cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بندتا
داستان
در اصطبل متروکه ای خارج از شهر، بِنِدِتّا و بارتولوما برهنه بیدار می‌شوند. آن‌ها با هم‌آغوشی شب را صبح کرده بودند. بِنِدِتّا با دیدن پِشیا از دور، شروع به لباس پوشیدن می‌کند و می‌گوید که باید برگردد. بارتولوما به او التماس می‌کند که بماند و می‌گوید که بالاخره می‌توانند باهم باشند و هر جای دیگری بروند. او سعی می‌کند بِنِدِتّا را وادار به اعتراف و نمایشی بودن معجزه‌اش کند اما بِنِدِتّا قبول نمی‌کند. بِنِدِتّا با اصرار بر این که مردم به او نیاز دارند به سمت پِشیا می‌رود.
"در نهایت شهادت خواهر بِنِدِتّا کارلینی مورد قبول واقع نشد و تا سن هفتاد سالگی در انزوا در صومعه زندگی کرد. طاعون کشور را سوزاند ولی نتوانست به پِشیا وارد شود."
توسعه
پل ورهوفن، کارگردان فیلم، پس از موفقیت تجاری و انتقادی فیلم قبلیش او (فیلم ۲۰۱۶) پروژه‌های متعددی را توسعه داد، از جمله: در ۲۵ آوریل ۲۰۱۷ تهیه‌کننده سعید بن سعید فاش کرد که سومین پروژه به عنوان پروژه بعدی پل ورهوفن انتخاب شده‌است. این فیلم که در آن زمان «باکره متبرکه» نام داشت دومین همکاری تهیه‌کننده و کارگردان پس از او (فیلم ۲۰۱۶) را رقم زد. جرارد سوتمن که در هشت فیلم قبلی با پل ورهوفن کار کرده‌است از جمله راحت‌الحلقوم (فیلم) (۱۹۷۳)، مرد چهارم (۱۹۸۳) و کتاب سیاه (۲۰۰۶)، جایگزین ژان-کلود کاریر برای اقتباس از کتاب «اعمال غیرمتعارف (۱۹۸۶): زندگی یک راهبه لِزبین در ایتالیای رنسانس» شد. جرارد سوتمن در نهایت از پروژه فاصله گرفت و نامش از تیتراژ حذف شد؛ زیرا احساس می‌کرد که داستان بیش از حد بر روی مسائل جنسی متمرکز شده‌است. ویرژینی اِفیرا، بازیگر بلژیکی، که نقش مکمل را به عنوان یک کاتولیک معتقد در او (فیلم ۲۰۱۶) بازی کرد، برای نقش اصلی بندتا کارلینی، راهبه قرن هفدهمی که از بینش‌های مذهبی و اروتیک آزاردهنده رنج می‌برد، انتخاب شد. در ۲۵ مارس ۲۰۱۸، سعید بن سعید اعلام کرد که پل ورهوفن پیش نویس نهایی را با دیوید برک، که قبلاً او (فیلم ۲۰۱۶) را نوشته بود، کامل کرده‌اند.
جودیت سی. براون اظهار داشت که «''پل ورهوفن و دیوید برک فیلمنامه‌ای تخیلی و طلسم‌کننده نوشته‌اند؛ که تلاقی دین، تمایلات جنسی و جاه‌طلبی انسان را در عصر طاعون و ایمان بررسی می‌کند. مریم مقدّس باید عمیقاً با احساس مقدّس آمیخته شود. من از کودکی به مقدّسات علاقه داشتم، چه به‌طور کلی و چه به‌طور خاص در موسیقی و نقاشی''.»
سول آ۵ پلاس
سول آ۵ پلاس (به Sehol A5 Plus) یک خودروی کامپکت در شکل بدنهٔ لیفت‌بک است که توسط برند سول از جی‌ای‌سی تولید شده‌است. این خودرو اولین سدان برند سول است.
بندتا
توسعه
در ۳ آوریل ۲۰۱۸، لمبرت ویلسون به روزنامه فرانسوی «روز یکشنبه» گفت که نقشی در این فیلم دارد. در ۱ مه ۲۰۱۸، ددلاین هالیوود فاش کرد، که شارلوت رمپلینگ برای ایفای نقش اصلی وارد مذاکره شده‌است. در ۴ مه ۲۰۱۸، اعلام شد که عنوان فیلم به بِنِدِتّا تغییر یافته‌است. اگرچه پل ورهوفن امیدوار بود که ایزابل هوپر را متقاعد کند که نقش مکمل را در این فیلم بازی کند؛ تهیه‌کننده سعید بن سعید در ۳۱ مه ۲۰۱۸ اظهار داشت، که این بازیگر به این پروژه نمی‌پیوندد. سعید بن سعید همچنین تأیید کرد که لوئیز شویلوت، اولیویه رابوردین، کلوتیلد کورو و اروه پیر در این فیلم بازی خواهند کرد.
سول آ۵ پلاس
سول آ۵ پلاس در نمایشگاه خودرو شانگهای ۲۰۲۱ معرفی و فروش آن از اوت همان سال آغاز شد.
بندتا
فیلمبرداری
فیلم‌برداری اصلی در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۸ در مونته پولچیانو، ایتالیا آغاز شد. مکان‌های دیگر شامل وال دورچا و بواگنا، همچنین در ایتالیا در صومعه سیلواکان و صومعه له‌تورونت، در فرانسه بود. تولید با یک کمپین محرمانه قوی دنبال شد و هیچ‌کسی غیر از عوامل تولید فیلم و بازیگران، اجازه حضور در صحنه را نداشتند. تهیه‌کننده سعید بن سعید اعتراف کرد که داستان فیلم «موضوعی جنجالی» بود و از واکنش «انجمن‌های بنیادگرای کاتولیک» بیم داشت.
سول آ۵ پلاس
مشخصات فنی
آ۵ پلاس از یک موتور ۱٫۵ لیتری تی‌جی‌دی‌آی توربو با کد HFC4GC1.6E و مشترک با سول کیوایکس بهره می‌برد که ۱۸۴ اسب بخار قدرت و ۳۰۰ نیوتن متر گشتاور دارد. قدرت این موتور از طریق جعبه‌دندهٔ ۷ سرعتهٔ دوکلاچه به چرخ‌های جلو منتقل می‌شود. این خودرو در شرایط مطلوب می‌تواند شتاب ۰ تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت کمتر از ۸ ثانیه را ثبت کند.
بندتا
انتشار
در ۱۶ فوریه ۲۰۱۸، هالیوود ریپورتر اعلام کرد که شرکت پتی تولید و توزیع کننده فیلم در فرانسه خواهد بود و همچنین فروش بین‌المللی را انجام خواهد داد. در ۲۹ اوت ۲۰۱۸، شرکت پتی و شرکت تولیدات اس‌بی‌اس، اولین تصاویر از فیلم را منتشر کردند.
سول آ۵ پلاس
سول آیپائو (مدل برقی)
یک خودروی برقی بر اساس آ۵ پلاس که در ابتدا سول ئی۵۰آ پرو نام داشت نیز توسعه یافت و قرار بود در سال ۲۰۲۲ عرضه شود. در مارس ۲۰۲۲، پیش فروش یک خودو که همان مدل تولید انبوه سول ئی۵۰آ پرو بود به نام سول آیپائو (爱跑) آغاز شد. این خودرو مجهز به یک مجموعه باتری ۶۴ کیلووات ساعتی بود که حداکثر توان خروجی ۱۴۲ کیلووات و گشتاور ۳۴۰ نیوتن متر با قابلیت بالا بردن توان تولید می‌کند. حداکثر سرعت آن ۱۴۲ کیلومتر بر ساعت است و شتاب ۰ تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت آن ۷٫۶ ثانیه طول می‌کشد.
ایران
این خودرو در ۴ مرداد ۱۴۰۱ و در طی مراسمی در هتل استقلال، در ایران معرفی شد. این خودرو توسط کرمان موتور و با نام کی‌ام‌سی جی۷ عرضه می‌شود. این خودرو پس از کی‌ام‌سی کی۷ و کی‌ام‌سی تی۸ سومین محصول کرمان موتور با برند کی‌ام‌سی است.
بندتا
انتشار
اگرچه در ابتدا گزارش شده بود که این فیلم در جشنواره فیلم کن ۲۰۱۹ نمایش داده می‌شود، شرکت پتی در ۱۴ ژانویه ۲۰۱۹ اعلام کرد که اکران آن تا سال ۲۰۲۰ به تعویق افتاده‌است؛ زیرا پل ورهوفن در حال نقاهت از عمل جراحی لگن است. با این حال پس از لغو دوره ۲۰۲۰ جشنواره فیلم کن به دلیل کووید ۱۹، اکران تا سال ۲۰۲۱ مجدداً به تعویق افتاد.
در ۱۰ مه ۲۰۲۰، تیری فرمو، کارگردان و منتقد از طرف جشنواره کن، انتخاب این فیلم را تأیید کرد و اظهار داشت که «پل ورهوفن در فیلمی باشکوه دیدگاهی اروتیک و شیطانی و همچنین سیاسی از قرون وسطی را ارائه می‌دهد.» اولین نمایش جهانی بندتا در جشنواره فیلم کن ۲۰۲۱ در رقابت برای نخل طلا برگزار شد. و تا پایان اکران خود، در جشنواره بین‌المللی فیلم‌های مستقل بروکسل، بوسان، حیفا، هنگ کنگ، جشنواره بین‌المللی فیلم کارلووی واری، لندن، نیویورک و جشنواره بین‌المللی فیلم سن‌سباستین به نمایش درآمد.
در ۵ مه ۲۰۲۱، شرکت پتی از اولین تریلر و آخرین پوستر اکران در سینما پرده برداری کرد. در همان ماه، سایت موبی و آی‌اف‌سی فیلمز به ترتیب حقوق توزیع در بریتانیا، ایرلند و ایالات متحده را به دست آوردند. این فیلم در ۳ دسامبر ۲۰۲۱ در ایالات متحده منتشر شد.
بازخوردهای انتقادی
حالت اول: بندتا که واقعا فردی با ایمان است چرا رفتارهای ضد دینی آن هم بدون هیچ تردیدی انجام داده‌است؟ (به اعتراف خودش عریان شدن جلوی دیگران، ارتباط بدون مراسم رسمی کلیسا، خودارضائی با تمثال مقدس و.....) و بر این امور اصرار دارد؟ همچنین او اگر واقعا خود را همسر عیسی می‌داند با چه توجیهی به همسر خودش خیانت می‌کند و با دیگری ارتباط دارد؟!
حالت دوم: اگر ایمان او واقعی نیست پس چرا اول فیلم چندین مرتبه مخفیانه به راز و نیاز می‌پردازد؟! چرا اول فیلم از برخی کارها مانند برهنگی خودداری می‌کند و حتی بدن دیگری را هم نگاه نمی‌کند؟!
حالت سوم: او ابتدا فردی با ایمان و بعد دچار انحراف شده‌است، این فرض نیز بی‌دلیل است، هیچ اشاره‌ای و دلیلی بر این که برگشته‌است وجود ندارد. در فیلم کوچکترین اشاره‌ای که دلالت کند که بندتا از نظر اعتقادی یا عملی دچار تغییر نسبت به گذشته شده وجود ندارد و او با صلابت کامل به این کارها تن می‌دهد! در نهایت ممکن است گفته شود که این تناقضات خود حرفه فیلمنامه است و خودش یک هنر است اما به نظر این گول زدن اجباری مخاطب است!
اعتراضات
در جشنواره فیلم نیویورک ۲۰۲۱، گروه آمریکایی تی‌اف‌پی اعتراضی را برای هدف قرار دادن فیلم برگزار کردند. این گروه فیلم را به دلیل به تصویر کشیدن همجنس‌گرایی زنانه در محدوده یک صومعه به عنوانی کفرآمیز محکوم کردند. پس از انتشار تجاری فیلم در ایالات متحده، فیلم بار دیگر توسط تی‌اف‌پی و همچنین سایر گروه‌های کاتولیک در سراسر کشور مورد اعتراض قرار گرفت.
این فیلم در سنگاپور توسط «اداره توسعه رسانه اینفوکام» به دلیل نمایش «عیسی مسیح و اعضای کلیسا که نسبت به ایمان مسیحی و کاتولیک غیر حساس و توهین‌آمیز است» طبقه‌بندی نشد. همچنین این فیلم در روسیه توسط وزارت فرهنگ روسیه به دلیل شکایت گروه مذهبی «جنبش ارتودوکس چهل چهل» ممنوع شد.
جوایز
این فیلم توانست در مجموع ۱۹بار کاندیدای دریافت جایزه از جشنواره‌های جهانی و معتبر فیلم گردد؛ و در نهایت موفق به کسب ۲ جایزه شد. از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به جوایز و کاندیداتوری‌های زیر اشاره کرد:
امیربکنده
امیربکنده، روستایی است از توابع بخش خشکبیجار شهرستان رشت در استان گیلان ایران.
جمعیت
این روستا در دهستان حاجی‌بکنده خشکبیجار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۸۴ نفر (۱۱۴خانوار) بوده‌است.
ژیتوراجا
ژیتوراجا یک شهرستان در صربستان است که در صربستان جنوبی و شرقی واقع شده‌است. ژیتوراجا ۲۲۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ویششی برود
ویششی برود (به لاتین: Vyšší Brod) یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در شهرستان چسکی کروملوف واقع شده‌است.
آندره سا
آندره سا (André Sá؛ زاده ) یک تنیس‌باز اهل برزیل است.
گرده (مجارستان)
گِردِه یک شهرداری در مجارستان است که در ناحیه سنت‌لورینتس واقع شده‌است. گرد ۱۲٫۷۶ کیلومتر مربع مساحت و ۵۸۹ نفر جمعیت دارد.
برنیس موهایش را کوتاه می‌کند
«برنیس موهایش را کوتاه می‌کند» (Bernice Bobs Her Hair) داستانی کوتاه، نوشتهٔ اف. اسکات فیتزجرالد است. این داستان برای اولین بار در مهٔ ۱۹۲۰ در ستردی ایونینگ پست منتشر شد. تصویرگریِ نسخهٔ اصلی این داستان بر عهدهٔ ماری ویلسون پرستون بود. این اثر بعدها در سپتامبر ۱۹۲۰، در مجموعه‌داستانی با عنوان فلاپرها و فیلسوف‌ها قرار گرفت.
داستان فیتزجرالد به‌دنبال مخمصهٔ دختر بومی چند نژادیِ آمریکایی به نام برنیس، اهل منطقهٔ روستایی او کلر است که برای دیدن مارجوری، دخترعموی زیبا و شیکِ سفیدپوست خود به شهر می‌رود. برنیس در تقلای کسب محبوبیت، اعلام می‌کند که می‌خواهد موهایش را چتری کوتاه کند اما این آشکارسازی منجر به عواقب غیرقابل پیش‌بینی می‌شود.
نقاد ادبی ارویل پرسکات از نیویورک تایمز چند دهه پس از انتشار این اثر، در سال ۱۹۵۱ از آن به‌عنوان داستانی برجسته استقبال و اظهار کرد: «[این داستان] استانداردهای اجتماعی را برای نسلی از جوانان آمریکایی تعیین می‌کند، اسرار محبوبیت را فاش، و مثال‌هایی شگفت‌انگیز از آنچه باید در میز شام یا در زمین رقص گفته شود، ارائه می‌کند.»
زمینه
داستان براساس نامه‌هایی بود که فیتزجرالد نوزده ساله برای خواهر چهارده ساله‌اش، آنابل فرستاد. از آنجایی که او می‌خواست خود را از نظر اجتماعی جذاب‌تر کند، «کوشید تا مهارت‌های اجتماعی خود را اصلاح و دستورالعمل‌های دقیقی در مورد محبوبیت و بهبود تصویر خود ارائه کند».
فیتزجرالد در سال ۱۹۱۵ نامهٔ حجیم ده‌صفحه‌ای برایش نوشت که «توصیه‌هایی درمورد گفتگو، متانت، کالسکه، رقص، بیان، لباس پوشیدن و شخصیت ارائه می‌کرد». فیتزجرالد بعداً از این نامه برای اساس پیش‌نویس داستان خود در سال ۱۹۱۹ استفاده کرد. متن اصلی داستان بسیار طولانی‌تر بود، اما فیتزجرالد نزدیک به ۳٬۰۰۰ کلمه را کم کرد و پایان آن را نیز تغییر داد تا داستان برای ناشران جذاب‌تر شود.
فیتزجرالد نام شخصیت اصلی را برنیس گذاشت که به برنیس دوم مصر اشاره می‌کند. بر اساس افسانه، برنیس محبوب‌ترین دارایی خود — موهایش — را قربانی کرد تا از پیروزی در جنگ اطمینان حاصل کند. برای این عمل، خدایان به او افتخار بزرگی دادند: گیسوان او را به‌عنوان صورت فلکی گیسو در آسمان قرار دادند.
خلاصه
برنیس، دختری ظاهراً چند نژادی، اهل منطقهٔ روستایی او کلر برای ماه اوت به دیدار دخترعموی زیبا و شیک خود، مارجوری هاروی می‌رود. در رقص‌های شنبه‌شب، هیچ‌یک از پسران خوش‌تیپ نمی‌خواهند با برنیس برقصند یا با او صحبت کنند و مارجوری احساس می‌کند که برنیس در زندگی اجتماعی او مشکل ایجاد می‌کند.
یک روز عصر، برنیس مکالمهٔ آزاردهنده‌ای را بین مارجوری و مادرش می‌شنود که در آن مارجوری اظهار می‌کند که برنیس از نظر اجتماعی طرد شده‌است. او خام‌دستی اجتماعی و کم‌گوییِ برنیس را به تبار تصورشدهٔ سرخ‌پوستیِ او نسبت می‌دهد. مارجوری می‌گوید: «من فکر می‌کنم این از دو نژادیِ دیوانه در برنیس باشد. شاید او بازگشتی به تیپش باشد. زنان بومی همگی دور هم می‌نشستند و چیزی نمی‌گفتند.»
صبح روز بعد هنگام صبحانه، برنیسِ پریشان تهدید می‌کند که شهر را ترک می‌کند، اما وقتی تهدیدهایش بر مارجوری اثری ندارد، تسلیم می‌شود. او با اکراه موافقت می‌کند که به مارجوری اجازه بدهد تا او را به دختری جذاب تبدیل کند. مارجوری به برنیس می‌آموزد که چگونه مکالمات جالبی داشته باشد، چگونه با پسرهای غیرجذاب معاشقه کند تا خود را خواستنی‌تر نشان بدهد و چگونه برقصد. در مجلس رقص بعدی، بهترین بهانهٔ برنیس این است که پسرها را با این موضوع که قرار است موهایش را به‌زودی چتری کوتاه کند و او را با آن وضعیت تماشا خواهند کرد، به بازی بگیرد.
برنیس با رفتار عشوه‌گرانهٔ تازهٔ خود در میان پسران شهر، به‌ویژه نزد وارن مک‌اینتایر نوزده ساله محبوب می‌شود. وارن که آن‌سوی خیابان زندگی می‌کند، از کودکی عاشق مارجوری بوده‌است اما او مدام نادیده‌اش می‌گیرد. وقتی مشخص می‌شود که وارن توجه عاشقانهٔ خود را از مارجوری به برنیس معطوف کرده‌است، کینه‌جویانه تصمیم می‌گیرد با فریب‌دادن برنیس، علناً او را تحقیر کند تا موهایش را چتری کند.
مارجوری به پسرهای مختلف می‌گوید که برنیس هرگز قصد نداشت موهایش را چتری کند و این فقط یک ترفند برای جلب توجه آن‌ها بود. برای اثبات اشتباه مارجوری، برنیس رضایت می‌دهد که وارن، مارجوری و گروهی از تحسین‌کنندگان او را به آرایشگاه ببرند. با این حال، پس از اینکه آرایشگر موهای برنیس را کوتاه می‌کند، پسرها به‌طور ناگهانی علاقهٔ خود را به او از دست می‌دهند و برنیس متوجه می‌شود که مارجوری او را فریب داده‌است.
مادر مارجوری اشاره کرد که مدل موی فلاپری برنیس موجب آبروریزی در جشنی خواهد شد که قرار است به افتخار او و مارجوری برگزار شود. برنیس که تصمیم می‌گیرد قبل از جشن فردا شهر را ترک کند، نیمه‌شب چمدانش را می‌بندد تا پس از نیمه‌شب با قطار بعدی از آنجا برود. پیش از ترک خانه، برنیس مخفیانه وارد اتاق مارجوری می‌شود و دو دسته موی بافته‌شدهٔ دخترعمویش را در خواب می‌چیند.
برنیس خانهٔ هاروی را با چمدانش و همچنین موهای بریده‌شدهٔ مارجوری ترک می‌کند. همان‌طور که به سمت ایستگاه قطار می‌رود، متوجهٔ خانهٔ وارن در آن طرف خیابان می‌شود. او با انگیزه‌ای ناگهانی، قیطان‌های مارجوری را جلوی ایوان وارن پرت می‌کند و فریاد می‌زند: «چیزهای خودخواهانه را از پوستِ سَر بِکَن!» سپس برنیس چمدان‌هایش را برمی‌دارد، از خیابان مهتابی به سمت ایستگاه قطار می‌دود تا به زادگاه روستایی خود، او کلر بازگردد.
اقتباس‌ها
این داستان کوتاه دو بار برای تلویزیون اقتباس شده‌است. سی‌بی‌اس در سال ۱۹۵۱، این داستان را برای یک قسمت تئاتر استارلایت با بازی جولی هریس ۲۶ ساله در نقش برنیس، ماری سینکلیر در نقش مارجوری و جری پاریس در نقش اوتیس اقتباس کرد.
اقتباسی دیگر از این اثر در سال ۱۹۷۶ در قالب برنامه‌ای تلویزیونی برای پی‌بی‌اس تولید شد. کارگردان آن جوآن میکلین سیلور نام داشت و بازیگر ۲۷ ساله، شلی دووال ایفاگر شخصیت برنیس نوجوان بود و ورونیکا کارترایت و باد کرت نیز به ترتیب نقش‌های مارجوری و وارن را بازی کردند.
عملیات کلمبیک
عملیات کلمبیک که گاهی با آدرس وبش Xenu.net نیز شناخته می‌شود، یک وب‌گاه و سازمان ناسودبر مستقر در نروژ است. این سازمان در سال ۱۹۹۶ افتتاح شد و انتقادات علیه کلیسای ساینتولوژی را نقد می‌کند. بنیان‌گذار و مدیر این سازمان آندره‌آس هلدال-لاند است.
کیندن‌هایم
کیندنهایم یک شهر در آلمان است که در باد دورکهایم واقع شده‌است. کیندنهایم ۱٬۰۴۹ نفر جمعیت دارد.
سزار کاتانئو
سزار کاتانئو (Cesare Cattaneo؛ زادهٔ August 18, 1951) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال هلاس ورونا، باشگاه فوتبال آ.ث. میلان، باشگاه فوتبال ویچنزا، باشگاه فوتبال اودینزه، باشگاه فوتبال کومو، باشگاه فوتبال آولینو، باشگاه فوتبال نووارا، باشگاه فوتبال ترنانا، و باشگاه فوتبال وارزه اشاره کرد.
سوپوچانی
صومعه سوپوچانی (Манастир Сопоћани / Manastir Sopoćani) که موهبتی برای پادشاه استفان اوروش یکم صربستان است، صومعه‌ای در ۱۵ کیلومتری نووی پازار، صربستان است که از سال ۱۲۵۹ تا ۱۲۷۰ ساخته شد. این صومعه در کنار استاری راس در سال ۱۹۷۹ به عنوان یک میراث جهانی یونسکو ثبت شدند.
محوطه (حیاط)
با حیاط اشتباه گرفته نشود
محوطه (Yard (land)) یا حیاط به مساحتی از زمین که در مجاور یک یا چند ساختمان، دیوار، حصار، درخت، پرچین و … قرار دارد گفته می‌شود. محوطه ممکن است به صورت سربسته یا باز باشد. این واژه از ریشه زبانی کلمه باغ می‌آید که دارای معانی بسیاری است. تعدادی از کلمات مشتق شده وجود دارند که معمولاً برای یک گروه خاص از ساختمان‌ها استفاده می‌شوند، برخی از این کلمات ممکن است که امروزه کمتر مورد استفاده قرار بگیرند. نمونه‌هایی از این کلمات عبارتند از: حیاط، بهاربند، hopyard، گورستان، محوطه کلیسا، آجرپزی، حیاط زندان، محوطه ریل، زباله‌دان و اصطبل.
الله‌آباد کوته‌پایین
اله‌آباد کوته‌پایین، روستایی از توابع بخش نوک‌آباد شهرستان تفتان در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان تفتان جنوبی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۲۹ نفر (۸ خانوار) بوده‌است.
سم لانگ
سم لانگ (Sam Long؛ زادهٔ January 16, 1995 ) بازیکن فوتبال اهل بریتانیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال آکسفورد یونایتد و باشگاه فوتبال کیدرمینستر هاریرس اشاره کرد.
زوتی اس‌آر۹
زوتی اس‌آر۹ (هیبریدی)
زوتی اس‌آر۹ (هیبریدی) نسخه الکتریکی زوتی اس‌آر۹ است. این خودروی هیبریدی که در اوت ۲۰۱۷ در نمایشگاه خودروی چنگدو ۲۰۱۷ معرفی شد، ترکیبی از موتور اصلی ۱۹۰ اسب بخاری ۲٫۰ لیتری توربو با یک موتور الکتریکی با برد الکتریکی ۸۰ کیلومتر است.
بلر اوانز
بلر اوانز (زادهٔ April 3, 1991) شناگر اهل استرالیا است.
ژوردی آلمیدا
ژوردی آلمیدا (Jordi Almeida؛ زادهٔ September 3, 1993) با نام اصلی ژوردی مارتینز آلمیدا دروازه‌بان فوتبال اهل برزیل است که برای باشگاه فوتبال سنترو اسپورتیوو آلاگوانو در لیگ سری آ برزیل بازی می‌کند.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه ورزشی واسکو دوگاما و باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال زیر ۲۰ سال برزیل بازی کرده‌است.
آرتاوازد یکم آتورپاتکان
آرتاوازد یکم آتورپاتکان (قبل یا حدود ۵۹ پیش از میلاد - حدود ۲۰ پیش از میلاد ) شاهزاده‌ای بود که به عنوان پادشاه آتورپاتکان ماد خدمت می‌کرد. آرتاوازد یکم دشمن آرتاوازد دوم ارمنستان و پسرش آرتاشس دوم بود. او هم عصر با کلئوپاترا هفتم ملکه یونانی بطلمیوسی و مارک آنتونی تریومویر رومی بود.
ارکیده درازگوش لیمویی
ارکیده درازگوش لیمویی نام یک گونه از سرده ارکیده‌های درازگوش است.
مدارگرد اقلیمی مریخ
مدارگرد اقلیمی مریخ (Mars Climate Orbiter) یک کاوشگر فضایی رباتیک به وزن ۶۳۸ کیلوگرم بود که توسط ناسا در ۱۱ دسامبر ۱۹۹۸ برای مطالعه اقلیم و جو مریخ و تغییرات سطحی این سیاره و به عنوان بخشی از برنامه نقشه‌بردار ۹۸ مریخ جهت رله ارتباطی قطب نشین مریخ به فضا پرتاب شد. با این حال در ۲۳ سپتامبر ۱۹۹۹ ارتباط فضاپیما پس از ورود به درج مداری به این دلیل که خروجی نرم‌افزار کامپیوتری ایستگاه زمینی بر پایه واحدهای اندازه‌گیری آمریکایی بود و از یکای پوند-نیرو به جای نیوتون-ثانیه در دستگاه بین‌المللی یکاها که در قرارداد میان ناسا و شرکت لاکهید مارتین اسپیس سیستمز تعیین شده بود، استفاده می‌کرد. به دلیل این اشتباه، فضاپیما در مسیر خود به سطح مریخ بسیار نزدیک شده یا در اتمسفر آن از بین رفته یا پس از خروج از اتمسفر وارد فضای خورشیدمرکزی می‌شد.
طلایی نارنجی
طلایی نارنجی یا طلای برداشت‌شده، سایه‌ای از رنگ نارنجی و زرد است. در طول دههٔ ۱۹۷۰ میلادی، همراه با قهوه‌ای، نارنجی سوخته و سبز آووکادو، در آشپزخانه و سایر لوازم مردم‌پسند بود.
باغ امیربکنده
جمعیت
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال 1390، جمعیت آن 785 نفر (196خانوار) بوده‌است.
وزن صدا
وزن صدا به سبکی یا سنگینی صدا اشاره می‌کند. کیفیت صدا یکی از عوامل تعیین‌کننده در طبقه‌بندی صدا در موسیقی کلاسیک است. صداهای سبکتر اغلب با اصلاح lyric لیریک معرفی می‌شوند و اغلب روشنتر و چابکتر هستند. صداهای سنگینتر، با ترم dramatic دراماتیک معرفی می‌شوند و عموماً قوی، غنی و تیره ترند. انواع دیگر صدا مانند spinto اسپینتو، وزن متوسطی دارند.
وزن صدایی کاملاً روی چابکی صدا تأثیر می‌گذارد. صداهای سنگینتر، مشکلات بیشتری در هنگام مانور دادن روی پاساژهای سلیس coloratura کلراتور، نسبت به صداهای سبکتر دارند. این در حالیست که وزن و قدرت آنها بیشتر است. همچنین نقشهای دراماتیک بیشتر به همراه ارکسترهای بزرگتر نوشته می‌شوند چون صداهای دراماتیک به راحتی رو آنسامبلهای بزرگ توانایی صدا دهی و مانور دارند.
جک کانگورو
جک کانگورو نام فیلمی محصول سال ۲۰۰۳ از برادران وارنر به تهیه‌کنندگی جری بروکهایمر است. در این فیلم جری او کانل، آنتونی آندرسون، کریستوفر واکن، استلا وارن و آدام گارسیا بازی کرده‌اند.
داستان
دو دوست اهل بروکلین مجبور می‌شوند محموله پول مافیا را به استرالیا برسانند.اما هنگام عکاسی از یک کانگرو یکی از آن‌ها ژاکتی قرمز روی آن می گذارد.وقتی کانگرو پا به فرار می گذارد آن‌ها متوجه می‌شوند پول مافیا در آن ژاکت بوده و...
فروشگاه مک اپ
فروشگاه مک اپ سکوی توزیعی رقمی برای برنامه‌های کاربردی برای سیستم‌عامل مک‌اواس‌اکس است. این برنامه توسط شرکت اپل توسعه داده می‌شود. این سکو در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۰ در رخداد بازگشت به مک معرفی شد. اپل کار پذیرش نرم‌افزار برای این فروشگاه رقمی را از ۳ نوامبر ۲۰۱۰ و پیش از آغاز به کار رسمی× شروع کرد.
از ششم ژانویه ۲۰۱۰ (۱۶ دی‌ماه ۱۳۸۸) اپل، این فروشگاه را به عنوان بخشی از روزآمدی ۱۰٫۶٫۶ برای سیستم‌عامل مک‌اوس‌اکس برای کابران فعلی اسنو لئوپارد ارائه نمود در ۲۴ ساعت اولیه گشایش این فروشگاه، اپل از آمار بیش از یک میلیون دانلود برنامه از این فروشگاه خبر داد
آخرین بزوزرسانی فروشگاه در ۴ ژوئن ۲۰۱۸ کنفرانس جهانی توسعه‌دهندگان اپل بوده‌است و همان نسخه روی مک او اس ۱۰٫۱۴ و ۱۰٫۱۵ و ۱۱٫۰ بوده‌است
مدیریت
همانند فروشگاه اپ، فروشگاه مک اپ نیز توسط اپل مدیریت می‌شود. برنامه‌های ابتدا توسط اپل، و پیش از ارائه در فروشگاه، بررسی شده و باید تاییده‌ای را دریافت نمایند. نرم‌افزارهایی که قابل بارگذاری در این فروشگاه نیستند که دارای یکی یا چند مشکل زیر باشند:
کاربرد برای اپل
از زمان گشایش این فروشگاه، اپل از آن به عنوان پایگاه اصلی برای توزیع برنامه‌های ساخت خودش استفاده می‌نماید. این موقعیت از زمان عرضه سیستم‌عامل شیر افزایش چشمگیری داشته، به صورتی که خود این سیستم‌عامل نیز در این فروشگاه برای اولین بار عرضه شد و از فروش آن به صورت دی‌وی‌دی خودداری شد. فروش به روش دی‌وی‌دی یک روش مرسوم و قدیمی از روس شرکت اپل بود که از زمان گشایش این فروشگاه کنار گذاشته شده و دیگر به کار گرفته نخواهد شد.
این روش محدودیت‌هایی را بر عرضه این سیستم عامل برای افرادی که هم‌اکنون نگارش مک اواس اکس ۱۰٫۶٫۶ به بالا را داشتند ایجاد نمود. اگرچه اپا به افرادی که از فروشگاه‌های شهری این شرکت درخواست این سیستم‌عامل را بنمایند، یک فلش یواس‌بی محتوی سیستم‌عامل را می‌فروخت.
عرضهٔ اینترنتی، باعث تغییراتی در سایت اصلی این شرکت نیز شد و بخش‌های گالری دانلود را حذف و به این فروشگاه منتقل نمود. اگرچه بخش دانلود پشتیبانی نیز همچنان آنلاین باقی‌ماند و روزآمدهای امنیتی این شرکت را ارائه می‌نماید که قدمت برخی این روزآمدی‌ها برای نرم‌افزارهایی است که از سال ۱۹۹۸ به بعد است.
برنامه‌های جعلی
زمان زیادی از عرضه بازی لاگورا از سوی شرکت ولفیر گیمز در فروشگاه مک اپ با قیمت ۹٫۹۹ دلار، نگذشته بود که نسخهٔ جعلی این بازی به صورت نرم‌افزاری در این فروشگاه به قیمت ۰٫۹۹ دلار فروخته می‌شد. توسعه‌گران این بازی در تاریخ ۳۱ ژانویه ۱۰ فوریه ۲۰۱۱ با شرکت اپل تماس گرفته و این شرکت را از این کار آگاه ساختند. در نهایت این نسخه از بازی ار فروشگاه مک اپل حذف شد.
نقدها
فروشگاه مک اپ با بیش از ۱۰۰۰ برنامه در ۶ ژانویه ۲۰۱۱ آغاز به کار کرد. بخشی از این برنامه‌ها، محصولات اپل شامل آی‌ورک ۰۹، آی‌لایف ۱۱، اپرتور و برنامه‌هایی که مخصوص سیستم‌عامل آی‌اواس بود و برای این سیستم باز-نشر داده‌شده بود، می‌شد. از میان برنامه‌هایی که مخصوص آی‌اواس بود می‌توان به انگری بردز، کنترل پرواز، تویتر بود. بیشتر برنامه‌هایی به دسته بازی و سرگرمی مربوط می‌شدند، که ۲ برابر بزرگترین دسته بعدی، یعنی برنامه‌های کاربردی بود. قیمت رایج برای این برنامه‌ها بین ۲۰ تا ۵۰ دلار است. انگری بردز که محبوب‌ترین برنامه آی‌اواس در فروشگاه آی‌اواس بود، در فروشگاه مک اپ نیز به برترین برنامه پولی تبدیل شد.
زبان آینو (ژاپن)
زبان آینو (به آینو: アイヌ イタク، به ژاپنی: アイヌ語)، یا به عبارت دقیق‌تر آینو هوکایدو زبانی است که توسط مردم آینو در شمال ژاپن تکلم می‌شود. به دلیل سیاست‌های استعماری دولت ژاپن، تعداد گویشوران زبان آینو در سده بیستم کاهش چشمگیری یافت و امروزه تعداد کمی از افراد می‌توانند به این زبان به صورت روان صحبت کنند. طبق گزارش یونسکو در سال ۲۰۱۱ فقط ۱۵ گویشور روان آینو باقی مانده بود که همگی پیر بودند.
تا سده بیستم زبان‌های آینو علاوه بر ژاپن فعلی، در نیمه جنوبی جزیره ساخالین و توسط جمعیت کوچکی در جزایر کوریل رایج بودند. امروزه فقط آینو هوکایدو در سه گویش اصلی باقی مانده‌است. واپسین گویشور آینو ساخالین در سال ۱۹۹۴ مرد. آینو هوکایدو یک زبان درخطر به‌شمار می‌رود و تلاش‌هایی برای احیای آن صورت گرفته‌است.
به‌رسمیت‌شناسی
دولت ژاپن در ژوئن ۲۰۰۸ تصمیم گرفت بومی بودن آینو را به رسمیت بشناسد. از سال ۲۰۱۷، دولت ژاپن در حال ایجاد تسهیلاتی است که فرهنگ و زبان آینو را حفظ کند.
واج‌شناسی
هجاهای آینو به صورت همخوان-واکه-(همخوان) هستند. البته شماری خوشه همخوانی نیز در آن وجود دارد.
همخوان‌ها
یازده همخوان در آینو وجود دارد:
آنا سوفیا برگلوند
آنا سوفیا برگلوند (Anna Sophia Berglund؛ زادهٔ April 5, 1986) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است.
او در فیلم ایستگاه فضایی ۷۶ بازی کرده‌است.
وامالان لنتوپال
وامالان لنتوپال (Vammalan Lentopallo) یک تیم والیبال در جنوب غربی فنلاند در سال ۱۹۷۸ تأسیس شده است، این تیم در منطقه پیرکانما مستقر است و در لیگ والپا حضور دارد.
مریوان
مَریوان مرکز شهرستان مریوان یکی از شهرستان‌های مرزی با عراق به شمار می‌رود که در ۱۲۵ کیلومتری غرب شهرستان سنندج، مرکز استان کردستان قرار دارد.
جمعیت
برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ خورشیدی:
جمعیت کل شهرستان به ۱۹۵٬۲۶۳ نفر، جمعیت نقاط شهری ۱۳۶٬۶۵۴ نفر و جمعیت نقاط روستایی ۳۳٬۰۷۴ نفر است. مریوان سومین شهرستان پرجمعیت استان کردستان (بعد از سنندج و سقز) به‌شمار می‌رود. از جمعیت ۱۸۲٬۲۶۳ نفری کل شهرستان مریوان ۹۲٬۹۵۶ تن مردان و ۹۰٬۳۰۷ تن زنان هستند.
در شهر مریوان، کردی و فارسی به ترتیب زبان گفتاری و زبان نوشتاری به شمار می‌آیند.
اما بنابر براوردهای انجام شده در سال ۱۴۰۰ جمعیت شهرستان مریوان بدین صورت میباشد:
جمعیت کل شهرستان به ۲۰۴٬۴۰۰ نفر، جمعیت نقاط شهری ۱۶۲۵۰۰ نفر و جمعیت نقاط روستایی ۴۱٬۹۰۰ نفر است. مریوان سومین شهرستان پرجمعیت استان کردستان (بعد از سنندج و سقز) به‌شمار می‌رود. از جمعیت ۲۰۴٬۴۰۰ نفری کل شهرستان مریوان ۱۰۴٬۴۰۰ تن مردان و ۱۰۰٬۱۰۰ تن زنان هستند.
پیشینه
شهر امروزی مریوان کمابیش یک سده پیشینهٔ تاریخی دارد. این شهر مرزی در همسایگی دولت عثمانی قرار داشت و به دستور ناصرالدین شاه قاجار در سال ۱۲۸۱ خورشیدی در ۲ هزار قدمی دریاچهٔ زریبار از نو قلعهٔ نظامی بسیار مستحکمی ساخته شد. یک سال بعد، به فرمان فرهاد میرزا معتمدالدوله عموی ناصرالدین شاه بر پهنه آن افزوده شد که جریان بنای آن در کتیبه‌ای که به دیوار مسجد دارالاحسان (مسجد جامع سنندج) نصب کرده، شرح داده‌است. درون شهر به دستور حاج معتمدالدوله یک باب کاریز، حمام و آب‌انبار احداث شد. بعد از حاج فرهاد معتمدالدوله، حاج محمدعلی خان ظفرالملک قلعه را گسترش بخشید و در داخل آبادی شاه‌آباد چندین باب منزل، یک کاروان‌سرا و کاریزی دیگر احداث کرد. سپس‌ترها، همگی این تأسیسات در اثر شورش و هرج و مرج عشایر کرد منطقه، ویران شد. در آغاز حکومت پهلوی، حاکم وقت در روستای موسک دژی بنا نهاد که به دژ شاهپور بدل گشت و امروزه از آن به عنوان پادگان بهره می‌برند و فاصلهٔ چندانی هم با شهر ندارد. در سال ۱۳۳۶ با بنیادگذاری شهرداری، دژ شاهپور رسماً به مریوان تغییر نام داد.
جغرافیا
مریوان با کوه و دشت‌های سرسبزی که پیرامونش را گرفته‌اند، مانند انگشتری است که دریاچهٔ زریبار - به عنوان بزرگ‌ترین چشمه آب شیرین دنیا که به سبب رشد بیش‌از حد نی‌زارها در حال نابودی است، بازهم نقش نگین فیروزه‌اش را بازی می‌کند. گنبد آبی پیر شالیار در اورامان هم چنین است و از دور چشم‌ها را می‌رباید. سفری به مریوان و اورامانات انسان را غرق رنگ‌ها می‌کند. مریوان به دلیل شرایط طبیعی و آب‌وهوایی، فرهنگ مردم و موقعیت جغرافیایی، از مناطق پسندیدهٔ گردشگران است. رودخانه‌های فرعی و اصلی پرشماری در این منطقه هست که در جذابیت و شکل‌گیری طبیعت منطقه نقش مهمی دارند. رودخانه‌های فرعی شهرستان مریوان سرآخر با پیوستن به همدیگر رودخانهٔ سیروان را تشکیل می‌دهند.
تاریخ
در بررسی متن‌های تاریخی می‌توان دریافت که شهرستان مریوان یکی از مناطق مهم کردها به‌شمار می‌رفته که همیشه گریبان‌گیر فراز و نشیب و ویرانی و آوارگی مردم بوده‌است. این مرارت‌ها یا برآمده از درگیری‌های گوناگون بابان و خان‌نشینان محلی و مردم بوده‌است یا برخاسته از مسائل سیاسی و اجتماعی، تاخت و تازها و لشکرکشی‌های پرشمار پادشاهی‌ها و حکومت‌ها.
محوطه‌های باستانی و تاریخی حومهٔ شهرستان مریوان مانند تپه‌های ساوجی، کولان، مِرّگ، بیساران و دو تپه شرقی و غربی حاکی از استقرار انسان‌ها از دوران نوسنگی و ادامهٔ آن در عصر پس از هزارهٔ چهارم پیش از میلاد است و نشانهٔ دیرینگی زیست انسان در این منطقه‌اند و به عنوان سنگ‌بنای شهرنشینی در این منطقه به‌شمارند. شهرستان مریوان از آن جا که بر سر راه تیسفون به تخت سلیمان (آتشکدهٔ آذرگشنسب) قرار داشته، در عهد اشکانیان و ساسانیان مورد توجه بوده‌است. در رسالهٔ پهلوی شهرهای ایران تصریح شده‌است که بهرام گور در کنار دریاچهٔ بهرام آوند یا زریبار شهری ساخت و در منابع آشوری آمده‌است که سارگون اول پادشاه آشور پس از چیرگی بر این منطقه، در حدود ۱۸۰۰ سال پیش از میلاد به جای شهر قدیمی هار هار در جنوب دریاچهٔ زریبار، شهری به نام دورآشور یا کارشاروکین را می‌سازد. در منابع اسلامی از مریوان به عنوان دژان - دزان نام برده‌اند. در گذشته هنگام صدور قباله‌ها و یادکرد زادروز در موقع صدور شناسنامه از کلمه‌های دژ شاهپور، مهروان و قلعهٔ شاه‌آباد یاد می‌کند و آن را یکی از پایتخت‌های کردستان می‌نامد.
دشت مریوان و کوه‌های سربه‌فلک‌کشیده‌اش چه در دوران آشوری‌ها و ساتراپ نشینی مادها، چه در دوران حکومت بابان و اردلان‌ها، چه در زمان حاکم‌گری عشایر قبیله‌ای و چه در عصر خاورزمین همیشه جایگاه پروراندن قهرمانان و جنگاوران شجاع و دلیر محلی بوده‌است. لشکر کشی مقدونیها و حملهٔ اعراب، جنگ‌های بین ایران و عثمانی، درگیر شدن حکومت بابان و اردلان‌ها، هجوم و شورش حمله قبایل عشیره‌ای و در این اواخر هم جنگ تحمیلی ایران و عراق در رشته کوه‌های این منطقه، بسیاری از اوقات این منطقه را تحت تأثیر رویدادها و روندها در زمان خود کرده‌است.
وجود دژهای گوناگون و استوار نشان‌گر این موضوع است که شهرستان مریوان یکی از مناطق مهم ادوار کردنشینی بوده‌است، یکی از این قلعه‌ها که سپس‌ترها به قلعهٔ مریوان آوازه یافت، قلعهٔ هلوخان است که بر اساس اطلاعات تاریخی در سده ۸ (هـ. ش) در زمان حکمرانی اردلان‌ها در دوران صفوی بر روی کوهی با نام کوه امام به بلندای ۱۶۰۰ متر که مشرف و مسلط به دشت و شهر فعلی مریوان در جنوب شرقی شهر است بنیاد نهاده شد و به مدت ۳ قرن مقر اصلی حکومت‌های محلی بابان و اردلان‌ها بوده‌است و بازگوگر بخشی از تاریخ و معماری دوران صفویه است. قلعهٔ مریوان یکی از آثار دیرین این سرزمین کهن است که بسیاری از آثار تاریخی – فرهنگی و هنری مردم این مرز و بوم در آن ثبت شده‌است و در بسیاری از کتاب‌های تاریخی محلی به آن اشاره شده‌است.
بعدها در کنار قلعهٔ مریوانبر روی کوه امام که مرکز حکومتی خاندان‌های حکومتی کردستان بوده‌است، به دستورامیر حمزه بابان مسجدی با آجرهای قرمز رنگ ساختند که در زبان کردی به مزگه‌وته سوره (مسجد سرخ) مشهور است. نام کوه امام از نام شیخ احمد ابن الا نبار النعیمی گرفته شده‌است که در قرن ۸ (هـ. ش) از طرف امیر حمزه بابان به پیشوا و امام جمعه و جماعت مسجد سرخ منسوب شده‌است.
سیدعبدالصمد تواری در کتاب نورالنوار خود دربارهٔ قلعهٔ امام می‌گوید:
«امیر حمزه بابان در آن زمان شورشی را به پا کرد و توانست شهرهای دیار بکر عراق و حلب سوریه را تصرف کند و به همین خاطر سران ترک و عرب با هم یکی شده و با سپاهی بزرگ و نیرومند روانه به سوی میدان جنگ با امیر حمزه شدند که نتیجه‌ای را از این جنگ نگرفتند و مغلوب امیر حمزه شدند، تا این که پس از مدتی با مکر و نیرنگ توانستند حمدون بیگ سرلشکر امیر حمزه را با قدری پول بفریبند که این امر موجب شد خود و سپاهش را از دست بدهد. امیر حمزه که تنها می‌ماند به‌ناچار همراه با اندکی از فرماندهان خود از معرکه فرار کند و در منطقهٔ مریوان بر روی کوه سه قلعه که اکنون به آن کوه امام می‌گویند مستقر شود. امیر حمزه پس از مستقر شدن در این کوه، سپاه و لشکری بزرگ و نیرومند را دوباره بازسازی می‌کند، همین‌طور بر روی این کوه و قله‌هایش چندین قلعه را بنا می‌کند و شورا و دژی محکم و مستحکم را تشکیل می‌دهد. در میان قلعه‌ها مسجدی را بنا می‌کند و شیخ احمد ابن الا نبار النعیمی را به عنوان پیشوا و امام جمعه و جماعت آن منسوب می‌کند و هم چنین دانشمند بزرگ و بلندپایه سید ابراهیم ملقب به کا بله را به استاد و مدرس آئین‌های بومی محلی مسجد منسوب می‌کند که کا بله در سال ۷۸۰ (هـ. ش) چشم از جهان فرو می‌بندد. امیر حمزه پس از ۲ سال با لشکری جدید و نیرومند دوباره لشکر کشی‌های خود را از سر می‌گیرد و تا منطقهٔ باغ و بگ را زیر سلطه خویش درمی‌آورد، اما در آن‌جا به دست افراد خائن که در اطراف او هستند جامی را که به سم آلوده کرده بودند از میان می‌رود.»
ماموستا ملا عبدالکریم مدرس در برگ ۴۹۶ کتاب بنه مالهٔ زانیاران خود دربارهٔ امیر حمزه بابان و اقوامش می‌گوید:
"حکومت این بابان قبل از حکومت و فرمان روایی بابان قلعهٔ چهارم در قرن ۶ (هـ. ش) به بعد نامشان در تاریخ ثبت شده‌است. در حکومت این بابان می‌توان اشاره به فرمان روایی بابانی چون امیر عبدالکریم بابان، امیر احمد خان، امیر عبدالله و امیر حمزه بابان بر این منطقه کرد. قلعهٔ مریوان برای باری دیگر در دوران سرخاب بیگ اردلان پسر مأمون بیگ یکم بازسازی و مرمت شد و دوباره به مرکز حکومت و خلافت تبدیل شد. "
آیت الله مردوخ در کتاب تاریخ کرد و کردستان خود دربارهٔ سرخاب بیگ اردلان می‌گوید:
"سرخاب بیگ اردلان در سال ۹۰۲ (هـ. ش) « «معاصر با شاه اسماعیل یکم»» مناطق تحت نفوذ مأمون بیگ دوم که برادر زادهٔ خویش بوده‌است را تصرف کرد و در منطقهٔ مریوان بر سر کوهی بلند قلعه‌ای مستحکم و قوی‌ای را برای مواقع ضروری و لزوم بنا می‌کند که هم اکنون آثاری از این قلعه تاکنون در این کوه پابرجاست. "
همچنین ماموستا امین زک بیگ در کتاب تاریخ کرد و کردستان خود اشاره به رخدادهایی می‌کند که در پیوند با سرخاب بیگ و قلعه‌اش استند:
"اوکاس میرزا (القاس میرزا) بردار شاه تهماسب صفوی که برای مدتی از ترس حکومت شاه ایران در حال فرار بود، در سال ۹۰۵ (هـ. ش) از ترس گرفتار شدن به دست سپاه ایران به قلعهٔ مریوان روی آورد که سرخاب بیگ والی و حاکم وقت مریوان به او پناه داد. مدتی بعد لشکر قزلباش قلعهٔ مریوان را دور تا دور محاصره می‌کند و سرخاب بیگ پس از گفتگویی دراز با فرماندهان قزل‌باش از آنان اطمینان حاصل کرد که جانش در امان باشد، سپس سرخاب بیگ؛ اوکاس میرزا را به دست لشکر قزل باش می‌سپارد و مردم و منطقه اش را از جنگ با قزل‌باشان نجات می‌دهد. "
میرزا شکرالله سنندجی کاتب و مورخ خاندان اردلانها در کتاب حدیقهٔ ناصری خود می‌نویسد:
"سرخاب بیگ، دارای ۱۱ فرزند پسر بوده‌است که در طول والی گری خود در دروان حکومت، پسر سوم خود یعنی علی بیگ اردلان که به سلطان علی اردلان مشهور شده بود را به عنوان جانشین خود انتخاب کرد و به دلیل زیرکی و باهوشی سلطان علی که واقعاً مردی شجاع و دلیر هم بود، پدرش سرخاب بیگ او را به عنوان بزرگ قبیله و باب آیندهٔاردلان‌ها معرفی نمود. "
مورخ دیگر کرد با نام ملا اسماعیل پسر ملا حسین که کتابی با نام تاریخ اردلان‌ها دارد در مورد سلطان علی می‌نویسد:
ماموستا امین زک بیگ کتاب تاریخ کرد و کردستان خود دربارهٔ سلطان علی می‌نویسد:
"سلطان علی دو پسر شیر خوار با نام‌های تیمور خان و هلو خان از خود بر جای گذاشت. "
"بعد از مرگ سلطان علی، آخرین پسر سرخاب بیگ اردلان با نام بساط بیگ که بردار یازدهم سلطان علی نیز به‌شمار می‌رود، حکومت و فرمان روایی اردلان‌ها را به دست می‌گیرد که این فرمان روایی به مدت ۱۰ سال می‌انجامد. تیمور خان و هلو خان زمانی که بزرگ می‌شوند به عضویت سپاه عمویشان بساط بیگ در می‌آیند و او را در شورش‌ها و نبردهایش همراهی می‌کنند تا این که پس از چند سال حکومت را از دست بساط بیگ می‌گیرند و تیمور خان حاکم اردلان‌ها می‌شود. تیمور خان با سپاهی قدرتمند و بزرگ شورش‌هایی را به سمت کرمانشاه، سنقر، دینور و زرین کمر شروع می‌کند که بنابه روایاتی منطقهٔ گروس را نیز تصرف کرده‌است، اما تیمور خان در حالی که شورشی برای گرفتن آخرین برج قلعهٔ زرین کمر را انجام می‌داده‌است، گلوله‌ای سنگی به او اثابت می‌کند و کشته می‌شود. هلو خان هم پس از فتح قلعه؛ جسد برادرش را به قلعهٔ مریوان می‌آورد و او را در میان قبرستان این قلعه به خاک می‌سپارد و پس از مدتی فرمان روایی حکومت را عهده‌دار می‌شود. "
ملا اسماعیل پسر ملا حسین در کتاب تاریخ اردلان‌ها ی خود در مورد هلو خان اردلان می‌نویسد:
"هلو خان اردلان -معاصر با شاه عباس یکم- مردی کاردان، باهوش، شجاع و دلیر بوده‌است که حکومت و میهن خویش را چه بسا بسیار آباد کرده‌است و در تمام کتاب‌های تاریخی محلی از رشادت‌های این خان اردلانی سخن‌های بسیاری گفته شده‌است. هلو خان به غیر از مرمت و بازسازی قلعهٔ مریوان؛ سه قلعهٔ دیگر را با نام‌های قلعهٔ حسن آباد، قلعهٔ پالنگان و قلعهٔ ظَلَم را نیز مرمت و بازسازی کرده‌است. هلو خان گنجینه‌ای بسیار از طلا و جواهرات داشت و در عین حال نیز بسیار بخشنده، مهربان و رئوف بود و آرامش و صلح و صفا را بر منطقهٔ تحت سلطه خویش تحمیل کرده بود. شجاع و دلیر بود؛ هرگز به غیر از خداوند از کسی نمی‌ترسید، نه از حکومت شاه ایران‌هراسی داشت و نه به دولت‌های ترک و عرب حمله و یورش می‌کرد و در عین حال دولت‌های ترک و عرب از او هراس داشتند. حسین خان سلیوزری یا حسین خان دوم والی لرستان که از سال ۹۸۹ هجری خورشیدی به دستور شاه عباس اول به حوزهٔ متصرفات هلوخان اردلان لشکر کشید و در چند نوبت شکست خورد، موجب شد تا این که شاه عباس خود به جهت شکست هلوخان به اسفند آباد یا علیشکر راهی شود، و در روستای سیهم قروه اتراق کند. شاه عباس در مصاف با هلوخان اردلان از مشاورهٔ علی بیگ یا آلی بالی بیگ زنگنه که از کردهای نزدیک شاه بود؛ بهره مند شد، علی بیگ شاه عباس را به عدم درگیری و از در دوستی وارد شدن با والی اردلان تشویق نمود. بدین ترتیب شاه عباس صفوی به اندازه‌ای به هلو خان نزدیک شد که پیشنهاد داد پسرش خان احمد خان را به اصفهان، پایتخت ایران بفرستد که با موافقت هلو خان انجام شد. بعد از مدتی که خان احمد خان در اصفهان اقامت داشت، شاه عباس صفوی خواهر خود با نام کلاه زر خاتون را به همسری او درآورد و خان احمد خان همه کارهٔ شاه شد. پس از مدتی شاه عباس؛ خان احمد خان را تحت فشار گذاشت که به کردستان حمله کند و والی‌گری کردستان که تحت نظر پدرش هلو خان بود را از چنگ او درآورد و پدرش را دستگیر و خودش والی کردستان شود که پس از مدتی خان احمد خان هم این پیشنهاد را پذیرفت. بالاخره خان احمد خان در سال ۹۷۹ (هـ. ش) با لشکری بزرگ که از حکومت به او داده شده بود به سوی حکومت اردلان‌ها پیش رفت، ابتدا توانست مناطق بسیاری که تحت نفوذ پدرش بودند را تصرف کند و سپس به قلعهٔ حسن آباد که هلو خان چند سالی بود در آن جا اقامت داشتند و مرکز حکومتش بود حمله کند، اما خان احمد خان هر چه تلاش کرد نتوانست قلعه را تصرف کند تا این که همسر هلو خان یعنی مادر خان احمد خان همراه با ملا یعقوب دوست و یار و یاور نزدیک هلو خان به او خیانت کردند و مخفیانه دروازه‌های قلعه را گشودند و سپس خان احمد خان همراه با لشکرش به داخل قلعه یورش برد و توانستند هلو خان را دستگیر کنند، سپس خان احمد خان پدرش را دست بسته روانی اصفهان کرد که پس از چندنی زندانی شدن در اصفهان کشته شد. بعد از حوادث‌های انجام شده؛ خان احمد خان حکومت اردلان‌ها و منطقهٔ شهر زور (به کردی: شاره‌زوور) را به دست گرفت. سرانجام آن که شاه عباس صفوی بدون جنگ موفق به انقیاد والی شد و بر همین اساس شاه صفوی به پاداش خدمت علی بیگ زنگنه بیش از ۱۵ روستا از شمار املاک خاصه شاهی کرمانشاهان را به جهت اسکان، عمران و کشت و زرع مردم کرد مهاجر زنگنه (از موصل و سلیمانیه و … به داخل فلات ایران حسب سال‌های ۹۸۲ تا ۹۹۰ هجری خورشیدی) به تیول آن‌ها درآورد. بخش اعظم آن روستاها درعداد املاک موقوفهٔ دولتی چهار دانگ شهر کرمانشاه به حساب می‌آیند. "
آرامش و صلح و صفا در این منطقه که توسط بابان محلی کرد منطقه را فرا گرفته بود سبب شد که مردمی بسیار در اطراف این قلعه مستقر شوند و برای همیشه اطراف این کوه و قلعه‌هایش جایگاهی برای زیستن و زندگی کردن مردم شد. این قلعه تا سال ۱۰۲۳ (هـ. ش) آباد بوده‌است که از آن زمان به بعد توسط سلیمان خان پسر میر علم الدین والی اردلان « «بنیانگذار شهر سنندج در ۱۰۱۵ هجری خورشیدی»»؛ که از نزدیکان شاه صفوی بود همراه با دیگر قلعه روستاهای حسن‌آباد، پالنگان و ظَلَم به کلی ویران و تخریب شدند و مردم این قلعه‌ها را نیز مجبور به کوچ کردند.
میرزا شکرالله سنندجی در کتاب حدیقه ناصری خود می‌نویسد:
"در سال ۱۲۸۱ (هـ. ش) در زمان حکومت قاجاریه به امر ناصرالدین شاه در ۲ هزار قدمی دریاچهٔ زریبار از نو قلعهٔ نظامی بسیار مستحکمی ساخته شد. یک سال بعد به امر فرهاد میرزا معتمدالدوله عموی ناصرالدین شاه بر وسعت آن افزوده شد.
این قلعهٔ نظامی به نام قلعهٔ شاه آباد موسوم گردید. در کنار قلعهٔ نظامی و به دستور فرهاد میرزا قصبه‌ای احداث گردید و چند خانوار از طوایف و سادات به آن جا کوچ کردند که برای آسایش و بهداشت مردم و نظامیان مستقر در قلعه؛ دستور داد یک باب حمام و یک باب مسجد در کنار همدیگر بنا نمایند. برای تأمین آب آشامیدنی مردم، حمام و مسجد و قلعهٔ نظامی از دره‌ای که در شمال شهر فعلی مریوان و قریهٔ دارسیران «یکی از روستاهای قدیمی مریوان که از دوران زندیه آباد بوده و هم‌اکنون یکی از محلات شهر مریوان می‌باشد» و در دامنهٔ کوه فیلقوس قرار دارد چند رشته قنات ایجاد کردند. درهٔ نام‌برده از همان تاریخ تاکنون به درهٔ فرهاد مشهور است. "
تا پیش از احداث قلعهٔ شاه آباد، به استثنای قریهٔ دارسیران تقریباً محل فعلی شهر مریوان خالی از باشندگان و پوشیده از درختان جنگلی بوده‌است. با روی کار آمدن سلسلهٔ پهلوی نام قلعهٔ شاه آباد به دژ شاهپور مبدل گشت. این منطقه همواره از اهمیت استراتژیک ویژه برخوردار بوده‌است. هم جواری با کشور عراق، ترددها، تحرکات نیروهای نظامی دو کشور، حاصل‌خیزی، فراوانی آب و فراورده‌های کشاورزی و نیز وجود دریاچهٔ آب شیرین باعث توجه حکمرانان و سلطانان شده‌است. در سال ۱۳۳۴ خورشیدی برای نخستین بار در شهر مریوان با اعتبارات دولتی دبستان و دبیرستان احداث گردید. ۲ سال بعد، در سال ۱۳۳۶ خورشیدی با تأسیس شهرداری، نام دژ شاهپور به مریوان بدل گشت و در سال ۱۳۳۸ خورشیدی نیز ۲ حلقه چاه آب حفر و سال بعد موتورهای پمپاژ آب نصب شد و در سال ۱۳۴۰ خورشیدی نخستین موتور برق در مریوان به کار افتاد. مریوان در دههٔ ۱۳۳۰ خورشیدی دهی کوچک با ۴ خیابان خاکی و شماری مغازه بود. تنها جادهٔ مواصلاتی جاده قدیمی و خاکی گاران بود که تقریباً با توسعه این جاده و امکان آمدوشد خودروهای مسافرکشی و باری و خروج و ورود کالا بود که مریوان مورد توجه قرار گرفت. پس از انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ خورشیدی و تا تیر ماه سال ۱۳۵۸ خورشیدی مریوان تحت حاکمیت نیروهای حزب دمکرات کردستان ایران و حزب کومله بود.
با انقلاب اسلامی ایران در بهمن ماه سال ۱۳۵۷ خورشیدی، مریوان و روستاهای اطراف آن علاوه بر متأثر شدن از پیامدهای این انقلاب، با توجه به برخی مشخصه‌های سیاسی و اجتماعی منطقه که ریشه‌های آن به پیش از انقلاب بازمی‌گشت وارد یکی از پرتلاطم‌ترین مقاطع تاریخی خود شدند. در روز ۲۳ تیرماه ۱۳۵۸ خورشیدی به دعوت اتحادیهٔ دهقانان مریوان و گروه‌های سیاسی مختلف عمدتاً چپ ها؛ تظاهراتی در مقابل رادیو تلویزیون مریوان به راه افتاد. معترضان در اطراف مدرسهٔ قرآن مفتی زاده، علیه پاسداران محلی و همکاری نیروهای حزب دمکرات کردستان عراق مسعود بارزانی که به قیادهٔ موقت معروف بوده و در ساختمان ساواک مریوان مستقر بودند شروع به شعار دادن می‌کنند.
در ۲۸ مرداد سال ۱۳۵۸ خورشیدی سید روح‌الله خمینی فرمان سرکوب شورش را صادر کرد. مردم برای اینکه درجنگ میان سپاه پاسداران و مخالفان آسیب نبینند به کوچ موقتی از شهرستان مریوان به روستاهای اطراف رفتند. فردای آن روز شهر تقریباً خالی از سکنه می‌شود. سرهنگ سپهری؛ فرماندهٔ لشکر سنندج در اظهاراتی از ترک شهر توسط ۷۵ درصد از مردم مریوان خبر می‌دهد. به گفته طرفداران دولت، برای جلوگیری از چپاول و غارت اموال مردم در داخل شهر توسط نیروهای کومله و دموکرات، واحدهای مسلحی در بلندی‌های مشرف بر شهر مریوان مستقر می‌شوند. خروج مردم از شهر در غروب روز شنبه ۳۰ تیر ماه آغاز شد و تا سپیده‌دم روز بعد به طول انجامید.
پس از بازپس‌گیری شهر به دست حکومت مرکزی، بسیاری از اعضا و طرفداران این دو حزب را دادگاه انقلاب اسلامی اعدام یا زندانی کرد. در دوران جنگ ایران و عراق، مریوان همواره بمباران هوایی و موشکی می‌شد و برخی از روستاهای اطراف نیز بمباران شیمیایی شدن؛ اما هیچ‌گاه نیروهای عراقی وارد این شهر نشدند.
نام گذاری
دربارهٔ ریشه نام گذاری مریوان گمان‌های زیر گفته شده‌است:
ماموستا قانع شاعر نامدار کرد دربارهٔ مریوان می‌گوید:
مریوان یا مهریان نام خود را از واژه مهریان در زمان ساسانها دریافت می‌کند - مهریان کسی بود که زمین‌های کشاورزی را از دربار شاهی اجاره می‌گرفت. عموماً خاندان سلطنتی یا مردان ازات و گه ورا (گبرا به آرامی) و در مقابل میزانی اجاره می‌داد. اجاره بها در متون پهلوی تحاک و احتمالاً در زبان آرامی گراگ نامیده می‌شد - میزان اجاره بها با واحد پول رایج که استیر بود پرداخت می‌شد هر استیر معادل ۴ درخام ساسانی بود - معمولاً بردگان چون پول نقد نداشته‌اند در مقابل شتیر (بز ۱ ساله) تحویل می‌دادند -احتمالاً هر دیهات یا داهات باید ۵۰ شتیر یا استیر تحویل می‌داد - مهریوان دستگرد خود را به چندین داهات یا دیهات تقسیم می‌کرد که در ان عموماً بردگان به کشاورزی مشغول می‌شدند و مال اجاره می‌دادند. مهریوان معمولاً در قلعهٔ با نظامی‌ها می‌زیست - اسم سنه دژ نیز باید در این کانتکس ساسانی و شیوه اجاره زمین تفسیر شود - سنه به سنه شیوه اجارهٔ بلند سال به سال بود که خود به خود تمدید می‌گشت - و هر ساله باید میزان مشخصی مالیات به دربار ساسانی پرداخت می‌کرد - در نظر داشته باشید اودانی با دیهات فرق دارد - اودانی شامل تمام وسایل تولید از جمله اب - جوگه اب - که عموماً این جوگه‌ها هه واس نامیده می‌شدند و اژیروان یا ژیژوان (مأمور اب) والبته بردگان می‌شد - اجاره گیرنده صاحب همه چیز می‌شد. تعداد ژیژوان‌ها در مناطق مریوان از انگشتان دست بیشتر است
موقعیت جغرافیایی
مریوان در ۱۲۵ کیلومتری غرب سنندج قرار دارد. شهر مریوان دارای طول جغرافیایی شرقی حداکثر بین ۴۵ دقیقه و ۴۶ درجه و حداقل بین ۵۸ دقیقه و ۴۵ درجه و عرض شمالی حداکثر ۴۸ دقیقه و ۳۵ درجه و حداقل بین ۱۹ دقیقه و ۳۵ درجه نصف‌النهار گرینویچ قرار دارد که در ارتفاع ۱۳۲۰ متری از سطح دریای آزاد قرار دارد. مریوان از شمال به سقز، از شمال شرقی به دیواندره، از شرق به سنندج، از جنوب شرقی به سروآباد و از شمال غربی به دره شلیر و از غرب کشور هم به شهر پنجوین شهرستان سلیمانیه کشور عراق با ۱۰۰ کیلومتر مرز مشترک منتهی می‌شود.
راه‌های دسترسی
شهر مریوان از طریق محورهای متفاوت به شهرهای اطراف متصل می‌باشد: این جاده ۱۳۱ کیلومتر طول دار که از جنوب مریوان به غرب «سنندج» منتهی می‌شود، این جاده از اصلی‌ترین راه به مرکز استان و کشور عراق می‌باشد.اخیرا جاده جدید مریوان سنندج از محور گاران افتتاح شده که طول مسیر مریوان سنندج به ۹۵ کیلومتر کاهش یافته است.
این جاده ۱۴۰ کیلومتر طول دارد که از سمت شمال شرقی، مریوان را در مسیر «رودخانه گاران» به سمت جنوب «سقز» وصل می‌کند.
این جاده ۲۰۰ کیلومتر طول دارد که از سمت شمال شرقی، ابتدا وارد سقز شده بعد راهی بانه می‌شود. البته راه دیگری نیز از طریق مرز رسمی باشماق وجود دارد که حدود ۹۵ کیلومتر می‌باشد.
راه‌های ارتباطی مریوان به کامیاران از ۳ طریق ممکن می‌شود:
نزدیک‌ترین راه حدود ۱۳۵ کیلومتر طول دارد که از سمت جنوب مریوان تا روستای دگاگا از توابع شهرستان سروآباد می‌باشد که ۵۰ کیلومتر اول آن (تا روستای دگاگا) آسفالت شده و ۳۰ کیلومتر وسطی تا روستای تفین راه شوسه و باقی‌مانده را تا « کامیاران» راه آسفالت تشکیل می‌دهد.
محور ارتباطی دوم از طریق شهر سنندج می‌باشد که به ۲۰۷ کیلومتر می‌انجامد.
هم چنین محور ارتباطی سوم از طریق شهر پاوه می‌باشد که به ۲۱۴ کیلومتر می‌انجامد. این محور هم از ۳ طریق میسر می‌شود:
محور ارتباطی اول از جنوب مریوان به پاوه به ۱۲۴ کیلومتر می‌انجامد که از دو راهی منطقه «ژالانه» که از جاده پیچ‌های «کوه تته» وارد شهر نودشه شده و بعد محور را به جنوب شهر «پاوه» وصل می‌کند.
محور ارتباطی دوم ار جنوب مریوان-پاوه به ۱۵۰ کیلومتر می‌انجامد که از دو راهی منطقهٔ «ژالانه» از طریق مسیر هورامان میسر می‌شود؛ که تا ابتدای روستای سلین به طول ۷۰ کیلومتر آسفالت است و ادامهٔ آن تا دهستان «وراء کرمانشاه» به طول ۳۰ کیلومتر شوسه و بقیه تا «پاوه» آسفالت می‌باشد. مسیر تته در زمستان‌ها به علت بارش برف زیاد مسدود می‌باشد و محور ارتباطی از از دو راهی منطقهٔ «ژالانه» از طرف راه جادهٔ «هورامان» میسر می‌باشد.
محور ارتباطی سوم هم از طریق شهر سنندج می‌باشد که به ۲۵۰ کیلومتر می‌انجامد. این جاده ۳۷ کیلومتر طول دارد که از سمت جنوب به سروآباد منتهی می‌شود.
این جاده ۲۱ کیلومتر طول دارد که از سمت غرب به بازارچه مرزی باشماق منتهی می‌شود.
طارمی
طارمی می‌تواند به موارد زیر اشاره کند:
مریوان
ناهمواری
در منطقه مریوان صرف نظر از «دشت مریوان، دریاچه زریبار، دره‌های رود تازه مریوان، رودخانه قزلجه، دره اسراوا و دره رود شیان» بقیه نقاط را کوهستان‌های مرتفع با دره‌های تنگ و عمیق دربر گرفته‌است.
«رود شیان» از آبادی «سیاناو» به سمت جنوب شرقی تا محل برخورد به رودهای «مریوان و گاران» و از جنوب شرق به شمال شرق «دره رود زاب» با برخورد به رودخانه گاران در محل «دواب» دو منطقه با ناهمواری‌های مختلف از هم متمایز و جدا می‌کنند.
در شمال، ناهمواری‌های ملایم و کم ارتفاع با دره‌های باز و کم عمق در تمام جهات دیده می‌شوند. در این ناحیه تمام مناطق کوهستانی پوشیده از جنگل‌های تنگ است. وجود رودخانه‌های متعدد، دشت‌های نسبتاً وسیع، دریاچه زریوار از مشخصات جغرافیایی شمال مریوان است.
در جنوب شرقی و جنوب شمالی به استثنای «کوه کره میانه» در شمال «نگل» حداکثر ارتفاع نسبی از شمال دریاچه زریبار ۱۰۰۰ متر و در جنوب آن ۸۵۰ متر است. پست‌ترین نقطه شمال در محل برخورد رودخانه‌های «گاران رزاو» ۱۱۰۰ متر و بلندترین نقطه آن در «قله برده رشه» از کوه «پشت شهیدان» است که بلندی آن به ۲۴۹۱ متر می‌رسد.
در بخش جنوبی منطقه، کوهستان سنگی و مرتفع با دره‌های عمیق و تنگ مشخص‌کننده ناهمواری‌های این منطقه است. «رشته کوه شاهو» رشته کوه‌های شمالی آن به نام‌های «حه شه دول» و «کوهسالان» اصلی‌ترین ناهمواری‌های منطقه جنوبی را به وجود آورده‌اند. جهت این کوه‌ها از شمال غربی به جنوب شرقی است.
در این ناحیه اختلاف بین قله‌های بلند و عمق دره‌ها بسیار زیاد است، حداکثر ارتفاع مطلق، در کوه شاهو به ۱۹۸۵ متر و حداقل ارتفاع در محل برخورد و تلاقی رودهای «دواب» و «ژاورود» به کمتر از ۹۰۰ متر می‌رسد. در این بخش «رودخانه سیروان» از کنار کوه شاهو می‌گذرد که بند تنگ و عمیقی را به وجود آورده‌است.
ارتفاعات
در منطقه مریوان کلاً ۴ تیپ عمده و ۸ ناحیه اراضی تشخیص داده شده‌است که اراضی متقارن از نوع کوهستانی یا دشت می‌باشد. کوه‌های این منطقه غالباً دو نوع می‌باشند، اول کوه‌های مرتفع سنگی با انتهای تیز متشکل از سنگ‌های آهکی که بایر و فاقد پوشش خاک و گیاه می‌باشد و اول کوه‌های جنگلی نسبتاً مرتفع با برآمدگی سنگی متشکل از سنگ‌های آهکی که بیشتر ارتفاعات مریوان از شمال تا جنوب از این نوع می‌باشند.
مشهورترین کوه‌های مریوان عبارتند از:
این منطقه از برف‌گیرترین و سردسیرترین مناطق کردستان به حساب می‌آید و در تمام طول سال از برف پوشیده شده‌است.
دشت
نیمهٔ جنوبی دشت مریوان از مخروط افکنه‌ای بزرگ و کوچک تشکیل شده‌است که با توجه به حاصل خیزی آن، ۲۲۰۰ هکتار از زمین‌های این دشت تحت پوشش شبکه آبیاری و زه کشی قرار گرفته‌است. زه کش اصلی این طرح «چم زریبار» است که در میانهٔ دشت جریان دارد. محصولات عمدهٔ کشاورزی دشت مریوان عبارتند از: گندم، حبوبات، توتون و صیفی جات.
آب و هوا
منطقه مریوان شدیداً تحت تأثیر جریان‌های مدیترانه‌ای قرار دارد که به علت کوهستانی‌بودن و برخورد این جریان‌ها ریزش‌های جوی زیادی ایجاد می‌شود. جریان‌های آب و هوایی متأثر از اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه که عامل عمده ریزش‌های کشور است ضمن عبور از منطقه و برخورد با کوه‌های زاگرس بخشی از رطوبت خود را به صورت باران و برف از دست می‌دهد.
میزان بارندگی در مریوان سبب شده‌است که تمامی نقاط منطقه پوشیده از پوشش گیاهی غنی و متنوع باشد. رودها در مسیر پرپیچ و خم و در پیوند با سرزمین سر سبز و پوشش گیاهی مناظری دلپذیر و بدیع پدیدآورده است.
در شهرستان مریوان میزان متوسط ریزش‌های جوی ۵۰۰ تا ۹۰۰ میلی‌لیتر در سال گزارش شده‌است که این مقدار در طی سالیان اخیر به دلیل گرمایش جو زمین کمتر شده‌است. به‌طور کلی آب و هوای مریوان سرد و کوهستانی متمایل به معتدل سرد و حتی مدیترانه‌ای است. در طول ۳۵ سال گذشته (بعد از انقلاب) سردترین ماه سال دی ماه و گرم‌ترین ماه تیر ماه بوده‌است. ریزش برف و باران در این شهرستان، باعث گردیده که منطقه یکی از پرآب‌ترین مناطق غرب کشور باشد.
آب و هوای منطقه مریوان تحت تأثیر عوامل توده‌های هوا و جریان‌های فصول سرد و گرم قرار دارد: