cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اسماعیل‌خان معاضدالملک
ریاست معارف کرمانشاه
اسماعیل‌خان معاضدالملک به عنوان نخستین رئیس این اداره در کرمانشاه به دنبال تأسیس نخستین مدارس مدرن در کرمانشاه و تأمین هزینه‌های فرهنگی این شهر بود. البته پیش از تأسیس این اداره نخستین مدرسهٔ مدرن کرمانشاه را حسینعلی‌خان هندسی گوران با عنوان مدرسهٔ محتشمیه در اواخر مهر ۱۲۷۸ خورشیدی به راه انداخته بود. معاضدالملک برای مشارکت دادن نخبگان در امور فرهنگی، انجمنی به نام «کمیسیون معارف» متشکل از فرهنگ‌دوستان و کارگزاران فرهنگی تشکیل داد. سپس با کمک و همکاری لامبر مولیتر رئیس بلژیکی مالیه و گمرکات کرمانشاهان، ترتیبی تا از هر عدل کالاهایی که وارد کرمانشاهان می‌شد، یک شاهی (پنج دینار) برای بودجه معارف اخذ شود. این مبلغ از ۱۸ دلو (بهمن) ۱۲۹۱ آغاز شد و با آن وسایل و امکانات مورد نیاز برای دو مدرسهٔ حقوق و نصرت فراهم شد.
مدرسه نصرت در سال ۱۲۹۲ تأسیس شد. در زمان ریاست معاضدالملک بر اداره معارف کرمانشاهان، مدرسه محمدیه نیز در ۸ جدی (دی) ۱۲۹۳ در کرمانشاه و مدرسه صمصامیه در ۱۲۹۸ در قصرشیرین به کمک شیرخان سنجابی (صمصام‌الممالک) بنا شد. او همچنین در اواخر سال ۱۲۹۱ با کسب موافقت وزارت معارف، قطعه زمینی از اراضی موقوفی را برای ساخت مدرسه‌ای دیگر در اختیار گرفت که بعدها مدرسه احمدیه (شاهپور بعدی) در آن ساخته شد.
با به راه افتادن جنگ جهانی اول و اشغال ایران، عوارض گمرکات کاهش یافت و معاضدالملک برای تآمین بودجه مدارس با مشکل روبرو شد. او این کسری بودجه را با برگزاری نمایش، اخذ اعانه و حق التولیه مسجد عمادالدوله تأمین می‌کرد. معاضد‌الملک تا اول ربیع‌الاول (دی) ۱۲۹۴ خورشیدی ریاست معارف کرمانشاهان را به عهده داشت و سپس جای خود را به سید ابوالقاسم بهبهانی داد.
ترور و مرگ
اسماعیل‌خان معاضدالملک در سال ۱۳۰۲ خورشیدی هنگامی که در حال رفتن به محل کار خود بود، با شلیک گلوله یک افسر در حاشیهٔ محلهٔ آبشوران کرمانشاه و مقابل تکیهٔ معاون‌الملک به قتل رسید. قاتل متواری شد و هیچ‌گاه شناخته نشد. انگیزهٔ قاتل، راه‌اندازی مدرسهٔ دخترانه‌ای به دست معاضدالملک به نام مدرسهٔ معاضد در سبزه‌میدان کرمانشاه عنوان شده‌است که گویا مخالفت تندوران مذهبی را برانگیخته بود.
ایستگاه هرمان‌اشتراسه برلین
ایستگاه هرمان‌اشتراسه برلین (Hermannstraße) نام یک ایستگاه قطار شهری برلین‌ (خطوط ، ، ، و ) و متروی برلین (خط ) است که در منطقه نویکلن برلین‌ واقع شده‌است.
کیم مین-ها
کیم مین-ها (؛ زادهٔ ۱ سپتامبر ۱۹۹۵) بازیگر اهل کره جنوبی است.
توهیب جیمو
توهیب جیمو (Toheeb Jimoh؛ زادهٔ April 15, 1997) بازیگر نیجریه‌ای‌تبار اهل بریتانیا است. وی از سال ۲۰۱۹ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به گزارش فرانسوی و تد لاسو اشاره کرد. وی بابت ایفای نقش در سریال تد لاسو نامزد دریافت جایزهٔ امی ساعات پربیننده شد.
یک ماجراجو در تاهیتی
یک ماجراجو در تاهیتی (به Tendre voyou, Un avventuriero a Tahiti) یک فیلم سینمایی کمدی فرانسوی ایتالیایی محصول سال ۱۹۶۶ به کارگردانی ژان بکر و با بازی ژان-پل بلموندو است.
این فیلم در فرانسه ۱٬۹۷۰٬۰۲۳ تعداد بلیت در سینماها فروخت.
داستان
تونی مارچال یک اغوا کننده حرفه‌ای است. با فتح تعداد بیشماری از زنان، اعلام کرد که هیچ‌کس وجود ندارد که بتواند در مقابل جذابیت او مقاومت کند.
کلی گرینبوش
کلی گرینبوش (Clay Greenbush؛ زادهٔ ۱۹۶۸) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به پنج قطعه آسان و فیلم ابرقهرمان اشاره نمود.
بازی Fizz buzz
Fizz buzz یک بازی گروهی کلمات برای کودکان است تا به آنها در مورد تقسیم آموزش دهد. بازیکنان به نوبت به صورت افزایشی شمارش می‌کنند و هر عددی را که بر سه بخش پذیر باشد با کلمه "fizz" و هر عددی را که بر پنج بخش پذیر باشد با کلمه "buzz" جایگزین می‌کنند.
نحوه بازی
بازیکنان معمولاً در یک دایره می‌نشینند. اولین بازیکن عدد "۱" را می‌گوید و بازیکنان به نوبت می‌شمارند. به این ترتیب هر عددی که بر سه بخش پذیر باشد با کلمه fizz و هر عددی که بر پنج بخش پذیر باشد با کلمه buzz جایگزین می‌شود. اعدادی که بر ۱۵ بخش پذیر هستند تبدیل به Fizz buzz می‌شوند. بازیکنی که تردید کند یا اشتباه کند از بازی حذف می‌شود.
به عنوان مثال، یک نمونه از بازی فیز باز به صورت زیر شروع می‌شود: "1, 2, Fizz, 4, Buzz, Fizz, 7, 8, Fizz, Buzz, 11, Fizz, 13, 14, Fizz Buzz, 16, 17, Fizz, 19, Buzz, Fizz, 22, 23, Fizz, Buzz, 26, Fizz, 28, 29, Fizz Buzz, 31, 32, Fizz, 34, Buzz, Fizz, ..."
مدل‌های دیگر بازی
در برخی از نسخه‌های بازی می‌توان به جای آن از قوانین تقسیم پذیری دیگری مانند تقسیم پذیری بر ۷ استفاده کرد. قانون دیگری که ممکن است برای پیچیده‌تر کردن بازی استفاده شود این است که اعداد حاوی یک رقم نیز شامل قانون جایگزینی با کلمه می‌شوند (به عنوان مثال، ۵۲ از همان قانون برای عددی که بر ۵ بخش پذیر است استفاده می‌کند چون در آن رقم ۵ وجود دارد).
ایرن-برو
ایرن-برو (Irn-Bru) شرکت نوشیدنی اسکاتلندی است، که در سال ۱۹۰۱ تأسیس شد.
ماریه کوواژووا
ماریه کوواژووا (Marie Kovářová؛ زادهٔ May 11, 1927) ژیمناست هنری اهل چکسلواکی است.
شهرستان لیانگشان
شهرستان لیانگشان (به لاتین: Liangshan County) یک منطقهٔ مسکونی در چین است که در جینینگ (شاندونگ) واقع شده‌است.
بوهوسلاویتسه و زلینا
بوهوسلاویتسه و زلینا یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه زلین واقع شده‌است. بوهوسلاویتسه و زلینا ۸٫۰۴ کیلومتر مربع مساحت و ۷۹۵ نفر جمعیت دارد و ۲۵۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
هیکی فریمن
هیکی فریمن (Hickey Freeman) شرکت پوشاک آمریکایی است، که در سال ۱۸۹۹ تأسیس شد.
مارتین دالی (استاد)
مارتین دالی (Martin Daly؛ زادهٔ November 15, 1944) دانشمند در زمینه روان‌شناسی فرگشتی اهل کانادا است.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون کمک‌هزینه گوگنهایم شده‌است.
گلدیس برجیکلیان
گلدیس برجیکلیان (Գլեդիս Բերեջիկլյան؛ Gladys Berejiklian؛ زادهٔ ) یک بانکدار و سیاست‌مدار ارمنی‌تبار اهل استرالیا است که از تاریخ ۲۳ ژانویه ۲۰۱۷ - ۵ اکتبر ۲۰۲۱ سمت وزارت نیو ساوت ولز را برعهده داشت.
زندگی‌نامه
وی در ۲۲ سپتامبر ۱۹۷۰ در منلی، نیو ساوت ولز از والدینی به نام‌های گریگور و آرشا برجکلیان به دنیا آمد و از دانشگاه سیدنی و دانشگاه نیو ساوت ولز فارغ‌التحصیل گشت.
شهرستان لیانهوا
شهرستان لیانهوا (به لاتین: Lianhua County) یک منطقهٔ مسکونی در چین است که در پینگشیانگ واقع شده‌است.
استفن ماناس
استفن ماناس (Stephen Manas؛ زادهٔ July 27, 1992؛ ) بازیگر و آهنگساز اهل فرانسه است. وی از سال ۲۰۱۲ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است، می‌توان به تد لاسو اشاره نمود.
سیدنی رایبیگر
سیدنی رایبیگر (Sidney Raebiger؛ زادهٔ April 17, 2005) بازیکن فوتبال اهل آلمان است. که در پست هافبک برای تیم لایپزیگ بازی می کند.
رادولف گیگر
رادولف گیگر (Rudolf Gyger؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل سوئیس است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال سروت ۱۸۹۰ اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال سوئیس بازی کرده‌است.
فرانسیسکو فیدریسزوسکی
فرانسیسکو داوید فیدریسزوسکی (زاده ۱۳ آوریل ۱۹۹۳) یک بازیکن فوتبال آرژانتینی است که در نیولز اولد بویز به عنوان مهاجم بازی می‌کند.
او اغلب به دلیل اصالت لهستانی لقب پولاکو دارد.
چیکن (پیاده‌سازی اسکیم)
چیکن (به صورت CHICKEN) یک زبان برنامه‌نویسی است، به ویژه یک کامپایلر و مفسّر که گویشی از زبان برنامه‌نویسی اسکیم را پیاده‌سازی می‌کند و کد منبع Scheme را به C استاندارد کامپایل می‌کند. بیشتر سازگار با R5RS است و افزونه‌های زیادی را به استاندارد پیشنهاد می‌دهد. استاندارد جدیدتر R7RS از طریق یک کتابخانه افزونه پشتیبانی می‌شود. چیکن یک نرم‌افزار رایگان و منبع باز است که تحت مجوز BSD در دسترس است. این برنامه بیشتر در Scheme اجرا می‌شود، بعضی از قسمت‌ها در C برای عملکرد یا آسان‌تر تعبیه کردن در برنامه‌های به زبان برنامه‌نویسی C است.
تمرکز
تمرکز چیکن به سرعت از شعار آن مشخص می‌شود: «یک سیستم اسکیم عملی و قابل حمل».
تمرکز اصلی چیکن استفادهٔ عملی از Scheme برای نوشتن نرم‌افزار در دنیای واقعی است. Scheme به دلیل استفاده در برنامه‌های درسی علوم کامپیوتر و آزمایش زبان برنامه‌نویسی کاملاً مشهور است، اما در تجارت و صنعت کاربرد کمی داشته‌است. جامعهٔ چیکن مجموعهٔ بزرگی از کتابخانه‌ها را برای انجام کارهای مختلف تولید کرده‌است. Chicken wiki (نرم‌افزاری که آن را اجرا می‌کند، خود یک برنامه چیکن است) هم شامل لیستی از نرم‌افزارهایی است که به زبان چیکن نوشته شده‌اند.
هدف دیگر چیکن قابل حمل بودن است. با کامپایل کردن در یک نمایش میانی، در این حالت C قابل حمل (همانند Gambit و Bigloo)، برنامه‌های نوشته‌شده در چیکن را می‌توان برای سیستم عامل‌ها ی رایج مانند Linux، macOS، سایر سیستم‌های مشابه یونیکس، ویندوز، هایکو و پلتفرم‌های تلفن همراه iOS و Android کامپایل کرد. همچنین دارای پشتیبانی داخلی برای ترجمهٔ دوگانه برنامه‌ها و برنامه‌های افزودنی است که به شما اجازه می‌دهد در پلتفرم‌های سامانهٔ نهفته مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
طرح
مانند بسیاری از کامپایلرهای اسکیم، چیکن از C استاندارد به عنوان نمایش میانی استفاده می‌کند. یک برنامهٔ Scheme توسط کامپایلر چیکن به C ترجمه می‌شود و سپس یک کامپایلر C برنامهٔ C را به کد ماشین برای معماری رایانه مورد نظر ترجمه کرده، یک برنامهٔ قابل اجرا تولید می‌کند. در دسترس بودن جهانی C آن را برای این منظور مفید می‌کند.
تاکنون، این اصل سبک ادامه دادن است. ایدهٔ جدید بیکر استفاده از پشتهٔ C برای پشتهٔ Scheme است. از این رو، می‌توان از عملیات پشته C طبیعی مانند ایجاد متغیر خودکار، تخصیص آرایه به اندازهٔ متغیر و غیره استفاده کرد. وقتی پشته پر شد (یعنی نشانگر پشته به بالای پشته می‌رسد)، می‌توان یک بازیافت حافظه راه‌اندازی کرد. طرحی که استفاده می‌شود، یک جمع‌کننده زباله کپی‌بردار است که در اصل توسط C.J. Cheney ابداع شده‌است که تمام ادامهٔ زندگی و سایر اشیای زنده را در پشته کپی می‌کند. با وجود این، کد C از کادرهای پشته C کپی نمی‌کند، فقط از اشیای Scheme استفاده می‌کند؛ بنابراین نیازی به دانش در مورد پیاده‌سازی C نیست.
به‌طور کامل، پشتهٔ Scheme از پشته C به عنوان مهدکودک همراه با دو پشتهٔ مورد نیاز جمع‌کننده زبالهٔ نسل تشکیل شده‌است. این روش سرعت پشتهٔ C را برای بسیاری از عملیات فراهم می‌کند و به شما امکان می‌دهد از ادامه‌ها به عنوان تماس‌های ساده به توابع C استفاده کنید. به علاوه، راه حل بیکر رفتار بازگشتی مجانبی را تضمین می‌کند، همان‌طور که در استاندارد زبان Scheme لازم است. پیاده‌سازی در کامپایلر Chicken Scheme حتی به صورت مجانبی برای فضا بی‌خطر است.
محدودیت‌ها و انحراف از استاندارد
اسکیم چیکن عمدتاً با R5RS سازگار است، با چند محدودیت و انحراف قابل توجه. سازگاری R7RS به عنوان کتابخانه افزونه ارائه می‌شود.
سیستم اصلی از پشتیبانی اساسی از نویسه‌های UTF-8 برخوردار است؛ با این حال روند نمایه‌سازی رشته و دستکاری آن از UTF-8 مطلع نیست. یک کتابخانه داخلی وجود دارد که پشتیبانی از آگاهی کامل از UTF-8 را اضافه می‌کند.
نرم‌افزار الحاقی
در ابتدا، این تخم‌مرغ‌ها در یک مخزن svn مرکزی توسعه یافتند که در آن ایجاد یک برچسب باعث می‌شود به‌طور اتوماتیک نسخهٔ جدیدی از افزونه برای بارگیری در دسترس قرار گیرد. در حال حاضر، تخم‌مرغ‌ها را می‌توان در هر مکان و تحت هر سیستم کنترل نسخه‌ای توسعه داد؛ در حالی که هنگام استفاده از اکثر سایت‌های میزبان کد محبوب، هنوز مدیریت انتشار نیمه اتوماتیک حفظ می‌شود. این روش انتشار VCS-agnostic است؛ به این معنا که کاربر نیازی به نصب این VCSها ندارد. توسعه‌دهنده آزاد است که هر مکانی که انتخاب می‌کند، میزبانی کند و حتی می‌تواند انتخاب کند که از کنترل نسخه عمومی خودداری کرده و فقط tarballهای ساده را توزیع کند.
امکانات
چیکن از اکثر Scheme استاندارد R5RS پشتیبانی می‌کند، اما هم‌چنین کمی از ویژگی‌های غیراستاندارد را اضافه می‌کند که در همهٔ پیاده‌سازی‌های اسکیم در دسترس نیست.
رابط تابع خارجی
کامپایل چیکن به C این امکان را فراهم می‌کند تا کد C سفارشی را به نتیجهٔ کامپایل‌شده تزریق کنید؛ این امر ادغام با کتابخانه‌های C را آسان می‌کند. رابط کاربری خارجی آن از تبدیل جلو و عقب بین اکثر تایپ‌های داخلی C و اشیا اسکیم مربوطه پشتیبانی می‌کند.
هم‌چنین، کتابخانه‌های افزونه‌ای برای ارتباط با Python, Lua, و Java، از طریق Java Native Interface (JNI) یا یک پل وجود دارد.
متقابل گردآوری
تدوین متقابل کد Scheme به پلتفرم دیگر (به عنوان مثال برای استفادهٔ تعبیه‌شده بر روی یک دستگاه) نسبتاً آسان است.
برای امکان کامپایل متقابل برای کد اسکیم، چیکن مدلی از کامپایل جداگانه را تحمیل می‌کند: یک ماژول کامپایل‌شده شامل دو کتابخانه مشترک است. یک کتابخانه حاوی کد واقعی است که در زمان اجرا استفاده خواهد شد (برای پلتفرم هدف کامپایل شده‌است) و دیگری یک ماژول واردشده است که برای بارگذاری کدی که در زمان کامپایل مانند کد ماکروی رویه‌ای اجرا می‌شود، (بر روی پلتفرم میزبان) استفاده می‌شود.
کامپایلر چیکن هم‌چنین می‌تواند به راحتی کامپایل متقابل کند. پس از دست‌یابی به ترجمه به C، می‌توان به سادگی از کامپایلر C استفاده کرد که برای ساخت یک پلتفرم دیگر تنظیم شده‌است.
ماژول‌ها و ماکروها
از نسخهٔ ۴، چیکن دارای یک سیستم ماژول داخلی است و از ماکروهای hygienic سطح پایین از طریق تغییر نام صریح ماکروها پشتیبانی می‌کند. (قبل از نسخه ۴، این از طریق کتابخانه الحاقی در دسترس بود). هم‌چنین از ماکروها در قوانین نحوی استاندارد و تغییر نام ضمنی ماکروها، که اساساً نسخه معکوس تغییر نام صریح است، پشتیبانی می‌شود.
این مکانیزم برای راحتی، کارایی را معامله می‌کند. هر شناسه‌ای که صریحاً به عنوان غیربهداشتی تزریق نشده باشد، به‌طور خودکار تغییر نام می‌یابد تا از ضبط نام جلوگیری شود. هزینهٔ عملکرد به این دلیل اتفاق می‌افتد که تغییر نام ضمنی مستلزم گسترش‌دهنده ماکرو است تا عبارات را دو بار دیگر بازپس‌گیرد. این هزینه در زمان توسعه پرداخت می‌شود؛ بنابراین یک نویسنده ماکرو باید در نظر بگیرد اگر زمان‌های بیشتری برای کامپایل قابل قبول باشد.
کتاب‌شناسی علی بن موسی الرضا
کتاب‌شناسی برای علی بن موسی الرضا (۱۴۸–۲۰۳ ه‍.ق)، ملقب به رضا و ابوالحسن، هشتمین امام شیعیان دوازده امامی بعد از پدرش موسی کاظم و پیش از پسرش محمد تقی می‌باشد. علی بن موسی در شهر مدینه متولد و در دیار توس از دنیا رفت. علی بن موسی، موضوع بسیاری از کتاب‌های تالیف شده می‌باشد؛ این کتاب‌ها در حوزه‌های مختلف هر کدام با سبکی خاص به: زندگی‌نامه، وقایع زندگی، گفتارها و کردارها، ادبیات، هنر، کتابشناسی و... پرداخته‌اند.
چیکن (پیاده‌سازی اسکیم)
تحلیل تایپ استاتیک محدود
چیکن از تجزیه و تحلیل جریان محلی پشتیبانی می‌کند. این به کامپایلر اجازه می‌دهد تا خطاهای تایپ متغیر را در زمان کامپایل دریافت کرده و تخصص تایپ را انجام دهد. این تخصص امکان حذف چندین بررسی ایمنی برای تشخیص تایپ در زمان اجرا را دارد، زمانی که تایپ می‌تواند در زمان کامپایل استنباط شود. این منجر به بهبود عملکرد زمان اجرا می‌شود.
این ممیزی اجازه تجزیه و تحلیل جریان متقابل ماژول را نمی‌دهد؛ پس از آن تنها می‌تواند به بهینه‌سازی کد که بخشی از یک واحد کامپایل (یا ماژول) استفاده کرد.
جستارهای وابسته
continuation
کتاب‌شناسی علی بن موسی الرضا
ولایتعهدی
کتاب‌های بسیاری با موضوع ولایتعهدی علی بن موسی الرضا به رشته تحریر درآمده است، از جمله:
انگلیسی
«کتاب فرازهایی از زندگانی امام رضا (ع)»؛ محمدرضا حکیمی
اردو
«سیره سیاسی مبارزاتی امام رضا (ع)»؛ کوثر عباس موسوی
سایر زبان‌ها
«کتاب فرازهایی از زندگانی امام رضا (ع)»؛ به زبان‌های روسی، ترکی استانبولی و مالایو؛ محمدرضا حکیمی
جمهوری خودمختار سوسیالیستی نخجوان شوروی
جمهوری سوسیالیستی خودمختار نخجوان شوروی (آذربایجانی: Нахчыван Мухтар Совет Сосиалист Республикасы, Նախիջևանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն , Нахичеванская Автономная Советская Социалистическая Республика (به آذربایجانی: Нахчыван МССР , Նախիջևանի ԻԽՍՀ، Нахичеванская АССР) یک جمهوری خودمختار درون اتحاد جماهیر آذربایجان شوروی بود که خود یک جمهوری در داخل اتحاد جماهیر شوروی بود. این جمهوری خودمختار در ۱۶ مارس ۱۹۲۱ تشکیل شد و در ۹ فوریه ۱۹۲۴ بخشی از آذربایجان شوروی شد.
اولین پرچم نخجوان شوروی در سال ۱۹۳۷ معرفی شد و حاوی متن آذربایجانی و ارمنی بود. در دهه ۱۹۴۰، زمانی که الفبای لاتین آذربایجانی با سیریلیک جایگزین شد، پرچم قبلی با پرچم شوروی با متن سیریلیک آذربایجانی "Нахчыван МССР " به رنگ طلایی و نوار آبی تیره در امتداد فس جایگزین شد.
در سال ۱۹۹۰ این جمهوری به جمهوری خودمختار نخجوان در جمهوری آذربایجان تبدیل شد.
جنگ و انقلاب
در سال‌های پایانی جنگ جهانی اول، نخجوان صحنه خونریزی بین ارمنی‌ها و آذربایجانی‌ها بود که هر دو ادعای مالکیت این منطقه را داشتند. تا سال ۱۹۱۴، جمعیت ارمنی‌ها اندکی به ۴۰ درصد کاهش یافت، در حالی که جمعیت آذری‌ها به حدود ۶۰ درصد افزایش یافت. پس از انقلاب فوریه ۱۹۱۷، منطقه تحت اختیار کمیته ویژه ماورای قفقاز دولت موقت روسیه و متعاقباً جمهوری کم دوام فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز در سال ۱۹۱۸ قرار گرفت. هنگامی که این جمهوری در ماه مه ۱۹۱۸ منحل شد، نخجوان، قره باغ کوهستانی، زنگزور (امروزه استان سیونیک ارمنستان و بخشی از استان وایوتس دزور) و قزاق به شدت بین دولت‌های تازه تأسیس و کم دوام جمهوری دمکراتیک ارمنستان (DRA) و جمهوری دموکراتیک آذربایجان (ADR) مورد مناقشه قرار گرفتند. در ژوئن ۱۹۱۸، این منطقه به اشغال عثمانی درآمد. عثمانی‌ها ۱۰۰۰۰ ارمنی را قتل‌عام کردند و ۴۵ روستای آنها را با خاک یکسان کردند. بر اساس شرایط آتش‌بس مودروس، عثمانی‌ها موافقت کردند که نیروهای خود را از ماوراء قفقاز خارج کنند تا راه را برای حضور نظامی آتی بریتانیا باز کنند.
تحت اشغال بریتانیا، سر الیور واردروپ، کمیسر ارشد بریتانیا در قفقاز جنوبی، پیشنهادی مرزی را برای حل مناقشه ارائه کرد. به اعتقاد واردروپ، ادعاهای ارامنه علیه آذربایجان نباید فراتر از مرزهای اداری استان ایروان سابق (که تحت حاکمیت امپراتوری روسیه پیشین نخجوان را در بر می‌گرفت) فراتر رود، در حالی که آذربایجان باید به استان‌های باکو و الیزابتپل محدود می‌شد. این پیشنهاد هم از سوی ارامنه (که نمی‌خواستند از ادعای خود در قزاق، زنگزور و قره باغ کوهستانی دست بکشند) و هم از سوی آذری‌ها (که دست کشیدن از ادعای خود در مورد نخجوان را غیرقابل قبول می‌دانستند) رد شد. با ادامه اختلافات بین هر دو کشور، به زودی آشکار شد که صلح شکننده تحت اشغال بریتانیا دوام نخواهد آورد.
لدا کاسمیدز
لدا کاسمیدز (Leda Cosmides؛ زادهٔ May 9, 1957) روان‌شناس، و استاد دانشگاه اهل ایالات متحده آمریکا است.
جمهوری خودمختار سوسیالیستی نخجوان شوروی
جنگ و انقلاب
در دسامبر ۱۹۱۸، جعفرگولو خان نخجوانسکی با حمایت حزب مساوات آذربایجان، جمهوری ارس را در آویزد نخجوان از استان ایروان سابق که توسط واردروپ به ارمنستان واگذار شده بود، اعلام کرد. دولت ارمنستان دولت جدید را به رسمیت نشناخت و نیروهای خود را برای تسلط بر آن به منطقه فرستاد. این درگیری به زودی به جنگ خشونت‌آمیز ارس تبدیل شد.
لدا کاسمیدز
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون کمک‌هزینه گوگنهایم شده‌است.
جمهوری خودمختار سوسیالیستی نخجوان شوروی
جنگ و انقلاب
با این حال، در اواسط ژوئن ۱۹۱۹، ارمنستان موفق شد کنترل نخجوان و کل قلمرو جمهوری خودخوانده را برقرار کند. سقوط جمهوری ارس باعث تهاجم ارتش منظم آذربایجان شد و در پایان ماه جولای، نیروهای ارمنی مجبور شدند شهر نخجوان را به آذری‌ها رها کنند. باز هم خشونت‌های بیشتری شروع شد و حدود ده هزار ارمنی کشته شدند و چهل و پنج روستای ارمنی ویران شدند. در همین حال، انگلیسی‌ها که از اوضاع احساس ناامیدی و نسبت به حفظ کنترل بر منطقه خود را ناتوان می‌دیدند، در اواسط سال ۱۹۱۹ تصمیم به عقب‌نشینی از منطقه گرفتند. با این حال، جنگ بین ارمنی‌ها و آذری‌ها ادامه داشت و پس از یک رشته درگیری که در سراسر منطقه نخجوان رخ داد، توافق آتش‌بس منعقد شد. با این حال، آتش‌بس کوتاه مدت دوام آورد و در اوایل مارس ۱۹۲۰، درگیری‌های بیشتری، عمدتاً در قره باغ، بین ارامنه قره باغ و ارتش منظم آذربایجان درگرفت. این امر باعث درگیری در مناطق دیگر با جمعیت مختلط از جمله نخجوان شد.
لدا کاسمیدز
زندگی‌نامه
لدا کاسمیدز در ابتدا زیست‌شناسی را در کالج رادکلیف/دانشگاه هاروارد خواند و در سال ۱۹۷۹ لیسانس را دریافت کرد. زمانی که در مقطع کارشناسی بود، تحت تأثیر زیست‌شناسی فرگشتی مشهور رابرت ال. تریورز قرار گرفت که مشاور او بود. در سال ۱۹۸۵، کاسمیدز دکترای روان‌شناسی شناختی را از هاروارد دریافت کرد. پس از تکمیل کار فوق دکتری زیر نظر راجر شپرد در دانشگاه استنفورد، او در سال ۱۹۹۱ به هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا پیوست و در سال ۲۰۰۰ استاد تمام شد.
جمهوری خودمختار سوسیالیستی نخجوان شوروی
شوروی سازی
در ژوئیه ۱۹۲۰، ارتش سرخ یازدهم شوروی به این منطقه حمله و آن را اشغال کرد و در ۲۸ ژوئیه جمهوری سوسیالیستی خودمختار شوروی نخجوان را با «روابط نزدیک» با جمهوری آذربایجان شوروی اعلام کرد. در نوامبر، در آستانه تصرف ارمنستان، بلشویک‌ها برای جلب حمایت عمومی، قول دادند که نخجوان را به همراه قره باغ و زنگزور به ارمنستان اختصاص دهند. این امر زمانی محقق شد که نریمان نریمانوف، رهبر آذربایجان بلشویکی، اعلامیه ای را در جشن «پیروزی قدرت شوروی در ارمنستان» صادر کرد و اعلام کرد که نخجوان و زنگزور باید به عنوان نشانه ای از حمایت مردم آذربایجان از مبارزه ارمنستان علیه دولت سابق جمهوری دمکراتیک ارمنستان به مردم ارمنستان اهدا شود.
ولادیمیر لنین، اگرچه از این اقدام به عنوان «برادری عظیم شورویانه» که در آن «مرزها در میان خانواده مردم شوروی معنی ندارد» استقبال کرد، اما با این طرح موافقت نکرد و در عوض خواستار مشورت با مردم نخجوان در یک همه‌پرسی شد. بر اساس ارقام رسمی این همه‌پرسی که در آغاز سال ۱۹۲۱ برگزار شد، ۹۰ درصد از جمعیت نخجوان می‌خواستند «با حقوق جمهوری خودمختار» در جمهوری آذربایجان شوروی قرار گیرند. تصمیم برای تبدیل نخجوان به عنوان بخشی از آذربایجان امروزی در ۱۶ مارس ۱۹۲۱ در معاهده مسکو بین روسیه بلشویستی و ترکیه تثبیت شد. قرارداد بین روسیه شوروی و ترکیه همچنین خواستار الحاق آویزد سابق شرور-درالگز (که دارای اکثریت قاطع آذری بود) به نخجوان بود، که به ترکیه اجازه داد تا با جمهوری آذربایجان شوروی مرز مشترک داشته باشد. این قرارداد در ۲۳ اکتبر در معاهده قارص مجدداً تأیید شد. بنابراین، در ۱۶ مارس ۱۹۲۱ جمهوری خودمختار نخجوان شوروی تأسیس شد. در ۹ فوریه ۱۹۲۴، اتحاد جماهیر شوروی به‌طور رسمی نخجوان شوروی را تحت صلاحیت جمهوری آذربایجان شوروی قرار داد. قانون اساسی آن در ۱۸ آوریل ۱۹۲۶ به تصویب رسید.
لدا کاسمیدز
زندگی‌نامه
لدا کاسمیدز در سال ۱۹۸۸ جایزه انجمن آمریکایی برای پیشرفت علم برای تحقیقات علوم رفتاری، ۱۹۹۳ انجمن روان‌شناسی آمریکا جایزه علمی ممتاز برای مشارکت اولیه شغلی در روان‌شناسی، فلوشیپ گوگنهایم، ۲۰۰۵ جایزه پیشگام مدیر مؤسسه ملی سلامت، و ۲۰۲۰ جایزه ژان نیکود.
برخوانی
چگونگیِ نمایش
برخوان به نوای دوتار بر چهار شمشیر می‌رقصد. سپس با شمشیر یا شلّاق بیمار را می‌کوبد.
«برخوانی» ِ بیضایی
از میانِ برخوانی‌های بیضایی «اژدهاک» روایی‌ترین است و «کارنامه‌ی بُندارِ بیدَخش» محاکاتی‌ترین (بازنمایانه‌ترین). در نمایشنامه‌های دیگرِ بیضایی هم که «برخوانی» نامیده نشده‌اند درجاتِ چشمگیری از خصلت‌های داستان‌گویانهٔ برخوانی هست؛ مثلاً در اَفرا، یا روز می‌گذرد.
ریشه‌ها
مقالهٔ «مقدمه‌ای بر نمایش شرقی» ِ بیضایی، که سالِ ۱۳۴۷ نوشته و نخستین بار سالِ ۱۳۴۹ به نامِ «مقدمه‌ای بر نمایش شرق و غرب» منتشر شد، اساسِ بسیاری از نظریّاتِ نمایشیِ نویسنده‌اش را توضیح می‌دهد. اینجا بیضایی به تفاوت‌های نمایشِ سنّتیِ مشرق‌زمین و نمایشِ مغرب‌زمین می‌پردازد؛ که یکی آن است که نمایشِ مشرقی، بر خلافِ نمایشِ مغربی، روایی است.
پیش از برخوانی‌های بیضایی در زبانِ فارسی می‌شود از «مونولوگ‌»های سیّد علی نصر همچون تجربه‌ای مشابه یاد کرد. چیرگیِ روایت بر محاکات را اهلِ پژوهش (پیروی نظریاتِ خودِ بیضایی) از ویژگی‌های نمایشنامه‌های بیضایی گفته و گاه آن را متأثّر از سنّت‌های ایرانیِ نمایش و گاه حتّی احتمالاً غیرمستقیم برآمده از نوزاییِ آنچه مارتین پوخنر درامِ «افلاطونی» یا «دایجتیک» نامیده در درامِ مدرنِ مغربی شناخته‌اند.
رژیم غذایی کتوژنیک
در حالت عادی، قندهای موجود در غذا در بدن انسان به گلوکز مبدل شده و در سرتاسر بدن — به‌ویژه مغز — پخش می‌شود تا به عنوان منبع انرژی، سوزانده شود. حال اگر در رژیم غذایی، مقدار قند کم باشد، کبد، چربی را به اسید چرب و اجسام کتونی مبدل می‌کند. این اجسام کتونی به مغز رفته و جایگزین گلوکز می‌شود. هرگاه سطح اجسام کتونی در خون (و مغز) بالا برود و کتوزیس ایجاد شود، شمار حملات صرعی کاهش می‌یابد.
تقریباً نیمی از کودکان و جوانان مبتلا به صرع که یکی از اینگونه رژیم‌ها را آزموده‌اند، شاهد کاهش شمار حملات صرعی‌شان به نصف بوده‌اند و این اثرِ مطلوب، حتی پس از قطع کردن رژیم ادامه داشته‌است. شواهدی در دست است که نشان می‌دهد بزرگسالان مبتلا به صرع هم ممکن است از این رژیم غذایی سود ببرند و یک رژیم نه‌چندان سفت‌وسخت نظیر «رژیم غذائی اتکینز تعدیل‌شده» نیز به همان اندازه مؤثر است. برخی از عوارض جانبی رژیم کتوژنیک عبارتند از یبوست، بالا رفتن کلسترول، کاهش سرعت رشد و سنگ‌های کلیوی.
رژیم اولیه درمانی که در صرع کودکان بکار می‌رود، فقط آن اندازه‌ای پروتئین دارد که برای رشد و ترمیم بدن و تأمین کالری لازم برای تناسب قد و وزن در آن سن، کافی باشد. رژیم کتوژنیکِ درمانیِ کلاسیک در دههٔ ۱۹۲۰ میلادی گسترش یافت و یک دهه بعد نیز همچنان رایج بود، ولی با ساخت داروهای ضد صرع، کم‌کم‌رو به فراموشی رفت. در این رژیم کلاسیک، نسبتِ وزنی چربی به پروتئین‌های ترکیبی و کربوهیدرات ۴ به ۱ است که برای به دست آوردنش می‌بایست از خوراکی‌هایی که محتوای کربوهیدراتشان بالاست (مثلاً میوه‌ها و سبزیجات نشاسته‌ای، نان، پاستا، غلات و شکر) اجتناب کرد و در عوض مصرف غذاهای حاوی چربی، همچون مغزدانه‌ها، خامه و کره را افزایش داد. اغلب چربی‌های غذایی، از ملکول‌هایی به نام «تری‌گلیسرید با زنجیره بلند» تشکیل شده‌اند؛ ولی تری‌گلیسریدها با زنجیره متوسط (ام‌سی‌تی) که از اسیدهای چرب با زنجیره‌های کربنی کوتاه‌تر ساخته شده‌اند، ویژگی کتوژنیک بیشتری دارند. یک نمونه از رژیم کلاسیکِ کتوژنیک موسوم به «رژیم کتوژنیک ام‌سی‌تی» از گونه‌ای روغن نارگیل بهره می‌برد که غنی از تری‌گلیسریدهای زنجیره متوسط است و نیمی از کالری مورد نیاز را فراهم می‌کند. از آنجایی که در این نوع رژیم، چربی کمتری بکار می‌رود، میزان بیشتری از پروتئین و کربوهیدرات را می‌توان به آن افزود و در نتیجه بیمار، گوناگونی غذایی و حق انتخاب بیشتری دارد.
در میانهٔ دههٔ ۹۰ میلادی، جیم آبراهامز که پسرش از صرع شدید و مقاوم‌به‌درمان رنج می‌برد و با این روش به خوبی درمان شده بود، با تأسیس «بنیاد چارلی» ، به ترویج دوباره آن پرداخت. از جمله کارهای تبلیغاتی وی حضور در برنامهٔ تلویزیونی دیتلاین ان‌بی‌سی و کارگردانی و تهیهٔ تله‌فیلم ...اول، آسیب نرسان با هنرنمایی مریل استریپ بود. این بنیاد همچنین، پشتیبانی مالی از یک مطالعهٔ پژوهشی در چندین مرکز را به‌عهده گرفت که نتایجش در ۱۹۹۶ میلادی منتشر شد و آغازی برای توجه علمی دوباره به این رژیم غذایی درمانی بود. به‌غیر از صرع، چندین استفادهٔ درمانی احتمالی دیگر برای این رژیم وجود دارد که در دست پژوهش و بررسی است و برخی از آن‌ها عبارتند از: درمان بیماری آلزایمر، اسکلروز جانبی آمیوتروفیک، اوتیسم، تومور مغزی، سردرد، آسیب مغزی، درد، بیماری پارکینسون و اختلالات خواب.
صرع
صرع پس از سکته مغزی یکی از شایع‌ترین اختلالات مغزی-عصبی است و در حدود ۵۰ میلیون نفر در سرتاسر جهان، از آن رنج می‌برند. صرع با وقوع تشنج‌های مکرر و بی‌جهت در افراد تشخیص داده می‌شود؛ تشنج زمانی رخ می‌دهد که رشته‌های عصبی در قشر مغز به‌طور همزمان و غیرقابل کنترلی، پالس‌های الکتریکی «شلیک» کنند که موجب درهم‌ریختگی عملکرد طبیعی مغز شود. به‌عنوان مثال این واقعه می‌تواند ماهیچه‌ها، حواس پنجگانه، هوشیاری یا ترکیبی از همگی را مختل کند. تشنج‌ها یا «موضعی» هستند (محدود به یک نقطهٔ خاص از مغز) یا «فراگیر و منتشر» (که در سرتاسر مغز منتشر شده و منجر به کاهش سطح هوشیاری می‌شود). دلایل بروز صرع گوناگون است، برخی از آن‌ها در دستهٔ سندرم‌های صرعی جای دارند که اغلب در دوران کودکی آغاز می‌شوند. اگر صرعی با تجویز دو یا سه داروی ضدتشنج کنترل و درمان نشود به آن «مقاوم‌به‌درمان» می‌گویند. حدود ۶۰٪ از بیماران با تجویز نخستین داروی ضد صرع، تشنج‌هایشان کنترل می‌شود؛ از سوی دیگر، در نزدیک به ۳۰٪ بیماران صرع با تجویز دارو کنترل و مهار نمی‌شود. اگر دارودرمانی بی‌نتیجه باشد، آنگاه گزینه‌های دیگری همچون «جراحی صرع»، «تحریک عصب واگ» و «رژیم کتوژنیک» مطرح می‌شود.
تاریخچه
رژیم کتوژنیک اصلی‌ترین قسمت تغذیه‌درمانی است که علت به‌وجود آمدنش، بازآفرینی موفقیت‌های به‌دست‌آمده در روش‌های درمانی نامتداولی چون «گرسنگی طولانی‌مدت» در درمان صرع و رفع محدودیت‌های آن‌ها بود. گرچه این رژیم در دهه‌های ۲۰ و ۳۰ میلادی بسیار رایج بود، اما به سبب کشف و تولید داروهای جدید ضد تشنج رها شد. بسیاری از افراد می‌توانند تشنج‌هایشان را با مصرف دارو و با موفقیت کامل، کنترل کنند. با این وجود، ۲۰–۳۰٪ از این درمان‌های دارویی، علیرغم استفاده از داروهای گوناگون، با شکست مواجه می‌شوند. از همین رو در چنین بیمارانی و به‌خصوص در کودکان، رژیم کتوژنیک مجدداً دارای اهمیت و نقش درمانی شده‌است.
پرهیز از غذا
طبیبان یونان باستان برخی بیماری‌ها و از جمله صرع را با تغییر در رژیم غذایی بیماران درمان می‌کردند. یک رسالهٔ قدیمی در «مجموعه‌نوشته‌های بقراطی» با عنوان «دربارهٔ بیماری مقدس» به بیماری صرع می‌پردازد و زمان نگارش آن به حوالی سال ۴۰۰ پیش از میلاد مسیح بازمی‌گردد. نویسندهٔ این رساله استدلال‌هایی علیه این باور عمومی و غالب می‌آورد که بیماری صرع و درمانش، منشأ آسمانی و فراطبیعی دارند و رژیم‌درمانی را بر پایهٔ دلایل منطقی و طبیعی پیشنهاد می‌کند. در همین مجموعه، نویسندهٔ رسالهٔ «بیماری‌های همه‌گیر» مردی را شرح می‌دهد که صرع‌اش با پرهیز کامل از خوردن و آشامیدن، با همان سرعتی که ایجاد شده بود برطرف شد. اراسیستراتوس، پزشک سلطنتی سلوکوس یکم، اظهار داشت «فرد مبتلا به صرع را باید بدون ترحم از خوردن و آشامیدن منع کرد و غذایش را در جیره‌هایی با اندازه کم به او داد.» جالینوس اعتقاد داشت «تقلیل و کاهش خورد و خوراک» ممکن است منجر به درمان قطعی موارد خفیف بیماری شده و در سایر موارد نیز مفید باشد.
نخستین پژوهش معاصر در زمینهٔ اثرات پرهیز غذایی در درمان صرع، در ۱۹۱۱ میلادی در فرانسه انجام شد. بیست بیمار صرعی از تمامی گروه‌های سنی را با استفاده از یک رژیم گیاه‌خواری کم‌کالری در کنار گرسنگی طولانی‌مدت و تصفیهٔ مزاج، «سم‌زُدایی» کردند. از این روش درمانی، دو بیمار به‌شدت سود بردند اما بیشترشان نتوانستند به محدودیت‌های اعمال‌شده، پایبند بمانند. در ضمن این رژیم، توانایی‌های ذهنی بیماران را در مقایسه با دارویشان پتاسیم برمید که ذهن را کُند و مغشوش می‌کرد، بهبود بخشید.
در همین هنگام، برنار مک‌فدن، یکی از چهره‌های شاخص جنبش تناسب اندام در آمریکا، پرهیز غذایی را در جامعهٔ آمریکا، به‌عنوان وسیله‌ای برای دست‌یابی به سلامتی جسمانی ترویج نموده و مورد توجه عامهٔ مردم قرار داد. یکی از شاگردان او که یک پزشک استیوپاتی به نام «هیو کانکلین» از اهالی بتل‌کریک، میشیگان بود، بیماران صرعی خود را با توصیه به تحمل گرسنگی و پرهیز غذایی درمان نمود. کانکلین گمان داشت که تشنج‌های صرعی به سبب نوعی سم ایجاد می‌شود که از پلاک‌های پی‌یر در روده ترشح شده و به خون می‌ریزند. او به بیمارانش توصیه می‌کرد که به مدت ۱۸ الی ۲۵ روز، پرهیز شدید از غذا داشته باشند تا این سم از خون پاک شود. کانکلین شاید صدها بیمار صرعی خود را با «رژیم آب» درمان نمود و میزان موفقیتش در درمان قطعی کودکان و بزرگسالان، به ترتیب ۹۰ و ۵۰ درصد بود. بررسی‌های بعدی نشان داد که ۲۰٪ از بیماران صرعی وی تا آخر عمر دچار تشنج نشدند و ۵۰٪ آنان هم بهبود نسبی پیدا کردند.
رژیم غذایی
در سال ۱۹۲۱ میلادی، «رولین وودیات» مطالعه و مروری بر روی پژوهش‌های مرتبط با رژیم غذایی و دیابت انجام داد. او گزارش کرد سه مادهٔ محلول در آب به نام‌های بتا-هیدروکسی‌بوتیریک اسید، اسید استواستیک و استون (که در مجموع و با هم اجسام کتونی نامیده می‌شوند) در کبد افراد سالم، هنگامی که گرسنه بمانند یا رژیم غذایی کم‌کربوهیدرات و پُرچرب داشته باشند، تولید می‌شوند. راسل وایلدر در مایو کلینیک بر پایهٔ همین پژوهش، اصطلاح «رژیم کتوژنیک» را ابداع کرد تا اشاره‌ای به تولید سطوح بالای اجسام کتونی در خون در اثر مصرف فراوان چربی و مصرف اندک کربوهیدرات داشته باشد. او امیدوار بود که سودمندی غذا نخوردن و گرسنگی در اینگونه رژیم‌های غذایی، پایدار و دائمی باشد. کارآزمایی‌های بالینی وی بر روی چند بیمار مبتلا به صرع در ۱۹۲۱ میلادی، نخستین کاربرد رژیم کتوژنیک در درمان صرع محسوب می‌شود.
یکی از همکاران وایلدر که متخصص اطفالی به نام «مینی پیترمن» بود، رژیم کلاسیک کتوژنیک را فرمول‌بندی و تنظیم کرد. مطابق فرمول او، پروتئین مصرفی می‌بایست ۱ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن کودکان به همراهِ ۱۰ تا ۱۵ گرم کربوهیدرات در روز باشد و مابقی کالری مورد نیاز از چربی به‌دست آید. کارهای پیترمن در دهه‌های ۲۰ میلادی روش‌های «القا» و «نگهدارنده» این رژیم را تبیین نمود. پیترمن اثرات مثبت (بهبود هوشیاری، رفتاری و خواب) و عوارض جانبی (تهوع و استفراغ ناشی از کتوزیس زیاد) را ثبت کرد. کاربرد این رژیم در کودکان مبتلا، بسیار موفق بود. پیترمن در ۱۹۲۵ میلادی گزارش کرد که ۹۵٪ از ۳۷ بیمار جوان او، کنترل موفقیت‌آمیزی در تشنج‌هایشان داشته‌اند و ۶۰٪ شان از بند این بیماری رهایی یافته‌اند. تا ۱۹۳۰ میلادی، این رژیم در ۱۰۰ نوجوان و بزرگسال مورد آزمایش واقع شد. «کلیفورد باربورکا» از مایو کلینیک گزارش نمود که ۵۶٪ بیماران بزرگسال، تشنج‌هایشان کمتر شد و ۱۲٪ عاری از هرگونه تشنج شدند. با آنکه نتایج به‌دست‌آمده در بزرگسالان با مطالعات معاصر هم‌خوانی دارد، باربورکا نتیجه گرفت بزرگسالان از این نوع رژیم درمانی چندان بهره نمی‌گیرند و رژیم کتوژنیک از آن زمان تا ۱۹۹۹ میلادی، دیگر در بزرگسالان بررسی نشد.
ضد صرع‌ها و افول
در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ میلادی، هنگامی که تنها داروهای ضد صرع موجود، برمیدها (کشف‌شده در ۱۸۵۷) و فنوباربیتال (۱۹۱۲) بودند، رژیم کتوژنیک به‌طور گسترده‌ای مورد استفاده و پژوهش بود. این روند در ۱۹۳۸ میلادی تغییر کرد. در آن سال، اچ. هیوستون مریت و تریسی پوتنام داروی فنی‌توئین (با نام تجاری «دیلانتین») را کشف کردند و تمرکز پژوهش‌ها به سمت کشف داروهای جدیدتر رفت. با معرفی والپروات سدیم در دههٔ ۱۹۷۰ میلادی، دیگر داروهای مؤثر کافی برای درمان طیف وسیعی از سندرم‌های تشنجی در اختیار بود و استفاده از رژیم کتوژنیک، تنها محدود به سندرم لنوکس-گستو گشت و بیش‌ازپیش رو به افول نهاد.
رژیم ام‌سی‌تی
در دههٔ ۱۹۶۰ میلادی، کشف شد که تری‌گلیسریدهای با زنجیره متوسط (ام‌سی‌تی‌ها) به‌نسبت چربی‌های رایج در رژیم عادی غذایی (که بیشتر حاوی تری‌گلیسریدهای با زنجیرهٔ بلند هستند)، اجسام کتونی بیشتری در هر واحد غذایی یکسان ایجاد می‌کنند. ام‌سی‌تی‌ها جذب بهتری دارند و به‌سرعت از طریق سیستم پورتال کبدی به کبد حمل می‌شوند (چربی‌های عادی غذاها، از طریق دستگاه لنفاوی حمل می‌شوند). از آنجایی که در رژیم کلاسیک کتوژنیک میزان قند بسیار اندک است، والدین نمی‌توانستند غذاهای خوش‌طعم و دلپذیر برای کودکانشان درست کنند. در ۱۹۷۱ میلادی، پیتر هوتنلوخر نوعی رژیم کتوژنیک ابداع کرد که ۶۰٪ کالری آن از روغن ام‌سی‌تی به‌دست می‌آمد. این موضوع اجازه می‌داد که پروتئین بیشتری در رژیم غذایی بکار گرفته شود و میزان قند آن نیز سه برابر رژیم کلاسیک باشد. روغن ام‌سی‌تی را با دست‌کم دو برابر حجمش از شیر رقیق (شیر خامه‌گرفته) مخلوط و سپس سرد می‌کردند و هنگام غذا به کودکان می‌خوراندند یا با غذایشان قاطی می‌کردند. هوتنلوخر این رژیم را بر روی ۱۲ کودک و نوجوان مبتلا به صرع مقاوم آزمود. بیشتر کودکان هم از لحاظ تشنج‌ها و هم از لحاظ سطح هوشیاری بهبود قابل ملاحظه یافتند و نتایج مشابهی با مصرف رژیم کلاسیک قدیمی به‌دست آمد. گرچه ناراحتی‌های گوارشی، یکی از عوارض این رژیم بود و یکی از بیماران به‌همین دلیل از مصرف آن منصرف شد، اما تهیهٔ غذاهای قابل تحمل و خوش‌طعم برای کودکان آسان‌تر بود. رژیم ام‌سی‌تی در بسیاری از بیمارستان‌ها جایگزین رژیم کلاسیک قبلی شد، اما برخی مراکز هم رژیم‌هایی ابداع کردند که ترکیبی از هر دو بود.
بازگشت
تا ۲۰۰۷ میلادی، این رژیم در ۷۵ مرکز در ۴۵ کشور جهان در دسترس بود و انواعی از آن همچون رژیم تعدیل‌شدهٔ اتکینز که محدودیت کمتری داشتند هم به‌ویژه در نوجوانان و بزرگسالان مورد استفاده قرار گرفت. پژوهش‌های دیگری نیز جهت استفاده از این رژیم برای درمان بیماری‌های دیگری بجز صرع به جریان افتاد.
اثربخشی
رژیم کتوژنیک، تعداد تشنج‌ها را در بیش از نیمی از مصرف‌کنندگان به میزان ۵۰٪ و در یک سوم بیماران به میزانِ بیش از ۹۰٪ کاهش می‌دهد. پاسخ‌دهی درمانی در سه چهارم کودکان ظرف ۲ هفتهٔ اول پدیدار می‌شود، اما متخصصان می‌گویند این رژیم باید دست‌کم ۳ ماه ادامه یابد تا بتوان گفت اثربخش نیست. انتظار بیشتری می‌رود که کودکان مبتلا به صرع‌های مقاوم‌به‌درمان، در مقایسه با مصرف یک داروی ضد صرع دیگر، از رژیم غذایی بهرهٔ بهتری بگیرند. شواهدی موجود است که نشان می‌دهد نوجوانان و بزرگسالان نیز می‌توانند از این رژیم غذایی بهره‌مند شوند.
طرح مطالعه
بررسی‌های پیشین موفقیت این روش را بالا گزارش نموده بود. در یک مطالعه که در سال ۱۹۲۵ میلادی صورت گرفت نشان داده شد ۶۰٪ بیماران از تشنج رهایی یافتند و ۳۵٪ از آنان، کاهش پنجاه درصدی در تعداد تشنج‌ها را تجربه کردند. در اینگونه مطالعات (که به آن «مطالعهٔ هم‌گروهی گذشته‌نگر» می‌گویند) اغلب یک گروه از بیماران که اخیراً توسط پزشک درمان شده‌اند را با گروه دیگری از بیماران مشابه که تنها رژیم غذایی را به‌درستی رعایت کرده‌اند مورد مقایسه قرار می‌دهند. اما این مطالعات قدیمی را به سختی می‌توان با مطالعات امروزی مقایسه کرد؛ مطالعات قدیمی اغلب دچار سوگیری گزینش بودند، چرا که بیمارانی را که قادر به آغاز یا ادامهٔ این رژیم نبودند از مطالعه حذف می‌کردند و در نتیجه فقط افرادی در مطالعه لحاظ می‌شدند که می‌توانستند نتایج نهایی آن را بهبود بخشند. به‌منظور رفع این نقیصه، پژوهش‌های امروزی از روش «مطالعهٔ هم‌گروهی آینده‌نگر» استفاده می‌کنند که در آن تمام بیماران قبل از شروع پژوهش، انتخاب می‌شوند و تا انتهای پژوهش دنبال می‌شوند. در این روش نتایج نهایی، تمامی بیماران را فارغ از اینکه توانستند درمان مورد نظر را آغاز یا تکمیل کنند در بر می‌گیرد و به آن اصطلاحاً «تحلیل با قصد درمان» می‌گویند.
یک تفاوت دیگر میان پژوهش‌های قدیمی و جدیدتر نوع بیمارانی است که با این رژیم درمان شده‌اند. در مطالعات قدیمی رژیم کتوژنیک برای درمان کودکان، آخرین چاره محسوب نمی‌شد ولی در مطالعات جدید، کودکان مبتلا اغلب از پیش چندین داروی ضد صرع را مصرف کرده‌اند و پاسخی دریافت نکرده‌اند و تشنج‌شان از نوع مقاوم‌به‌درمان تلقی شده‌است. مطالعات اولیه و معاصر همچنین در پروتکل‌های درمانی هم متفاوت هستند. در پروتکل‌های قدیمی، درمان به صورت یک گرسنگی طولانی‌مدت آغاز می‌شد تا بیمار محدودیت شدید دریافت کالری داشت ۵–۱۰٪ وزن بدنش را از دست بدهد، اما نگرانی‌هایی که بر سرِ سلامتی و رشد کودک وجود داشت سبب شد تا در پروتکل‌های جدید محدودیت‌های رژیمی کمتر شود. محدودیت دریافت مایعات در گذشته یکی از ویژگی‌های این رژیم درمانی بود، اما چون موجب یبوست و سنگ کلیه می‌شد، دیگر آن را مفید نمی‌دانند.
نتایج مطالعات
مطالعه‌ای در بیمارستان جانز هاپکینز با روش «تحلیل با قصد درمان» طراحی شد و نتایجش در ۱۹۹۸ میلادی منتشر گشت و سپس با یک گزارش دیگر در سال ۲۰۰۱ پیگیری شد. همچون اغلب اینگونه مطالعات، هیچ‌گونه «گروه شاهد» (بیمارانی که درمان مورد نظر را دریافت نکردند) برای مقایسه وجود نداشت. ۱۵۰ کودک در این بررسی حضور داشتند که پس از سه ماه، ۸۳٪ توانستند به این رژیم ادامه دهند و از آن میان، ۲۶٪ کاهش خوب در تشنج‌ها، ۳۱٪ کاهش عالی در تشنج‌ها و ۳٪ رهایی کامل از بند تشنج‌ها داشتند. ظرف ۱۲ ماه، ۵۵٪ همچنان به رژیم اِعمال‌شده پایبند ماندند، ۲۳٪ کاهش خوب در تشنج‌ها، ۲۰٪ کاهش عالی در تشنج‌ها و ۷٪ رهایی کامل از بند تشنج‌ها داشتند. بیمارانی که تا این مرحله، رژیم را رها کرده بودند آن‌هایی بودند که یا هیچ تأثیری از آن ندیدند، یا نوع رژیم غذایی برایشان بیش‌ازحد محدودکننده بود، یا دچار بیماری دیگری شدند. بیشتر کودکانی که توانستند به رژیم پایبند باشند، از آن سود بردند. درصد آن‌هایی که توانستند رژیم کتوژنیک را به‌مدت دو، سه و چهار سال ادامه دهند به ترتیب، ۳۹٪، ۲۰٪ و ۱۲٪ بود. طی این مدت، شایع‌ترین دلیل قطع رژیم آن بود که یا کودک به‌کلی از تشنج‌ها رهایی یافت یا آن که بهبود قابل‌ملاحظه‌ای یافت. طی چهار سال، ۱۶٪ از ۱۵۰ بیمار اولیه، کاهش قابل‌ملاحظه، ۱۴٪ کاهش عالی و ۱۳٪ رهایی کامل از تشنج‌ها را داشتند که البته این آمار، آن‌هایی را هم که قادر به ادامهٔ رژیم نبودند، در بر می‌گیرد. آن‌هایی که پس از این مدت همچنان رژیم را ادامه دادند، بیمارانی بودند که تشنج‌هایشان بکلی قطع نشد، اما کاهش عالی در تعداد آن‌ها داشتند. همچنین چندین فراتحلیل (متا-آنالیز) نتایج به‌دست آمده از چند مطالعه کوچک را با هم آمیخته‌اند تا نتیجه‌ای به‌دست آید که معمولاً به‌لحاظ آماری قوی‌تر از هر یک از آن‌ها به‌تنهایی است؛ یکی از آن‌ها که در ۲۰۰۶ میلادی انجام شد ۱۹ پژوهش را با تعداد کلی ۱٬۰۸۴ بیمار تحلیل کرد، و نتیجه گرفت که یک‌سوم از این بیماران کاهش عالی در تعداد تشنج‌ها و نیمی از آن‌ها کاهش قابل‌قبول و خوبی در آن‌ها داشتند.
یک مرور سیستماتیک در ۲۰۱۶ میلادی، ۷ کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل‌شده از به‌کارگیری رژیم کتوژنیک را در کودکان و نوجوانان دچار صرع مورد بررسی قرار داد. این کارآزمایی‌های بالینی در کودکانی انجام شده بود که به داروهای رایج ضد تشنج پاسخی نداده بودند و تنها در یکی از این کارآزمایی‌های بالینی، یک گروه اختصاص‌داده‌شده به رژیم کتوژنیک را با یک گروه دیگر که این رژیم را دریافت نکرده بودند (گروه شاهد) مقایسه کرده بودند. کارآزمایی‌های دیگر، نوع خاصی از رژیم یا روش‌های القای آن را استفاده کردند بودند که برای کودکان قابل تحمل باشد. حدود ۴۰٪ از کودکان و نوجوانان مبتلا، در مقایسه با گروه شاهد کاهش پنجاه‌درصدی یا کمتر در تعداد تشنج‌ها داشتند. ۱۰٪ آن‌ها پس از چند سال، همچنان رژیم را ادامه دادند. عوارض جانبی همچون گرسنگی و از دست دادن انرژی شایع بود و ۳۰٪ نیز دچار یبوست شدند.
یک مرور سیستماتیک در ۲۰۱۸ میلادی، ۱۶ پژوهش دربارهٔ رژیم کتوژنیک را در بالغین بررسی کرد و نتیجه گرفت که این روش، روزبه‌روز فراگیرتر می‌شود و نتایج آن مشابه کودکان است و عوارض خفیف‌تری نیز دارد. با این حال، بسیاری از بیماران، این رژیم را بنا به دلایل گوناگون رها کردند و کیفیت شواهد علمی نیز در مقایسه با کودکان پائین‌تر بود. مشکلات پیش‌آمده شاملِ ال‌دی‌ال بالا، کلسترول تام بالا و کاهش وزن بود.
موارد مصرف و منع مصرف
رژیم کتوژنیک به عنوان یک درمانِ همراه (مکمل) در کودکان و نوجوانان مبتلا به صرع‌مقاوم‌به‌دارو، کاربرد دارد. در اسکاتلند، انگلستان و ولز، این روش، مطابق بر «دستورالعمل‌های بالینی کشوری» است و در ایالات متحده آمریکا، تقریباً تمامی شرکت‌های بیمه آن را تحت پوشش خود قرار داده‌اند. کودکانی که ضایعهٔ فوکال مغزی دارند (یعنی یک نقطهٔ خاص در مغزشان شروع‌کننده تشنج است) و نامزد انجام جراحی هستند با احتمال بیشتری پس از جراحی و آغاز این رژیم، بهبود کامل (عاری از تشنج) خواهند یافت. حدود یک سوم از مراکزی که رژیم کتوژنیک را به کودکان ارائه می‌کنند رژیم‌های مشابهی هم برای بالغین مبتلا دارند. برخی پزشکان، دو گونهٔ کم‌تر محدودکننده از این رژیم غذایی — «درمان با شاخص گلوکز پائین» و «رژیم تعدیل‌شدهٔ اَتکینز» — را برای نوجوانان و بالغین مفیدتر می‌دانند. نوع مایع این رژیم، در شیرخواران و کودکانی که با لوله تغذیه می‌شوند، آسان‌تر آماده و بهتر تحمل می‌گردد.
طرفداران این رژیم می‌گویند هرگاه بیماری به دو داروی ضد تشنج پاسخ نداد، این رژیم را باید جداً مد نظر داشت چرا که احتمال پاسخ به سایر داروها در چنین بیمارانی تنها ۱۰٪ است. ثابت شده که رژیم کتوژنیک در برخی سندرم‌های تشنجی، فایده و اثرگذاری خاصی دارد و باید زودتر آغاز شود. برخی از این سندرم‌ها عبارتند از: سندرم دراوه، اسپاسم‌های صرعی، صرع میوکلونیک آستاتیک، و سندرم توبروز اسکلروزیس.
در ۲۰۰۵ میلادی در یک نظرسنجی از ۸۸ متخصص مغز و اعصاب اطفال در آمریکا، مشخص شد که تنها ۳۶٪ آن‌ها پس از شکست درمان با دو دارو، رژیم کتوژنیک را تجویز می‌کنند، ۲۴٪ به‌طور گاه‌به‌گاه از این رژیم به‌عنوان آخرین چاره بهره بردند و ۲۴٪ به‌ندرت و تنها در چند مورد، آن را به کار بسته بودند و ۱۶٪ نیز به‌هیچ‌وجه آن را تجویز نکرده بودند. چندین توضیح برای چنین شکافی مابین «شواهد علمی» و «تجویز بالینی» وجود دارد. یکی از آن‌ها شاید، فقدان حضور متخصصان تغذیه‌ای باشد که در این زمینه آموزش‌های کافی دیده‌اند و وجودشان برای انجام این درمان لازم است.
از آنجایی که این رژیم غذایی، متابولیسم بدن را تغییر می‌دهد، رژیم کتوژنیک، درمانِ خطِ اول در کودکانی است که دچار برخی «خطاهای ارثی متابولیسم» همچون کمبود پیرووات دهیدروژناز و کمبود Glut1 هستند و در آنها، بدن اجازه نمی‌یابد تا از کربوهیدرات به عنوان سوخت استفاده کند و به همین سبب وابسته به اجسام کتونی است. رژیم کتوژنیک در درمان تشنج‌ها و برخی از علائم دیگر اینگونه بیماری‌ها سودمند است و از موارد مطلقاً ضروری تجویز آن است. از طرفی، این رژیم در بیماران مبتلا به کمبود پیرووات کربوکسیلاز، پورفیری و سایر خطاهای ارثی نادر در متابولیسم چربی منع مصرف مطلق دارد. افرادی که دچار اختلال در اکسیداسیون اسید چرب هستند، قادر به سوخت‌وساز اسیدهای چرب موجود در این رژیم (که جایگزین کربوهیدرات برای تأمین انرژی شده) نیستند. با رژیم کتوژنیک، بدن ایشان شروع به مصرف ذخایر پروتئینی خود کرده و کتواسیدوز و در نهایت کما و مرگ حادث می‌شود.
تداخل اثر
رژیم کتوژنیک معمولاً همزمان با داروهای ضد صرع آغاز می‌شود و اگر موفق باشد، داروها را کم‌کم قطع می‌کنند. شواهدی موجود است که استفادهٔ همزمانِ این رژیم به‌همراه «تحریک عصب واگ» یا داروی زونیساماید، ممکن است اثر هم‌افزایی داشته باشند، و همچنین تجویز همزمان با فنوباربیتال در کودکان موفقیت چندانی ندارد.
عوارض جانبی
رژیم کتوژنیک، یک رژیم جامع، بی‌خطر و طبیعی برای درمان صرع نیست و همانند هرگونه دارودرمانی دیگر، احتمال بروز عوارض وجود دارد. این عوارض، عموماً کمتر و خفیف‌تر از عوارض داروهای ضد صرع یا جراحی است. عوارض شایعی که به آسانی درمان می‌شوند عبارتند از یبوست، اسیدوز خفیف و هیپوگلیسمی، در صورتی که فرد در آغاز گرسنگی طولانی داشته باشد. حدود ۶۰٪ از کودکان دچار افزایش چربی خون می‌شوند و سطح کلسترول در حدود ۳۰٪ بالا می‌رود. این مشکل را می‌توان با تغییراتی در نوع چربی موجود در رژیم غذایی کنترل کرد و به‌عنوان مثال، چربی‌های اشباع را به چربی‌های غیراشباع چندگانه تغییر داد و اگر مشکل ادامه یافت، نسبت کتوژنیک را کاهش داد. همچنین برای جبران کاهش ریزمغذی‌ها لازم است مکمل‌های لازم به آن غذا افزوده شود.
مصرف طولانی‌مدت این رژیم در کودکان با خطر کاهش نرخ رشد یا حتی توقف آن، شکستگی استخوان‌ها و سنگ‌های کلیوی همراه است. این رژیم سطح فاکتور رشد شبه انسولین ۱ را کاهش می‌دهد که برای رشد در دوران کودکی ضروری است. همچون داروهای ضد صرع، این رژیم غذایی بر روی سلامت استخوان‌ها اثرات سوء دارد. عوامل مختلفی همچون بروز اسیدوز و کاهش هورمون رشد در این موضوع دخیلند. در حدود یک نفر از هر ۲۰ کودکی که رژیم کتوژنیک مصرف می‌کنند دچار سنگ کلیه خواهند شد (در مقام مقایسه، در کودکان سالم سنگ کلیه شیوعی در حدود یک در چندین هزار کودک دارد). یکی از عوارض شناخته‌شدهٔ داروهای خانوادهٔ بازدارنده‌های کربنیک آنهیدراز (همچون توپیرامات و زونیساماید) افزایش احتمال ابتلا به سنگ‌های کلیوی است، اما مصرف همزمان این داروها با رژیم کتوژنیک، این خطر را در مقایسه با مصرف رژیم غذایی به‌تنهایی، افزایش بیشتری نمی‌دهد. سنگ‌های کلیوی را می‌توان درمان کرد و دلیل خوبی برای قطع رژیم کتوژنیک نیست. بیمارستان جانز هاپکینز امروزه به بیماران مکمل‌های پتاسیم سیترات می‌دهد که احتمال سنگ‌های کلیوی را ۷ برابر کم می‌کند. با این‌حال این تجویز تجربی، تاکنون در کارآزمایی‌های آینده‌نگر شاهددار بررسی و تأیید نشده‌است. علت بروز سنگ‌های کلیوی ناشی از رژیم غذایی ۴ چیز است: در نوجوانان و بالغین، عوارض شایع گزارش شده عبارتند از: کاهش وزن، یبوست، دیس‌لیپیدمی و در بانوان قاعدگی دردناک.
در سال ۲۰۲۱ یک مرور سیستماتیک که آن را جامع‌ترین مرور انجام‌شده تاکنون در مورد رژیم غذایی کتوژنیک می‌دانند، خطرات قلبی، خطر بروز سرطان، و عوارض جانبی برای زنان باردار و بیماران کلیوی را با این رژیم نشان داد. نویسنده مقاله، این رژیم را یک «فاجعه [غذایی] ایجادکننده بیماری» نامید و ادامه داد که «مصرف گوشت قرمز، گوشت‌های فرآوری‌شده و چربی‌های اشباع‌شده و همچنین محدود کردن سبزیجات، میوه‌ها، حبوبات و غلات سبوس‌دارِ سرشار از کربوهیدرات، دستورالعملی برای سلامت بد است.» پنج یافته کلیدی این مقاله مروری که در ژورنال دانشگاهی «فرانتیرز تغذیه» و تحت داوری همتا منتشر شد به این شرح است:
آغاز
پروتکل بیمارستان جانز هاپکینز برای آغاز این رژیم، امروزه رواج گسترده‌ای یافته‌است. در آغاز یک جلسهٔ مشاوره با والدین و سایر مراقبین کودک انجام می‌شود و سپس کودک، به مدت کوتاهی در بیمارستان بستری می‌شود. از آنجایی که در آغاز این رژیم، خطر عوارض گوناگونی موجود است، بسیاری از مراکز ترجیح می‌دهند تا شروع آن، تحتِ نظارتِ نزدیک و دقیقِ پزشکی در بیمارستان باشد. در جلسهٔ مشاورهٔ اولیه، والدین را از لحاظ وجود شرایط یا وضعیتی که با این رژیم منع تجویز دارند، غربالگری می‌کنند. یک تاریخچه کامل از وضعیت تغذیه‌ای کودک تهیه و پارامترهای رژیم غذایی‌اش انتخاب می‌شود، این عوامل شامل نسبت کتوژنیک چربی به ترکیبی از پروتئین و کربوهیدرات، نیازهای انرژی (کالری) و میزان مایعات دریافتی می‌باشد. یک روز قبل از بستری در بیمارستان، محتوای قندی غذای کودک را کاهش داده و کودک پس از شام، دیگر هیچ چیزی نمی‌خورد. هنگام بستری تا زمان شام، به بیمار فقط مایعات بدون کالری و بدون کافئین داده می‌شود. شام، شامل اگ‌ناگ و محدود به یک سوم کالری موجود در غذای عادی است. صبحانه و نهار روز بعد هم همین است و در شام روز دوم، محتوای کالری اگ‌ناگ را به دو سوم کالری موجود در غذاهای عادی افزایش می‌دهند. شام روز سوم، محتوای کالری‌اش کامل است و دیگر اگ‌ناگ نیست، بلکه رژیم اصلی کتوژنیک است که آغاز می‌شود. پس از صبحانهٔ کتوژنیک در روز چهارم، بیمار مرخص می‌شود. تا حد امکان، تمامی قرص‌ها و داروهای ضد تشنج بیمار را باید به انواعی تغییر داد که فاقد قند در فرمولاسیون خود هستند. هنگامی که کودک در بیمارستان بستری است، قند خون را چندین مرتبه در طی روز، آزمایش می‌کنند و او را از لحاظ بروز کتوزیس علامت‌دار زیر نظر می‌گیرند (که با تجوی مقادیر اندکی از آب پرتقال قابل درمان است). فقدان انرژی و لتارژی به‌طور شایع دیده می‌شود اما ظرف دو هفته برطرف می‌شوند. والدین سه روز اول را به‌طور کامل در کلاس‌های آموزشی می‌گذرانند که شامل مباحثی دربارهٔ تغذیه، مدیریت رژیم غذایی، تهیه غذا، خودداری از مصرف قند و رسیدگی و ادارهٔ بیماری است. سطح آموزش والدین و میزان تعهد آنان به اجرای صحیح رژیم بیشتر از آنانی است که فقط دارو مصرف می‌کنند.
گوناگونی و چندسانی در اجرای پروتکل بیمارستان جانز هاپکینز شایع است. آغاز رژیم ممکن است در کلینیک‌های سرپایی انجام شود و بیمار در بیمارستان بستری نشود. بیشتر مراکز، آن گرسنگی اولیه را به کودک نمی‌دهند. (گرسنگی طولانی، خطر اسیدوز و کاهش قند خون و از دست رفتن وزن را افزایش می‌دهد). به‌جای افزایش تدریجی میزان غذا در سه روز اول، برخی مراکز درمانی، اندازهٔ غذا را ثابت نگه می‌دارند، اما نسبت کتوژنیک را از ۲:۱ به ۴:۱ تغییر می‌دهند.
باقی ماندن در درمان و ادامه آن
پس از آغاز رژیم، کودک به‌طور منظم در کلینیک‌های سرپایی توسط متخصص مغز و اعصاب و متخصص تغذیه ویزیت می‌شود و آزمایش‌های گوناگونی انجام می‌شود. این ویزیت‌ها و آزمایش‌ها باید در سال اول، هر سه ماه یکبار، و در سال‌های بعدی، هر شش ماه یکبار باشد. نوزادان کمتر از یکسال را باید بیشتر و زودتر ویزیت کرد و نخستین ویزیت باید ظرف ۲ تا ۴ هفته از آغاز رژیم باشد. در ابتدا، اصلاح و تعدیل‌های اندکی لازم است تا اطمینان حاصل شود کتوزیس به سطح مورد نیاز رسیده و بیمار به برنامه غذایی عادت کند. این اصلاح و تعدیل‌های جزئی و دقیق، اغلب توسط متخصص تغذیهٔ بیمارستان و از طریق تلفن انجام می‌شود و شامل تغییر در میزان کالری، تغییر نسبت کتوژنیک یا افزودن مقداری تری‌گلیسرید با زنجیره متوسط یا روغن نارگیل به رژیم کلاسیک است. سطح کتون ادرار، روزانه اندازه‌گیری می‌شود تا مطمئن شوند کتوزیس دلخواه به‌دست آمده و بیمار به رژیمش پایبند بوده یا خیر، با این وجود، سطح کتون ادرار ارتباطی با اثرات ضد تشنجی آن ندارد. این آزمایش با نوارهای آزمایش کتون نیتروپروساید انجام می‌شود که رنگش در حضور اَستواَستون (یکی از سه اجسام کتونی) از «صورتی براق» به «قرمز آلبالویی» تغییر می‌کند.
قطع درمان
حدود ۲۰٪ از کودکان با این رژیم به‌طور کامل از تشنج‌ها رهایی می‌یابند و بسیاری دیگر نیز می‌توانند مصرف داروهای ضد صرع را کاهش داده یا به کلی قطع کنند.