cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جواد رستم شیرازی
زندگی
سپس پیشنهاد همکاری عیسی بهادری، مدیر هنرستان هنرهای زیبا اصفهان را پذیرفت و در سال ۱۳۲۲ به استخدام وزارت فرهنگ و هنر درآمد. وی به مدت سی سال در این سمت انجام وظیفه کرد و شاگردان نامور بسیاری را نیز پرورش داد. در کنار تدریس در هنرستان در کارگاه شخصی اش در زمینه‌های مختلف هنری طراحی می‌کرد که طراحی فرش، تذهیب و طراحی گچبری از آن جمله می‌باشد. وی بعد از تلاش صادقانه اش در سال ۱۳۵۴ از خدمات دولتی بازنشسته شد.
وی به لحاظ شخصیتی الگوی شایسته‌ای بود و در زمینه آموزش هنر نیز بلندنظرانه یافته‌هایش را به شاگردانش منتقل می‌کرد. استاد در خصوص نقش همسرش در زندگی هنری او چنین بیان می‌کند: «رستم شیرازی نقش همسرش را در زندگی هنری خود چنین بیان می‌کند: «همسرم در طول زندگی هنری من بسیار کمکم کرده و در واقع زندگی را او اداره کرد تا من به امور هنری ام برسم و من همیشه می‌خواستم به ایشان هدیه‌ای تقدیم کنم تا این که پس از ۴۸ سال موفق شدم یک تابلو را که در سن ۷۲ سالگی کشیده‌ام، به ایشان تقدیم کنم.»
آثار
وی بیش از سیصد اثر مینیاتور آفریده که برخی از آن‌ها شهرتی جهانی دارند. همچنین در کنار طراحی‌های هنری در زمینه برجسته کاری با طلا و نقره، قلمزنی، منبت کاری، معرق چوب آثاری زیبا خلق کرده‌است. برخی از آثار برجسته وی چنین می‌باشند:
شاگردان
محمود فرشچیان، امیر هوشنگ جزی زاده، اکبر مصری پور، شاه‌جانیان، ابراهیمیان، بهرام طاهری، علی والیان، برادران اخوت پور، بهمن‌زاده، برادران سعیدی فر، علی والیان، طلایی، منصوریان، یسایی شاجانیان، مهرداد صدری، بهرام احمدی، کاوش و بهزاد رستم شیرازی از آن جمله می‌باشند.
میشل بارانوویچ
میشل بارانوویچ در لهستانی میخل بارانوویچ (زاده ۵ اوت ۱۹۸۹ در موندووی) بازیکن والیبال دو ملیتی لهستانی ایتالیایی که عضو تیم ملی والیبال ایتالیا و باشگاه لوبه بانکا ماچراتا است.
جهودبیجار
جهودبیجار، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان فومن در استان گیلان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان گشت قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۹۵ نفر (۴۸خانوار) بوده‌است.
قلعه شوریوجی
قلعه شوریوجی یک قلعه ژاپنی است که ناگائوکاکیو، کیوتو، استان کیوتو،  ژاپن قرار دارد.
محمد عبدالجواد
محمد عبدالجواد (محمد عبد الجواد؛ زادهٔ November 28, 1962) بازیکن سابق فوتبال اهل عربستان سعودی است.
وی در تیم ملی فوتبال عربستان ۱۰۳ بازی انجام داده است و عضو این تیم در جام جهانی فوتبال ۱۹۹۴ بوده است.
صاریغ دم‌حلقه‌ای طلایی
صاریغ دم‌حلقه‌ای طلایی کیسه‌داری از تیره شبه‌دستان، سردهٔ شبه‌دست‌ها است که در اندونزی و پاپوآ گینه نو یافت می‌شود. در سیاهه قرمز IUCN، این جانور در وضعیت در نزدیکی تهدید طبقه‌بندی شده است.
خدای چیزهای کوچک
خدای چیزهای کوچک نخستین رمان ارونداتی روی، بانوی نویسندهٔ هندی در سال ۱۹۹۷ میلادی است که به زبان انگلیسی نوشته شده‌است. این کتاب در ایران، با پنج ترجمهٔ گوناگون از سوی گیتا گرکانی، زهرا برناک، شیرین رایکا، گلریز قدسی و شیرین شریفیان توسط ناشرهای مختلف منتشر شده‌است.
چکیده داستان
خدای چیزهای کوچک، داستان زندگی خواهر و برادر دوقلوی هندی با نام‌های «اِستا» و «راهِل» است که مرگ دختر خالهٔ نه ساله و یک عشق ممنوع، دنیای کودکی‌ی آنان را نابود می‌کند. از طرفی این کتاب سیری است در سرگذشت اندوهناک خانواده‌ای که هنجارشکنی می‌کند و در برابر قوانین سنتی قد علم می‌کند.
خود من و من (فیلم)
خود من و من (Me, Myself and I) فیلمی در ژانر کمدی رمانتیک به کارگردانی پابلو فرو است که در سال ۱۹۹۲ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به جوبت ویلیامز و جورج سگال اشاره کرد.
اورتاکند (سراب)
اورتاکند (سراب)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان سراب در استان آذربایجان شرقی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان صائین قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۲۵ نفر (۱۹ خانوار) بوده است.
مسجد دودانگه
مسجد دودانگه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ساری، بخش دودانگه، روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
باس‌دی‌ام‌ای
در علوم رایانه، باس‌دی‌ام‌ای مجموعه‌ای از رابط برنامه‌نویسی نرم‌افزار است که به کمک آنها می‌توان راه‌اندازهای سخت‌افزاری را طوری نوشت که کمتر به سکوی خاصی وابسته باشند به این ترتیب می‌توان سیستم‌عامل میزبان را راحت‌تر به یک معماری دیگر پورت کرد.
این تکنولوژی در اصل توسط توسعه‌دهندگان نت‌بی‌اس‌دی پیاده‌سازی شد، اما سپس در پروژه‌های فری‌بی‌اس‌دی و اپن‌بی‌اس‌دی و همینطور مشتقات آنها هم بکار گرفته شد. توسعه‌دهندگان دراگون‌فلای‌بی‌اس‌دی هم به آهستگی در حال تبدیل کردن درایورهای خود به تکنولوژی باس‌دی‌ام‌ای هستند.
نوبالان
نوبالان (نام علمی: Neoptera) نام یک فرورده از زیررده بال‌داران است.
نهنگ‌ددان
ستوثریدائه نام یک تیره از زیرراسته آب‌بازسانان بی‌دندان است.
لزران، یاردیملی
لزران، یاردیملی یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان یاردیملی واقع شده‌است. لزران ۱۳۷ نفر جمعیت دارد.
تیر یشت
تیر یشت (یا تیشتر یشت، یشت هشتم) دارای ۱۶ کرده و ۶۲ بند است. بند ۱ تا ۱۲ در وصف ستاره تیشتر، ایزد باران است که به احتمال قوی همان شعای یمانی است و ظهور آن نویدبخش فرود آمدن باران است و در بند ۵ آمده‌است که هم چشم به راه او هستند تا به سوی دریای اساطیری فراخکرد بتازد. در بند ۸ به جدال او بر پریانی که به شکل شهاب‌های ثاقب ظاهر می‌شوند، اشاره شده‌است و در بند ۱۲ نام ستارگانی که همکار و یاور تیشتر هستند، آمده‌است: تیشتری‌هایی (کلب اصغر)، «ستاره‌ای که بعد می‌آید (دَبَران پس رونده)، پروین، هفتورننگ و وَنَند (نَسرِ واقع). بندهای ۱۳ تا ۳۴ درباره جدال تیشتر با اَپوش، دیو خشکسالی و پیروزی این ایزد بر او و نتایج حاصل از آن است. تیتشر در ده شب نخستِ این جدال به شکل جوان پانزده ساله نیرومند و در ده شب دوم به شکل گاوی زرین شاخ و در ده شب سوم به شکل اسب سپید زیبای زرینگوشِ زرین لگامی متجلی می‌شود و دیو اپوش، حریف او، به شکل اسب کَلِ گَری ظاهر می‌گردد. هر دو در دریای فراخکرد به نبرد می‌پردازند و سرانجام تیشتر پیروز می‌گردد. آنگاه میع‌ها در میان این دریا گرد می‌آیند. باد باران و ابر و تگرگ را به هفت کشور زمین می‌راند. بند ۳۵ به بعد در ستایش تیشتر و توصیف کارهای نیک اوست و توصیه شده‌است که مردم‌ها این ایزد را آن‌گونه که شایسته اوست، ستایش کنند تا از قحط سالی و سپا دشمن و بیماری‌ها و غیره در امان باشند.
از نکته‌های درخور توجه این یشت، اشاره به تیراندازی آرش (بند ۶ و ۷ و ۳۷ و ۳۸) است و این قدیمی‌ترین منبعی است که در آن، نام این قهرمان آمده‌است.
انجمن شیمی اعصاب آمریکا
انجمن بین‌المللی شیمی اعصاب آمریکا (به انگلیسی: (American Society for Neurochemistr (ASN) جامعه حرفه‌ای برای شیمی دانان علوم اعصاب و دانشمندان این علم در شمال، مرکز و جنوب امریکا و منطقهٔ کارائیب، است. این انجمن راجع به نقش و تعاملات مولکول‌های کوچک (پروتئین‌ها، پپتیدها، اسیدهای نوکلئیک، لیپیدها، قند) در توسعه، رشد، عملکرد و پاتولوژی سیستم عصبی پژوهش می‌کند. تشکیل این انجمن در سال ۱۹۶۹، توسط ۱۲ دانشمند من‌جمله جوردی فولچ پی (به انگلیسی: Jordi Folch Pi) انجام گشت. دکتر تاور (به انگلیسی: Dr Tower) نخستین رئیس این انجمن بود. از انتشارات این سازمان می‌توان به کتاب‌های درسی شیمی اعصاب ابتدایی (به انگلیسی: Basic Neurochemistry) و مجلات آنلاین (به انگلیسی: ASN NEURO) اشاره کرد. و همچنین از میان جوایز بسیار این انجمن می‌توان به جایزهٔ دکتر جوردی فولچ پی اشاره کرد.
خودروی ضدگلوله
خودرو ضدگلوله یا خودرو چرخ‌دار زره‌پوش غیر نظامی یک وسیله نقلیه امنیتی است که با جایگزین کردن پنجره‌های یک وسیله نقلیه استاندارد (معمولاً یک لیموزین یا SUV) با شیشه‌های ضد گلوله و قرار دادن لایه‌هایی از پوشش زرهی به پانل‌های بدنه خودرو ساخته می‌شود. برخلاف خودروهای آرمورشده نظامی که پوشش زرهی (آرمور) آنها در خارج از خودرو نصب می‌شود، معمولاً بنظر می‌رسد شکل ظاهری این خودروها هیچ فرقی با یک وسیله نقلیه معمولی و استاندارد ندارد.
شیر سنگی همدان
پیشینه
تپه‌ای که در هم‌اکنون تندیس شیر سنگی بر روی آن جای گرفته تپه‌ای باستانی است، چرا که تابوت متعلق به دوره اشکانی ازآن محل یافته شده و در موزه تپه هگمتانه نگهداری می‌شود. این تندیس به همراه قرینه‌اش نخست در دروازه شهر همدان قرار داشته‌است و اعراب به هنگام فتح همدان آن را باب‌الاسد به معنی دروازه شیر نامیده‌اند.
در سال ۳۱۹ ه‍.ق نیز که دیلمیان همدان را به تصرف خود درآوردند دروازه شهر را به کلی تخریب کردند. مردآویج دیلمی قصد داشت یکی از آن‌ها را به ری منتقل نماید ولی چون موفق نشد پنجه‌های یکی از شیرها را شکست و دیگری را به‌طور کامل تخریب نمود مجسمه آسیب دیده تا سال ۱۳۲۸ هجری شمسی بر روی زمین افتاده بود تا اینکه مهندس سیحون طراح و معمار آرامگاه بوعلی‌سینا آن را در جایگاه کنونی قرار داد. در دوره اسلامی، این شیر را محافظی برای شهر و طلسمی بر رد بیماری برمی‌شمردند. جویندگان گنج آن را شکسته‌اند و برجستگی بینی آن بر اثر بوسه‌های زنان جویای همسر صاف شده‌است.
تاریخ ساخت
تاریخ ساخت مجسمه شیر سنگی مورد اختلاف است. برخی باستان‌شناسان و تاریخ‌نویسان این مجسمه را بازمانده تمدن مادها می‌دانند. همچنین نحوه کنده‌کاری تندیس و نزدیکی آن به باروی اشکانیان و نیز کشف تابوت دوره اشکانی از شان محل چنین بر می‌آید که این تندیس به اشکانیان مربوط باشد، اما این اثر از یادگارهای هنری سلوکی/اشکانی می‌باشد. احتمال دارد که اسکندر آن را به افتخار سردارش هفایستیون که در اکباتان مرد، ساخته باشد.
کلینتون اسکُلارد (۱۸۶۰–۱۹۳۲ م) خاطر نشان می‌سازد که از نشانه‌های عظمت اسکندر و دیگر مردان دوران باستان چیزی باقی نمانده‌است: «نگهدار شیر تنهای خوابیده، یادگاران خاموش را در سنگ از سه شاهنشاهی منقرض شده -مادها، پارسیان، پارتیان- بر گرداگرد باروهای همدان.»
سردابه یام
سردابه یام مربوط به اواخرقرن ۷ ه.ق است و در شهرستان خوشاب، بخش مشکان، روستای یام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
ئی‌ام‌دی اف‌پی۹
ئی‌ام‌دی اف‌پی۹ (EMD FP9) یک لوکوموتیو ساخت شرکت الکترو-موتیو دیزل است.
این لوکوموتیو که از سال ۱۹۵۴ تا ۱۹۵۹ تولید می‌شده، دارای ۱۶ سیلندر، ۱٬۷۵۰ اسب بخار (۱٫۳۰ مگاوات) توان و وزن ۱۲۰٬۰۰۰ کیلوگرم بوده است.
گروه رضامعینی
گروه رضامعینی دهکده‌ای از دهستان گرمسیر از بخش مهاباد شهرستان اردستان در استان اصفهان است. در سرشماری سال ۲۰۰۶ وجود این شهرستان اعلام شد اما به دلیل حفظ حریم خصوصی («محرمانگی» به نقل از مرکز آمار) آماری از جمعیت آن بیان نشد.
فرنده
فرنده یک شهرداری در الجزایر است که در ناحیه فرنده واقع شده‌است. فرنده ۵۴٬۱۶۲ نفر جمعیت دارد.
هری دین استنتون
هری دین استنتون (Harry Dean Stanton; زاده ۱۴ ژوئیه ۱۹۲۶ – درگذشته ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷) یک هنرپیشه، موسیقی‌دان، خواننده آمریکایی بود.
فیلم‌شناسی
از مهمترین پرونده کاری پنجاه ساله استنتون می‌توان به فیلم‌های اشاره کرد:
پاتی
پاتی (به ایتالیایی: Patti) یک کومونه در ایتالیا است که در استان مسینا واقع شده‌است.
قلعه کل
قلعه کل، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان فومن در استان گیلان ایران است.
پاتی
خصوصیات
پاتی ۵۰٫۱۸ کیلومترمربع مساحت و ۱۳٬۳۰۹ نفر جمعیت دارد و ۱۵۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
قلعه کل
جمعیت
این روستا در دهستان گشت قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۸۰ نفر (۱۲۱خانوار) بوده‌است.
کتو، بنین
کتو شهری در استان پلاتئو واقع در کشور بنین است که در سال ۱۹۹۲ میلادی ۱۵٬۶۵۱ نفر جمعیت داشته و جمعیت آن در سال ۲۰۰۵ میلادی به ۲۲٬۳۴۱ نفر رسیده‌است.
صاریغ دم‌حلقه‌ای سبزرنگ
صاریغ دم‌حلقه‌ای سبزرنگ کیسه‌داری از تیره شبه‌دستان، سردهٔ شبه‌دست‌ها است که در استرالیا یافت می‌شود. در سیاهه قرمز IUCN، این جانور در وضعیت کمترین نگرانی طبقه‌بندی شده است.
باخترمرغان
باخترمرغان از راستۀ باخترمرغ‌سانان (نام علمی: Hesperornithiformes) نام یک راسته از رده پرنده است.
حلزون‌های برکه‌ای
حلزون‌های برکه‌ای (نام علمی: Lymnaeidae) نام یک تیره از رده شکم‌پایان است.
موش شانه
موش شانه نام یک تیره از راسته جوندگان است.
آرامگاه جغتین
مقبره جغتین مربوط به سدهٔ ۸ هجری است و در شهرستان گناباد، روستای گیسور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
جیتکس
جیتکس بزرگ‌ترین جشنوارهٔ کامپیوتر و آی‌سی‌تی در خاورمیانه است که در دبی برگزار می‌شود.
طبق اطلاعات آماری، نمایشگاه جیتکس ۲۰۱۵ در مساحت ۰۰۰ ۸۴ مترمربع برگزار شده و در آن تعداد ۰۰۰ ۱۴۶ نفر بازدیدکننده از ۱۴۰ کشور و ۴۲۰۰ مشارکت‌کننده و اسپانسر حضور داشتند. از اهداف حضور بازدیدکنندگان می‌توان به خرید و ارائه سفارش‌های جدید، آشنایی با فناوری و دستاوردهای جدید، شناسایی عرضه‌کنندگان جدید، دیدار با عرضه‌کنندگان دولتی، تحقیق در مورد گزینه‌های مختلف خرید، توسعه کسب و کار و حضور در کنفرانس جهانی جیتکس اشاره کرد.
جیتکس ۲۰۱۶
جیتکس ۲۰۱۶ در تاریخ ۲۵–۲۹ مهرماه ۱۳۹۵ (۱۶–۲۰ اکتبر ۲۰۱۶) در مرکز تجارت جهانی دوبی برگزار خواهد شد که ساعات بازدید به صورت ذیل خواهد بود:
اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان نرم‌افزار ایران با همکاری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و با اجرای شرکت همایش گستران ایماژ به عنوان نماینده رسمی و انحصاری جیتکس در ایران در نظر دارد علاوه بر اعزام هیئت تجاری و برقراری ملاقات‌های تجاری، برای دومین سال پیاپی پاویون جمهوری اسلامی ایران را در کنار پاویون کشورهای صاحب نام صنعت فناوری اطلاعات وارتباطات جهان در سی و ششمین نمایشگاه جیتکس ۲۰۱۶ دوبی برپا نماید.
نوگوراب
نوگوراب، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان فومن در استان گیلان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان گشت قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۴۹ نفر (۱۱۹خانوار) بوده‌است.
ایده‌لو (سراب)
ایده‌لو یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان صائین بخش مرکزی شهرستان سراب واقع شده‌است. اهالی این روستا بیشتر مشغول به شغل دامپروری و کشاورزی هستند. این روستا در 23 کیلومتری سراب در جاده اردبیل - سراب در دهستان صائین واقع شده. آب و هوای این منطقه در 7 ماه از سال سرد، و در بقیه ماه ها نسبتا سرد است. رود بزرگ یا (بیوک چای) یکی از رود های دائمی زیبایی است که از این روستا میگذرد و یکی از جاذبه های این منطقه تفرجگاه ایده‌لو(ارشدی) است. دلیل اینکه اسم این روستا ایده‌لو است،این است که وجود بسیاری درخت ایده(سنجد) دراین روستا است.
باشکند (سراب)
باشکند یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان صائین بخش مرکزی شهرستان سراب واقع شده‌است. این روستا آخرین روستای استان آذربایجان شرقی در مرز استان اردبیل میباشد. تعداد خانوار آن تقریباً 30 خانوار بوده و به علت فاصله 15 کیلومتری از راه شوسه دارای هوای بسیار تمیز و طبیعت بکر میباشد که دارای جاذبه‌های گردشگری فراوان است مانند کوه باید گولی.
صاریغ دم‌حلقه‌ای آلبرتیس
صاریغ دم‌حلقه‌ای آلبرتیس کیسه‌داری از تیره شبه‌دستان، سردهٔ شبه‌دست‌ها است که در اندونزی و پاپوآ گینه نو یافت می‌شود. در سیاهه قرمز IUCN، این جانور در وضعیت در نزدیکی تهدید طبقه‌بندی شده است.
مارگارت تالر سینگر
مارگارت تالر سینگر (زاده ۱۹۲۱ - درگذشته ۲۰۰۳) یک روانشناس اهل ایالات متحده آمریکا که ضد فرقه‌سازی بود. شستشوی مغزی و خانواده درمانی از عرصه‌های اصلی فعالیت وی بود. وی همچنین از بسیاری از نهادهای روانشناسی آمریکا جوایز و افتخاراتی را دریافت کرده بود. کتاب فرقه‌ها در میان ما از عمده‌ترین تألیفات وی است.
اروانه، یاردیملی
اروانه (به لاتین: Arvana) یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان یاردیملی واقع شده‌است. اروانه ۵۲۰ نفر جمعیت دارد.
۱۸ (عدد)
۱۸، هجدهمین عدد از اعداد طبیعی و نهمین عدد از اعداد طبیعی دورقمی است.
زبان شناسی
این واژه در زبان پارسی از ترکیب "هشت + از + ده " تشکیل شده که طی تغییرات زبانی، تبدیل به "هجده" شده‌است. مانند ترکیب "دو + از + ده" = دوازده
مرغ مقلد (کمیک)
باربارا «بابی» مورس با نام مستعار مرغ مقلد یا ماکینگ برد، یک شخصیت خیالی ابرقهرمان است که در کتاب‌های کمیک مارول کامیکس وجود دارد؛ و برای اولین بار، در شمارهٔ ۶ قصه‌های شگفت‌آور (Astonishing Tales #6) در جوئن ۱۹۷۱ معرفی شد.
در سال ۲۰۱۲، مرغ مقلد به عنوان رتبه ۴۸ در فهرست «۵۰ انتقام‌جوی برتر» آی‌جی‌ان قرار گرفت. در دنیای سینمایی مارول (MCU)، بابی مورس توسط آدریان پالیکی در فصل دوم و سوم سریال تلویزیونی مأموران شیلد به تصویر کشیده شد، در حالی که نقش‌های کمیک «مامور ۱۹» و همسر کلینت بارتون در نقش لورا بارتون اقتباس شد که توسط لیندا کاردلینی در فیلم‌های MCU و سریال هاکای به تصویر کشیده شد.
محمد ملکی
محمد ملکی (زاده در تهران – درگذشته  در تهران)، فعال سیاسی، فعال حقوق بشر، نویسنده و نخستین رئیس دانشگاه تهران پس از پیروزی انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ بود.
از آثار منتشر شده وی، کتاب «دانشگاه تهران و جای پای امپریالیسم» در مورد فضای ابتدای انقلاب دانشگاه تهران که او نامناسب می‌دانست، «مجموعه اشعار پیامبر آگاهی» که داستان پیامبر اسلام است، «قصه بود و نبود» در مورد داستان مبارزه مردم فلسطین و انتفاضه برای کودکان به صورت شعر، و کتاب «شورا در اسلام» است.
زندگی و کنش‌های سیاسی
محمد ملکی فرزند حسین در ۲۰ تیر ۱۳۱۲ در تجریش (شمیران) به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تجریش و دارالفنون گذراند و سپس در دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران ادامه تحصیل داده و در سال ۱۳۴۰ در رشته بهداشت و صنایع غذایی فارغ‌التحصیل شد. بلافاصله به تدریس در دانشگاه تهران مشغول شد. با آن‌که در دوران محمدرضاشاه به دلیل فعالیت‌های سیاسی‌اش بازداشت شده بود، اما این امر مانعی برای دریافت بورسیه از دولت برای تکمیل تحصیلاتش در اتریش و انگلستان نشد.
از سال ۱۳۳۰ کنش‌های سیاسی را در سال‌های آخر دبیرستان آغاز کرد و در جنبشهای دانشجویی و نهضت مقاومت ملی و جبهه ملی ایران یکم ادامه داد و از فعالین مبارزه بود. در سال ۱۳۳۹ در ارتباط با ورود ریچارد نیکسون و کنش‌های دانشجویی دستگیر شد و به زندان ساواک افتاد. پس از آزادی به مبارزه علیه رژیم شاه ادامه داد. در جریان انقلاب رابط ایران و خارج از کشور در ارتباط با دانشجویان و دریافت پیام‌های آیت‌الله خمینی و تکثیر و توزیع آن‌ها بود. تحصن‌های استادان دانشگاه‌ها و روحانیت در دانشگاه تهران با هماهنگی ملکی انجام شد و همچنین در کمیته استقبال از روح‌الله خمینی عضویت فعال داشت.
پس از پیروزی انقلاب با اصرار محمود طالقانی و حکم شورای انقلاب، مسئولیت ریاست دانشگاه تهران را در شرایطی قبول کرد که در دانشگاه، همه گروه‌های سیاسی چپ و راست و سازمان مجاهدین خلق ایران و انجمن‌های اسلامی و غیره دفترهایی داشتند و در همان حال در دانشکده فنی ۸ تانک چیفتن مستقر بوده و مسجد دانشگاه مملو از اسلحه‌هایی بود که مردم از پادگان‌ها به غنیمت گرفته بودند. با تلاش سخت، بی‌وقفه و شبانه‌روزی هیئت رئیسه، دانشگاه تهران با سرعت آماده پذیرش دانشجویان شد و به دنبال آن سایر دانشگاه‌های سراسر کشور شروع به فعالیت کردند.
دوران سرپرستی دانشگاه تهران توسط محمد ملکی تنها دوره‌ای بود که با اصرار وی به صورت شورایی متشکل از استادان، دانشجویان و کارمندان اداره می‌شد و این شوراها، خود رئیس دانشکده و در نهایت رئیس دانشگاه را تعیین می‌کردند که ایشان پس از تشکیل این شوراها دوباره به ریاست دانشگاه انتخاب شد. پس از درگیریها و مشکلاتی که گروه‌ها ی فشار برای دانشگاه‌ها به وجود آوردند به بهانه انقلاب فرهنگی، دانشگاه‌ها تعطیل شد.
فروحه
فروحه یک شهرداری در الجزایر است که در استان معسکر واقع شده‌است. فروحه ۱۱٬۹۶۹ نفر جمعیت دارد.
محمد ملکی
زندگی و کنش‌های سیاسی
دوران سرپرستی محمد ملکی که از بهمن ۵۷ تا خرداد ۵۹ سرپرست شورای دانشگاه تهران بود با حوادثی روبرو بود، از حمله به دانشکده فنی و پاکسازی اساتید، دانشجویان و کارمندان. وی پاکسازی‌های اساتید دانشگاه را قانونی می‌دانست و از اخراج برخی اساتید دفاع کرده است. او در کتاب "دانشگاه تهران و جای پای امپریالیسیم" ماجرای «دیدار با آیت‌الله طالقانی در دبیرخانه دانشگاه» و درخواست او را برای «پاکسازی دانشگاه از عناصر ناپاک و نامطلوب» روایت کرده است و نوشته: «پس از قبول مسئولیت اداره دانشگاه به امر پدر طالقانی نخستین اقدام‌مان انجام این مهم بود. بلافاصله کمیته‌های پاکسازی مرکب از استادان و دانشجویان و کارمندان شروع به‌کار کرد و در مرحله نخست بیش از هفتاد نفر از سرشناس‌ترین عوامل وابسته به دربار پهلوی و صهیونیسم بین‌المللی از جمله هوشنگ نهاوندی، سید حسین نصر، محمد باهری، رضا علومی، احمد هوشنگ شریفی، کاظم ودیعی، رضا مظلومان، احسان نراقی، حمید ثابتی، شموئل رعبر، ایرج لاله‌زاری، نصرالله مقتدر مژدهی، قاسم معتمدی، شاهرخ امیر ارجمند، داریوش شیروانی‌نژاد، هادی هدایتی و… را از دانشگاه اخراج کردیم»
ایزابل سادویان
ایزابل سادویان (Իզաբել Սադոյան؛ Isabelle Sadoyan؛ زادهٔ - درگذشته ) یک هنرپیشه ارمنی-فرانسوی بود. وی از سال ۱۹۷۰ تا ۲۰۱۷ میلادی مشغول فعالیت بود. شوهر وی ژان بوییس نیز هنرپیشه می‌باشد.
محمد ملکی
زندگی و کنش‌های سیاسی
در پی اخراج‌های گسترده در دانشگاه تهران، به تاریخ ۹ مرداد ۱۳۵۸ در نامه‌ای اعتراضی از سوی وزیر وقتِ فرهنگ و آموزش عالی خطاب به مدیران وقت دانشگاه تهران در مورد برکناری استادان و کارکنان دانشگاه بدون درنظر گرفتن ضوابط و مقررات اعتراض شده و قطع حقوق آنان از سوی وزیر وقت علوم غیر قانونی خوانده شده است. پاسخ تند شورای چهار نفره ریاست دانشگاه تهران که در میان آن‌ها نام محمد ملکی به چشم می‌خورد، به نامه‌ی وزیر این است: «شما به عبور از روی خون ده‌ها هزار شهید به وزارت رسیدید و امروز برای اخراج نهاوندی‌ها، لاله‌زاری‌ها، امیرارجمندها، ودیعی‌ها، نراقی‌ها و… صحبت از مقررات آن‌چنانی می‌کنید» شورای روسای دانشگاه تهران در پایانِ نامه بر ادامه‌ی رویه‌ی خود تأکید می‌کنند و می‌گویند «از نظر امام [خمینی] معلم و ‌روحانی گناه صغیره ندارد و با استناد به این اصل دانشگاه باید از وجود عوامل وابسته و ضد مردمی پاک گردد».
ایزابل سادویان
در فیلم‌های کارگردانی همچون ژن مورو، کلود شابرول، کلود للوش، لوک بسون، ژان-لوک گدار، آنری ورنوی، برتران تاورنیه، روبرت کشیشیان و کریشتوف کیشلوفسکی نقش آفرینی کرده‌است.
محمد ملکی
نخستین دوره مجلس شورای اسلامی
محمد ملکی برای نخستین دوره مجلس شورای اسلامی در تاریخ هفتم خرداد سال ۵۹ کاندید شد و در نهایت نتوانست رای لازم را بدست بیاورد. نام او در فهرست سازمان مجاهدین خلق تحت عنوان «کاندیداهای انقلابی و ترقی‌خواه» قرار گرفته بود. در این فهرست تنها مسعود رجوی توانست به دور دوم راه یابد، اما در دور دوم انتخاب نشد.
ایزابل سادویان
بخشی از فیلمشناسی
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد.
محمد ملکی
زندان در سال ۱۳۶۰
با مخالفت و انتقادی که ایشان در جهت بسته شدن دانشگاه‌ها مطرح کرد در ۱۲ تیر ۱۳۶۰ بدون ارائه مجوز و ذکر اتهام بازداشت، دستگیر و مدت ۵ سال را در سخت‌ترین شرایط و شکنجه‌ها در زندان جمهوری اسلامی به سر برد. بر اساس ادعای سازمان مجاهدین خلق، مهمترین اتهامی که در این دستگیری به ملکی زدند آن بود که از کاندیداتوری مسعود رجوی برای ریاست جمهوری حمایت کرده بود. از دیگر اتهامات او، در اختیار گذاشتن زمین چمن دانشگاه تهران برای سخنرانی مسعود رجوی بوده است.
او دربارهٔ دوران زندانش در این سال می‌گوید:
پس از آزادی از زندان درخواست بازنشستگی از دانشگاه را کرد که مورد موافقت قرار گرفت و به کنش‌های فرهنگی، علمی، اجتماعی و تدریس در دانشگاه آزاد اسلامی و کارهای پژوهشی در زمینه تخصص خود پرداخت. در این زمینه به تأسیس آزمایشگاه و مراکز پژوهشی و بهداشتی در کارخانجات مختلف صنایع غذایی مبادرت ورزید. همچنین وی پس از انتقاد از مدیریت دانشگاه آزاد از تدریس در این دانشگاه نیز محروم شد.
در رابطه با کارهای علمی، فرهنگی و سیاسی، کتاب‌ها و مقالات متعددی از ملکی به چاپ رسیده که شماری از مقالات و اشعار ایشان از طرف وزارت ارشاد مجوز انتشار نیافته‌است. از کتاب‌های منتشر شده، کتاب «دانشگاه و جای امپریالیسم» و «مجموعه اشعار پیامبر آگاهی» که به سبک مثنوی و داستان زندگی پیامبر اسلام است و «قصه بودو نبود» که داستان مبارزه مردم فلسطین و انتفاضه برای کودکان به صورت شعر است و مجموعه مقالات و یادداشتهای سیاسی -اجتماعی ایشان در دو جلد به نام «دیروز و امروز» -که جلد دوم آن اجازه چاپ نیافته‌است- را می‌توان نام برد.
ملکی از زمان آزادی از زندان در ۲۱ مرداد ۱۳۶۵ تا سال ۱۳۸۵ ممنوع‌الخروج بوده و امکان حضور در سمینارها و جلسات تحقیقی در زمینه تخصصی و علمی خود در خارج از کشور را نداشته‌است. وی همچنین در سال ۱۳۹۰ دوباره در پی انتشار نامه‌ای سرگشاده به احمد شهید ممنوع‌الخروج شد.
زندان در سال ۱۳۷۹
وی در ۲۱ اسفند ۱۳۷۹ در منزل بسته نگار، داماد محمود طالقانی به همراه شماری از دوستان فعال ائتلاف نیروهای ملی - مذهبی توسط دادگاه انقلاب بدون ارائه مجوز دستگیر شد.
او دربارهٔ دوران زندانش در این سال می‌گوید:
زندان در سال ۱۳۸۸
ملکی در جریان اعتراضات مردم ایران به نتایج انتخابات ریاست جمهوری (۱۳۸۸) به انتقاد از وضع موجود پرداخت. در شنبه ۳۱ مرداد ۱۳۸۸، پنج مأمور که خود را «مأموران وزارت اطلاعات» معرفی کرده و گفته بودند از قاضی حداد، معاون دادستان تهران حکم دارند به خانه ملکی رفته و پس از دو ساعت تفتیش منزل و سؤال و جواب از آقای ملکی، وی را به همراه هارد دیسک رایانه او، ۸۵ جلد کتاب و مقادیری از دستنوشته‌هایش دستگیر و با خود بردند. وی پس از تحمل ۱۹۱ روز حبس، در روز دوشنبه مورخ ۱۰ اسفند ۱۳۸۸ با قرار کفالت آزاد شد. او به دلیل بیماری حاد، چندین بار در طول مدت حبس خود بستری شده‌است. به گفته همسر ملکی، او به سرطان پروستات مبتلاست و از بیماری دیابت و نارسایی‌های قلبی نیز رنج می‌برد و عملاً در منزلش بستری بوده‌است.
ملکی در این زمان طبق کیفرخواست صادره به اتهام ارتباط با یکی از سازمان های غیرقانونی و به استناد ماده ۱۸۶ قانون مجازات اسلامی به محاربه متهم شده بود.
در روز ۷ خرداد ۱۳۸۹ وی در اثر حمله قلبی در بیمارستان بستری شد.
ملکی از زندانی شدن در این سال می‌گوید: «در ۳۱ مرداد سال ۱۳۸۸ و درحالیکه دچار بیماری سرطان پروستات و بیماری قلبی آریتمی و فشارخون بودم و دوران شیمی درمانی را می‌گذراندم و از ناراحتی قلبی و سنکوپ‌های مرتب رنج می‌بردم، از بستر بیماری مستقیم به زندان اوین، بند مربوط به وزارت اطلاعات (بند ۲۰۹) بردند و در سلول انفرادی به مدت ۳ ماه زندانی شدم.»
نامه به گزارشگر ویژه حقوق بشر
ملکی در شهریور سال ۱۳۹۰ نامه‌ای به احمد شهید «گزارشگر ویژه حقوق بشر در ارتباط با ایران» نوشت؛ که در آن با ذکر انواع شکنجه‌هایی که بر او رفته‌است اعلام آمادگی می‌کند تا با قبول هر میزان هزینه علیه جمهوری اسلامی ایران شهادت دهد. او در قسمت‌هایی از این نامه نوشته‌است:
سخنرانی درباره اعضای کمپ لیبرتی
محمد ملکی در روز ۱۴ آذر ۱۳۹۴ در مراسمی که به مناسبت درگذشت مهری جنت‌پور(مادر حسن داعی) از هواداران سازمان مجاهدین خلق در تهران سخنرانی کرد. در این دوران، اعضای سازمان مجاهدین خلق در کمپ لیبرتی مستقر بودند. ملکی در بخشی از این سخنرانی با اشاره به کمپ لیبرتی می‌گوید که «بچه‌هایی که آن طرف مرز هستند زیر موشک هستند. زیر هزاران گرفتاری هستند. اما با همه مشکلات باز مثل کوه ایستاده‌اند»
ممنوعیت سفر به خارج کشور
به گزارش عفو بین‌الملل به تاریخ ۲ ژوئن ۲۰۱۷ (۱۲ خرداد ۱۳۹۶) محمد ملکی فعال سالخوردهٔ حقوق بشر ۸۴ ساله، توسط دولت ایران از ترک کشور برای دیدار با فرزندانش از جمله در هلند و کانادا منع شده‌است. مقامات ایرانی او را که از چندین مشکل جدی سلامتی از جمله بیماری‌های دیابت و سرطان پروستات رنج می‌برد، از پیوستن به خانواده خود در خارج محروم کرده‌اند. ملکی به دنبال نامه سپتامبر ۲۰۱۱ (شهریور ۱۳۹۰) خود به گزارشگر ویژة سازمان ملل و به تلافی کنش‌های حقوق بشری و از جمله همین نامه، از دسامبر ۲۰۱۱ توسط مقامات ایرانی ممنوع‌السفر اعلام شد. ملکی همواره در تلاش برای رفع ممنوعیت سفرش بوده تا بتواند برای آخرین بار جهت دیدار فرزندانش که ساکن هلند و کانادا هستند برود. فرزند او نیز نمی‌تواند به ایران سفر کند چون در این صورت با تهدید جدی بازداشت خودسرانه به خاطر اعتقادات مخالف خود مواجه است.
تلگرام عفو بین‌الملل
«اقدام فوری/ ایران
تلگرام عفو بین‌الملل تاریخ: ۱۲/۰۳/۱۳۹۶ | ۰۲/۰۶/۲۰۱۷
ممنوعیت خروج فعال بیمار و سالخورده حقوق بشر، محمد ملکی، از کشور باید رفع شود
دکتر محمد ملکی، مدافع حقوق بشر سالخورده ۸۴ ساله، از ترک ایران برای دیدار با فرزندانش در هلند و کانادا محروم شده‌است. مقامات او را به تلافی اقدامات صلح‌آمیز حقوق بشری اش از سال ۱۳۹۰ ممنوع‌الخروج کرده‌اند. او مشکلات جدی پزشکی دارد و می‌خواهد به خانواده اش بپیوندد.
دکتر محمد ملکی مدافع برجسته حقوق بشر از ۱۹ شهریور ۱۳۹۰ توسط مقامات ایران ممنوع‌الخروج شده‌است. او که سابقه بیماری قلبی، دیابت و سرطان پروستات دارد، بارها برای لغو حکم ممنوع‌الخروجی اش تلاش کرده تا بتواند فرزندانش را در کانادا و هلند، شاید، برای آخرین بار ببیند و نگران است که به زودی برای سفر کردن بیش از حد بیمار شود. پسر او در هلند نمی‌تواند به ایران سفر کند زیرا با خطر جدی دستگیری و بازداشت خودسرانه به خاطر عقاید سیاسی اش رو به رو خواهد شد.
دکتر محمد ملکی در اقدامی تلافی جویانه به خاطر کنش‌های مسالمت‌آمیز حقوق بشری اش، از جمله نوشتن یک نامه به گزارشگر ویژه سازمان ملل در خصوص وضعیت حقوق بشر ایران در شهریور ۱۳۹۰، ممنوع‌الخروج شد. او در این نامه برخی از شکنجه‌هایی که در دوره‌های مختلف زندان در بین سالهای ۱۳۶۰ و ۱۳۸۸ تحمل کرده بود را توصیف کرد. پیرو پیگیری‌های متعدد از دفتر دادستانی مستقر در زندان اوین، به او از طریق یک برگه دست نوشته اعلام شد که رفع ممنوع‌الخروجی در ۳ دی ۱۳۹۲ صادر شده‌است. او متعاقباً برای تمدید گذرنامه اش اقدام کرد تا از پسرش در هلند دیدار کند اما اداره گذرنامه از صدور گذرنامه خودداری کرد. پس از ماه‌ها رفت‌وآمد بین ادارات مختلف، دفتر دادستانی در اسفند ۱۳۹۴ اعلام کرد که با صدور گذرنامه برای او از «بالا» موافقت نشده‌است. او بعدتر فهمید که این مقام «بالا» سپاه پاسداران بوده‌است.
دکتر محمد ملکی در نامه سرگشاده دیگری به گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران در اردیبهشت ۱۳۹۴ نوشت: «من نه دزدی کرده‌ام و نه اختلاس و نه هیچ عمل مجرمانه دیگری. من تنها به جرم دگراندیشی و انتقاد صریح از حاکمان جمهوری اسلامی و کنش‌های حقوق بشری از این حق خود و بسیاری دیگر از حقوق مدنی ام محروم شده‌ام [...] می‌خواهم پس از حدود ۷ سال فرزندم را ببینم [...] این حق بدیهی و آرزوی قلبی هر پدری است.» او در تیر ۱۳۹۴ در اعتراض به ممنوعیت خروجش از کشور در مقابل یکی از ساختمان‌های وابسته به حکومت شروع به تحصن هفتگی کرد و این اعتراض را تا آذر همان سال ادامه داد و پس از آن به علت بیماری نتوانست تحصن اش را ادامه دهد.
دکتر محمد ملکی یکی از بنیان‌گذاران کمپین گام به گام برای لغو مجازات اعدام (لگام) است. او اغلب در تجمعات همبستگی با قربانیان نقض حقوق بشر شرکت می‌کند و با مدافعین حقوق بشر و همچنین خانواده‌های زندانیان سیاسی در ارتباط است. ...»
انتخابات‌های ایران
محمد ملکی انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۶) را بی‌اعتبار دانست و گفت تنها راه مردم این است که در این انتخابات شرکت نکنند و باید در همه جا هم اعلام بشود که ضروری است در این کشور یک رفراندوم زیر نظر سازمانهای بین‌المللی انجام بگیرد تا مردم نظر بدهند که آیا اصلاً این نظام ولایی را می‌خواهند یا نه؟!
وی در یکی از مصاحبه‌های اینترنتی‌اش گفت: «یه عده به نام بنیادگرا، اصلاح گرا و نمیدونم اصولگرا، یه عده برای فریب مردم برای اینکه مردم فریب بخورن مثلاً مردم بگن، نه یه عده این اصلاحاتی‌ها بیان کارها درست میشه! مگه این ۳۸ سال نبودن؟ همینا مگه نبودن تو این ۳۸ سال مگه سرکار نبودن … یک جهنم درست کردن از مملکت ایران. حالا ما بیایم دوباره فرصت بدیم، رای بدیم بگیم نه!...»
ملکی افزود: «من که مکرر گفته‌ام که این نظام ولایی، نظامی که الان در ایران هست، در سال ۸۸ و با آن جنایاتی که اینها مرتکب شده‌اند، از هم پاشیده و متلاشی شده و آن جمعیتی که آن روز در تهران به صحنه آمد، پنبه این آقایان را زده‌است.»
اصلاحات در ایران
محمد ملکی در مصاحبه‌ای در مورد انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۶ در جمهوری اسلامی ایران داشت در ارتباط با اصلاحات و در پاسخ به این سؤال که «شما به اصلاحات به معنایی که این روزها در فضای سیاسی ایران متداول است، باور دارید ؟» گفت: «نگاه کنید چه کسانی از اصلاحات دم می‌زنند؟ من در کنفرانسی حدود ۱۵ سال پیش … در مورد «اصلاحات چیست یا اصلاح گر کیست؟» صحبت کردم. مقاله‌ای نوشتم که با این آیه «و إذا قِیلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوا فِی الْأَرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ» شروع می‌شد. وقتی به این گروه می‌گویند چرا در زمین فساد می‌کنید؟ انکار می‌کنند و می‌گویند ما فاسد نیستیم، ما مصلحیم. شما لیست گروه‌های اصلاح طلب را یک بار مرور کنید. تمامی فسادها، بدبختی‌ها و نابسامانی‌ها از همین افراد ریشه گرفته، بنا بر این آن‌ها خودشان چگونه می‌توانند اصلاحات کنند؟ کسانی که نخستین تعهدشان، پذیرش نظام ولایی است و به آن ایمان و اعتقاد دارند، چطور می‌توانند اصلاح گر باشند. در نظامی که یک فرد آن بالا می‌نشیند و هر کاری دلش می‌خواهد را انجام می‌دهد و هر چه دلش می‌خواهد را می‌گوید و هیچ‌کس هم جرئت نمی‌کند به او انتقاد کند یا بپرسد چرا چنین چیزی گفته‌ای، دیکتاتوری مطلق حاکم است، در دیکتاتوری مطلق، چطور اصلاحات ممکن است؟».
بیانیه ۱۴ نفر
محمد ملکی یکی از امضاکنندگان نامه استعفای علی خامنه‌ای و گذر از جمهوری اسلامی موسوم به بیانیه ۱۴ نفر است. وی بابت امضای این نامه بازداشت و زندانی شد.
درگذشت
محمد ملکی در ۱۲ آذر ۱۳۹۹ در سن ۸۷ سالگی درگذشت. به گفته فرزندش، بستن دست‌بند قپانی در سال‌های زندان موجب خمیدگی کمر و ستون فقرات او شده بود. خمیدگی ستون فقرات موجب فشار به نخاع شده بود و نهایتاً مجبور به عمل سنگین ستون فقرات شد؛ اما جسم رنجور او دوام نیاورد و در دوران نقاهت پس از عمل درگذشت.
جانی فرانچولینی
وی در سال ۱۹۵۶ برنده جایزه دیوید دی دوناتلو بهترین کارگردان شده است.
الکاندر
الکاندر (به اسپانیایی: Alcanadre) یک شهرستان در اسپانیا است که در لاریوخا واقع شده‌است.
خصوصیات
الکاندر ۳۱ کیلومترمربع مساحت و ۷۹۵ نفر جمعیت دارد و ۳۴۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
نوروروباتیک
نوروروباتیک (Neurorobotics)، علم و فناوری مربوط به سیستم‌های عصبی خودکار تجسم یافته‌است که یک مطالعه ترکیبی از علوم اعصاب، روباتیک و هوش مصنوعی می‌باشد. سیستم‌های عصبی شامل الگوریتم‌های تأثیر گرفته از مغز (به عنوان مثال شبکه‌های اتصال دهنده)، مدل‌های محاسباتی مربوط به شبکه‌های عصبی بیولوژیکی (به عنوان مثال شبکه‌های عصبی اسپایکی و شبیه‌سازی میکرومدارهای عصبی در مقیاس بزرگ) و سیستمهای بیولوژیکی حقیقی (مانند شبکه‌های عصبی داخل و خارج بدن) هستند. چنین سیستم‌های عصبی را می‌توان در ماشین‌هایی با عملکرد مکانیکی یا هر شکل دیگری از تحریک فیزیکی مجسم کرد. این ماشین‌ها شامل روبات‌ها، سیستم‌های پروتزی یا سیستم‌های پوشیدنی (wearable systems)، میکرو ماشین‌ها در مقیاس کوچکتر و تجهیزات و دستگاه‌ها در مقیاس بزرگتر می‌باشد. نوروروباتیک شاخه ای از علوم اعصاب (نوروساینس) ترکیب شده با روباتیک است، که به مطالعه و کاربرد علم و فناوری مربوط به سیستم‌های عصبی خودکار تجسم یافته، مانند الگوریتم‌های الهام گرفته از مغز می‌پردازد. ایده اصلی نوروروباتیک آن است که یک مغز برای روبات در نظر گرفته می‌شود و جسم فیزیکی آن برای انجام عمل در محیط قرار می‌گیرد؛ بنابراین، بسیاری از نوروروبات‌ها موظفند بر خلاف یک محیط شبیه‌سازی شده، در دنیای واقعی عمل کنند.
مقدمه
نوروروباتیک بیانگر یک رویکرد دو طرفه از مطالعه هوش است. علوم اعصاب تلاش می‌کند با بررسی سیستم‌های هوشمند بیولوژیکی، چگونگی عملکرد و اجزای هوش را تعیین کند، در حالی که مطالعه هوش مصنوعی تلاش می‌کند تا با استفاده از روشهای غیر بیولوژیکی یا ابزارهای مصنوعی، هوش را دوباره به وجود بیاورد. نوروروباتیک هردو زمینه مطالعاتی فوق را در بر می‌گیرد، که در آن تئوری‌های بر گرفته شده از سیستم‌های بیولوژیکی در یک محیطی که بر اساس مدل ارائه شده ایجاد شده‌است، آزمایش می‌شوند. موفقیت‌ها و شکست‌های آزمایش یک نوروروبات و مدلی که از آن ساخته شده‌است می‌تواند شواهدی را برای رد یا پشتیبانی از آن تئوری فراهم کند و بینشی برای مطالعه آینده باشد.
دسته‌های اصلی مدل‌های نوروروباتیک
نوروروبات را می‌توان بر اساس هدف ربات به دسته‌های مختلف تقسیم کرد. هر دسته برای پیاده‌سازی یک مکانیسم خاص به منظور مطالعه آن مکانیسم طراحی شده‌است. انواع متداول نوروروبات‌ها مواردی هستند که برای بررسی کنترل حرکتی، حافظه، انتخاب عملکرد و ادراک استفاده می‌شوند.
حرکت و کنترل حرکت
نوروروبات‌ها اغلب برای مطالعه فیدبک حرکتی و سیستم‌های کنترلی استفاده می‌شوند و مزیتهای فراوانی دارند. حرکت توسط تعدادی از نظریه‌های برگرفته شده از عملکرد بخش‌های عصبی مربوط به حرکت، مدلسازی می‌شود. کنترل حرکت از مدلها یا مولدهای الگوی مرکزی شبیه‌سازی می‌شود تا روبات چهار پا بسازد. مولدهای الگوی مرکزی مجموعه ای از نورون‌های عصبی هستند که باعث ایجاد رفتارهای تکراری می‌شوند. گروه‌های دیگر ایده ترکیب سیستم‌های کنترلی ابتدایی را با یک مجموعه سلسله مراتبی از سیستم‌های خودکار ساده گسترش داده‌اند. این سیستم‌ها می‌توانند حرکت‌های پیچیده را از ترکیب این زیر مجموعه‌های ابتدایی به‌وجود آورند. این تئوری مربوط به عملکرد حرکتی مبتنی بر سازماندهی ستونهای قشری مغز می‌باشد. این ساختار که به تدریج از ورودی حسی ساده شروع می‌شود و به سیگنالهای پیچیده در فیبر عصبی آوران ختم می‌شود، یا بالعکس از برنامه‌های حرکتی پیچیده گرفته تا کنترل‌های ساده برای هر فیبر عضلانی در اثر عبور سیگنال‌های وابران، یک ساختار سلسله مراتبی مشابهی را تشکیل می‌دهند.
روش دیگر برای کنترل حرکت استفاده از تصحیح خطای آموخته شده و کنترل‌های پیش‌بینی کننده برای ایجاد نوعی حافظه عضله ای شبیه‌سازی شده‌است. در این مدل، حرکات تصادفی و دارای خطا با استفاده از فیدبک خطا اصلاح می‌شوند تا حرکات منظم و دقیقی با گذشت زمان ایجاد شود. کنترل‌کننده با پیش‌بینی خطا یادمی‌گیرد که، سیگنال کنترلی صحیحی را ایجاد کند. با استفاده از این ایده‌ها، روبات طراحی شده می‌تواند یاد بگیرد که حرکات تطبیقی انجام دهد یا در یک مسیر به موانع برخورد نکند.
سیستم‌های یادگیری و حافظه
روبات‌هایی هستند که برای آزمایش تئوری‌های مربوط به سیستم‌های حافظه حیوانات طراحی شده‌اند. در حال حاضر بسیاری از مطالعات، سیستم حافظه ای موش‌ها را به ویژه هیپوکامپوس موش که با place cells در ارتباط است، بررسی می‌کند. این سلول‌ها برای مکان خاصی که یادگیری اتفاق می‌افتد، تحریک می‌شوند. سیستم‌هایی که هیپوکامپوس موش را مدل می‌کنند، به‌طور کلی قادر به ایجاد نقشه‌های ذهنی از محیط اطراف هستند که این امر به کمک شناخت علائم برجسته ان محیط و نحوه برخورد با آن بر اساس یادگیری انجام می‌شود و به آنها امکان پیش‌بینی علائم و موانع نزدیک را می‌دهد.
مطالعه دیگری یک ربات بر اساس الگوی یادگیری جغد برای جهت‌یابی و مکان‌یابی مبتنی بر محرکهای شنیداری و بصری ایجاد کرده‌است. این فرضیه شامل پلاستیسیته سیناپسی و مدولاسیون نورونی است. مدولاسیون نورونی اغلب یک اثر شیمیایی است که در آن انتقال دهنده‌های عصبی مانند دوپامین یا سروتونین حساسیت نورون را تحت تأثیر قرار می‌دهند. روبات مورد استفاده در مطالعه مذکور به اندازه کافی با رفتار جغدها مطابقت داشته‌است. علاوه بر این تعامل نزدیک بین خروجی سیستم حرکتی و فیدبک شنوایی ثابت کرده‌است که تئوری‌های حس کردن فعال در فرایند یادگیری نقش بسیار حیاتی دارند و همچنین بسیاری از مدل‌های یادگیری شامل این تئوری هستند.
نوروروبات‌هایی برای یادگیری الگوها یا مارپیچ‌های ساده در رابطه با این مطالعات ارائه شده‌است. برخی از مشکلات ارائه شده برای نوروروبات شامل تشخیص نمادها، رنگها یا سایر الگوها و اجرای ساده اعمال مبتنی بر الگوها است. در روباتی که بر اساس رفتار جغد شبیه‌سازی شده بود، روبات برای هدایت خود در محیط باید موقعیت و جهت حرکت را تعیین می‌کرد.
انتخاب عمل و ارزیابی
مطالعات مربوط به انتخاب عمل با نسبت دادن وزن منفی یا مثبت به یک عمل و نتیجه آن سروکار دارد. نوروروبات‌ها می‌توانند در مطالعه تعاملات اخلاقی استفاده شوند، مانند آزمایش تفکر قدیمی که تعداد افراد موجود در یک قایق نجات از ظرفیت آن بیشتر بوده و یک نفر برای نجات بقیه باید قایق را ترک کند. با این حال، تعداد بیشتری از نورو روبات‌ها در بررسی انتخاب عمل، کارهایی را انجام می‌دادند که با عقیده بسیار ساده مانند حفظ و نجات خود یا حفظ جمعیت روبات‌ها مخالف بودند. این نوروروبات‌ها پس از مدولاسیون نورونی سیناپسها برای تقویت مدارهایی با نتایج مثبت مدل می‌شوند. در سیستم‌های بیولوژیکی ، انتقال دهنده‌های عصبی مانند دوپامین یا استیل کولین سیگنال‌های عصبی مفید را تقویت می‌کنند. یک مطالعه از چنین تعامل شامل روبات داروین هفت بود که از حس بینایی، شنیداری و حس چشایی شبیه‌سازی شده به عنوان ورودی برای بلوک‌های فلزی رسانا استفاده می‌کرد. انتخاب تصادفی بلوک‌های خوب از نظر ارزش گذاری، دارای الگوی راه راه بر روی خود بودند هنگامی که بلوک‌های بد یک شکل دایره ای روی خود داشتند. حس چشایی با میزان رسانایی بلوک‌ها شبیه‌سازی می‌شود. روبات با توجه به سطح رسانایی بلوک‌ها، فیدبک‌های مثبت و منفی ای را از مزه آن ارائه می‌دهد. محققان در این آزمایش مشاهده کردند که ربات چگونه رفتارها و عملکردهای انتخابی خود را بر اساس ورودی‌های مختلف، آموخته‌است. مطالعات دیگر از گروه‌هایی از روبات‌های کوچک استفاده کرده‌اند که از باتری‌های پخش شده در اطراف اتاق تغذیه می‌کردند و یافته‌های خود را به سایر روبات‌ها ابلاغ می‌کردند.
ادراک حسی
نوروروبات‌ها همچنین برای مطالعه درک حسی، به ویژه بینایی استفاده شده‌اند. اینها در اصل سیستمهایی هستند که از تعبیه مدلهای عصبی مربوط به مسیرهای حسی در ماشین‌های خودکار به‌وجود می‌آیند. این روش بر اساس سیگنال‌های حسی است که در طول انجام عمل رخ می‌دهد و همچنین ارزیابی واقعی تری را از میزان مقاوم بودن مدل عصبی امکان‌پذیر می‌کند. واضح است که تغییرات ناشی از فعالیت حرکتی در سیگنالهای حسی، نشانه‌های ادراکی مفیدی را توسط ارگانیسم‌ها فراهم می‌کند که به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند. به عنوان مثال، محققان از اطلاعاتی که از حرکات سر و چشم انسان بدست می آید برای ایجاد نمایش مفهوم داری از صحنه بصری استفاده کرده‌اند.
روبات‌های بیولوژیکی
روبات‌های بیولوژیکی در واقع نوروروبات نیستند زیرا در آنها از نظر نورولوژیکی از سیستم هوش مصنوعی برگرفته نشده‌است، بلکه بافتهای عصبی واقعی هستند که به یک ربات وصل می‌شوند. این ربات‌ها از شبکه‌های عصبی کشت شده برای مطالعه رشد مغز یا تعاملات عصبی استفاده می‌کنند. این ربات‌ها به‌طور معمول شامل یک مجموعه عصبی هستند که بر روی یک آرایه چند الکترودی (MEA) قرار گرفته‌اند و قادر به ضبط فعالیت عصبی و تحریک بافت هستند. در بعضی موارد، MEA به رایانه ای متصل می‌شود که محیط شبیه‌سازی شده‌ای را برای بافت مغز ایجاد می‌کند و فعالیت مغز را به صورت یک عمل متناظر با ان فعالیت، شبیه‌سازی می‌کند. توانایی ضبط فعالیت عصبی به محققان امکان استفاده از این داده‌ها را برای آموزش نوروروبات‌ها داده‌است.
بخشی که در ان روبات‌های بیولوژیکی با ان درگیر هستند بحث اخلاق است. سؤالات زیادی دربارهٔ نحوه انجام آزمایش‌هایی دربارهٔ این موضوع مطرح می‌شود. مهمترین سؤال بحث آگاهی است و اینکه آیا مغز موش آن را تجربه می‌کند یا خیر. این بحث به نظریه‌های بسیاری درمورد اینکه آگاهی چیست، می‌رسد.
کاربرد در علوم اعصاب
دانشمندان علوم اعصاب از نوروروباتیک استفادهای زیادی می‌کنند زیرا یک محیط قابل کنترل برای آزمایش نحوه عملکرد مغز فراهم می‌کند. علاوه بر این، چون روبات‌ها نمونه‌های ساده‌تری از سیستم‌هایی هستند که از آنها پیروی می‌کنند، امکان آزمایش‌های بیشتر و بررسی مستقیم در مسائل موجود فراهم می‌شود. علاوه بر این، این مزیت را دارند که در همواره قابل دسترس هستند، در حالی که زیر نظر داشتن بخش‌های گسترده از مغز در حالی که حیوان زنده است، دشوار است و بررسی تک تک نورون‌ها تقریباً امکان‌پذیر نیست.
با توجه به پیشرفت در زمینه علوم اعصاب، روش‌های درمانی متعددی از جمله، روش‌های دارویی و توان بخشی عصبی پدید آمده‌اند. پیشرفت در این حوزه به درک پیچیدگی مغز و نحوه عملکرد دقیق آن بستگی دارد. مطالعه مغز به ویژه در انسان‌ها به دلیل خطر ناشی از جراحی دشوار است؛ بنابراین، استفاده از فناوری بررسی مغز کار بسیار مهمی است. نوروروبات‌ها دقیقاً این وظیفه را انجام می‌دهند و بسیاری از آزمایش‌هایی را پوشش می‌دهند که می‌تواند در مطالعه فرایندهای عصبی منجر به پیشرفت چشم‌گیری شود.
بازده روشنایی
بازده روشنایی معیاری است برای سنجش عملکرد یک منبع نور در تولید نور مرئی. بازده روشنایی برابر است با نسبت شار به توان روشنایی. با توجه به مسئله، منظور از توان ممکن است توان تابشی یا توان مصرفی منبع باشد. این که کدام مفهوم از این واژه در نظر گرفته شده‌است را معمولاً باید از چهارچوب مسئله استنباط کرد و گاهی مشخص نیست. مفهوم اول گاهی با نام بازده روشنایی تابش و مفهوم دوم با نام بازده روشنایی منبع یا بهرهٔ نوری شناخته می‌شود.
بهرهٔ نوری، معیاری است برای بازدهی منبع در تولید نور مرئی از الکتریسیته. در مقابل، بازده روشنایی تابش، مشخص می‌کند که یک مقدار تابش الکترومغناطیسی مشخص، تا چه حد در تولید نور مرئی موفق است و به صورت نسبت شار نوری به شار تابشی بیان می‌شود. همهٔ طول موج‌های نور به یک اندازه رویت‌پذیر نیستند، به عبارت دیگر به یک اندازه در تحریک دید انسان مؤثر نیستند، زیرا چشم انسان دارای حساسیت طیفی است. تابش در محدودهٔ طیف‌های فروسرخ و فرابنفش برای نوردهی بی‌فایده‌است. در کل، بازده روشنایی منبع، به عملکرد آن منبع در تبدیل انرژی به تابش الکترومغناطیسی و عملکرد چشم انسان در تشخیص آن تابش بستگی دارد.
اثرگذاری و بهره‌وری
در برخی دستگاه‌های یکا، شار نوری و شار تابشی دارای یکای یکسانی هستند. در چنین شرایطی بازده روشنایی کمیت بدون بعد خواهد بود. در این حالت می‌توان آن را بهره‌وری نوری یا بازده نوری نامید و به صورت درصدی بیان کرد. اغلب، یکاها را به گونه‌ای انتخاب می‌کنند تا بیشینهٔ اثرگذاری ممکن (۶۸۳ لومن بر وات) به بهره‌وری ۱۰۰٪ بینجامد. تفاوت بین اثرگذاری و بهره‌وری گاهی در اثرهای چاپی مورد توجه قرار نمی‌گیرد، بنابراین خیلی جاها ممکن است بهره‌وری‌ها بر حسب لومن بر وات بیان شود، یا اثرگذاری‌ها بر حسب درصد.
ضریب نوری همان بهره‌وری نوری است و مقداری بین ۰ تا ۱ دارد که در ۱ بازده روشنایی معادل ۶۸۳ لومن بر وات خواهد بود.
بازده روشنایی تابش
طول موج‌های خارج از طیف مرئی برای مقاصد روشنایی مناسب نیستند زیرا با چشم انسان دیده نمی‌شوند. از این گذشته چشم انسان به برخی از طول موج‌های طیف مرئی هم حساسیت بیشتری دارد. حساسیت چشم انسان به این طول موج‌ها با تابع درخشندگی مشخص می‌شود که یک تابع استاندارد برای مشخص‌کردن حساسیت یک چشم معمولی در یک محیط روشن (دید خوب ) است. برای محیط‌های کم‌نور (دید کم ) هم می‌توان منحنی مشابهی تعریف کرد. در مواردی که این موضوع مشخص نباشد فرض بر این است که محیط روشن است.
بازده روشنایی مشخص می‌کند که چه کسری از توان الکترومغناطیسی، برای روشن‌کردن محیط مناسب است. این عدد با تقسیم‌کردن شار نوری بر شار تابشی به دست می‌آید. نوری که طول موجی خارج از طیف مرئی داشته باشد، بازده روشنایی پایین‌تری خواهد داشت زیرا این بخش از طیف توان تابشی خودش را دارد، اما توان نوری‌اش صفر است. طول موج‌هایی که نزدیک به بیشینهٔ حساسیت چشم هستند، نسبت به طول موج‌هایی که در مرزهای طیف مرئی هستند در بازده روشنایی مؤثرترند.
بهرهٔ نوری
منابع نور مصنوعی معمولاً با معیار بازده روشنایی منبع ارزیابی می‌شوند که گاهی به آن مجموع بازده روشنایی منبع نیز می‌گویند. این مقدار برابر است با نسبت بین شار نوری تابیده‌شده به کل توان ورودی مصرفی (الکتریکی یا…). این معیار نشان می‌دهد که بازده روشنایی منبع با هدف منحنی حساسیت طیفی (تابع درخشندگی) چگونه است. اگر بازده روشنایی منبع به صورت بدون بُعد بیان شود (مثلاً به صورت کسری از بیشینهٔ اثرگذاری ممکن) ممکن از آن با نام بهره نوری یاد کنند.
تفاوت اصلی بازده روشنایی تابش و بازده روشنایی منبع در این است که دومی نمایانگر انرژی تلف‌شده (به صورت گرما یا هر خروجی دیگری به غیر از موج الکترومغناطیس) است اما بازده روشنایی تابش بیانگر یک خاصیت پرتو تابیده‌شده از منبع است. بازده روشنایی منبع یک خاصیت منبع است.
نمونه‌ها
جدول زیر بازده روشنایی یک منبع و بهرهٔ نوری منابع مختلف را نمایش می‌دهد:
ناتو
سازمان پیمان آتلانتیک شمالی یا ناتو (به انگلیسی: North Atlantic Treaty Organization با مخفف NATO) (به فرانسوی: Organisation du traité de l'Atlantique Nord با مخفف OTAN)، در ۴ آوریل ۱۹۴۹ میلادی (۱۵ فروردین ۱۳۲۸) با هدف دفاع جمعی در واشینگتن، دی.سی. پایه‌گذاری شد و بزرگ‌ترین پیمان نظامی در جهان است که ۳۱ کشور در آن عضویت دارند.
قلب پیمان ناتو مادهٔ ۵ آن است که در آن کشورهای امضاکننده توافق کرده‌اند حمله نظامی علیه یک یا چند کشور عضو را به عنوان حمله به تمامی کشورهای عضو تلقی کنند و به مقابله آن برخیزند.
مطابق ماده ۱۴ و پایانی این پیمان، متون انگلیسی و فرانسوی آن هر دو معتبر هستند، پیمان نزد دولت ایالات متحده آمریکا سپرده می‌شود و مطابق وظیفه دولت ایالات متحده نیز نسخه‌های مورد تأیید آن را برای دولت‌های امضاکننده پیمان می‌فرستد. این پیمان در حال حاضر بزرگ‌ترین پیمان نظامی در جهان است و با پیوستن مونته‌نگرو در سال ۲۰۱۷، مقدونیه شمالی در ۲۷ مارس ۲۰۲۰ و فنلاند در ۴ آوریل ۲۰۲۳، این پیمان به ۳۱ عضو رسید.
تأسیس
پیمان واشینگتن که بعدها به پیمان آتلانتیک شمالی شناخته شد پس از مذاکراتی که از ژوئیه ۱۹۴۸ در واشینگتن آغاز شده بود در ۴ آوریل ۱۹۴۹ میان ایالات متحده آمریکا، اعضای پیمان بروکسل (بریتانیا، فرانسه، هلند، بلژیک و لوکزامبورگ) و دیگر کشورهای بلوک سرمایه‌داری که به این پیمان دعوت شده بودند (کانادا، دانمارک، ایسلند، ایتالیا، نروژ و پرتغال) به امضا رسید.
شوروی در پاسخ به ناتو پیمان ورشو را تشکیل داد.
گسترش اولیه
به منظور جلوگیری از حمله نیروهای آلمان شرقی و شوروی به آلمان غربی، نه تنها تقویت پیمان ناتو بلکه سپردن امور آن به دست ایالات متحده آمریکا نیز ضرورت یافته بود. در دسامبر ۱۹۵۰ ژنرال آیزنهاور به فرماندهی نیروهای ناتو در اروپا منصوب شد و دو سال پس از آن فرماندهی ناتو به وجود آمد و در فوریه ۱۹۵۲ در نشست لیسبون که مهم‌ترین گردهمایی اعضای ناتو پس از نشست واشینگتن بود ضرورت تقویت و الحاق آلمان به ناتو مطرح شد. همچنین قرار شد نیروهای ناتو طی دو سال از ۲۵ هنگ به ۹۶ هنگ افزایش یابد و اروپا به پنج ناحیه تقسیم شود.
در همین سال ترکیه و یونان به ناتو پیوستند و طرحی برای الحاق آلمان پیشنهاد شد (طرح پلون جامعه دفاع اروپا). این طرح با مخالفت فرانسه در ۱۹۵۴ شکست خورد و آلمان در ۱۹۵۵ از طریق اتحادیه اروپای غربی وارد ناتو شد.
گسترش پس از جنگ سرد
از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۴ میلادی، ۱۰ کشور کمونیستی سابق به عضویت ناتو درآمدند و شمار اعضای ناتو به ۲۶ کشور افزایش یافت. در سال ۲۰۰۸ تلاش‌هایی برای گسترش ناتو به حوزه بالتیک و پیشروی مرزهای ناتو به نزدیکی مرزهای روسیه انجام گرفت که در این بین با شروع مذاکرات برای عضویت سه کشور آلبانی، کرواسی و جمهوری مقدونیه در ناتو موافقت شد. ولی درابتدا مخالفت‌هایی با عضویت گرجستان و اکراین که هم‌مرز با روسیه می‌باشند صورت گرفت در نهایت پس از شروع جنگ اوستیای جنوبی ۲۰۰۸ حمایت‌ها برای عضویت گرجستان افزایش یافت.
پیوستن مونته‌نگرو
روز دوشنبه ۵ ژوئن ۲۰۱۷ توماس شانون معاون وزیر امور خارجه آمریکا سند ورود مونته‌نگرو برای الحاق به پیمان آتلانتیک شمالی را پذیرفت. دوسکو مارکویچ نخست‌وزیر مونته‌نگرو رسماً این سند را به ناتو ارائه کرد و به این ترتیب مونته‌نگرو بیست و نهمین عضو ناتو شد. دبیرکل ناتو ینس استولتنبرگ برای استقبال از مونته‌نگرو به عنوان جدیدترین عضو این معاهده در این مراسم شرکت کرد. روز ۷ ژوئن پرچم مونته‌نگرو بر فراز مرکز فرماندهی ناتو برای اولین بار برافراشته شد.
پیوستن مقدونیه شمالی
سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) روز جمعه ۲۷ مارس ۲۰۲۰ اعلام کرد که مقدونیه شمالی رسماً به این پیمان نظامی پیوست.
ناتو در بیانیه‌ای که در شهر بروکسل، مقر اصلی آن منتشر شد گفت مقدونیه شمالی با تسلیم «مجوز پیوستن خود به این پیمان» به وزارت خارجه آمریکا رسماً به عضویت ناتو درآمد.
در افغانستان و عراق
پس از آغاز جنگ افغانستان و جنگ عراق نیروهای ناتو حوزه فعالیت‌های خود را به داخل مرزهای این دو کشور نیز گسترش دادند. فعالیت ناتو در عراق منحصر به آموزش نظامی می‌شود. در افغانستان و در سال ۲۰۰۶ پس از درخواست هلند و آلمان نیروهای ناتو جایگزین نیروهای ایساف متعلق به سازمان ملل شدند. ناتو در سال ۲۰۰۸ رهبری ۴۷ هزار نیرو از ۴۰ کشور جهان را در افغانستان بر عهده داشت.
کشمکش با روسیه
طرح گسترش ناتو به نزدیکی مرزهای روسیه باعث نگرانی دولت روسیه شد. پس از شروع جنگ اوستیای جنوبی ۲۰۰۸ و امضای قرارداد سپر موشکی آمریکا با لهستان این نگرانی‌ها افزایش پیدا کرد و در نهایت به کاهش روابط روسیه و ناتو در قالب شورای مشورتی و عدم شرکت روسیه در مانور مشترک نظامی با ناتو شد.
انتقادها
حامد کرزای رئیس‌جمهور پیشین افغانستان از عدم هماهنگی بین نیروهای افغانستان و ناتو انتقاد کرده و اعلام کرده که این موضوع در مواردی باعث کشته شدن شهروندان غیرنظامی افغانستان در عملیات نیروهای ناتو شده‌است.
هفتادمین سالگرد
در ۴ آوریل ۲۰۱۹ آیین بزرگداشت هفتادمین سالگرد تأسیس ناتو در واشینگتن دی سی آمریکا برگزار شد.
بریتانی مورفی
بریتانی آن مورفی-مونجاک (۱۰ نوامبر ۱۹۷۷ - ۲۰ دسامبر ۲۰۰۹) بازیگر و خواننده آمریکایی بود.
زندگی و حرفه
بریتانی آن برتولوتی در سال ۱۹۷۷ در آتلانتا در جورجیا به دنیا آمد. والدینش شارون کثلین مورفی و آنجلو برتولوتی بودند. وقتی که ۲ ساله بود پدر و مادرش از هم جدا شدند و مورفی با مادرش در شهر ادیسون، نیوجرسی بزرگ شد. سپس بریتانی و خانواده‌اش به لس آنجلس رفتند، در اینجا بود که بریتانی توانست دوران فعالیتش را آغاز کند. مورفی گفت که هیچوقت مادرش سعی نکرد خلاقیتش را خاموش کند. او می‌دانست که مادرش یک فاکتور اصلی برای موفقیتش است: «وقتی که من از مادرم خواستم به کالیفرنیا نقل مکان کنیم مادرم هرچه داشت رو فروخت و به خاطر من به آنجا نقل مکان کردیم … مامانم همیشه به من اعتقاد داشت». مادر مورفی ایرلندی بود و مورفی دو برادر ناتنی بزرگتر و یک خواهر ناتنی کوچکتر داشت، جف و تونی برتولوتی، پیا برتولوتی.
او نخستین بار در سال ۱۹۹۱ در مجموعه تلویزیونی کمدی موقعیت مورفی براون بازی کرد. او با بازی در نقش وردست آلیسیا سیلورستون در فیلم بی‌سرنخ (۱۹۹۵) به شهرت رسید. مورفی در فیلم‌هایی چون تازه ازدواج‌کرده، ۸ مایل، شهر گناه، دختر، ازهم‌گسیخته، سوار ماشین با پسرها، دختران بالاشهری ایفای نقش کرد. او همچنین در چند فیلم پویانمایی از جمله فوتوراما، سلطان تپه و هپی فیت صداپیشگی کرده بود.