cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بلا گالهوس
فعالیت استقلال‌خواهی در کانادا
پس از آن‌که گالهوس به دولت کاناد درخواست پناهندگی داد و کارت پناهندگیش را دریافت کرد، مبارزه خود را همراه با شبکه دیده‌بان تیمور شرقی به عنوان یکی از دو نماینده کانادایی شورای ملی مقاومت ماوبیری در راستای حقوق بشر در تیمور شرقی آغاز نمود.
در سال ۱۹۹۶، بنجامین پاروتو، سفیر اندونزی در کانادا، مادر گالهوس را پیدا کرد و برایش گفت تا صدای دخترش را خاموش سازد. اما این واقعه باعث شد مردم به‌صورت علنی علیه سفیر اعتراض کنند و در نهایت وزارت خارجه دولت کانادا سفیر اندونزی را احضار کرد.
حرفه او بعد از استقلال
با پایان اشغال این کشور از سوی اندونزی در سال ۱۹۹۹، گالهوس به تیمور شرقی برگشت و در مأموریت سازمان ملل در تیمور شرقی ایفای وظیفه نمود. گالهوس در سال ۲۰۱۲، مشاور جامعه مدنی تاور ماتان رواک، رئیس‌جمهور این کشور شد و سپس در سال ۲۰۱۷ از مقام مشاوریت خود استعفاء داد.
گالهوس قریه سبز لیبلورا (LGV) و یک مکتب غیرانتفاعی را (تحت نام مکتب سبز لیبلورا) در ماوبیسی تأسیس کرد، که شامل همکاری‌های زراعتی و یک رستورانت غذای طبیعی (ارگانیک) نیز بود. هدف پروژه، ترویج حقوق مساوی برای زنان و آگاهی‌دهی محیط زیست در جامعه تیمور شرقی بود. او همچنین در برنامه تِد (TED) روی موضوعاتِ از جمله خشونت علیه زنان به عنوان بخشِ از مبارزه فیمینست‌ها در تیمور شرقی سخنرانی نمود.
گالهوس فعال برجستهٔ +LGBT در جمهوری دموکراتیک تیمور شرقی است. در راهپیمایی غرور ۲۰۱۶ (نخستین برنامه در نوع خود در تیمور شرقی) کودیوا (ائتلاف بر سر تنوع و عمل)، گالهوس اولین زن در تیمور شرقی بود که دوجنسه بودن خود را آشکار ساخت. گالهوس در سال ۲۰۱۷، از برگزارکنندگان نخستین راهپیمایی ماه مارس در دیلی پایتخت تیمور شرقی بود که در آن ۵۰۰ نفر شرکت کردند. او همراه با ایرام سید، همکار فعال و کارشناس توسعه‌ای خود سازمان رنگین کمان LGBTQ (سازمان مدافع حقوق دگرباشان) را تأسیس کردند.
امی بارگر
امی بارگر (Amy Barger؛ زادهٔ January 18, 1971) اخترشناس اهل ایالات متحده آمریکا است. وی همچنین از اعضای انجمن پیشبرد علوم آمریکا است و هم اکنون در دانشگاه ویسکانسین-مدیسن مشغول به کار است.
زندگی
او از دانش‌آموختگان کینگز کالج، کمبریج است.
طرح‌ریزی واحدهای صنعتی (کتاب)
طرح‌ریزی واحدهای صنعتی کتابی از جیمز م. اپل با ترجمهٔ اردوان آصف وزیری است که در سال ۱۳۷۲ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد.
تانگایل صدار
تانگایل صدار (به لاتین: Tangail Sadar) یک منطقهٔ مسکونی در بنگلادش است که در ناحیه تانگیل واقع شده‌است. تانگایل صدار ۳۳۴٫۲۶ کیلومتر مربع مساحت و ۵۲۱٬۱۰۴ نفر جمعیت دارد.
فهرست قنات‌های شهرستان جاجرم
جدول زیر بر اساس آمار وزارت جهاد کشاورزی تهیه شده‌است. فهرست زیر قنات‌های شهرستان جاجرم در استان خراسان شمالی را نشان می‌دهد.
قنات آب بازار قدیمی ترین قنات بخش مرکزی می باشد که مظهر آن پشت بند جاجرم می باشد که متاسفانه به آن اشاره نشده است.
جنگل‌های سیرا ژوارز و سن پدرو مارتیر پاین–اوک
جنگل‌های سیرا ژوارز و سن پدرو مارتیر پاین-اوک (به اسپانیایی: Sierra Juárez and San Pedro Mártir pine–oak forests) یک جنگل و منطقهٔ مسکونی در مکزیک است که در باخا کالیفرنیا واقع شده‌است.
کیتزشتاین هورن
کیتزشتاین هورن (به لاتین: Kitzsteinhorn) یک کوه در اتریش است که در کاپرون واقع شده‌است. کیتزشتاین هورن ۳٬۲۰۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
فهرست قنات‌های شهرستان جاجرم
منابع
البته بگویم که بیشتر قنات ها که من میشناسم
از شهرستان گرمه میباشد
ریورویو، وایز، ویرجینیا
ریورویو (به انگلیسی: Riverview) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان ویس، ویرجینیا واقع شده‌است. ریورویو ۷۸۲ نفر جمعیت دارد.
ولادیمیر گنادویچ تاردوف
ولادیمیر گنادویچ تاردوف (به روسی: Владимир Геннадиевич Тардов) (۱۹۳۸–۱۸۷۹) روزنامه‌نگار، نویسنده، شاعر و دیپلومات روس بود. او پنج سال کنسول اتحاد جماهیر شوروی در اصفهان بود.
= زندگی = تاردوف در سال ۱۸۷۹ میلادی در سنت پترزبورگ زاده شد. از جوانی به یادگیری زبان‌های گوناگون پرداخت ولی بسیار شیفته ادبیات پارسی شد. او در آغاز فعالیت‌های فرهنگی‌اش درباره تاریخ ایران مقاله‌هایی به زبان روسی نوشت.
فعالیت‌های کنسولی در ایران
تاردوف از سال ۱۹۲۱ به عنوان کارمند رسانه‌ای سفارت شوروی در تهران مشغول به کار شد و از ۱۹۲۲ به مدت پنج سال کنسول شوروی در اصفهان بود. وی در این دوره آثار فراوانی از هنر ایران گردآوری کرد و در زمان بازگشت به مسکو آنها را به موزه دولتی هنرهای خاوری هدیه کرد.
بازگشت به روسیه
تاردوف پس از بازگشت به روسیه به فعالیت‌های دانشگاهی-فرهنگی پرداخت. او در بنیاد خاورشناسی تدریس و اشعار حافظ را به روسی ترجمه کرد. از او به عنوان یکی از چهره‌های موثر در گسترش ایران‌شناسی در شوروی نام برده می‌شود.
اعدام
تاردوف در سال ۱۹۳۸ به جرم جاسوسی و فعالیت‌های ضدانقلابی در اتحاد جماهیر شوروی اعدام شد.
محمود شالویی
تالیفات
محمود شالویی کتابی تحت عنوان مولانا و وحدت ادیان (انتشارات پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات) به رشته تحریر در آورد. از دیگر آثار شالویی ، کتاب "من مسلمانم" شرح بر گزیده‌ای از اشعار سهراب سپهری به دو زبان فارسی و انگلیسی (نشر انجمن مفاخر ملی ایران) و نیز : ترجمه ، توضیح و مقدمه دیوان حافظ همراه با ۳۰ اثر استاد فرشچیان به زبان صربی و ترجمه و شرح گزیده مثنوی به زبان مقدونیه ای می باشد. همچنین شماری از منشورات موزه هنرهای معاصر تهران نظیر: تجدید چاپ کتاب شاهکارهای نگارگری ، کتاب جلوه‌هایی از آثار هنرمندان بزرگ جهان ، کتاب دوسالانه یازدهم عکاسی و ... تحت نظارت و با مقدمه‌ای از وی منتشر شدند.
مدیریت موزه هنرهای معاصر تهران
محمود شالویی در فاصله سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۱ (بمدت چهار سال) مدیریت موزه هنرهای معاصر تهران را بر عهده داشت. او طی این سال‌ها نمایشگاه‌ها و برنامه‌های مختلفی را ساماندهی نمود تا آنجا که از وی به عنوان چهره تجسمی کشور در سال ۹۰ نیز نام برده شد .  نمایشگاه مجموعه‌ای از آثار ایران درودی از زنان پیشکسوت نقاشی معاصر، برگزاری نمایشگاه مروری بر آثار استادان نقاشی دانشکده‌های هنری تهران با دبیری مهدی حسینی، برگزاری نمایشگاه حروف نگاری اسماالحسنی ( تایپوگرافی ) با دبیری علی وزیریان، نمایشگاه فراسوی مرزهای وجود از مجموعه آثار ارنست بارلاخ و کته کلویتس دو هنرمند شهیر اکسپرسیونیسم آلمانی  ( دکتر هربرت هونزویتس سفیر وقت جمهوری فدرال آلمان در تهران در مقدمه‌ای که بر کتاب این نمایشگاه نوشت، گفت : ؛من بدون اغراق می‌توانم بگویم که این نمایشگاه مهم‌ترین رویداد در عرصه تبادلات فرهنگی ایران و آلمان در سال‌های اخیر را ارائه می‌دهد. ) - (ص ۲۰۱و ۸ از کتاب ارنست بارلاخ و کته کلویتس )، برگزاری نمایشگاهی از مجموعه آثار سهراب سپهری با دبیری یعقوب امدادیان، برگزاری نمایشگاه استادان بزرگ نستعلیق به دبیری حمید عجمی و با همکاری حوزه هنری ، برگزاری نمایشگاه آثاری از مجموعه نقاشی قهوه خانه ای (خیالی نگاری) با دبیری امیر عبدالحسینی، برگزاری نمایشگاه نقش فرش ایران و تجلیل از استاد محسن محسنی با دبیری محمد علی رجبی و همکاری فرهنگستان هنر و نیز برپایی دومین حراج بزرگ آثار هنری (اکسپو) با دبیری امیر عبدالحسینی در تالار وحدت تهران، برگزاری ششمین دوسالانه مجسمه‌سازی در فرهنگسرای نیاوران به دبیری بهداد لاهوتی ، از زمره رویدادهایی هستند که ظرف دوره مدیریت شالویی بوقوع پیوست.
محمود شالویی هم‌زمان با مدیریت موزه هنرهای معاصر تهران، مدیرکلی هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را نیز عهده‌دار بود. وی در همین دوره سعی کرد تا موضوع تمرکز زدایی در حوزه هنر را تحقق بخشد و به همین مناسبت شماری از رویدادهای تجسمی را به نقاط مختلف کشور هدایت نمود که از جمله آن‌ها می‌توان به برگزاری دوسالانه یازدهم عکس در یزد  به دبیری اسماعیل عباسی، برگزاری نهمین دو سالانه کاریکاتور با شرکت بیش از ۸۰ کشور خارجی در اهواز  به دبیری سید مسعود شجاعی طباطبایی، دوسالانه سفال و سرامیک به دبیری منیژه آرمین در سمنان و شاهرود  ، هشتمین دوسالانه نقاشی به دبیری احمد وکیلی در مشهد و نیشابور ، دوسالانه اول و دوم خوشنویسی در قزوین و همچنین هشتمین دوسالانه نگارگری در اصفهان  اشاره کرد.
در دوره مدیریت شالویی بر هنرهای تجسمی کشور، جشنواره جوانان جنبه بین‌المللی یافت و دبیرخانه آن به صورت ثابت در شهر گرگان برای مدت ۵ سال دایر گردید. از اقدامات تأسیسی شالویی در هنرهای تجسمی می‌توان به راه اندازی جشنواره هنرهای تجسمی کودک و نوجوان اشاره کرد که نخستین دوره آن در اصفهان و با حضور هنرمندانی از کشورهای خارجی برگزار گردید. شالویی همچنین پایه‌گذار جشنواره بین‌المللی هنرهای تجسمی فجر است و دو سالانه خوشنویسی  هم با همت و مسئولیت وی برنامه‌ریزی و اجرایی شد. در زمان مدیریت ایشان، آثار خارجی گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران در چندین نوبت و برای مدت طولانی به نمایش عمومی گذاشته شد. در دوره مسئولیت شالویی به عنوان مدیرکل هنرهای تجسمی وزارت ارشاد، گالری‌های هنری ایران به‌طور ثابت در ونیز ایتالیا و رتردام هلند نیز دایر شد. محمود شالویی طی بینال‌های ۵۳ و ۵۴ ونیز ، مدیریت پاویون هنری ایران در ایتالیا را بر عهده داشت.
محمود شالویی موضوع امانت سپاری آثار هنری را هم شتاب بخشید و طی دوران مسئولیت خود ضمن بررسی درخواستهای پیشنهادی از موزه‌های معتبر جهانی ، نسبت به امانت سپاری شماری از آثار شناخته شده هنری همچون : تابلوی معروف پیکاسو (نقاش و مدلش به کنستهاوس زوریخ سوئیس - اثری از جکسون پولاک به موزه ملی توکیو و اثری هم به موزه بویمانس رتردام هلند) مبادرت ورزید.
در زمان مسئولیت شالویی، پیگیری موضوع تخصیص درصدری از محل اعتبارات عمرانی دستگاه‌های دولتی برای خرید ٍتولیدات هنری وارد مرحله جدیدی شد و سرانجام هم به عنوان یک مصوبه رسمی به وزارتخانه‌ها و نهادهای وابسته به دولت ابلاغ گردید.
مدیریت کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان
محمود شالویی در اردیبهشت ماه سال یکهزار و سیصد و نود و یک و در حالی که هنوز مدیریت هنرهای تجسمی کشور و سرپرستی موزه هنرهای معاصر تهران را بر عهده داشت، با حکم غیرمنتظره وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، به عنوان مدیرکل استان راهی اصفهان ؛پایتخت فرهنگی ؛ایران شد. وی در اصفهان ، برغم آنکه اقامتی طولانی نداشت اما این امکان را یافت تا خدماتی شاخص را در عرصه فرهنگی آن دیار به منصه ظهور برساند و رویدادهای جدیدی را تجربه نماید. برگزاری همایش نام آواران حوزه علمیه اصفهان   که گرامیداشت دانشمندانی چون بوعلی سینا ، شیخ بهایی ، میرفندرسکی ، میرداماد و مجلسی های اول و دوم تا میرزا جهانگیرخان قشقایی و عالمان و اندیشمندان دیگری را رقم می زد ، برپایی یادمان چهره ماندگار نی نوازی سید حسن کسایی  ، برگزاری اردیبهشت تئاتر اصفهان  ، گشایش دفتر استانی یونیما  در محل مجتمع فرهنگی و هنری استاد فرشچیان ، شکل گیری نمایشگاه های متفاوتی از آثار حروف نگاری اسماء الحسنی  ، نگارگری و خوشنویسی ، برگزاری جشنواره بین المللی فیلم کودک و نوجوان و توسعه روابط فرهنگی دو جانبه میان اصفهان و فرایبورگ آلمان که در چارچوب موافقتنامه خواهر خواندگی این دو شهر صورت می گرفت را می توان از زمره فعالیتهای وی در استان اصفهان به حساب آورد.
رایزن فرهنگی ایران در بلگراد
شالویی از اردیبهشت سال 1392 تا خرداد ماه 1395 بعنوان رایزن فرهنگی ایران در کشورهای یوگسلاوی سابق (صربستان ، مقدونیه و مونته نگرو ) هم آغازگر تحولاتی تازه بود. افزایش غیر قابل پیش بینی جمعیت فارسی آموز صرب از 43 نفر به بیش از 1000 نفر!!! و در پی آن گسترش کلاسهای فارسی آموزی در بلگراد و سایر شهرهای عمده صربستان از جمله : اسمدروو ، اوژیتسه ، نوی ساد و سومبور ، برگزاری دوره های آموزشی زبان فارسی و ایران شناسی در دانشکده فلسفه دانشگاه نوی ساد ، دانشگاه تربیت معلم اوژیتسه ، دانشگاه جان نزبیت (مگاترند) ، دانشکده عالی توریسم و رسمی شدن آموزش زبان فارسی در مدارس صربستان   بعنوان زبان سوم دانش آموزان که با تصویب وزارت آموزش آن کشور صورت پذیرفت را بایستی از تلاشهای وی و بعنوان نقطه عطفی در روابط فرهنگی ایران و منطقه بالکان قلمداد کرد که البته هنوز هم ، این اقدام بی سابقه (آموزش رسمی و گسترده زبان فارسی ) ، چندان مورد توجه و یا تحلیل قرار نگرفته است !!!
شرکت فعال ایران طی سه دوره متوالی در نمایشگاه بین المللی گردشگری بلگراد   که بعد وقفه ای 50 ساله از زمان تنظیم تفاهمنامه روابط فرهنگی دو کشور شکل می گرفت ، انعقاد موافقتنامه های متعدد فرهنگی ، هنری ، آموزشی و آغاز همکاریهای طرفینی با مراکز مختلف در صربستان شامل : موزه هنرهای معاصر و همچنین موزه مردم شناسی بلگراد ، موزه ملی سینمایی یوگسلاوی ، کتابخانه ملی ،  مرکز تئاتر ملی ، اداره تئاتر درام یوگسلاوی ، دانشکده هنرهای کاربردی ، دانشکده عالی گردشگری ، دانشگاه تربیت معلم اوژیتسه  ، دانشکده الهیات ارتدکس و در ادامه هم ایجاد همکاری در زمینه های علمی و آموزشی با دانشگاه بلگراد ، دانشگاه کراگوی واتس بعنوان قدیمی ترین دانشگاه یوگسلاوی ( تأسیس 1838 میلادی )  ، دانشکده فلسفه دانشگاه بین المللی نوی ساد ، شهرداری اوبرنوواتس ، مرکز فرهنگی و خانه جوانان نویساد ، شهرداری ایالت نیش ، شهرداری منطقه اذلاتیبور ، شهرداری زرنیانین و...... ، راه اندازی اتاق ایران در دانشگاه بین المللی نوی ساد و مشابه آن در دانشگاه مگاترند (بزرگترین دانشگاه خصوصی در منطقه عمومی بالکان) ، ثبت روز فرهنگ و هنر ایران در تقویم شهر سومبور صربستان با بصدا درآمدن زنگ مدارس این شهر بصورت سالیانه ، سه دوره حضور چشمگیر در نمایشگاه کتاب بلگراد و نمایشگاه کتاب پودگوریتسا پایتخت کشور مونته نگرو ، برگزاری هفته فرهنگی ایران در کشور مقدونیه ( اسکوپیه ) با حضور گروه های مختلف فرهنگی و هنری ایرانی بویژه هنرمندان اصفهانی و ورزشکاران زورخانه ای اعزامی از فدراسیون ورزشهای باستانی که برای اولین بار در تاریخ روابط رسمی دو کشور ایران و مقدونیه صورت می گرفت ، برپایی هفته های فرهنگی در شهرهای دور و نزدیک صربستان و برگزاری شب های شعر و ادبیات ایرانی که بصورت هفتگی در سالن اصلی کتابخانه مرکزی شهر بلگراد دایر می شد ، برگزاری هفته های نمایش فیلم ایرانی بویژه اکران همزمان فیلمهای جشنواره بین المللی فجر در سینماهای بلگراد و پخش فیلمهای سینمایی و مستند ایرانی بصورت هفتگی از شبکه دوم رادیو و تلویزیون دولتی صربستان " آر تی اس"   ، از شمار اقدامات وی در سرزمین بالکان محسوب می شود. همچنین ترجمه ، توضیح و چاپ دیوان حافظ به زبان صربی با آثار نقاشی و درج مقدمه ای بقلم استاد محمود فرشچیان ، ترجمه و توضیح گزیده مثنوی معنوی به زبان مقدونیه ای ، انتشار کتابی با نام سهراب به زبان صربی در شرح ماجرای سهراب فرزند رستم بهمراه بیان احوال ، اندیشه و آثار سهراب سپهری و انتشار مجله علمی فرهنگی "نور" به خط سرلیک هم از فعالیت های شالویی بشمار می رود.
مدیریت کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مازندران
محمود شالویی پس از بازگشت به وطن در دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز به تدریس در کلاسهای تمثیل شناسی ، ادبیات کهن ، تعزیه و داستان نویسی برای دانشجویان رشته نمایشی پرداخت و پس از گذشت دو سال دوری از عرصه مدیریت فرهنگی ، در اوایل تابستان سال 1397 با  حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (سید عباس صالحی) ، راهی ساری شد و مدیرکلی فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مازندران را بر عهده گرفت. شالویی در مدت یکسال و چند روزی از مسئولیت خود ،  بیش از 100 بار فاصله شرق تا غرب این خطه ساحلی را پیمود و به شهرهای مختلف استان از بهشهر و گلوگاه تا رامسر و تنکابن را سفرکرد و در اغلب مناسبت ها و رویدادهای فرهنگی و هنری شهرهای دور و نزدیک استان اعم از جشنواره ها ، نمایشگاهها ، نشستهای دینی و علمی ، فرهنگی ، ادبی و هنری حضور یافت و با اهالی فرهنگ و هنر دیدارهای رودرو داشت.
شکل دهی انجمن های موسیقی ، تجسمی  و نمایشی ، برگزاری نشست با شاعران سرشناس استان در ساری و شهرهای بابل ، آمل ، نوشهر ، محمود آباد ، بابلسر ،  نور ، رامسر ،  چالوس ، عباس آباد ، توجه به زیرساخت های فرهنگی از جمله تلاش برای تکمیل مجتمع فرهنگی ساری ، آماده سازی و مرمت مجتمع سینمایی بابل ، آغاز ساخت و ساز مجتمع های فرهنگی و هنری در چالوس و کلاردشت و پیگیری برای تکمیل ساختمان نیمه کاره مجتمع هنری رامسر هم از کارنامه اوست.
اجرای نمایش اپرای عاشورا به کارگردانی بهروز قریب پور برای مدت سه شب پی در پی در سالن دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل ، برگزاری یادواره شهدای هنرمند مازندران با همکاری بسیج هنرمندان استان در بابلسر ، برگزاری جشنواره نامه ای به امام رضا (ع) در ساری با حضور میهمانان خارجی ، برگزاری نهمین دوره فیلم مستند وارش    که ‍پس از وقفه ای طولانی آغاز بکار کرد و این رویداد تأثیر مهم و مثبتی را در جهت ثبت جهانی جنگلهای هیرکانی در یونسکو بدنبال داشت ، برگزاری گردهمایی تحکیم خانواده در گلوگاه ،  برگزاری  شب شعر با حضور شاعران شناخته شده ملی همچون افشین علا و سعید بیابانکی در کنار شاعران جوان در رامسر ، برگزاری روز خبرنگار در نور و سایر شهرهای مازندران ، برگزاری جشنواره تئاتر استان در ساری ، حمایت از چاپ و انتشار مجموعه دانشنامه طبرستان و مازندران (زیر نظر جهانگیر اشرفی) ، تشکیل جلسات شورای فرهنگ عمومی در مرکز استان و شهرهای تابعه ، تأسیس دفتر نمایندگی اکو در مجتمع سینمایی بابل  ، انتخاب مازندران بعنوان مقام اول کتاب خوانی در کشور و پایتخت کتاب ایران هم از جمله اتفاقاتی است که در دوره مدیریت فرهنگی شالویی در استان مازندران بوقوع پیوست.
آزس یکم
آزس یکم (یونانی: Ἄζης Azēs، به صورت ΑΖΟΥ Azou ; خروشتی: 𐨀𐨩 A-ya, Aya ) فرمانروای پادشاهی هندوسکایی بود که در حدود سال‌های ۴۸/۴۷ پ. م - ۲۵ پ. م فرمانروایی می‌کرد و تسلط سکاها در شمال غربی هند را کامل کرد.
نام
نام آزس بر روی سکه‌های او به شکل یونانی Azēs (Ἄζης) و خروشتی شکل Aya (𐨀𐨩)، است که هر دو از نام سکایی ختن *Aza، به معنی «رهبر» گرفته شدند. موگه و جانشینانش نواحی گنداره و همچنین منطقه ماتورا را از سال ۸۵ پیش از میلاد فتح کرده بودند و ساتراپ‌های شمالی را تشکیل دادند.
چشمه خضر
چشمه خضر، یک آبادی از توابع بخش مرکزی، شهرستان شهربابک در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این آبادی در دهستان پاقلعه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، سکنه دائم آن کمتر از سه خانوار بوده‌است.
تانجونگ بونگا
تانجونگ بونگا (همچنین به صورت Tanjong Bungah نوشته می‌شود) منطقۀ مسکونی در حومۀ شهر جرج تاون ایالت پنانگ، مالزی است. این منطقه به فاصلهٔ ۶٫۵ کیلومتری (۴ مایلی) شمال غربی مرکز شهر، در امتداد ساحل شمالی جزیره پنانگ، میان باتو فرینگی و تانجونگ توکونگ واقع شده‌است. تانجونگ بونگا همچنین به عنوان یک مقصد ساحلی، که دارای چندین هتل واستراحتگاه در سواحل منطقه است، شناخته می‌شود. ضمن اینکه چندین دهه توسعه شهری، منجر به رشد سریع ساختمان‌های مسکونی بلند مرتبه در تانجونگ بونگا شده‌است.
اضافه بر این، حومۀ منطقه محل سکونت تعداد قابل توجه ای از جمعیت مهاجرین است، در سال ۲۰۱۰، خارجی‌ها ۵٫۷ درصد از جمعیت تانجونگ بونگا را تشکیل می‌دادند. دردههٔ ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، تعدادی از افراد نیروی هوایی سلطنتی استرالیا که در پنانگ مستقر بودند، در اینجا ساکن بودند.
به علت قرار داشتن در امتداد ساحل شمالی جزیره پنانگ، تانجونگ بونگا به خاطر سونامی اقیانوس هند در سال ۲۰۰۴ متحمل خسارت فراوانی شد.
آدورستان
آدورستان، یک آبادی از توابع بخش مرکزی، شهرستان شهربابک در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این آبادی در دهستان پاقلعه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، سکنه دائم آن کمتر از سه خانوار بوده‌است.
ابن لقمان
ابوالعبّاس، ابراهیم بن لقمان اِسعِردی شهرت‌یافته به ابن لقمان و لقب‌گرفته به فخرالدین (۱۲۱۵–۱۲۹۴م) وزیر، کاتب و شاعر مصری عراقی‌اصل در سدهٔ هفتم هجری/سیزدهم میلادی بود. نزد بهاء زهیر شاگردی نمود و خاستگاهش اسعرد بوده‌است. دیوان انشای ایوبیان را بر عهده گرفت و رئیس توقیع‌نگاران بود. دو بار به وزارت رسید. ابن لقمان همان وزیری است که لوئی نهم در خانه‌اش در سال ۶۴۸ق زندانی شد. خانهٔ ابن لقمان در استان دقهلیه برجاست.
آبشار آبشیر آتا
آبشار آبشیر آتا (به لاتین: Abshir Ata Waterfall) یک آبشار است که در قرقیزستان واقع شده‌است.
الکساندرا زیکوفسکا-بوهم
الکساندرا زیکوفسکا-بوهم (Aleksandra Ziółkowska-Boehm؛ زادهٔ April 15, 1949) نویسنده، ویراستار، جستارنویس اهل لهستان است. او از استادان دانشگاه اهل لهستان است.
زندگی
بوهم از دانش‌آموختگان دانشگاه ورشو است. او در سال ۱۹۴۹ در شهر ووچ زاده شد.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون برنامه فولبرایت شده‌است.
جنباری
جنباری (به لاتین: Dhanbari) یک منطقهٔ مسکونی در بنگلادش است که در ناحیه تانگیل واقع شده‌است. جنباری ۱۳۰٫۵۰ کیلومتر مربع مساحت و ۲۰۳٬۲۸۴ نفر جمعیت دارد.
ابن ابی‌یحیی
ابواسحاق، ابراهیم اَسلَمی شهرت‌یافته به ابن اَبی‌یَحییٰ (؟ -۸۰۰م) (نسب: ابراهیم بن محمد بن ابی‌یحییٰ سمعانِ اسلمی) محدث حجازی در سدهٔ دوم هجری از مردم مدینه بود. از شیوخ شافعی در کودکی‌اش بوده است. برخی رجال حدیث به ابن ابی‌یحیی طعن زده‌اند و او را قَدری و معتزلی دانسته‌اند. الموطأ از آثار اوست.
صدرآباد (شهربابک)
صدرآباد، یک آبادی از توابع بخش مرکزی، شهرستان شهربابک در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این آبادی در دهستان پاقلعه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، سکنه دائم آن کمتر از سه خانوار بوده‌است.
اصول و مبانی هنرهای تجسمی
اصول و مبانی هنرهای تجسمی کتابی از محمد حسین حلیمی است که در سال ۱۳۷۲ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد.
محمدقلی میرزا ملک‌آرا
محمدقلی میرزا ملک‌آرا شاهزاده قاجار و حاکم مازندران و استرآباد بود.
محمدقلی میرزا پسر دوم فتحعلی‌شاه قاجار بود. مادرش آسیه‌خانم دختر محمدخان قاجار دولو بود. در سال ۱۲۲۸ قمری به حکومت استرآباد و مازندران منصوب شد و لقب مُلک‌آرا گرفت. در سال ۱۲۵۰ قمری، قائم‌مقام فراهانی او را به بهانه شرکت در مراسم تاج‌گذاری محمدشاه قاجار به تهران دعوت کرد و سپس به همدان تبعیدش کرد. مُلک‌آرا تا آخر عمر در همدان به سر می‌برد.
جنگل‌های سیرا مادره دل سور کاج
جنگل‌های سیرا مادره دل سور کاج (به اسپانیایی: Sierra Madre del Sur pine–oak forests) یک جنگل و منطقهٔ مسکونی در مکزیک است.
نیکیتا گاندی
نیکیتا گاندی (زاده ۱ اکتبر ۱۹۹۱) یک خواننده پلی بک هندی است که در فیلم‌های هندی به چهار زبان مختلف کار کرده‌است. او در پروژه‌های فیلم تامیل، هندی، تلوگو، بنگالی و کانادایی کار کرده‌است.
او به عنوان چهره دیپیکا پادوکن برای آهنگ عنوان فیلم رابطه خواند. آهنگ او "Ulu ka Pattha" با آریجیت سینگ از فیلم جاگا جاسوس یک آهنگ موفق است. او برای ساچین: یک میلیارد رؤیا، سرآشپز، جاب هری با سجل و اتفاق خواند. او همچنین آهنگ بنگالی "Mithe Alo" را با عطیف اسلم برای کابین خلبان خواند. آهنگ "Aao Kabhi Haveli Pe" و "Poster Lagwa Do" او نیز محبوب شد.
نیکیتا نیمه بنگالی و نیمه پنجابی است
آزمون‌های عملکرد تیروئید
آزمون‌های عملکرد تیروئید (TFTs) یک اصطلاح کلی برای اقسامی از آزمایش خون است که برای بررسی عملکرد تیروئید استفاده می‌شوند. اگر بیمار از پرکاری تیروئید یا کم‌کاری تیروئید رنج می‌برد، یا تحت نظارت بر اثربخشی درمان باشد ممکن است این آزمایش تجویز شود. همچنین در شرایط مرتبط با بیماری تیروئید، مانند فیبریلاسیون دهلیزی و اختلال اضطراب، به‌طور معمول مورد استفاده قرار می‌گیرد.
راهنمای روش‌های آزمایشگاهی CDC
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری آمریکا دستورالعمل‌های آزمایشگاهی زیر را برای اندازه‌گیری هورمون محرک تیروئید منتشر کرده‌است:
الکساندر یوردیویچ
الکساندر یوردیویچ (Alexander Djordjevic؛ زادهٔ January 1, 1970) موسیقی‌دان، نوازنده و پژوهشگر اهل ایالات متحده آمریکا است.
جوایز
او برندهٔ جوایزی همچون برنامه فولبرایت شده‌است.
خوشه سیمرغ
خوشه سیمرغ (به Phoenix Cluster) یا خوشهٔ ققنوس، یک خوشه کهکشانی عظیم است که در صورت فلکی جنوبی سیمرغ واقع شده‌است. در ابتدا و در سال ۲۰۱۰ طی یک بررسی ۲۵۰۰ درجه مربعی از پهنه آسمان جنوبی با استفاده از اثر سونیائف زلدوویچ توسط تلسکوپ قطب جنوب شناسایی شد. این خوشه یکی از پُرجرم‌ترین خوشه‌های کهکشانی شناخته‌شده‌است. جرم خوشه سیمرغ برابر با جرم خورشیدی ۲ و همچنین، درخشان‌ترین خوشهٔ پرتو ایکس کهکشانی کشف‌شده‌است که بیش از هر خوشهٔ بزرگ و شناخته‌شدهٔ دیگر، مولد پرتو ایکس می‌باشد.
خوشهٔ سیمرغ در فاصلهٔ ۸/۵۷ میلیارد سال نوری از زمین قرار دارد. در حدود ۴۲ کهکشان عضو نیز در حال‌حاضر در پایگاه داده‌های نجومی سیمباد فهرست شده‌اند اما با این احوال، تعداد واقعی ممکن است فراتر از این مقدار و در حدود ۱۰۰۰ کهکشان باشد. خوشهٔ سیمرغ اولین مرتبه توسط ''آر. ویلیامسن'' و همکاران وی در طی بررسی توسط تلسکوپ قطب جنوب، در قطب جنوب گزارش شد. این خوشه یکی از ۲۶ خوشهٔ کهکشانی بود که در حین همین بررسی شناسایی شد. کشف این خوشه در فرکانس‌های میان ۱۵۰/۹۵ و ۲۲۰ گیگاهرتز صورت پذیرفت. ۱۴ خوشهٔ از این کهکشان‌ها پیش‌تر شناسایی شده بودند در حالی‌که ۱۲ مورد از جمله همین خوشهٔ سیمرغ در زمرهٔ اکتشافات جدید بودند و این اکتشاف، اثبات کرد که خوشهٔ سیمرغ دارای بیشترین درخشندگیِ پرتو ایکس در میان همهٔ خوشه‌های شناخته‌شدهٔ پیشین است. این خوشه حاوی بزرگ‌ترین سیاه چاله شناخته شده است.
آلفرد شافر
آلفرد شافر (February 13, 1893 – 1893:2:13, August 30, 1945) بازیکن فوتبال اهل مجارستان بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده بود می‌توان به باشگاه فوتبال بازل، باشگاه فوتبال بایرن مونیخ، باشگاه فوتبال آستریا وین، باشگاه فوتبال هامبورگ، باشگاه فوتبال نورنبرگ، باشگاه فوتبال اسپارتا پراگ، و باشگاه فوتبال فرنتس‌واروش، باشگاه فوتبال آینتراخت فرانکفورت، باشگاه فوتبال ام‌تی‌کی بوداپست، باشگاه فوتبال ام‌تی‌کی بوداپست، باشگاه فوتبال اسپارتا پراگ، و باشگاه فوتبال ام‌تی‌کی بوداپست اشاره کرد.
او همچنین در تیم ملی فوتبال مجارستان بازی کرده بود.
آبشار آهوم
آبشار آهوم (به لاتین: Awhum Waterfall) یک آبشار در نیجریه است.
ابن عایشه
ابراهیم بن محمد بن عبدالوهاب بن ابراهیم امام، شهرت‌یافته به ابن عایشه (؟ -۸۲۵م) امیر عباسی بود. علیه مأمون قیام کرد و برای بیعت با ابراهیم بن مهدی تلاش کرد. مأمون او را دستگیر کرد، تازیانه زد، زندانی نمود و سرانجام به صلیب کشید. عزالدین بن اثیر او را نخستین فرد عباسی نامیده که در اسلام مصلوب شد.
ساکیپور
ساکیپور (به لاتین: Sakhipur) یک منطقهٔ مسکونی در بنگلادش است که در ناحیه تانگیل واقع شده‌است. ساکیپور ۴۲۹٫۶۳ کیلومتر مربع مساحت و ۲۷۷٬۶۸۵ نفر جمعیت دارد.
کهنوج (پاقلعه)
کهنوج، یک روستا از توابع بخش مرکزی، شهرستان شهربابک در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان پاقلعه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۱۶۵ نفر (۵۱ خانوار) بوده‌است.
دیکلی‌تاش (کوزان)
دیکلی‌تاش یک منطقهٔ مسکونی در ترکیه است که در قوزان (ترکیه) واقع شده‌است.
حدیث عشق در شرق
حدیث عشق در شرق کتابی از ژان کلود واده با ترجمهٔ جواد حدیدی است که در سال ۱۳۷۲ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد.
آبشار اوتامیش
آبشار اوتامیش یک آبشار در ترکیه است که در Ohtamış واقع شده‌است.
کاروی دیتز
کاروی دیتز (Dietz Károly; July 21, 1885 – 1885:07:21, July 9, 1969) بازیکن فوتبال اهل مجارستان بود.
وی همچنین مربی مجارستان در جام جهانی فوتبال ۱۹۳۸ بود.
ابن خفاجه
ابراهیم بن ابی‌الفتح هواری اندلسی شهرت‌یافته به ابن خفاجه (۱۰۵۸–۱۱۳۸م) شاعر غزل‌سرای اندلسی و نویسنده بود. در شعرش، وصفِ باغ‌ها و مناظر طبیعی بسیار است. از اهالی جزیرهٔ شقر (الزیرای کنونی) بود. دیوان اشعارش مانده است.
پادشاه کولی‌ها (فیلم)
پادشاه کولی‌ها فیلمی محصول سال ۱۹۷۸ و به کارگردانی فرانک پیرسون است. در این فیلم بازیگرانی همچون اریک رابرتس، استرلینگ هایدن، شلی وینترز، سوزان ساراندون، بروک شیلدز، انت اوتول، جاد هیرش، دنیل بریزبوآ، آنی پاتس، مایکل وی. گازو، ماتیو لابورتو و فایت مینتون ایفای نقش کرده‌اند.
ریوروود، ایندیانا
ریوروود (به انگلیسی: Riverwood) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان همیلتون، ایندیانا واقع شده‌است. ریوروود ۲۳۷٫۱۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آب، مثل سلام!
آب مثل سلام کتابی از جعفر ابراهیمی است که در سال ۱۳۷۲ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد.
الکساندر برزین
الکساندر برزین (Alexander Berzin؛ زادهٔ ۱۹۴۴) زبان‌شناس، مترجم، فیلسوف، و نویسنده اهل ایالات متحده آمریکا است.
ریسه (شهربابک)
ریسه، یک روستا از توابع بخش مرکزی، شهرستان شهربابک در استان کرمان ایران است.
الکساندر برزین
زندگی
او از دانش‌آموختگان دانشگاه راتگرز و دانشگاه هاروارد است. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون برنامه فولبرایت شده‌است.
پادشاه (فیلم ۲۰۰۷)
پادشاه فیلمی هندی محصول سال ۲۰۰۷ و به کارگردانی ماهش بابو است. در این فیلم بازیگرانی همچون پونیت راجکومار، رامایا، میرا جازمین و شریا سارن ایفای نقش کرده‌اند.
آبشار ایلیا مورومتس
آبشار ایلیا مورومتس (به لاتین: Ilya Muromets Waterfall) یک آبشار در روسیه است که در Kurilsky District واقع شده‌است.
آواز پوپک
آواز پوپک کتابی از جعفر ابراهیمی است که در سال ۱۳۷۲ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد.
ناگارپور
ناگارپور (به لاتین: Nagarpur) یک منطقهٔ مسکونی در بنگلادش است که در ناحیه تانگیل واقع شده‌است. ناگارپور ۲۶۲٫۷ کیلومتر مربع مساحت و ۲۸۸٬۰۹۲ نفر جمعیت دارد.
دیلک‌کایا (کوزان)
دیلک‌کایا یک منطقهٔ مسکونی در ترکیه است که در قوزان (ترکیه) واقع شده‌است.
اوتو مولر فون سرنیکی
اوتو مولر فون سرنیکی (Otto Muller von Czernicki; March 13, 1909 – June 21, 1998) بازیکن هاکی روی چمن اهل هلند بود.
سرخان (شهربابک)
سرخان، یک روستا از توابع بخش مرکزی، شهرستان شهربابک در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان پاقلعه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۲۲۶ نفر (۷۱ خانوار) بوده‌است.
مت هیگ
مت هیگ (زادهٔ ۳ ژوئیه ۱۹۷۵) نویسنده و روزنامه‌نگار انگلیسی است. او در شفیلد به دنیا آمد و دانش‌آموختهٔ رشته‌های زبان انگلیسی و تاریخ از دانشگاه هال است. او هم کتاب‌های داستانی و هم غیرداستانی را برای کودکان و بزرگسالان نوشته‌است، که اغلب در قالب داستانی حدسی است. او با بیماری افسردگی گریبان گیر بوده و در آثارش به این موضوع توجه ویژه دارد. دلایلی برای زنده ماندن و کتابخانه نیمه‌شب از آثار شناخته‌شدهٔ او هستند.
زوج‌های عاشق (فیلم ۱۹۸۰)
زوج‌های عاشق فیلمی محصول سال ۱۹۸۰ و به کارگردانی جک اسمایت است. در این فیلم بازیگرانی همچون شرلی مک‌لین، جیمز کابرن، سوزان ساراندون، استیون کالینز، سالی کلرمن، نان مارتین، پت کورلی، مایکل کوری، جان دی لانسی و پیتر هابس ایفای نقش کرده‌اند.
فرهنگ در ارمنستان
فرهنگ ارمنی بر پایه فرهنگ اقوام و طوایف از دیرباز ساکن در سرزمین کوهستانی ارمنستان رشد و تکامل یافته‌است؛ لذا در تکوین و رشد این فرهنگ نقش فرهنگ اورارتوها نقشی بسزا و بزرگ است. بخش‌های زیادی از فرهنگ ارمنستان براساس جغرافیا، ادب و هنر و موسیقی ارمنی پایه‌گذاری شده‌است.
فرهنگ ارمنستان پیش از پذیرش مسیحیت
نشانه‌های تأثیر فرهنگ و فولکلور اورارتوئی در اساطیر ارمنی نیز به چشم می‌خورد. به عنوان مثال جنگ‌های طولانی بین اورارتوها و آشوری‌ها که در زندگی مردمان ساکن در آسیای نزدیک (منطقه قفقاز)، نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کرده‌است. مایه خلق ملت ارمنی به نام هایک که با بعل (در زبان ارمنی بِل تلفظ می‌شود)، خدای اساطیری آشور-بابلی به جنگ برمی‌خیزد و ملت ارمنی را از ظلم بعل رهائی بخشیده به کوهستان‌های ارمنستان رهنمون می‌گردد.
در اسناد بدست آمده سایه روشنی از اساطیر و افسانه‌ها و باورهای فولکلوریک باستانی ارمنی دیده می‌شود که در راس آن‌ها هایک قرار دارد و به نام وی ارمنیان معاصر خود را «های» می‌نامند و خویش را از تبار او می‌دانند. (این نام ملی به قبیله هایاسا نیز نسبت داده می‌شود)
آرا (اساطیر ارمنی) در اساطیر ارمنی طبیعت میرنده و دیگر بار رستاخیزکننده و به تعبیری دیگر خدای سمبل زندگی و رویندگی بوده‌است. علاوه بر این‌ها در اساطیر ارمنی خدائی به نام دورک آنگق پرستیده می‌شده که ریشه ختی داشته‌است.
آستقیک الهه عشق و باروری بوده که بعدها این صفات به آناهید (اساطیر ارمنی) نیز تعلق گرفته‌است. جز این‌ها خدایان اساطیری دیگری نیز بوده‌اند.
آثار و اسناد بجا مانده از فرهنگ معنوی پیش از مسیحیت ارمنی نیز اندک است اما بر پایه همین شواهد اندک نیز می‌توان تصویری کلی از دین باستانی ارمنی، ادبیات مردمی فولکلوریک و دیگر عرصه‌های فرهنگ معنوی بدست آورد. پانتئون باستانی خدایان ارمنی به سبب ارتباط با عناصر پانتئون ایرانی، برخی تغییرات چشمگیر حاصل کرده‌است.
در راس پانتئون، آرامازد پدر خدایان قرار دارد. آرامازد در واقع همان اهورامزدا است. در پی او خدایان دیگر با صفات خاص خود قرار می‌گیرند که برجسته‌ترین آن‌ها واهاگن خدای جنگ و رعد و آذرخش و پیروزی و خدای کشنده اژدها، و آناهید الهه پشتیبان زمین، هستند. میهر (اساطیر ارمنی) و تیر (اساطیر ارمنی) در اعصار مختلف خدایان آفتاب بوده‌اند. تیر همچنین خدای دانائی و حکمت دبیری نیز بوده‌است. نانه و آستقیک الهه عشق از دیگر خدایان عمده بوده‌اند.
شایان ذکر است که شباهت خدایان پانتئون ارمنی با خدایان باستانی ایرانی تنها در اسامی آن‌ها است و در القاب و صفات و نقش هر یک از خدایان در پانتئون، شباهت هائی دیده نمی‌شوند.
باستانی‌ترین شهرهای ارمنستان مانند:آرشاماشاد و کارکاتیوکرت (این شهرهای باستانی کنار رود آراتسانی، در نزدیکی شهر خارپرت، امروزی قرار داشت)، ساخته شدند و در سده سوم پیش از میلاد به عنوان مراکز عمده تجاری ارمنستان و نیز مراکز فرهنگی ارمنی در دوران هلنیسم نقش چشمگیر و فعالی ایفا کردند. در همین مراکز فرهنگی بود که بر پایه خود ویژه فرهنگی، فرهنگ ارمنی-هلنیستی پا گرفت و سپس به سایر نقاط ارمنستان راه یافت. ارمنستان در سده‌های دوم و اول پیش از میلاد به عالی‌ترین درجه فرهنگ هلنیستی می‌رسد و این فرهنگ به شیوه خود مستقل ملی رشد می‌یابد و به فرهنگ و ایدئولوژی طبقات حاکم بدل می‌گردد. زبان رسمی ارمنستان هلنیستی زبان یونانی آن عصر بود که یونانی کوینه نامیده می‌شود.
نمونه‌های اندک اما قابل توجهی از ادبیات شفاهی و فولکلور سده‌های پیش از میلاد ملت ارمنی در متون تاریخی و دستنوشته‌های قدیمی حفظ شده‌است که از حیث مضمون عمدتاً به دو بخش افسانه‌آمیز و تاریخی تقسیم می‌شوند.
ملت ارمنی در دوران هلنیسم به موازات خلق فرهنگ و اساطیر خود ویژه ملی برخی خدایان یونان باستان را نیز به عاریت گرفته و ضمن از آن خود کردن آن‌ها، این خدایان را نیز در کنار خدایان ارمنی پرستیده‌است.
فرهنگ ارمنستان بعد از پذیرش مسیحیت
در طول دو سده‌ای که به دنبال مسیحی شدن ارمنستان سپری شد، یعنی در سده‌های چهارم و پنجم، ارمنستان به پیشرفت بزرگی در زمینه حیات فرهنگی دست یافت. در لوای تأثیر کلیسا، ما شاهد شکوفایی فرهنگ ارمنی هستیم و آن فرهنگ تبدیل به یک فرهنگ اساساً مسیحی می‌شود. دو روحانی به نام‌های نرسس یکم و دیگری پسرش اسقف ساهاک یکم نقش بسیار مهم در این شکوفایی حیات فرهنگی و هنری ارمنستان بازی کرده‌اند.
حیات فرهنگی ارمنستان پیش از پذیرش دین مسیح تابع فرهنگ مانند یونان و رم و به ویژه ایران بود. تحقق مهم‌ترین مظهر فرهنگی مسیحیت، که همه مظاهر دیگر از آن سرچشمه گرفتند ابداع الفبای ارمنی بود. این کار توسط اسقف اعظم ساهاک یکم بود که معاون خود مسروپ ماشتوتس را مأمور کرد تا الفبای ویژه‌ای برای زبان ارمنی ابداع کند، بدین منظور که ترجمه کتب مقدس به زبان و کتابت ارمنی میسر گردد، زیرا تا به آن زمان تنها نسخه‌هایی به زبان یونانی و زبان آرامی آن کتب در بین مردم پخش بود.
این ابداع الفبای ارمنی یکی از مهم‌ترین و مؤثرترین رویدادهای تاریخ ارمنستان بود نه تنها از نظر فرهنگی که به ادبیات ارمنی حیات بخشید، بلکه از نظر سیاسی هم مهم بود، زیرا در حفظ شخصیت و ویژگی‌های اخلاقی ملت ارمنی نیز سهمی عظیم داشت.
مسروپ صد شاگرد تربیت کرد و کسانی که به نام «مترجمان بزرگ» معروف شده‌اند جزو آن عده بودند. این مترجمان بزرگ به مراکز عمده فکر و اندیشه مسیحایی اعزام شدند که در آن زمان عبارت بودند از:آتن، قیصریه و اسکندریه، که با کتابخانه مشهورش که بطلمیوس آن را دایر کرده بود قرن‌ها بود یک کانون فرهنگی بزرگ به‌شمار می‌رفت، و علت اعزام آن مترجمان این بود که مهم‌ترین آثار فرهنگی را گردآوری کنند و با خود به ارمنستان بیاورند.
این مترجمان وقتی به میهن خود بازگشتند پایه‌های مؤسسه معروفی به نام «مکتب ارمنی مفسران و مترجمان» را پای‌گذاری کردند، مکتبی که تا آغاز سده ششم رونق و رواج درخشانی داشت. در میان آثاری که بدین طریق در سده پنجم به زبان ارمنی ترجمه و در دسترس توده‌های ارمنی قرار گرفت تعداد زیادی آثار مذهبی بود که در راس آن‌ها مسلماً کتب مقدس قرار داشتند، و نیز تعداد زیادی از آثار تاریخی و فلسفی بودند.
فرهنگ ارمنستان از سده پنج میلادی تا سده نه میلادی
در سده‌های بعدی علاوه بر تاریخ آلبانیای قفقاز تألیف مؤسس کاغانکاتواتسی و تاریخ جنگ‌های اعراب نوشته غوونت آلیشان اثری هم از جاثلیق هوانس سوم در دست است.
فرهنگ ارمنستان در دوره باگراتونی‌ها
دودمان باگراتونی در حیات یک دولت ملی آزاد از قید هرگونه بندگی و وابستگی و برخوردار از نعمتهای نظم و صلح زمینه‌ای به ویژه مساعد برای بسط و گسترش خود یافت.
در زمینه تاریخ در سده دهم عبارتند از:تاریخ ارمنستان نوشته هوانس ششم، تاریخ خاندان آرتسرونی نوشته تووما آرتسرونی، مؤلف موعظه‌های مذهبی و قصاید نوشته‌های بسیاری دیگر توسط گرگوار نارکاتسی اشاره نمود.
در سده یازدهم باید از تاریخ ارمنستان تألیف استپانوس آسوغیک و از تاریخ ارمنستان نوشته اوختانس سباستاتسی، همچنین باید به آثار ماتئوس اورهایتسی و گریگور ماگیستروس و نیز به تاریخ پایان دولت باگراتونی‌ها و ترکان سلجوقی نوشته آریستاگوس لاستیورتسی اشاره کرد.
و بالاخره در سده دوازدهم یعنی پس از اینکه کشور ارمنستان باگراتونی استقلال خود را از دست داد مخیتار گش در کتاب خود تحت عنوان «قانون مدنی ارمنستان» را تدوین کرد.
فرهنگ ارمنستان در دوره پادشاهی ارمنی کیلیکیه
از دیدگاه فرهنگی تاریخ پادشاهی ارمنی کیلیکیه ظاهراً تحت تأثیر نفوذی قرار گرفته‌است که طرز فکر غربی به ویژه فکر لاتینی در تمام این دوران بر ملت ارمنی اعمال کرده‌است. جنگ‌های صلیبی با قرار دادن ملت ارمنی در تماس دایم و نزدیک با اروپا راه‌های تازه و عریض تری در برابر فکر ارمنیان گشوده‌اند، و بر مینای همین اصل، زبان فرانسوی در کنار زبان ارمنی، زبانی بود که در دربار و در میان نجبا بکار می‌رفت. به همین نحو در دیوان حکومت کشور، زبان لاتین و زبان فرانسه در کنار زبان ارمنی یک جنبه رسمی پیدا کردند، و حال آنکه در دنیای تجارت زبان ایتالیایی بیشتر رایج بود.
در این دوره نیز همچون در گذشته نویسندگان ارمنی بیشتر در رشته تاریخ‌نویسی خودنمایی کردند. تاریخ ماتئوس اورهایتسی اهل ادسا یاد کرد که از سال ۹۵۲ تا ۱۱۳۶ میلادی را دربر می‌گیرد، و تاریخ کشیش «گریگوری» و تاریخ دودمان روبنی نوشته واهرام رابونی منشی پادشاه لوون سوم و تاریخ وقایع از سال ۹۵۲ تا ۱۲۷۴ میلادی که سپهبد «سمپاد» از خود به یادگار گذاشته‌است.
از مجموعه مرثیه خوانی‌های نرسس چهارم شنورهالی و مرثیه خوانی‌های گریگوری دغا برادرزاده نرسس شنورهالی نام ببریم. اولی به فتح اورفه و دومی مربوط به فتح اورشلیم به دست دشمنان است.
باید به این فهرست تعدادی از آثار مربوط به الهیات مانند خطبه‌ها و تفسیرهای نرسس لامبروناتسی اسقف شهر تارس بر آداب و سنن مذهبی و آثار پزشکی و زبان‌شناسی و غیره را اضافه کرد.
فرهنگ ارمنستان از سده سیزدهم میلادی تا سده نوزده میلادی
اقوام تورانی و تسلط آنان بر ارمنستان غربی ضربه جبران‌ناپذیری به ملت ارمنی زد، تمدن او را درهم شکست و بسط و گسترش او را متوقف ساخت؛ ولی نیروی جهش و قدرت سنن فرهنگی این ملت بقدری بود که باز هم درگوشه و کنار آثاری به ظهور پیوست. این آثار منفرد بیشتر در صومعه‌ها نوشته می‌شدند، صومعه‌هایی که آخرین پناهگاه فکر و اندیشه بودند.
آثار تاریخی سده سیزدهم می‌توان به نویسنده تاریخ کیراکوس گاندزاکتسی اشاره کرد او محتوی اطلاعات مهمی دربارهٔ مغولان و گرجی‌ها و آلبانیای قفقاز ارائه کرد، و نیز تاریخ تاتارها تألیف ماغاکیا اورمانیان، و اثر تاریخی دیگری به قلم وارطان آرولتسی و یک رساله نجومی نوشته «ژان ارزنکا» قابل ذکرند.
در سده چهاردهم یک تاریخ سیونیک به قلم استپانوس اربلیان را در دست داریم که اسقف همین شهرستان سیونیک بوده، و یک تاریخ تاتارها به قلم هتوم و آثار مربوط به الهیات به قلم اوهانس اورونتسی و گریگور تاتواتسی را می‌توان نام برد.
در سده پانزدهم تاریخ «امیر تیمور» به قلم توماس متسوف را داریم و در سده هفدهم تاریخ ارمنستان ایران در عهد شاه عباس را که به قلم آراکل داوریژتسی نوشته شده‌است؛ و نیز به آثار سده پانزدهم ارمنی در زمینه علم پزشکی اشاره کنیم و به پزشک معروف ارمنی به نام امیردولت آماسیاتسی که مهم‌ترین اثر او رساله معروف پزشکی است تحت عنوان «آخرابادین»، و بالاخره به ویژه باید به آثار زیبای شاعران ارمنی سده‌های چهاردهم و پانزدهم و شانزدهم اشاره کرد که از میان آنان حتماً باید از اسامی فریک، گستانتین یرزنگاتسی، آراکل باغیشه‌تسی، مگرتیچ ناقاش، هوهانس تلگورانتسی، گریگوریس آغتاماراتسی، ناهاپت کوچاک و جیوانی نام برد.
ولیکن دربارهٔ هنرمندان و صنعتکاران ارمنی، آنان به درجه‌ای از کمال دست یافتند که بنا به نوشته فردریک ماکلر در مقایسه با همقطاران خود از سایر ممالک به هیچ وجه از آنان کم نمی‌آیند. همگان با قالی ارمنی از سده پانزدهم تا سده هیجدهم آشنایی دارند که همه از نظر سبک عالی و اندازه و نقش و نگار شاهکار هستند و ارزش فوق‌العاده‌ای دارند. بنا به گفته آرتور دو گوبینو در کتاب «سه سال در آسیا»، پیچیدگی در ریزه کاری‌ها مانع از آن نیست که مجموع اثر حالتی از صفا و سادگی داشته باشد.
همچنین به خاچکارهای ارمنی اشاره کنیم که تخته سنگهایی هستند تراشیده با ظرافت کامل و بعضی از آن‌ها به اندازه‌ای ظریفند که به توری می‌مانند.
معماران و بنایان و کارگران ارمنی همچنان به هنرنمایی و به خودنمایی ادامه دادند، ولیکن متأسفانه نه برای کشور و ملت خودشان بلکه برای بیگانگان که آنان را به خدمت خویش گرفته بودند. بیداری شعور و احساس ملی ارمنی با بسط و توسعه موسسات آموزشی و با ازدیاد مراکز فرهنگی نیز ارتباطی نزدیک دارد. یک اسقف بزرگ ارمنی «کاتولیکوس نرسس»، در آغاز سده نوزدهم چنین گفته بود: «پرورش فکر و گسترش آموزش از شرایط درجه اول ترقی و تعالی ملت ارمنی است.»
تا سال ۱۷۹۰ میلادی استفاده از آموزش و پرورش عمومی برای اتباع مسیحی امپراتوری عثمانی ممنوع بود و فقط چند مکتب طلاب علوم دینی برای پرورش روحانیون مجاز بودند. بعد از برداشت ممنوعیت مدارس قلمرو کشیشان ارمنی رو به ازدیاد نهاد، چنان‌که ابتدا در بین سال‌های ۱۷۹۰ میلادی و ۱۸۰۰ میلادی در قسطنطنیه مدارس پسرانه دایر گردید، و سپس از ۱۸۲۰ میلادی به بعد مدارس دخترانه نیز گشایش یافت. در همان زمان بنای نخستین مدارس ارمنی در مهاجرنشین‌ها آغاز شد چنان‌که در آستراخان (۱۸۱۰ میلادی) و کلکته (۱۸۲۱ میلادی) و در روستوف مدارس ارمنی ایجاد گردید.
مدارس و موسسات آموزشی آمریکایی و فرانسوی در ترکیه نیز در نشر و اشاعه آموزش در میان ارمنیان به میزان وسیعی همکاری کرده‌اند. از میان موسسات آموزشی آمریکایی مانند کالج رابرت را می‌توان نام برد. در ارمنستان روسیه بسط و گسترش مدارس ارمنی به موازات مدارس آمریکایی و فرانسوی ادامه داشت، لیکن بعداً بشدت جلو آن را گرفتند مخصوصاً بعد از فرمان ۱۸۸۴ میلادی که سیاست حکومت تزاری اقتضاء کرده بود همه اتباع خود را تبدیل به روس بکند.
از میان موسسات آموزشی متوسطه و عالی در مسکو می‌توان مؤسسه آموزشی لازارف در سال ۱۸۱۵ میلادی (مؤسس «ژان لازاریان» از ارمنی‌های ثروتمند ایران بود) و مدرسه «طلاب نرسسیان» در تفلیس و «دارالعلوم» واغارشاپات را نام برد.
هنر ارمنی
هنر ارمنی سابقه بیش از پنج هزار سال را دارد. ارمنیان در رشته‌های معماری، منبت‌کاری، نقاشی، موسیقی و تئاتر پیشینه طولانی دارند. با توجه به کوهستانی بودن ارمنستان و وفور سنگ‌های ساختمانی در این کشور و استفاده دیرباز از این سنگ‌ها در امر ساختمان‌سازی کنده کاری بر روی سنگ‌ها نیز از اعصار قدیم در میان ارمنیان مرسوم گردید. از دیگر موارد فرهنگی و هنری ارمنستان می‌توان به کارهای سوزن‌دوزی اشاره کرد که از وسایل زینتی محسوب می‌شود. سوزن‌دوزی ارمنی از نشانه‌های استفاده توری در ارمنستان باستان و طراحی‌های سنتی به‌طور نمادین در دوران قبل از میلاد مسیح بوده که ریشه هنر فعالی می‌باشد.
رقص ارمنی
رقص ارمنی میراثی قدیمی و غنی، متنوع که به جا مانده از پنجم تا هزاره سوم قبل از میلاد در مناطق بالاتر از ارمنستان سرزمینی به نام آرارات (دشت‌های آرارات) که در آن منطقه باستانی نقاشی‌هایی بر روی سنگ‌نبشته‌ها به جا مانده‌است، که به آن نقاشی‌های رقص می‌گویند که گاهی این نقاشی‌های رقص همراه با انواع خواصی از آلات موسیقی همراه بوده‌است. رقص سنتی یا رقص محلی در میان جماعت ارمنیان پراکنده (دیاسپورای ارمنی) بسیار محبوب می‌باشد. دیاسپورای ارمنی در کشورهای خود برای ارائه کردن فرهنگ و رقص سنتی ارمنی اقدام به تشکیل گروهای رقص محلی و بین‌المللی کردند.
در رقص ارمنی یک احساس شور، ظرافت و فصاحت خواصی وجود دارد. همه رقصنده‌ها با پوشیدن لباس سنتی یک تجسمی از تاریخ و فرهنگ خود و از داستان‌های اجداد (باستانی) گذشته خود را به ارمغان می‌آورند، و این گونه سعی در نگه داشتن فرهنگ آبا اجدادی خود را دارند.
طراحی لباس‌های رقص از عوامل مشترکی از قبیل، سنت‌های مذهبی و زندگی از خانواده‌های قدیمی و سنتی را تجلی می‌کند. رقص محلی و مذهبی ارمنی همیشه با آواز، سرودها و آلات موسیقی سنتی همراه است.
معماری ارمنی
معماری ارمنی نوعی معماری خاص است که بیش از ۴۵۰۰ سال توسط ارمنیان بکار گرفته می‌شود. این معماری در طول سالیان دراز دچار تغییر و البته پیشرفت شده‌است. این معماری رابطه مستقیمی با اقلیم و شرایط طبیعی سرزمین کوهستانی ارمنستان، دارد و البته تحت تأثیر مستقیم تاریخ و فرهنگ ملت ارمنی نیز می‌باشد. وجود انواع مختلف سنگ‌های معدنی خصوصاً سنگ توف زیبایی خاصی به این نوع معماری بخشیده‌است.
معماری ارمنی مربوط به دوران قدیم، مانند معماری که از زمان سلسله پادشاهی یرواندونیها، آغاز و تا زمان پادشاهی ارمنستان بزرگ ادامه یافت معماری ارمنی دوران اول نام گرفته‌است.
شهرهای شبیه شهرهای امروزی در تاریخ معماری ارمنی که مربوط به دوران اول معماری ارمنستان می‌باشد و در کتاب آناباسیس، کسنوفون نیز نام آن‌ها آمده‌است عبارتند از:
آرماویر (ارمنستان)، یروانداشات (شهر باستانی)، آرتاشات، واغارشاپات، زاره هاوان، تیگراناکرت آرتساخ، همچنین بناهایی نظیر معبد گارنی، زاره هاوان و شهرهایی نظیر آنی (شهر باستانی)، دارویْنْک، آنی کاماخ، اوشاکان؛ و همچنین بناهای مذهبی مانند باگاوان، باگرواند، آشتیشاد، یریزا، حلقه معماری آن دوران ارمنستان را نشان می‌دهند.
نقاشی ارمنی
نقاشی ارمنی مربوط به دوره ما قبل تاریخ قدمتی ۱۰ هزار ساله دارد (نقاشی بر دیوارهای غارها، سنگ‌نگاره‌ها) در عصر برنز (هزاره‌های ۵ تا ۳ پیش از میلاد) هنر کاربردی اساساً به صورت سفالگری نمود پیدا می‌کند (سفال‌های رنگی زیبا، مزین به صور هندسی و نقش نگاره‌های گیاهی) (اکتشافات باستان‌شناسی در تپه شرش، کارنوت، وانادزور و غیره). بدون شک جام زرین کشف شده در کاوش‌های باستان‌شناسی تپه «آرمگاه وانادزور» که مزین به ۶ شیر می‌باشد، یکی از زیباترین نمونه‌های هنر فلزکاری در هزاره دوم قبل از میلاد می‌باشد.
مشخصه بارز هنر مینیاتور ارمنی که نمونه‌های اولیه کشف شده آن مربوط به سده ۶ میلادی می‌باشند رنگ‌آمیزی زیبا و سبک‌های متنوع آن می‌باشد. انجیل‌های مزین به مینیاتور باقی‌مانده از سده‌های دهم و یازدهم میلادی که نام اساتید نقاش آن مشخص نمی‌باشد دارای ارزش هنری فوق‌العاده ایی می‌باشد. این انجیل‌ها با نام‌های «انجیل ادجمیادزین» (سال ۹۸۹ م)، «انجیل وهاپار» (سده دهم میلادی)، «انجیل موقنی» (سال ۱۰۳۸ میلادی) شناخته شده می‌باشند. «انجیل ادجمیادزین» دارای جلدی نفیسی از عاج فیل می‌باشد و در آن ۴ مینیاتور منحصر به فرد از سده ششم میلادی حفظ شده‌است. یکی از سبک‌های اصلی هنر مینیاتور ارمنی تزئین کتب و نسخ دست نوشته می‌باشد. استاتید مینیاتوریست با استفاده از آب‌رنگ، گواش و رنگ‌های چسبی در حاشیه صفحات کتب و نسخ دست نوشته طرح‌های گرافیکی و مناظر زیبایی با موتیف‌های گیاهی و حیوانی به یادگار گذاشته‌اند. در سده میانه هنر مینیاتور ارمنی با سبک‌ها و مکاتب مختلفی نمود پیدا کرده‌است. مشهورترین این سبک‌ها و مکاتب «واسبوراکان»، «آنی»، «سلیسیه»، «گلادزور»، «داتو»، «جلفا» (ایران) و «کریمه» می‌باشند، که از ترکیب آن‌ها هنر مینیاتور ارمنی به وجود آمده‌است.
قالی ارمنی
ارمنیان، که جزو نخستین پیروان رسمی مسیحیت (از ۳۰۱م) هستند، میراث کهن انگاره‌ها و نمادهای فرهنگ و سنت خود را با مفهوم روحانی آیین جدید تلفیق کردند و در طول روند تکامل نقش‌ها موفق به بیان قوی و آشکار آن‌ها به صورت نمادهای مسیحی شدند.
امروزه، آثار هنری به جای مانده و شناخته شده مانند معماری کلیساها، چلیپاسنگها، صفحات تذهیب شده انجیلها، فرسکو، هنر فلزکاری، کندهکاری چوب، سفالگری و نیز هنرهای سنتی دستبافت مانند فرش، گلیم، گلدوزی و غیره تداوم و تکرار این نقش‌های سنتی را به روشنی نشان می‌دهند.
این دسته از نقش‌های تزئینی، که در اصل نقشهایی نمادین و حامل معانیای خاص هستند، دو نکته مهم را یادآوری می‌کنند:
اول اینکه همگی این نقش‌ها با گذشت زمان سیر تکاملی خاصی را از نظر پربارتر شدن طی کرده‌اند،
دوم اینکه همگی آن‌ها در منطقه وسیع جغرافیایی که امروزه به نام ارمنستان غربی شناخته می‌شود شکل گرفته‌اند.
پوشاک ارمنی
در پوشاک ارمنی چند رنگ متمایز می‌باشد؛ که طبق نظر فیلسوف ارمنی سده چهاردهم گریگور تاتواتسی، این رنگ‌ها دارای معانی خاصی بوده و اوضاع سیاسی و اجتماعی ارمنستان را نشان می‌دهد.
بعنوان مثال، رنگ مشکی بیانگر اوضاع سیاسی کشور، رنگ سفید بیانگر آب و پاکی، رنگ زرد بیانگر خاک، رنگ نارنجی بیانگر فروتنی، رنگ قرمز بیانگر رشادت و خون، رنگ آبی بیانگر عدالت می‌باشد. رنگ‌های بکار رفته در لباس‌های سنتی ارمنی تا به امروز نیز در مناطق مختلف ارمنستان مشاهده می‌شود. اما هر بخش و روستا در ارمنستان داری لباس سنتی و رنگ‌های مختص به خود می‌باشد.
موسیقی ارمنی
موسیقی ارمنی ریشه در چند هزار سال پیش دارد. بر روی تخته سنگ‌های اوغتاسار تصاویری از زمان باستان باقی است که بوضوح نشان دهنده مناظر رقص و آئین‌های خاص همراه با ارائه آوا می‌باشند. آواز و موسیقی مربوط به مراسم دعا و آمادگی برای جنگ در زمان تشکل اتحاد قومی هایاسا و آرمن‌ها در ارمنستان رواج داشت. هزاره نخست پیش از میلاد مملو از تحولات هنر موسیقی و فرهنگ باستان بود.
در اینباره شیپور تهیه شده از شاخ گوزن که در حوالی دریاچه سوان پیدا شده‌است گواهی می‌دهد. سنج‌هایی نیز مربوط به سده هفتم پیش از میلاد در تیشبانی یافت شده‌است (مربوط به دوران آیرارات). در همان زمان حکومت آراراتیان موسیقی ارمنی دارای ماهیت پرستشی و دنیوی شد و موسیقی دنیوی در نزد راویان و گویندگان و نقالان و عاشق‌های دوره‌گرد رونق یافت.
این رونق و پیشرفت در زمان پادشاهی یرواندیان نیز ادامه یافت و با استحکام جامعه و استواری نظام خانواده‌ها در ارمنستان باستان موسیقی و آواز نیز حالت تخصصی تر پیدا کرد. به ویژه مرثیه خوانی مربوط به مراسم تدفین ترقی می‌کند و به تدریج یکی از شیوه‌های موسیقی ادبی ارمنی یعنی آواز خوانی توأم با شعر خوانی متشکل می‌گردد و از روایات و افسانه‌ها داستان‌های مربوط به تاریخ باستان ارمنی و دین اولیه آن‌ها (اسطوره‌شناسی) برای طی روند ترقی خود استفاده می‌شود.
موسس خورناتسی با سخن گفتن دربارهٔ افسانه‌های هایک و بل، (آرام)، آرای زیبا، شامیرام و واهاگن و (نورک آنکغ) آن‌ها را گاهی روایت و گاهی آواز و افسانه و گاهی نیز عاشقی می‌نامد.
آشپزی ارمنی
دربارهٔ تغذیه ارمنیان از دیرباز و از زمان حکومت پادشاهی آراراتیان اطلاعاتی در دست است. پایه و اساس این شیوه تغذیه را از رشته‌های مختلف کشاورزی می‌توان دانست. در ارمنستان باستان تاکستان‌های بزرگی وجود داشت و پرورش درخت انگور (مو) از اهمیت خاصی برخوردار بود.
سینمای ارمنستان
سینمای ارمنستان در تاریخ ۱۶ آوریل ۱۹۲۳ ایجاد شد. در آن روز با یک فرمان و توسط کمیته دولتی، سینمای ارمنی تشکیل شد.
در ماه مارس ۱۹۲۴ نخستین استودیوی فیلم ارمنی به نام آرمن‌فیلم (به ارمنی: Հայֆիլմ، تلفظ: های‌کینو) در ایروان بنیاد شد و کار خود را با یک فیلم مستند به نام «ارمنستان شوروی» (۱۹۲۴) آغاز کرد.
ناموس (فیلم) به کارگردانی هامو بیک-نازاریان اولین فیلم صامت و سیاه و سفید ارمنی بود. داستان این فیلم بر پایهٔ نمایش‌نامه‌ای از آلکساندر شیروانزاده در مورد ناکامی‌های دو دلداده است.
نخستین فیلم صدادار پِپو نام داشت که در سال ۱۹۳۵ توسط هامو بیک-نازاریان ساخته شد.