cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آندری پیاتوف
آندری والریویچ پیاتوف (Андрій Валерійович П'ятов؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل اوکراین است.
وی سابقه ۷۳ بازی ملی برای تیم ملی فوتبال اوکراین در کارنامه دارد، همچنین پست تخصصی او دروازه‌بان است.
تأسیسات هسته‌ای نطنز
وجود این مرکز هسته‌ای، اولین بار در سال ۲۰۰۲ توسط سازمان مجاهدین خلق افشاء شده بود. این تأسیسات از سال ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۰، هدف ۵ مورد حمله تخریبی گسترده قرار گرفته‌است.
نام‌گذاری
در تاریخ ۲۶ بهمن ۱۳۹۰ هم‌زمان با بهره‌برداری از دستاوردهای هسته‌ای با حضور محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور وقت ایران، نام ۵ مرکز و بخش هسته‌ای ایران به نام پنج نفر ترور شده تغییر کرد. نام پایگاه نطنز نیز به تاسیسات هسته‌ای شهید احمدی روشن به یاد مصطفی احمدی روشن که ۲۱ دی ۱۳۹۰ ترور شد، تغییر کرد.
پیش از آن، نام این تاسیسات هسته‌ای هم‌نام مکانش یعنی نطنز بود.
ویروس استاکس‌نت و ترور افراد مرتبط با تأسیسات نطنز
در تاریخ ۱۶ ژانویهٔ ۲۰۱۱ میلادی، روزنامهٔ نیویورک تایمز در مقاله‌ای تحقیقی مدعی شد که اسرائیل و آمریکا هیچ‌گاه به‌طور رسمی دست‌داشتن در انتشار ویروس استاکس‌نت را تأیید نکرده‌اند.
خرابکاری‌ها
به گفته فریدون عباسی، رئیس سابق سازمان انرژی اتمی ایران، این تأسیسات از سال ۱۳۸۵ تحت حملات تخریبی بوده‌است که در ۵ مورد، حملات گسترده بوده‌اند. این اقدامات گسترهٔ وسیعی از قبیل کار گذاشتن مواد منفجره در سنسورهای هوای دستگاه‌های سانتریفیوژ تا قطع برق دستگاه‌های سانتریفیوژ را شامل شده‌است. برخی از این حملات، به عمد در روزهای با مناسبت خاص در تقویم ایران همچون روز قدس و نیمه شعبان صورت گرفته‌است.
گسترش تأسیسات
براساس گزارش واشینگتن پست، تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد ساخت‌وساز در تأسیسات هسته‌ای نطنز در جریان است. همچنین آژانس بین المللی انرژی اتمی اعلام کرده‌است که ایران در حال ساخت یک کارخانهٔ پیشرفتهٔ مونتاژ سانتریفیوژ در زیر زمین است.
تپه قاراقول
تپه قاراقول مربوط به دوره هخامنشی - دوره اشکانیان است و در شهرستان اسفراین، بخش بام وصفی آباد، دهستان صفی آباد، ۱۵۰۰ متری شرق روستای زنفت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۶۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
چاله (فاریاب)
چاله (کهنوج)، روستایی از توابع بخش فاریاب شهرستان کهنوج در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان حور قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۵ نفر (۱۵خانوار) بوده‌است.
بوکوو (برلین)
بوکوو یک منطقهٔ مسکونی در آلمان است که در Neukölln واقع شده‌است. بوکوو ۳۸٬۰۱۸ نفر جمعیت دارد.
نو یرک میلز، مینه‌سوتا
نو یرک میلز، مینه‌سوتا (به انگلیسی: New York Mills, Minnesota) یک شهر در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان اوتر تیل، مینه‌سوتا واقع شده‌است.
خصوصیات
نو یرک میلز ۳٫۳۷ کیلومترمربع مساحت و ۱٬۱۹۹ نفر جمعیت دارد و ۴۳۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
حسین السید (بازیکن فوتبال)
باشگاهی
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه ورزشی الاهلی مصر اشاره کرد.
تیم ملی
وی همچنین در تیم ملی فوتبال مصر بازی کرده است.
کینگز ماونتن، کارولینای شمالی
کینگز ماونتن شهری در ایالت کارولینای شمالی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۰٬۲۹۶ نفر بوده‌است.
سیارک ۸۰۴۱
سیارک ۸۰۴۱ هشت هزار و چهل و یکمین سیارک کشف شده‌است که در ۱۵ نوامبر ۱۹۹۳ کشف شد.
کریس برکال
کریس برکال (Chris Birchall؛ زادهٔ May 5, 1984 ) یک بازیکن فوتبال اهل ترینیداد و توباگو است.
سیارک ۸۰۴۱
قدر مطلق سیارک برابر ۱۲٫۰۰ است.
کریس برکال
وی همچنین در تیم ملی فوتبال ترینیداد و توباگو بازی کرده‌است.
کندیس هالی
کندیس هالی (Candice Holley؛ زادهٔ April 23, 1981) بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا است.
لئوناردو دوک
لئوناردو دوک (Leonardo Duque؛ زادهٔ April 10, 1980) دوچرخه‌سوار اهل کلمبیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به تیم دوچرخه‌سواری کوفیدیس، دلکو–مارسی پوونس کی‌تی‌ام، و تیم دوچرخه‌سواری کلمبیا اشاره کرد.
پسرم، پسرم، چه کرده‌ای؟
پسرم، پسرم، چه کرده‌ای؟ (My Son, My Son, What Have Ye Done?) فیلمی در ژانر مهیج و درام به کارگردانی ورنر هرتسوک و تهیه‌کنندگی اریک بست است که در سال ۲۰۰۹ منتشر شد. داستان این فیلم الهام‌گرفته از ماجرای مارک یاورسکی قاتل است. هرتسوک فیلم را اینگونه توصیف می‌کند: «فیلمی ترسناک بدون خون، اره‌برقی و خونریزی اما با ترسی غریب و ناشناخته که در وجودت می‌خزد.» این فیلم محصول مشترک آمریکا و آلمان است.
آزترئونام
عوارض جانبی شایع هنگام تزریق شامل درد در محل تزریق، استفراغ و بثورات پوستی می‌باشد. عوارض جانبی شایع هنگام استنشاق شامل خس خس سینه، سرفه و استفراغ است. عوارض جانبی جدی شامل انتروکولیت با غشای کاذب و واکنش‌های آلرژیک از جمله آنافیلاکسی است. افرادی که به سایر بتا-لاکتام ها حساسیت دارند، میزان آلرژی کمی به آزترئونام دارند. به نظر می‌رسد استفاده در دوران بارداری بی خطر باشد. این دارو در خانواده آنتی‌بیوتیک‌های مونوبکتام است و معمولاً با جلوگیری توانایی باکتری در ایجاد دیواره سلولی منجر به مرگ آن می‌شود.
پسرم، پسرم، چه کرده‌ای؟
این فیلم در سال ۱۹۹۵ نوشته شد ولی هرتسوک و هربرت گولدر، دیگر نویسنده این کار، نمی‌توانستند تهیه‌کننده‌ای برای ساختن آن پیدا کنند. در نهایت لینچ به انجام این کار علاقه نشان داد و قرار بود که در تابستان سال ۲۰۰۸ تولید فیلم آغاز شود اما به خاطر فیلم ستوان خبیث: بندر توقف - نیو اورلئانز از هرتسوک این کار به تأخیر افتاد. فیلم‌برداری در حوالی سن دیگو، کالیفرنیا در تاریخ مارس ۲۰۰۹ آغاز شد. هر دو فیلم در شصت و ششمین جشنواره فیلم ونیز نامزد دریافت شیر طلایی شدند که این اولین باری بود که دو فیلم از یک کارگردان در یک سال برای این جایزه نامزد می‌شدند.
آزترئونام
آزترئونام در سال ۱۹۸۶ برای استفاده پزشکی در ایالات متحده تایید شد. در سال ۲۰۱۹ از فهرست داروهای ضروری سازمان بهداشت جهانی حذف شد اما همچنان به عنوان داروی عمومی در دسترس است.
پسرم، پسرم، چه کرده‌ای؟
داستان
در آغاز فیلم کارآگاه هیورهرست با همکارش کارآگاه وارگاس در ماشینی در حال رانندگی است. آن‌ها تماسی دریافت می‌کنند و به سمت صحنهٔ یک قتل می‌روند. پلیس‌ها متوجه می‌شوند که قاتل که مادرش را به قتل رسانده‌است، با دو گروگان در منزل خودش قرار دارد. دو پلیس با چند سری مصاحبه با نامزد قاتل و دیگران تصویری از داستان عجیب و تیره این مرد به دست می‌آورند.
توزیع
این فیلم در جشنواره فیلم ونیز در تاریخ ۵ سپتامبر ۲۰۰۹ برای نخستین بار به نمایش درآمد. پس از توزیع بسیار محدود فیلم در سینماها و جشنواره‌ها در ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۰ بر روی دی‌وی‌دی توزیع شد.
آل افراسیاب
آل افراسیاب یا قره‌خانیان که با نام ایلک‌خانیان نیز شناخته می‌شوند، دودمانی ترک‌نژاد  بودند که از ۸۴۰ م تا ۱۲۱۱ م میلادی بر بخش‌هایی از آسیای میانه، از جمله ناحیهٔ اَسپیجاب و نواحی شمالی و جنوبی کوه‌های تیان شان حکمرانی می‌کردند.
ایرانیان بنا به برخی افسانه‌های قدیمی این قوم را به نوادگان افراسیاب (ارباب توران زمین) نسبت می‌داده‌اند و نام آل افراسیاب اکثراً توسط ایرانیان استفاده می‌شده. برخی شرق شناسان نام آل افراسیاب را به سبب جد بزرگ بنیان‌گذاران آن‌ها به نام آلپ ار تونقا (یکی از خاقان‌های اولیه و قدرتمند این قوم) که لقب یا کنیه اش افراسیاب بوده بر این قوم گذاشته‌اند.
آن‌ها را با نام، قراخانیان یا قره‌خانیان نیز می‌شناسند. شرق‌شناسان اروپایی، آنان را از آن جهت به این نام خوانده‌اند که بیشتر در بخشی از لقب آن‌ها واژهٔ قره یا قرا به معنی «سیاه» وجود داشته که در جامعه آن زمان به معنی بزرگ و نیرومند تلقی می‌شده‌است، و مسلمانان و اعراب، آنان را با نام ایلک‌خانیان می‌شناختند.
ورود افراسیابی‌ها به سیاست منطقه منجر به آن شد که چیرگی سیاسی ایرانی‌ها در فرارود (ماوراءالنهر) از دست رفته و جای خود را به چیرگی قبایل ترک تبار بدهد و نفوذ سیاسی ایران نیز در فرارود در تنگنا قرار گیرد. اما رفته رفته فرهنگ و رسوم ایران با عادات و رسوم قبیله ای ترکان ادغام گردید و حتی بعدها سبب اعتلای فرهنگ ایرانی ـ اسلامی در آن دورهٔ آشوب شد.
تاریخ
افراسیابی‌ها در اتحاد با دیگر اقوام ترک‌تبار منطقه، قدرت‌های کوچک فرارود را شکست دادند و در ۳۹۵ ه‍. ق دولت تضعیف‌شدهٔ سامانیان را سرنگون ساختند. پایتخت افراسیابی‌ها در کاشغر قرار داشت.
افراسیابی‌ها در اواخر قرن یازدهم زیر نفوذ قراختاییان همسایگان شمالی خود نیز درآمدند و در ۱۲۱۱ م با شکست در برابر لشکر علاءالدین محمد خوارزمشاه به کلی مضمحل شدند.
پیشینهٔ افراسیابی‌ها
افراسیابی‌ها از اتحادیهٔ قبایل ترک قرلق که از قبایل یغما، تَخسی و چِگِل تشکیل شده بود زاده شدند و این قبایل از مدت‌های پیش در دشت‌های تیان شان تا بخش‌های میانهٔ سیحون (سیردریا) را در دست داشتند. قَرلُق‌ها از قدیم در دشت‌های آسیای میانه بودند و از سدهٔ نخست قمری (هفتم میلادی) آن‌ها را جزو قبایل سازگار درون حکومت ترک می‌دانند. به رؤسای آن‌ها ایلَک گفته می‌شد که این لقب در متون منطقهٔ تورفان یافت شده‌است. به همین خاطر، منابع اسلامی به افراسیابی‌ها، ایلَک‌خانیان نیز می‌گویند. بعد از فروپاشی حکومت ترک در سال ۱۲۵ ه‍.ق (۷۴۱ م) اتحادیه‌های مختلفی شکل گرفت که در آن رئیس قرلق‌ها لقب یَبغو و سپس خاقان به خود داد که افراسیابی‌ها نیز آن را برای خود انتخاب کردند. در سده چهارم قمری (دهم میلادی) قرلق‌ها مسلمان شدند و نخستین پادشاه آن‌ها که مسلمان شد سُتوک (سُتُق) بُقراخان در گذشته به سال (۹۵۵ م. - ۳۴۴ ه‍.ق) بود و نامش را به عبدالکریم تغییر داد و او از کاشغر بر قوم خود فرمانروایی می‌کرد. کار مسلمان کردن این اقوام را دراویش و صوفیانی که به دشت‌های آسیای میانه می‌رفتند و در راسخ بودن اعتقاداتشان از نظر دستگاه‌های مذهبی تردید وجود داشت انجام گرفت اما قراختاییان پس از اسلام آوردن به سنی‌های راسخ اعتقادی تبدیل شدند. بعید نیست که یکی از این مبلّغان که از مردم نیشابور بود و از خدمت سامانیان به قراختاییان پیوسته بود، به نام ابوالحسن محمد الکلماتی، در تغییر دین شاهزاده شوق نقش داشته باشد و محمود کاشغری میان زبان ترکان یعنی قرلق‌ها یا قراختاییان و ترکمن‌ها تفاوت‌هایی قائل می‌شود. سطح فرهنگی قبایل قرلق و در نتیجه افراسیابی‌ها نسبت به ترکان غربی بالاتر بود زیرا آن‌ها از الفبای اُیغوری استفاده می‌کردند و خط عربی تنها به مرور توانست جای آن را در میان قراختاییان بگیرد.
سلجوقیان و افراسیابی‌ها
روابط سلجوقیان و افراسیابی‌ها فراز و نشیب زیادی داشته‌است. سلجوقیان ابتدا در خدمت سامانیان بودند و آن‌ها را در جنگ با افراسیابی‌ها یاری می‌دادند، اما بعد به خدمت علی تگین قراخانی (برادر یوسف قَدَر خان) درآمدند. ارسلان اسرائیل سلجوقی (همچنین معروف به ارسلان یَبغو) با حمایت از علی تگین در جنگ داخلی قراخانی، عامل مهمی در ابقای علی تگین در سمرقند و بخارا بودند. علی تگین به کمک آن‌ها در سال ۴۱۶ ه‍.ق (۱۰۲۵ م) در برابر سلطان محمود غزنوی و در سال ۴۲۳ ه‍.ق (۱۰۳۲ م) با خوارزم‌شاه جنگید. در اوایل دههٔ ۱۰۶۰ میلادی و در زمان تمقاچ خان ابراهیم (همچنین معروف به بوری تگین)، حاکم افراسیابی‌ها غربی، آلپ ارسلان سلجوقی که به تازگی به حکومت رسیده بود به فرارود حمله کرد و افراسیابی‌ها به‌خاطر این حمله به خلیفهٔ عباسی شکایت بردند؛ اما پس از آن تا اواخر حکومت آلپ ارسلان روابط آن‌ها با سلجوقیان صلح‌آمیز بود و پیوندهای خانوادگی در میان این دو خاندان برقرار شد. دختر تمقاچ خان ابراهیم، ترکان خاتون، به ازدواج ملک‌شاه پسر آلپ ارسلان درآمد. در سال ۴۶۵ ه‍. ق، در اواخر حکومت ملک‌شاه، نصر اول شمس‌الملک قراخانی (پسر تمقاچ خان ابراهیم) به قلمرو سلجوقیان هجوم برد. در اوایل حکومت ملک‌شاه، سلجوقیان و افراسیابی‌ها بر سر نواحی جنوبی آمودریا و تخارستان با هم اختلاف داشتند. در سال ۴۶۶ ه‍. ق، (۱۰۷۴ و ۱۰۷۵ م)، تلس و کاشغر مورد هجوم ملک‌شاه سلجوقی قرار گرفت. شمس‌الملک در این زمان با شاخهٔ شرقی افراسیابی‌ها و پسران قدرخان یوسف درگیر بود؛ احتمالاً به همین خاطر او در نهایت با سلجوقیان صلح کرد. در زمان حکومت احمد بن خضر (نوهٔ شمس‌الملک)، در سال ۴۸۲ ه‍.ق (۱۰۸۹ م)، سلجوقیان سمرقند، بخارا، تلس و سیمرچای را تصرف کردند. در همین زمان هارون بن سلیمان بن قدرخان یوسف، حاکم کاشغر، با ملک‌شاه قرار داد صلحی مبتنی برآوردن نام ملک‌شاه در خطبه و سکه و به ازدواج درآوردن یکی از دختران خود با پسر ملک‌شاه امضا کرد.
اما در همین زمان فردی به نام طغرل بن ینان شورش کرد و خان را از کاشغر بیرون راند. اما سلجوقیان او و برادرش را که شورش کرده بود با هم آشتی دادند و آن دو قلمرو خود را باز پس گرفتند و ملک‌شاه بعد از او این منطقه را به برادرش سلیمان و سپس به محمود قراخانی سپرد. در سال ۴۹۰ ه‍.ق برکیارق، سلیمان بن داوود تمقاچ خان را برای حکومت قراختائیان غربی انتخاب کرد در همین سال قدرخان جبرئیل صاحب تلس و بلاسون به دنبال محمد بن سلیمان که به قلمرو سنجر سلجوقی گریخته بود وارد قلمرو سنجر شد و به دست او به قتل رسید و سنجر با سپاهی محمد بن سلیمان را بر تخت سمرقند نشاند و دختر خود را به او داد که موجب شد در سال‌های آینده دو بار او را با سپاه یاری دهد. اما در سال‌های آخر حکومت محمد روابط او با سنجر تیره شد و در سال ۵۲۴ ه‍.ق (۱۱۳۰ م) سنجر سمرقند را غارت کرد و او را خلع کرده حسن بن علی و بعد برادر ارسلان خان را جانشین او نمود. زمانی که سنجر در اسارت قزان اسیر بود امیران سلجوقی محمود قراخانی خواهر زادهٔ سنجر را به جانشین او انتخاب کردند. سنجر نیز بعد از آزادی در زمان مرگش او را رسماً جانشین خود کرد. محمود خان قراخانی مجبور شد قدرت خود را با یکی از غلام سپاه سالاران سنجر به نام ای آبه که بسیار قدرتمند بود تقسیم کند. آن دو در خراسان علیه غزان جنگیدند اما این جنگ به شکست آن‌ها انجامید. غزان پیروز به محمود خان پیشنهاد اتحاد دادند و او برای کاستن از قدرت آی آبه این پیشنهاد را پذیرفت؛ و در سال ۵۵۴ ه‍.ق (۱۱۵۹ م) این اتحاد انجام گرفت اما آی آبه غزان را شکست داد و محمود خان به صلح با او متمایل شد اما آی آبه در سال ۵۵۶ ه‍.ق (۱۱۶۱ م) او و پسرش را دستگیر و هر دو را کور کرد.
رابطهٔ افراسیابی‌ها با قراختائیان
دسته‌ای دیگر از آن‌ها به قلمرو افراسیابی‌ها در بلاساغون وارد شدند و امیر قراخانی از آن‌ها علیه دشمنان خود بهره جست، اما آن‌ها بعد از مدتی با افراسیابی‌ها در کاشغر و ختن جنگیدند. در سال ۵۳۱ ه‍.ق محمود خان ابن ارسلان محمد، حاکم سمرقند، با قراختاییان در خجند درگیر شد اما این درگیری به شکست انجامید. در سال ۵۳۶ ه‍.ق نیروهای متحد محمود خان قراخانی و سلطان سنجر سلجوقی نتوانستند در برابر قراختاییان از سمرقند و فرارود دفاع کنند و آن‌ها وارد سمرقند و بخارا شدند و برادر محمود، تمقاچ خان ابراهیم سوم، را بر تخت سمرقند نشاندند و او تا سال ۵۵۱ ه‍.ق در این مقام ماند.
در زمان عثمان خان، افراسیابی‌ها و قراختاییان و خوارزمشاهیان علیه غوریان متحد شدند و توانستند آن‌ها را شکست دهند. در حدود سال ۵۵۱ ه‍.ق افراسیابی‌ها خراج‌گذار قراختاییان بودند. در زمان چغری خان، تمغاچ خان ابراهیم سوم افراسیابی‌ها علیه قرلقان متمرد از قراختاییان درخواست کمک کردند اما این درخواست نتیجه‌ای نداشت و آن‌ها مجبور شدند با قرلقان صلح کنند.
در سال ۶۰۶ ه‍. ق، (۱۲۱۰ م)، عثمان خان قراخانی از دختر گورخان قراختایی خواستگاری کرد، اما گورخان به این ازدواج راضی نشد و عثمان خان که رنجیده‌خاطر شده بود ادعای استقلال کرد و سپاهیان قراختایی سمرقند را اشغال کردند؛ اما آن‌ها مجبور شدند به خاطر شورش‌های دیگر سمرقند را ترک کنند و عثمان خان که با سلطان محمد خوارزم‌شاه متحد شده بود آن‌ها را تعقیب کرده و شکست داد. ولی پس از مدتی عثمان خان تصمیم گرفت روابطش را با قراختاییان از سر بگیرد و خوارزم‌شاهیانی که در سمرقند بودند را قتل‌عام کرد و به رغم ازدواج با دختر خوارزم‌شاه، با دختر گورخان نیز عقد ازدواج برقرار کرد و نتیجهٔ این تمرد از خوارزمشاهیان فتح سمرقند و برانداختن دودمان قراخانی توسط سلطان محمد خوارزمشاه بود.
روابط نهادهای مذهبی و تأثیرات آن‌ها بر حکومت افراسیابی‌ها
نهادهای مذهبی در این زمان در میان عامه قدرت فراوان داشتند. در زمان سامانیان وقتی امیر سامانی از مردم خواست تا به یاری او و مقابله با افراسیابی‌ها بشتابند، آن‌ها با نهادهای مذهبی مشورت کردند و علما به مردم این اطمینان را دارند که افراسیابی‌ها افراد با ایمانی هستند و نیازی نیست به خاطر سامانیان بی‌ایمان با آن‌ها مبارزه کرد. شمس‌الملک قراخانی با طبقات مذهبی درگیر شد و در سال ۴۶۱ ه‍.ق امام ابو ابراهیم صفاری را اعدام کرد. در زمان احمد بن خضر خان طبقات مذهبی که از سلطان ناراضی بودند فردی را به نام طاهر بن عدیک به سوی ملک‌شاه فرستادند و او در سال ۴۸۲ ه‍.ق از او علیه احمد خان دستور کمک کردند که باعث شد سلطان سمرقند را فتح کرده و او را خلع کند؛ اما پس از مدتی تاج و تخت را به او برگرداند، سپس در سال ۴۸۸ ه‍.ق همین نمایندگان مذهبی سلطان را به جرم پذیرفتن کیش اسماعیلی در سمرقند اعدام کردند.
پدیده‌ای که در قرن ۵ قمری (۱۱ میلادی) دیده می‌شود پیش گرفتن تقوا و دین داری ریاکارانه‌ای از سوی حکام برای جلب نظر طبقات مذهبی بوده؛ از سوی دیگر نظامیان همواره برای جلوگیری از افزایش قدرت مرکزی، طبقات مذهبی را علیه آن‌ها یاری می‌دادند.
در سال ۵۰۷ ه‍.ق احتمالاً این رهبران مذهبی بودند که از ستم ارسلان خان محمد به سلطان سنجر شکایت کردند. در اواخر حکومتش او بیمار شد و با کمک پسرش فرمانروایی می‌کرد، اما فقیهی علوی و رئیس سمرقند که از رهبران مذهبی بودند توطئه کردند و پسر او را کشتند؛ اما احمد، پسر دیگرش، از توطئه‌گران انتقام گرفت.
تمقاچ خان ابراهیم که شخصیت مثبتی در تاریخ دارد به اعدام شیخ ابوالقاسم سمرقندی اقدام کرد. قدرت این طبقات مذهبی را در پیدایش دودمان‌هایی از رهبران مذهبی به خصوص در بخارا می‌توان دید که غالباً القاب افتخاری صدور داشتند. در سده پنجم قمری امامان مذهبی خاندان صفاری بودند اما سنجر در لشکرکشی خود به فرارود در سال ۴۹۵ ه‍.ق آن‌ها را خلع کرد و امام عبدالعزیز بن عمر از خاندان برهان را جانشین او کرد، سنجر با دادن لقب صداره یکی از خواهرانش را به عقد او درآورد و از این پس او و جانشینانش که به آل برهان معروف بودند دست نشاندهٔ سلجوقیان شدند. در زمان قراختاییان هم آل برهان مستقیماً با آن‌ها گفتگو کردند و مالیات بخارا را برای قراختاییان جمع‌آوری می‌کردند، بنابراین قدرت برهانیان هم جنبهٔ مذهبی و هم سیاسی و مالی داشت. این خاندان قدرت خود را تا دوران خوارزمشاهیان و اوایل دوران مغولان حفظ کردند و در سال ۶۳۶ ه‍.ق با یک قیام مردمی برافتادند.
ساختار سیاسی حکومت قراخانی
حکومت افراسیابی‌ها به صورت اتحادیهٔ قبیله‌ای باقی ماند و هرگز دولت یکپارچه اداره نمی‌شد. آن‌ها در تیان‌شان که در فاصلهٔ دوری از فرارود قرار دارد که جزء قلمروی آن‌ها بود ییلاق می‌کردند. در نظام سیاسی آن‌ها یک خان بزرگ و یک خان بدیل وجود داشت که این مطابق با سنت‌های باستانی ترکان بود. از سدهٔ پنجم قمری یا یازدهم میلادی ستیزه‌های خونین در میان خاندان قراخانی آغاز شد و دو شاخه شدند که به نام‌های اسلامی آل علی (شاخهٔ غربی) و آل حسن (شاخهٔ شرقی) خوانده می‌شدند. پس از سال ۴۳۳ قمری یا ۱۰۴۱ یا ۱۰۴۲ میلادی دو دومان شرقی و غربی قراخانی وجود داشت که به ترتیب در بلاساغون و اوزکند و سپس در کاشغر و سمرقند مستقر شدند. ساختار سیاسی دودمان به صورت نظام دوگانهٔ خانی و خوانین تابعهٔ کوچک‌تر بود. به همین خاطر ممکن بود چندین شاهزاده در مناطق مختلف در یک زمان قدرت داشته باشند. القاب آن‌ها به صورت ترکیبی از اسامی ترکی و قبیله‌ای و توتمی با اسامی اسلامی بود. در اوایل قرن پنجم قمری یا یازدهم میلادی ادارهٔ فرارود به شیوهٔ اولیهٔ خود، یعنی به صورت دولت‌شهرهای مستقل بازگشت که در هر کدام از آن مناطق یکی از شاهزادگان یا اشراف قراخانی حکومت می‌کردند. با این گرایش به خودمختاری، اشراف زمین‌دار قدرت یافتند و حتی بعضی دهستان‌های شمال سیردریا به نام خود سکه زدند و بار عمومی هزینهٔ دولت کاهش یافت. در حکومت افراسیابی‌ها مانند همهٔ دولت‌های صحرا نشین، مفهوم مالکیت عشیرتی از حقوق خصوصی به حقوق عمومی منتقل شده بود. کشور، ملک همهٔ خاندان خان محسوب می‌شد و به قطعات کوچک تقسیم می‌شد و گاه خان‌های این نواحی مقتدر بودند و رئیس دولت مرکزی را به رسمیت نمی‌شناختند. این شیوه معمولاً باعث جنگ‌های داخلی و تغییر دائمی حکام می‌شد، به همین خاطر به هیچ وجه نمی‌توانیم مدت فرمانروایی هیچ عضوی از این خاندان را به‌طور دقیق تعیین کنیم. حتی سکه‌های فراوان قراخانی هم نمی‌تواند به ما در حل این موضوع کمک کند چون مدارک تاریخی کافی برای اثبات این موضوع که القاب موجود در سکه از آن یک نفر هست یا چند نفر وجود ندارد.
ارتباط افراسیابی‌ها و سامانیان
افراسیابی‌ها در سال ۳۶۶ قمری مناطق علیای درهٔ زرافشان که کان‌های نقرهٔ سامانیان در آن بود را تصرف کردند و در سال ۳۷۰ ه‍.ق مشغول تحکیم پایه‌های قدرت خود در بلاساغون و کاشغر در شمال اسپیجاب شدند و به صورت صلح‌جویانه شاهزاده‌نشین‌هایی را که از سامانیان جدا شده بودند را تصرف کردند. در سال ۳۸۲ ه‍.ق بغراخان به قلمروی سامانیان حمله کرد و با شکست دادن شاه سامانی به سمت بخارا پیش‌روی کرد. این کار موجب گریز امیر سامانی شد، اما بغراخان در بخارا بیمار شد و شهر را رها کرده و به سمت شمال رفت و در آنجا در گذشت و به همین خاطر امیر نوح سامانی توانست به بخارا بازگردد و مناطق از دست رفتهٔ خود را پس بگیرد. در سال ۳۸۴ نصرخان قراخانی به سامانیان حمله کرد و با تصرف سمرقند و بخارا به حکومت سامانیان در فرارود پایان داد. در این زمان مردم این شهرها مقاومتی نکردند، چون علما به آن‌ها اطمینان داده بودند که افراسیابی‌ها مانند خودشان مسلمانان معتقدی هستند؛ افراسیابی‌ها در این زمان بر حوضهٔ سیر دریا تسلط داشتند، برادر کوچک‌تر امیر سامانی برای نجات تاج و تخت خود توانست به کمک متحدان مختلف چند بار افراسیابی‌ها را شکست دهد اما به دلیل کمبود نیرو مجبور شد از متصرفات خود دست بکشد و در سال ۳۹۴ ه‍.ق در یک جنگ سرنوشت‌ساز افراسیابی‌ها توانستند او را به‌طور کامل شکست دهند و سامانیان را منقرض کنند و قلمروی سامانیان را میان خود تقسیم کردند.
رابطهٔ افراسیابی‌ها با غزنویان
در سال ۳۹۱ هجری قمری، برابر با ۱۰۰۱ میلادی نصرخان و محمود غزنوی به توافق رسیدند که قلمروی سامانیان را میان خود تقسیم کنند و آمودریا مرز میان آن دو شد. ایلگ نصر برای برقراری رابطهٔ خویشاوندی با غزنویان یکی از دختران خود را به نکاه محمود غزنوی درآورد، اما آن‌ها همیشه بر سر نواحی آمودریا و خراسان با غزنویان اختلاف داشتند. در سال ۳۹۶ ه‍.ق افراسیابی‌ها به خراسان هجوم آوردند و از دو جهت به نیشابور و مرو حمله کردند؛ در نیشابور دهقانان محلی که از اعمال مالیاتی غزنویان به ستوه آمده بودند با آن‌ها سازش کردند، اما محمود توانست آن‌ها را شکست و مرو عقب براند. در سال ۳۹۸ ه‍.ق نصرخان و یوسف قدرخان علیه غزنویان متحد شدند و به قلمروی آن‌ها حمله کردند، اما این حمله هم به شکست انجامید. نواحی خوارزم و بخش‌های رود آمو برای غزنویان و قراختانیان بسیار اهمیت داشت. چون غزنویان می‌توانستند از این طریق به سادگی به افراسیابی‌ها حمله کردند احمد طغان خان صاحب سیهرچیه و کاشغر و سپس یوسف قدرخان حاکم ختن و کاشغر با محمود غزنوی علیه علی هارون بقراخان معروف به علی تگین صاحب سمرقند و بخارا متحد شدند. در این زمان افراسیابی‌ها دچار اختلافات خانوادگی شده بودند، علی تگین بزرگ‌ترین و سر سخت‌ترین دشمن قراخانی غزنویان بود در این اتحاد قرار پیوند خویشاوندی با محمود هم گذاشته شد علی تگین سربازی از قبایل سلجوقی را در خدمت خود داشت آن‌ها در سال ۴۱۶ ه‍.ق برابر با ۱۰۲۵ میلادی آن‌ها با هم روبرو شدند و در این جنگ علی تگین شکست خورد، اما با ترک منطقه به توسط محمود غزنوی علی تگین بازگشت و متصرفات خود را بازگرفت. پس از مرگ محمود غزنوی، پسرش مسعود برای به دست گرفتن تاج و تحت در عضای دادن ختن از او کمک نظامی خواست اما این کمک ضرورتی نیافت و علی تگین علیه غزنویان با حاکم خوارزم متحد شد اما این اتحاد بجایی نرسید چون هر دوی آن‌ها در همین سال درگذشتند و دشمنی با غزنویان را پسران علی تگین ادامه دادند؛ افراسیابی‌ها شرقی و سلطان مسعود تمایل به برقراری روابط صلح‌آمیز داشتند و در سال ۴۲۲ قدرخان یوسف پذیرای هیئت مذاکره‌کنندهٔ سلطان مسعود شد که این مذاکرات ۴ سال به طول انجامید در این مذکرات قرار ازدواج یکی از دختران یوسف قدرخان با مسعود و یکی دیگر از دختران قراخانی برای شاهزاده مودود گذاشته شد این مذاکرات در سال ۴۲۸ ه‍.ق این مذاکرات با پسر قدرخان یوسف از سر گرفته شد در سال ۴۲۹ بوری تگین شاهزادهٔ قراخانی وخش و ختن و مرزهای غزنویان را غارت کرد بعد از جنگ دندان قان مسعود غزنوی تصمیم گرفت نواحی بلخ و توخارستان را به شاهزادهٔ قراخانی بوی تگین واگذار کند در زمان پادشاهی مودود بوی تگین علیه سلجوقیان با غزنویان متحد شد اما این اتحاد نتیجهٔ نداد همچنین تمقاچ خان ابراهیم بن نصر با غزنویان ضد سلجوقیان متحد شدند اما خان غراخانی در کنار رود جیحون با سلجوقیان صلح کرد افراسیابی‌ها مجبور بودند در زمان اوج قدرت غزنویان فقط از طریق آن‌ها با خلافت بغداد ارتباط برقرار کنند در سال ۴۲۲ خلیفه به مسعود غزنوی تعهد داد که جز از طریق آن‌ها با افراسیابی‌ها ارتباطی برقرار نکند.
فایک علی اوزنسوی
فایک علی اوزنسوی (Faik Ali Ozansoy؛ ۱۰ مارس ۱۸۷۶ – ۱ اکتبر ۱۹۵۰) شاعر، آموزگار، و سیاست‌مدار ترک و شاهد نسل‌کشی ارمنی‌ها بود. او برادر کوچکتر سلیمان نظیف، و عضو برجسته کمیته اتحاد و پیشرفت و از نویسندگان روزنامه ثروت فنون و فکر آتی و همچنین، یکی از شاهدان نسل‌کشی ارامنه بود و نام وی، در کنار نام برادرش، سلیمان نظیف برای نجات جان هزاران ارمنی در وقایع نسل‌کشی ارمنی‌ها شناخته شده‌است.
اوزنسوی در روز ۲۴ آوریل ۲۰۱۳، روز یادبود نسل‌کشی ارمنی‌ها، در یک مراسم رسمی، به اتفاق شخصیت‌های برجسته مختلف از هر دو جامعه ترک و ارمنی در ترکیه در مقابل مقبره قربانیان نسل‌کشی، ادای احترام کرد.
فایک علی اوزنسوی در اکتبر ۱۹۵۰ درگذشت و در گورستان زینجیرلیکویو دفن شد.
زندگی و کار
فایک علی اوزنسوی، که در کودکی به نام مهمت فایک شناخته می‌شد، در تاریخ ۱۰ مارس ۱۸۷۶ در خانواده ای که اهل شعر و ادب بودند، در شهر دیاربکر، امپراتوری عثمانی، متولد شد. پدرش، سعید پاشا، یکی از نویسندگان و مورخان دیاربکر بود. مادرش عایشه هانی، دختر یکی از اعضای برجسته ایل آق‌قویونلو بود. اوزنسوی به غیر از سلیمان نظیف، سیاست‌مدار و شاعر مشهور ترک که برادر بزرگترش بود، دو خواهر نیز داشت.
اوزنسوی پس از پایان جنگ جهانی اول و با تشکیل جمهوری ترکیه، همچنان به عنوان یک سیاست‌مدار به کارش ادامه داد و سپس به استانبول رفت و بعنوان شهردار در اسکودار و بی‌اوغلو در کار کرد.
او در دوران حکومت دمت فرید پاشا، به عنوان معاون وزارت امور خارجه منصوب شد. اوزنسوی در ماه مارس ۱۹۱۹ نیز بمدت چند ماه به عنوان فرماندار استان دیاربکر، و پس از آن دوباره به استانبول برگشت و اینبار، بعنوان معلم زبان فرانسوی در مدرسه ملک مکتب فعالیت کرد.
اوزنسوی از سال ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۲ به عنوان معاون وزارت کشور منصوب شد.
نسل‌کشی ارمنی‌ها
اوزنسوی در دوران نسل‌کشی ارمنی‌ها به عنوان فرماندار استان کوتاهیه مشغول به کار بود. هنگامی که دستور اخراج و تبعید ارld به اوزنسوی رسید، او از اجرای این دستور سرپیچی کرد.
برادر بزرگترش سلیمان نظیف در نامه ای به او تأکید کرد که «در این رویداد شرکت نمی‌کند، و بهتر است که به اتفاق یکدیگر، مراقب افتخار خانوادگی باشند و با شرکت در این جنایت نام خانواده را لکه دار نکنند.»
در همین زمان، در حالی که بسیاری از ارمنی‌های تبعید شده از طریق کوتاهیه به مقصد شهرهای دیگر، و در حال جابجایی بودند، اوزنسوی در برابر قتل و کشتار، از آنها محافظت کرد و برای آنها پناهگاهی را فراهم نمود. او سپس توسط مقامت بالاتر، به استانبول احضار شد تا در رابطه با اقدامات خود را نسبت به ارامنه و اجرا نکردن دستورهای حکومتی توضیح دهد. استپان استپانیان، در خاطرات خود در رابطه با طلعت پاشا می‌گوید:
در حالی که اوزنسوی در پایتخت در حال مذاکره با طلعت پاشا بود، کمال بی، رئیس پلیس کوتاهیه، از عدم حضور اوزنسوی بهره برد و بسیاری از ارامنه را در این استان مجبور به گرویدن به دین اسلام کرد. در نتیجه، بسیاری از ارمنی‌ها از تبعید اجباری و کشتار نجات یافتند. پس از بازگشت به کوتاهیه، اوزنسوی در جریان این تغییر مذهب اجباری قرارگرفت و بسیار ناراحت شد. او بلافاصله کمال بی را از پست خود برکنار کرد.
او اوضاع را دوباره ارزیابی نمود و از ارمنیان کوتاهیه پرسید که آیا آنها میل دارند که مسلمان باشند یا نه. همه، به استثنای یک نفر، تصمیم گرفتند مسیحی بمانند.
در نتیجه حوادث مربوط به نسل‌کشی ارمنی‌ها، اوزنسوی، برای هدیه ۵۰۰ قطعه طلا، از ارمنی‌ها، تشکر کرد و آن طلاها را صرف تلاش‌های امداد پناهندگان ارمنی نمود.
مابقی این بودجه برای تأسیس یک مدرسه و ایجاد یک آشپزخانه مجهز استفاده شد.
فایک علی اوزنسوی، استپان استپانیان را به عنوان اولین آموزگار و مدیر این مدرسه منتصب کرد.
آثار
برخی از اشعار قابل توجه اوزنسوی عبارتند از:
منابع
Faik Ali Ozansoy
هاینکل هائی ۷۰
هاینکل هائی ۷۰ یک هواگرد تک‌موتورهٔ تک‌باله بود که توسط زیگفریدگونتر طراحی و از سال ۱۹۳۲ در شرکت هاینکل کشور آلمان تولید شد. نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواگرد شرکت هواپیمایی لوفت هانزا بوده‌است. این هواگرد برای نخستین بار پنج ماه پس از طراحی در میلادی مورد استفاده قرار گرفت.
تاریخچه
به دنبال اعلام نیاز شرکت های هواپیمایی لوفت هانزا و سوئیس ایر برای یک هواپیمای پُرسرعت و قابل رقابت با هواپیمای آمریکایی لاکهید وگا در مسیرهای کوتاه برد، ساخت هاینکل ۷۰ آغاز شد. ویژگی های این هواگرد از بسیاری جهات نقطه‌ عطفی در تاریخ هوانوردی بود. لوفت هانزا در سال‌های ۱۹۳۴ تا ۱۹۳۷ تعدادی از این هواپیما را به منظور خدمات پرواز سریع مابین برلین و شهرهای فرانکفورت، هامبورگ و کلن و همچنین بین دو شهر هامبورگ و کلن آلمان به خدمت گرفت. علاوه بر نسخه غیرنظامی، نسخه های نظامی این هواپیما نیز توسعه یافت. نیروی هوایی آلمان در دوره رایش سوم از سال هاینکل ۷۰ را به عنوان هواگرد شناسایی موقت و بمب‌افکن سبک و بعدها به عنوان هواپیمای سفر، خدمات هوایی و هواگرد رابط تا پایان جنگ جهانی دوم استفاده نمود. در جنگ داخلی اسپانیا ۲۸ فروند از آن توسط یگان لژیون کوندور نیروی هوایی آلمان به کار گرفته شد. نیروی هوایی سلطنتی مجارستان در سالهای ۱۹۳۷ تا ۱۹۴۲ میلادی ۱۸ فروند هواپیمای شناسایی سریع هاینکل مدل صادراتی He 70K (که بعداً He 170A نام گرفت) را به کار گرفت. موتورهای جدید این مدل، حداکثر سرعت هواپیما را از ۳۶۰ به ۴۳۵ کیلومتر بر ساعت افزایش دادند.
عملکرد
این هواپیمای بال پایین تا آغاز سال ۱۹۳۳ در مجموع با ثبت هشت رکورد جهانی سرعت در مسافت و رسیدن به حداکثر سرعت ۳۷۷ کیلومتر بر ساعت (۲۳۴ مایل در ساعت) در مقطعی سریع ترین هواپیمای تجاری جهان بود و همین امر نام مستعار صاعقه  را برای آن به ارمغان آورد. این هواپیما با بال های بیضوی می توانست تا پنج سرنشین را به عنوان مسافر حمل کند و تنها یک خدمه به عنوان خلبان داشت. یک صندلیِ مسافر دقیقاً پشت صندلی خلبان قرار داشت. جهت چهار صندلی دیگر "عمود بر جهت پرواز" (دو صندلی در سمت چپ و دو صندلی در راست) بود. جمع شونده بودن خنک کننده موتور گلیکول و ارابه فرود، حداکثر سرعت پرواز این هواگرد را ۴۰ کیلومتر بر ساعت افزایش داد؛ چرخ کوچک زیر دم قابل جمع شدن نبود.
نقاط ضعف
نقطه ضعف اصلی He 70 در کاربرد نظامی، خطر آتش‌سوزی بود. بخش‌هایی از بدنه این هواپیما از یک آلیاژ منیزیم بسیار قابل اشتعال به نام الکترون ساخته شده بود، اگرچه جنس بیشتر بدنهٔ تک پوستهٔ این هواگرد از آلیاژ دورآلومین بود. الکترون علامت تجاری ثبت شده طیف گسترده ای از آلیاژهای منیزیم است که توسط شرکت بریتانیایی Magnesium Elektron Limited تولید می شود. آلیاژ الکترون بسیار سبک و در عین حال قوی است اما در هنگام اشتعال به راحتی می سوزد و خاموش کردنش دشوار است. علاوه بر این درون هر بال هواپیما یک مخزن سوخت ۲۱۰ لیتری قرار داشت که احتمال خطر را افزایش می داد. مشکلات دیگر عبارت بود از تسلیحات ضعیف، بُرد کوتاه و دید ضعیف از درون کابین که همگی منجر به بازنشستگی پیش از موعد ناوگان مجارستانی He 170A شد.
آکیتو
آکیتو یا آکیتوم(سومری:  , akiti-inkekinku ,     ، lit. "برداشت جو"،  akiti-unununum , lit. "کاشت جو"؛ اکدی: akitu یا rêš-šattim، "آغاز سال") یک جشنواره بهاری در بین‌النهرین باستان بود. جشنواره آکیتو بابلی نقش مهمی در توسعه نظریه‌های دین، اسطوره و آیین داشته‌است، اما هدف از برگزاری این جشن همچنان برای مورخان دین و آشورشناسان محل مباحثه است.
این نام از کلمهٔ سومری که برای گیاه «جو» استفاده می‌شود، گرفته شده‌است. در ابتدا دو جشن در آغاز هر یک از دو نیم سال تقویم سومری، یکی به هنگام آغاز کاشت جو در پاییز و دیگری به هنگام آغاز برداشت جو در بهار گرفته می‌شد. در آیین بابلی این جشن به پیروزی مردوک بر تیامات اختصاص یافته‌است.
آکیتو بابلی
جشن بابلی به‌طور سنتی از چهارم نیسان آغاز می‌شد و همه مردم شهر در آن شرکت می‌کردند، از جمله ویولو (طبقه ممتاز)، موسکنا (طبقه متوسط)، واردو (طبقه پایین)، کاهن اعظم و پادشاه.
روز اول تا روز سوم
کاهن اسگیله (پرستشگاه مردوک) با سایر کاهنان دعاهای غمناک می‌خواند و مردم با دعاهای یکسان و غمناک که نشانگر ترس انسان از ناشناخته‌ها بود، پاسخ می‌دادند. این ترس از ناشناخته‌ها توضیح می‌دهد که چرا کاهن اعظم هر روز به اسگیله می‌رفت و از مردوک طلب بخشش مردوک می‌کرد تا بابل، شهر مقدس خود را محافظت کند و به شهر نعمت ارزانی دارد. این دعا "راز اوسگیله" خوانده می‌شد و بدین شکل است: "پروردگارا، که در غضب بی‌همتایی، پروردگارا، ای پادشاه بخشنده، ای مالک سرزمینها، که خدایان بزرگ را نجات دادی، ای پروردگاری که قدرتمندان را با نگاهی فرو می‌ریزی، ای پادشاه پادشاهان، ای نور مردمان، ای پروردگار رقم زنندهٔ سرنوشت‌ها، بابل تختگاه تو است و بورسیپا تاج تو، آسمان‌های برای توست و در آغوش تو نیرو می‌گیرند. . . . نگاه تو به آنان زینت می‌بخشد و آنان را وادار می‌سازد تا نور را ببینند به قدرت تو ایمان آورند. ای پروردگار سرزمینها، ای نور ایگگی، که نعمت‌ها را ارزانی می‌داری، کیست که به قدرت تو ایمان نداشته باشد؟ کیست که از عظمت تو نگوید و حکومت تو را تحسین نکند؟ ای پروردگار سرزمینها، که در اودول زندگی می‌کنی، ای کسی که دست افتادگان را می‌گیری، به شهر خود، بابل، ترحم کن. به معبد خود اسگیله نگاهی بیفکن و به کسانی که در بابل ساکن هستند، آزادی عطا کن!" در روز سوم، هنرمندان مخصوصی دو عروسک از چوب، طلا و سنگهای قیمتی می‌ساختند و به آنان لباس قرمز می‌پوشاندند. این عروسک‌ها کنار گذاشته می‌شدند و در روز ششم مورد استفاده قرار می‌گرفتند
روز چهارم
همان آداب و رسوم مانند سه روز گذشته دنبال می‌شد. پیش از طلوع آفتاب، کاهنان به دنبال گروه ستارگان مقدس IKU ("اسب بالدار") می‌گشتند. در طول روز، انوما الیش، حماسهٔ آفرینش، تلاوت می‌شد. انوما الیش به احتمال زیاد قدیمی‌ترین داستان مربوط به تولد خدایان، خلقت جهان و آدمیان است. سپس توضیح می‌دهد که چگونه پس از پیروزی مردوک بر تیامات، همه خدایان با او متحد شدند. تلاوت این حماسه سرآغاز مقدمات تسلیم پادشاه بابل در برابر مردوک در روز پنجم آکیتو در نظر گرفته شده‌است. در طول شب نمایشی اجرا می‌شد که در آن مردوک ستایش می‌شد.
روز پنجم
تسلیم پادشاه بابل در برابر مردوک. پادشاه به همراه کاهنان وارد اسیگله می‌شد، آنان همه به محراب، جایی که کاهن اعظم اسیگله در نقش مردوک ظاهر می‌شد، نزدیک می‌شدند. سپس کاهن اعظم به سمت پادشاه می‌رفت و شروع به گرفتن جواهرات، عصای سلطنتی و حتی تاج او می‌کرد. پادشاه را به سختی سیلی می‌زد تا سرانجام در برابر محراب زانو بزند و شروع به دعا کند و از مردوک طلب بخشش نموده و تسلیم او شود: «ای پروردگار عالم من گناه نکرده‌ام و به هیچ وجه از قدرت آسمانی شما غافل نشده‌ام». . . سپس کاهن در نقش مردوک می‌گفت: «از آنچه مردوک گفته‌است نترسید، زیرا او دعاهای شما را خواهد شنید، قدرت شما را گسترش خواهد داد و عظمت سلطنت شما را افزایش خواهد داد». از بین بردن تمام اموال دنیوی نمادی از تسلیم پادشاه به مردوک است. پس از این، پادشاه می‌ایستاد و کاهن جواهرات، عصای سلطنتی و تاج وی را برمی‌گرداند، سپس دوباره او را به سختی سیلی می‌زد تا حدی که اشک بریزد، زیرا این امر نشانگر تسلیم بیشتر در برابر مردوک و احترام به قدرت او بود. هنگامی که کاهن تاج را به پادشاه برمی‌گرداند، بدان معنی است که قدرت وی توسط مردوک تجدید شده‌است، بنابراین آوریل نه تنها احیای طبیعت و زندگی بلکه احیای دولت نیز هست؛ بنابراین، این مراسم بزرگترین و ترسناکترین شخصیت‌های آن زمان را تسلیم بزرگترین خدای می‌کرد تا لحظه ای فروتنانه با همه مردم زندگی کنند و برای اثبات ایمان خود در پیشگاه خداوند، همراه مردم دعا کنند. به دنبال حضور در خانه دنیوی خود بابل و تجدید قدرت پادشاه بابل، مردوک در اتمنانکی (زیگورات یا برج تشکیل شده از هفت طبقه که در تورات به برج بابل معروف است) که محل سکونت مردوک بود یا در معبد اسیگله (در تورات خدا در «کوه» سکونت می‌کند. مزامیر ۷۴: ۲) باقی می‌ماند. در طی این روز مطابق سنت آکیتو، مردوک وارد خانه خود می‌شود و از حضور خدایان شیطانی که با او می‌جنگند شگفت زده می‌گردد، سپس وی توسط تیامات، هیولا آشوب و الهه اقیانوس زندانی می‌شود و منتظر رسیدن پسرش، خدای نبو می‌ماند تا او را از «شر» نجات دهد و جلال وی را بازگرداند.
روز ششم
قبل از رسیدن خدایان، روز پرهیاهو می‌شود. عروسک‌هایی که در روز سوم ساخته شده بودند سوزانده می‌شوند و نبردی نیز انجام می‌شود. این هیاهو حاکی از آن است که بدون مردوک، شهر در هرج و مرج مداوم قرار خواهد گرفت. خدای نبو در قایق به همراه دستیارانش که خدایان شجاع نیپور، ارووک، کیش و اریدو (شهرهای بابل باستان) هستن، سر می‌رسد. خدایان همراه نبو با مجسمه‌هایی نمایش داده می‌شوند که بر روی قایق‌هایی که مخصوص این مناسبت ساخته شده‌اند، قرار گرفته‌اند. در اینجا تعداد زیادی از مردم به دنبال پادشاه به سمت اسیگیله که مردوک در آنجا زندانی است می‌روند و چنین می‌خوانند: «این همان کسی است که از راه دور برای بازگرداندن شکوه پدر زندانی ما آمده‌است».
روز هفتم
در روز سوم حبس، نبو مردوک را آزاد می‌کند. خدایان شیطانی هنگام ورود او به خانه، دروازه بزرگی را پشت سرش بسته‌اند. مردوک تا رسیدن نبو می‌جنگد و دروازه عظیم شکسته می‌شود و نبرد بین دو گروه ادامه می‌یابد، تا زمانی که نابو پیروز شود و مردوک را آزاد کند.
روز هشتم
هنگامی که مردوک آزاد می‌شود، تندیس خدایان در تالار سرنوشت "Ubshu-Ukkina" جمع می‌شود تا برای سرنوشت او تصمیم گرفته شود. در آنجا تصمیم گرفته می‌شود که همه به نیروی خدایان بپیوندند و به مردوک عطا شوند. در اینجا، پادشاه از همه خدایان درخواست می‌کند تا مردوک را حمایت کنند و این سنت نشانگر آن بود که تمام خدایان تسلیم مردوک هستند و مقام وی بی‌نظیر است.
روز نهم
راهپیمایی پیروزی به سمت "خانه آکیتو" که در آن جشن پیروزی مردوک در آغاز آفرینش بر اژدها تیامات (الهه آبهای زیرین) برگزار می‌شود. خانه آکیتو که آشوریان نینوا آن را "Bet Ekribi" ("خانه دعاها به زبان قدیمی آشوری) می‌خواندند، در حدود ۲۰۰ متری بیرون از دیوارهای شهر بود. در آن‌جا درختان به شکل شگفت‌انگیزی آراسته شده و به دقت آبیاری شده بودند تا احترام به خدای یکتایی را که زندگی را به طبیعت عطا کرده، تداعی سازند. راهپیمایی پیروزی روشی برای ابراز شادی از تجدید قدرت مردوک (آشور) و از بین بردن نیروهای شیطانی بود که تقریباً در آغاز زندگی را کنترل می‌کردند.
روز دهم
با رسیدن به "Bet Akitu"، مردوک شروع به جشن گرفتن با هر دو خدایان آسمانی و زیرزمینی می‌کند (مجسمه‌های خدایان در اطراف یک میز عظیم مانند یک عید قرار گرفته‌اند) سپس مردوک شب هنگام به شهر بازمی‌گردد و ازدواج خود با الهه "ایشتار" را جشن می‌گیرد که زمین و آسمان با هم متحد می‌گردند و همان‌طور که خدایان با هم متحد می‌شوند، این اتحاد بر روی زمین نیز تحقق می‌یابد. بدین ترتیب پادشاه از طریق ازدواج با بالاترین کاهنه اسگیله، این اتحاد را به نمایش می‌گذارد و هر دو در تخت سلطنت می‌نشینند و اشعار خاصی را به این مناسبت تلاوت می‌کنند. این عشق زندگی را پدید می‌آورد.
روز یازدهم
خدایان با همراهی پروردگار خود مردوک برمی گردند تا دوباره در سالن سرنوشت "Upshu Ukkina" دیدار کنند، جایی که برای اولین بار در روز هشتم ملاقات کردند، این بار آنان در رابطه با سرنوشت مردم مردوک تصمیم خواهند گرفت. در فلسفه باستانی آشور، مادامی که انسان به خدایان تا زمان مرگ خود خدمت کند، خلقت به‌طور کلی میثاقی بین آسمان و زمین در نظر گرفته می‌شد؛ بنابراین، خوشبختی خدایان کامل نیست، مگر اینکه انسانها نیز خوشحال باشند؛ بنابراین به شرط اینکه انسان به خدایان خدمت کند، سعادت حاصل خواهد شد؛ لذا مردوک و خدایان عهد خود را با بابل تجدید می‌کنند و قول چرخه دیگری از فصول را به شهر می‌دهند. پس از تصمیم‌گیری در رابطه با سرنوشت بشر، مردوک به آسمان بازمی‌گردد.
میراث
این جشن همچنین در امپراتوری آشوری نو که به دنبال تخریب بابل پدید آمد، وجود داشت. پادشاه سناخریب در سال ۶۸۳ پیش از میلاد «خانه آکیتو» را در خارج از دیوارهای آشور بنا کرد. خانه آکیتو دیگری در خارج از نینوا ساخته شد. جشن آکیتو در سرتاسر امپراتوری سلوکی ادامه یافت و در دوره امپراتوری روم نیز تداوم یافت. در آغاز قرن ۳ میلادی، هنوز به افتخار خدای الاگابال در امسای سوریه جشن گرفته می‌شد. امپراتور روم هلیوگابال (R. 218-222)، که سوری الاصل بود، حتی این جشنواره را در ایتالیا (هرودین،تاریخ روم، ۵٫۶) معرفی کرد.
جشن ایرانی ۲۱ مارس، نوروز "روز جدید [سال]" در آسیای غربی، آسیای مرکزی، قفقاز، حوضه دریای سیاه و بالکان برگزار می‌شود.
خاب نیسان نام جشنواره بهار در بین آشوریان است. این جشنواره در تاریخ ۱ آوریل مطابق با شروع تقویم آشوریان برگزار می‌شود.
سام محمودی
سام محمودیِ سرابی شاعر، نویسنده و روزنامه‌نگار ۲۰ مهر ماه ۱۳۵۵ در تهران به دنیا آمد.
زندگی‌نامه
محمودی سرابی دانش‌آموخته فلسفه دانشگاه تهران در مقطع کارشناسی ارشد است و فعالیت‌های مطبوعاتی خود را از ۱۳۷۲ آغاز کرد. او عضو هیئت تحریریه روزنامه‌ها و مجلاتی نظیر کیهان، اطلاعات، همشهری، حیات نو، راه‌مردم، آزاد، اسرار، همبستگی، بهار، اعتماد، شرق، کتاب‌هفته، نگاه‌هفتم، کتاب ماه فلسفه و ماهنامه انصاف با سمت‌های مختلف نظیر خبرنگار، دبیر گروه، دبیر تحریریه، معاون سردبیر و سردبیر بوده‌است.
او پس از خروج از کشور مدتی در امور خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) مشاور سازمان دیدبان حقوق بشر «HRW» بود و چند سالی را نیز به‌صورت حق‌التحریری با رسانه‌هایی نظیر رادیو زمانه، روزآنلاین، شرق پارسی (بخش فارسی روزنامه الشرق‌الاوسط لندن)، خودنویس و… همکاری کرد. «محمودی سرابی» که به همراه مجید نیکنام، بابک اجلالی، روح‌الله زم و احمد شمس از بنیانگذاران رسانه خبری «آمدنیوز» به‌شمار می‌آید پس از آغاز به کار آمد نیوز مدتی سردبیر این رسانه بود و پس از حدود ۲ سال همکاری با آن به دلایل نامعلومی از سردبیر ی این رسانه کناره‌گیری کرد. کانال تلگرامی «صدای مردم» دلیل استعفای او را ادامه درمان بیماری سخت این روزنامه‌نگار عنوان کرده‌است. او در سال ۱۳۹۶ در مصاحبه ای با صدای آمریکا مدعی شد که   را به وی واگذار کرده‌است و به صورت رایگان در حال اداره این خبرگزاری است.
او هم‌اکنون در ونکوور کانادا مشغول کار پژوهشی پیرامون تاریخ معاصر ایران و به‌ویژه پژوهش دربارهٔ تبارشناسی ساخت‌گرایانه کشتار زندانیان سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷ و جریان‌ها و چهره‌های برجسته تاریخ چپ در ایران نظیر مصطفی شعاعیان، تقی شهرام و… است.
بازداشت و زندان
سام محمودیِ سرابی به دفعات و در سال‌های مختلف بازداشت و زندانی شده‌است. وی ابتدا در ۲۱ تیر ماه ۱۳۷۸ به دلیل حضور در اعتراضات دانشجویی کوی دانشگاه تهران به اتهام اجتماع و تبانی بر علیه امنیت ملی، فعالیت تبلیغی علیه نظام جمهوری اسلامی و… بازداشت شد و به مدت ۱۷۷ روز در سلول‌های انفرادی زندان‌های مختلفی از جمله توحید، سئول و… به‌سر برد.
هم چنین در ساعت ۴ صبح هشتم دی ماه سال ۱۳۸۸ به دلیل سرودن شعر اعتراف برای زندانیان سیاسی (محمدعلی ابطحی، محسن امین زاده و حمزه کرمی) و نوشتن نامه سرگشاده‌ای برای میرحسین موسوی و مهدی کروبی، به جرم اقدام علیه امنیت ملی، نشراکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی، تبلیغ علیه‌نظام، توهین به رهبری و توهین به مقامات جمهوری اسلامی بازداشت و پس از پشت‌سر گذاشتن ۴۴ روز در بندهای ۲۴۰، ۲۰۹ و قرنطینه ۷ زندان اوین، ساعت ۱۱ شب ۲۲ بهمن ماه با قرار وثیقه ۳۰۰ میلیون تومانی آزاد شد.
او پس از یک بازداشت کوتاه ۱۳ روزه از دهم تا بیست و چهارم آبان‌ماه ۱۳۸۹ توسط ، در ۱۰ اسفند ۱۳۸۹ نیز در پی احضار قاضی سانیاری دادیار شعبه هشت دادگاه انقلاب اسلامی تهران پس از تفتیش منزلش توسط نیروهای امنیتی، بار دیگر بازداشت شد و در بند ۲۴۰ و ۳۵۰ زندان اوین با وجود بیمار بودن از ملاقات حضوری محروم بود. به گفته عالیه جنگی مادر سام محمودی، نوشتن شعر "من اعتراف می‌کنم، نگارش نامه سرگشاده به میرحسین موسوی و مهدی کروبی، تدوین رساله شیوه‌های مدیریت بازجویی و نوشتارهای مطبوعاتی این روزنامه نگار از جمله مواردی هستند که بازپرسی زندان اوین با استناد به آن‌ها محمودی سرابی را به تبلیغ علیه نظام، اقدام علیه امنیت ملی و توهین به رهبری متهم کرده‌است. محمودی پس از گذراندن بیش از پنج ماه حبس، در تاریخ ۲۱ مرداد ۱۳۹۰ از زندان اوین آزاد شد.
سام محمودی چند روز پیش از آزادی در مرداد ۱۳۹۰، در روز خبرنگار بیانیهٔ ۱۴ روزنامه‌نگار زندانی دربارهٔ وضعیت رهبران جنبش سبز را نیز امضا کرده بود. وی همچنین بکی از ده‌ها زندانی بند ۳۵۰ زندان اوین بود که شهادت نامه‌ای را دربارهٔ نحوه کشته شدن هدی صابر امضا کرد.
سام محمودی در مهر ۱۳۹۱ (شمسی) به اتهام اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور، تبلیغ علیه نظام، نشر اکاذیب به‌قصد تشویش اذهان عمومی و توهین به رهبری در شعبه ۱۵ دادگاه عمومی و انقلاب تهران به ریاست قاضی صلواتی مجموعا به هشت سال حبس( چهار سال حبس تعزیری، چهار سال زندان تعلیقی) و ۱۰ سال محرومیت از کلیه فعالیت‌های رسانه‌ای محکوم شد.
داستان سیاوخش
تولد و دوران کودکی سیاوش
سیاوش از ازدواج زنی از سلالهٔ گرسیوز با کیکاووس زاده شد. نام مادر سیاوش در شاهنامه روشن نیست امّا نامادری سودابه – دختر شاه هاماوران – است. کیکاووس برای تربیت و آموزش مهارت‌های جنگی، او را به رستم سپرد تا وی را فنون نظامی بیاموزد. رستم او را با خود به زابلستان برد و سال‌ها سیاوش از خانه و خانواده دور ماند. رستم آیین سپهسالاری و کشورداری را به وی آموخت و برخی از شایسته‌ترین ویژگی‌های خود را به وی منتقل ساخت.
چون سیاوش از زابلستان به ایران بازگشت، کاووس وی را نواخت و به شادی آمدن فرزند جشنی برپا کرد. سیاوش خوش‌چهره چنان بود که همه از زیبایی او در حیرت ماندند. صفات بارز اخلاقی سیاوش روح نیک و پاکدامنی است.
سودابه نامادری سیاوش، پس از بازگشت سیاوش از زابل، با دیدن او شیفته‌اش شد. چنان‌که در نهان، پیکی بسوی سیاوش فرستاد و او را به شبستان خویش دعوت کرد اما سیاوش دعوت او را نپذیرفت و همین باعث شد تا سودابه در تدارک دسیسه‌ای علیه سیاوش باشد. روز دیگر، سودابه نزد کیکاووس رفت و از وی خواست که سیاوش را به شبستان بفرستد تا وی از میان دختران حرم همسری برای سیاوش برگزیند. سیاوش نیز به ناچار از دستور پدر اطاعت و به شبستان رفت:
کاووس پس از شنیدن یاوه‌های سودابه، در این اندیشه بود که سیاوش را به کیفر گناه بکُشد، اما نخست طبق عادت باستان، آزمایشی لازم بود تا گناهش محرز گردد. نخست جامه و دست سودابه را بویید و در آن رایحهٔ مُشک و گلاب و شراب یافت ولی از سر و روی سیاوش، بویی به مشامش نرسید. پس دانست که سودابه بیراه سخن گفته‌است پسرش سیاوش بی‌گناه است:
آزمون آتش
هنگامیکه کیکاووس به ناراستی سخنان سودابه پی‌برد، خواست که وی را بکُشد اما از شاه هاماوران اندیشه کرد که به کین‌خواهی برخواهد خاست؛ پس به توصیه موبدان آتشی برپا کرد تا به این روش، گناهکار را از بی‌گناه جدا کند.
سیاوش شخصیتی است که اهل سازش است و یکسره از خشونت دوری می‌کند. با اینکه کاووس می‌داند که سودابه گناهکار است با این‌حال بر رأی موبدان و انتخاب خودِ سیاوش، گذشتن از آتش را برای راستی‌آزمایی می‌پذیرد. اما سودابه تن به آزمون نمی‌دهد و سر می‌پیچد.
پس سیاوش آزمون آتش را پذیرفت؛ روز بعد از کوه آتش که کاووس برافروخته بود با جامه سپید و کافور زده با اسب شبرنگ خویش که بهزاد نام داشت، وارد میدان شد و کاووس را آشفته یافت:
سیاوش پس از دلداری دادن پدر، کفن‌پوش با اسب به میانهٔ آتش زد و تندرست از آن‌سوی بیرون آمد:
پس چون بی‌گناهی سیاوش بر شاه مسلّم شد، شاه خواست که سودابه را به قتل رساند اما سیاوش میانجیگری کرده و مانع گشت و خواهان بخشش سودابه از سوی شاه شد و کی‌کاووس نیز سودابه را بخشید و از گناه او چشم پوشید.
رفتن به مرزهای ایران
بعد از مدتی سپاه توران به مرزهای ایران حمله کرد. سیاوش برای این‌که از گزندِ سودابه در امان باشد، اجازه می‌خواهد که به جنگ افراسیاب برود و پس از درخواستِ سیاوش برای سپه‌سالاری لشکرِ شاه، کاووس سریعاً پذیرفت و او را همراه دیگر بزرگان مانند رستمِ دستان راهی نبرد با افراسیاب نمود. سیاوش به‌همراهِ رستم در جنگ پیروزی‌های بزرگی به دست آورد و بلخ را نیز گرفت و برای گرفتنِ سُغد و ادامهٔ جنگ با افراسیاب به سفر رهسپار شد. اما افراسیاب برای خوابِ بدی که دیده بود از جنگ با سیاوش انصراف داده و گرسیوز را می‌فرستد تا با سیاوش از درِ آشتی درآید و برای آشتی، صد گروگان نیز به وی بدهد.
رفتنِ رستم از میدان
سیاوش پیشنهادهای صلحی که از سوی سپاهِ افراسیاب داده شده را به رستم می‌سپارد تا نزدِ کاووس رفته و از وی تعیین تکلیف کند. اما کی کاووس خواهان ادامه جنگ می‌شود و رستم از تصمیم‌های کاووس خشمگین شده و به‌قهر به زابلستان برمی‌گردد و کاووس نیز بجای رستم، توس را به سوی سیاوش می‌فرستد.
بازگشتِ پاسخ از کاووس و جدایی
سیاوش در بازگشتِ پاسخ، بسیار سرخورده می‌شود زیرا در می‌یابد که باید گروگان‌ها کشته شوند و جنگ ادامه یابد. پس گروگان‌ها را به افراسیاب پس می‌دهد و خود نیز از سپاه جدا می‌شود.
سیاوش در توران
سیاوش در توران مورد استقبال و میهمان نوازی قرار گرفت و به پیشنهادِ سران توران، دو بار ازدواج کرد. بار نخست با دختر پیران ویسه بنام جریره ازدواج کرد سپس به پیشنهادِ پیران با یکی از دختران افراسیاب بنام فرنگیس ازدواج کرد. مدتی پس از ازدواج سیاوش با فرنگیس، افراسیاب حکومت بخشی از سرزمینِ توران تا ساحل دریای چین را به سیاوش می‌سپارد. سیاوش نیز در کنار دریا، شهری به نام گنگ دژ می‌سازد. اما ستاره‌شناسان، ساختن شهر را پدیدهٔ فرخنده‌ای نمی‌دانند و تقدیر شومی را برای سیاوش پیش‌بینی می‌کنند. آبادگری‌های سیاوش، حسادت نزدیکان افراسیاب –به‌ویژه برادرش گرسیوز– را برمی‌انگیزد. بگونه‌ای که گرسیوز در هرحالتی به بدگویی از سیاوش نزد افراسیاب می‌پردازد.
سیاوش کم‌کم در غربت، نگران آینده می‌شود و شبی خواب بدی می‌بیند و نتیجه می‌گیرد که مرگش نزدیک است. اصرار فرنگیس بر فرار را هم نمی‌پذیرد و به فرنگیس خبر می‌دهد که پسری به دنیا می‌آورد و بایسته‌است که نام وی را کیخسرو بگذارد و اوست که کینِ سیاوش را خواهد گرفت. سیاوش همهٔ جواهرات و نشان‌های سلطنتی‌اش را نابود و همهٔ اسب‌هایش بجز شبرنگ بهزاد را سر می‌بُرد. به شبرنگ بهزاد می‌گوید که ازین پس آزاد باش و به جز کیخسرو به کسی رام نباش: و این گونه شد
مرگ سیاوش
بندانگشتی|320px|چو از شهر وز لشکر اندر گذشت، کشانش ببردند بر سوی دشت ز [[گرسیوز آن خنجر آبگون، گروی زره بستد از بهر خون بیفگند پیل ژیان را به خاک، نه شرم آمدش زان سپهبد نه باک
یکی تشت بنهاد زرین برش، جدا کرد زان سرو سیمین سرش]] روزی گرسیوز به سیاوش گرد رفته و در آنجا سیاوش را به کشتی دعوت می‌کند. اما سیاوش به او می‌گوید که نمی‌خواهد گرسیوز را در برابر سپاهیانش سرافکنده کند. پس به او می‌گوید که دو تن از پهلوانان تورانی را انتخاب کند و گرسیوز نیز چنین می‌کند. سپس سیاوش هر دو را - که یکی از آن‌ها گروی زره بود - بر زمین می‌زند و آن‌ها را شکست می‌دهد و به نوعی باعث تحقیر شدن سپاهیان تورانی می‌گردد. همین مسئله کینه او را در دل گرسیوز می‌افکند. او در بازگشت به توران به افراسیاب می‌گوید که سیاوش در سیاوخش گرد خودش را شاه خوانده و هدایایی از چین و روم در آنجا دیده می‌شود. بدین گونه به صورت غیرمستقیم به افرسیاب می‌گوید که او قصد شوریدن علیه تاج و تخت را دارد. اما شاه توران حرف‌های او را ابتدا باور نمی‌کند و به همین دلیل به او می‌گوید که به آنجا برو و او را به شهر گنگ (پایتخت توران زمین) دعوت کن.
گرسیوز راهی سیاوش گرد می‌شود و پیش از رسیدن، پیکی به کاخ سیاوش می‌فرستد و به شاهزاده می‌گوید که بهتر است استقبالی از او (گرسیوز) صورت نگیرد و سیاوش نیز چنین می‌کند. زمانی که گرسیوز به کاخ می‌رسد، به او می‌گوید افراسیاب از دست تو عصبانی است و می‌خواهد که همین حالا به شهر گنگ بروی، اما تو به آنجا نرو و بهانه ای بیاور زیرا در صورتی که راهی آنجا شوی، مرگت حتمی است. سیاوش نیز نامه ای می‌نویسند و آن را مهر کرده و به گرسیوز می‌دهد.
زمانی که گرسیوز به بارگاه افراسیاب می‌رسد، به او می‌گوید سیاوش هیچ استقبالی از من به عمل نیاورد، این نامه را داد و خود نیز از سفر به پایتخت سر باز زد. افراسیاب نامه را باز می‌کند و خلاصه نامه این چنین است که به دلیل مریضی فرنگیس و اداره امور سیاوش گرد، سیاوش نمی‌تواند خودش را به شهر گنگ برساند. با همه این‌ها شاه از سخنان‌های گرسیوز اطمینان پیدا کرد.
سپس دستور می‌دهد تا سپاه شاهی را آماده کنند و مسیر سیاوش گرد در پی می‌گیرد. زمانی که به آنجا می‌رسند، گرسیوز به صورت پنهانی نامه ای برای سیاوش می‌نویسد و می‌گوید که جانت را بردار و فرار کن که شاه بسیار از دست تو عصبانی است. اما سیاوش که می‌پندارد که با فرار کردن گناهکار بودن خودش را ثابت کرده، به همراه سیصد تن از سربازان ایرانی به استقبال افراسیاب می‌رود و در برابر او از اسب پیاده می‌شود و خود را تسلیم می‌کند اما فایده ای ندارد. شاه دستور می‌دهد تمام سیصد همراهش را بکشند و خودش را نیز سر ببرند و فرنگیس را نیز آنقدر بزنند تا بچه اش کشته شود و سیاوش گرد را نیز به آتش بکشانند.
در نهایت گرسیوز و گروی زره سیاوش را به زیر درختی در نزدیکی دیوارهای سیاوش گرد می‌برند و گروی زره سر از تنش جدا می‌کند.
پس از مرگ سیاوش
وقتی خبر کشته شدن سیاوش به ایران رسید، شاه و مردم کشور سراسر در غم و ماتم فرورفت. کاووس با بزرگان ایران‌زمین، به سوگ سیاوش نشست. این خبر وقتی به رستم رسید، رستم جز سوگ و خشم چیزی نداشت که بازگوید. پس به آمل می‌آید و سودابه را به کیفر هوس‌های ناپاکش –که دلیلی بر مرگ سیاوش بود– می‌کُشد. چون خبر کشته شدن سیاوش به ایران می‌رسد، شور و فغان برمی‌خیزد و ایرانیان آماده کارزار می‌شوند پس از آن نبرد و ستیزها درگرفته و سرانجام، کیخسرو به انتقام خون پدر، افراسیاب را می‌کشد.