cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نیشابور
مدرسه‌ها
نیشابور را کهن‌ترین پایگاه علوم اسلامی در ایران می‌دانند. تقی‌الدین مقریزی در «الخُطَط» می‌نویسد: «مدرسه‌هایی که در سرزمین‌های اسلامی برپا شده‌اند، به هنگام صحابه و تابعین این چنین شناخته نشده بودند، این‌ها نوبنیادند و چهارصد سال پس از هجرت ساخته شدند. نخستین کسانی که در سرزمین اسلامی بدین کار همت گماشتند، مردم نیشابور بودند؛ مدرسهٔ بیقهیه را آنجا بنیان نهادند.» مهاجرت‌های دانشمندان از سراسر جهان اسلام در سده‌های میانه به نیشابور، سبب شد که مدرسه‌های آن «کانون گسترش ایده‌ها» و «قطب علمی دنیای اسلامی» شود. پیش از ساخت نظامیه در نیشابور، مدرسه‌هایی در آن برپا بوده‌است:
کتابخانه‌ها
کتابخانه‌های نیشابور، وابستگی به مدرسه‌ها، مسجدها، نهادها یا افراد برجسته داشته‌اند یا دارند. در تاریخ یمینی آمده که خلف بن احمد از دانشمندان ایران خواست که همهٔ کتاب‌ها و نسخه‌ها دربارهٔ علوم قرآنی (به‌ویژه تفسیر) را جمع‌آوری و دسته‌بندی کنند. او ۲۰ هزار دینار برای این کار که مقدمهٔ تأسیس «کتابخانهٔ صابونی» در نیشابور بوده، هزینه کرد. همهٔ این کتاب‌ها در کتابخانه صابونی نگهداری می‌شد. در شرح حال بسیاری از دانشمندان علوم قرآنی ذکر شده‌است که از کتاب‌های این کتابخانه بهره‌مند شده‌اند. ابونصر محمد عتبی سپس یادآور می‌شود که پس از واقعهٔ غزان در نیشابور و ویرانی مدرسه‌ها و مسجدها، تفسیر معروفی را که با تلاش خلف بن احمد فراهم آمده بود و در این کتابخانه نگهداری می‌شد، از آنجا خارج گردید و در اصفهان به کتابخانهٔ خجندیان انتقال یافت.
دیگر کتابخانه‌های تاریخی نیشابور شامل «کتابخانهٔ شجری»، «کتابخانهٔ مدرسهٔ سعدیه»، «کتابخانهٔ أبی سعید»، «کتابخانهٔ مدرسهٔ بیهقیه»، «کتابخانهٔ مدرسهٔ شافعی‌ها» و هشت کتابخانهٔ دیگر بوده‌است. کتابخانه‌های دانشگاهی در نیشابور دربرگیرندهٔ «کتابخانهٔ مرجان دوستی» وابستهٔ دانشگاه آزاد نیشابور و «کتابخانهٔ دانشگاه نیشابور» است. «کتابخانهٔ دکتر علی شریعتی» کهن‌ترین کتابخانهٔ همگانی نیشابور است که دگرگون‌یافتهٔ کتابخانهٔ ویژهٔ آموزش و پرورش (تأسیس ۱۹۵۹) است.
ورزش
کشتی و کشتی با چوخه، کوهنوردی و سنگ‌نوردی، والیبال، دوچرخه‌سواری، بیلیارد، بدن‌سازی، شطرنج و پاراگلایدر از سرگرمی‌های ورزشی محبوب در نیشابور است. همچنین ورزش زورخانه‌ای ریشه‌ای کهن در این شهر دارد و یعقوبعلی شورورزی، نامدارترین ورزشکار نیشابوری در این رشته بوده‌است.
مراکز برجستهٔ ورزشی در نیشابور:
بهداشت و درمان
«مهدی ملک‌افضلی» نخستین پزشک نوآموختهٔ ایرانی بود که پزشکی نوین را در نیشابور پایه‌گذاری کرد. وی در سال ۱۹۰۸ به ریاست بهداری نیشابور (صحیّه) از سوی والی وقت خراسان –حسین قزوینی– منصوب گشت و در ۱۹۳۶ مدیر عامل بیمارستان شیر و خورشید شد.
نیشابور دارای ۱۱ مرکز اورژانس ۱۱۵ است. این شهر دو بیمارستان دولتی به نام‌های «حکیم» و «۲۲ بهمن» (از تجمیع بیمارستان‌های «عطار» و «امدادی» در سال ۱۹۸۰) و همچنین یک بیمارستان دولتی در دست ساخت در منطقه بلوار مقاومت به نام بیمارستان ۱۵۴ تخت خوابی عمر خیام و یک بیمارستان ۱۳۵ تخت بخوابی بنام امام رضا وابسته به نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بلوار جانبازان در حال اجرا می‌باشند  و یک بیمارستان خصوصی به نام «قمر بنی‌هاشم» دارد. «بیمارستان حکیم» نیز در سال ۲۰۰۱ با گنجایش ۱۷۲ تخت افتتاح شد. بیمارستان‌های نیشابور جمعاً ۳۵۰ تخت درمانی دارند و این شهر به ۴۵۰ تخت دیگر (به گفتهٔ قاضی‌زادهٔ هاشمی: ۹۵۰ تخت دیگر) نیاز دارد. دانشکده علوم پزشکی نیشابور در سال ۲۰۰۹ گشایش یافت. این دانشکده در سال ۲۰۱۵ حدود ۶۰۰ نفر دانشجو در ۸ رشتهٔ مختلف داشته‌است.
اورژانس هوایی
اورژانس هوایی نیشابور در مجاورت بیمارستان عمر خیام واقع و در سال ۱۳۹۶ توسط قاضی زاده هاشمی وزیر وقت بهداشت به بهره‌برداری رسید و هم‌اکنون یکی از ایستگاه‌های مهم در شرق کشور می‌باشد.
شهرداری و منطقه‌بندی نیشابور
شهرداری نیشابور (در دوره پهلوی: بلدیهٔ نیشابور) سازمانی عمومی غیردولتی مربوط به شهر نیشابور است که زیر نظر شهردار اداره می‌شود. شهرداری نیشابور در ۱۳۱۰ شمسی-۱۹۳۱ میلادی تأسیس شد. شهرداری نیشابور به دو اداره و نیز سه منطقه از نظر تقسیمات شهری تشکیل شده و این سه منطقه عبارتند از:
تخریب آثار تاریخی و ثبت ملی
برخی از آثار تاریخی این شهر بارها در خطر تخریب قرار گرفته، برخی تخریب، و برخی دیگر نیز نیازمند مرمت هستند. تخریباتی نیز در بافت‌های تاریخی نیشابور در سده ۲۰م میلادی روی داد و تمامی حصارها، باروها و دروازه‌های شهر تخریب شدند. منطقه ۳ نیشابور (شادیاخ) یک منطقه باستانی ثبت ملی و حفاظت شده‌است و فاصله بسیار نزدیکی با بافت شهری دارد که به دلیل عدم حفاظت بافت تاریخی این شهر، همواره در معرض تخریب بوده‌است.
فیلم در ۲۰۱۰
فیلم در ۲۰۱۰ به فیلم‌های منتشر شده در سال ۲۰۱۰ می‌پردازد. در این سال، تعداد فیلم‌ها در سبک درام افزایش یافت و برتری استفاده از تکنولوژی سه‌بعدی در ساخت فیلم، پس از موفقیت انتشار آواتار در این شکل، با ساخت فیلم‌هایی چون آلیس در سرزمین عجایب و برخورد تایتان‌ها در این فرمت، تثبیت شد.
نیشابور
ترافیک خودرویی
ترافیک یکی از مشکلات اصلی نیشابور خصوصاً در تقاطع‌ها و میدان‌های اصلی این شهر می‌باشد. یکی از دلایل اصلی ایجاد ترافیک در این شهر عدم وجود کمربندی در جنوب شهر و گسترش شهر و شهرک‌سازی در کمربندی شمالی فعلی شهر می‌باشد. عملاً کمربندی شمالی شهر از داخل شهر می‌گذرد و ترافیک داخلی و خارجی این شهر دارای تداخل است. هم‌اکنون ساخت کمربندی جنوبی نیشابور به دلیل تداخل و مجاورت با پروژه آزادراه حرم تا حرم دچار تأخیر شده‌است.
فیلم در ۲۰۱۰
فاکس قرن بیستم هفتاد و چهارمین سالگرد افتتاحش را جشن گرفت.
تقویت‌کننده هدایت‌انتقالی عملیاتی
تقویت‌کننده هدایت‌انتقالی عملیاتی (OTA) تقویت‌کننده‌ای است که ولتاژ ورودی تفاضلی آن جریان خروجی را تولید می‌کند؛ بنابراین، یک منبع جریان کنترل شده با ولتاژ (VCCS) است؛ که معمولاً یک ورودی اضافی برای جریان، برای کنترل هدایت‌انتقالی تقویت‌کننده وجود دارد. او تی ای شبیه به یک تقویت‌کننده عملیاتی استاندارد است، زیرا دارای طبقه ورودی تفاضلی امپدانس بالا است و ممکن است از آن برای بازخورد منفی استفاده شود.
نیشابور
حاشیه‌نشینی
حاشیه‌نشینی یکی از مشکلات شهری نیشابور می‌باشد.
رسانه‌ها
ماهنامه‌ای با عنوان «سروش جوانان نیشابور» از سال ۱۳۴۰ در نیشابور چاپ می‌شد. روزنامهٔ «خراسان رضوی» (ضمیمهٔ روزنامهٔ خراسان) اخبار نیشابور را پوشش می‌دهد و گه‌گاه برای این شهر، شمارهٔ ویژه و جداگانه چاپ می‌نماید.
تقویت‌کننده هدایت‌انتقالی عملیاتی
اولین مدار مجتمع تجاری موجود توسط ارسی‌ای در سال ۱۹۶۹ (قبل از دستیابی توسط جنرال الکتریک) در قالب CA3080 (محصول متوقف‌شده) تولید شده و از آن زمان تا کنون بهبود یافته‌اند. اگرچه بیشتر واحدها با ترانزیستورهای دو قطبی ساخته شده‌اند، اما واحدهایی نیز با ترانزیستور اثر میدانی تولید می‌شدند. یکی از استفاده‌های اصلی آن در کاربردهای کنترل شده الکترونیکی مانند: نوسان‌ساز فرکانس متغیر و فیلترها با فرکانس متغیر و طبقات تقویت‌کننده بهره متغیر است که پیاده‌سازی آن با آپ‌امپ های استاندارد دشوارتر است.
فیلم در ۲۰۱۰
پرفروش‌ترین فیلم‌ها
این فیلم‌ها، پرفروش‌ترین فیلم‌ها در سال ۲۰۱۰ هستند:
نیشابور
رسانه‌ها
هفته‌نامهٔ صبح نیشابور از سال ۱۳۶۷ چاپ می‌شود که در سال‌های ابتدایی، نخستین نشریهٔ محلی استان خراسان لقب گرفت. «نشریهٔ شادیاخ» از سال ۱۳۷۹، هفته‌نامهٔ خیام‌نامه از سال ۱۳۸۴، «هفته‌نامهٔ نسیم نیشابور» از سال ۱۳۸۵، «هفته‌نامهٔ فر سیمرغ» از ۱۳۸۹، «نشریهٔ مهر نیشابور» از سال ۱۳۹۱ و «نشریهٔ آفتاب صبح نیشابور» از سال ۱۳۹۵ به نشریات نیشابور اضافه‌شدند.
خواهرخواندگان
نیشابور با ۱۱ شهر پیمان خواهرخواندگی بسته‌است:
تقویت‌کننده هدایت‌انتقالی عملیاتی
پیشرفت‌های بعدی
نسخه‌های اولیه او تی ای نه ترمینال Ibias (نشان داده شده در نمودار) و نه دیودها را (در مجاورت آن نشان‌داده شده‌است) داشتند. همه آن‌ها در نسخه‌های بعدی اضافه شدند. همان‌طور که در نمودار نشان داده شده‌است، آندهای دیودها به هم وصل می‌شوند و کاتد یکی به ورودی ناوارون (V in +) و کاتد دیگری به ورودی وارون (V in −) وصل می‌شود. دیودها با استفاده از جریان (Ibias) که در پایانه Ibias در آند تزریق می‌شود، بایاس می‌شوند. اضافه کردن این دیودها دو پیشرفت اساسی در او تی ای ایجاد می‌کند. ابتدا، هنگامی که از مقاومت ورودی استفاده می‌شود، دیودها ولتاژ ورودی تفاضلی را برمی‌گردانند تا مقدار قابل توجهی از غیر خطی بودن طبقه ورودی در ولتاژهای ورودی تفاضلی بالاتر را جبران کنند. طبق گفته‌های نیم‌رسانای ملی، اضافه کردن این دیودها خطی بودن طبقه ورودی را با ضریب ۴ افزایش می‌دهد. یعنی با استفاده از دیودها، میزان اعوجاج سیگنال در ۸۰ میلی ولت ورودی تفاضلی همان مقداری است که تقویت‌کننده تفاضلی ساده در ورودی تفاضلی با ۲۰ میلی ولت دارد. کار دوم دیودهای بایاس‌شده این است که بخش اعظم حساسیت به دما هدایت‌انتقالی او تی ای را جبران می‌کند.
فیلم در ۲۰۱۰
فیلم‌های سال ۲۰۱۰
جدول زیر فهرست فیلم‌هایی است که در سال ۲۰۱۰ منتشر شده‌اند:
تقویت‌کننده هدایت‌انتقالی عملیاتی
پیشرفت‌های بعدی
پیشرفت دوم مجتمع‌سازی یک تقویت‌کننده بافر خروجی برای استفاده کاربر در تراشه‌ای که او تی ای در آن است، می‌باشد. این در واقع بیشتر برای راحتی طراحی مدار است نه بهبود عملکرد او تی ای. توزیع با نیاز به استفاده از بافر جداگانه. همچنین با تبدیل جریان خروجی آن به ولتاژ، اجازه می‌دهد تا در صورت دلخواه، از او تی ای به عنوان یک آپ‌امپ مرسوم استفاده شود.
سن-ژوزف-دو-لوپاژ، کبک
سَن-ژوزِف-دو-لُپاژ قصبه‌ای در منطقه شهری لا میتیس ناحیه با-سن-لوران در استان کبک کانادا است. در سرشماری سال ۲۰۱۱ این قصبه ۵۶۵ نفر جمعیت داشته‌است و مساحت آن ۳۰٫۲۷ کیلومتر مربع است.
بالن (وچتا)
بالن (به آلمانی: Bahlen) یک روستا در آلمان است که در نیدرزاکسن واقع شده‌است.
زهلنفان
زهلنفان یا دامن (بلوچی: زهلنپان یا ڈمن)، روستایی در دهستان دامن بخش دامن شهرستان ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان ایران است. این روستا، مرکز بخش دامن است.
آق‌بلاغ آقاجان‌خان
آق‌بلاغ آقاجان‌خان روستایی است که در استان اردبیل، شهرستان اردبیل، بخش مرکزی، دهستان شرقی قرار دارد.
جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیّت این روستا ۱۸۰۲ نفر با ۳۸۴ خانوار بوده‌است.
زهلنفان
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۵۲۱ نفر (۱۳۰ خانوار) بوده‌است.
فیلیپو کاپیتانیو
فیلیپو کاپیتانیو (Filippo Capitanio؛ زادهٔ April 26, 1993) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال کومو، باشگاه فوتبال ویچنزا، باشگاه فوتبال چزنا، و باشگاه فوتبال رجانا اشاره کرد.
مونتوور، آیووا
مونتوور شهری در ایالت آیووا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۴۹ نفر بوده‌است.
محمد بن سعود
محمد بن سعود بن محمد بن مقرن (زاده ۱۷۱۰ - درگذشته ۱۷۶۵) سیاستمدار اهل عربستان سعودی بود، که در فاصله سال‌های ۱۷۴۴ تا ۱۷۶۵ به عنوان حاکم درعیه فعالیت می‌کرد. وی بنیان‌گذار دولت نخست آل سعود به‌شمار می‌آید.
ویجه آمرتراژ
ویجه آمرتراژ (விஜய் அம்ரித்ராஜ்؛ زاده December 14, 1953) یک تنیس‌باز اهل هند است.
ریوجی تابوچی
ریوجی تابوچی (Ryuji Tabuchi؛ زادهٔ February 16, 1973) بازیکن فوتبال اهل ژاپن است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال کونسادول ساپورو و باشگاه فوتبال ویسل کوبه اشاره کرد.
پوداگلا
پوداگلا یک شهر در آلمان است که در فرپومرن-گرایفسوالد واقع شده‌است. پوداگلا ۴۵۴ نفر جمعیت دارد.
هاسمیک کاراپتیان
هاسمیک کاراپتیان (Hasmik Karapetyan؛ زادهٔ July 4, 1977) خواننده، ترانه‌پرداز، نوازنده پیانو اهل ارمنستان است. او خوانندگی را از ۱۳ سالگی شروع کرد. وی از سال ۱۹۹۵ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
دیسکوگرافی
اگزالتاسیون، ماموره
اگزالتاسیون (به اسپانیایی: Exaltación) یک منطقهٔ مسکونی در بولیوی است که در استان یاکوما واقع شده‌است.
سرجوب (ایرانشهر)
سرجوب، روستایی در دهستان دامن بخش دامن شهرستان ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۶۲۰ نفر (۱۵۴ خانوار) بوده‌است.
بکدورف (ناحیه سله)
بکدورف (به آلمانی: Beckedorf) یک منطقهٔ مسکونی در آلمان است که در سودهایده (مونیکیپالیتی) واقع شده‌است. بکدورف ۶۱۰ نفر جمعیت دارد.
سوگوزه (اردهان)
سوگوزه یک منطقهٔ مسکونی در ترکیه است که در اردهان واقع شده‌است.
کینگزتاون
کینگزتاون پایتخت کشور جزیره‌ای سنت وینسنت و گرنادین‌ها در دریای کارائیب است. اقتصاد این جزیره بر پایه کشاورزی و گردشگری است. موز و نارگیل از صادرات این جزیره هستند و جمعیت آن در سال ۲۰۰۵ برابر با ۲۵٬۴۱۸ نفر بوده‌است. بسیاری از صحنه‌های فیلم دزدان دریایی کارائیب در جزیره کینگزتاون ساخته شده‌است.
فرانکو میلیاچی
فرانکو میلیاچی (Franco Migliacci؛ زادهٔ May 1, 1930) یک موسیقی‌دان، ترانه‌نویس، تهیه‌کننده موسیقی و هنرپیشه اهل ایتالیا است.
مانترووز، آیووا
مانترووز شهری در ایالت آیووا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۸۹۸ نفر بوده‌است.
فرانکو میلیاچی
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به برای عشق… برای افسون… اشاره نمود.
انجی سویج
اَنجی سَوِیج ؛ زاده November 12, 1981 یک بازیگر پورنوگرافی اهل ایالات متحده آمریکا است. وی در سانتا کروز به دنیا آمده و در همان‌جا نیز بزرگ شده است.
عقده ادیپ
عقده اُدیپ (به انگلیسی: Oedipus complex) در نظریه روان‌کاوی به تمایل پسربچه برای ارتباط جنسی با مادرش گفته می‌شود که حسی از رقابت با پدر را پدیدمی‌آورد. این مفهوم، نخستین بار، توسط زیگموند فروید، در کتاب تفسیر خواب‌ها (سال ۱۸۹۹ میلادی) توضیح داده شد.
انجی سویج
حرفه
آنجی ساویج در سال ۲۰۰۵ وارد صنعت سرگرمی‌های بزرگسالان شد و عمدتاً در صحنه‌ها لزبین بازی می‌کرد. او بیش ار ۸۰ فیلم را منحصراً برای وب‌سایت خودش بازی کرد. ساویج به غیر از فیلم‌های پورنو در چند سبک، به خصوص سینمای وحشت و فیلم‌های علمی تخیلی. از جمله Syfy که از کانال productions Piranhaconda بخش شد و «Lizard Man» (مرد مارمولکی) نیز بازی کرد.
عقده ادیپ
بر اساس نظریهٔ فروید، پسران در ابتدا مادرشان را موضوع عشق می‌دانند؛ اما به تدریج، پی می‌برند که او موضوع عشق پدرشان نیز هست؛ بدین ترتیب، پدر در تصاحب مادر، به رقیب پسر، بدل می‌شود و پسر واهمه دارد که پدر، آلت تناسلی او را قطع کند. پس، پسر با چشم‌پوشی از مادر به عنوان موضوع عشق، و همانندسازی خود با پدر، از این تنگنا می‌رهد. او به جبران چشم‌پوشی از مادر، در آینده، قادر خواهد بود که زنان دیگر را در مقام موضوع عشق برگزیند.
فروید، معتقد بود که این مرحله عقده ادیپ در رشد کودکان بین ۳ تا ۵ سال چیزی طبیعی است و پایان آن زمانی است که کودک هویتش را با والد از جنس خودش شناسایی کرده و امیال جنسی‌اش را سرکوب می‌کند؛ این فرایند در نظریه فروید باعث تشکیل فراخود می‌شود.
انتخاب این اصطلاح بر مبنای سرگذشت شخصیت اسطوره‌ای ادیپ بود که پدرش را کُشت و با مادرش ازدواج کرد. معادل زنانه عقده ادیپ عقده الکترا است.
بررسی مورد یک بیمار
در بررسی ترس بیمارگونهٔ یک پسر پنج‌ساله (۱۹۰۹) که بررسی ترس‌شدید «هانس کوچولو» از اسب‌ها بود، فروید نشان داد که ارتباط بین ترس‌های هانس از اسب‌ها و پدر خود، از عوامل خارجی یعنی تولد خواهر او و عوامل داخلی یعنی میل کودک خردسال برای جایگزینی پدرش به عنوان همدم مادر، و حس عذاب وجدان از لذت‌بردن از خودارضایی که برای کودکی در این سن طبیعی‌است ناشی می‌شود. علاوه بر آن اذعان او در میل به همخوابگی با مادرش به عنوان دلیلی برای اثبات تمایل جنسی‌اش به مادر در نظر گرفته شد. هانس یک دگرجنس خواه بود. ولی هانس نمی‌توانست ترسش از اسب را به ترس از پدرش ارتباط بدهد. فروید به عنوان روان‌کاوش ثبت کرد که «ما باید خیلی چیزها به هانس می‌گفتیم که خودش نمی‌توانست به زبان بیاورد» و باید «به او افکاری ارائه می‌دادیم که خودش تا کنون هیچ نشانی از دارا بودن آنها بروز نداده‌است».
ارتباط با خودشیفتگی
در ارتباط با خودشیفتگی، عقدهٔ ادیپ به عنوان رأس تقلای شخص حین رشد برای رسیدن به موفقیت یا عشق در نظر گرفته می‌شود. در اثر به نام مشکل اقتصادی خودشیفتگی (۱۹۲۴) فروید می‌نویسد که «در عقدهٔ ادیپ اعتبار شخصیتی والدین در سوپرایگو به پس‌زمینه رانده می‌شود و تصویری که از خود باقی می‌گذارند به تأثیراتی که از معلم‌ها و اشخاصی که بر شخص تسلط دارند متصل می‌شود». فروید در اثر خود با عنوان: تأملی چند بر روان‌شناسی بچه‌مدرسه‌ای‌ها (۱۹۱۴) می‌نویسد: «هم‌آکنون ما می‌توانیم رابطه‌مان با معلم‌های مدرسه‌مان را بهتر متوجه شویم. این افراد، خیلی‌هایشان خودشان پدر نبودند ولی برای ما جایگزینی برای والد شدند. برای همین بود که حتی با اینکه خیلی‌هایشان خودشان کم‌سن و سال بودند، به نظر ما خیلی پخته و به طرز دست‌نایافتی بالغ به نظر می‌رسیدند. ما توقعات و احترامی را که نسبت به پدر همه‌چیزدان خود در کودکی داشتیم را به آنها منتقل کردیم و شروع کردیم با آنها مانند پدری که در خانه داشتیم رفتار کنیم. ما با آنها با همان دوسوگرایی که در خانه تجربه می‌کردیم مواجه شدیم و به کمک آن با آنها همان‌گونه که با پدرانمان درگیر بودیم، دست و پنجه نرم کردیم.»
عقدهٔ ادیپ از جنبهٔ خودشیفتگی، بیان می‌دارد که یک فرد می‌تواند توان اینکه یک جانشین والدی را در درون خود بدون دوسوگرایی بپذیرد از دست بدهد. هنگامی که شخص با جانشینان والدی خود وارد یک رابطهٔ دوسوگرایانه شود، وارد یک عقدهٔ اختگی سه‌ضلعی می‌شود. در عقدهٔ اختگی، فرد رقیب جانشینان والدی می‌شود که این نقطهٔ پسرفت می‌شود. در یادداشت‌های روان‌کاوی خودنگاری یک مورد پارانویا (دیمنشیا پارانویید) (۱۹۱۱)، فروید می‌نویسد که سرخوردگی از یک زن، یا بدبیاری در رابطه با مردان دیگر از دلایل پسرفت یا بوجودآمدن نشانگان بیماری هستند. حالت سه‌ضلعی می‌تواند با یک رقیب احساسی نسبت به یک زن، یا یک رقیب کاری از جهت آنکه نشان دهد که از دیگری کارامدتر است به‌وجود آید.
الهدایة الکبری
الهدایة الکبری نام کتابی از حسین بن حمدان خصیبی (متوفی ۳۴۶ ق) است که به زبان عربی و در صدد بیان زندگی و کرامت‌های چهارده معصوم و اثبات امامت و وصایت امامان شیعه تألیف شده‌است.
ساختار
حسین بن حمدان خصیبی این کتاب را در پانزده باب تألیف کرده اما امروزه در نسخه‌های چاپی، یک باب آن که به معرفی سایر ابواب پرداخته بود حذف و چهارده باب باقی منتشر گردیده‌است. هر یک از این ابواب چهارده‌گانه مختص به یکی از چهارده معصوم است. این ابواب به دو بخش کلی تقسیم می‌شود. بخش اول به تاریخ زندگی آن معصوم نظیر تاریخ تولد، وفات، القاب، کنیه‌ها، تعداد فرزندان، نام آنها و مدت نبوت یا امامت و … پرداخته و آن مطالب را بدون ذکر سلسله سند ذکر کره است. اما وی در بخش دوم به ذکر روایات مختلف با سلسله سند مشخص می‌پردازد و در آن معجزات و کرامات هر یک از معصومین نظیر تعیین مصادیق علم غیب او، تصرف او در نظام تکوین همچون زنده کردن مردگان و طی‌الارض، سخن گفتن به زبان‌های مختلف و … را ذکر می‌کند.
نقد و بررسی
این کتاب چندین مرتبه مورد نقد و بررسی قرار گرفته‌است. برخی از این نقدها در شانزدهمین دوره جشنواره نقد کتاب موفق به اخذ رتبه شده‌اند.
نسخه‌های خطی
نسخه‌های خطی شناسایی شده این کتاب در ایران عبارتند از:
آق‌بلاغ رستم‌خانی
آقبلاغ رستم‌خان روستایی است که در استان اردبیل، شهرستان اردبیل، بخش مرکزی، دهستان شرقی قرار دارد.
جمعیت
بر اساس سرشماری سال۱۳۹۵ جمعیّت این روستا ۲۵۴۷ نفر با ۵۱۸ خانوار بوده‌است.
گویش‌های شمالی روسی
گویش‌های شمالی روسی شماری از گویش های مرتبط با زبان روسی هستند که در مناطقی از کشور روسیه و نیز بخشهایی از کشور فنلاند بدانها تکلم می شود.گویش های متعددی در این گروه قرار دارند و با سایر گویش های زبان روسی نیز نزدیک و مرتبط می باشند.
امپراتوری آلمان
انقلاب ۱۹۱۸–۱۹۱۹ آلمان، انحطاط و فروپاشی «۱۹۱۹–۱۹۱۸»
در اواخر سال ۱۹۱۷ نیز در روسیه انقلاب ضد سلطنتی به پیروزی رسید و حکومت بلشویکی ایجاد شد و روسیه به اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی تغییر نام داد و با این نام از جنگ کاملاً خارج شد. سرانجام در سال ۱۹۱۸ با اشغال برلین و فروپاشی امپراتوری‌های عثمانی و اتریش جنگ جهانی اول با پیروزی متفقین به پایان رسید. حکومت عالی نظامی (آلمانی: Oberste Heeresleitung) زیر نظر پاول فون هیندنبورگ و اریش لودندورف کنترل کشور را در دست گرفت، اما با شکست یورش بهاری در سال ۱۹۱۸، اوضاع برای آن‌ها خوب پیش نرفت. نیروهای آلمان مجبور به عقب‌نشینی شدند؛ اتریش-مجارستان و عثمانی سقوط کردند و بلغارستان تسلیم شد در همین زمان فشار سنگین مالی ناشی از جنگ و نیز قطع شدن خدمات اجتماعی که بیسمارک آن‌ها را ایجاد کرده بود و از همه بدتر، شکست در جنگ و از دست دادن همه مستعمرات مردم این کشور را به مرز انقلاب رساند. موج انقلابی که از بندر ویلهمزهافن و با اعتصاب ۴۰٬۰۰۰ ملوان نیروی دریایی امپراتوری آلمان آغاز شده بود سراسر آلمان را در طول چند روز گرفت و ویلهلم دوم استعفا داده، به هلند گریخت و انقلاب نوامبر ۱۹۱۸ در آلمان به پیروزی رسید که باعث تشکیل یک حکومت جمهوری در آلمان شد. به این ترتیب امپراتوری آلمان با عنوان رایش دوم به پایان رسید. حکومت جدید جمهوری آلمان برای انعقاد صلح وادار به پذیرش پیمان ورسای شد؛ آن هم با این مفاد:
تعیین سرنوشت شلزویگ و سیلزی موکول به برگزاری همه‌پرسی شد و عاقبت نیز طبق همه‌پرسی ای که در سال ۱۹۲۱ به عمل آمد شلزویگ به دانمارک منضم گردید و سیلزی که ۶۰ درصد مردم به الحاق به آلمان و ۴۰ درصد به الحاق به لهستان رأی دادند طبق تصمیم جامعه ملل یک سوم آن به لهستان و بقیه به آلمان منضم گردید. به موجب این قرارداد آلمان ۵۵ درصد از منابع سنگ آهن، ۴۵ درصد از منابع زغال سنگ، ۷۵ درصد از منابع روی و ۵۷ درصد از منابع سرب خود را از دست داد.
منصور یاقوتی
منصور یاقوتی (۵ اسفند ۱۳۲۷ در روستای کیوه‌نان شهرستان سنقر در استان کرمانشاه)، داستان‌نویس، شاعر و منتقد ادبی است. وی در زمینه داستان کوتاه و داستان بلند فارسی متون درخشانی خلق کرده و یکی از چهره‌های شاخص و مطرح در میان نویسندگان نسل دههٔ ۴۰ و ۵۰ ایران است. همچنین، وی از مهم‌ترین روستایی‌ نویسان دهه ۵۰ و از پیروان سبک صمد بهرنگی است.
زندگی
منصور یاقوتی در ۵ اسفند ۱۳۲۷ در روستای کیوه‌نان شهرستان سنقر در استان کرمانشاه در خانواده‌ای کردزبان به دنیا آمد. پس از مهاجرت خانواده‌اش به شهر کرمانشاه در ۷ سالگی، تحصیلات ابتدائی در مدرسه داریوش در کرمانشاه و دوران دبیرستان را در مدرسه کزازی گذراند و موفق به دریافت دیپلم ادبی شد. پس از آن به عنوان سپاهی دانش به روستاهای کردنشین کرمانشاه رفت و به آموزگاری پرداخت. مهرماه ۱۳۵۰ به صورت رسمی به استخدام وزارت آموزش و پرورش درآمد و پس از پنج سال فعالیت به عنوان آموزگار روستا، در شهر کرمانشاه به تدریس در مدرسهٔ حسینعلی گویا پرداخت.
ویژگی‌های ادبی
عباس معروفی در نشریهٔ گردون به‌دلیل جملات کوتاه، ادبیات قائم به ذات و به دور از تقلید یاقوتی وی را «چخوف ایران» نامید. یاقوتی همچنین به‌سبب توصیف فضاهای روستایی و زندگی دهقانان و فرودستان و نیز ارائهٔ تصویری واقعگرایانه و انتقادی از جامعهٔ روستایی کردستان ایران جایگاه مهمی در ادبیات روستایی و همچنین ادبیات اقلیمی منطقهٔ جنوب کردستان ایران دارد. این داستانها در واقع بر اساس خاطرات کودکی نویسنده نگاشته شده و مملو از تصاویر نوستالژیک از ده و روابط گرم و صمیمانه روستایی است. وی همچنین علاوه بر آثار ادبی خود که عمدتاً رئالیسم موسوم به کارگری، واقع‌گرایی سوسیالیستی هستند، در زمینه‌های مختلف مانند گردآوری افسانه‌ها، تحقیق در ادبیات فولکلوریک و شاهنامه کُردی نیز فعالیت کرده‌است.
آثار
فهرست بخشی از آثار منتشر شده:
اقتباس از آثار
به گفتۀ منصور یاقوتی، رمان چراغی بر فراز مادیان‌کوه چندین بار از سوی کارگردانان مختلف برای اقتباس سینمایی مورد توجه قرار گرفت،‌ اما به دلیلی هر بار به دلیلی مسائل مالی امکان ساخت آن فراهم نشده‌است. با این حال بخشی از سکانس‌های فیلم سینمایی «دادا» با بازی ایرج قادری و فخری خوروش، به کارگردانی ایرج قادری که در سال ۱۳۶۱ ساخته شده‌است، برداشتی از این رمان است‌.
تلوبیون
تلوبیون سرویس ایرانی وی او دی و خدمات رسانه‌ای بر فراز اینترنت، پخش زنده و آرشیو برنامه‌های ۶۰ کانال تلویزیونی و رادیویی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران است. این سامانه از طریق وب‌سایت و اپلیکیشن قابل دسترسی است. صدا و سیما در سال ۱۳۹۹ کل سهام تلوبیون را خریداری کرد. تلوبیون سرویس «تلوبیون پلاس» را به برنامه اضافه کرده‌است که بدون هزینه خرید اشتراک، فیلم‌ها و سریال‌های ایرانی و خارجی را با دوبله فارسی اکران و پخش می‌کند.
هک تلوبیون
در سال ۱۴۰۰ به تلوبیون حمله سایبری شد. گروه هکری «عدالت علی» با هک سرور این وبگاه، پیامی در مخالفت با جمهوری اسلامی از آن پخش کرد. این حمله هکری منجر شد تا دسترسی به برنامه‌های صداوسیما از طریق آرشیو ساعتی تلوبیون طی روزهای مختلف، از دسترس کاربران خارج شود. در این هک پس از پخش شعار «مرگ بر دیکتاتور» یک شخص از طرف گروه «عدالت علی» با نقاب ظاهر شده و پیامی را علیه حکومت جمهوری اسلامی می‌خواند:
پگی نادسن
پگی نادسن (Peggy Knudsen; April 22, 1923 – 1923:04:22, July 11, 1980) بازیگر، بازیگر تلویزیون، و بازیگر سینما اهل ایالات متحده آمریکا بود. نام اصلی او مارگارت ان نادسن بود.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به زندگی ربوده‌شده، خواب ابدی، و استانبول'' اشاره کرد.
اوایل زندگی
او متولد دلوث، مینه‌سوتا بود. پدرش کانرد نادسن، آتش‌نشان بود. اصالت او ایرلندی و نروژی بود.
در تئاتر
نادسن اولین بار در تئاتر برادوی نقش جو ان سایرز، دختری که نمی‌توانست بین ازدواج کردن و بازیگر شدن تصمیم بگیرد را برای نمایش خواهرم آیلین (سال ۱۹۴۰) بازی کرد. سایرز که خود را در این وضعیت می‌دید در نهایت تصمیم گرفت با افسر نیروی دریایی ازدواج کند و این کار را کرد. تولیدکننده این نمایش هنگامی که نادسن را در حال کار در رستوران دید، او را انتخاب کرد و این نقش را به نادسن داد.
در سینما
نادسن حرفه سینما را در سال ۱۹۴۶ و با فیلم زندگی ربوده‌شده در مقابل بتی دیویس آغاز کرد. (در ستون روزنامه و ۱۵ فوریه سال ۱۹۴۸، لوئلا پارسونز، نویسنده، به نقل از نادسن گفت:"اولین تصویر من سایه یک زن با هلموت دانتینه بود. من نقش همسر سابق او را بازی کردم). در همان سال او در بخش‌های کمی در چندین فیلم از جمله خواب ابدی و هومورسک همراه با جوآن کراوفورد ایفای نقش کرد.
با وجود حضور نادسن در فیلم‌هایی با بودجه زیاد و ستاره‌های مطرح، زندگی حرفه ای او هرگز نتیجه نگرفت و او به نقش‌های کمتری در فیلم‌های با درجه ب افول کرد. آخرین نقش سینمایی وی در سال ۱۹۵۷ و در فیلم استانبول همراه با ارول فلین بود.
زندگی شخصی
اولین ازدواج نادسن با آدریان سامیش، مدیر رادیو بود. این دو نفر پس از اجرای تئاتر نادسن در ۸ ژوئن ۱۹۴۲ در نمایش خواهر من آیلین به پنسیلوانیا جهت ازدواج رفتند. در ۱۵ ژوئن سال ۱۹۴۹، نادسن با جیم جردن جونیور (پسر جیم و ماریان جردن) در لس آنجلس ازدواج کرد. نادسن سه فرزند از جردن به‌دنیا آورد. نادسن در ۱۲ فوریه ۱۹۶۲ با فرانسیس کلستروم، پیمانکار برق ازدواج کرد. آنها در ماه ژوئیه از هم جدا شدند و در ۲۲ اکتبر سال ۱۹۶۲ به‌طور رسمی طلاق گرفتند. وی در باقی سال‌های عمرش از ورم مفاصل رنج می‌برد و دوست نزدیکش، بازیگر زن جنیفر جونز از او مراقبت می‌کرد. نوه نادسن، فیلم‌نامه‌نویس هالیوودی، جان اورلوف است.
مرگ
در ۱۱ ژوییه ۱۹۸۰ نادسن براثر سرطان در انسینو، لس آنجلس درگذشت.
تاریخ سینما
پیش از سینما
نمایش و رقص مؤلفه‌های مشترک بسیاری با فیلم داشت، از قبیل متن نمایش، نورپردازی، طراحی لباس، تولید، کارگردانی، بازیگری، بینندگی، مستمعین و درجه‌بندی. سابقه دو هنر فوق به هزاران سال قبل از فیلم بر می‌گردد. بسیاری از اصطلاحات فنی این دو حوزه نیز در آینده در نظریه و نقد فیلم بکار رفت مثل اصطلاح میزانسن.
قدمت جعبه به ابن هیثم در کتابی از او با نام کتاب المناظر بر می‌گردد (۱۰۲۱م، قرن پنجم) و بعدها این دستگاه توسط گیامباتیستا دلا پارتا در سال ۱۶۰۰ تکمیل شد. نور توسط یک سوراخ کوچک یا یک لنز در خارج از آن برعکس می‌شود و بر روی یک سطح صاف یا صفحه نمایش داده می‌شود، در سال ۱۷۴۰ و ۱۷۴۸ دیوید هوم در مقالات رساله‌ای دربارهٔ طبیعت آدمی و پرس و جویی درباب فرایند فهم در آدمی به بحث دربارهٔ مشارکت و انگیزش مایه خیال بوسیله تصاویر می‌پردازد که عده‌ای گمان می‌کنند که اولین ارجاعات در مورد زبان فیلم است.
تولد سینما
در سال ۱۸۷۸ میلادی، ادوارد مایبریج با حمایت مالی للاند استانفورد که سیاستمدار و مؤسس دانشگاه استنفورد بود موفق به عکسبرداری پشت سر هم از اسبی به نام سالی گاردنر شد. این عکسهای متوالی توسط ۲۴ دوربین پشت سر هم برداشته شد. آزمایش فوق در ۱۱ ژوئن در مزرعه پالو آلتو و با حضور نشریات برگزار شد. دوربین‌ها به موازات حرکت اسب در یک مسیر مستقیم قرارداده شد و شاتر هر دوربین بوسیله سیمی که با سم اسب در ارتباط بود کنترل می‌شد. هر تصویر در یک هزارم ثانیه برداشت می‌شد.
فیلم بعدی که تجربه شد منظره باغ روندهای بود که در ۱۴ اکتبر ۱۸۸۸ میلادی بوسیله لوئیس پرینس در لیدز، ایالت یورکشایر غربی انگلیس ساخته شد؛ لذا انگلیسی‌ها به عنوان اولین کسانی که به تصویر متحرک دست یافته‌اند شناخته می‌شوند.
در ۲۱ ژوئن ۱۸۸۹ میلادی، ویلیام گرین حق امتیازی به شماره ۱۰۱۳۱ برای دوربین کرونوفوتوگرافیک اش گرفت. ظاهراً دوربین او قادر به گرفتن ۱۰ عکس بر روی فیلم سلولولید سوراخ دار بوده‌است. گزارشی از این دوربین در روزنامه عکسی انگلستان در تاریخ ۲۸ فوریه ۱۸۹۰ میلادی منتشر شد. گرین یک سری تصویر از قضیه را برای توماس ادیسون یعنی کسی که در آزمایشگاهش دستگاهی به نام کینتوسکوپ را ساخته بود ارسال کرد. این گزارش بار دیگر در مجله ساینتیفیک امریکن (Scientific American) در تاریخ ۱۹ آوریل همان سال به انتشار رسید. گرین در سال ۱۸۹۰ مکانی برای نمایش تهیه کرد اما سرعت پایین نمایش عکسها باعث عدم توجه چشم‌گیری به آن شد.
ویلیام کندی لاری دیکسون، که همکار ادیسون در لابراتوارش بود توانست با ساخت نواری از جنس سلولولید برای خودش اعتباری کسب کند. آن‌ها برای تولید فیلم استودیویی به نام بلک ماریا ساختند. (به علت شباهت ساختمان استودیو با ماشین مخصوص حمل مجرمین که نامش بلک ماریا بوده‌است).
کینتوسکوپ با موفقیت در کل اروپا منتشر شد اما ادیسون هرگز این وسیله را خارج از آتلانتیک ثبت نکرد. این امر باعث شد تا از روی این دستگاه تقلیدهایی صورت گیرد، مثل دوربینی که بوسیله مخترع انگلیسی رابرت و پائول و بیرت اکرس شریکش ساخته شد.
پائول عقیده بر نمایش تصاویر متحرک برای گروهی از تماشاچیان عمومی به جای بینندگان خاص را داشت، از این رو یک فیلم پروژکتور تولید کرد، اولین نمایش خودش را در ۱۸۹۵ انجام داد. در حول و حوش همین زمان، در فرانسه، آگوست و لوئی لومیر سینماتوگراف را اختراع کردند، یک دستگاه قابل حمل که سه قطعه دوربین، چاپگر و پروژکتور را در یکجا جا داده بود.
آنها به زودی با فیلم‌های واقع گرایانه خود به اصلی‌ترین تولیدکنندگان اروپا تبدیل شدند، کارهایی مثل: کارگران در حال خروج از کارخانه لومیر و کارهای خنده آوری مثل آبیار آبیاری می‌شود (هر دو در سال ۱۸۹۵) ساخته شده‌اند. در واقع اولین فیلم تاریخ سینما ورود لوکوموتیو بخار به ایستگاه لسیوته است. لومیرها پدر سینمای مستند هستند. اولین نمایش عمومی فیلم موشن پیکچرز در اروپا، متعلق به ماکس و امیل اسکلادا نوسکی بود که با دستگاه آپاراتوس شان بایوسکوپ که یه دستگاه بدون لرزش بود از ۱ تا ۳۱ نوامبر ۱۸۹۵ انجام شد.
در می همان سال در آمریکا، اوژن آگوستین لائوست دستگاه ایدلوسکوپ را برای خانواده لاتهم طراحی کرد. در این دوران فیلم‌ها کمتر از ۱ دقیقه بودند و اغلب یک صحنه واقعی یا نمایشی را از یک اتفاق عمومی یا ورزش یا بزن و بکوب را نمایش می‌دادند. هنوز از دستکاری در فیلم خبری نبود: نه تدوینی و اکثراً بدون حرکت دوربین و صحنه مستقیم. شاخصه تازگی تصاویر متحرک خود به تنهایی کافی بود تا یکی از بزرگترین اتفاقات قرن اخیر باشد.
همان طور که در کتاب تاریخ سینمای مسعود مهرابی آمده است، ورود نخستین دوربین فیلم‌برداری (دستگاه سینماتوگراف) در زمان مظفرالدین‌شاه، به سال ۱۲۷۹ هجری خورشیدی، آغازگر تاریخ سینمای ایران است. مظفرالدین شاه در یکی از سفرهایش به فرانسه از دستگاه سینماتوگراف خوشش آمد و به میرزا ابراهیم‌خان صحاف باشی دستور خریداری آن را داد. شاه که مجذوب کارناوالها و جشنواره‌های فرنگی بود دستور داد تا از کارناوال اسناند فیلم برداشته شود و این نخستین تصاویری بود که سینماتوگراف ابتیاع شده ضبط کرد.
نخستین محل پخش فیلم در سال ۱۲۸۳ توسط ابراهیم خان صحاف‌باشی در خیابان چراغ گاز افتتاح شد و در آن فیلم‌های کمدی کوتاه نمایش داده شد. اما نخستین سالن عمومی سینما توسط مهدی‌خان روسی در خیابان علاءالدوله افتتاح شد. او پس از مدتی با اجاره بالاخانه‌ای در خیابان لاله‌زار، سالن سینمای خود را به آنجا برد.
دوران صامت
در دوران صامت پیوند تصویر با صدای هم‌زمان برای مبدعین این امر ممکن نبود، در واقع روشی برای این کار تا اواخر ۱۹۲۰ پیدا نشده بود. از این جهت در ۳۰ سال اول عمر سینما، فیلم‌ها صامت بودند هرچند که با موسیقی زنده و حتی گاهی هم جلوه‌های صوتی محیطی و حتی تفسیرهایی که توسط نمایش دهنده فیلم ارائه می‌شد همراه بود.
تاریخ سینما از ۱۸۹۵ تا ۱۹۰۶
۱۱ سال اولیه عمر تصاویر متحرک سیر تحول سینما از یک ابداع تازه به یک تفریح عمومی و همگانی بود. خود فیلم‌ها تحولی را از فیلم‌های تک شات که کاملاً توسط یک نفر و تعداد محدودی همکار ساخته می‌شد به فیلم‌های چند دقیقه‌ای و چند شاته، که توسط کمپانی‌های بزرگ با قواعد صنعتی ساخته می‌شد را نشان می‌دهد.
تجارت فیلم تا ۱۹۰۶
اولین نمایش تجاری فیلم در ۱۴ آوریل ۱۸۹۴ در اتاقک کینتوسکوپ صورت گرفت. مشهود است که ادیسون در پی اختراع سیستم صوتی فیلم بوده، اتفاقی که تا ۱۹۲۷ و در فیلم خواننده جاز صورت نگرفت. در ۱۸۹۶ فهمیدند که در صورت نمایش برای افراد بیشتر پول بیشتری حاصل خواهد شد. از این رو کمپانی ادیسون پروژکتوری که توسط آرمات و ژنکینز ساخته شده بود و نامش فانتسکوپ بود را گرفتند و به ویتاسکوپ تغییر نام دادند.
تاریخچه آلومینیوم
آلومینیوم یک عنصر نسبتاً جدید در کاربردهای انسانی است. سنگ معدن آن، آلوم، از قرن پنجم قبل از میلاد شناخته شده‌است. آن را به شدت توسط قدیمیان برای رنگرزی و دفاع از شهر استفاده می‌کردند؛ استفاده آن در اروپا در قرون وسطی بوده‌است. از نظر دانشمندان رنسانس Alum شکل یک نمک از یک اکسید فلزی جدید بود؛ در طول عصر روشنگری، مشخص شد که آن اکسید فلزی جدید بود. کشف این فلز جدید در سال ۱۸۲۵ توسط فیزیکدان هانس کریستین اریستد اعلام شد و کارش توسط فریدریش وهلر، شیمیدان آلمانی، بسیار پیشرفت کرد. فلز آلومینیوم خالص بسیار کمیاب و دشوار است و بنابراین بسیار نادر است. پس از کشفش، قیمت آن از طلا بیشتر شد. نادر بودن آلومینیوم تنها پس از آن است که اولین تولید صنعتی توسط هنری اتین Sainte-Claire Deville در سال ۱۸۵۶ آغاز شد. آلومینیوم، با فرایند Hall-Héroult توسعه یافته توسط مهندس فرانسوی Paul مهندس Héroult و آمریکایی چارلز مارتین هال در سال ۱۸۸۶ و فرایند بایر توسط کارل جوزف بایجر شیمیدان اتریشی در سال ۱۸۸۹ توسعه یافت. این روش‌ها برای تولید آلومینیوم تا کنون استفاده شده‌است. پس از این روش‌ها برای تولید انبوه آلومینیوم مورد استفاده قرار گرفت، این فلز به‌طور گسترده‌ای در صنعت و زندگی روزمره مورد استفاده قرار گرفته‌است. آلومینیوم برای هواپیمایی، معماری و بسته‌بندی در استفاده شده‌است. تولید آن در قرن بیستم به‌طور چشمگیری افزایش یافت و آلومینیوم در دهه ۱۹۷۰ تبدیل به یک محصول مبادله ای شد. در سال ۱۹۰۰، تولید ۶٬۸۰۰ تنی داشت؛ در سال ۲۰۱۵، تولید آن ۵۷٬۵۰۰٬۰۰۰ تن بود.
تاریخچه آلومینیوم با استفاده از آلوم
اولین تاریخچه از آلوم که توسط مورخ یونان هرودوت ساخته شده‌است، به قرن پنجم قبل از میلاد بازمی‌گردد. در آن زمان آلوم به عنوان موزائیک رنگرزی استفاده می‌شد یا به عنوان رشته‌هایی برای پوشیدن زخم‌ها استفاده می‌شد؛ علاوه بر این، آلوم در پزشکی کاربرد داشت و به عنوان پوشش مقاوم در برابر آتش برای چوب، و در مواد شیمیایی. فلز آلومینیوم برای آنها ناشناخته بود. احتمال دارد که چینی‌ها در طول سلطنت سلسلهٔ اول جین (۴۲۰–۲۶۰) قادر به تولید آلیاژهای حاوی آلومینیوم بوده‌اند. پس از جنگهای صلیبی، آلوم موضوع تجارت بین‌المللی بود؛ و وجود آن در صنعت پارچه اروپایی ضروری بود آلوم به اروپا از دریای مدیترانه تا اواسط قرن ۱۵ میلادی وارد شد، زمانی که عثمانی‌ها فوق‌العاده مالیات صادرات را افزایش دادند برخی از معادن آلوم در اروپای کاتولیک کار می‌کردند، اما آنها تنها می‌توانستند آلوم کمی فراهم کنند؛ بنابراین، زمانی که جیووانی دا کاسترو، پاپ II، در سال ۱۴۶۰ یک منبع غنی از آلومینیوم در Tolfa را در نزدیکی رم کشف کرد، با هیجان زدگی به پدرخوانده خود گزارش داد: «امروز من به شما برکت برتری را می‌دهم».
ایجاد ماهیت آلوم
ماهیت آلومینیوم ناشناخته باقی مانده‌است. حدود سال ۱۵۳۰ دکتر Paracelsus، پزشک و فیزیکدان سوئیسی، عصاره را به صورت جداگانه از سدیم (سولفات) شناسایی کرد، که نشان می‌داد که این نمک یک اکسید از آلوم است. در سال ۱۵۹۵، پزشک آلمانی و شیمیدر آندریاس لیبیویوس نشان داد که آلوم سبز و آبی رنگ با همان اکسید، اما مختلف تشکیل شده؛ برای کشفش که به شکل آلوم ساخته شد، نام «آلومینا» را پیشنهاد کرد. در سال ۱۷۰۲، جیمز ارنست استال، شیمیدان آلمانی، به وضوح اعتقاد خود را مبنی بر این که پایگاه ناشناخته آلوم از ماهیت آهک یا گچ بود، به روشنی بیان کرد. این نکته اشتباه توسط دانشمندان بسیاری برای نیم قرن دیگر به اشتراک گذاشته شده‌است. فردریش هافمن، شیمیدان آلمانی در سال ۱۷۲۲، اعتقاد خود را مبنی بر اینکه آلوم یک اکسید فلزی متمایز است، اعلام کرد. در سال ۱۷۲۸ شیمیدان فرانسوی اتیان جورفوری سنت هیلر پیشنهاد کرد که آلوم توسط یک اکسید فلزی ناشناخته و اسید سولفوریک تشکیل شده‌است؛ با این حال او به اشتباه اعتقاد داشت که سوزاندن این سیلیس باعث ایجاد سیلیس می‌شود. در سال ۱۷۳۹ شیمیدان فرانسوی Jean Gello اثبات همسان سازی بین اکسید فلزی در خاک رس و اکسید فلزی حاصل از واکنش قلیایی بر روی آلوم بود. در سال ۱۷۴۶، یوهان هاینریش پوت، شیمیدان آلمانی، نشان داد که رسوب حاصل از رسیدن قلیایی به محلول آلوم کاملاً متفاوت از آهک و گچ است. در سال ۱۷۵۴، آندریاس سیگیزوند مارگراف، شیمیدان آلمانی، آندز سیگیزوند مارگراف، اکسید آلوم (Al2O3) را با جوشاندن خاک رس در اسید سولفوریک، و پس از آن افزودن پتاسین، سنتز کرد. او متوجه شد که اضافه کردن سودا، پتاس، یا قلیایی به راه حل اکسید فلزی جدید در اسید سولفوریک و تولید آلوم شد. او اکسید فلزی را به عنوان قلیایی توصیف کرد، همان‌طور که کشف کرد که در هنگام خشک شدن می‌تواند در اسیدها حل شود. مارگراف همچنین نمکهای اکسید از آلوم را توصیف کرد: کلرید، نیترات و استات. در سال ۱۷۵۸، شیمیدان فرانسوی Pierre Macquer نوشت که آلومینا مانند یک اکسید فلزی است. در سال ۱۷۶۷، توربن برگمن، شیمیدان سوئدی، مقاله ای را دربارهٔ کریستال شدن آلوم از یک محلول تهیه شده از آلونیت جوش (یک ماده معدنی سولفات پتاسیم آلومینیوم هیدراته، فرمول KAl 3 (SO4) 2 (OH) 6 در اسید سولفوریک و سپس اضافه کردن پتاس، منتشر کرد. او همچنین آلوم را به عنوان یک محصول واکنش بین سولفات‌های آلومینیوم و پتاسیم سنتز کرده‌است، در نتیجه نشان می‌دهد که آلوم یک نمک دوبل است در سال ۱۷۷۶، کارل ویلهلم Scheele شیمیدان داروسازی آلمان نشان داد که هر دو آلوم و سیلیکا از رس ساخته شده‌است و این آلوم دارای سیلیکن نیست. اشتباه جفروی در سال ۱۷۸۵ توسط شیمیدان آلمانی و داروساز یوهان کریستین ویلبل تصحیح شد که بر خلاف باور معاصر، اکسید آلوم را نمی‌توان از سیلیس و قلیایی‌ها تولید کرد.
سنتز فلز
در ۱۷۶۰، Theodor Baron de Henouville، شیمیدان فرانسوی اعلام کرد معتقد است که آلومینا یک اکسید فلزی است که در اثبات آن ناموفق بود، اما او ادعا کرد احتمال دارد که آلوم با کربن یا برخی مواد ارگانیک مخلوط شود، با نمک یا سودا برای شارژ، و ممکن است در یک زغال چوب گرم شود. در سال ۱۷۸۲ شیمیدان فرانسوی Antoine Lavoisier نوشت که او آلومینا (Al2O3) را اکسید فلزی می‌داند.
در سال ۱۷۹۰، متخصصان اتریشی، آنتون لئوپولد روپرت و ماتو تندی، آزمایشات بارون را تکرار کردند، به طوری که دما را به‌طور قابل توجهی افزایش دادند؛ آنها ذرات کوچک فلزی را کشف کردند که آنها معتقد بودند که به دنبال فلزی هستند، اما بعداً آزمایش‌های دیگر شیمیدانان نشان دادنداین تنها فسفید آهن از ناخالصی‌ها در زغال چوب و خاکستر استخوان است. شیمیدان آلمانی مارتین هاینریش کلاپروث بعد از آن اظهار نظر کرد: "اگر اکسید فلزی وجود داشته باشد که در آن طبیعت فلزی آن باید افشا شود، اگر اکسید فلزی داشته باشد، در مقیاس بزرگ و همچنین در مقیاس کوچک، اکسید فلزی به‌طور قطع آلومینا است، اما هیچکسی تا به حال متالیزه آن را درک نکرده‌است.» بعدها Lavoisier در سال ۱۷۹۴ و شیمیدان فرانسوی لوئیس برنارد Guyton de Morveau در سال ۱۷۹۵ آلومینا را به یک مینای سفید در یک آتش‌سوزی زغال چوب که توسط اکسیژن خالص تأمین می‌شود، حل نموده و هیچ فلزی یافت نشد. شیمیدان آمریکایی رابرت هار در سال ۱۸۰۲ ذوب آلومینا را با مخلوطی از اکسید هیدروژن، همچنین مینای دندان را به دست آورد، اما هنوز فلزی پیدا نکرد.
در سال ۱۸۰۷، هومفری دیوی، شیمیدان انگلیسی، تلاش کرد تا آلومینا را با باتری‌های قلیایی الکترولیز کند. در واقع، او آن را الکترولیز کرد، اما فلز تشکیل شده حاوی پتاسیم و سدیم قلیایی بود و دیوی هیچ راهی برای جدا کردن فلز مورد نظر از این دو نداشت. سپس او سعی کرد آلومینا را با فلز پتاسیم گرم کند. در واقع اکسید پتاسیم تشکیل شد، اما او قادر به یافتن فلز مورد نظر نبود. در سال ۱۸۰۸، دیوی یک آزمایش متفاوت در الکترولیز آلومینا ایجاد کرد؛ او آزمایش کرد که آلومینا در قوس الکتریکی تجزیه شود، اما قادر به جدا کردن فلز از آهن نیست، بلکه آن را آلیاژی می‌کند. در نهایت دیوی آزمایش دیگر الکترولیز را امتحان کرد، به دنبال جمع‌آوری فلز بر روی آهن بود، اما مجدداً قادر به جدا کردن این دو نبود. در طی آزمایشهایش، دیوی پیشنهاد کرد که آلومینیوم در سال ۱۸۰۸ و آلومینیم در سال ۱۸۱۲ به نام آلومینیوم نامگذاری شود، بنابراین نام مدرن تولید می‌شود. [۲۴] دانشمندان دیگر از آلومینیوم املایی استفاده می‌کردند، هرچند که املا سابق در چند دهه استفاده از آنها را در ایالات متحده استفاده می‌شد.
در سال ۱۸۱۳، شیمیدان آمریکایی بنجامین سیلمان آزمایش هار را انجام داد و در حالی که او در یک لحظه گرانولهای کوچک فلز مورد نظر را دریافت کرد، تقریباً بلافاصله سوخته شد. تولید اولین فلز در سال ۱۸۲۴ توسط فیزیکدان دانمارک و شیمیدان هانس کریستین اریستس ادعا شد. او کلرید آلومینیوم بی آب را با آمالگام پتاسیم واکنش داد و یک دانه از فلز را به نظر می‌رسید که مانند قلع بود. او نتایج خود را ارائه داد و نمونه ای از فلز جدید را در سال ۱۸۲۵ نشان داد. در سال ۱۸۲۶ او نوشت: «آلومینیوم دارای یک بلستر فلزی و تا حدودی رنگ خاکستری است و بسیار آهسته آب را تجزیه می‌کند.» این اشاره می‌کند که او به جای آلومینیوم خالص آلیاژ آلومینیوم پتاسیم را به دست آورده‌است. Ørsted خودش اعتقاد نداشت که آلومینیوم را بدست آورد و کشف او اهمیتی نداشت؛ یک منبع دیگر نشان می‌دهد که او نمی‌تواند تحقیقات خود را به دلایل مالی ادامه دهد. در نتیجه و به این دلیل که او کار خود را در مجله دانمارکی ارائه کرد که به‌طور عموم برای مردم اروپا منتشر شده‌است، اغلب به عنوان کشف کننده عنصر به آن اعتبار نمی‌دهد؛ [۳۰] بعضی از منابع پیشتر بیشتر شد و ادعا کرد اریستد در واقع آلومینیوم را جدا نکرد.
او تلاش کرد که این فلز را در سال ۱۸۲۵ جدا کند؛ او با دقت آنالوگ پتاسیم نمک پایه را در کریولیت در یک بوته شسته‌است. او فرمول این نمک را قبل از آزمایش به درستی فرمول K3AlF6 شناسایی کرد. هیچ فلزی یافت نشد با این حال، آزمایش او بسیار نزدیک به موفقیت بود، و چندین بار بعد از آن با موفقیت تکثیر شد. اشتباه Berzelius در استفاده از بیش از حد پتاسیم بود، که محلول را بیش از حد قلیایی کرده و در نتیجه آلومینیوم جدید را تشکیل می‌داد.
فردریش وهلر، شیمیدان آلمانی، آزمایشات اریستد را تکرار کرد اما هیچ آلومینیوم را شناسایی نکرد. (دلیل این ناسازگاری تنها در سال ۱۹۲۱ کشف شد) [۳۴] او آزمایش مشابهی را در سال ۱۸۲۷ انجام داد، مخلوط کلرید آلومینیوم بی آب با پتاسیم و تولید یک پودر آلومینیوم. در سال ۱۸۴۵ او قادر به تولید قطعات کوچک از فلز و برخی از خواص فیزیکی آن را شرح داد. توصیف Wöhler از خواص نشان می‌دهد که او آلومینیوم نامناسب به دست آورد.
تولید الکترولیتی
آلومینیوم ابتدا به‌طور الکترولیتیک در سال ۱۸۵۴ به‌طور مستقل توسط Deville و شیمیدان آلمانی، رابرت ویلهلم بونسن، ساخته شد. روش‌های الکترولیز آنها مبنایی برای تولید صنعتی آلومینیومی نبود زیرا تجهیزات الکتریکی در حال حاضر ناکارآمد بودند؛ این تنها با اختراع دینام توسط مهندس بلژیک Zénobe-Theophile Gramme در سال ۱۸۷۰ و جریان سه فاز توسط مهندس روسی میشائیل دولوو-Dobrovolsky در سال ۱۸۸۹ تغییر می‌کند. اولین روش تولید صنعتی در مقیاس بزرگ به‌طور مستقل توسط مهندس فرانسوی پل هرولت و مهندس آمریکایی چارلز مارتین هال ساخته شده‌است. در حال حاضر به عنوان فرایند Hall-Héroult شناخته می‌شود. روش Héroult به عنوان تقاضا برای آلومینیوم هنوز کوچک بود؛ کارخانه Salindres مایل نبود که فرایند مورد استفاده خود را بهبود بخشد. هرولت با همراهانش، آلومینیوم صنعتی Aktien Gesellschaft را در سال ۱۸۸۸ تأسیس کرد. در همان سال، تولید صنعتی برنز آلومینیومی در Neuhhausen am Rheinfall در سال ۱۸۸۸ شروع شد. این تولید تنها برای یک سال فعال بود. اما در آن زمان، Société électrométallurgique française در پاریس تأسیس شد. این انجمن اختراعات حروت را خریداری کرد و او را به سمت مدیر کارخانه ذوب در Isère منصوب کرد، که طی چند ماه در آلومینیوم برنز در مقیاس بزرگ تولید و آلومینیوم خالص تولید کرد. در همان زمان، هال همان فرایند را اختراع کرد و با موفقیت آن را آزمایش کرد. او سپس به دنبال کشف آن برای تولید در مقیاس بزرگ بود؛ با این حال، باید روش‌های تولید خود را به طرز اساسی تغییر می‌داد، که آنها تمایل به انجام آن را نداشتند، زیرا آلومینیوم تولید انبوه پس از آن بلافاصله قیمت فلز را کاهش می‌داد. او در سال ۱۸۸۸ شرکت پیتسبورگ را آغاز کرد که تولید انبوه آلومینیوم را آغاز کرد. در سال‌های آینده این فناوری بهبود یافت و کارخانه‌های جدید ساخته شد. فرایند Hall-Héroult آلومینا را به فلز تبدیل می‌کند؛ کارل جوزف بایجر شیمیدان اتریش راهی برای تمیز کردن بوکسیت برای تولید آلومینا در سال ۱۸۸۹ کشف کرد که اکنون به عنوان فرایند بایر شناخته می‌شود. تولید مدرن فلز آلومینیوم بر اساس فرایندهای Bayer و Hall-Héroult است. فرایند Hall-Héroult در سال ۱۹۲۰ توسط یک تیم تحت رهبری کارل ویلهلم Söderberg شیمیدر سوئد بهبود یافت؛ این بهبود به‌طور چشمگیری باعث افزایش تولید آلومینیوم جهان شد.
پناهندگان بوتان
پناهندگان بوتان (Bhutanese refugees) گروهی از مردم بوتان هستند که به زبان نپالی صحبت می‌کنند.
این پناهندگان در دهه ۱۹۹۰ در اردوگاه پناهندگان واقع در شرق نپال ثبت نام کرده‌اند.
شرح
این پناهندگان به عنوان شهروندان بوتان در پی یک پاکسازی قومی که توسط (جیگمه سینگیه وانگچوک) پادشاه بوتان صورت گرفت، از بوتان اخراج شدند. همچنان‌که دو کشور نپال و بوتان هنوز هیچ‌گونه توافقی در مورد این پناهندگان امضاء نکرده‌اند، بسیاری از پناهندگان بوتانی از زمان ورودشان از طریق دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان به آمریکای شمالی، اقیانوسیه و اروپا رفته‌اند؛ و بسیاری از این پناهندگان مستقل از UNHCR به مناطق بنگال غربی یا آسام در هند مهاجرت کردند.
تاریخچه
اولین حضور مردم نپال در استان بوتان به حدود ۱۶۲۰ میلادی برمی‌گردد، زمانی که «شابدرانگ نگواننگ نامجیال» با به‌کارگیری صنایع آنزمان در دره کاتماندو در نپال یک گنبد نقره ای ساخت تا خاکستر به جا مانده از پدرش «تمپا نیما» را در آنجا نگهداری کند. از آن پس، مردم نپال شروع به سکونت در مناطق غیر بومی جنوب بوتان کردند و جنوب به زودی منبع اصلی غذای کشور شد. با شکوفا شدن اقتصاد بوتان و به‌دنبال سیاست مقامات استعماری بریتانیا، تا سال ۱۹۳۰، بسیاری از جنوب تحت کشت و زراعت قرار گرفت و جمعیت نپالی آن قریب به ۶۰٬۰۰۰ نفر شد.
کنگره ایالت بوتان در سال ۱۹۵۲ تشکیل شد تا منافع مهاجران بوتان در هند و سایر جوامع آسیایی را دنبال کند. تلاش‌های این کنگره برای گسترش حمایت از بوتان با ساتیاگراها (جنبش مقاومت بدون خشونت) در سال ۱۹۵۴ شکل گرفت، جنبش کنگره ایالت بوتان از طریق اعطای امتیازات به اقلیت بوتان تلاش نمود تا اجازه نمایندگی آن را در مجلس ملی به ثبت دهد. کنگره ایالت بوتان همچنان در تبعید به فعالیت خود ادامه می‌دهد تا از بین رفت تدریجی پاکسازی قومی اوایل دهه ۱۹۶۰. رهبران تبعیدی نیز در سال ۱۹۶۹ عفو شده و مجاز به بازگشت شدند.
اردوگاه‌های پناهندگی در نپال
طی دهه ۱۹۹۰ چندین هزار بوتانی در اردوگاه‌های پناهندگان (مجموع ۷ اردوگاه) در نپال که توسط کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد اداره می‌شود مستقر شدند. کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل بیشترین تعداد ورودی را بین سال‌های ۱۹۹۰ تا۱۹۹۳ بر اساس اولویت بندی به رسمیت شناخت. تا سال ۱۹۹۶ جمعیت اردوگاه‌ها به مرز انفجاری ۱۰۰٫۰۰۰ نفر رسید و به ۱۰۷٫۰۰۰ نفر افزایش پیدا کرد.
شرایط زندگی
شرایط اردوگاه‌ها به لحاظ بهداشتی پایین است و ابتلا به سوء تغذیه و بیماری‌هایی از جمله سرخک، اسکوربورد، سل، مالاریا، بیماری وبا، وجود دارد، این درحالی است که شرایط اردوگاه در بین سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۵ به‌طور قابل توجهی بهبود یافته بود. آموزش پناهندگان ازجمله بهترین خدمات در اردوگاه‌ها به‌شمار می‌رفت، و عمدتاً بهتر از محیط اطراف حومه نپال بود. با این حال، پناهندگان بوتانی در نپال در شرایطی زندگی می‌کنند که توانایی محدودی برای کار کردن دارند و از حقوق پایه ای برخوردار نیستند. دو سازمان بشردوستانه دانمارک و کمک جهانی پزشکی از پناهندگان بوتانی در نپال پشتیبانی می‌کنند.
از سال ۲۰۰۹ جمعیت اردوگاه‌ها کاهش یافته‌است، با توجه به این کاهش، اردوگاه‌های گولد هالپ و تیمای با اردوگاه بلدانگی۲ ادغام شده‌است. ادارات در حال آماده شدن برای بستن یا ادغام اردوگاه‌های دیگر هستند و پیش‌بینی می‌شود عملیات اسکان مجدد پناهندگان ظرف ۱۰ سال کامل شود. تا سال ۲۰۱۵، تنها اردوگاه‌های بولگنگی و سانیزهارا با مجموع ۱۷۳۳۷ پناهنده باقی مانده‌است. با این حال، در حدود ۱۰٫۰۰۰ پناهنده در اردوگاه‌هایی به سر می‌برند، که یا واجد شرایط زیست نیستند یا نمی‌خواهند به آنجا بروند. افراد باقی مانده عمدتاً سالمندان هستند که به دلیل نداشتن پشتیبان دچار افسردگی، سوء مصرف مواد و خودکشی هستند.
کتامین
کتامین یک داروی تجویزی است که عمدتاً برای القاء و حفظ بیهوشی استفاده می‌شود. این دارو بیهوشی تجربه‌ای را القاء می‌کند که حالتی شبیه خلسه را در مصرف‌کننده ایجاد می‌کند که باعث تسکین درد، آرام‌بخشی و یادزدودگی می‌شود. کتامین برای اولین بار در سال ۱۹۶۲ ساخته شد و برای استفاده در ایالات متحده آمریکا در سال ۱۹۷۰ تایید شد و مورد استفاده بالینی قرار گرفت. کتامین به طور منظم بر روی سگ‌ها و اسب‌ها استفاده می‌شد و به طور گسترده برای بیهوشی جراحی در جنگ ویتنام استفاده می‌شد. حفظ تنفس و رفلکس‌های راه هوایی، تحریک عملکرد قلب با افزایش فشار خون و اتساع متوسط برونش، از ویژگی‌های متفاوت بیهوشی با این دارو هستند. در دوزهای کمتر و استفاده‌های زیر بیهوشی، کتامین یک عامل امیدوارکننده برای کاهش درد و افسردگی است. با این حال، اثر یک بار مصرف ضدافسردگی کتامین، به مرور زمان از بین می‌رود و اثرات استفاده مکرر از این دارو به اندازه کافی مورد مطالعه قرار نگرفته‌است. کتامین همچنین به عنوان یک داروی تفریحی، هم به صورت پودر و هم به صورت مایع استفاده می‌شود که اغلب به دلیل اثرات توهم‌زا و منفک کننده به آن «Special K» می‌گویند. این دارو در فهرست داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت قرار دارد و همچنین به عنوان یک داروی ژنریک در دسترس است.
بیهوشی
از کتامین برای جراحی های کوتاهی که نیازی به شل بودن عضلات نیست، استفاده می‌شود. تاثیر کتامین بر روی گردش خون و سیستم تنفسی با دیگر داروهای بیهوشی متفاوت است. این دارو تنفس را بسیار کمتر از سایر داروهای بیهوشی در دسترس، سرکوب می‌کند. هنگامی که از کتامین در دوزهای بیهوشی استفاده می‌شود، معمولاً به جای کاهش فشار خون، سیستم گردش خون را تحریک می‌کند. در مصرف کتامین، رفلکس های محافظ راه هوایی از کار نمی‌افتند و گاهی اوقات می توان بیهوشی کتامین را بدون اقدامات محافظتی برای راه‌های هوایی انجام داد. اثرات سایکوتومیمتیک، پذیرش کتامین را محدود می‌کند. با این حال، لاموتریژین و نیمودیپین اثرات سایکوتومیمتیک را کاهش می‌دهند و می‌توانند با مصرف بنزودیازپین‌ها یا پروپوفول نیز خنثی شوند.
به دلیل خاصیت گشاد کنندگی برونش کتامین، می‌توان از آن برای بیهوشی در افراد مبتلا به آسم یا بیماری مزمن انسدادی ریه استفاده کرد.
درد
تزریق کتامین برای درمان دردهای شدید در اورژانس و در دوره بعد از عمل در افراد دارای «درد مقاوم به درمان» استفاده می‌شود. دوزهایی که برای درمان درد استفاده می‌شوند، کمتر از دوزهای مورد استفاده برای بیهوشی هستند؛ که معمولاً به آنها «دوزهای زیر بیهوشی» می‌گویند. کتامین همراه با مرفین یا به تنهایی، میزان مصرف مرفین، سطح درد، حالت تهوع و استفراغ را پس از جراحی کاهش می‌دهد. کتامین به احتمال زیاد برای بیماران جراحی، زمانی که درد شدید بعد از عمل انتظار می‌رود یا بیمارانی که به مواد افیونی متحمل می‌شوند، بسیار مؤثر است.
کتامین به دلیل اثربخشی و خطر کم نفس‌تنگی (Respiratory Depression)، به‌ویژه در شرایط قبل از بیمارستان، مفید است. کتامین در بخش اورژانس بیمارستان برای مدیریت و کنترل دردهای حاد و دردهای رویه‌ای، اثری مشابه با مواد افیونی دارد. همچنین ممکن است از پردردی ناشی از مواد افیونی و لرز بعد از بیهوشی جلوگیری کند.
کتامین برای دردهای مزمن (به ویژه در دردهای عصبی)، به عنوان یک مسکن داخل وریدی استفاده می‌شود. این مزیت اضافی برای حساس‌شدگی ستون فقرات یا پدیده‌های باد کردن با درد مزمن است. تزریق کتامین باعث تسکین دردهای کوتاه‌مدت عصبی، درد بعد از آسیب‌دیدگی ستون فقرات، فیبرومیالژیا و سندرم درد منطقه‌ای پیچیده (CRPS) در آزمایش‌های بالینی متعدد شد. با این حال، دستورالعمل‌های اجماع ۲۰۱۸ در مورد مصرف کتامین برای درد مزمن، به طور کلی به این نتیجه رسیدند که: «شواهد ضعیف» به نفع استفاده از کتامین برای دردهای آسیب‌دیدگی ستون فقرات، «شواهد متوسط» ​​به نفع کتامین برای CRPS و «شواهد ضعیف» برای استفاده از کتامین در دردهای عصبی مختلط، فیبرومیالژیا و درد سرطان وجود دارد.