cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ساختمان‌های سنتی کویر
خشت
استفاده از خشت همواره در ادوار مختلف ایران به صورت منفرد یا تلفیقی از آجر و ملات همواره مورد توجه انبوه سازان بوده‌است. به عنوان مثال در تپه‌های سیلک کاشان که در هزاره سوم قبل از میلاد ساخته شده کاربرد خشت خام مشهود است. معماری‌های دیگری نیز که از دوره‌های ایلامی، هخامنشی و ساسانی بجا مانده نیز مؤید استفاده از خشت خام می‌باشد. در استان یزد نیز موارد بسیار متعددی از دوران قدیم که مؤید استفاده از خشت می‌باشد به چشم می‌خورد مانند مسجد خشتی فهرج یزد متعلق به نیمه نخست قرن اول هجری که کلیه مصالح اسکلت سازی آن از گل رس و خشت و پوشش خارجی آن نیز از کاهگل ریگ می‌باشد؛ البته گلدستهٔ آن نیز خشتی می‌باشد که بعداً در دوره سلجوقی به آن اضافه شده‌است.
بررسی اعضای سازه‌ای ساختمان‌های خشتی به همراه اشکالات موجود در ساخت آن‌ها
شالوده: در ساختمان‌های خشتی، دیوارهای باربر (دیواری که نسبت طول به ضخامت آن بیش از ۳ الی ۴ برابر باشد) عمدتاً بر روی شالودهٔ شفته آهکی یا شالوده سنگی قرار دارند و به ندرت در تماس مستقیم با زمین دیده شده‌است. در مناطقی که رطوبت مشکل حادی را ایجاد نمی‌نماید، عمدتاً از گل به عنوان ملات کرسی چینی استفاده شده‌است و در نقاط مرطوب، ملات شفته آهک مورد استفاده قرار می‌گیرد.
عدم اجرای کرسی چینی در برخی موارد در اینگونه ساختمان‌ها باعث شده که بر اثر عوامل مختلف جوی مثل باران و. قسمت‌های پائینی دیوارها تخریب یا لاغر شوند که این موضوع باعث ناپایداری ساز ه از یک طرف و افزایش تنش فشاری بر اثر کاهش سطح مقطع دیوار خواهد شد که با اندک بار جانبی، دیوار واژگون خواهد شد. دیوار: دیوار در خانه‌های سنتی یا تماماً گلی (به صورت چینه‌ای) یا با خشت و ملات گل ساخته می‌شوند. دیوارهای گلی به دلیل سادگی ساخت و در دسترس بودن مصالح یکی از قدیمی تر ین سازه‌های ساخته شده در ایران می‌باشند. دیوارها همچنین ممکن است از سنگ با ملات گل نیز ساخته شوند. برای جلوگیری از فروریختن جانبی دیوار، دیوارهای حایل خشتی و گلی بکار گرفته می‌شوند که تأثیر بسزایی درحفظ پایداری آن دارند.
دیواری که نسبت طول به ضخامت آن کمتر از ۳ الی ۴ برابر باشد ستون محسوب خواهد شد. اشکال ستونهای خشتی آن است که به هنگام وقوع زلزله و بر اثر بارهای جانبی زلزله و خروج از مرکزیت بارهای قائم ستونها، به همراه نیروی محوری، لنگر خمشی قابل توجهی در ستون ایجاد شده و به دلیل ضعف این اعضا در ناحیه کشش و رفت و برگشت بارهای زلزله، ستونها به سرعت دچار انهدام کلی خواهند شد. بازشوها: ابعاد و محل قرارگیری بازشوها (پنجره‌ها، دربها و طاقچه‌ها) به شدت تحت تأثیر اقلیم، آب و هوای منطقه، فرهنگ مردم و نوع مصالح در دسترس قرار دارد. ضمناً ابعاد بازشوها تأثیر عمده‌ای در رفتار لرزه‌ای و میزان مقاومت برشی دیوارها دارد.
ایجاد بازشوهای وسیع در دیوارهای باربر خشتی یکی از عمده‌ترین ضعف‌های موجود در ساخت چنین ساختمان‌هایی می‌باشد. اما به دلایل معماری و نورگیری ساختمان نمی‌توان از این بازشوها صرفنظر نمود که ایجاد بازشوها در دیوار باربر اجتناب ناپذیر می‌نماید؛ لذا می‌توان با محدود کردن مقادیر ابعاد بازشوها طبق آئین‌نامه‌های مختلف، ابعاد بازشوها را تحت کنترل درآورد.
نعل درگاه: از جمله موارد ضعف که در ساختمان‌های خشتی ملاحظه می‌شود، عدم وجود نعل درگاه یا امتداد نیافتن نعل درگاه بر روی دیوارهای طرفین می‌باشد که در نهایت باعث تقسیم نشدن بار در بنا و تخریب آن خواهد شد.
سقف: یکی از مشکلات اساسی سازه‌های سنتی، مسئله سقف اینگونه سازه هاست. استفاده از تیرهای چوبی و کاهگل، باعث سنگینی بیش از حد سقف می‌شود (تقریباً هر دو سال یکبار بر ای مرمت سقف‌ها دوباره کاهگل می‌شوند و این خود باعث افزایش سنگینی سازه خواهد شد) که باعث ریزش سقف در اثر کوچکترین تکانی می‌شود.
برای جلوگیری از این مشکل راه حل‌های متفاوتی پیشنهاد شده‌است از جمله استفاده از سقف‌های یکپارجه که به بدنه دیوار متصل شده‌اند. دیگری استفاده از سقف‌های سبککه ممکن است با استفاده از شبکه‌های سقفی با حفره‌های توخالی از یکطرف و بکارگیری مصالح پوششی بسیار سبک و مقاوم از طرف دیگر اجرا شود. استفاده از مصالح چوبی و الیافی مانند تنه درختان، تخته و توفال، حصیر و نی نیز می‌تواند در سبک سازی سقف کمک شایانی داشته باشد؛ و نهایتاً استفاده از فرم گنبد که یکی از ابتکارهای جالب معمارهای ایرانی است که چشم خیره همگان را در سبک اجرا به خود معطوف ساخته‌است.
بررسی آسیب‌پذیری ساختمان‌های خشتی
یکی از موارد اولیه و مهم در اجرای بناهای خشتی، ایجاد پوشش‌های خارجی به وسیله اندود یا روکش به روی بنا می‌باشد زیرا عدم رعایت آن باعث نفوذ رطوبت به داخل بنا و ایجاد ترکهای سازه‌ای، از بین پیوندهای اجزاء، فرسودگی و در نهایت تخریب سازه خواهد شد. مورد دیگر و شایع در اینگونه بناها، عدم کلاف بندی بین دیوارهای جداشونده در محل درگاه‌ها می‌باشد. زلزله‌های شدید به‌طور ناگهانی بر پیکر بنا ارتعاشاتی پدیدآورده و در اثر امواجی که به وجود می‌آید دیوارها را حرکت می‌دهند. اثر عمل و عکس‌العمل امواج زلزله دیوارهای متقابل را به سرعت رانش داده و عدم هیچگونه اتصال و کلافندی دبر بین نعل درگاه‌ها و پوشش‌های طاق با اسکلت بنا، ابتدا طاق فضا فرو می‌ریزد سپس قوس‌های نعل درگاه که در جهت ارتعاشات زلزله واقع شده در اثر رانش شکسته و فرو می‌ریزد. اما در حالت کلی آسیب‌های وارده به ساختمان‌های خشتی به دلایل زیر می‌باشد:
وجود سیستم‌های بنایی در ترکیب با ساختمان‌های خشتی
گاهی موارد در اجرای ساختمان‌های سنتی مشاهده شده که مصالح بنایی با مصالح سنتی به طرز نادرستی آمیخته شده که نتایج نه چندان خوشایندی در پی خواهد داشت. در زیر به برخی از مواردی که در اجرای این بناها به نادرستی اجرامی‌شوند، آورده شده‌است.
استفاده از تکنولوژی در مصالح سنتی جهت بهبود کارایی
امروزه مسئله سبک سازی در ساختمان جزء مسایلی است که در ساخت ساختمان‌ها بسیار مورد توجه می‌باشد. بدین منظور و با توجه به موضوع مقالهٔ حاضر، مواردی که با استفاده از مصالح سنتی در ساختمان‌های مدرن یا با استفاده از مصالح مدرن در مصالح سنتی اقدام به سبک سازی در سازه‌ها می‌شود، در ذیل بیان خواهد شد.
هفت‌حوض
کاربردهای نام هَفت‌حوض:
ساختمان‌های سنتی کویر
استفاده از تکنولوژی در مصالح سنتی جهت بهبود کارایی
استفاده از پانل‌های گچی خشک سبک برای دیوارهای داخلی: این فناوری جایگزین مصالح سنتی سنگین جهت کاهش وزن مرده ساختمان می‌شود. ماده اصلی این روش، گچ می‌باشد که سبکی وزن، عایق در مقابل صوت و مقاومت در مقابل آتش‌سوزی از جمله مزیتهای آن می‌باشد.
استفاده از پرلیت در سبک سازی وزن بتن: پرلیت نوعی سنگ آتش فشانی است که به عنوان مصالح بومی و بیشتر در استان آذربایجان موجود است. این ماده قابلیت افزایش مقاومت بتن را دارا می‌باشد.
هفت
هفت، ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
جان مک ایون
جان مک ایون (زاده ۲۹ مارس ۱۹۰۰ – درگذشته ۲۰ نوامبر ۱۹۸۰) سیاستمدار استرالیایی و هجدهمین نخست وزیر استرالیا از ۱۹ دسامبر ۱۹۶۷ تا ۱۰ ژانویه ۱۹۶۸ بود. او آخرین عضو و نخست وزیر از حزب ملی استرالیا بود.
پسوندها در ترکی آذربایجانی
در ترکی آذربایجانی پسوندهایی که به انتهای بن فعلی یا بن اسمی اضافه می‌شوند کلمات جدیدی تولید می‌‌کنند.
اجاق-اجک
این پسوند از بن فعلی ساخته می‌شود و برای اسامی ابزار و ... بکار می‌رود:
آج-اج
از پسوندهای نادر و باستانی است. در برخی کلمات برای افاده مفهوم مبالغه مشاهده می‌شود: کوه) اوروج (روزه‌دار، روزه)، تیخاج (پوزه بند)
آری-اری
از پسوندهای نادر است و مفهوم جهت‌گیری را افاده می‌کند:
آق-اک
از پسوندهای بسیار رایج است. گفته می‌شود که این پسوند در اصل به صورت -قاق بوده که قاف اول حذف شده‌است: باشقاق← باشاق، بوجقاق← بوجاق (کنج، زاویه) این پسوند بیشتر برای اسم مکان و آلت به کار می‌رود. در اسامی اعضاء بدن نیز دیده می‌شود؛ چون این اعضاء نیز فی‌الواقع ابزارند.
ـَل-ال-ل
این پسوند به بن فعلی و همچنین اسمی می‌چسبد و آن را به یک مکانی منتسب می‌کند: این پسوند می‌تواند کلمات مورد نیاز بسیار زیادی را در ترکی پدیدآورد، مثلا:
آلاق-الک
از پسوندهای نادری است که بر بن اسمی افزوده می‌شود. اضافه شدن آن بر بن‌های فعلی نسبتاً رواج بیشتری دارد.
اونتو-اینتی-انتی
تیکینتی (ساختمان، آپارتمان)، تؤکونتو (افزونه، اضافی، بیرون ریختنی)، آلینتی (خریده شده‌ها)، پاتلانتی (بمب، منفجر شدنی) شاید این پسوند به صورت تی و تو باشد، بدین صورت که مثلاً تیکیل + تی یا تؤکول + تی یا آلین + تی باشد.
ایت-اوت
این پسوند بیشتر بر بن فعلی اضافه می‌شود؛ لیکن به‌ندرت بر بن اسمی اضافه می‌شود: مثالهایی نیز وجود دارد که بر بن اسمی می‌چسبد:
ایز-اوز
از جمله پسوندهای اسمی و فعلی است. در بن‌های اسمی برای القاء مفهوم جمع به کار می‌رود؛ چنان‌که در آخر افعال نیز همین نقش را دارد: در اسامی: بن (من) بنیز> بیز (ما) سن (تو) >سنیز> سیز (شما) ایکیز (دوتا، بچه دوقلو) این پسوند در اسامی بدن زوج نیز مشاهده می‌شود:بوینوز (شاخ) اوموز (شانه، کتف) بنیز (صورت، گونه) واحتمالاً گؤز (چشم) دیز (بندگاه میان ران وساق پا، زانو).
ایش-اوش
برای تصغیر اسامی اشخاص و همچنین برای صفت به کار می‌رود: در اسامی (برای تصغیر یا تحبیب): گؤیؤش (سبز، سبزه، آدم چشم زاغی) جومبوش= (جومبولو:کوچولو) بگیش-به ییش (نامی برای مردان).
ایل-آل-اول-ال
از پسندهایی است که از اسم صفت می‌سازد:
ایلا-ایله (لا-له)
بعضاً فعل برای بیان قید حالت به کار می‌رود. این‌گونه افعال را معمولاً به صورت جفتی به کار می‌برند: بعضاً این کاربرد فعل به صورت تکی نیز به کار می‌رود: باخلی قالدی (دهانش بازماند) آچیلی قالدی (متحیر ماند) دوناقالدی (ماتش برد، خشک شد). این پسوند توضیحات بسیار کامل‌تری دارد که در حال حاضر مجال پرداختن آن نیست.
ایم
کاربرد این پسوند بیشتر در بن‌های فعلی است (اولوم، ایچیم...) در بن اسمی چندان کاربرد ندارد. در دو کلمه -خانیم، بگیم به نظر می‌رسد علامت تانیث باشد (خان>خانیم، بگ>بگیم ولیکن این را باید با دیده تردید نگریست. چون در ترکی علامت تانیث وجود ندارد. برخی‌ها دچار چنین اشتباهی شده‌اند. مثلاًدر ترکیه از -بای (بگ، آقا) >بایان (خانم، بانو) را ساخته اندوحتی با استفاده از پسوند اسلاوی -یچه، تانریچه (الهه) ساخته‌اند (همانندکرالیچه:شاهزاده خانم) که البته درست نیست. در ترکی اویغوری (چین) این پسوند برای تعظیم به کار می‌رود. حاجیم (حاجی محترم) موللام (روحانی محترم) در ترکی آذربایجانی نیز کلماتی چون خانیم، افندیم... را به همان معنای تعظیم باید دانست.
ایمتیل-اومتول
بر اسمی رنگ‌ها اضافه شده و معنای شباهت را افاده می‌کند: پسوند دیگری به صورت شین با معنای مشابه در برخی از رنگ‌ها معمول است:
این-اون
از پسوندهای دیرینه ترکی است که مفاهیم گوناگونی را القاء می‌کند:
تی-تو
در بن‌های مجرد این پسوند کمتر استعمال دارد. بیشتر مورد استعمال آن در بن‌های اسمی است که با پسوند -ایر-ایل می‌آیند و معمولاً از آنان با اضافه نمودن -ده فعل ساخته می‌شود (گورولدمک>گورولتو...) اینپسوند بیشتر در کلماتی که برای تقلید صداها یا تشبیه رنگ‌ها به کار رفته‌است، مورد استعمال دارد:
جاق-جک (جوک-جوق-جیق-چک)
بیشتر برای تصغیر یا برای اسم آلت (ابزار) به کار می‌رود:
(*) توضیح اینکه برای کلمهٔ تومانچاق (بدون شلوار) از این پسوند استفاده نشده‌است و نویسنده در این مورد اشتباه کرده‌است زیرا در قدم اول از نظر معنی و مفهوم درست به نظر نمی‌رسد و در ترکی چنین قاعدهٔ ساخت کلمه برای عدم و نبود چیزی غلط می‌باشد و صحیح این است که کلمهٔ تومانچاق از دو کلمهٔ تومان به معنی شلوار و آچیق به معنی باز تشکیل یافته‌است: تومان + آچیق که با ترکیب این کلمه‌ها مفهوم کلمهٔ جدید در فارسی فرد بدون شلوار می‌باشد. ضمن اینکه تومان همان «تنبان» فارسی است
جی-چی-جو-چو
از پسوندهای فعال ترکی است، که وارد زبان فارسی نیز شده‌است (درشکه چی و...) کاربرد دارد. از جمله نشان وابستگی به یک حرفه، گرایش فکری و پیروی از یک مکتب فلسفی یا علاقه‌مندی به یک چیز خاص و علامت فاعلی و غیره می‌تواند باشد در فارسی پسوند -گر (مانند کارگر، داروگر، تماشاگر و...) است: این پسوند با اضافه شدن -م-ن) به صورت -نجو-مجی به آخر اعداد، اعداد ترتیبی را به وجود می‌آورد: هنگامی که پسوند -لیک-لیق بر آخر این پسوند اضافه شود بیانگر حرفه، گرایش به مکتب فکری خاص و غیره خواهد بود:
چین
از پسوندهای نادر بوده و در اسامی برخی پرندگان به چشم می‌خورد:
داق-ده ک-دا
از پسوندهای نسبتاً رایج است: امروزه: کلمات زیر به احتمال زیاد با حذف قاف این پسوند به وجود آمده‌اند:
دام-دم-دوم
امروزه این پسوند تنها در چند کلمه به چشم می‌خورد:
دیریق-دیرک-دوروک-دوروق
از پسوندهای نادر بوده و در برخی اسامی به عنوان علامت اسم آلت به کار رفته‌است:
را-ره
این پسوند برای قید مکان به کار می‌رود: در زبان گفتاری تبریز و خیلی از منطقه‌ها الف در گسترش کلمه حذف می‌شود: از این پسوند می‌توان برای ایجاد کلمه‌های نو استفاده کرد:
در گویش‌های ترکی استانبولی و ترکمنی «هارا» به صورت «نره» بیان می‌شود.
راق-ره ک
این پسوند در آخر بن‌های فعلی به معنای قید حالت است (آغلایاراق دئدی=با گریه گفت) و در آخر اسم‌ها نشانهٔ صفت برتر است (شکر دوزدان آغراقدیر=شکر از نمک سفیدتر است) علامت تفضیل در ترکی شایع نبوده و بیشتر خود صفت بدون پسوند به کار می‌رود؛ لذا این پسوند امروزه در برخی کلمه‌ها برای تحقیر و کم نمایاندن به چشم می‌خورد و در برخی کلمه‌ها به صورت جزءاصلی کلمه درآمده و تثبیت شده‌است مانند:
ساق-سک-سوک
از پسوندهای مشترک میان بن‌های فعلی و اسمی است و با هر دو می‌آید. کلماتی چند از این پسوند در زبان رایج است ولیکن خود این پسوند چندان فعال نیست: این پسوند در ترکی شرقی (جغتایی) استعمال وسیعی داشته و برای القای مفهوم تمایل به کار می‌رود (کلیقسک:شائق برای آمدن-باریقساق:علاقه‌مند به بذل و بخشش).
سی-سو
در ترکی قدیم پسوند «سیق» وجود داشته‌است که معنای مشابهت و تمایل را افاده می‌کرده‌است (ارسیق-بگسیق-اوغلانسیق) بعدها حرف آخر پسوند حذف گردیده‌است. این پسوند بعضاً به صورت -ایمسی نیز به کار رفته‌است (مثل قورومسی=در کتاب دده قورقود) امروزه در زبان متداول تنها چند کلمه، آن هم به صورت تحریف شده، با این پسوند ملاحظه می‌شود:
سیز-سوز
ما از پسوند-لی/لو سخن خواهیم گفت که یکی از معانی عمده آن القای مفهوم مالکیت و دارندگی است. این پسوند متضاد پسوند «لی» می‌باشد وهمچون پیشوندهای «بی-نا» در فارسی((لا-بلا-غیر-عدم...))در عربی، معنای نفی را افاده می‌کند (مثال‌هایی خواهیم آورد) برخی اسم‌ها و صفت‌هایی نیز با این پسوند مورد استعمال است که ریشه اصلی واژه آن یا ابدً از رده خارج شده‌است یا کاربرد نادری دارد: این پسوند از پسوندهای بسیار فعال ترکی است. ما ذیلاً برخی از موارد کاربرد آن را اعم از استعمال قدیم و استعمال نوین که برای معادل‌سازی در مقابل کلمات جدیدالولاده به کار رفته‌است، می‌آوریم:
کی
جزئی از پسوند مالکیت است و در آخر قیود یا زمان یا مکان نیز به عنوان پسوند «ظرف» مشاهده می‌شود و صحیح آن است که به صورت متصل نوشته شود.
گه-غا-قا
دؤنگه (پیچ)، بؤلگه (منطقه، ناحیه، حوزه)، بلگه (سند)، قاریشقا (مورچه، شاید در ابتدا به صورت قارینجا بوده و تغییر یافته‌است)، بوشقا (ظرف بسیار دراز)، داشقا، ناسیرقا (فرغون یا چیزی که با آن برای حمل و نقل وسایل استفاده کنند)، قارقا (کلاغ)، قاشقا (غرّه، به سفیدی ای که در پیشانی اسب یا بز وجود داشته باشد می‌گویند)، اؤتگه، اؤزگه (بیگانه، دیگری)، اؤیگه (ناتنی)، چکیرتگه (ملخ)، سیسقا (لاغر)، دامقا (مهر)، اونورقا (ستون فقرات)، اؤپگه (شش، ریه)، سوپورگه (جارو)
به نظر می‌رسد کلمات بوشقا، داشقا، ناسیرقا، پوتوشقا (دربچه)، ساتیشقا (زن فاحشه)، آتیشقا، قونقا، ابتدا از زبان ترکی به زبان روسی راه رفته و سپس با ریخت دیگری، دوباره به ترکی بازگشته است؛ این فرایند مشابه اتفاقی می باشد که مثلاً برای کلمه چمدان در فارسی پیش آمده است.
غاج-گج (غاچ-گچ)
برای ساختن اسم ابزار از بن فعلی بکار می‌رود: به نظر می‌رسد پسوند اچ در ابتدا همین پسوند بوده‌است. یا شاید این پسوند از دو پسوند گه+اچ ساخته می‌شود.
لار-لر
علامت جمع در ترکی هم آهنگ با پسوند بن کلمه به صورت لار-لر می‌باشد: علامت جمع بعضاً در اسامی کوه و دشت و مناظر و مناطق طبیعی مشاهده می‌شود: بعضاً نیز در آخر نام‌های خانوادگی مشاهده می‌شود: برای القای مفهوم جمع در خاندان، پسوند «گیل» نیز مرسوم است که بعد از اسامی اشخاص می‌آید. در زبان محاوره‌ای فارسی برای القای مفهوم مشابه؛ بعد از اسامی، عبارت «و این‌ها» افزوده می‌شود: پسوند-لر-لار در آخر صیغه‌های فعلی به صورت متصل نوشته می‌شود ولی در آخر اسم‌ها بهتر آن است که منفصل نوشته شود.
لاق-لک
از اسم صفت می‌سازد و بیشتر برای افاده معنی کثرت و شدت و مبالغه به کار می‌رود. همچنین برای اسم مکان:
لی-لو
از پسوندهای فعال ترکی است و کاربردهای متفاوت دارد: عکس این معنا را پسوند سیز افاده می‌کند که در جای خود بحث شد (آتاسیز-آناسیز-پولسوز). از این پسوند در معادل‌سازی برای کلمات فارسی که دارای پیشوند «با» یا پسوند «دار» و پسوند-ی (یای نسبت) می‌باشند و برای کلمات عربی دارای پیشوند «ذو-ذی» و همچنین برای برخی از کلمات عربی که به صورت اسم فاعل می‌باشند، استفاده می‌شود:
لیق-لوق-لیک-لوک
از پسوندهای بسیار شایع زبان ترکی است و برای القای مفاهیم مختلف آورده می‌شود: در همین معنا با پسوند-جی همراه است:
مان-من
از پسوندهای قدیمی است. در چند کلمه محاوره‌ای به چشم می‌خورد. مفهوم تشدید و مبالغه را می‌رساند: امروزه این پسوند مجدداً فعال شده و کلماتی جدید از آن ساخته‌اند:
مه-ما
این پسوند بیشتر به همراه پسوند لی بکار می‌رود. البته این پسوند برای منفی‌سازی فعل نیز بکار می‌رود:
میش یا موش
مفعول ساز است:
مانند::کئچمیش (گذشته)، دؤنموش (از راه (راه دین) برگشته یا منحرف شده، گمراه)، اؤتموش (گذشته) قالموش (مانده)
مایکل مارکس
مایکل مارکس (Михаил Маркс؛ زاده ۱۸۵۹ - درگذشته December 31, 1907) کارآفرین، بازرگان و مدیر ارشد اجرایی بریتانیایی بلاروستبار بود، که شرکت مارکس اند اسپنسر را تأسیس نمود.
محله درب شاهزاده
محله درب شاهزاده، نام یکی از محله‌های شیراز قدیم می‌باشد که در شمال این شهر واقع بوده‌است.این محله مهم تریم محله شیراز قدیم بوده و  دلیل  آن وجود بازار وکیل،بناهای حکومتی زندیه و دروازه اصفهان که ورود و خروج  شهر شیراز  به سمت شهرهای اصفهان و تهران بوده است. در زمان قبل از کریم خان زند این محله به دو بخش محلهٔ شیادان و محلهٔ موردستان تقسیم شده بود که کریم خان این دو محله را در هم ادغام کرد.و در محله موردستان به‌دلیل سر سبزی و زیبای و قدمت این محله بناها و تاسیسات حکومتی مانند ارگ و دیوان خانه را بنا نمود. در این محله بناهای مهم حکومتی و مقبره امام زادگان شیعه و مساجد و حمام های زیباو قدیمی وجود داشته و دارد.در این محله بزرگ شیراز قدیم   خاندان های  معروف زیادی  زندگی میکردند  که تعدادی از معروف ترین آنها خانواده های ده بزرگی مجرب و آذرشاه و عابدینی واسکروچی و خاندان عدیله اشاره کرد.
وجه تسمیه
این محله به دلیل وجود آرامگاه شاهزاده منصور در آن بدین نام خوانده می‌شود.
موقعیت جغرافیایی
این محله از شمال به محله دروازه اصفهان و محله دروازه سعدی، از جنوب به محله بالا کفت (بالا کفد)، محله اسحاق بیگ و محله بازار مرغ محدود می‌شده‌است.
بناهای شاخص محله
از بناهای شاخص محله می‌توان به مسجد وکیل، حمام وکیل، بازار وکیل، بازار نو، مسجد مولا و کاروان‌سراهای احمدی اشاره کرد.
تقسیم‌بندی محلات شیراز قدیم
در کل محلات شیراز به دو دسته بزرگ حیدری و نعمتی تقسیم شده بودند. حیدری به محلاتی گفته می‌شد که افراد آن محلات، خود را پیرو سلطان حیدر که از مشایخ عرفان بود، می‌دانستند.
نعمتی به محلاتی اطلاقی می‌شد که ساکنان آن خود را پیرو شاه نعمت‌الله ولی که او نیز از بزرگ‌ترین و شاخص‌ترین عرفای عصر بود، می‌دانستند. درگیری‌ها و مخاصماتی که بین این دو دسته در سال‌های متمادی صورت گرفته هنوز هم مورد بحث است و حتی به صورت ضرب‌المثل جنگ حیدری، نعمتی در زبان‌هاست.
پنج محله محله اسحاق بیگ، محله درب شاهزاده، محله بالا کفت، محله میدان شاه و محله بازار مرغ را حیدری خانه و پنج محله محله سرباغ، محله سنگ سیاه، محله درب مسجد، محله لب آب و محله سر دزک را نعمتی خانه می‌گفتند. البته محله ارمنی‌ها و محله کلیمی‌ها جزء محلات بی‌طرف بودند و کاری به درگیری‌ها و مخاصمات نداشتند.
جستارهای وابسته
شیراز
اصغر تفکری
اصغر تفکری (زاده ۱۲۹۰ تهران - درگذشته ۱۱ خرداد ۱۳۳۹ تهران) بازیگر سینمای ایران است.
زندگی‌نامه
اصغر تفکری که نام اصلی او، علی‌اصغر حاجی اسمعیلی بود، در سال ۱۲۹۰ خورشیدی در تهران متولد شد و از همان نوجوانی به هنر بازیگری علاقه‌مند شد و کار هنری خود را با پیش پرده‌خوانی آغاز کرد. حاجی اسمعیلی پس از آن در نمایشهای مختلف شرکت کرد و کار جدی خود را از سال ۱۳۰۶ با گروه هنری خیرخواه شروع کرد. در نقش‌های کمدی باز می‌کرد و یکی دیگر از پیش‌پرده‌خوانان تئاترهای تهران بود. با شرکت در نمایشنامه‌هایی چون: «اسرار حرم»، «جناب میرزا»، «حافظ»، «شوهرهای عوضی»، «مردی از آن دنیا»، «بازرس»، «انگل‌های اجتماع»، «خروس بیمحل»، «نامزد عوضی»، «دختر شکلات فروش» رسماً به حرفهی بازیگری پرداخت.
اصغر تفکری در نیمه شب شنبه۱۱ خرداد ۱۳۳۹ در تهران در سن ۵۲ سالگی در اثر سکته قلبی درگذشت و در امامزاده عبدالله به خاک سپرده شد.
با حضور افتخاری
۱ - فریاد نیمه شب (۱۳۴۰)
مخیتار هراتسی
مخیتار هراتسی ، پزشک سده ۱۲ میلادی اهل ارمنستان بود که در هِر (خوی امروزی) زاده شد؛ احتمالاً در بغداد تحصیل کرد و در حدود ۱۱۸۴ میلادی، در پادشاهی ارمنی کیلیکیه به شهرت رسید. از وی اغلب با عنوان «پدر پزشکی ارمنی» یاد می‌شود.
طبیبی بسیار باسواد بود که یونانی، عربی و فارسی نیز می‌دانست. در ۱۱۸۴ میلادی (سال ۶۳۳ تاریخ ارمنی)، در کیلیکیه رساله‌ای به نام «تسلیت بیمار تب‌دار» نگاشت. عنوان کتاب ظاهراً تجنیسی از نام خود موٴلف است، چون مخیتار به معنی تسلی‌دهنده، و مخیتاروتیون به معنی تسلیت‌دادن است. این رساله چهل و شش فصل دارد و مطالب آن از مآخذ عربی، فارسی و ارمنی اقتباس شده‌است. اغلب اصطلاحات آن عربی ارمنی شده‌است. مخیتار رساله‌های دیگری هم دربارهٔ طب و کالبدشناسی تألیف کرد، ولی آنها را فقط از طریق منتخباتی که در آثار بعدی نقل شده‌است، می‌شناسیم.
ولسوالی اشکمش
اِشکَمِش یکی از ولسوالی‌های ولایت تخار در شمال خاوری افغانستان است. براساس آخرین برآوردها جمعیتش نزدیک به ۵۱٬۱۵۳ نفر می‌باشد.
هلال
هلال ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد: جای‌ها:
اکتیپالی
اکتیپالی (به انگلیسی: Achettipalli) در هند است که در تامیل نادو واقع شده‌است.
اسپنکر فولرتن بیرد
اسپنکر فولرتن بیرد (Spencer Fullerton Baird؛ زاده February 3, 1823 درگذشته 1823:3:2, August 19, 1887) یک دانشمند در زمینه تاریخ طبیعی، پرنده‌شناسی، و آبزی‌شناسی اهل ایالات متحده آمریکا بود.
وی همچنین برنده جوایزی همچون نشان هنری دراپر شده است.
هلندی
هلندی می‌تواند اشاره به یکی از موارد زیر باشد:
کشون کامیونیتی، تگزاس
کشون کامیونیتی، تگزاس شهری در ایالت تگزاس از ایالات جنوبی ایالات متحده آمریکا است.
ماریا رزاریا اوماجو
ماریا رُزاریا اوماجو (Maria Rosaria Omaggio؛ زادهٔ January 11, 1957) یک بازیگر و نویسنده اهل ایتالیا است. وی از سال ۱۹۷۳ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
خوالنیتسه
خوالنیتسه یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه پلزن-سیتی واقع شده‌است. خوالنیتسه ۹٫۹۳ کیلومتر مربع مساحت و ۶۹۵ نفر جمعیت دارد و ۴۵۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
دره خشکه
دره خشکه، روستایی از توابع بخش کلاترزان شهرستان سنندج در استان کردستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان کلاترزان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۱۴ نفر (۴۰خانوار) بوده‌است.
اوک ریج، تنسی
اوک ریج شهری در ایالت تنسی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۹٬۳۳۰ نفر بوده‌است.
درندگان (فیلم ۱۹۸۴)
«درندگان» (The Prey (1984 film)) فیلمی در ژانر ترسناک و اسلشر است که در سال ۱۹۸۴ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به جکی کوگان اشاره کرد.
کینگزویل، تگزاس
کینگزویل، تگزاس شهری در ایالت تگزاس از ایالات جنوبی ایالات متحده آمریکا است. در سرشماری سال ۲۰۱۰، جمعیت این شهر ۲۶٬۲۱۳ نفر اعلام شد. کینگزویل مرکز شهرستان کلبرگ است. این شهر در سال ۱۹۰۴ بعد از عبور خط راه آهن تأسیس شد. کینگزویل بعد از ریچارد کینگ صاحب مزرعه کینگ نامگذاری شده‌است.
پایگاه هوایی کینگزویل یک فرودگاه نظامی است که در ۳ مایلی این شهر قرار گرفته‌است.
زوندراکتسیون کراکوف
زوندراکتسیون کراکوف (Sonderaktion Krakau) (به معنای عملیات ویژه کراکوف) نام رمزی عملیات دستگیری استادان دانشگاه و پروفسورهای شهر اشغال شده کراکوف در لهستان به دست آلمان نازی در ۶ نوامبر ۱۹۳۹ و درجنگ جهانی دوم بود.این عملیات در واقع بخشی از یک عملیات بزرگ‌تر به نام اینتلیگنتزاکتیون بود که به منظور از بین بردن نخبگان لهستانی انجام شد.
شرح عملیات
کمی پس از اشغال لهستان در جنگ جهانی دوم، برونو مولر رئیس گشتاپو در کراکوف به تادیوش لر-اسپوافینسکی رئیس دانشگاه یاگیلونیا فرمان داد که یک سخنرانی درباره برنامه‌های آلمان برای آموزش لهستانی‌ها با حضور اساتید برگزار شود.اسپوافینسکی دعوت‌نامه‌ای برای برگزاری یک جلسه در ساختمان اداری مرکزی در کالج نووم (در عکس) به کل دانشگاه فرستاد.در ظهر ۶ نوامبر ۱۹۳۹ تمامی استادان دانشگاه و مهمانان آن‌ها در اتاق سخنرانی شماره ۵۶ دور هم گرد آمدند.این افراد شامل ۱۰۵ پروفسور و ۳۳ سخنران از دانشگاه یاگیلونیا، ۳۴ پروفسور و پزشک از دانشگاه علم و فناوری AGH، ۴ نفر از دانشگاه اقتصاد کراکوف، ۴ نفر از دانشگاه لوبلین و ویلنو و دیگران بودند.
با اینکه اساتید سالن را پر کرده بودند اما هیچ سخنرانی درباره آموزش لهستانی‌ها انجام نشد.مولر به آن‌ها گفته بود که دانشگاه اجازه ندارد یک سال جدید دانشگاهی شروع کند، و لهستانی‌ها با خصومت با علم آلمانی برخورد می‌کنند و در عمل خود سوءنیت دارند.آن‌ها در همان‌جا توسط پلیس دستگیر شدند و مورد تفتیش قرار گرفتند.برخی از این افراد در حین دستگیری با مشت و لگد یا ته قنداق تفنگ مورد ضرب و شتم قرار گرفتند.هم‌چنین ۱۳ تا ۱۵ نفر از کارکنان دانشگاه نیز در این میان دستگیر شدند.دکتر استانیسلاو کلیمتسکی فرماندار کراکوف نیز همان روز بعد از ظهر در خانه خود دستگیر شد.
در ابتدا همه آن‌ها (در مجموع ۱۸۴ نفر) را به زندانی در خیابان مونتلوپیچ فرستادند.سپس آن‌ها را به پادگانی در مازویتسا فرستادند.سه روز بعد آن‌ها را به بازداشتگاهی در برسلاو (وروتسواف کنونی) بردند و ۱۸ روز در آن‌جا نگه‌داشته شدند.گشتاپو مکان بزرگ‌تری را برای نگه‌داشتن آن‌ها نداشت بنابراین تا هنگام صدور اجازه برای فرستادن آن‌ها به اردوگاه مرگ بوخن‌والد منتظر ماند.تعدادی از آن‌ها در شب ۲۷ نوامبر ۱۹۳۹ با قطاری به اردوگاه کار اجباری زاخسنهاوزن فرستاده شدند و در مارس ۱۹۴۰ تعدادی به اردوگاه کار اجباری داخائو فرستاده شدند.
آزادی
با اعتراضات جدی مقامات بالارتبه ایتالیا هم‌چون بنیتو موسولینی و واتیکان، ۱۰۱ پروفسور که بالای ۴۰ سال سن داشتند در ۸ فوریه ۱۹۴۰ از اردوگاه کار اجباری زاخسنهاوزن آزاد شدند.اما بسیاری از افراد سالخورده‌ای که بعدها آزاد شدند دیگر زنده نماندند. آن‌ها اکثراً به دلیل شرایط بد آب و هوایی و نبود لباس گرم یا ابتلا به دیسانتری کشته شدند.۱۲ نفر از آن‌ها در سه ماه کشته شدند.۵ نفر دیگر در روزهای آزادی کشته شدند.در مارس ۱۹۴۰ آن‌هایی که توانایی کار کردن داشتند از کراکوف به اردوگاه کار اجباری داخائو فرستاده شدند و بیشتر آن‌ها در ژانویه ۱۹۴۱ آزاد شدند.
بسیاری از افرادی که در این عملیات دستگیر شدند، پس از آزادی یک دانشگاه زیرزمینی درست کردند و ۸۰۰ دانشجو را در آن‌جا آموزش دادند.یکی از این دانشجویان کارل وتیولا بود که بعدها پاپ ژان پل دوم شد.استاد وی در آن‌جا تادیوش لر-اسپوافینسکی رئیس سابق دانشگاه یاگیلونیا بود.
امروزه پلاکی برای یادبود این واقعه در مقابل کالج نووم در دانشگاه یاگیلونیا نصب است.هر ساله در ۶ نوامبر پرچم‌های سیاه در تمامی ساختمان‌های دانشگاه برافراشته می‌شود.
کیلوگ
کیلوگ شرکت صنایع غذایی آمریکایی چندملیتی است، که در زمینه تولید و پخش غلات صبحانه، برگه ذرت، غذاهای گیاهی، وافل، تردک، کلوچه و چیپس فعالیت می‌نماید.
شرکت کیلوگ در سال ۱۹۰۶ توسط ویل کیت کیلوگ تأسیس شد و در حال حاضر محصولات خود را در ۱۸۰ کشور جهان عرضه می‌دارد. این شرکت مالک برندهای فراوانی است، که از شناخته شده‌ترین آن‌ها می‌توان به: کورن فلکس، پرینگلز، پاپ-تارز و فروستد فلکس اشاره کرد.
فرودگاه دریای سالتون
فرودگاه دریای سالتون یک فرودگاه همگانی با کد یاتا SAS است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۱۵۲۴ متر است. این فرودگاه در شهر سالتون سیتی، کالیفرنیا کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع -۲۵٫۶ متری از سطح دریا واقع شده است.
مارک بولاند
مارک بولاند (Marc Bolland؛ زادهٔ ۲۸ مارس ۱۹۵۹) کارآفرین، بازرگان و مدیر ارشد اجرایی هلندی است، که در حال حاضر به‌عنوان مدیر عامل شرکت مارکس اند اسپنسر فعالیت می‌کند.
فهرست برندگان جایزه نوبل فیزیک
جایزه نوبل فیزیک هر ساله توسط آکادمی سلطنتی علوم سوئد به دانشمندان در زمینه‌های مختلف فیزیک تعلق می‌گیرد. این یکی از پنج جایزهٔ نوبل است که در سال ۱۸۹۵ توسط آلفرد نوبل برای مشارکتهای برجسته در زمینه‌های فیزیک، شیمی، ادبیات، اقتصاد٬ صلح و فیزیولوژی یا پزشکی اهدا می‌شود. این جایزه توسط بنیاد نوبل اداره می‌شود و توسط یک کمیته که متشکل از پنج عضو منتخب آکادمی علوم سلطنتی سوئد هستند به برندگان اعطا می‌شود. اولین جایزهٔ نوبل فیزیک در سال ۱۹۰۱ به ویلهلم کنراد رونتگن از آلمان اهدا شد. هر جایزه شامل یک مدال، یک دیپلم افتخار و جایزهٔ نقدی است که در طول سال‌های مختلف مقدار آن متفاوت بوده‌است. در سال ۱۹۰۱، مقدار جایزهٔ رونتگن، ۱۵۰٬۷۸۲ کرون بود که در دسامبر ۲۰۰۷ برابر با ۷٬۷۳۱٬۰۰۴ کرون است. در سال ۲۰۰۸، این جایزه به ماکوتو کوبایاشی و شیهید ماسکاوا که مقدار آن ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ کرون سوئد (اندکی بیش از € ۱ میلیون، یا ۱٫۴ میلیون دلار آمریکا) بود اهدا شد. این جایزه سالانه در استکهلم در تاریخ ۱۰ دسامبر برابر با سالگرد درگذشت آلفرد نوبل به برندگان اهدا می‌شود. جان باردین تا به حال دو بار در سال ۱۹۵۶ و ۱۹۷۲ برندهٔ این جایزه شده‌است. همچنین ماری کوری در فیزیک سال ۱۹۰۳ و شیمی در سال ۱۹۱۱ برندهٔ جایزهٔ نوبل شده‌است. ویلیام لورنس براگ جوان‌ترین برندهٔ این جایزه است؛ او این جایزه را در سال ۱۹۱۵ در ۲۵سالگی به‌دست‌آورد. ماری کوری، ماریا ژئوپرت مایر (سال ۱۹۶۳) و دانا استریکلند (سال ۲۰۱۸) تنها زنانی هستند که برنده این جایزه شده‌اند. از سال ۱۹۰۱ تا سال ۲۰۱۶ این جایزه به ۲۰۳ نفر اهدا شده‌است. جایزهٔ نوبل فیزیک در سال‌های ۱۹۱۶، ۱۹۳۱، ۱۹۳۴، ۱۹۴۰، و ۱۹۴۲ به هیچ‌کس اعطا نشد.
برندگان
۱۹۰۱–۱۹۲۰ · ۱۹۲۱–۱۹۴۰ · ۱۹۴۱–۱۹۶۰ · ۱۹۶۱–۱۹۸۰ · ۱۹۸۱–۲۰۰۰ · ۲۰۰۱–۲۰۲۰ · ۲۰۲۱–۲۰۳۰
هما
هما ممکن است یکی از موارد زیر باشد:
شهرستان گچساران
شهرستان گچساران حدود ۴٬۶۸۳ کیلومتر مربع وسعت دارد. این شهرستان از شمال به شهرستان چرام از شمال غرب به شهرستان کهگیلویه از جنوب به شهرستان گناوه (استان بوشهر) از شرق و شمال شرقی به شهرستان ممسنی (استان فارس) و از غرب به شهرستان بهبهان (استان خوزستان) محدود می‌باشد.
پیشینه شهر دوگنبدان
درکتاب لغت‌نامه، علی اکبر دهخدا از دوگنبدان ذکر شده که دهی است از دهستان زیرکوه باشت بابوئی بخش گچساران از توابع شهرستان بهبهان واقع در ۲۳ هزار گزی شمال باختری گچساران و دارای ۲۵۰ تن سکنه است، آب آن از لوله‌کشی شرکت نفت و راه آن، اتومبیل رواست. این شهر که در متون تاریخی از آن به نام گنبد ملغان یا گنبد ملجان یادشده‌است از شهرهای آباد در مسیر راه شهر نوبندگان به ارجان بوده‌است و در کتاب جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی از گای لسترنج دوگنبدان را با نام گنبد ملغان یا ملجان یا ملگان، جزئی از ولایت فارس ذکر کرده که در ساحل یکی از شعب رودخانه شیرین در مسیر نوبندگان به ارجان قراردارد؛ و در مورد موقعیت جغرافیایی و آب و هوای آن می‌گوید که شهر گنبد ملغان از جمله مناطق گرمسیری بوده و نخلستان آن شهرت دارد که در مجاورت کوه و ولایت بازرنگ و همچنین صرام (چرام) که زمستان آن به بسیار سرد بوده و حتی در فصل تابستان سر کوه آنجا برف داشته واقع است. مقدسی درقرن چهارم از قریه ویرانی درآنجا گفتگو کرده‌است و در فارسنامه ابن بلخی که در قرن ششم می‌زیسته از آن به عنوان شهری گرمسیری که آب روان دارد یاد کرده‌است. او از قلعه‌ای در دوگنبدان که آذوقه سه چهار سال محافظین قلعه را در آن نگه می‌دارد و هوای آن خنک است و همچنین از باغات میوه، غله، آب انبارعالی، مسجد جامع و قلعه‌های دیگری در شهر صحبت کرده‌است. یاقوت بن حموی از ملجان به صورت منطقه‌ای در فارس بین ارجان و شیراز با عنوان دهکده و قلعه، یاد می‌کند. از آنجا که رستاق گنبد ملجان در مرز شاهپور و در برابر ارجان قرار داشته می‌توان نزدیکی مکانی و همبستگی قدیمی این دو رستاق را محتمل شمرد. علاوه ابن بلخی، عبداله مستوفی نیز از وجود قلعه‌ای در نزدیکی شهر خبر می‌دهد که البته هنوز اثری از این ویرانه‌ها بدست نیامده است. دوگنبدان در جهانگشای نادری از تألیفات عصر افشاریه نیز یاد شده و ذکر کرده‌است که بقایای یک کاروانسرای قدیمی که شاید از دوران صفویه و باراندازی جهت مسافران خلیج فارس وجود دارد که در عصر حاضر درشش کیلومتری ورود به شهر از طرف جاده شیراز خوزستان و در کنار محل ژاندارمری و قبرستان قدیمی تا سال ۱۳۴۲ دیده می‌شد.
وجه تسمیه نام شهر دوگنبدان
وجه تسمیه این شهر به خاطر وجود دو گنبد فروریخته‌ایست در دشت‌های شرق و غرب دوگنبدان، یکی گنبدی با ارتفاع حدوداً شش متر در غرب ناحیه لیشتر که آثارش هنوز پابرجاست است و دیگری در جلگه شرقی دوگنبدان و در ابتدای تنگ مالیون قرار داشته‌است. گنبد دوم اکنون وجود ندارد ولی آثار ویرانه‌های تپه‌ای وجود دارد که گمان می‌شود یک چهار طاقی بزرگ بوده باشد که زمانی گنبد شکوهمندی بر آن ساخته‌اند؛ بنابراین شهر به دلیل وجود این دو گنبد، دوگنبدان نامیده شده‌است. آقای نورمحمد مجیدی درکتاب تاریخ و جغرافیایی کهگیلویه و بویراحمد دربارهٔ آثار این دوگنبد گفته‌است که ظاهراً بقایای آثار دوگنبد تا سال ۱۳۵۰ در شمال غربی شهر و در مجاورت مخازن آبی که شرکت نفت جهت کارگران و شهروندان دوگنبدان احداث نموده وجود داشته‌است. گروه باستان‌شناسی که تحت نظر سِر اورل اشتاین انگلیسی که در سال ۱۳۱۴ شمسی در مسیر راه خود از شهر دوگنبدان بازدید کرده و شرح آن در کتاب راه‌های باستانی و پایتخت‌های قدیمی ایران توسط دکتر بهمن کریمی آورده شده‌است دیدنی‌های خود را از شهر دوگنبدان یا کاروان سرا در سال ۱۳۱۴ آورده و گفته‌است که اطاقهایی به سبک دوران صفوی در کنار چشمه‌ای و در ویرانه هائی در ۵/۵ کیلومتری شمال غربی دوگنبدان دیده می‌شود که از آن به نام کاروانسرا یا دوگنبدان نام برده‌است همچنین ذکر نموده که در کاروان سرای دوگنبدان بیشتر اهالی به زراعت جو و گندم وحشم اشتغال داشته‌اند. همچنین گفته‌است که در نزدیکی بنای این ده کاروانسرای بسیار قدیمی که شاید از دوره صفویه باشد وجود دارد که این کاروانسرا از گچ و سنگ ساخته شده و هنوز قسمت مهمی ازآن برپاست. او در ادامه می‌نویسد بر سر این کاروانسرا کنونی پست امنیه دوگنبدان قرار دارد و اینکه چشمه و آبادی قدیمی نزدیک این کاروانسرا بوده‌است.
تاریخچه شکل‌گیری
دوگنبدان از جمله کاروانسراهایی بوده که در قدیم در مسیر راه شاهی قرار داشت که در قرون جدید به مرور و تا قبل از سال ۱۳۰۶ تقریباً خالی از سکنه شد ولی پس از آن با فعالیت‌های شرکت نفت در منطقه (گچساران قدیم) این منطقه دوباره اهمیت یافت و اولین چاه نفت در روستای بابامحمد از توابع دوگنبدان امروزی حفاری شد که اکنون به چاه شماره شش معروف است. بعد از این تاریخ با وجود این که توسط کارکنان ایرانی و انگلیسی شرکت نفت تعدادی چاه در اطراف دوگنبدان حفر گردیده لیکن درسالهای بعد به دلیل نا امنی‌هایی در منطقه این گروه به مسجد سلیمان رفته و در آنجا به کار حفاری نفت ادامه دادند ولی مجدداً ازسال ۱۳۱۵ شرکت نفت ایران و انگلیس فعالیت‌های اکتشاف و حفاری و استخراج از چاه‌های این منطقه را شروع کردند. در بعضی ازمنابع تاریخی از این شهر به عنوان محل یک کاروانسرای دوره صفوی نام برده شده و روستائی به نام زریون در شمال این کاروانسرا قرار داشته که امروزه از هیچ‌کدام اثری باقی نمانده‌است. روستای زریون تا سال ۱۳۱۹ وجود داشته که با شروع و بهره‌برداری مجدد از منابع نفتی در منطقه جزئی از باند فرودگاه قدیمی شرکت نفت می‌گردد. برطبق گفته هاینس گاوبه که اصولاً دوگنبدان تا قبل از انتقال قسمتی از سازمان شرکت نفت به آنجا اهمیتی نداشته و فقط مسافران از آثار کاروانسرایی آن سخن گفته‌اند به نظر می‌رسد که تنها این کاروانسرا و سه روستای کوچک به نام‌های زریون، پربالی، رادک سابقه سکونت در دوگنبدان بوده‌است. با شروع فعالیت‌های نفتی در گچساران قدیم در سال ۱۳۱۶ و تغییر مکان واحدهای کارگری و کارمندی شرکت نفت، از گچساران قدیم به شهر دوگنبدان، در فاصله سال‌های (۳۰–۱۳۲۸) این شهر رونق تازه‌ای به خود گرفت یعنی روستای زریون در مسیر باند فرودگاه شرکت نفت واقع شد و اهالی آن به روستای پروبالی منتقل شده‌اند. گچساران قدیم بر اثر ناهمواری زمین، محدودیت فضای شهری، تراکم تأسیسات نفتی و زلزله‌های متناوب و مکرری که به علت انفجار اکتشاف معادن نفت ایجاد می‌گردید در سال ۱۳۳۰ برابر با تصمیمات دولت و شرکت نفت ایران و انگلیس تخلیه و تخریب گردید و قرار شد به شهر دوگنبدان فعلی که محل مناسبی برای استقرار کارگران و کارمندان و احداث شهری نوساز بود منتقل گردد. برنامه ساخت شهر دوگنبدان به علت داشتن منابع نفت فراوان دراطراف و حوالی آن بوده‌است و بعد از این که شرکت نفت محل آن را برای استقرار کارکنانش مناسب یافت تدریجاً به محل فعلی منتقل شدند و اولین کلنگ بنای شهر فعلی دوگنبدان توسط شرکت نفت در سال ۱۳۳۴ به زمین زده شد که به تدریج با سکونت اهالی و اشتغال در تأسیسات شرکت نفت این شهر گسترش یافته و از سال ۱۳۳۵ با احداث خانه‌های مسکونی کارکنان شرکت نفت و احداث تعدادی مغازه مربوط به کسبه بهبهانی، گروهان ژاندارمری و خیابان کشی به شیوه امروزی تدریجاً شهر گسترش یافت و به شهر دوگنبدان معروف شد.
منابع نفتی
گچساران به دلیل داشتن منابع آبی فراوان، وجود سد کوثر در آن، همچنین دومین میدان نفتی ایران و میدان‌های گازی متعدد به سرزمین آب و آتش و به خاطر اینکه مرتفع‌ترین میدان نفتی ایران در آن واقع شده به بام نفت ایران شناخته می‌شود. واحد بهره‌برداری شمارهٔ یک گچساران به عنوان بام نفت ایران معروف است. این واحد که در جنوب شرقی و در فاصله ۲۰ کیلومتری شهرستان گچساران در منطقه‌ای به نام سقلاتون واقع شده در سال ۱۳۱۱ هجری شمسی به بهره‌برداری رسیده‌است و در ارتفاع ۳ هزار و ۲۲۱ پایی از سطح دریا قرار دارد. این واحد با ظرفیت تولید ۲۴۵ هزار بشکه نفت در روز، روزانه ۱۵۷ هزار بشکه نفت را از ۶۷ حلقه چاه جمع‌آوری و تفکیک می‌کند و حاصل این تفکیک از طریق تلمبه خانه گوره برای صادرات به پایانه خارک انتقال می‌یابد. همچنین روزانه بیش از ۱۰۴ میلیون فوت مکعب گاز نیز از طریق این واحد به ایستگاه تقویت فشار گاز شماره یک گچساران تحویل می‌شود و تأمین خوراک پالایشگاه شیراز- در حدود ۴۰ هزار بشکه در روز نیز برعهده این واحد است. نفت این واحد از نوع سنگین به‌شمار می‌آید. اگرچه این واحد در زمان جنگ ایران و عراق آماج حملات هواپیماهای عراقی قرار گرفت، اما به دلیل قرارگیری در ارتفاعات بالا، هرگز آسیب جدی به آن وارد نشد و این واحد تاکنون همواره در مدار تولید قرار داشته‌است.
دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی
شهرستان گچساران یکی از شهرهای دانشگاهی کشور است و بیش از ۱۲٬۰۰۰ نفر در دانشگاه‌های این شهرستان مشغول به تحصیل هستند. دانشگاه آزاد اسلامی واحد گچساران یکی از قدیمی‌ترین واحدهای دانشگاه آزاد کشور است که در سال ۱۳۶۴ کار خود را آغاز نموده و یکی از مهم‌ترین مراکز دانشگاهی در جنوب کشور و اولین مرکز علمی استان کهگیلویه و بویراحمد است. این شهرستان علاوه بر دانشگاه آزاد و دانشگاه پیام نور، در سال ۱۳۹۱ شاهد افتتاح دانشکده دولتی نفت و گاز گچساران بوده‌است. دانشکده نفت و گاز گچساران هم‌اکنون دارای ۳ رشته مهندسی پلیمر، شیمی کاربردی، کاردانی مکانیک می‌باشد و در سال ۱۳۹۴ با برطرف شدن مشکلات اقدام به پذیرش دانشجوی دختر کرده‌است و رشته‌های جدید از سال ۱۳۹۵ به دانشکده اضافه شده‌است. این دانشکده به تازگی به صورت مستقل به عنوان دومین دانشگاه دولتی استان کهگیلویه و بویراحمد معرفی شده‌است. دارای خوابگاه مستقل و سلف در خوابگاه است و حدود 500دانشجوی درحال تحصیل دارد.
جغرافیا
گچساران در منطقه گرمسیر قشلاقی واقع شده‌است و دارای دو نوع آب و هوای معتدل و خشک در نیمه شرقی و گرمسیری خشک در نیمه غربی می‌باشد. رودخانه زهره مهم‌ترین رود این شهرستان است که در جنوب شرقی دوگنبدان جاری است.
راه اصلی استان خوزستان (اهواز) به استان فارس (شیراز) از این شهرستان می‌گذرد و قشلاق عشایر بویراحمد و قشقایی نیز در آن قرار دارد. ناحیه گچساران در منتهی‌الیه مناطق نفت خیز ایران قرار گرفته‌است. منطقه نفتی گچساران از نواحی قدیمی و مشهور صنعت نفت ایران به‌شمار می‌آید.
گچساران در منطقه گرمسیر قشلاقی واقع شده‌است و دارای دو نوع آب و هوای معتدل و خشک در نیمه شرقی و گرمسیری خشک در نیمه غربی می‌باشد.
شهرستان گچساران به دلیل دارا بودن معادن غنی نفت فراوان، مهم‌ترین مرکز استخراج و بهره‌برداری نفت کشور به‌شمار می‌رود.
شهر دوگنبدان مرکز شهرستان در ارتفاع ۷۲۰ متری از سطح دریا با مساحتی بالغ بر ۱۸ کیلومتر مربع و در ۱۵۷ کیلومتری شهر یاسوج (مرکز استان) قرار گرفته‌است.
از چگونگی نامگذاری و پیشینه تاریخی این شهر اطلاعات دقیقی در اختیار نیست ولی طبق نظریه باستان شناسان و پژوهشگران در قسمت‌های شرقی و غربی آثار باقی‌مانده از دو گنبد قدیمی وجود دارد. به علت وجود همین دو گنبد در این ناحیه نام دوگنبدان برای این شهر انتخاب گردیده‌است.
جاذبه‌های تاریخی
غار شاه بهرام متعلق به دوره اشکانی، آرامگاه قلعه سه قلاتون مربوط به سده‌های میانه دوره اسلامی، قلعه دژسلیمان مربوط به دوره اسماعیلیان، پل‌های باستانی خیرآباد، پل پرین یا بریم مربوط به دوره هخامنشیان، روستای تاریخی خیرآباد که شامل آب انبار، آتشکده، قلعه و چهار طاقی خیرآباد است و عمدتاً متعلق به دوره ساسانیان می‌باشد، بقایای آتشکده دو گور و دو پا در روستای شوش از دوره هخامنشیان، تپه تل دهو مربوط به هزاره سوم یا چهارم پیش از میلاد، گنبد لیشتر، قلعه شامبراکان، کوشک گودنگون، قلعه باباکلان، آسیاب خربل شهر، برج انجیر سیاه، تاریخی ملگان در روستای تلخاب شیرین و گور دخمه خیرآباد مربوط به دوره ساسانیان که در مسیر راه شاهی قرار دارد از جمله اماکن تاریخی شهرستان گچساران می‌باشند. در کاوش‌های باستان‌شناسی صورت گرفته در سد چم شیر گچساران به سرپرستی دکتر محمدتقی عطایی صد و بیست محوطه باستانی از دوران‌های فراپارینه سنگی، نوسنگی، عیلامی میانه، پسا هخامنشی، ساسانی تا قرون میانه اسلامی کشف شده‌است. سرپرست این کاوش با ذکر این مطلب که اکثر این استقرار گاه‌های کشف شده مربوط به عشایر کوچ رو بوده گفت که از این نظر محدوده سد چم شیر قابلیت بالایی برای پاسخگویی به برخی از مبهم‌ترین مسائل باستان‌شناسی ایران دربارهٔ کوچ نشینان دوره‌های مختلف خواهد داشت.
اماکن و روستاهای دیدنی
روستای دیل بزرگترین روستای در میان دهستان بویراحمد گرمسیری با بیش از ۴۰۰۰ نفر جمعیت می‌باشد .از آثار تاریخی این روستا می‌توان اشاره کرد به آثاری چون گنبدان گبر در چرزو، تنگ آسیاب، تکیه، قلعه برج، ده بزرگ و قلعه شاه بهمن، که از بین این آثار قلعه بهمن وگنبدان گبر قدمت بسیار زیادی دارد که قدمت گنبدان گبر و قلعه شاه بهمن به دوره ساسانیان در عصر رستم و سهراب بر می‌گردد. روستای مارین با داشتن آب وهوای مساعد و مناظر دیدنی مکان مناسبی برای گردشگران و مسافران در تابستان و فصل گرما است. شرایط آب و هوایی، نوع معماری و بافت تاریخی و زیبای این روستا باعث شده تا مردم و گردشگران از آن به عنوان ماسوله دوم در جنوب یاد کنند. جوشش چشمه‌های مارین از دل زمین که خواص معدنی نیز دارند همچنین وجود باغستانهای زیبا و انبوه گردشگاهی بکر در کنار روستای مارین بوجود آورده‌است. درختان چنار با حدود ۱۰۰متر ارتفاع و قطر حدود پنج متر در کنار درختان انگور، انجیر، انار، هلو، زردآلو و خانه‌های زیبای پله کانی و قدیمی در شیبهای تند مناظر زیبایی را فراروی گردشگران و ایرانگردان خلق کرده‌است. وجود بقعه بی‌بی حمیده‌خاتون از نوادگان  موسی کاظم در کنار این روستا بر جذابیت این منطقه افزوده و میهمانان در بدو ورود به روستای مارین به زیارت آستان مقدس این بقعه متبرکه می‌روند. وب‌سایت روستای مارین
خنگ بنار، اسپر، محوطه پشه کان یک و دو در سه کیلومتری شرق دوگنبدان، دژکل دوغ فروش که به قلعه‌های اسماعیلیه شباهت دارد و محوطه کل دوغ فروش به وسعت پنج تا ۶هکتار، غارچال امیرخانی در منطقه گنجگون علیا، غارچال کلات در روستای دلی اولاد علی مؤمن، روستاهای شاه بهرام و گناوه و شامبرکان یا شامبراکان از روستاهای مهم و تاریخی این شهرستان هستند.
از دیگر اماکن توریستی، حرم بی بی حکیمه  و مناطق گردشگری باغ فردوس، منطقه گردشگری شلالدون، دشتک دیل، قلات گناوه، آبشار کیوان، سد کوثر، آبشار رودبال، آبشار هرجون و بناهای تاریخی گنبد لیشتر، کوشک گودنگون، پل خیری و محمدخان و چهارطاقی خیرآباد از دیگر جاذبه‌های دیدنی گچساران است.
مراکز خرید
مراکز تجاری قدمت زیادی ندارند ولی با گسترش شهر رشد قابل توجهی داشته‌اند. مهم‌ترین مراکز تجاری و خرید گچساران به شرح زیر هستند:
اقتصاد
گچساران شهری است که به خاطر تولید نفت و گاز آن شناخته شده‌است. بهره‌برداری نفت، گاز و تولید گاز مایع و دیگر میعانات گازی در بخش‌های مختلف شهرستان، وجود شهرک صنعتی خان احمد و شهرک کشاورزی امامزاده جعفر و باغ‌های مرکبات واقع در دروازه شرقی شهر (از سمت شیراز) و نیز وجود شهرک صنعتی چهار بیشه در ضلع غربی آن (از سمت اهواز) از جمله منابع درآمد اقتصادی شهرستان محسوب می‌شود. مجتمع پتروشمی گچساران با هدف تولید اتیلن مورد نیاز پتروشیمی‌های چهارگانه کازرون، دهدشت، چهارمحال بختیاری و ممسنی در حال ساخت بوده که تا سال ۱۴۰۲ به بهره‌برداری خواهد رسید. کارخانه ماشین‌سازی قطعات صنعتی پارس تولیدکننده قطعات صنعت نفت، گاز، پتروشیمی و استراکچر (تولید سازه‌های فلزی) که ظرفیت ۱۵ هزار تن در سال را دارد در گچساران واقع است. از دیگر واحدهای تولیدی کوچکتر می‌توان به شرکت بهنوش، شرکت دماوند کار (معین پلاست) تولیدکننده سقف‌های کاذب و دیوارپوش‌های PVC، فراورده‌های لبنیاتی ساورز، کارخانه در حال ساخت لاستیک سبز زاگرس و دیگر تولیدی‌های کوچکتر نام برد. این شهرستان علاوه بر گاز و میعانات گازی با تولید بیش از بیست درصد نفت کشور از این لحاظ به عنوان یکی از مراکز مهم اقتصادی کشور محسوب می‌شود. شهرستان گچساران به تازگی به منطقه وِیژه اقتصادی تبدیل شده‌است که باعث شده تا سرمایه‌گذاری در آن برای سرمایه‌گذاران از لحاظ اقتصادی به صرفه تر باشد.
مکان‌های مذهبی
بارگاه مقدس بی بی حکیمه خاتون در این شهرستان واقع شده‌است. بر اساس نقل قولی که در کتاب بحارالانوار ذکر شده بی بی حکیمه در هنگام تولد جواد حضور داشته و امام رضا او را مسئول انجام امور مربوط به تولد  جواد کرده‌اند که شرح آن در بحارالانوار آورده شده‌است. در این کتاب محل بارگاه بی بی حکیمه در کوه‌های بهبهان ذکر شده (گچساران پیشتر بخشی از بهبهان و از ولایات فارس بوده و کوه مذکور اکنون در حوالی باباکلان گچساران قرار دارد). سالانه بالغ بر یک میلیون نفر از سراسر کشور و کشورهای حوزه خلیج فارس به زیارت بارگاه بی بی حکیمه (س) خواهر تنی شاهچراغ (ع) در این شهرستان مشرف می‌شوند. از نکات قابل توجه، شکل خاص گنبد این بارگاه مقدس است که به واسطه قرارگیری در دل کوه در بین اماکن مقدس کشور منحصر به فرد می‌باشد. همچین بقاع متبرکه دیگری در شهرستان وجود دارد که از جمله آن می‌توان به امامزاده جعفر اشاره کرد علاوه بر آن مساجد و حسینه‌های متعددی در شهر گچساران وجود دارد که در مراسم مذهبی مورد استقبال مردم قرار می‌گیرد.
هنر و سینما
آغاز به کار اولین سینمای گچساران به دهه ۳۰ هجری خورشیدی بر می‌گردد. اولین فیلم سینمایی در سال ۱۳۳۵ در گچساران با نام شب‌نشینی در جهنم به کارگردانی ساموئل خاچیکیان و موشق سروری به روی پرده رفت. سینما گچساران تا سال ۱۳۸۴ پابرجا بود. این سینما که سال‌هاست به دلیل مسائل مالی تعطیل بوده قرار است به زودی بازگشایی شود. تنها سینمای کنونی گچساران مربوط به سینمای شرکت نفت و گاز گچساران است. این سینما عمومی نبوده و تنها برای کارکنان شرکت اکران دارد. از هنرمندان سرشناس گچساران می‌توان به جمشید جهانزاده بازیگر فیلم جنگ نفت کش‌ها، افسانه دو خواهر، رقص شیطان، پریوش نظریه بازیگر فیلم‌های بوی کافور عطر یاس، پدر، مدینه و بادیگارد و نیز محمد خیراتی خواننده پاپ کشور نام برد.
خلیج سنت وینسنت
خلیج سنت وینسنت پیشرفتگی مثلثی شکلی از آب‌های اقیانوس هند در جنوب شرقی سواحل استرالیای جنوبی است که در بین شبه‌جزیره یورک در غرب و سرزمین اصلی استرالیا قرار دارد. طول این خلیج تقریباً ۱۴۵ کیلومتر (۹۰ مایل) و عرض آن ۷۳ کیلومتر (۴۵ مایل) است و از طریق تنگهٔ اینوستیگیتر در جنوب غربی آن و گذرگاه بکسترز در جنوب شرقی،، پس از عبور از شمال جزیره کانگورو، به آب‌های اقیانوس هند می‌پیوندد. رودهای گاولر، تورنس و آنکاپارینگا در نزدیکی آدلاید به خلیج سنت وینسنت می‌ریزند. شوری زیاد آب و تبخیر بالای آن به‌واسطهٔ گرمای خورشید سبب شده تا یکی از مهمترین کارخانجات نمک استرالیا در درای کریک در نزدیکی آدلاید در شرق این خلیج ساخته شود.
شهرستان گچساران
ورزش
گچساران در ورزش به عنوان شهر هاکی ایران شناخته می‌شود چرا که اولین بار این ورزش توسط کارکنان انگلیسی ساکن گچساران به ایران آورده و به شکل حرفه‌ای بازی شد. هاکی روی چمن، هندبال، شنا، تنیس روی میز، واترپلو و والیبال نشسته ورزش‌هایی هستند که این شهرستان در لیگهای کشور از آن‌ها به دفعات مقام کسب کرده‌است؛ ولی با این حال ورزش اول این شهرستان فوتبال و فوتسال است. باشگاه نفت و گاز گچساران مهم‌ترین باشگاه شهرستان بوده که در سطح کشور به واسطه قهرمانی‌هایی که در رشته‌های مختلف کسب نموده شناخته شده‌است. از بازیکنان گچسارانی مطرح تیم ملی جوانان و بزرگ‌سال فوتبال که برخی از آن‌ها زمانی در این باشگاه توپ می‌زدند می‌توان به میلاد غریبی، رضا قیالی، محمد رشید مظاهری، ایمان موسوی، سهیل صالحی و سعید کریمی نام برد. هم چنین سید پندار توفیقی از مدیران ملی ورزشی کشور و باشگاه استقلال تهران می‌باشد. شایان ذکر است پدر هاکی ایران مرحوم نورالله گرانی پور و همچنین پدر بوکس ایران آقای حسن باشتی (باشت باوی) از مفاخر ورزشی این شهرستان می‌باشند. از داوران گچسارانی مطرح کشور می‌توان به نوذر رودنیل، خداداد افشاریان و محمد راهی نام برد.
خلیج سنت وینسنت
خلیج سنت وینسنت در سال ۱۸۰۲ میلادی توسط متیو فلیندرز، کاشف انگلیسی مورد کاوش قرار گرفت و به افتخار دریایسالار جان جارویس، ارلِ سنت وینست چنین نامگذاری شد.
شهرستان گچساران
ترابری
فرودگاه نفت گچساران که اخیراً به نام سرلشکر خلبان شهید ابراهیم امید بخش تغییر نام داده‌است دارای دو پرواز هفتگی در مسیرهای خارک-گچساران و بلعکس، و نیز تهران-گچساران و بلعکس می‌باشد. این پروازها توسط شرکت هواپیمایی ماهان و نفت انجام می‌شوند. این شهر دارای دو پایانه مسافربری بوده و فاقد خطوط ریلی می‌باشد.
چهره‌های سرشناس
از شخصیت‌های معروف و نامدار شهرستان گچساران می‌توان به اشخاص زیر اشاره کرد:
مورین (بازیگر)
مورین با نام اصلی منیر امیر آسوری (زاده ۱۳۰۵ تهران) بانوی بازیگر آشوری سینمای ایران است.
زندگی‌نامه
تحصیلات خود را در دبیرستان ژاندارک بپایان برد بار اول به تئاتر هنر رفت و سپس به تئاتر تهران دعوت شد و پس از چندی به تماشاخانه فردوسی رفت. وی مدتی که در دبیرستان ژاندارک بود بزبان فرانسه تسلط یافت و چون هنرپیشگان تئاتر شالته پاریس برای اجرای چند برنامه به ایران آمدند او را به همکاری با خود دعوت کردند و موریس در پیس‌های چشم‌های سیاه و و در یتیمه رل‌های مادر و کلمانتین را بزبان فرانسه با مهارت انجام داد مورین سپس با منصور متین که او نیز هنرپیشه بود ازدواج کرد. و از سال ۱۳۳۳ با فیلم عروس دجله وارد عرصه سینما شد و در ۱۳ فیلم سینمایی بازی کرد.
ولسوالی بنگی
بنگی یکی از ولسوالی‌های ولایت تخار در شمال خاوری افغانستان است با جمعیتی نزدیک به ۲۸۱۹۷ نفر.
منابع
بنگی یکی از ولسوالی های زیبای افغانستان است.این شهر کوچک قدمت 40000 ساله دارد
اضطراب
اضطراب ، پریشانی، تشویش یا دلشوره عبارت است از یک احساس منتشر، ناخوشایند و مبهم هراس و نگرانی با منشأ ناشناخته، که به فرد دست می‌دهد و شامل عدم اطمینان، درماندگی و برانگیختگی فیزیولوژیکی است. . وقوع مجدد موقعیت‌هایی که قبلاً استرس‌زا بوده‌اند یا طی آن‌ها به فرد آسیب رسیده‌است باعث اضطراب در افراد می‌شود. همهٔ انسان‌ها در زندگی خود دچار اضطراب می‌شوند، ولی اضطراب مزمن و شدید غیرعادی و مشکل‌ساز است. تحقیقات و بررسی‌ها نشان می‌دهند که اضطراب در طبقات کم‌درآمد و افراد میان‌سال و سال‌خورده نسبت به بقیه افراد بیشتر دیده می‌شود.
واژه شناسی
واژه اضطراب از عربی به معنی جنبیدن و موج زدن و تحرک آمده است.برابر آن در فارسی پریشانی و ناآرامی است.