‌النهرین است. استفاده از چنین نام کهنی برای پادشاهی‌های هم‌عصر آشور، مانند «مگان» برای مصر و «ملوها» برای اتیوپی، گواهی بهتری است. به چیرگی آشوری‌ها بر گوتیوم اشاره نشده‌است؛ اما ممکن است این دستاورد توسط متحدان سکایی‌شان به‌دست آمده‌باشد.
آنچه که هرودوت بیان کرده نه در دورهٔ هووخشتره بلکه در دورهٔ فرورتیش یا بلافاصله بعد از کشته‌شدن وی رخ داده‌است. اگر این گفتهٔ هرودوت را بپذیریم و فرض کنیم هووخشتره پس از مرگ پدرش فرورتیش (در سال ۶۲۳ پیش از میلاد) به حکومت رسیده‌باشد، باید تاریخ تولد وی را در حدود سال ۶۷۵ پیش از میلاد بدانیم (در غیر این صورت امکان سرکردگی وی برای جنگ با آشور وجود نداشت)، در این صورت در اواخر سلطنت خود در سال ۵۸۵ پیش از میلاد نزدیک به ۹۰ سال سن داشته که پذیرش آن دشوار است. علاوه بر این باید فرض کنیم مادی‌ها بزرگ‌ترین اقدام تاریخ خود یعنی نابودی دولت آشور را زمانی که خود تحت انقیاد سکاها بوده‌اند، انجام داده‌اند که این علاوه بر آن‌که از نظر منطقی غیرمحتمل است با منابع و اطلاعاتی که تاریخ گد، بروس، کتسیاس و حتی خود هرودت در اختیار گذاشته‌اند متناقض است.
تشکیل ارتش منظم
هووخشتره هنگامی به قدرت رسید که کشور در وضعیت نامناسبی قرار داشت و از هر سو در محاصرهٔ قبایل بربر کوچ‌نشین قرار داشت، به همین خاطر ابتدا به ساماندهی مجدد ارتش ماد پرداخت. هرودوت در این زمینه می‌نویسد «او برای اولین بار مردمان آسیایی تابع خود را به قسمت‌های نظامی تقسیم کرد و نخستین بار مقررات جنگی برقرار کرد که هر نیزه‌دار و کمان‌دار و سوار جدا باشد. پیش از آن بدون تفاوت و با هم درآمیخته بودند.» پیش از هووخشتره سپاهیان ماد به صورت افواج نامنظم قبیله‌ای بودند که در آن افراد با استفاده از استعداد نظامی خود و سلاح‌های گوناگونی که در دست داشتند در جنگ‌ها شرکت می‌کردند. هووخشتره ارتش ماد را به یگان‌های راهبردی و تاکتیکی تقسیم کرد و لشکریان را از روی نوع سلاح سازمان داد. تقسیمات جدید نه بر مبنای روابط قبیله‌ای افراد بلکه بر اساس نیاز نظامی دولت بود. بدین ترتیب هووخشتره توانست اولین ارتش منظم را در تاریخ ماد ایجاد کند.
پیش از این مادها در زمان فرورتیش وسایل و فن محاصره کردن قلعه‌ها را در اختیار داشتند و دارای منصب مهندسی نظامی شدند. آن‌ها همچنین در زمان فرمانروایی سکاها با فنون و تاکتیک و استراتژی نظامی آن‌ها آشنا شده بودند و هنر تیراندازی با کمان را هم از آن‌ها یادگرفتند. بدین ترتیب ساختار ارتش ماد به هیچ وجه از ارتش آشور عقب نبود و به علاوه روحیهٔ جنگی آن‌ها به مراتب از آشوریان بهتر بود.
اتحاد با بابل و فتح ماننا
در دهه‌های دوم و سوم قرن هفتم پیش از میلاد شرایط آشوریان رو به وخامت گرایید. در سال ۶۲۶ پیش از میلاد کلدانیان قیام کردند و بابل را تصرف کردند و در آن دولت جدیدی تشکیل دادند که از آن با نام امپراتوری بابل نو یاد می‌شود. نبوپلسر، پادشاه کلدانی بابل، از شرایط دشوار آشور استفاده کرد و با هووخشتره علیه آشوریان متحد شد.
نوئه پونتی
نوئه پونتی (Noè Ponti؛ زادهٔ June 1, 2001) شناگر اهل سوئیس است.
هووخشتره
اتحاد با بابل و فتح ماننا
در بهار سال ۶۱۶ پیش از میلاد نبوپلسر توانست لشکریان آشور را به همراه ماننائیان، که متحد آشور بودند، در نبردی در کابلین (کمی پایین‌تر از محل برخورد رود فرات و خابور) شکست دهد و سران آشور و ماننا را به اسارت بگیرد و این می‌توانست فرصت خوبی برای هووخشتره باشد تا به نبرد با ماننایی‌ها در ۶۱۵ پیش از میلاد بپردازد، چیزی که می‌توانست او را به مرزهای آشور که همان‌گاه نیز از دیگر سو توسط بابلی‌ها مورد حمله قرار گرفته بود، نزدیک کند. هووخشتره هم از فرصت به دست آمده‌استفاده کرد و خاک ماننا را که بدون دفاع مانده بود (احتمالاً در سال‌های ۶۱۵–۶۱۶ پیش از میلاد) به امپراتوری ماد ملحق کرد. به این ترتیب هووخشتره به طرفداری از بابل وارد جنگ علیه آشور شد و بعدها حتی رهبری آن را هم بر عهده گرفت.
فتح آشور
نبوپلسر، پادشاه بابل، برای مشارکت در تسخیر آشور تأخیر زیادی کرد و بدین ترتیب مادها به تنهایی و بدون کمک بابلیان آشور را فتح کردند و توانستند انتقام سختی از دشمن قدیمی خود بگیرند. پس از آن هووخشتره و نبوپلسر در ویرانه‌های آشور و در اردوگاه مادی‌ها یکدیگر را ملاقات کردند و به‌طور رسمی با یکدیگر «پیمان دوستی و اتحاد» بستند. هووخشتره با دختر (و یا نوه) نبوپلسر ازدواج کرد و بدین ترتیب پایه‌های این اتحاد را با ازدواج سیاسی مستحکم‌تر کردند.
فتح نینوا و سقوط پادشاهی آشور
در سال ۶۱۲ پیش از میلاد، نیروهای ماد و بابل به هم ملحق شدند تا به نینوا حمله کنند. شهر به مدت سه ماه محاصره شد و در این فاصله، بین محاصره‌کنندگان و محاصره‌شوندگان سه نبرد عمده صورت گرفت. سرانجام در ماه اوت سال ۶۱۲ پیش از میلاد متحدان از طریق ایجاد سیل مصنوعی و خراب کردن حصار گلین شهر وارد نینوا شدند. در همان روز ورود متحدان به نینوا، سین-شر-ایشکون، پادشاه آشور، خود را در میان شعله‌های آتش کاخ خود انداخت و به زندگی خود پایان داد. متحدان شهر نینوا را تصرف و تا بیخ و بن ویران کردند. سهم عمدهٔ این پیروزی و سقوط شهر را مادی‌ها بر عهده داشتند.
بخشی از ارتش آشور به رهبری آشوراوبالیت توانستند هنگام حمله به نینوا، از شهر بیرون بروند و در حرّان پنهان شوند. در سال ۶۱۰ پیش از میلاد نیروهای مادی به لشکریان بابل پیوستند و به سمت حران حرکت کردند. آشوراوبالیت به دژ کارکمیش پناه برد و حران تسخیر شد. بعدها آشوراوبالیت با یاری قوای کمکی در سال ۶۰۹ پیش از میلاد دوباره حمله‌ای دیگر به حران ترتیب داد اما نیروهای اصلی نبوپلسر به کمک بابلیان حران آمدند. آشوراوبالیت ظاهراً از اورارتو یاری طلبید ولی در همان زمان مادی‌ها به اورارتو حمله کردند و به پایتخت آن توشپا رسیدند و آن دولت را مطیع خود کردند. آشوریان به ناچار به کارکمیش پناه بردند. سرانجام در سال ۶۰۵ پیش از میلاد لشکریان بابل کارکمیش را محاصره و تسخیر کردند و بدین ترتیب عمر بقایای پادشاهی آشور هم پایان یافت.
جنگ با لیدیه و مرگ
هووخشتره پس از فتوحات و پیروزی‌های فراوان و مطیع کردن کشورهای بسیار این بار متوجه غرب ثروتمند و لیدیه و شهرهای تجاری یونان شد. دلیل آن هم توسعهٔ بیش‌تر امپراتوری تحت فرمان خود و گسترش ارتباطات تجاری با غرب و شرق بود. در سال ۵۹۰ پیش از میلاد دو قدرت بزرگ ماد و لیدیه وارد جنگ با یکدیگر شدند. علت این جنگ ظاهراً فرار سکاها به لیدیه و امتناع پادشاه لیدیه از استرداد آن‌ها به هووخشتره بود. لیدی‌ها در این جنگ از چند نظر بر مادی‌ها برتری داشتند؛ مادها از سرزمین خود دور بودند در حالی که لیدی‌ها در سرزمین خود می‌جنگیدند و در سپاه خود شماری از یونانیان را اجیر کرده بودند که در فنون جنگی بسیار ماهر بودند و همچنین دارای سواره‌نظام ورزیده‌تری بودند. جنگ میان لیدی‌ها و مادی‌ها بیش از پنج سال طول کشید و در طی آن پیروزی گاهی نصیب مادها و گاهی نصیب دیگری می‌شد.
با این حال مادها توانستند سپاهیان آلیات را دفع کنند و آنان را به سمت مغرب عقب برانند اما به خاطر خستگی جنگاواران ماد، ناشی از جنگ‌های طاقت‌فرسای اخیر، موفقیتی قطعی به دست نیاوردند. تا این‌که در جریان نبرد هالیس، خورشیدگرفتگی کاملی شکل گرفت که موجب هراس طرفین جنگ و دست کشیدنشان از جنگ شد. نظرات متفاوتی در مورد تاریخ وقوع این خورشید گرفتگی وجود دارد. برخی آن را به سال ۶۱۰ پیش از میلاد، برخی دیگر به سال ۵۹۷ و گروهی نیز آن را به دوران حکومت ایشتوویگو نسبت می‌دهند اما موازین علمی و بررسی‌های امروزی نشان می‌دهد چنین خورشیدگرفتگی‌ای که در محدودهٔ بین جنگ ماد و لیدیه قابل رؤیت بوده‌است، در ۲۸ مه سال ۵۸۵ پیش از میلاد رخ داده‌است. تالس فیلسوف یونانی هم وقوع این خورشیدگرفتگی را پیش‌بینی کرده بود.
بعد از این حادثه پیمان صلحی با وساطت بابل و کیلیکیه میان لیدیه و ماد منعقد شد و مرز میان ماد و لیدیه امتداد رود هالیس (قزل‌ایرماق کنونی) تعیین شد. این پیمان با ازدواج ایشتوویگو پسر هووخشتره و آریانیا دختر آلیات مستحکم‌تر شد. هووخشتره هم در همان سال یا سال بعد درگذشت. وساطت پادشاهان بابل و کیلیکیه برای انعقاد صلح حاکی از ترس آن‌ها از قدرتمندتر شدن و گسترش هرچه بیش‌تر ماد بود تا موازنهٔ قدرت در منطقه حفظ شود، چرا که در صورت ادامه یافتن جنگ، مادی‌ها بر لیدی‌ها چیره می‌شدند.
هرودوت جریان جنگ ماد با لیدیه را به پیش از سقوط نینوا (در سال ۶۱۲ پیش از میلاد) برمی‌گرداند که مسلماً نادرست است زیرا علاوه بر زمان وقوع خورشیدگرفتگی که به بعد از سقوط نینوا برمی‌گردد، حضور پادشاه بابل هم در امر انعقاد صلح مابین طرفین جنگ تنها پس از سقوط نینوا امکان‌پذیر بوده چون قبل از آن بابل استقلالی نداشت تا پادشاه مستقل خود را داشته باشد.
آرامگاه
قزقاپان مقبره‌ای صخره‌ای در استان سلیمانیه در کردستان عراق است که بر طبق گفتهٔ تاریخ‌شناس روس، ایگور دیاکونوف، آرامگاه هووخشتره است. قزقاپان خانه‌ای است با سقف بزرگ پیش‌آمده که پوشش آن از تنهٔ درختان است. در بین ستون‌ها نقوش برجستهٔ نمادهای خدایان دیده می‌شود. یکی از آن‌ها صفحه‌ای دایره‌ای است با هیکلی دارای چهار بال و دیگری صفحه‌ای دایره‌ای با هیکل آدم که هلالی زیر آن قرار دارد که به معنی خورشید و ماه یا اهورامزدا و مهر (میترا) هستند. صفحه‌ای دایره‌ای دیگری هم که ستاره‌ای بر روی آن منقوش است دیده می‌شود که در شرق باستانی نماد ایشتار و سیارهٔ زهره است ولی شاید نماد آناهیتا باشد.
بالای ورودی آرامگاه نقش برجسته‌ای از نیایش در برابر آتشکده قرار دارد. کاهن در سمت چپ قرار دارد و لباس مخصوص مغان را به تن دارد. شاه سمت راست قرار دارد. هر دو صورتشان را بسته‌اند و کمان که نماد پیروزی است در دست دارند.
حدود ماد
ماد در دوران حکومت هووخشتره از مرزهای جغرافیایی قومی خود فراتر رفت و بسیار گسترش یافت و به بزرگ‌ترین امپراتوری زمان خود تبدیل شد. مرز ماد از سمت مغرب توسط رود هالیس از لیدیه جدا می‌شد. از سمت جنوب غرب هم‌مرز با بابل بود و از طرف شمال هم از رود ارس می‌گذشت. سایر مرزها به درستی روشن نیست. پیش از سقوط نینوا، ماد از طرف جنوب به عیلام — که جزء آشور بود — می‌رسید و از آن‌جا که پس از سقوط آشور دیده نشده که عیلام جزء بابل شده باشد، لذا عیلام هم احتمالاً جزء یا دست‌نشاندهٔ ماد بوده باشد. تعیین حدود شرقی ماد دشوارتر است اما به احتمال قوی تا باختر و آمودریا امتداد داشته و برخی هم آن را به سیردریا می‌رسانند. در مورد گیلان و مازندران هم اختلاف‌نظر وجود دارد. وسعت شاهنشاهی ماد در زمان هووخشتره به ۳٫۱ میلیون کیلومتر مربع می‌رسید.
جانشین
پس از هووخشتره پسرش ایشتوویگو به حکومت رسید. وی از سال ۵۸۵ تا ۵۵۰ پیش از میلاد به‌مدت ۳۵ سال حکومت کرد. ایشتوویگو به قفقاز لشکر کشید و با لیدی‌ها وارد جنگ شد که در نهایت به صلح با کرزوس، پادشاه لیدی منجر شد و باعث ازدواج او با خواهر کرزوس گردید. وی در نبرد با کوروش هخامنشی شکست خورد؛ منابع بابلی می‌گویند که ایشتوویگو به کوروش دوم حمله کرد، ولی سپاهش بر او شورید و او را دستگیر کرده، به کوروش تحویل دادند. بدین ترتیب حکومت ۱۲۸ ساله ماد پایان یافت و امپراتوری هخامنشی بنیان گذاشته شد.
خط ۱ متروی کرج
خط ۱ متروی کرج یکی از مسیرهای قطارشهری کرج می‌باشد. این مسیر به طول حدود ۴۳ کیلومتر شامل ۶ ایستگاه از ادامه خط ۵ متروی تهران به سمت غرب ادامه یافته و از محدوده گرم‌دره، شروع و از پل شهید سلطانی (پل فردیس) می‌گذرد و به جاده ماهدشت می‌رسد و سپس به گلشهر و شهر جدید هشتگرد در انتها می‌رسد. ایستگاه متروی ماموت هنوز به بهره‌برداری نرسیده و درحال احداث است.
جستارهای وابسته
کرج
متروی کرج
نقشهٔ خطوط متروی کرج
جیک‌ماهیان
جیک‌ماهیان نام یک تیره از راسته گربه‌ماهی‌سانان است.
هلاغره
هلاغره، روستایی از توابع بخش کرچمبو شهرستان بوئین و میاندشت در استان اصفهان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان کرچمبو شمالی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۵۴ نفر (۴۴خانوار) بوده‌است.
پرستاری حائل
پرستاری حائل یک اصطلاح تا حد زیادی قدیمی برای مجموعه‌ای از تکنیک‌های کنترل عفونت است که در پرستاری استفاده می‌شود. هدف پرستاری حائل یا معکوس محافظت از کادر درمان در برابر عفونت توسط بیماران و همچنین محافظت از بیماران مبتلا به بیماری‌های بسیار عفونی از انتشار عوامل بیماری‌زا به سایر افراد غیر آلوده‌است.
== منابع ==
انجمن حسابداری ایران
انجمن حسابداری ایران نخستین و بزرگ‌ترین انجمن علمی (دانشگاهی) حسابداری در ایران است. این انجمن در قالب موسسه‌ای غیرانتفاعی برای فعالیت در زمینه‌های علمی، پژوهشی و فنی در سال ۱۳۷۶ تأسیس شد و از سال ۱۳۸۲ به‌طور رسمی آغاز به کار کرد. هم اکنون، علی ثقفی (۱۳۲۳، قزوین)، دکتری حسابداری از دانشگاه میزوری (کلمبیا، میزوری، آمریکا)، ۱۳۵۶ و عضو هیئت علمی دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی، ریاست این انجمن را بر عهده دارد. این انجمن با داشتن بیش از ۱۲۶۰۰ عضو پیوسته (۱۹۰۰ تن)، وابسته (۱۸۰۴ تن)، دانشجویی (۸۷۵۰ تن) و حقوقی (۳۱ دانشگاه و ۱۵۸ مؤسسه) بزرگ‌ترین تشکل حسابداری در ایران به شمار می‌آید.
اطلاعات شناسنامه‌ای انجمن
بعضی اطلاعات شناسنامه‌ای انجمن حسابداری ایران به نقل از شورای انجمن‌های علمی ایران و کمیسیون انجمن‌های علمی ایران عبارتند از:
هدف و مأموریت انجمن
هدف انجمن حسابداری ایران عبارت است از: «گسترش، پیش‌برد و ارتقای دانش و پژوهش حسابداری، توسعه کمی و کیفی دانش‌آموختگان، استادان و نیروهای متخصص و حرفه‌ای حسابداری، و بهبود امور آموزشی، پژوهشی و تخصصی حسابداری ایران» (ماده ۱ اساسنامه). اهم ماموریت‌های انجمن نیز عبارتند از (ماده ۵ اساسنامه):
انواع
انجمن حسابداری ایران می‌تواند از بین متقاضیان حقیقی و حقوقی اشخاصی را در انواع زیر به عضویت بپذیرد (ماده ۶ اساسنامه):
شرایط
طبق ماده ۶ اساسنامه، مؤسسان انجمن و همه افراد دارای مدرک کارشناسی ارشد در رشته‌های حسابداری، مالی یا رشته‌های مربوط می‌توانند به عنوان عضو پیوسته انجمن پذیرفته شوند. افراد دارای مدرک کارشناسی با پنج سال پیشینه کار مرتبط نیز می‌توانند به عضویت وابسته انجمن درآیند. همه دانشجویان رشته حسابداری نیز می‌توانند به عنوان عضو دانشجویی انجمن پذیرفته شوند. هم‌چنین، انجمن می‌تواند از بین شخصیت‌های ایرانی یا غیر ایرانی که جایگاه علمی آنان در حسابداری یا مالی دارای اهمیت ویژه‌ای است یا در پیش‌برد اهداف انجمن کمکهای مؤثر و ارزنده‌ای کرده‌اند را به عنوان اعضای افتخاری به عضویت درآورد.
دانش و پژوهش حسابداری
این مجله علمی-پژوهشی با شمارگان ۱۲۰۰۰ نسخه به صورت فصل‌نامه منتشر می‌شود. هشت سال از انتشار نخستین شماره آن می‌گذرد؛ و تا پاییز ۱۳۹۱، سی شماره از آن منتشر شده‌است. هم‌اکنون، ناصر پرتویی سردبیری این فصل‌نامه را بر عهده دارد.
مطالعات حسابداری و حسابرسی
این مجله علمی-ترویجی به صورت فصل‌نامه منتشر می‌شود. بهار ۱۳۹۱ نخستین شماره آن منتشر شد؛ و تا پاییز ۱۳۹۱ سه شماره از آن منتشر شده‌است. سردبیری این فصل‌نامه را نیز علی ثقفی بر عهده دارد.
آرشیو آنلاین مقالات
تا تاریخ نگارش این مقاله، بر روی تارنمای انجمن متن کامل ۱۶۲ مقاله منتشرشده در مجلات انجمن در دسترس همگان قرار دارد.
کنفرانس‌های ملی
انجمن هر سال نسبت به برگزاری همایش سالانه حسابداری در سطح ملی اقدام می‌کند. ۲۹ آذر ۱۳۹۱، هم‌زمان با هفته بین‌المللی حسابداری، نهمین همایش سالانه انجمن حسابداری ایران برگزار شد. محورهای اصلی این همایش حسابداران و نهادهای نظارتی مالی و مالیاتی بود.
کنفرانس‌های بین‌المللی
انجمن حسابداری ایران همچنین تا کنون سه کنفرانس حسابداری را در سطح بین‌المللی برگزار کرده‌است.
مرکز آموزش و تحقیقات
این مرکز که زیر نظر انجمن حسابداری ایران فعالیت می‌کند، برای نخستین بار در ایران اقدام به برگزاری دورهٔ دکتری مدیریت کسب و کار (DBA) با گرایش حسابداری کرده‌است. این دوره از ۱۳۹۰ آغاز شده‌است.
منابع
نرم‌افزار حسابداری هوشمند نوین(پیوند).
رادیکال سیکلوپنتادی‌انیل
رادیکال سیکلوپنتادی‌انیل (Cyclopentadienyl radical) یک رادیکال با فرمول شیمیایی C5H5 است.
ماریون رودوالد
ماریون رودوالد (Marion Rodewald؛ زادهٔ ۲۴ دسامبر ۱۹۷۶) بازیکن هاکی روی چمن اهل آلمان بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۳ مدال طلا، ۵ مدال نقره، ۲ مدال برنز شده‌است.
شتورنشتاین
شتورنشتاین یک شهر در آلمان است که در نویشتادت ان در والدناب واقع شده‌است. شتورنشتاین ۱٬۵۰۱ نفر جمعیت دارد.
مارتین اسپرنگلینگ
مارتین اِسپرِنگلینگ خاورشناس اهل ایالات متحدهٔ آمریکا بود که در حوزهٔ ادیان و زبان‌های خاورمیانه و ایران باستان پژوهش می‌کرد. او از دانشگاه شیکاگو درجهٔ دکتری گرفت، سپس استاد زبان عربی و پژوهش‌های اسلامی همان دانشگاه شد.
فعالیت‌های علمی
اسپرنگلینگ از ژانویهٔ ۱۹۳۳ تا اکتبر ۱۹۴۰ سردبیر نشریهٔ آمریکایی زبان‌ها و ادبیات سامی بود و چندین مقالهٔ علمی در موضوع‌های گوناگون نوشت و در همین نشریه و دیگر نشریات خاورشناسی به چاپ رساند.
نخستین کار وی همکاری در تدوین «فهرست توصیفی نسخه‌های خطی کتابخانه‌های دانشگاه شیکاگو» بود؛ با این حال، پاپیروس‌های آرامی الفانتین و نوشته‌های عبری و عربی از جمله موضوعاتی بودند که وی در نخستین دورهٔ فعالیت‌های علمی‌اش، پژوهش‌هایی دربارهٔ آن‌ها انجام داد و نتایج آن‌ها را در چند مقاله و کتاب منتشر کرد. سپس به پژوهش دربارهٔ ایران باستان و به‌ویژه دورهٔ ساسانی روی آورد، مقاله‌هایی به زبان‌های انگلیسی و آلمانی دربارهٔ واژه‌های پهلوی و کتیبه‌های پهلوی نوشت و بر اساس کتیبه‌ها، پژوهش‌هایی دربارهٔ دو شخصیت مهم اوایل دورهٔ ساسانی، یعنی شاپور یکم و کرتیر انجام داد.
ولانگولا
ولانگولا (به لاتین: Wellangolla) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان مرکزی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
ژینت اوماسیپ
ژینت اوماسیپ زمین‌شناس فرانسوی و متخصص پیش از تاریخ آفریقا است. او همچنین مدیر سابق آزمایشگاه تحقیقات آفریقا تحت نظارت مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه است. او پیش از تاریخ آفریقا را در دانشگاه‌های مختلف تدریس کرده و از سال ۱۹۷۰ تا ۱۹۸۶م. مجله علمی لیبیکا را اداره کرد. او که ساکن الجزیره است، در مورد منشأ اولین مهاجران الجزایر نیز تحقیق کرد.
یلوه تاهیتی
یلوه تاهیتی نام یک گونه منقرض‌شده از سرده یلوه‌های استرالیا-آرام است.
ژینت اوماسیپ
او تحقیقات باستان‌شناسی متعددی را در صحرای بزرگ آفریقا انجام داد، از جمله کاوش‌های مهم او در منطقه حوض الصحراء و تاسیلی نجیر است، این کاوش‌ها به او اجازه دادند تا فرهنگ‌های محلی مختلف را شناسایی کند، و آن‌ها را در مکان و زمان مناسب طبقه‌بندی کند و تکامل و سازگاری آن‌ها را با یک محیط خشک در حال توسعه دنبال کند. کار او بر درک جمعیت صحرا و سکونت در شمال آفریقا متمرکز شده‌است.
او چندین کتاب در مورد پیش از تاریخ صحرا نوشته‌است.
مارتین اسپرنگلینگ
فعالیت‌های علمی
پژوهش جامع وی بر روی کتیبه‌های یافت‌شده در بنای موسوم به کعبهٔ زردشت، که حاصل آن به سال ۱۹۵۳ در کتابی با عنوان ایران در سدهٔ سوم میلادی، شاپور و کردیر منتشر شد مهم‌ترین اثر اوست. اسپرنگلینگ مقاله‌هایی هم دربارهٔ نوشته‌های مانوی و مهرها و سکه‌های ساسانی نوشت. در مقالهٔ مفصلی نیز با عنوان «از عربی تا فارسی» به گوشه‌هایی از ارتباط این دو زبان پرداخت.
باربورا زالاووا-استریسووا
باربورا زالاووا-استریسووا (Barbora Záhlavová-Strýcová؛ زاده March 28, 1986) یک تنیس‌باز اهل جمهوری چک است.
سیکلوپنتادی‌انیل
سیکلوپنتادی‌انیل (Cyclopentadienyl) می تواند به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد :
دهگاه‌تپی
دهگاه‌تپی، روستایی از توابع بخش سردشت شهرستان دزفول در استان خوزستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان سید ولی‌الدین قرار دارد و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۲۷ نفر (۲۷خانوار) بوده‌است.
تسرونگه
تسرونگه یک منطقهٔ مسکونی در صربستان است که در Knjaževac واقع شده‌است. تسرونگه ۱۵۲ نفر جمعیت دارد.
شهریار بن تافیل
شهریار بن تافیل، یکی از حکام محلی عمان و امارت بود که تا سال ۴۴۷ هجری در مسند ماند تا سرانجام ترکان سلجوقی به رهبری قاورد به عمان حمله بردند و بعد از جنگی کوتاه، شهریار شکست دهند و به عمر حکومت وی پایان دادند بدین ترتیب کنترل تجارت دریایی خلیج فارس به‌دست سلجوقیان افتاد.
شتوتن
شتوتن یک شهر در آلمان است که در استالگوی واقع شده‌است.
نیکلاس ماینرت
نیکلاس ماینرت (Niklas Meinert؛ زادهٔ ۱ مه ۱۹۸۱) بازیکن هاکی روی چمن اهل آلمان است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا شده‌است.
یلوه جزیره ویک
یلوه جزیره ویک نام یک گونه منقرض‌شده از سرده یلوه‌های استرالیا-آرام است.
دیوکوسگان
دیوکوسگان نام یک تیره از راسته کوسه‌سانان است.تنها یک گونه این خانواده زنده است و پنج مورد دیگر فسیل هستند.
این خانواده کوسه ها به افتخار کاکیچی میتسوکوری نامگذاری شده اند که هولوتیپ تنها گونه این خانواده را به دیوید استار جوردون آورد تا از نظر علمی توصیف شود.
مدار ۸ درجه شمالی
گذر از مناطق
! scope="col" | مختصات‌ها ! scope="col" | کشور، قلمرو یا دریا ! scope="col" |توضیحات ! scope="row" | 🇬🇭 ! scope="row" | 🇹🇬 ! scope="row" | 🇧🇯 ! scope="row" | 🇳🇬 ! scope="row" | 🇨🇲 ! scope="row" | 🇹🇩 ! scope="row" | 🇨🇫 ! scope="row" | 🇸🇸 ! scope="row" | 🇪🇹 ! scope="row" | 🇸🇴 / 🇪🇹 border ! scope="row" | 🇸🇴 ! scope="row" style="background:#CFECEC;" | اقیانوس هند ! scope="row" | 🇱🇰 ! scope="row" style="background:#CFECEC;" | اقیانوس هند ! scope="row" | 🇮🇳 ! scope="row" style="background:#CFECEC;" | اقیانوس هند ! scope="row" | 🇹🇭 ! scope="row" style="background:#CFECEC;" | Phang Nga Bay ! scope="row" | 🇹🇭 ! scope="row" style="background:#CFECEC;" | Phang Nga Bay ! scope="row" | 🇹🇭 ! scope="row" style="background:#CFECEC;" | خلیج تایلند ! scope="row" style="background:#CFECEC;" | دریای جنوبی چین ! scope="row" | 🇵🇭 ! scope="row" style="background:#CFECEC;" | دریای سولو ! scope="row" | 🇵🇭 ! scope="row" style="background:#CFECEC;" | اقیانوس آرام ! scope="row" | 🇲🇭 ! scope="row" style="background:#CFECEC;" | اقیانوس آرام ! scope="row" | 🇵🇦 ! scope="row" style="background:#CFECEC;" | اقیانوس آرام ! scope="row" | 🇵🇦 ! scope="row" | 🇨🇴 ! scope="row" | 🇻🇪 ! scope="row" | Disputed area ! scope="row" style="background:#CFECEC;" | اقیانوس اطلس ! scope="row" | 🇸🇱 ! scope="row" | 🇱🇷 ! scope="row" | 🇬🇳 ! scope="row" | 🇨🇮 ! scope="row" | 🇬🇭
بسی نان
بسی نان، روستایی از توابع بخش کرچمبو شهرستان بوئین و میاندشت در استان اصفهان ایران است.
لوئی-میشل ون لو
لوئی-میشل ون لو (Louis-Michel van Loo; – ) نقاش اهل فرانسه بود.
وی نقاشی را زیرنظر پدرش ژان-بتیست ون لو در رم و تورین آموخت و در سال ۱۷۲۵ جایزه آکادمی سلطنتی نقاشی و مجسمه‌سازی پاریس را دریافت کرد. ون لو به‌همراه عمویش، شارل-آندره ون لو از سال ۱۷۲۷ تا ۱۷۳۲ به رم رفت و در سال ۱۷۳۶ نقاش دربار فلیپه پنجم اسپانیا در مادرید شد، او یکی از مؤسسین آکادمی سلطنتی هنرهای زیبای سان فرناندو در سال ۱۷۵۲ بود.