cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شاپور دوم
چهره شاپور در روایت‌های ایرانی و عربی
در کنار افسانهٔ نهادن تاج شاهی بر شکم مادرش، چندین داستان دیگر نیز در منابع ایرانی و عرب در زیست‌نامهٔ شاپور آمده‌است. این‌گونه گزارش شده‌است که او در جوانی باهوش بود و این مایهٔ آرامش و دلخوشی بزرگان و موبدان گردید. او شبی در تیسپون از خواب برخاست و غوغای مردم را شنید و چرایی آن را جویا شد. به او گفته شد که مردمان زیادی روی پلی که بر دجله کشیده‌اند دررفت‌وآمد هستند و از آنجا او دستور داد که یک پل دیگر بسازند تا از یک پل برای رفتن از شرق به به غرب و از دیگری برای رفتن از غرب به شرق استفاده کنند. روایت شاهنامه از شاپور دوم تا اندازه‌ای با شاپور یکم آمیخته شده‌است و بیشتر آن دربارهٔ لشکرکشی او در برابر اعراب و داستان دلدادگی او به مالکه و همچنین داستان رفتن او به روم است. تاختن عرب‌ها به شاهنشاهی ساسانی را به طایر نسبت داده‌اند که لقب شیردل را دارد و او را رهبر غسانیان سوریه دانسته‌اند و شاپور سرانجام او را تا دژی در یمن دنبال کرده و او و اعراب دیگر را با سفتن شانه‌هایشان کیفر می‌دهد. شاپور اینچنین به دژ وارد می‌شود که دختر طایر که مالکه نام داشته و مادر او، عمّهٔ شاپور (نوشه) بوده به او یاری رسانده. مالکهٔ پریچهر که دلداده شاپور شده بود به او پیامی فرستاده و پیوند خونی‌شان را به او یادآوری کرده و گفته‌است که اگر او را به زنی بگیرد می‌گذارد که او به دژ وارد شود. شاپور پذیرفته و به دز می‌آید، اما سرانجام مالکه را برای خیانتی که انجام داده بود می‌کشد.
افسانهٔ دیگری نیز دربارهٔ رفتن او به روم به ناشناسی برای سنجش میزان نیروی دشمن نیز آمده‌است. او را در آنجا شناخته و به زندان افکنده و در پوست خر می‌گذارند و کلید زندان را هم به‌دست زن قیصر می‌دهند. ندیمه ملکه، که از تبار ایرانی است، پوست خر را با شیر نرم می‌کند و خود با شاپور به ایران می‌گریزد. هنگامی که قیصر تیسفون را محاصره کرده، شاپور با شش هزار مرد شبانه به پادشاه مست روم و نیروهایش می‌تازد. سزار زندانی شده و گوش و بینی‌اش را می‌بُرند و سرانجام نیز در زندان می‌میرد. این دو داستان همانندی‌هایی با هم دارند. نخست آنکه شاپور در هر دو آن‌ها زیباروی است و بانویی زیبا که به همراه دشمنان است به او در گریختن یاری می‌رساند. دوم آنکه آن بانوان خود از تبار ایرانی هستند و از این رو به سرزمین مادری خود وفادار هستند. سوم آنکه شاپور در هر دو داستان در روبه‌راه کردن کارها توانا است و دشمن را با دلیری و هوش خود شکست می‌دهد.
پیوند به بیرون
}}
فرودگاه سللویت
فرودگاه سللویت یک فرودگاه همگانی باربری با کد یاتا YZG است که یک باند فرود شن دارد و طول باند آن ۱۰۷۰ متر است. این فرودگاه در کشور کانادا قرار دارد و در ارتفاع ۲۲۶ متری از سطح دریا واقع شده است.
CD63
این پروتئین بیشتر بر روی پوستهٔ درون‌سلولی ریزدانه‌ها یافت یم شود، اما بر روی سطح یاخته‌ها نیز ممکن است دیده شود.
پروتئین CD63 یک نشانگر زیستی خوب برای فعال‌شدگی بازوفیل‌ها در جریان آلرژی‌های مرتبط با پادتن ای است. نام این آزمایش «تست فعال‌شدگی بازوفیل» (BAT) است.
پروتئین CD63 با مولکول‌های CD117 و CD82 تعامل پروتئین-پروتئین دارد.
کگشکا، کبک
کگشکا، کبک (به انگلیسی: Kegashka, Quebec) یک منطقهٔ مسکونی در کانادا است که در کوت-نورد-دو-گولف-دو-سن-لوران، کبک واقع شده‌است. کگشکا ۱۳۸ نفر جمعیت دارد.
پلینویو، تنسی
پلینویو شهری در ایالت تنسی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲٬۱۲۵ نفر بوده‌است.
آرک داستانی
آرک داستانی یا قوس داستانی به یک داستان گسترده و ادامه‌دار می‌گویند که به صورت یک مجموعه ادامه پیدا می‌کند. این مجموعه می‌تواند تلویزیونی باشد که به آن سریال می‌گویند، یا می‌تواند مجموعه بازی باشد مانند مجموعه بازی کامپیوتری اتومبیل دزدی بزرگ یا کتاب داستان یا کتاب مصور باشد مانند ماجراهای تن‌تن.
سماوه
سماوه مرکز استان مثنی از شهرهای جنوب عراق بر کنار رود فرات با فاصله ۲۸۰ کیلومتری جنوب غربی بغداد است. سماوه در سال ۲۰۰۵ جمعیت بالغ بر ۲۵۰ هزار نفر داشت.
اطراف این شهر را نخل‌های فراوانی پوشانده‌است که نمود آن در فرهنگ و موسیقی عراقی با عنوان نخل السماوة بارز است.سماوه از شهرهای عربِ شافعی‌نشین عراق می‌باشد که در جنوب آن شهر ناصریه و در شمال آن شهر دیوانیه قرار دارند.
شهرستان سروستان
شهرستان سروستان، یکی از شهرستان‌های استان فارس می‌باشد که در ناحیهٔ مرکزی این استان واقع شده‌است. مرکز این شهرستان، شهر سروستان می‌باشد. جمعیت این شهرستان بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۸٬۱۱۴ تن بوده است.
تقسیمات
شهر: سروستان شهر: کوهنجان
تاریخچه
بر اساس شواهد موجود پیدایش و تکوین حیات اجتماعی در سروستان به گذشته باستانی به ویژه عصر ساسانی بازمی‌گردد. وجود ده‌ها اثر معتبر تاریخی و ظهور و درخشش مشاهیر علم و ادب درخطهٔ سروستان، تجلی دیرینگی و عمق ریشه‌های فرهنگی و مدنی این منطقه، در تاریخ ایران‌زمین می‌باشد. گفته می شود این آبادی توسط مهرنرسه ساخته و باغات سرو در آنجا کاشته شده است همچنین هفتم اردیبهشت نیز به نام روز سروستان و روز سرو های استان فارس نیز نام گذاری شد که هرساله اقدامات عمرانی زیادی در این روز کلنگ زنی یا افتتاح می گردد
منطقهٔ سروستان با حدود ۴۲٬۰۰۰ نفر جمعیت از معدود شهرهای کشور است که از موقعیت ارتباطی ویژه‌ای برخوردار است. قرار گرفتن سروستان در مسیر محورهای ارتباطی شرق - غرب و شمال - جنوب (در حال احداث) و دسترسی به استان‌ها و شهرهای بزرگ جنوبی و شرقی و جزایر و بنادر خلیج فارس، این منطقه را به حساس‌ترین گذرگاه جنوب کشور مبدل ساخته‌است.
از لحاظ اقتصادی، منطقه سروستان قطب بزرگ کشت محصولات باغی و زراعی همچون پسته، زیتون و … می‌باشد و در کنار آن با توسعه و گسترش مراکز صنعتی، بهره‌برداری از منابع نفتی در آینده نزدیک، این منطقه به یکی از کانون‌های عمده صنعت و انرژی کشور تبدیل می‌شود.
همچنین عبور دو خط اصلی شبکه انتقال گاز سراسری و شبکه فیبرنوری بر اهمیت این منطقه افزوده‌است. منطقهٔ سروستان با وجود چشم‌اندازهای متنوع طبیعی و آثار تاریخی معتبر و جهانی، همچون کاخ ساسان، مقبره شیخ یوسف و … یکی از پایگاه‌های عمدهٔ جلب توریست داخلی و خارجی به شمارمی رود. از منظر فرهنگی از گذشته دور تا کنون عمده‌ترین وجه تمایز منطقهٔ سروستان با سایر مناطق، شاخصه فرهنگی آن بوده‌است.
از سوی دیگر توسعه و گسترش مراکز آموزش عالی طی سال‌های اخیر از جمله توسعهٔ دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه پیام نور (در حال پیگیری) و هنرستان فنی مکانیک خودرو (زیر نظر شرکت ایران خودرو) این منطقه را به یکی از قطب‌های بزرگ علمی و دانشگاهی کشور تبدیل می‌کند.
آثار تاریخی
کاخ ساسان سروستان (شکارگاه بهرام ساسانی)
کاخ ساسان در ۱۳ کیلومتری نیم‌روز (جنوب) شهرستان سروستان به فاصلهٔ ۱ ساعت از شیراز واقع شده‌است. این کاخ از دید زمانی احتمالاً به بهرام پنجم ساسانی منسوب است. این کاخ همانند آتشکدهٔ فیروزآباد است ولی از آن بسیار پیچیده‌تر و پر تاق و گنبدتر است. اندازهٔ آن ۳۷*۴۳ متر است. در این سازهٔ ساسانی به ستون‌ها و گنبدها و تاق‌های بی همتایی در میان سازه‌های ساسانی برمی‌خوریم. با توجه به زمین‌های پیرامون این کاخ می‌توان گمان برد این همان نخجیرگاه بزرگی است که بهرام گور (فرزند یزدگرد یکم) در آن به شکار می‌پرداخته‌است.
مجموعه تاریخی سروستان که قدیمی‌ترین گنبد آجری کشور را در خود جای داده در زمان بهرام گور ساخته شده و به عنوان کوشکی شکاری مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است. کاخ ساسان سروستان در استان فارس و در ۹ کیلومتری جنوب شهر سروستان در دشتی وسیع جای گرفته‌است. این کاخ از سنگ و گچ ساخته شده‌است و کل مجموعه ۲۵ هکتار وسعت دارد. این بنا که از با شکوه‌ترین کاخ‌های ساسانی است در آن زمان مقدس بوده‌است. بخش‌های مختلف این بنا شامل یک ایوان ورودی و گنبدی در مرکز و حیاط است. این کاخ نسبت به دیگر بناهای این دوره از فن معماری و پلان‌های پیچیده و کامل تری دارد.
مجموعه کاخ ساسانی سروستان در استان فارس و در ۹ کیلومتری جنوب شهر سروستان در بخش شرقی شهرستان شیراز قرار دارد. این کاخ در زمان بهرام گور ساسانی ساخته شده و به عنوان اقامتگاه شکارگاهی کاربرد داشته‌است. این کاخ که از سنگ و گچ ساخته شده، یکی از قدیمی‌ترین گنبدهای آجری کشور را در خود جای داده و نسبت به دیگر بناهای این دوره چون کاخ فیروزآباد از معماری و طرح‌های پیچیده و کامل‌تری برخوردار است.
پیچون
پیچون، روستایی از توابع بخش کلاترزان شهرستان سنندج در استان کردستان ایران است.
شهرستان سروستان
آثار تاریخی
متاسفانه با اینکه این مکان بسیار با ارزش است اما هنوز جاده آن خاکی است و فاقد امکانات رفاهی است برای رفتن به این مکان زیبا از سروستان خارج شده وبه جاده سروستان فسا بروید بعد از آن به سمت جاده فرعی مومن آباد بروید و بعد از عبور نظر اباد به مقصد خواهید رسید
پیچون
جمعیت
این روستا در دهستان نگل قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۳۲ نفر (۶۴خانوار) بوده‌است.
درخت کهنسال
در روستای پیچون دو درخت بنهٔ کهنسال وجود دارد که یکی پشت تپ پیچون، و دیگری در درهٔ خوش‌نظر قرار دارند، و به ترتیب با شماره‌های ۵۸۲ و ۵۸۴ در تاریخ ۲۷ فروردین ۱۳۹۸ به عنوان میراث طبیعی ارزشمند در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌اند.
دهستان شاهرود
دهستان شاهرود نام دهستانی در بخش شاهرود شهرستان خلخال، استان اردبیل در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۸۶۴ نفر (۵۷۴ خانوار) بوده‌است.
روهستاهای شاهرود عبارتند از:خمس، اسکستان، اسبو، درو، کلور، دیلمده، شال، خانلر(قشلاق گیلوان)، گیلوان، خانقاه، طارمدشت، صومعه رودبار، علی‌آباد (آل وار)، ماجولان، کهل و دشت اندر.اولکش ، فرج آباد ، گلوزان ، عزیزآباد ، تیل لرد ، دیز ، قشلاق دیز ، میانرودان ، سجرود ، وفراوارد ، تازه کند
وینی بیانییما
وینی بیانییما (Winnie Byanyima؛ زادهٔ January 13, 1959) کارآفرین، بازرگان، سیاست‌مدار، دیپلمات و مدیر ارشد اجرایی اوگاندایی است، که در حال حاضر به‌عنوان مدیر عامل اجرایی آکسفام فعالیت می‌کند.
زانگوگو
زانگوگو شهری در شهرستان توئسه در استان بازگا در بورکینافاسوی مرکزی است و جمعیت آن ۱۱۸۸ نفر است.
سفره‌آرایی
سفره‌آرایی یا زیباسازی سفره یکی از هنرهای خانه‌دارای است که در آن بر تزئین و زیباسازی سفرهٔ غذا با استفاده از انواع میوه‌ها غذاها و سبزیجات تاکید می‌شود.
برای مثل می‌توان سوسیس و تخم مرغ را طوری درست کرد که شکل ظاهری بهتری داشته باشد باعث زیباتر دیده شده سفرهٔ غذاشود و حرص و ولع خوردن را زیاد کند.
دانشگاه ایالت پارانا
دانشگاه ایالت پارانا (Universidade Estadual do Paraná, Unespar) یک مؤسسه آموزش عالی است که توسط دولت ایالت پارانا اداره می‌شود و دفتر مرکزی آن در شهر پاراناوایی است و دارای پردیس‌هایی در شهرهای کوریتیبا، آپوکارانا، کامپو مورائو، پاراناگوا، پاراناوای، سائو خوزه دوس پینهایس است. کالج هنرهای پارانا (Faculdade de Artes do Paraná - FAP), یکی از معدود مؤسسات آموزش عالی در برزیل است که دوره‌هایی را در رشته‌های مختلف هنری ارائه می‌دهد.
شهدخوار هانتر
شهدخوار هانتر نام یک گونه از تیره شهدخواران است.
دلقک (فیلم ۲۰۱۱)
«دلقک» (O Palhaço) فیلمی در ژانر کمدی است که در سال ۲۰۱۱ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به پائولو خوزه و سلتون ملو اشاره کرد.
نیکاسیو، کالیفرنیا
نیکاسیو (به انگلیسی: Nicasio) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در کالیفرنیا واقع شده‌است. نیکاسیو ۳٫۳۸۰ کیلومتر مربع مساحت و ۹۶ نفر جمعیت دارد و ۵۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آدری فان تیگلن
آدری فان تیگلن (Adri van Tiggelen؛ زادهٔ June 16, 1957) یک بازیکن فوتبال اهل هلند است.
باشگاهی
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به پی‌اس‌وی آیندهوون، اسپارتا روتردام، خرونینگن و اندرلشت اشاره کرد.
تیم ملی
وی همچنین در تیم ملی فوتبال هلند بازی کرده است.
نادر صفرزایی
نادر صفرزایی (زاده ۲۸ دی ۱۳۷۳) بازیکن فوتبال اهل ایران است ، وی در سال ۱۳۹۳ به باشگاه فوتبال پرسپولیس تهران و در سال ۱۳۹۵ به باشگاه نفت تهران راه یافت  پیوست.
دادانه کمانگر
دادانه کمانگر، روستایی از توابع بخش کلاترزان شهرستان سنندج در استان کردستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان نگل قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۴۱ نفر (۸۱خانوار) بوده‌است.
شاپور سوم
شاپور سوم که از ۳۸۳ تا سال ۳۸۸ میلادی فرمانروایی کرد، دوازدهمین شاهنشاه ایران و انیران از دودمان ساسانی بود. شاپور سوم پسر شاپور دوم بود و به جای عمویش، اردشیر دوم، بر تخت شاهنشاهی ایران نشست. مهم‌ترین دوران فرمانروایی او امضای توافق میان ایران و روم در رابطه با مسئله ارمنستان بود.
نام
«شاپور» نام مشهوری در ایران ساسانی بود که توسط سه پادشاه ساسانی و دیگر افراد برجسته دوران ساسانیان و دوره‌های بعدی آن استفاده می‌شد. در ابتدا باید یک عنوان باشد، که حداقل در اواخر قرن دوم میلادی به یک نام شخصی تبدیل شده باشد. شاپور یا شاهپور، به معنای «پسر شاه» است. این نام در پارسی میانه šhpwr (شهپور یا شاهپور) تلفظ می‌شده‌است و ریخت پارسی باستان آن را به شکل xšāyaθiyahyā-puθra بازسازی کرده‌اند. در منابع عربی به شکل سابور و در منابع یونانی و لاتین به ترتیب به ریخت Sapuris و Sapores ضبط شده‌است.
برتخت نشینی
شاپور دوم در زمان مرگ خود برادرش اردشیر دوم را به عنوان شاهنشاه بعدی برگزید؛ اما تنها تا زمانی که پسرش شاپور سوم به بزرگسالی برسد و توانایی فرمانروایی را داشته باشد. اردشیر در سال ۳۸۳ توسط وزرگان ساسانی کشته شد و تنها چهار سال حکومت کرد. به نظر می‌رسد که این مسئله به دلیل ادامه سیاست‌های شاپور دوم، یعنی تلاش برای مهار قدرت موبدان و اشراف، روی داده‌است. با مرگ اردشیر، شاپور سوم به عنوان شاهنشاه جدید برتخت نشست. گفته شده که او در سخنرانی روز تاج‌گذاری‌اش، اعلام داشته که نیرنگ، آزمندی و زیر پا گذاشتن عدالت را در دربارش تحمل نخواهد کرد. به نظر می‌رسد که اشراف ساسانی این سخنرانی را نوعی کنایه و اعلان جنگ نسبت به خودشان برداشت کرده‌اند.
توافق با روم
مذاکره میان دربار ایران و روم دربارهٔ مسئله ارمنستان که در دوران اردشیر دوم آغاز شده بود، سرانجام در زمان شاپور سوم به نتیجه رسید و طرفین در سال ۳۸۴ توافق‌نامه‌ای به امضا رساندند. دیپلمات ایرانی در این مذاکرات یزدان‌فرای شاپور نام داشته‌است.
مطابق این توافق‌نامه، ایران و روم ارمنستان را بین خودشان تقسیم کردند. بدین طریق، ارمنستان به دست‌نشانده دو دولت ایران و روم تبدیل می‌شد، اما کماکان می‌توانست سلسله پادشاهی خودش را حفظ کند. بخش غربی و کوچک‌تر آن، منطقه تحت نفوذ رومی‌ها بود و آرشاک سوم از خاندان اشکانی، پسر پاپ (یا پاپاس) و نوه آرشاک دوم از سوی آنان به عنوان شاه ارمنستان غربی برگزیده شد. بخش شرقی پادشاهی ارمنستان که وسیع‌تر بود، به ایران رسید. شاهنشاه ایران یک شاهزاده اشکانی و البته مسیحی به نام خسرو را به عنوان شاه ارمنستان برگزید که با عنوان خسروی چهارم برتخت نشست. پس از این توافق، روابط دوستانه میان ایران و روم برقرار شد که برای ۳۶ سال پابرجا باقی‌ماند.
درگیری در شرق قلمرو
به نظر می‌رسد شاپور سوم علاوه بر اختلاف با روم شرقی بر سر ارمنستان، در شرق با آلخون‌ها نیز درگیر شده‌است. هرچند سیاست‌های شاپور سوم در تقابل با روم شرقی با موفقیت همراه بود و توانست مرزهای غربی را به ثبات و آرامش برساند. اما در شرق توفیقی نیافت و کابل را به آلخون‌ها واگذار کرد. از دست دادن شهر ضربه بزرگی بود، زیرا این شهر از دهه ۳۶۰ میلادی مرکز تولید سکه بود. ضرب سکه نشان می‌دهد که آلخون‌ها کابل را قبل از ۳۸۸ از او گرفتند. آنها همان ضرب سکه‌های صادر شده توسط شاپور سوم را تکثیر کردند، تنها تفاوت در کتیبه تازه کلمه باکتریایی "αλχοννο" (alxanno) بود، که برای نشان دادن تسخیر قلمرو ساسانیان اضافه شد.
مرگ
شاپور سوم در ۳۸۸ درگذشت. وی تنها پنج سال حکومت کرد. گفته شده که او علاقه زیادی داشت تا بیشتر وقتش را در فضای آزاد و زیر سایبان بگذراند. در گزارش مرگ او آمده که در یکی از روزهایی که زیر سایبان نشسته بود، شخصی که توسط اشراف ساسانی اجیر شده بود، باعث می‌شود تا سایبان بر روی او سقوط کند و جانش را از دست بدهد.
در طاق بستان
از شاپور سوم سنگ‌نگاره‌ای در طاق بستانِ کرمانشاه به‌جا مانده‌است. در این سنگ‌نگاره، دو پیکره بسیار شبیه به هم دیده می‌شوند که درحال نگاه به یکدیگر هستند.
در هر دو سمت این سنگ‌نگاره، سنگ‌نبشته‌هایی به پارسی میانه نگاشته شده که در آن‌ها به معرفی این دو شخص پرداخته‌است. پیکره سمت راست شاپور هرمزان، یعنی شاپور دوم و پیکره سمت چپ، شاپور شاپوران، یعنی شاپور سوم است.
برخی بر این باورند که ابتدا تنها پیکره شاپور دوم در این سنگ‌نگاره حک شده‌است و در زمان شاپور سوم، به دستور وی پیکره‌اش در کنار تندیس پدرش تراشیده شده‌است. اما از شباهت بسیار زیاد دو تندیس، اینگونه پیداست که هر دوی آن‌ها توسط یک هنرمند طراحی شده‌اند.
پیوند به بیرون
}}
رین تاکاناشی
منابع
[//en.wikipedia.org/wiki/Rin_Takanashi ویکی‌پدیای انگلیسی]
پلزنت هیل، تنسی
پلزنت هیل شهری در ایالت تنسی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۵۶۳ نفر بوده‌است.
فهرست نبردهای جنگ جهانی اول
جنگ جهانی اول که از ژوئیه ۱۹۱۴ تا نوامبر ۱۹۱۸ به طول انجامید، بزرگترین جنگی بود که تا آن زمان به وقوع پیوسته بود. در هر سوی جنگ، متحدان زیادی قرار داشتند و موقعیت جغرافیایی و ناحیه‌های امپریالیستی آن‌ها به معنای این بود که در تمام مناطق جنگی، در سراسر اروپا، و نیز در جاهای دیری مانند شمال آفریقا و خاورمیانه جنگ برقرار است. نبرد، درگیری کوچکتری است که میان دو نیروی متخاصم نظامی رخ می‌دهد و غالباً بخشی از جنگ را تشکیل می‌دهد. این فهرستی ناکامل از نبردهای جنگ جهانی اول، به ترتیب زمان است. تاریخ هر نبرد بر مبنای تاریخ آغاز آن دانسته شده‌است.
منصور (فیلم)
منصور با نام سابق اوج ۱۱۰ فیلمی به کارگردانی و نویسندگی سیاوش سرمدی و تهیه‌کنندگی جلیل شعبانی محصول سال ۱۳۹۹ است که در ۱۹ آبان ۱۴۰۰ اکران شد. این فیلم در سی و نهمین دوره جشنواره فیلم فجر حضور دارد. این فیلم به روایت از زندگی منصور ستاری می‌پردازد.
خلاصه فیلم
این فیلم دربارهٔ بخش‌هایی از زندگی تیمسار منصور ستاری، فرمانده سابق نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و ساخت اولین جنگنده ایرانی است.
فیلم منصور و روایت پیشرفت
روایت از یک مشکل و زمین گیر شدن هواپیمای جنگی شروع می شود(بیان مشکل و نیاز)، وابستگی خارجی و روحیه ما نمی توانیم، رشد روحیه خواستن، تلاش و تکیه به توانایی داخلی، و بیان مشکلات و فراز و نشیب ها، سنگ اندازی ها و منفعت های شخصی که مانع کار می شود و در نهایت حس شکفتن و دستیابی که به خوبی در فیلم نشان داده شده است.
مناسک گذار
مَناسِک گَُذار اصطلاحی است در مردم‌شناسی.
منظور از این اصطلاح، توصیف آداب و رسومی است که در دوران حساس زندگی همچون زایش، بلوغ، پیوستن به گروه تازه، زناشویی و نظایر آن برگزار می‌شود. آیین‌های پاگشایی هم‌چون غسل تعمید نیز ازجمله مناسک گذار هستند.
وان جنپ برای مناسک گذار سه مرحله قائل بود:
هرچند ویکتور ترنر این سه مرحله را در چهار مرحله معروف خود تبیین می‌کند:
که دو مرحله اول معادل همان مرحله گسست وان جنپ است.
منابع
رنجبر، محمود و ستوده، ه.، مردم‌شناسی، با تکیه بر فرهنگ مردم ایران، تهران: انتشارات دانش‌آفرین، ۱۳۸۰، ص۱۵۵.
فکوهی، ناصر، تاریخ اندیشه و نظریه‌های انسانشناسی، تهران:نشر نی، ۱۳۸۶، ص۲۶۱
دندان‌پزشک (فیلم ۱۹۳۲)
دندان‌پزشک (The Dentist) یک فیلم کوتاه کمدی است به کارگردانی لسلی پیرس که در سال ۱۹۳۲ منتشر شد.
کاوش‌پذیری
کاوش‌پذیری یا جستجوپذیری به درجه‌ای گفته می‌شود که در جستجوی یک فایل، پایگاه داده یا دیگر سامانه‌های اطلاعاتی می‌توان چیزی، به‌ویژه یک قطعه از محتوا یا اطلاعات را یافت. کاوش‌پذیری در علم کتابداری و اطلاع‌رسانی، بسیاری از جنبه‌های رسانه‌های دیجیتال، نرم‌افزار و توسعه وب، و در بازاریابی یک نگرانی است، زیرا اگر مردم نتوانند آن را بیابند یا نفهمند برای چه چیزی می‌توان از آن استفاده کرد، نمی‌توان از محصولات و خدمات استفاده کرد.
کاوش‌پذیری به ویژگی‌های دیگری که بر سودمندی یک قطعه اطلاعات تأثیر می‌گذارد، مرتبط است، اما با کاربرد آن متفاوت است.
موبی دیک
موبی دیک یا نهنگ بحر رمان مشهوری از هرمان ملویل نویسنده آمریکایی است که در سال ۱۸۵۱، در دوران رنسانس آمریکایی، منتشر شد. ملوان اسماعیل داستان جستجوی دیوانه‌وار اهب، ناخدای کشتی پکوئود را می‌گوید که به دنبال انتقام از موبی‌دیک، وال سفیدی که پیش‌تر کشتی‌اش را نابود کرده‌است و پایش را از زانو قطع کرده‌است، می‌باشد. کتاب تا زمان مرگ نویسندهٔ آن در سال ۱۸۹۱ یک شکست تجاری بود امّا در قرن بیستم به عنوان یکی از بهترین رمان‌های آمریکایی شهرت یافت. ویلیام فاکنر اعتراف می‌کند که آرزویش این بوده که این کتاب نوشتهٔ او می‌بود. «اسماعیل خطابم کنید(Call me Ishmael)» در میان ادبیات جهان معروف‌ترین عبارت آغازکنندهٔ رمان است. این کتاب در فهرست صد کتاب برتر تاریخ به انتخاب گاردین قرار گرفته و دی‌اچ لارنس آن را یکی از شگفت‌آورترین کتاب‌های دنیا و بهترین کتاب در مورد دریا خوانده‌است. این کتاب یک سال و نیم طول کشیده‌است تا به رشتهٔ تحریر دربیاید و تجربیات شخصی ملویل را در دریا و خواندن ادبیات والگیران را تصویر می‌کند. ادبیات الهام بخش او ویلیام شکسپیر و انجیل بوده‌است. توصیف‌های جزئی و واقع‌گرایانهٔ ملویل از شکار نهنگ و خارج کردن روغن از آن، به آن صورت است که می‌توان حضور در کشتی میان خدمه با فرهنگ‌های مختلف را حس کرد که با کاوش در پایگاه اجتماعی، خیر و شر و وجود خدا مخلوط گشته‌است. این کتاب را ملویل «به نشانهٔ ستایش نبوغ ناتانیل هاوثورن» به او تقدیم می‌کند. کتاب ابتدا تحت عنوان نهنگ در اکتبر ۱۸۵۱ در لندن منتشر شد و سپس در نوامبر با عنوانی دیگر در نیویورک به چاپ رسید. در میان این دو ویرایش صدها تفاوت که بیشترشان بی‌اهمیت و برخی مهم هستند به چشم می‌خورد. ناشر لندنی برخی عبارات حساس را سانسور کرده یا تغییر داده‌است و ملویل نیز اصلاحاتی مانند تغییر ناگهانی عنوان در نسخهٔ چاپ نیویورک در رمان به وجود آورده‌است. نهنگ به هر حال بدون هیچ خط ربطی در هر دو نسخه موبی‌دیک خوانده می‌شود. در هنگام حیات ملویل تنها ۳۲۰۰ نسخه از رمان به فروش رسید.
شخصیت
موبی‌دیک: شخصیت اصلی که یک نهنگ عنبر غول‌آسا است و مسلماً ضدقهرمان اصلی رمان.
اسماعیل: اسماعیل، تنها کسی است که از خدمهٔ پکوئود نجات پیدا می‌کند و راوی داستان است. به عنوان شخصیت او چند سال جوان‌تر از راوی است. داستان به علت آن‌که راوی داستان است به او متکی است اما او در داستان نقش جزئی و کوچکی دارد. نامش نمادی از یتیم‌ها، تبعیدشدگان و طرد شدگان اجتماعی است.
ایهب: ناخدای ظالم کشتی پکوئود است و به خاطر امیال شخصی خود کشتی را به سمت کشتن موبی‌دیک، والی که در سفرهای دریایی پیشین در سواحل ژاپن او را مجروح کرده‌است. می‌برد. او در نهایت با وسواس خود در تعقیب موبی‌دیک تمام خدمه (به جز اسماعیل) را به کام مرگ می‌فرستد.
در ساحل
پدر ماپل: یک شکارچی وال سابق که در یک کلیسای کوچک در نیوبدفورد واعظ است.
بعدتر در مکالماتش الایجا می‌گوید:
کاپیتان بیلداد و کاپیتان پلگ: از صاحبان اصلی پکوئود، دو ناخدای شکار نهنگ بازنشسته و از فرقه کواکرها. اسم هر دو پلگ و بیلداد از انجیل آمده‌است. پلگ پیش از آن‌که خود به فرماندهی برسد زیر دست ایهب به نایب اول بوده‌است و مسئول قسمت‌بندی نهنگ‌های شکار شده برای ملاحان نیز است.
خدمهٔ کشتی
خدمه کشتی پکوئود از ایالات متحده آمریکا و دیگر نقاط جهان هستند. فصل چهلم (نیمه‌شب، در عرشهٔ زیرین) که با روش نمایش‌نامه‌نویسی به سبک شکسپیر نوشته‌شده‌است، به‌طور قابل‌توجهی تفاوت کشورهای خدمه را نشان می‌دهد. کسانی که در این‌جا صحبت می‌کنند از جزیره من، آزور، مالت، چین، فرانسه، ایسلند، هلند، شیلی، دانمارک، پرتغال، هند، انگلستان، ایرلند و اسپانیا هستند. در حالی‌که ۴۴ خدمه در کتاب یاد می‌شوند ملویل در فصل آخر سه بار تأکید می‌کند که ۳۰ خدمه در کشتی بوده‌است. از آنجایی که در آن زمان ۳۰ ایالت در آمریکا حضور داشته‌است ملویل چنین چیزی را بیان می‌کند که به این معنی است که کشتی استعاره‌ای از ایالات متحده آمریکاست.
نایبان
هر سه نایب پکوئود از نیوانگلند هستند. استارباک، نایب اول جوان پکوئود، که از متفکران و روشن‌فکران مکتب کواکدهاست و از شهر نانتاکت می‌باشد. او متأهل است و یک پسر دارد. او میل ندارد به جستجوی آن‌ها تن دهد و هنگامی که به موبی‌دیک نزدیک می‌شوند نیز تصمیم می‌گیرد ایهب را با یک تفنگ فتیله‌ای بکشد یا بازداشت کند و کشتی را به سمت خانه بازگرداند. استارباک در بین خدمه تنها کسی است که به ایهب معترض است، به او می‌گوید که انتقام گرفتن از یک حیوان بدون دلیل دیوانگی است. از جمله میل و رغبت‌هایی که در مذهب کواکر کفرآمیز است. نظر استارباک این است که دنبال نهنگ‌های بیشتری برای گرفتن روغن‌شان بروند. اما او هیچ حمایتی از سمت خدمه ندارد و نمی‌تواند آن‌ها را راضی کند که برگردند. با وجود تردیدهای خود او احساس می‌کند وظیفه دارد تا از ناخدای خود اطاعت کند. استارباک‌ها خانواده کواکر مذهب مهمی در نانتاکت بودند و چند شکارچی نهنگ هم در این دوره به نام استارباک وجود داشته‌است، به عنوان نشانه، جزیرهٔ استارباک که در سرزمین‌های شکار نهنگ اقیانوس آرام وجود دارد. شرکت چندملیتی و زنجیره‌ای استارباکس نام خود را از روی این شخصیت برداشته‌است، که نشان‌دهنده هیچ وابستگی بین او و قهوه نیست؛ تنها دلیل گذاشتن این نام بر این شرکت این بود که نام «پکوئود» توسط مؤسسان آن رد شد.
فلاسک نایب سوم پکوئود است. مردی کوتاه قد و تنومند از مارتاز وینه‌یارد. او به شکار نهنگ به عنوان تلاش برای انتقام گرفتن از برخی اعمال نهنگ‌ها نگاه می‌کند. فلاسک به نام مستعار «کینگ-پست» در بین خدمه معروف بود زیرا با آن قد و قامت و تنومندی آن‌ها را به یاد الواری که به عنوان ستون در کشتی‌ها و ساختمان‌ها استفاده می‌شود، می‌انداخت.
زوبین‌اندازان
نیزه‌داران پکوئود هیچ‌کدام مسیحی نیستند و از بخش‌های مختلفی از جهان کنار هم گرد آمده‌اند. هر کدام از آن‌ها در قایق یکی از نایبان خدمت می‌کند. کویکوئگ متولد جزیره‌ای ساختگی به نام کوکوووکو در دریای جنوبی، در یک قبیلهٔ آدم‌خوار است و پدرش رئیس آن قبیله می‌باشد. از زمانی که او جزیرهٔ خود را ترک کرده‌است کار با زوبین را به خوبی فرا گرفته‌است. او با اسماعیل در اوایل کتاب، پیش از عزیمت به سمت نانتاکت، رابطهٔ دوستانه برقرار می‌کند. او به عنوان آدمی میان جامعهٔ متمدن و وحشی توصیف می‌شود. او زوبین‌انداز کشتی استارباک است، جایی که اسماعیل نیز به عنوان پاروزن حضور دارد. کویکوئگ بهترین دوست اسماعیل در داستان است. او در ابتدا در رمان بسیار برجسته خودنمایی می‌کند اما به تدریج مانند اسماعیل اهمیت خود را در میان داستان‌های دیگر از دست می‌دهد.
داگو، یک زوبین‌انداز آفریقایی بلندقد (۶فوت و پنج اینچ یا ۱۹۸ سانتیمتر) از یک دهکدهٔ ساحلی است با اخلاقی مهربان و نجیبانه. او زوبین‌انداز قایق فلاسک است.
فتح‌اللّه، زوبین‌انداز قایق ایهب است. او یک هندی مزدیسنا (پارسی است. او به عنوان کسی که در چین زندگی کرده‌است توصیف می‌شود. هنگام کشیدن بادبان‌ها او در انبار کشتی پنهان شده‌بود و بعدها در میان خدمهٔ قایق ایهب پدیدار شد. در متن فتح‌الله به عنوان «سایهٔ تاریک» ایهب معرفی شده‌است. اسماعیل به او «ستایشگر آتش» لقب می‌دهد و خدمه گمان می‌کنند او شیطانی است که در قالب یک مرد پنهان شده‌است. او منبع پیشگویی‌های متنوعی است که ایهب را به سمت شکار موبی‌دیک سوق می‌دهد.
دیگر خدمه
پیپ، (نام مستعار او پیپین است اما به اختصار پیپ می‌گویند) یک فرد کم سن‌وسال آمریکایی آفریقایی تبار از تولند کانتی است، اگرچه اون به عنوان «پسر آلابامایی» نیز خوانده‌شده‌است. او کوچک‌ترین خدمهٔ کشتی پکوئود است. از او به خاطر جثهٔ کوچکش به عنوان نگهدارندهٔ کشتی استفاده می‌کنند (کسی که هنگام ترک خدمه در قایق‌های شکار نهنگ در کشتی می‌ماند). اسماعیل در جایی از داستان تضاد پیپ را با پیش‌کار کشتی، دوبوی توصیف می‌کند. او دوبوی را «کرهٔ سیاه» می‌نامد و دربارهٔ او می‌گوید «به حکم طبیعت خود کودن و کند ذهن بود» (موبی دیک، فصل ۹۳). او به پیپ کرهٔ سیاه می‌گوید و در توصیفش می‌گوید «رقیق‌القلب بود در اعماق خود بسیار هوشیار بود و از آن درخشندگی و هوشمندی و خوش و مهرورز و بانشاط قبیلهٔ خود برخوردار بود.» و کمی بعدتر خواننده را ملامت می‌کند: «اکنون که می‌نویسم این سیاه کوچک‌اندام درخشان و هشیار بود لبخند مزنید زیرا که سیاهی نیز درخشش دارد. هر آینهٔ آن آبنوس درخشان را که در قفسهٔ شاه کار کرده‌اند بنگرید.» (موبی دیک، فصل ۹۳)
هنگامی که یکی از پاروزنان قایق استاب مجروح می‌شود پیپ به صورت موقت جایگزین او می‌گردد. در اولین وقفه، پیپ از قایق بیرون می‌پرد و باعث می‌شود که استاب و تاشتگو نهنگی که به زوبین دارند از دست‌شان برود. تاشتگو و دیگر خدمه از دست او عصبانی می‌شوند و استاب با شوخ‌طبعی او را سرزنش می‌کند و حتی تصور بردگی را نیز پیش می‌کشد: «در خود آلاباما قیمت یک وال سی برابر توست». بار دیگر که نهنگ رویت شد پیپ بار دیگر به دریا پرید به تنهایی در آن‌جا گیر افتاد در حالی‌که استاب و دیگر خدمه در حال کشیدن نهنگ زوبین زده‌شده بودند. پس از نجات پیدا کردن پیپ از آن به بعد (حداقل نزد دیگر خدمه) به یک «احمق» و «دیوانه» بدل گشت. اما اسماعیل اعتقاد دارد که او یک تجربه عرفانی را از سر گذرانده: «بسیاری از دیوانگی مردان حس بهشت است». این تجربه برای پیپ حیاتی بود زیرا او به عنوان دیده‌بان خدمت می‌کرد. به زعم اسماعیل «واقعه‌ای بسیار ندبه‌آور بود و منجر بدان شد که برای جاشوان که گاه دیوانه‌وار خوش بودند و سرنوشتشان از پیش مقدر شده بود در بارهٔ هر دنبالهٔ متفرق و پراکنده که بر سر کشتی می‌آید پیشگویی زنده و همراه پدیدآورد». دیوانگی پیپ بسیار شاعرانه و فصیح است؛ او به یادآورندهٔ تام در شاه لیر است. بعدتر ایهب جانب پیپ را می‌گیرد و از او نگه‌داری می‌کند.
دوبوی زال و پیشکار عصبی کشتی است. آشپز (فلیس)، آهنگر (پرت) و نجار کشتی هر کدام در حداقل یکی از فصل‌های نزدیک به انتهای رمان ظاهر می‌شوند. فلیس بسیار پیر و نیمه ناشنوا و آمریکایی آفریقایی تبار است. او در فصل شام استاب (فصل شصت و چهارم) حاضر می‌شود و در یک گفتگوی شوخ‌طبعانه با استاب وارد می‌شود که استاب به او می‌آموزد چگونه می‌تواند به اشکال مختلف گوشت یک نهنگ را طبخ نماید. ایهب نجار را می‌خواهد تا برایش به جای پایی که از بین رفته‌است یک پا از استخوان نهنگ بسازد. اندکی بعد از پرت می‌خواهد تا یک نیزهٔ ویژه بسازد تا او در نبرد نهایی خود با موبی‌دیک آن را نزد خود داشته‌باشد. پرت نیز یکی از معدود شخصیت‌هایی است که راوی از زندگی گذشته‌اش تعاریفی به‌دست می‌دهد: زندگی ساحلی‌اش بر اثر مصرف بیش از حد الکل نابود شده‌است.
دیگر ناخدایان
ناخدا بومر، ناخدای کشتی ساموئل اندربی از لندن که ایهب در دریا به او برمی‌خورد. بومر نه تنها موبی‌دیک را دیده‌است بلکه بازویش را در نبرد با آن از دست داده‌است. او به مانند ایهب عضو قطع شدهٔ خود را با استخوان نهنگ جایگزین کرده‌بود. ایهب بلافاصله گمان می‌برد روح آشنایی برای انتقام از موبی‌دیک پیدا کرده‌است اما بومر نقطهٔ مقابل ایهب را در رمان نمایندگی می‌کند. در این‌جا، همتای عاقل و منطقی ایهب. اگرچه بومر برای موبی‌دیک جنبهٔ انسانی قائل می‌شود و خشم جوشان او را هنگامی که بومر وسوسه می‌شود او را شکار کند توصیف می‌کند، اما او به راحتی با از دست دادن بازویش کنار آمده‌است و هیچ قصدی برای شکار موبی‌دیک ندارد و به ایهب نصیحت می‌کند «او بهترین است. رهایش کن». دکتر اندربی قویاً برای این نگرش استدلال می‌کند:
بومر با شوخ‌طبعی دربارهٔ از دست دادن بازویش داستان پردازی می‌کند، بدون هیچ فوریتی برای گفتن مکان موبی‌دیک. ایهب خشمگین بومر را مجبور می‌کند که بپرسد «ناخدای شما دیوانه است؟» ایهب به سرعت کشتی اندربی را ترک می‌کند و شتاب‌زدگی او باعث می‌شود پای استخوان نهنگ او بشکند سپس آسیب‌های بیشتری در دستورهاش برای سکان‌گیر به وجود آورد. پایی که به بدترین شکل آسیب دید می‌تواند استعاره‌ای برای صاحب آن باشد.
ناخدا ده‌دیر، درک ده‌دیر یک ناخدای والگیر آلمانی بود. ملویل دلاوری‌های دیر و آلمانی‌ها را بی‌ارزش می‌کند. کشتی ده‌دیر موفق به شکار هیچ نهنگی نشده‌است و از پکوئود خواهش می‌کند کمی روغن به آن‌ها بدهد تا بتوانند چراغ‌های خود را روشن نگه‌دارند. در حین معامله، نهنگ‌هایی دیده می‌شوند و خدمهٔ هر دو کشتی به دنبال آن‌ها می‌روند. ده‌دیر سعی می‌کند تا مانع شکار نهنگ توسط خدمه پکوئود بشود اما موفق نیست. آخرین‌بار ده‌دیر در حال دنبال کردن یک نهنگ تیغ‌باله است که آن‌طور که ملویل می‌گوید نهنگ سریعی است که توسط شکارچیان وال در قرن ۱۹ شکار می‌کردند.
ناخدایان بی‌نام
برخی ناخدای کشتی‌ها در موبی‌دیک نام ندارند اما نقش‌های کوچکی را در داستان بازی می‌کنند.
بچه‌لر، پس از یک گشت زدن موفق کشتی او مملو از روغن است. او با رد کردن احتمال وجود موبی‌دیک ایهب را عصبانی می‌کند که این ابهام را بین نهنگ واقعی و شخصیت افسانه‌ای افزایش می‌دهد.
رزباد، ناخدای کشتی فرانسوی که او نیز بی‌اعتبار می‌شود که به عنوان یک «تولیدکنندهٔ ادکلن» توصیف می‌شود. او دو نهنگ مریض را می‌گیرد و استاب که به وجود عنبر در آن‌ها مشکوک شده بود او و خدمه‌اش را فریب می‌دهد تا نهنگ‌ها را رها کنند. او درست فکر می‌کرد اما ایهب با عجلهٔ خود نگذاشت استاب تمام جایزه‌اش را از نهنگ خارج نماید.
ریچل، ناخدایی که از ایهب درخواست می‌کند تا دنبال قایق شکار نهنگ گمشده‌ای بگردند که پسر خردسالش در آن حضور دارد. ایهب درخواست آن‌ها را رد می‌کند. پس از غرق شدن پکوئود، ریچل اسماعیل، تنها بازمانده را نجات می‌دهد.
دیلایت، ناخدایش وسوسه شده بود تا موبی‌دیک را شکار کند. نهنگ دور قایق آن‌ها می‌چرخد و یکی از قایق‌هایش را غرق می‌کند. این اتفاق از پیش نشان می‌دهد چه اتفاقی قرار است برای پکوئود رخ دهد.
پیرنگ
راوی که خودش را اسماعیل می‌نامد از منهتن برای پیوستن به کشتی شکار نهنگ به نیوبدفورد آمده‌است. مهمان‌خانه‌ای که او به آن مراجعه می‌کند بسیار شلوغ است و او مجبور می‌شود یک تخت را با مردی خالکوبی‌شده به نام کویکوئگ از پلی‌نزی شریک شود. این مرد یک زوبین‌انداز است و پدرش پادشاه جزیرهٔ روکوووکو می‌باشد. صبح روز بعد اسماعیل و کویکوئگ به خطبهٔ پدر ماپل دربارهٔ یونس گوش فرا می‌دهند و سپس راهی نانتاکت می‌شوند. اسماعیل با صاحبان کشتی پکوئود، بیلداد و پلگ قرارداد امضا می‌کند. پلگ دربارهٔ ناخدا ایهب می‌گوید: «این ناخدا ایهب آدم بزرگمنش بی‌خدای خدامانندی است» که با این اوصاف «احساسات انسانی خود را دارد». صبح روز بعد آن‌ها با کویکوئگ نیز قرارداد امضا کردند. مردی به نام الیاس پیشگویی می‌کند که اگر اسماعیل و کویکوئگ به ایهب بپیوندند به سرنوشتی وخیم دچار می‌شوند. در حالی‌که مایحتاج در کشتی بارگیری می‌شوند چهره‌هایی سایه‌وار سوار کشتی می‌شوند. در یک روز سرد کریسمس، پکوئود بندر را ترک می‌کند.
اسماعیل دربارهٔ ستولوژی (تقسیم‌بندی جانورشناسانه و تاریخ طبیعی وال‌سانان) و خدمهٔ کشتی توضیح می‌دهد. نایب اول کشتی مردی سی‌ساله به نام استارباک است، از اهالی نانتاکت و پیرو مذهب کواکر با طرز فکر واقع‌گرایانه و کویکوئگ را به عنوان زوبین‌انداز در کنار خود دارد. نایب دوم کشتی استاب نام دارد از اهالی دماغهٔ کاد است؛ مردی لاقید و شوخ‌طبع که تاشتگو، مردی مغرور و سرخ‌پوستی اصیل را به عنوان زوبین‌انداز در کنار خود دارد. نایب سوم فلاسک است؛ مردی کوتاه‌قد و قوی‌بنیه که داگو، آفریقایی بلندقد ساکن نانتاکت، زوبین‌انداز اوست.
هنگامی‌که بالاخره ایهب بر عرشهٔ انتهای کشتی ظاهر می‌شود اعلام می‌کند که هدف او انتقام از نهنگ سفیدی است که باعث قطع شدن پای او از زانو به پایین و استفاده‌اش از پای مصنوعی ساخته‌شده از استخوان نهنگ شده‌است. او وعده می‌دهد به اولین شخصی که بتواند موبی‌دیک را ببیند یک دابلون (سکهٔ طلای اسپانیایی) که به تیرک دکل میخ کرده، می‌دهد. استارباک معترض می‌شود که آن‌ها برای گرفتن انتقام او به این سفر نیامده‌اند و هدف آن‌ها سود کردن است. هدف ایهب انگار طلسم مرموزی بود که بر اسماعیل تأثیر گذاشت: «آن جنگ سوزان اهب به نظرم جنگ خود من شده‌بود». به جای دور زدن دماغه هورن، ایهب به سمت منطقه‌ای استوایی در اقیانوس آرام در آفریقای جنوبی رفت. یک بعدازظهر، در حالی‌که اسماعیل و کویکوئگ در حال بافتن بوریا بودند، تاشتگو یک نهنگ عنبر می‌بیند. بلافاصله پنج چهرهٔ مخفی شده که ایهب به عنوان خدمهٔ کشتی خود آورده بود پدید آمدند. فتح‌الله، رهبر آن‌ها پارسی بود. وی همچنین زوبین‌انداز ایهب به حساب می‌آید. تعقیب آن‌ها بی‌فایده است.
در جنوبی‌ترین نقطهٔ دماغه امید نیک، اولین دیدار از نه دیدارشان با کشتی‌های دیگر را انجام می‌دهند. آن‌ها به کشتی گونِی برخوردند و ایهب از او پرسید که آیا وال سفید را دیده‌اند. هنگامی که ناخدای کشتی گونی در صدد پاسخ گفتن برآمد شیپورش به نحوی به درون دریا می‌افتد. اسماعیل توضیح می‌دهد که ایهب به علت اشتیاقی که برای موبی‌دیک داشت برخلاف رسوم دیدارهای دریایی به سمت آن‌ها حرکت کرد، که در این رسومات ناخدایان در یک کشتی ملاقات می‌کنند و نایبان اول در کشتی دیگر. دومین دیدارشان با کشتی تاون‌هو، کشتی شکار نهنگی از نانتاکت بود که در آن داستانی پنهانی که نشان‌دهندهٔ عدل الهی است توسط ملوانان آن به تاشتگو گفته می‌شود که تنها بین خدمهٔ پکوئود نقل می‌شود. ملوانان شورش‌گری از نایب ستمگر کشتی، رادنی، شلاق می‌خورند و هنگامی که نایب تاون‌هو موبی‌دیک را تعقیب می‌کند به دریا می‌افتد و توسط نهنگ کشتی می‌شود.
اسماعیل از تصویر نهنگ گریز می‌زند و بریت (غذای میکروسکوپی نهنگ‌ها)، سرپاور (پس از آن‌که داگو با تشخیص دادن سرپاور غول به جای نهنگ سفید باعث به دریا انداخته‌شدن چهار قایق شد) و ریسمان‌های شکار نهنگ را توضیح می‌دهد. روز بعد، در اقیانوس هند، استاب یک نهنگ عنبر را می‌کشد و همان شب فلیس، سرآشپز سیاه‌پوست پکوئود برای او یک استیک نادر نهنگ را آماده می‌کند. فلیس برای کوسه‌هایی که به طمع لاشهٔ نهنگ بسته‌شده به کشتی آمده بودند، سخنرانی کرد. او به نهنگ‌ها می‌گوید هر چند طبعشان حریص است اما آن‌ها باید بر آن فائق بیایند. لاشهٔ نهنگ که آماده شد سرش را می‌برند و بشکه‌های نفت را از آن استخراج می‌کنند. برخورد بعدی پکوئود با کشتی جروبوم است، که نه تنها نایب اول خود را در نبرد با موبی‌دیک از دست داده‌است بلکه در این لحظه دچار بیماری طاعون گشته است. لاشهٔ نهنگ هنوز در دریا قرار دارد. کویکوئگ بر لاشه سوار شده و خود را به کمربند اسماعیل می‌بندد به‌طوری‌که مانند دوقلوی به‌هم‌چسبیده به نظر می‌رسند. استاب و فلاسک یک نهنگ شکار را می‌کشند و آن را به تیرک مقابل تیرکی که نهنگ عنبر به آن بسته شده، می‌بندند. اسماعیل سرشان را از لحاظ فلسفی مقایسه می‌کند: نهنگ شکار طرفدار جان لاک و رواقیون است و نهنگ عنبر به عنوان پیرو امانوئل کانت و افلاطون. تاشتگو از محل بریده‌شدهٔ سر نهنگ وارد می‌شود و سطل‌ها را از روغن پر می‌کند. او به درون سر سقوط می‌کند و سر از تیرک کشتی به درون دریا سقوط می‌کند. کویکوئگ بلافاصله پشت سر او شیرجه زد و او را با شمشیرش نجات داد.
در دیدار بعدی پکوئود با کشتی عذرا از برمن برخورد می‌کند. هر دو کشتی به صورت هم‌زمان یک نهنگ را رویت می‌کنند که برندهٔ این نبرد پکوئود است. سه زوبین‌انداز نیزه‌هایشان را در بدن نهنگ فروکردند. لاشه غرق می‌شود و کویکوئگ به سختی خود را نجات می‌دهد. دیدار بعدی پکوئود با کشتی شکار نهنگ فرانسوی به نام روزباد است که خدمه‌اش به عنبری که در لاشهٔ بیمار نهنگ همراهشان وجود دارد توجه نمی‌کنند. استاب نهنگ را از چنگ آن‌ها درمی‌آورد اما ایهب فرمان حرکت را می‌دهد. در روزهای بعد، در برخورد با یک نهنگ نیزه‌خورده، پیپ، پسری سیاه‌پوست و کوچک از آلاباما، آرامش خود را از دست می‌دهد و از قایق به داخل آب می‌پرد. در هنگام پریدن به دریا به طنابی که به نهنگ متصل است گرفتار می‌شود و باعث می‌شود که شکارچیان پکوئود طناب را ببرند. استاب با عصبانیت به پیپ دستور می‌دهد که در قایق بماند اما پیپ بار دیگر از قایق بیرون می‌پرد و در دریای بی‌کران تنها می‌ماند و هنگامی که نجاتش می‌دهند او به جنون گرفتار می‌شود.
روغن نهنگ عنبر یخ می‌زند و باید دوباره به حالت مایع فشرده بازگردد بنابراین چربی‌ها را بر روی عرشه می‌جوشانند. روغن‌های گرم‌شده را داخل چلیک‌هایی می‌ریزند و سپس در کشتی انبار می‌شود. پس از انجام عملیات عرشه باید تمیز شود. سکهٔ میخ شده به دیرک، سه قله از آند را نشان می‌دهد که بر فراز یکی لهیب آتش، بر فراز یکی برج و بر فراز دیگری کلاغ آوازه‌خوان مشاهده می‌شد. ایهب دست از نگاه کردن به سکه برداشت و طرح سکه را برای خود به عنوان استحکام و پایداری، انرژی آتشفشانی و پیروزی تفسیر کرد. استارباک قلهٔ بلندتر را به عنوان شاهدی بر تثلیث در نظر می‌گیرد. استاب به قوس زودیاک بر کوه‌ها توجه می‌نماید و فلاسک هیچ ارزش نمادینی در آن نمی‌یابد و پیپ فعل «نگاه کردن» را صرف می‌کند.
دیدار بعدی پکوئود با کشتی ساموئل اندربی از لندن است که توسط بومر کاپیتانی می‌شود؛ شخصی که بازویش را در نبرد با موبی‌دیک از دست داده‌است. با این اوصاف او هیچ کینه‌ای نسبت به نهنگ به دل ندارد و نگاهش مانند یک بداندیش نیست. ایهب دیدار را با دویدن به سمت کشتی خودش تمام می‌کند. راوی حال دربارهٔ سه موضوع بحث می‌کند: ۱- موجودی شکارچیان نهنگ ۲- مسیر رودخانه‌ای در جزیرهٔ اشکانی که در آن اسکلت و فسیل نهنگ برای اندازه‌گیری بسیار است. ۳- احتمالی کم شدن اندازه نهنگ و امکان انقراض لویاتان‌ها.
هنگام ترک ساموئل اندربی، ایهب پای مصنوعی خود را می‌شکند و به نجار سفارش می‌دهد تا پای دیگری برای او بسازد. استارباک، ایهب را از نشت روغن از کشتی آگاه می‌کند. ایهب با بی‌میلی به زوبین‌اندازان دستور می‌دهد تا وضعیت بشکه‌ها را بررسی نمایند. کویکوئگ تمام روز را در زیر کشتی با مشقت دنبال نقطهٔ نشت می‌گردد سپس سرمای شدیدی گرفتارش می‌کند و به حد مرگ تب می‌کند. نجار برای او که از تدفین در دریا می‌ترسد، می‌سازد. کویکوئگ برای اندازه‌اش آن را امتحان می‌کند و به همراه پیپ گریه می‌کند و بر طبل خود می‌کوبد، سپس می‌ایستد و خود را ترسو خطاب می‌کند در حالی که او کویکوئگ را برای جان‌سختی‌اش تحسین می‌کند. اما کویکوئگ قوت می‌یابد، به‌طور خلاصه بهبود می‌یابد، روی پای خودش می‌ایستد و سلامت خود را بازمی‌یابد. از این پس او از تابوتش به عنوان صندوقچه یدکی استفاده می‌کند.
پکوئود راه شمال شرقی به سمت فورموسا، در اقیانوس آرام را پیش می‌گیرد. ایهب با یکی از سوراخ‌های بینی‌اش بوی مُشک را از سمت جزایر باشی، و با دیگری نمک دریایی که موبی‌دیک در آن شنا می‌کند را حس می‌کند. ایهب به پرت می‌رود و با یک کیسه نعل اسب بازمی‌گردد و از آهنگر می‌خواهد با آن‌ها یک نیزهٔ مخصوص درست کند و با ذوب کردن تیغ‌هایی که از پرت آورده برای نیزه خار درست کند. ایهب از کویکوئگ، تاشتگو و داگو می‌خواهد نیزه را در خون آبدیده کنند.
دیدار بعدی پکوئود با بچلر، کشتی نانتاکتی که با انبارهای پر از روغن نهنگ عنبر به سمت خانه می‌روند. آن زمان و پس از آن، پکوئود کمتر از آن‌ها موفق بوده‌است. در یکی از آن شب‌ها در قایق وال‌گیری، فتح‌الله پیش‌بینی می‌کند که ایهب تابوت و نعش‌کشی نخواهد داشت، در حالی که ایهب پیش از مرگ باید دو نعش‌کش را بر این دریا ببیند که یکی نباید به دست انسان میرا ساخته شده‌باشد و دیگری باید چوبی که آن نعش‌کش از آن ساخته شده‌است در آمریکا روئیده‌باشد و او تا پایان عمرش بلد ایهب خواهد ماند و تنها حشیش می‌تواند او را بکشد.
همان‌طور که پکوئود به استوا نزدیک می‌شود، ایهب اسطرلاب خود را سرزنش می‌کند که تنها به او می‌گوید حال کجا هستند و نمی‌گوید در آینده کجا خواهند بود. ایهب آن را به عرشه می‌کوبد. همان عصر یک توفند شدید به کشتی حمله می‌کند. رعد و برق به تیرک کشتی می‌خورد و جایگاه سکهٔ اسپانیایی و نیزهٔ ایهب را به آتش می‌کشد. ایهب برای روح آتش سخنرانی می‌کند و رعد و برق را نشانه‌ای بدشگون از حضور موبی‌دیک می‌داند. استارباک رعد و برق را به عنوان یک هشدار می‌بیند و وسوسه می‌شود تا با یک تپانچه به ایهب در حال خواب شلیک کند. فردا صبح او می‌بیند که قطب‌نما توسط رعد و برق از کار افتاده‌است و ایهب توسط یک نیزه، یک پتک و یک سوزن بادبان‌ساز یک قطب‌نمای دیگر می‌سازد. او دستور داد سرعت‌سنج را بکشند.
پکوئود حال جنوب را پیش می‌گیرد به سمت موبی‌دیک. یک مرد از تیرک به کشتی می‌افتد. حال کویکوئگ پیشنهاد می‌دهد که تابوت زائدش را برای یک جسد شناور جدید به کار گیرند. استارباک به نجار دستور می‌دهد که نجار به دقت تابوت را بپوشاند و مسدود کند. صبح روز بعد، کشتی برخورد کوتاهی با کشتی ریچل که توسط ناخدا گاردنر از نانتاکت فرماندهی می‌شود، دارد. ریچل به دنبال بازماندگان یک قایق شکار نهنگ که به دنبال موبی دیک رفته بود، می‌گردد. در میان گم‌شدگان پسر کم سن‌وسال گاردنر نیز حضور دارد. ایهب درخواست پیوستن به گروه جستجو را رد می‌کند. بیست و چهار ساعت یک روز را ایهب بر عرشه قدم می‌زند و فتح‌اللٓه مانند سایه به دنبال اوست. ناگهان یک پرندهٔ دریایی کلاه پوست ایهب را برمی‌دارد و با آن پرواز می‌کند. پکوئود برای نهمین و آخرین بار با کشتی دیلایت برخورد می‌کند که به سختی آسیب دیده‌است و پنج خدمهٔ آن توسط موبی‌دیک کشته‌شده‌اند. ناخدای آن فریاد می‌زند نیزه‌ای که بتواند نهنگ سفید را از بین ببرد هنوز ساخته نشده‌است اما ایهب با اعتماد به نیزهٔ مخصوص خود دستور می‌دهد کشتی رو به جلو برود. ایهب نظرش را با استارباک درمیان می‌گذارد. ایهب دربارهٔ زن و فرزندش صحبت می‌کند و خود را یک احمق می‌نامد که چهل سال وقتش را بر روی شکار نهنگ صرف کرده‌است و ادعا می‌کند که می‌تواند فرزند خودش را در چشمان استارباک ببیند. استارباک سعی می‌کند ایهب را متقاعد کند که به نانتاکت بازگردند تا هر دو بتوانند خانواده‌های خود را ببینند اما ایهب به سادگی عرشه را طی می‌کند و کنار فتح‌اللٓه می‌ایستد.
در اولین روز تعقیب، ایهب بوی نهنگ را حس می‌کند، از تیرک بالا می‌رود و موبی‌دیک را می‌بیند. او می‌گوید که سکهٔ اسپانیایی برای خودش می‌باشد و دستور می‌دهد همهٔ قایق‌ها به جز قایق استارباک را به آب بیندازند. نهنگ قایق ایهب را گاز می‌گیرد و ناخدا را از آن بیرون می‌اندازد و خدمه را متفرق می‌کند. در دومین روز تعقیب، ایهب، استارباک را مسئول کشتی می‌کند. موبی‌دیک سه قایقی که او را دنبال می‌کنند را به تراشه تبدیل می‌کند و طناب‌هایشان را به هم می‌پیچد. ایهب نجات پیدا می‌کند اما پای مصنوعی او و فتح‌اللٓه را از دست می‌دهد. استارباک به ایهب التماس می‌کند که از این کار دست بکشد اما ایهب قول می‌دهد که نهنگ سفید را به قتل می‌رساند. در سومین روز تعقیب، ایهب موبی‌دیک را هنگام ظهر می‌بیند، کوسه‌ها نیز پیدا می‌شوند. ایهب بار دیگر قایقش را برای بار آخر به آب می‌اندازد و استارباک را در کشتی می‌گذارد. موبی‌دیک دو قایق را از بین می‌برد. جنازهٔ فتح‌اللٓه هنوز به بدن نهنگ طناب‌پیچ شده‌است؛ بنابراین موبی‌دیک از دریا خارج می‌شود تا پیشگویی فتح‌اللٓه را نشان دهد. ایهب برنامه دارد تا نیزه‌اش را به پهلوی نهنگ بزند. موبی‌دیک قایق‌ها را می‌شکند و مردان را داخل آب می‌اندازد. تنها اسماعیل نجات پیدا می‌کند. نهنگ این‌بار به پکوئود ضربه می‌زند. ایهب آن هنگام در می‌یابد که کشتی‌اش تابوتی است که از چوب‌های آمریکا ساخته شده‌است و فتح‌اللٓه در پیشگویی خود گفته بود. نهنگ به سمت ایهب بازمی‌گردد تا دوباره به او حمله کند. طناب دور گردن ایهب حلقه می‌زند و نهنگ بار دیگر شنا می‌کند و ایهب را با خود پایین می‌کشد. تابوت کویکوئگ تنها چیزی می‌ماند که پس از گرداب حاصل از غرق شدن کشتی پکوئود باقی می‌ماند. اسماعیل یک روز کامل را بر آن شناور می‌ماند و سپس توسط کشتی ریچل که هنوز دنبال ملوانان خود می‌گردد، نجات داده می‌شود.
زاویه دید
والتر بزانسان، منتقد می‌گوید اسماعیل داستان کشتی را با خطبه‌ها، گفتگوهای درونی و نمادها روایت می‌کند. اسماعیل بارها به این مسئله که در حال نوشتن این کتاب است اشاره می‌کند: «اما چگونه می‌توانم به بیان احساس خود امیدوار باشم و با وجود این ناگزیرم که به هر طرز پیچیده و تصادفی که ممکن باشد وضع خود را بیان کنم وگرنه تمامی این فصل‌ها ممکن است به هیچ نیرزد». شولار جان برایانت اسماعیل را «هوشیاری اصلی و صدای راوی» می‌نامد. بزانسان بین اسماعیل به عنوان راوی و اسماعیل به عنوان شخصیت که اسماعیل جوان‌تر است، فرق قائل می‌شود. اسماعیل راوی، «صرفاً همان اسماعیل است که چند سال پیرتر شده‌است». بزانسان همچنین اسماعیل را از ملوان و نگارندهٔ رمان، هرمان ملویل تمیز می‌دهد. اسماعیل با خود ملویل یکی نیست، بزانسان به خواننده هشدار می‌دهد که «در برابر یکسان دانستن ملویل و اسماعیل مقاومت ورزد».
ساختار فصلی
طبق گفته والتر بزانسان می‌توان فصول مختلف کتاب را به «فصل‌های دنباله‌دار»، «فصل‌های گروهی» و «فصل‌های تعدیل‌کننده» تقسیم کرد. ساده‌ترین دنباله‌ها در فرایند روایت، در دنباله‌های مضمونی مانند سه فصلی که دربارهٔ نقاشی وال‌ها صحبت می‌شود و در دنباله‌هایی با شباهت‌های ساختاری مانند پنج فصل دراماتیکی که با «عرشهٔ دوم» آغاز می‌شود یا چهار فصلی که با «شمع‌ها» آغاز می‌گردد، دیده می‌شود. فصل‌های گروهی فصولی هستند که مانند رنگ سفید مفهوم‌شان اهمیت دارند و آن‌ها معنی آتش را می‌دهند. فصل‌های تعدیل‌کننده فصل‌هایی با مفهوم متضاد هستند. مانند فصل پندارها و پایان سخن یا مشابه فصول «عرشهٔ دوم» و «شمع‌ها».
محقق لاورنس بوئل، ترتیب فصول غیرروایی در سه الگوی ساختاریافته توصیف می‌کند: یک، برخورد با نه کشتی دیگر و پرسیدن از آن‌ها دربارهٔ موبی‌دیک. هر کدام از کشتی دیگری بیشتر صدمه دیده بود و این خود از سرنوشت پکوئود خبر می‌دهد. دوم، تأثیر برخورد با نهنگ‌ها به‌طور فزاینده‌ای افزایش می‌یابد. در برخوردهای اول به ندرت تماسی پیش می‌آمد؛ بعدتر علامت‌های اشتباه و تعقیب‌های روتین پیش می‌آید و سرانجام از دست دادن بزرگ نهنگ‌ها در کنارهٔ دریای چین در فصل «بحریهٔ بزرگ». یک گردباد نزدیک ژاپن یک مرحله پیش از برخورد با موبی‌دیک است. الگوی سوم مستندات نهنگ‌شناسی است که خودش می‌تواند به دو بخش تقسیم بشود. این فصل‌ها با تاریخ باستانی شکار نهنگ و طبقه‌بندی کتاب‌شناسی نهنگ‌ها آغاز می‌شود، در ادامه با داستان‌های شیاطین در نهنگ‌ها در کل و در موبی‌دیک به اخص به موضوع نزدیک‌تر می‌شود. یک تفسیر نیز به ترتیب وقایع زمانی از تصویر نهنگ ارائه می‌دهد. نقطهٔ اوج این بخش در فصل ۵۷ است که با یک تواضع آغاز می‌شود و با صورت فلکی قیطس پایان می‌یابد. فصل بعدی «شاه‌ماهی»، نیمهٔ دیگر این الگوست و با توصیف زندگی نهنگ آغاز می‌گردد و سپس آناتومی نهنگ عنبر را مورد مطالعه قرار می‌دهد. دو فصل آن به تکامل نهنگ اشاره دارد و بیان می‌کند به عنوان یک گونه هیچ‌گاه از بین نمی‌روند.
دیدار با دیگر کشتی‌ها
یکی از شیوه‌های جالب توجه ساختاری دیدارهای سریالی با دیگر کشتی‌ها است که از سه جهت حائز اهمیت است. اول از همه تعمیم بیشتر روایت. فصول دو دیدار اول و دو دیدار آخر به هم نزدیک‌تر هستند. پنج دیدار میانی در دوازده فصلی که تقریباً به صورت منطقی و محدود در کتاب پخش شده‌اند. این بخش با الگویی حدوداً مکانیکی به عنوان عنصری اصلی در کتاب جای‌گرفته‌است. در واقع این دیدارها و برخوردها استخوان‌بندی داستان محسوب می‌شوند. دوم ایهب در دیدارهای افزایش شور خود را نشان می‌دهد که به صورت نموداری از اوج گرفتن علاقه‌اش به نظر می‌رسد. سوماً، رفتار متضاد اسماعیل نسبت به ایهب است که به هر کشتی به صورت خاص واکنش نشان می‌دهد: «هر کشتی مانند طوماری است که باز می‌کند و می‌خواند». برای بزانسان این تنها راهی نیست که می‌توان این گزارش‌ها را تحلیل نمود. به جای آن می‌تواند تفسیری چندگانه به عنوان تمثیل‌های متافیزیکی، سریالی از تشبیهات انجیلی، ماسکی از شرایط مواجهه، مراسمی شوخ با حضور مردان، رژه ملل و بسیار پیشروتر به عنوان راه نمادین برای فکر کردن به نهنگ سفید است.
شولار ناتالیا رایت دیدار با کشتی‌ها را به در خطوط متفاوتی تعریف می‌کند. او معتقد است کشتی‌هایی که با پکوئود دیدار می‌کنند همان موقع با شکار ایهب نیز برخورد می‌کنند. اولین کشتی جروبوم است که نام جد شاه ایهب در انجیل است. سرنوشت نبوی او پیامی هشدارآمیز است به تمام کسانی که پیروی می‌کنند از سخنان گابریل و توسط ساموئل اندربی، ریچل، دیلایت و در آخر پکوئود حمایت می‌شوند. هیچ‌کدام از دیگر کشتی‌ها نابود نمی‌شوند زیرا کاپیتان هیچ‌یک با حرص ایهب همراه نمی‌شوند و بنابراین سرنوشت جروبوم ساختار موازی بین ایهب و هم‌نام انجیلی او را تقویت می‌کند: «اخاب (ایهب) بیش از هر پادشاهی که قبل از او در اسرائیل سلطنت کرده بود، خداواند، خدای اسرائیل را خشمگین نمود.» (کتب پادشاهان، ۱۶:۳۳)
محتوا
یکی از نخستین منتقدان دورهٔ احیای ملویل ادوارد مورگان فورستر بود که در سال ۱۹۲۷ اظهار داشت: «موبی‌دیک سرشار از معانی است؛ معنی آن یک مسئله متفاوت است.» همچنان او آواز روحانی را یک ضرورت در کتاب می‌بیند، که در زیر اعمال و اخلاقیات جریان دارد.
برایانت و اسپرینگر، ویراستار، اشاره می‌کنند که مضمون اصلی آن ادراک است، سختی دیدن و فهمیدن، که واقعیتی عمیق و حقیقت است که کشف آن سخت می‌باشد. ایهب توضیح می‌دهد که شیطان مانند تمام چیزهای دیگر با لباس مبدل ظاهر می‌شود: «همه اشیا چیزی جز نقاب‌های مقوایی نیستند.» و ایهب مشخص می‌کند «اگر انسان می‌زند از میان نقاب می‌زند. زندانی چگونه می‌تواند جز با گذر کردن از دیوار به بیرون دست یابد؟ برای من آن نهنگ سفید همان دیوار است» (فصل ۳۶). این مضمون در رمان نفوذ کرده‌است. شاید هرگز به آن میزان که در «اشرفی طلا» (فصل ۹۹) به آن تأکید شده به آن تأکید نشده‌است. جایی که هر کدام از خدمه با ادراکات خود به اشکال روی سکه می‌نگرند. بعدها در ویرایش آمریکایی ایهب هنگامی که به اعماق آب خیره می‌شود هیچ نشانه‌ای از نهنگ نمی‌یابد (فصل ۱۳۳). در حقیقت موبی‌دیک بعد از آن به سمت او شنا می‌کند. نکته این نیست که ایهب نهنگ را مانند یکی شی درک می‌کند، بلکه ایهب نهنگ را به عنوان یک نماد از آنچه انجام می‌دهد درک می‌نماید.
دلبانکو زندگینامه‌نویس ملویل به مسئله نژادی در موبی‌دیک اشاره می‌کند و به مثالی برای یافتن حقیقت در لایه‌های زیرین استناد می‌کند. تمام نژادها در میان خدمه پکوئود موجود است. اگرچه اسماعیل در ابتدا از کویکوئگ هراس دارد اما بعد با خود می‌اندیشد که خوابیدن با یک آدم‌خوار هوشیار بهتر از خوابیدن با یک مسیحی مست است. ممکن است برای کتاب‌های قرن نوزده آمریکا به ندرت پیش بیاید که یک چهرهٔ سیاه غیر برده ذکر شود، برده‌داری مکرراً تکرار می‌شود. این نژاد با پیپ، مستخدم خردسال سیاه‌پوست کامل می‌شود. هنگامی که پیپ تقریباً غرق شده‌است، ایهب از رنج و عذاب او خالصانه متأثر می‌گردد. مؤدبانه به پیپ دربارهٔ یک آگهی برده فراری می‌گوید.
هنوز ملویل راه حل‌های آسان پیشنهاد نمی‌دهد. اسماعیل و کویکوئگ رابطهٔ دوستانه‌ای با هارمونی نژادی تشکیل می‌دهند در فصل چهلم در هم می‌شکند. پنجاه فصل بعد پیپ پس از آن‌که به او تذکر داده می‌شود که ارزشش به عنوان یک برده از یک نهنگ کمتر است دچار مشکلات روحی می‌شود. «پیپ تبدیل به وجدان کشتی می‌شود». چشم‌انداز او از مالکیت یک مثال دیگر از کشمکش‌های روحی اوست. در فصل ۸۹، اسماعیل مفهوم ماهی بسته و ماهی رها را تفسیر می‌کند، که حق مالکیت را به کسانی که ماهی یا کشتی رها شده را تصاحب می‌کنند، می‌دهد.
سبک
یک فهرست ناقص از زبان موبی‌دیک توسط برایانت و اسپرینگر تشکیل شده‌است که شامل «دریانوردی، انجیلی، هومری، شکسپیری، میلتونی و زیست‌شناسانه» می‌باشد و سبک او را «متجانس، خیال‌پردازانه، غیرمصطلح، تلمیحی و با استفاده از زبان محاوره» است. ملویل امکانات گرامر را امتحان کرده‌است، نقل‌قول‌هایی از محدوده‌های مشهور یا گمنام آورده‌است و میان نثر ساده و فصیح در نوسان است. نمایشگاه‌های فنی، اصطلاحات ملوانی، حدس و گمان‌های عارفانه و پیشگویی‌های طوفانی.