cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فهرست فینال‌های جام در جام اروپا
بارسلونا با کسب چهار عنوان قهرمانی، موفق‌ترین تیم در تاریخ این رقابت‌ها است. تیم‌های اندرلشت (بلژیک)، آ.ث. میلان (ایتالیا)، چلسی (انگلستان) و دینامو کی‌یف (شوروی / اوکراین) موفق به کسب دو جام قهرمانی شدند. بارسلونا، اتلتیکو مادرید، رئال مادرید (همگی از اسپانیا)، اندرلشت (بلژیک)، رنجرز (اسکاتلند)، آرسنال (انگلستان) و راپید وین (اتریش) رکورددار بیشترین شکست در فینال‌ها، هر کدام با دو فینال می‌باشند. باشگاه‌های انگلیسی با کسب هشت عنوان، رکورددار قهرمانی در این رقابت‌ها هستند.
اونییوویتسه
اونییوویتسه (به لاتین: Únějovice) یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در شهرستان دوماژلیتسه واقع شده‌است. اونییوویتسه ۳٫۹۳ کیلومتر مربع مساحت و ۷۶ نفر جمعیت دارد و ۴۵۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آنتونینو لا گومینا
آنتونینو لا گومینا (Antonino La Gumina؛ زادهٔ March 6, 1996) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال پالرمو و باشگاه فوتبال امپولی اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۲۰ سال ایتالیا و زیر ۲۱ سال ایتالیا بازی کرده‌است.
ایلویتس
ایلویتس یک منطقهٔ مسکونی در آلمان است که در گرب‌اشتت واقع شده‌است. ایلویتس ۳۴۳ نفر جمعیت دارد.
طاهرآباد (کاشمر)
طاهرآباد نام روستایی از توابع بخش فرح‌دشت شهرستان کاشمر در استان خراسان رضوی ایران است. این روستا در دهستان قلعه بالا قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۶ نفر (۴خانوار) بوده‌است.
چمن‌لی (جلیل‌آباد)
چمن‌لی (به ترکی آذربایجانی: Çəmənli، تا سال ۲۰۱۵ تازه‌کند Təzəkənd) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان جلیل‌آباد واقع شده‌است. چمن‌لی ۲۶۳۰ نفر جمعیت دارد.
فریملی
فریملی (به انگلیسی: Frimley) یک روستا در بریتانیا است که در ساری (انگلستان) واقع شده‌است. فریملی ۶٬۱۷۸ نفر جمعیت دارد.
ویلیامی سینیسالو
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال ایر یونایتد اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال تیم ملی فوتبال زیر ۱۷ سال فنلاند, تیم ملی فوتبال زیر ۱۹ سال فنلاند، زیر ۲۱ سال فنلاند، و فنلاند بازی کرده‌است.
چارلی هرلی
چارلی هرلی (Charlie Hurley؛ زادهٔ October 4, 1936) یک بازیکن فوتبال در پست مدافع اهل جمهوری ایرلند است.
باشگاهی
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال میلوال، باشگاه فوتبال ساندرلند، و باشگاه فوتبال بولتون واندررز اشاره کرد.
تیم ملی
وی همچنین در تیم ملی فوتبال جمهوری ایرلند بازی کرده است.
سفال‌نوشته‌های پارسی میانه
اهمیت سفال‌نوشته‌ها خصوصاً از جهت دربرداشتن نام‌های خاص و القاب و گاهی نام جای‌ها و واژه‌های مربوط به غلات و نوشیدنی هاست. این نوشته‌ها به زمانی میان نیمهٔ دوم قرن ششم و قرن هفتم میلادی تعلق دارد. از این گونه آثار به خط پهلوی کتابی، اثری از زمان پیش از قرن ششم میلادی به دست نیامده‌است.
منابع
تفضلی، احمد، و به کوشش آموزگار، ژاله. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. تهران: انتشارات سخن، ۱۳۷۶
مادر خونین
مادر خونین فیلمی محصول سال ۱۹۷۰ به کارگردانی راجر کورمن است. در این فیلم بازیگرانی همچون شلی وینترز، بروس درن، دان استراود، دیان وارسی، رابرت دنیرو، رابرت والدن، پت هینگل و اسکتمن کراترز ایفای نقش کرده‌اند. این فیلم در ایران با عنوان مامان فشنگی اکران شد.
ایرینی آیندیلی
ایرینی آیندیلی (Ειρήνη Αϊνδιλή؛ زادهٔ ۱۱ مارس ۱۹۸۳) ژیمناست ریتمیک اهل یونان است.
مارات وارژاپتیان
مارات روبنی وارژاپتیان (Մարատ Ռուբենի Վարժապետյան؛ ؛ – 1935:7:30, June 22, 1987) یک فیلم‌نامه‌نویس، کارگردان و فیلمبردار اهل ارمنستان بود.
زندگی‌نامه
مارات وارژاپتیان در سال ۱۹۳۵ در شهر کامو (گاوار فعلی) به دنیا آمد. در سال ۱۹۶۳ از مؤسسه سینمایی گراسیموف فارغ‌التحصیل شده‌است. وی بین سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۶۹ میلادی در آرمن‌فیلم فعالیت کرد.
زنان در روشنگری
نقش زنان در عصر روشنگری مورد بحث است. تصدیق می‌شود که زنان در این دوران از نظر مردان برابر نیستند و بیشتر کار و تلاش آنها سرکوب شد. حتی در این صورت، سالن‌ها، قهوه‌خانه‌ها، جوامع مناظره، مسابقات آکادمیک و چاپ همگی راهی برای معاشرت، یادگیری و بحث دربارهٔ ایده‌های روشنگری برای زنان شدند. برای بسیاری از زنان، این راه‌ها نقش خود را در جامعه تقویت کرده و سنگ قدم‌هایی برای پیشرفت در آینده ایجاد کردند.
روشنگری برای پیشبرد آرمان‌های آزادی، پیشرفت و تحمل به وجود آمد. برای آن دسته از زنانی که قادر به گفتگو و پیشبرد آرمان‌های جدید بودند، گفتمان پیرامون دین، برابری سیاسی و اجتماعی و جنسیت به عنوان موضوعات برجسته در سالن‌ها، جوامع بحث و گفتگو و چاپ درآمد. در حالی که زنان در انگلیس و فرانسه مسلماً آزادی بیشتری نسبت به همتایان خود در سایر کشورها به دست آوردند، نقش زنان در روشنگری معمولاً به خانواده‌های طبقه متوسط و همچنین طبقه بالا اختصاص داشت، پس از آن مجاز به دسترسی به پول برای عضویت در جوامع بودند و آموزش شرکت در بحث. بنابراین، زنان در عصر روشنگری فقط نمایانگر طبقه کمی از جامعه بودند و نه کل جنسیت زن.
افراد و نشریات قابل توجه
نقش زنان در جامعه در دوران روشنگری به موضوع بحث تبدیل شد. فلاسفه و اندیشمندان تأثیرگذاری مانند جان لاک، دیوید هیوم، آدام اسمیت، مارکی دو کندورسه و ژان-ژاک روسو در مورد مساوات جنسیتی بحث کردند قبل از روشنگری، زنان در جامعه غربی از نظر موقعیت برابر مردان نبودند. به عنوان مثال، روسو معتقد بود که زنان تابع مردان هستند و زنان باید از مردان اطاعت کنند. لاک با به چالش کشیدن نابرابری مردمی، عقیده داشت که این مفهوم که مردان از زنان برتر هستند، توسط مرد به‌وجود آمده‌است. کاندورست همچنین با حمایت از برابری سیاسی زنان، نابرابری جنسیتی موجود را به چالش کشید. نویسندگان از ملکه الیزابت، ملکه کاترین از روسیه و ملکه ماریا ترزا از اتریش به عنوان زنان قدرتمندی که توانایی تعقل داشتند نام بردند. در سال‌های اخیر رابطه دین و روشنگری، به عنوان مثال در روشنگری کاتولیک، در آثار و زندگی زنان نویسنده مورد توجه مورخان قرار گرفته‌است.
واسلی دانیلوف
واسلی دانیلوف (زادهٔ December 13, 1988) شناگر اهل قرقیزستان است.
کولیر کودمور
کولیر کودمور (Collier Cudmore; June 13, 1885 – May 16, 1971) قایقران روئینگ، و وکیل اهل استرالیا بود.
گربه‌ماهیان بانجو
گربه‌ماهیان بانجو نام یک تیره از راسته گربه‌ماهی‌سانان است.
ماریا سانچز لورنزو
ماریا سانچز لورنزو (María Sánchez Lorenzo؛ زاده November 7, 1977) یک تنیس‌باز اهل اسپانیا است.
باتریسیا گررا
باتریسیا گررا (Patricia Guerra؛ زادهٔ ۲۱ ژوئیه ۱۹۶۵) قایقران قایق بادبانی اهل اسپانیا است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا شده‌است.
بازآرایی هافمن
بازآرایی هافمن (که با نام‌های فرایند هافمن، تخریب هافمن و یانوآرایی هافمن نیز شناخته می‌شود.) گونه‌ای از واکنش بازآرایی است که طی آن یک آمید نوع اول به یک آمین نوع اول با یک اتم کربن کمتر تبدیل می‌شود. این واکنش به افتخار شیمیدان آلمانی آگوست ویلهلم فون هافمن نامگذاری شده‌است.
فلزنوشته‌های پارسی میانه
تعدادی از جام‌های نقرهٔ ساسانی، دارای نوشته‌های کوتاهی به خط پهلوی است. خط به کار رفته در این جام‌ها، غالباً خط متصل است که مانند اثر سوزن نقش شده‌است. گرچه گاهگاهی خط پهلوی منفصل (کتیبه‌ای) نیز به همین شیوه در این آثار به کار رفته‌است. این نوشته‌ها مشتمل بر نام صاحب جام و پدر او و وزن آن است. در این نوشته‌ها غالباً عنوانی برای صاحبان آن ذکر نمی‌شود و این خود شاید دلیلی بر این باشد که این جام‌ها در اصل متعلق به بزرگان دولت ساسانی بوده و بعدها، به دست اشخاص پایین مرتبه افتاده و این نوشته‌ها به دستور آنان حک شده‌است. فقط در بعضی از آن‌ها لقب سپهبد دیده می‌شود که لقب حکمرانان طبرستان در سده‌های نخستین اسلامی بوده‌است. بنابراین بیشتر این نوشته‌ها از دوره‌های متأخر احتمالاً اوایل دورهٔ اسلامی است.
دومینیکن وینگز
دومینیکن وینگز یک شرکت هواپیمایی است. دفتر مرکزی دومینیکن وینگز در سانتو دومینگو، جمهوری دومینیکن واقع شده‌است و قطب این شرکت هواپیمایی در فرودگاه بین‌المللی لا امریکاس قرار دارد.
فلزنوشته‌های پارسی میانه
منابع
تفضلی، احمد، و به کوشش آموزگار، ژاله. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. تهران: انتشارات سخن، ۱۳۷۶
پیاز دهلیزی
پیاز دهلیزی (Bulb of vestibule) یا پیاز دهلیزی‌مهبلی (vestibulovaginal bulb) جسمی است که شامل یک جفت توده بافت نعوظی (شق‌شونده) است و در هر طرف دهانه آلت تناسلی زن قرار دارد که در جلو با هم یکی شده، در زیر کلیتوریس قرار می‌گیرد.
هربرت کلبر
در سال ۱۹۹۲، کلبر به همراه همسرش ماریان فیشمن با همکاری بخش سوءاستفاده از مواد، یکی از مراکز پیشرو در کشور برای درمان چنین سوءاستفاده‌ها، در بخش روانپزشکی دانشگاه کلمبیا مستقر شدند. او مدیر بخش بود و چندین پروژه در مورد روشهای جدید برای درمان افراد مبتلا به کوکائین، هروئین، مواد افیونی، الکل یا ماری جوانا به عهده داشت. وی همچنین با جوزف کالیفانو مرکز ملی اعتیاد و سوء مصرف مواد در کلمبیا را تأسیس کرد.
در سال ۲۰۱۴ مقاله ای در مجله وایسVice منتشر شد که حاکی از همکاری کلبر به عنوان مشاور حقوق بگیر در صنعت داروسازی از مواد افیونی بود.
دکتر کلبر نویسنده بیش از ۲۵۰ مقاله و هماهنگ‌کننده و نویسنده کتاب درسی مطبوعات روانپزشکی آمریکایی در مورد سوء مصرف مواد بود که اکنون در چاپ چهارم است. و در هیئت مدیره تعدادی از سازمان‌ها از جمله پژوهشکده درمان در دانشگاه پنسیلوانیا و مؤسسه بتی فورد حضور داشت.
در اول اکتبر سال ۲۰۱۹، گوگل برای بزرگداشت، دکتر هربرت کلبر را در گوگل دودل مطرح کرد.
اونیشوو
اونیشوو یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه پلزن-شمالی واقع شده‌است. اونیشوو ۳۸٫۶۶ کیلومتر مربع مساحت و ۵۶۵ نفر جمعیت دارد و ۵۲۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
حسین طبیب
حسین طبیب دندانپزشک و سیاستمدار پان ایرانیست ایرانی است که از سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۹ به عنوان نماینده پارلمان خدمت می‌کرد. وی قبل از آن شهردار بوشهر بود.
طبیب، فارغ‌التحصیل دانشگاه تهران، از سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۵ یک کلینیک خصوصی دندان پزشکی در زادگاه خود بوشهر داشت. وی همچنین میان سال‌های ۱۹۵۷ و ۱۹۶۲ ریاست جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران این شهر را بر عهده داشت.
وی در خرداد ۱۳۵۷ از حزب رستاخیز استعفا داد. همچنین ایشان باعث افتخارات ملی شدند که روحشان قرین رحمت باد
ژان ژول سپ مووندو
ژان ژول سپ مووندو (Jean Jules Sepp Mvondo؛ زادهٔ April 23, 1998) بازیکن فوتبال اهل کامرون است که در پست هافبک میانی برای باشگاه گورنیک زابژه در لیگ برتر فوتبال لهستان بازی می‌کند.
فرینگ، نورفک
فرینگ (به انگلیسی: Fring) یک روستا و محله مدنی در بریتانیا است که در King's Lynn and West Norfolk واقع شده‌است. فرینگ ۶٫۹۳ کیلومتر مربع مساحت دارد.
اوانجلیا کریستودولو
اوانجلیا کریستودولو (Ευαγγελία "Εύα" Χριστοδούλου؛ زادهٔ ۲۷ سپتامبر ۱۹۸۳) ژیمناست ریتمیک اهل یونان است.
آنتونیو آزیمونتی
آنتونیو آزیمونتی (Antonio Azimonti; January 2, 1925 – 1925:1:2, August 10, 1997) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال جنوآ، باشگاه فوتبال آ.اس. رم، باشگاه فوتبال اودینزه، و باشگاه فوتبال ارورا پرو پاتریا ۱۹۱۹ اشاره کرد.
خروج یمانی
خروج یمانی در باور شیعیان، یکی از انقلاب‌های زمینه ساز ظهور مهدی است که در روایات، به حتمی بودن آن تصریح شده‌است؛ یمانی منسوب به یمن است و از آن سامان قیام می‌کند؛ چنان که جعفر صادق گفته‌است: «قبل از قیام قائم، وقوع پنج علامت حتمی است: یمانی، سفیانی، صیحه آسمانی، کشته شدن نفس زکیه و فرو رفتن در بیابان.» در بعضی روایات، قیام یمانی و پرچم او را هدایت کننده‌ترین پرچم‌ها دانسته و یاری کردن آن را واجب شمرده و نام او را حسن یا حسین از نسل زید بن علی دانسته است؛ چنان که جعفر صادق گفته‌است: «خروج این سه تن - خراسانی، سفیانی و یمانی - در یک سال و یک ماه و یک روز اتفاق می‌افتد، پرچم یمانی از همه هدایت کننده تر است؛ زیرا او دعوت به حق می‌کند.»
ایلینوورت
ایلینوورت یک شهر در آلمان است که در Land Hadeln واقع شده‌است. ایلینوورت ۱٬۷۱۰ نفر جمعیت دارد.
سیدآباد بارمعدن
سید‌آباد بارمعدن، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان نیشابور در استان خراسان رضوی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان بینالود قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۰۱ نفر (۷۴خانوار) بوده‌است.
فوزی الرویسی
فوزی الرویسی (Faouzi Rouissi؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل تونس است.
باشگاهی
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال آفریقایی، باشگاه فوتبال الوحده امارات، باشگاه فوتبال کان، باشگاه فوتبال الهلال، و باشگاه فوتبال گروتر فورث اشاره کرد.
تیم ملی
وی همچنین در تیم ملی فوتبال تونس بازی کرده‌است.
جیمز ترافورد
جیمز ترافورد (James Trafford؛ زادهٔ October 10, 2002) بازیکن فوتبال اهل انگلستان است.
دوران باشگاهی
ترافورد کار خود را با کوکرموث و کارلایل یونایتد آغاز کرد و در اوت ۲۰۱۵ در سن ۱۲ سالگی با منچسترسیتی قرارداد امضا کرد. او در ژوئیه ۲۰۲۱ به صورت قرضی به آکرینگتون استنلی نقل مکان کرد.
او در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۲ تا پایان فصل ۲۰۲۱–۲۰۲۲ به صورت قرضی برای بولتون واندررز قرارداد امضا کرد. او در چهار بازی اول خود چهار کلین شیت داشت و این اولین باری بود که یک دروازه‌بان جدید بولتون در کل تاریخ این کار را انجام می داد. در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۲، ترافورد به صورت قرضی برای یک فصل دیگر در بولتون ماندگار شد.
لک‌لک نوک‌زرد
لک‌لک نوک‌زرد نام یک گونه از سرده لک‌لک‌های نوک‌زرد است.
برد یانگ
برد یانگ (Brad Young؛ زادهٔ January 6, 2003) بازیکن فوتبال است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال استون ویلا اشاره کرد.
دنیس سنت جورج دیلی
دنیس سنت جورج دیلی (Denis St George Daly; September 5, 1862 – April 16, 1942) چوگان‌باز اهل ایرلند بود.
ماهی نوک‌لوله‌ای
ماهی نوک‌لوله‌ای نام یک سرده از راسته خارماهی‌سانان است.
جاستین دومایس
جاستین دومایس (زادهٔ August 13, 1978) شناگر اهل ایالات متحده آمریکا است.
ویلموش ژیگموند
ویلموش ژیگموند (Vilmos Zsigmond؛ زادهٔ - درگذشتهٔ ۱ ژانویه ۲۰۱۶) یک مدیر فیلم‌برداری اهل مجارستان-ایالات متحده آمریکا بود. وی از سال ۱۹۵۵ میلادی تا ۲۰۱۶ مشغول فعالیت بود. ژیگموند عضو American Society of Cinematographers بود.
نامزدی و جوایز
وی نامزد یا برنده جوایزی شد که عبارتند از:
فاتح الغربی
فاتح الغربی (فاتح الغربي؛ زادهٔ March 12, 1983) بازیکن فوتبال اهل تونس است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال آفریقایی و باشگاه فوتبال صفاقسی اشاره کرد.
شان توماس
شان توماس (Seán Thomas؛ – زاده ؟؟ - درگذشته ۲۴ ژوئن ۱۹۹۹) یک مربی فوتبال اهل جمهوری ایرلند بود.
مربیگری
از تیم‌هایی که در آن مربیگری کرده‌است می‌توان به باشگاه‌های اسلیگو راورز، شامروک روورز، بوهمیان و تیم ملی فوتبال جمهوری ایرلند اشاره کرد.
ولینگراد
ولینگراد شهری در استان پازارجیک کشور بلغارستان است که جمعیت آن در سال ۲۰۰۱ میلادی ۲۵٬۰۰۹ نفر بوده‌است.
ایستگاه متروی پاتنی شرقی
ایستگاه متروی پاتنی شرقی (East Putney tube station) یکی از ایستگاه‌های خط ناحیه متروی لندن است.
لک‌لک جنگلی
لک‌لک جنگلی نام یک گونه از سرده لک‌لک‌های نوک‌زرد است.
فارسیه (نیشابور)
فارسیه (نیشابور)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان نیشابور در استان خراسان رضوی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان بینالود قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۳ نفر (۱۰خانوار) بوده‌است.
لنگرماهی‌های جنوبگان
لنگرماهی‌های جنوبگان نام یک سرده از بالاخانواده لنگرماهی است.
اکستروژن پلاستیک
اکستروژن پلاستیک روشی رایج برای شکل‌دهی پروفیل‌ها از مواد پلاستیکی است. ماده خام پلاستیک توسط مارپیچ‌ به جلو رانده میشود  المنتهای گرمایشی دور محفظه مارپیچ موجب گرم شدن  و ذوب شدن مواد شده و به مواد را بصورت مذاب به حرکت در می‌آورد. این فرایند، فرایندی پیوسته بوده و در نتیجه می‌تواند قطعات را در طول‌های زیاد تولید کند که برای تولید قطعاتی مثل لوله و واشر ایده‌آل است. با این حال در اکثر مواقع قطعه اکستروژن شده به طول‌های کمتر بریده می‌شود. نخستین اکسترودرها در بین سال های 1930 تا 1940 اختراع شدند. در سال 1937 یک دستگاه اکسترودر توسط ورنون ای روویل اختراع شد که عملکردی بسیار مشابه به اکسترودر های پلاستیک امروزی داشت و می توان آن را نخستین نمونه موفق از این سری از ماشین ها دانست.
فرایند
برعکس قالب‌گیری تزریقی که فرایند، قطعات یک شکل و جداگانه تولید می‌کند، در اکستروژن یک قطعه با طول زیاد و سطح مقطع یکسان شکل می‌گیرد. این سطح مقطع پروفیل نام دارد. برای مثال می‌توان به شیلنگ و میله پرده به عنوان قطعات ساخته شده در این فرایند اشاره کرد. یک موتور الکتریکی همراه با یک درایو هیدرولیک به‌طور پیوسته یک پیچ واقع در لوله دستگاه را می‌چرخاند. ذرات پلاستیک درون دهانه دستگاه اکستروژن وارد شده و به سمت پیچ کشیده می‌شوند. لوله و پیچ توسط المنت‌های خارجی گرم می‌شوند. همان‌طور که ذرات پلاستیک در راستای پیچ حرکت می‌کنند، ذوب شده و با فشار، به قالب که در انتهای لوله دستگاه قرار دارد، وارد می‌شود. این قالب دارای سطح مقطع پروفیل مورد نظر است.
اکسترودر
اکسترودرها را می‌توان به دو نوع کلی تک مارپیچ و دو مارپیچ تقسیم‌بندی کرد.
قیف تغذیه
اگر خوراک ورودی به اکسترودر به شکل گرانول یا پودر باشد، درست بعد از قیف نیاز به یک قسمت به نام ناحیه تغذیه است که در آن به مواد گرما داده می‌شود تا به حالت مذاب در آیند. به این اکسترودرها Plasticating Extruder می‌گویند؛ ولی اگر خوراک ورودی به اکسترودر به عنوان مثال از یک رآکتور پلیمریزاسیون تأمین شود و خوراک به صورت مذاب باشد در این صورت در روی پیچ دیگر نیازی به ناحیه تغذیه نیست و خوراک به‌طور مستقیم وارد ناحیه تراکم و فشردگی یا حتی ناحیه اختلاط می‌شود. به این نوع اکسترودر Melt Extruder می‌گویند.
صافی و صفحه سرعت شکن
یکی از اجزای مهم اکسترودر، صافی است که پس از مارپیچ و قبل از دای قرار می‌گیرد. این صافی هر گونه مواد ناهمگن و ناخالصی را از مذاب جدا می‌کند. عدم وجود صافی حتی باعث گرفتن دای می‌شود. استفاده از صافی‌های بسیار ظریف باعث افزایش کیفیت محصول نهایی می‌گردد؛ ولی این نوع صافی‌ها بسیار آسیب‌پذیراند. جهت جلوگیری شکست این صفحات، از صفحات سرعت‌شکن استفاده می‌شود که دارای سوراخ‌های مماس بر یکدیگر و بسیار تنگاتنگ است که باعث می‌شود جریان مذاب چرخشی خروجی از مارپیچ به صورت خطی در آید.
مارپیچ
مهمترین قسمت یک اکسترودر مارپیچ اکسترودر می‌باشد. مارپیچ می‌تواند یک کاناله یا چند کاناله باشد. قسمت‌های مختلف از یک مارپیچ عبارت اند از:
چگونگی حرکت مواد در داخل اکسترودر
خوراک جامد ابتدا وارد ناحیه تغذیه می‌شود و در جداره سیلندر شروع به ذوب شدن می‌کند. در ضمن عملیات ذوب شدن، مواد از جداره سیلندر جدا شده و در حوضچه مذاب مارپیچ در حال چرخش می‌ریزد و با ایجاد نیروی درگ به سمت جلو می‌روند. با استمرار چرخش مارپیچ مواد بیشتری به داخل حوضچه مذاب می‌ریزد تا اینکه در انتهای منطقه تغذیه خوراک جامد به‌طور کامل به حالت مذاب در می‌آید. در انتهای منطقه فشردگی با کاهش عمق مارپیچ، حداکثر فشار ایجاد می‌شود. در طول منطقه اندازه‌گیری، مذاب فشرده شده شروع به همگن شدن کرده و مذابی با فشار و دمای ثابت از خروجی اکسترودر به سمت دای می‌رود.
اکسترودر دومارپیچ
متناسب با جهت چرخش و وضع استقرار دو مارپیچ نسبت به یکدیگر، می‌توان انواع مختلف مارپیچ از جمله مارپیچ با حرکت همسو و معکوس، مارپیچ نوع شانه‌ای، غیر شانه‌ای و شانه‌ای فشرده را تشخیص داد. متناسب با جهت چرخش دو مارپیچ نسبت به یکدیگر، نحوه ورود و انتقال مواد، هموژنیزه شدن مواد، انتقال انرژی، شدت و یکنواختی برش، فشار و حجم مواد عبوری از مارپیچ‌ها و مقدار اصطکاک مشخص می‌شود. برتری اکسترودر دو مارپیچ و شانه‌ای با حرکت معکوس نسبت به مارپیچ با حرکت همسو عبارت اند از:
تجهیزات جانبی
در اکستروژن پروفیل، تجهیزات جانبی بیشتر برای شکل و فرم دهی به محصول نهایی به کار می‌روند.
حمام‌های خنک‌کننده
زمانی که پروفیل پلاستیکی از قالب بیرون می‌آید هنوز به صورت مذاب است. پروفیل به یک حمام آب هدایت می‌شود که دارای شکل دهنده‌ها و راهنماهای مرتبط با ابعاد است. در حین عبور از این حمام خنک‌کننده، پلاستیک جامد شده و شکل نهایی اش را به خود می‌گیرد. حمام به‌طور پیوسته توسط ورود آب خنک با یک چیلر خنک می‌شود.
غلتک‌های بیرون برنده
پلاستیکی که از قالب پروفیل بیرون می‌آید و هنوز مذاب است، استحکامی ندارد. برای حصول اطمینان از این که فرایند با سرعت درستی پیش می‌رود، غلتک‌های بیرون برنده که سرعت آن‌ها قابل تنظیم است، پلاستیک خنک شده را از درون حمام خنک‌کننده عبور می‌دهند. غلتک‌های بیرون برنده، بزرگی و جهت سرعت بیرون آمدن پروفیل از قالب را کنترل می‌کنند.
کالیبراسیون خلأ
برخی قطعات اکستروژن شده و لوله‌ها که سطح مقطع توخالی دارند، باید از لحاظ ابعاد دقیق باشند؛ بنابراین یک دستگاه کالیبراسیون خلأ به حمام خنک‌کننده اضافه می‌شود. قطعه اکستروژن شده که همچنان نرم است از مرکز دستگاه کالیبراسیون عبور می‌کند. محیط خلأ در بیرون از دستگاه برقرار می‌شود و حفره‌های کوچک در تمام سطح پروفیل مرکزی، باعث می‌شوند که پلاستیک نرم به سمت این پروفیل کشیده شود. این پروسه کمی شبیه به فرایند شکل‌دهی خلأ پیوسته می‌باشد.
بریدن به ابعاد مورد نظر
پروفیل اکستروژن شده که کامل شکل گرفته‌است، حال باید به ابعاد مورد نظر بریده شود تا برای حمل و نقل و کاربرد پیش‌بینی شده مناسب باشد. قطعات منعطف معمولاً توسط یک دستگاه اختصاصی کویلینگ، بریده می‌شود. در حالی که قطعات سخت توسط اره یا گیوتین به اندازه مناسب بریده می‌شوند. اگر سطح مقطع قطعه‌ای که قرار است بریده شود ضخیم باشد، یک اره رفت و برگشتی قطعه را می‌برد. طول قطعات سخت و نرم در حین گذشت از روی کانتر که توسط یک غلتک فعال می‌شود، اندازه‌گیری می‌گردد.
پروفیل‌های اکستروژن هم‌زمان
در این فرایند، دو نوع ماده اولیه یا در رنگ‌های متفاوت، هم‌زمان در یک پروفیل اکستروژن می‌شوند. این کار نیاز به دستگاه اکستروژن دوسره اختصاصی و قالب‌های سفارشی ساخته شده دارد. معمولاً از این فرایند برای حذف یک مرحله سرهم کردن استفاده می‌شود. دو ماده به‌طور جداگانه اکستروژن می‌شوند و سپس در قالب به هم می‌رسند و از آنجا که به حالت مذاب هستند، در سطح تماس خود به هم متصل می‌شوند.
اعمال پس از اکستروژن
برای بهبود یک پروفیل اکستروژن، می‌توان پس از اکستروژن اعمالی انجام داد. سوراخ (پانچ) کردن، مته کردن و شکاف دار کردن از پروسه‌های رایج هستند. شکل‌دهی خمشی و استفاده از غلتک‌های داغ روی نوارهای چسب در خارج از خط تولید انجام می‌شوند. فرایند پرینت جوهری، نشان دار کردن محصول یا یک دسته از محصولات را امکان‌پذیر می‌کند.
تصویر (فیلم ۱۹۷۰)
تصویر (Լուսանկար) یک فیلم کوتاه است محصول سال ۱۹۷۰، به کارگردانی آلبرت مکرتچیان
گهرلیکوی پشت‌بلوطی
گهرلیکوی پشت‌بلوطی گونه‌ای از پرندگان خانواده Cinclosomatidae است که در گینه نو یافت می‌شود. زیستگاه طبیعی آن جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و جنگل‌های کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری است.
صلیب
صلیب، معرب چلیپا در فارسی، شکلی هندسی شامل دو خط یا میله است که بر یکدیگر عمود باشند، به‌طوری‌که یک یا هر دو خط از وسط قطع شود. خط‌ها معمولاً به صورت عمودی یا افقی هستند.
صلیب یکی از نمادهای انسان باستانی است و در ادیان بسیاری از جمله در مسیحیت از آن استفاده شده‌است. صلیب نماینده تقسیم عالم به عناصر چهارگانه (یا جهت‌های چهارگانهٔ جهت‌یابی) یا بیانی از مجموع مفاهیم الاهیات در خط عمودی و جهان در خط افقی است.
نماد صلیب در فرهنگ‌های مختلف
علامت صلیب به‌عنوان نمادی در دین مسیحیت چندان تازه نیست و تقریباً دو هزار سال پیش از پیدایش مسیحیت نماد آشوری‌ها بوده‌است. مصریان نیز همین نماد را نشانهٔ زندگی جاوید می‌دانستند. در آیین مهرپرستی یا میتراییسم صلیب نماد خورشید بود و اکنون نمونه‌ای از آن در نقش رستم وجود دارد.
از طرفی دیگر خود صلیب که ابزاری برای شکنجه و درنهایت اعدام بردگان بود با مصلوب شدن مسیح به نماد عشق در مذهب مسیحیان تبدیل شد.
صلیب را رومیان برای مجازات استفاده می‌کردند. عیسی نیز بر روی یک صلیب رومی مصلوب شد.
ایلوو (براندنبورگ)
ایلوو یک شهر در آلمان است که در تلتو-فلمینگ واقع شده‌است. ایلوو ۷۳۰ نفر جمعیت دارد.
ایمی فریزیر
ایمی فریزیر (Amy Frazier؛ زاده September 19, 1972) یک تنیس‌باز اهل ایالات متحده آمریکا است.
اونهوشس
اونهوشس (به لاتین: Unhošť) یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در شهرستان کلادنو واقع شده‌است. اونهوشس ۳٬۹۲۲ نفر جمعیت دارد.
دانکن مک‌کینون
دانکن مک‌کینون (Duncan Mackinnon; September 29, 1887 – October 9, 1917) قایقران روئینگ اهل پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند بود.
سفوتتان
سفوتتان در ژاپن توسط شرکت یامانوچی تولید می‌شود و در خارج از ژاپن توسط شرکت آسترازنکا با نام‌های تجاری Apatef و Cefotan به بازار عرضه می‌شود.
سری پدررول
سری پدررول (Sergi Pedrerol؛ زادهٔ ۱۶ دسامبر ۱۹۶۹) بازیکن واترپلو اهل اسپانیا بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۳ مدال طلا، ۱ مدال نقره، ۱ مدال برنز شده‌است.
ساکری مونتی پیمونت و لمباردی
ساکری مونتی یا کوه‌های مقدس پیمونت و لمباردی، مجموعه‌ای از ۹ گروه کلیسای کوچک و دیگر سازه‌های ویژه از نظر معماری است که در شمال ایتالیا در اواخر سدهٔ شانزدهم و طول سدهٔ هفدهم میلادی ساخته‌شده‌اند. این بناها که وقف جنبه‌های مختلف مسیحیت شده‌اند با مهارت بسیاری با مناظر طبیعی اطراف خود همچون جنگل، دریاچه و تپه ترکیب‌شده و از این لحاظ جز بناهایی با زیبای بسیار به‌شمار می‌روند. در عین حال اشیای هنری حائز اهمیتی در قالب نقاشی‌های دیواری و تندیس‌ها در این بناها نگهداری می‌شود. ساکری مونتی‌های پیمونت و لمباردی در سال ۲۰۰۳ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
کوه مقدس
آنچه که به‌نام کوه مقدس شهرت دارد توسط مسیحیان به‌وجود آمده‌است و به مجتمعی عبادی گفته می‌شود که دور از مراکز شهری و بر سراشیبی کوهی ساخته شده‌است و شامل چند کلیسای کوچک یا کیوسک است که در آنها صحنه‌هایی از زندگی مسیح، مریم باکره و دیگر قدیسین در قالب نقاشی یا مجسمه به نمایش درآمده است. کوه‌های مقدس به نشانهٔ احالهٔ اورشلیم جدید به زائران خود این امکان را می‌دادند تا در مقیاسی کوچکتر، مکان‌های مقدس مرتبط با به صلیب‌کشیده‌شدن مسیح را ببینند.
ساکرو مونته‌های پیمونت و لمباردی
۹ ساکری مونتی (جمع ساکرو مونته) پیمونت و لمباردی به شرح زیر است:
لک‌لک شکاف‌نوک آسیایی
لک‌لک شکاف‌نوک آسیایی نام یک گونه از سرده لک‌لک‌های شکاف‌نوک است.
ماهور (دستگاه موسیقی)
ماهور یکی از دستگاه‌های موسیقی سنتی ایرانی است. این دستگاه از نظر فواصل با گام بزرگ (ماژور) در موسیقی غربی شباهت دارد و مانند آن از نظر حسی شاد دانسته می‌شود؛ در نتیجه، قطعات شاد بسیاری در این دستگاه وجود دارند.
در مورد ریشهٔ دستگاه ماهور و نامش نظریات مختلفی مطرح است که از یکسو آن را به موسیقی باستان ایران یا هند و از سوی دیگر به مقام‌های موسیقی قدیم ایران به‌خصوص مقام عشاق نسبت می‌دهند. اگرچه، بیشتر موسیقی‌دانان معاصر دستگاه شور را مهم‌ترین دستگاه می‌دانند اما برخی نیز ماهور را مهم‌ترین می‌دانند؛ چنان‌که آموزش ردیف موسیقی نیز اغلب از دستگاه ماهور آغاز می‌شود. از همین رو، در حالی که بین متخصصان در خصوص گام ماهور توافق وجود دارد و آن را مطابق بر گام بزرگ غربی می‌دانند اما برخی از آن‌ها یک گام ماهور «اصیل» را توصیف می‌کنند که فواصل متفاوتی داشته و اینک منسوخ شده‌است. در موسیقی عربی نیز ردپای ماهور را می‌توان به عنوان یکی از مشتقات مقام راست پیدا کرد. مقام ماهور در موسیقی عربی متشکل از دو جنس دانسته می‌شود که یکی راست و دیگری عجم نام دارد و جنس عجم در قرائت قرآن نیز به کار گرفته می‌شود.
در ردیف موسیقی ایرانی برای دستگاه ماهور گوشه‌های فراوانی ذکر شده‌است که برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: داد، خسروانی، دلکش، شکسته، عراق و نهیب که دو مورد آخر در اوج دستگاه اجرا می‌شوند. در پایان اجرای ماهور نیز گوشه‌های راک (نظیر راک هندی یا راک کشمیر) اجرا می‌شوند و سپس اجرای دستگاه با یک چهارمضراب و یک رنگ به پایان می‌رسد.
برخی از گوشه‌های ماهور زمینهٔ پرده‌گردانی به دستگاه‌های دیگر (از جمله دستگاه شور، آوازهای افشاری و بیات اصفهان و دستگاه همایون) را فراهم می‌آورند. همچنین، فواصل درجات دانگ نخست دستگاه راست‌پنج‌گاه با ماهور یکسان است و تفاوت این دو از روی ملودی‌هایی که در هریک مرسوم است، شناخته می‌شود. نمونه‌های بسیاری از دستگاه ماهور در تاریخ موسیقی ایران وجود داشته‌است که تصنیف‌های «سپیده» و «مرغ سحر» و آلبوم‌های سرو چمان و یادگار دوست از آن جمله‌اند.
تاریخچه و نام
در مورد ریشهٔ نام «ماهور» دو نظریه مطرح شده‌است: یکی آنکه ایرانیان باستان در نیایش‌های خود از نغمه‌ای به نام «ماخور» استفاده می‌کردند و این واژه به مرور زمان به ماهور تغییر یافته‌است و دیگر آن که این نام به قبیله‌ای در هند به نام «ماهوری‌ها» بر می‌گردد که قدمتی در حدود سه هزار سال دارد. در موسیقی قدیم ایران برای مقام نوا دو شعبه تعریف می‌شد که یکی از آن‌ها ماهور نام داشت اما مقام نوا و شعبه‌هایش از نظر درجات با آنچه امروز دستگاه ماهور نام دارد، مطابقت ندارند و نمی‌توان دستگاه ماهور را با آن‌ها مرتبط دانست. در مقابل، مقام عشاق اولین مقام از دوازده مقام اصلی است و فواصل آن با دستگاه ماهور منطبق است (اگرچه، نت پایهٔ عشاق و ماهور یکی نیست)؛ از همین رو، فرهاد فخرالدینی معتقد است که بهتر است ماهور را اولین دستگاه یا مقام بدانیم. این احتمال وجود دارد که به‌کارگیری نام ماهور به جای عشاق قدمی در راستای حذف واژگان عربی و ترویج واژگان فارسی در زمان شکل‌گیری ردیف موسیقی ایرانی بوده باشد.
از آنجا که درجات دستگاه ماهور به شکلی که امروزه مرسوم است، با درجات گام ماژور (گام بزرگ) در موسیقی غربی منطبق هستند، برخی نام ماهور را برگرفته از یا مرتبط با واژهٔ ماژور می‌دانند اما بررسی ریشه‌شناسی این واژه چنین ارتباطی را مردود می‌کند. لفظ «ماهور» در چند جای دیگر نیز در موسیقی قدیم به کار رفته‌است. «ماهورک» نام یکی از گوشه‌ها در شعبهٔ زابل بوده‌است. «ماهوری» نیز یکی از سی و دو مقامی بوده که علی جرجانی تعریف کرده‌است. دست آخر آن که در موسیقی آذربایجان از دستگاه «ماهور هندی» نام برده می‌شود که شامل این شعبه‌هاست: ماهور هندی، عشاق، مبرقع، عشیران، شکستهٔ فارس، عراق، کابلی، هراتی.
اگرچه، بیشتر موسیقی‌دانان معاصر دستگاه شور را مهم‌ترین دستگاه موسیقی ایرانی می‌دانند و به آن «مادر همهٔ دستگاه‌ها» می‌گویند اما دستگاه ماهور نیز توسط برخی (از جمله علینقی وزیری) دارای بیشترین اهمیت دانسته شده‌است. همچنین، آموزش ردیف نیز معمولاً با دستگاه ماهور آغاز می‌شود.
ساختار
چنانکه پیشتر ذکر شد، درجات گام ماهور به شکلی که امروزه متداول است، کاملاً بر گام بزرگ (گام ماژور) در موسیقی غربی منطبق است.
با این حال، مطابقت دادن دستگاه ماهور با گام ماژور غربی پدیده‌ای جدید دانسته شده و به علینقی وزیری نسبت داده می‌شود. برخی ردیف‌شناسان معتقدند که دستگاه ماهور پیشتر به شکلی دیگر رواج داشته و از آن با لفظ «ماهور قدیم» یاد می‌کنند. از جمله محمدرضا لطفی معتقد است که نت زیرپایه نیم‌پرده بَم‌تر بوده‌است؛ مثلاً در ماهورِ دو به جای «سی» در اصل به صورت «سی بمل» بوده. یک وجه تفاوت ماهور و راست‌پنج‌گاه در قدیم نیز همین بوده که نت زیرپایه در راست‌پنج‌گاه نیم‌پرده بالاتر از ماهور بوده‌است اما در زمانی که ردیف موسیقی ایرانی توسط میرزاعبدالله تدوین می‌شده، این ظرافت‌ها از بین رفته‌است. وی همچنین استدلال می‌کند که در ردیف دستگاه ماهور، از درآمد تا گوشهٔ دلکش، هیچ‌کجا از نت محسوس (در این‌جا، سی بکار) استفاده نمی‌شود و نیز این که دستگاه‌ها اصولاً هر دو دانگشان یک فاصلهٔ چهارم درست را پوشش می‌دهند و استفاده از سی بکار باعث می‌شود که دانگ دوم ماهور تبدیل به چهارم افزوده شود؛ در حالی که استفاده از سی بمل این مشکل را رفع می‌کند.
از سوی دیگر، فرهاد فخرالدینی با استناد به جامع الالحان توضیح می‌دهد که ماهور در اصل یکی از شعبات بیست‌وچهارگانه بوده‌است و ساختارش متشکل بوده از دو دانگ که دانگ اول مطابق با مقام عشاق بوده (پرده - پرده - نیم‌پرده) و دانگ دوم مطابق با مقام راست (پرده - سه ربع پرده - پرده) و بین این دو یک پرده فاصله بوده‌است.
در اجرای ماهور توسط سه‌تار، دو کوک ممکن است به کار برود: حالت اول آن است که ساز به صورتی که برای نواختن چهارگاه متداول است کوک می‌شود (دو - سل - دو - دو) و ماهور برپایهٔ نت دو و از بالای دستهٔ ساز نواخته می‌شود؛ به این نوع، ماهورِ «چپ‌کوک» یا ماهورِ «بالادسته» گفته می‌شود و اختراع آن به آقا حسینقلی نسبت داده می‌شود. حالت دوم که روش قدیمی‌تر است، اجرای ماهور برپایهٔ نت فا و از میان دستهٔ ساز است که به آن ماهور «راست‌کوک» گفته می‌شود.
تحلیل ردیف
افزون بر لفظ «درآمد» که در تمام دستگاه‌ها برای گوشه‌های آغازین استفاده می‌شود، در ردیف‌های مختلف دستگاه ماهور از لفظ «مقدمه» هم برای مجموعه‌ای که شامل گوشه‌های درآمد می‌شود، استفاده شده‌است. با این حال، مقدمه در توصیف گوشه‌هایی به جز درآمدها هم به کار رفته‌است؛ مثلاً، نورعلی برومند گوشه‌ای که پیش از آغاز گوشهٔ داد به کار رفته را با نام «مقدمهٔ داد» توصیف می‌کند. این گوناگونی در نامگذاری گوشه‌ها محدود به مقدمه نیست؛ برای مثال، در ردیف برومند یک ملودی مشابه بار اول با نام چهارپاره و بار دوم با نام مرادخانی در دو قسمت مختلف از ردیف ماهور آمده‌است. در مقابل، برخی گوشه‌های مشابه نام‌هایشان متفاوت اما مرتبط است؛ مثل راک هندی، راک کشمیر و راک عبدالله که همگی از یک خانواده هستند.
یکی از ویژگی‌هایی که دستگاه ماهور را از گام بزرگ در موسیقی غربی متمایز می‌کند، توجه ویژه‌ای است که در دستگاه ماهور به درجهٔ دوم معطوف می‌شود. در موسیقی غربی نت روپایه جزء نت‌های متوسط دانسته می‌شود و توقف زیادی روی آن صورت نمی‌گیرد اما در دستگاه ماهور مدتی روی این نت توقف می‌شود و سپس موسیقی به درجات بالاتر می‌رود.
رابطه با دیگر دستگاه‌ها
دستگاه ماهور چند گوشه را با دستگاه‌های دیگر شریک است؛ از جمله با راست‌پنجگاه و نوا. دست کم، در برخی از ردیف‌های موسیقی، گوشهٔ اصفهانک در هر سهٔ این دستگاه‌ها آمده‌است. از نظر مد، دستگاه‌های ماهور و راست‌پنجگاه به هم شباهت دارند اما ساختار ملودیک این دو دستگاه است که آن‌ها را از هم متمایز می‌کند.
گوشه‌های دلکش و شکسته هر دو با گام پایهٔ ماهور تفاوت‌هایی دارند که باعث می‌شود زمینهٔ پرده‌گردانی به دستگاه‌های دیگر را فراهم کنند. گوشه‌های خانوادهٔ راک نیز همین ویژگی را دارند. یک ویژگی دستگاه ماهور (در مقایسه با دستگاه‌های دیگر نظیر چهارگاه و شور) آن است که این گوشه‌ها قسمت اصلی اجرای ماهور هستند؛ به بیان دیگر، پرده‌گردانی جزئی اساسی از اجرای دستگاه ماهور است. وضعیتی کمابیش مشابه این در دستگاه شور هم وجود دارد؛ این دستگاه که معمولاً در آن پرده‌گردانی (به دستگاه‌های دیگر) رخ نمی‌دهد، گوشه‌هایی نظیر قرچه و شهناز دارد که در شور وسط (بالاتر از درآمد شور) اجرا می‌شوند و به نوعی زمینه‌ساز پرده‌گردانی درون دستگاه شور هستند. گوشهٔ دلکش در دستگاه ماهور از نظر فواصل با دستگاه شور مطابقت دارد و گوشهٔ شکسته نیز با فواصل افشاری مطابقت دارد. گوشه‌های عراق و راک هم در افشاری و نوا وجود دارند و به کمک آن‌ها می‌توان به بیات اصفهان و همایون نیز رفت.
لذا در مجموع، شش پرده‌گردانی در ماهور می‌تواند رخ بدهد که این‌ها از طریق گوشه‌های دلکش، حصار، شکسته، عراق، گوشه‌های راک، و صوفی‌نامه رخ می‌دهند. از این میان، دلکش به مایهٔ شور ورود می‌کند، حصار فضای موسیقی را به ماهور جدیدی که در فاصلهٔ چهارم بالاتر واقع است منتقل می‌کند، شکسته به مایهٔ افشاری می‌رود، و صوفی‌نامه در واقع پرده‌گردانی به فضای بیات اصفهان است.
نبونعید
نبونعید آخرین پادشاه مقتدر امپراتوری بابل نو بود که در سال ۵۵۶ بر تخت سلطنت بابل جلوس نمود. با شکست نبونعید از کوروش هخامنشی در سال ۵۳۸ پ. م. پادشاهی بابل فتح شد و بابل یکی از ساتراپ‌نشین‌های شاهنشاهی هخامنشی گردید.
تصرف حرّان
دوران سلطنت نبونعید مصادف بود با انقراض پادشاهی ماد. مادها که در زمان نبوپلسر موفق شده بودند نینوا پایتخت آشور را متصرف و آن تمدن نابود کنند اینک دوران سیادت‌شان بسر آمده بود. کتیبه‌های نبونعید راجع به جریان انهدام پادشاهی ماد از دقیق‌ترین منابع به شمار می‌روند. در زمان ایشتوویگو آخرین پادشاه ماد، مادی‌ها مجبور شدند قسمتی از قوای نظامی خود از میانرودان به‌خصوص حرّان احضار نمایند. در پی غیبت مادی‌ها نبونعید پادشاه بابل به خود اجازه داد در سال ۵۵۳ پ. م. شهر حران را که به دولت ماد تعلق داشت را تصرف کند.
ماهور (دستگاه موسیقی)
گوشه‌ها
مقایسهٔ ردیف‌های مختلف نشان می‌دهد که بیست گوشه در تمام این ردیف‌ها برای دستگاه ماهور ذکر شده‌اند. دو گوشهٔ اول (درآمد و داد) همیشه به همین ترتیب آمده‌اند و هشت گوشهٔ آخر (نهیب، عراق، محیر، آشوب آوند، حزین، صفیرِ راک، راک عبدالله و ساقی‌نامه) نیز تقریباً همیشه با همین ترتیب آمده‌اند. ده گوشهٔ میانی ترتیبشان بین ردیف‌های مختلف فرق می‌کند و عبارتند از: دلکش، خاوران، طوسی، آذربایجانی، فِیلی، زیرافکند، ماهور صغیر، حصار ماهور، نیریز و شکسته.
نبونعید
متن کتیبه
در آغاز سلطنت نبونعید خدایان به خوابش آمدند و امر کردند معبد اخولخول را در حرّان ترمیم کند.
ماهور (دستگاه موسیقی)
گوشه‌ها
بین ردیف‌های مختلف گاهی تناقضاتی در نامگذاری گوشه‌ها نیز دیده می‌شود؛ مثلاً، گوشهٔ مرادخانی در ردیف نورعلی برومند شباهتی با گوشه‌ای به همین نام در ردیف محمود کریمی ندارد. این گوشه در ردیف برومند، شباهت زیادی با گوشهٔ نصیرخانی در ردیف کریمی دارد که نشان می‌دهد احتمالاً زمانی نام این گوشه تغییر یافته‌است.
تحقیقات برونو نتل نشان داده که اصلی‌ترین گوشه‌های ماهور (به معنای گوشه‌هایی که در بیشتر اجراها یافت می‌شوند) عبارتند از: درآمد، دلکش، شکسته، داد، خسروانی، چهارپاره و راک. از همین رو، او سه گوشهٔ درآمد، دلکش و شکسته را «قلب دستگاه ماهور» می‌نامد. نتل و همکارانش همچنین این نکته که گوشه‌های ابتدای ردیف ماهور نام‌هایی با معانی مثبت دارند (مثل مجلس‌افروز و طرب‌انگیز) و گوشه‌های پایینی ردیف ماهور نام‌هایی با معانی منفی دارند (مثل کُشته، حَربی و شهرآشوب) را نیز حائز اهمیت دانسته‌اند.
به عقیدهٔ محمدرضا لطفی تا پیش از تدوین ردیف موسیقی ایرانی توسط میرزاعبدالله، دستگاه ماهور نه با درآمد که با گوشهٔ گشایش و داد آغاز می‌شده و بعداً به نت پایهٔ درآمد برمی‌گشته‌است؛ او این روش را در ردیف آذربایجان و شیراز و تصنیف‌های قدیمی نیز پیدا کرده‌است. او همچنین گوشه‌های مختلف ماهور را بر اساس درجات مختلف گام ماهور چنین طبقه‌بندی می‌کند:
فهرست گوشه‌ها
منابع مختلف گوشه‌های زیر را برای دستگاه ماهور برشمرده‌اند:
مشخصات گوشه‌ها
از آنجا که دستگاه ماهور گوشه‌های بسیار و متنوعی دارد، نقش فرود در این دستگاه بسیار مهم است. در فرود ماهور، درجه‌های دوم و سوم ماهور مورد تأکید قرار می‌گیرند و بازگشت به نت پایه معمولاً از پایین (از سمت بم‌تر) صورت می‌پذیرد.
در اجرای دستگاه ماهور معمولاً یک «مقدمه» اجرا می‌شود و پس از آن چند درآمد مختلف اجرا می‌شوند که اجرایشان معمولاً ضربی است (متر مشخص دارد). در مقدمه به دانگ پیش از نت پایه (درجه‌های بمتر از نت پایه) توجه می‌شود، اما در درآمدها توجه به دانگ اول ماهور بر می‌گردد و درجهٔ دوم به عنوان نت شاهد به کار می‌رود. گاهی، درجهٔ چهارم به عنوان نت آغاز به کار می‌رود. نت‌ها در درآمد به صورت تغزلی اجرا می‌شوند و جهش‌های بزرگتر از سوم بزرگ نادر هستند.
این گوشه در همان مد گوشهٔ داد اجرا می‌شود و وجه مشخصش ضرب‌آهنگ آن است که بر وزن «تَنْ تَنَ» اجرا می‌شود که در نت‌نویسی امروزی در میزان نوشته می‌شود. نام این گوشه از یکی از مقام‌های قدیم ایران گرفته شده که در حال حاضر تنها چیزی که از آن می‌دانیم فاصلهٔ درجات آن است (که با گوشهٔ مجلس‌افروز در ماهور متفاوت است). در ردیف موسی معروفی گوشه‌ای به نام خوارزمی وجود دارد که با همین ریتم و در محدودهٔ گوشهٔ داد نواخته می‌شود.
گوشهٔ طوسی از نظر مشخصات کلی شبیه به خسروانی است؛ با این تفاوت که در این گوشه درجهٔ ششم ماهور نیز کم‌وبیش شنیده می‌شود. به این ترتیب، گوشهٔ طوسی مسیر حرکت به سمت اوج دستگاه را ادامه می‌دهد. به این گوشه «نصیرخانی» نیز نام داده می‌شود. گوشهٔ نصیرخانی معمولاً با ضرب‌آهنگ هفت‌ضربی اجرا می‌شود که معمولاً به صورت است (یعنی در این ریتمِ ترکیبی، بخش چهارضربی بر بخش سه‌ضربی مقدم است).
گسترهٔ صوتی این گوشه، دانگ اول ماهور است و از این رو منطقی به نظر می‌رسد که بلافاصله پس از درآمد اجرا شود اما در عمل این گوشه پس از گوشهٔ طوسی اجرا می‌شود که این امر باعث دور شدن از اوج دستگاه می‌شود. این گوشه استثنائی بر این قاعده دانسته می‌شود که حرکت گوشه‌ها در اجرای ردیف همیشه از درآمد به سمت اوج است.
در گوشهٔ فیلی درجهٔ پنجم ماهور تبدیل به نت شاهد می‌شود و جهشی از درجهٔ سوم به درجهٔ پنجم (به اندازهٔ یک فاصلهٔ سوم کوچک)، وجه مشخصهٔ این گوشه است. از نظر ملودی، گوشه‌های فیلی و آذربایجانی به هم شبیه هستند؛ با این تفاوت مهم که گوشهٔ فیلی به سمت درجهٔ پنجم صعود می‌کند و در همان‌جا متمرکز می‌ماند. نت ایست این گوشه، درجهٔ اول ماهور است. در ردیف موسی معروفی نت خاتمهٔ آن درجهٔ چهارم ماهور است.
به این گوشه «حصارِ ماهور» نیز نام می‌دهند. یکی دیگر از گوشه‌هایی که پس از ابول اجرا می‌شود، گوشهٔ زیرافکند است (که تنها نامش با مقام زیرافکند مشترک است). در این گوشه یک الگوی ملودی به دفعات تکرار می‌شود و هر بار یک درجه بمتر اجرا می‌شود؛ این نوع تقلیدِ پایین‌رونده در موسیقی ایرانی «کمتر» نامیده می‌شود (مثلاً گفته می‌شود که در بار دوم، ملودی یک درجه «کمتر زده شد»).
به عقیدهٔ برونو نتل نام گوشهٔ ابول ممکن است از نام شخصی گرفته شده باشد یا آن‌که اشاره به منطقه‌ای در حاشیهٔ دریای خزر داشته باشد.
گوشهٔ دلکش یکی از مهم‌ترین گوشه‌های دستگاه ماهور است. به مدد استفاده از یک نت متغیر، این گوشه فصل مشترکی بین دستگاه ماهور و شور ایجاد می‌کند. آن نت متغیر، درجهٔ ششم ماهور است که یک ربع پرده بم می‌شود تا دانگ دوم ماهور (درجه‌های پنجم تا هشتم) را بر دانگ اول شور منطبق سازد. درجهٔ پنجم ماهور نت ایست گوشهٔ دلکش است و درجهٔ ششم تغییریافته (که معادل درجهٔ دوم شور است) نت شاهد آن است. بر خلاف دستگاه شور، در گوشهٔ دلکش ملودی به دانگ نوساختهٔ شور (با شروع از درجهٔ پنجم ماهور) محدود نیست و مکرراً به دانگ اول ماهور ورود می‌کند و فضای صوتی خاصی را ایجاد می‌کند که مختص گوشهٔ دلکش است. گسترهٔ صوتی این گوشه یک اکتاو کامل است و تحرکات ملودی در آن معمولاً تغزلی است و پرش‌ها معمولاً از فاصلهٔ دوم یا سوم بزرگتر نیستند. پس از اجرای گوشهٔ دلکش معمولاً یک چهارمضراب اجرا می‌شود و مجموع این‌ها یکی از طولانی‌ترین قسمت‌های اجرای دستگاه ماهور را به خود اختصاص می‌دهد.
گوشهٔ خاوران را می‌توان یک ماهور جدید دانست که بر درجهٔ چهارم ماهور اصلی ساخته شده‌است. وسعت ملودی آن یک ششم کوچک است. نت آغاز آن درجهٔ ششم ماهور است و گردش ملودی به سمت درجهٔ پنجم ماهور است تا نهایتاً به نت ایست که همان درجهٔ چهارم ماهور است، بازگردد. در این مسیر گاهی درجهٔ پنجم ماهور نیم‌پرده بمتر می‌شود. قطعه‌هایی که در خاوران اجرا می‌شوند، در ابتدا ریتم کرشمه دارند و پس از آن به یک ضرب‌آهنگ دوضربی یا سه‌ضربی دیگر تغییر می‌کنند. پرده‌گردانی به ماهور بالاتر در گوشهٔ ابول نیز وجود دارد و گوشهٔ ابول مفصل‌تر از گوشهٔ خاوران است.
نام این گوشه در دستگاه نوا نیز می‌آید اما مختصات آن در این دو دستگاه متفاوت است. در ماهور، گوشهٔ نیریز بر درجهٔ دوم ماهور استوار است و درجهٔ سوم ماهور ربع پرده بمتر می‌شود؛ به این ترتیب، نت ایست آن درجهٔ دوم ماهور و نت شاهدش درجهٔ سوم تغییریافته است. نتی که دو درجه بمتر از نت ایست است، وجه تفاوت نیریز بین ماهور و نواست: در ماهور این نت بکار باقی می‌ماند تا فضای ماهور حفظ شود اما در نوا یک ربع پرده بمتر است. نام این گوشه به شهر نیریز اشاره دارد که در استان فارس و در نزدیکی فسا و شیراز قرار دارد. گوشهٔ نیریز به خاطر تغییر درجهٔ سوم ماهور می‌تواند راه دیگری برای پرده‌گردانی از ماهور به شور و متعلقات آن فراهم کند که این امر در گوشهٔ بعدی (شکسته) بیشتر معمول است.
گوشهٔ شکسته زمینهٔ یک پرده‌گردانی دیگر را فراهم می‌کند. در این گوشه درجهٔ سوم ماهور یک ربع پرده بم می‌شود و همین تغییر اندک، فضای صوتی را به افشاری تغییر می‌دهد. این تغییر درجهٔ سوم البته پیشتر در گوشهٔ نیریز هم انجام شده‌است و گوشهٔ شکسته در امتداد گوشهٔ نیریز قرار دارد. تفاوت گوشهٔ شکسته با افشاری آن است که در افشاری درجهٔ ششم افشاری یک نت متغیر است که گاهی ربع پرده بمتر می‌شود اما در شکسته، درجهٔ مشابه هرگز تغییر داده نمی‌شود. دلیل این امر آن است که در افشاری درجهٔ ششم معمولاً به سمت درجهٔ پنجم حل می‌شود و بمتر اجرا شدنش به این سیر ملودی کمک می‌کند؛ حال آنکه در شکسته ملودی تمایل به اوج گرفتن به سمت درجه‌های هفتم و هشتم را دارد.
یکی از تفاوت‌های شکسته با بیشتر گوشه‌های دیگر ماهور در آن است که در شکسته جهش‌های ملودی فراوانند و از آن جمله، جهش نزولی به سمت نت پایه (پنجم درست) یا درجهٔ دوم ماهور (چهارم درست) در این گوشه مرسوم است. وجه مشخصهٔ دیگر گوشهٔ شکسته، صعود نیم‌پرده‌ای از درجهٔ چهارم به درجهٔ پنجم است؛ در حالی که درجهٔ پنجم موقتاً نیم‌پرده بم شده‌است. این کار معمولاً با یک ملودی پایین‌رونده به سمت درجهٔ سوم دنبال می‌شود و این زینت نیم‌پرده‌ای تنها در قالب یک تحریر تریل اجرا می‌شود و گذراست.
گوشهٔ نهیب که در دستگاه نوا و آواز افشاری نیز وجود دارد، در آن دو همیشه اجرا نمی‌شود اما در اجرای دستگاه ماهور تقریباً همیشه به کار گرفته می‌شود و این مسئله در مورد دو گوشهٔ بعدی، یعنی عراق و آشور نیز، صادق است. این سه گوشه مجموعاً اوج آواز ماهور را تشکیل می‌دهند و از نظر ساختاری با هم شبیه هستند: نت پایهٔ ماهور است؛ فقط در ابتدای گوشه و در زمان فرود به محور اصلی ماهور نواخته می‌شود. درجه‌های دوم تا چهارم ماهور نیز تنها گذرا نواخته می‌شوند. درجهٔ پنجم ماهور نت ایست این گوشه‌ها و درجهٔ هفتم ماهور نت متغیر است که در زمانی که ملودی پایین‌رونده باشد، نیم‌پرده بم می‌شود. درجهٔ هشتم ماهور نت شاهد این گوشه‌هاست و نقطهٔ تمرکز اوج دستگاه است. درجهٔ دهم (که در فاصلهٔ سوم از آن نقطهٔ تمرکز قرار دارد) نیم‌پرده بم می‌شود و بالاترین نتی است که در گوشهٔ نهیب اجرا می‌شود. تمرکز ملودی در این گوشه‌ها بین درجات پنجم تا نهم ماهور است و ملودی عمدتاً حالت تغزلی دارد و از جهش در آن پرهیز می‌شود.
گوشهٔ عراق در اوج دستگاه ماهور اجرا می‌شود و آواز آن معمولاً با تحریرهای فراوان توأم است و زمینهٔ هنرنمایی آوازخوان را فراهم می‌کند. از نظر ساختاری شباهت بین عراق و نهیب بسیار است و در بسیاری از اجراهای معاصر این دو گوشه با هم مخلوط شده‌اند. یکی از تفاوت‌های عراق و نهیب در آن است که در گوشهٔ عراق ملودی به درجهٔ یازدهم ماهور نیز ورود می‌کند.
این گوشه در واقع تنها یک فراز بالارونده است که از درجهٔ چهارم ماهور شروع می‌شود و با استفاده از یک توالی پی‌درپی که هر بار یک درجه بالاتر تقلید می‌شود، به درجهٔ هشتم ماهور می‌رسد.
این گوشه با نام آشور آوند نیز شناخته می‌شود و در واقع اوجی بر اوج ماهور است. در این گوشه ملودی باز بیشتر اوج می‌گیرد و به درجهٔ دوازدهم ماهور نیز وارد می‌شود. در حقیقت، در این گوشه ملودی بین درجه‌های هشتم تا دوازدهم محدود می‌شود؛ لذا، می‌توان درجهٔ هشتم ماهور را نت ایست آن و درجهٔ یازدهم را نت آغاز و نت شاهد آن نیز دانست. اجرای آشور گذراست و به مثابه اوجی در دل گوشهٔ عراق است. پس از این گوشهٔ کوتاه، ملودی دوباره به فضای عراق و نهیب بازمی‌گردد تا زمینهٔ فرود به محور اصلی دستگاه فراهم شود. پس از آن نیز گوشه‌های راک اجرا می‌شوند که به علت تعدد، در بخش مخصوص خود توضیح داده شده‌اند. در برخی ردیف‌ها گوشهٔ بسته‌نگار نیز پس از گوشهٔ آشورآوند آورده شده‌است.
گوشهٔ کوچکی است که شاهد آن درجهٔ هشتم ماهور است اما درجهٔ دهم ماهور در آن نیم‌پرده بمتر می‌شود و در نتیجه این گوشه در فضای صوتی بیات اصفهان اجرا می‌شود. این گوشه، مقدمه‌ای برای ورود به گوشه‌های راک نیز هست.
گوشه‌های راک
خانواده گوشه‌های راک شامل راک هندی، راک کشمیر، راک عبدالله و برخی گوشه‌های مرتبط دیگر است. این باور وجود دارد که نام «راک»، از راگا در موسیقی هندی ریشه می‌گیرد؛ به خصوص که نام دو گوشهٔ راک کشمیر و راک هندی به مناطقی در سرزمین هندوستان اشاره دارد. نام گوشهٔ «راک عبدالله» احتمالاً نشان‌دهندهٔ رابطهٔ آن با میرزاعبدالله است اما از آنجا که نام آن در ردیف آقا حسینقلی هم آمده و میرزاعبدالله هم فردی وارسته بود، لطفی حدس می‌زند که شاید نام این گوشه در واقع به ابا عبدالله (از القاب امام سوم شیعیان) اشاره دارد و شاهد آن را گوشهٔ «حسینی» می‌داند. از سوی دیگر، در مراسم تعزیه وصف حال عبدالله بن حسن با راک عبدالله اجرا می‌شود. گوشه‌های راک گسترهٔ صوتی زیادی (تقریباً به اندازهٔ تمام دستگاه ماهور) دارند و به دلیل فرود مشکلشان، از نظر اجرا دشوار هستند.
بیشتر مشخصات گوشه‌های راک شبیه به گوشه‌های نهیب و عراق است؛ با دو تفاوت عمده: درجهٔ ششم ماهور در راک ربع پرده بمتر می‌شود و درجهٔ هفتم ماهور نت متغیر نیست. به این ترتیب، این نت ششم تغییریافته نت آغاز گوشه است؛ درجهٔ هشتم ماهور نت شاهد است و درجهٔ پنجم ماهور نت ایست است. علی‌رغم شباهت کلی مُد گوشه‌های راک با گوشه‌های نهیب و عراق، تغییر همین دو درجه برای تفاوت فضای موسیقایی آن‌ها کافی است و تشخیص آن‌ها از یکدیگر را آسان می‌کند. همین تفاوت‌ها باعث می‌شود که در فاصلهٔ درجات پنجم تا نهم ماهور، گوشه‌های راک از نظر فواصل با دستگاه چهارگاه مطابق شوند؛ چیزی که در گوشه‌های نهیب و عراق شنیده نمی‌شود. فرهاد فخرالدینی این گوشه‌ها را بیشتر با فواصل بیات اصفهان منطبق می‌داند.
در گوشهٔ راک کشمیر، درجهٔ هشتم ماهور علاوه بر این که نت شاهد است، نت آغاز گوشه نیز هست. تمرکز این گوشه بر فضای صوتی اوج دستگاه است.
در اجرای دستگاهی ماهور گوشهٔ راک هندی معمولاً آخرین گوشه‌ای است که پیش از فرود به درآمد ماهور اجرا می‌شود. راک هندی نیز بر درجهٔ هشتم ماهور و فضای اوج دستگاه تمرکز دارد اما در راک هندی درجهٔ دهم ماهور دیگر پایین آورده نمی‌شود و بکار می‌شود و از این جهت مثل درجهٔ سوم ماهور می‌شود (یعنی فضای صوتی دانگ سوم و دانگ اول یکسان می‌شود) و این زمینهٔ بازگشت به محور اصلی ماهور را فراهم می‌آورد. مشخصهٔ دیگر این گوشه استفاده از ضرب‌آهنگ همیولا است که ترکیبی از و  است و از این رو این گوشه به صورت ضربی اجرا می‌شود. گسترهٔ صوتی راک هندی یک فاصلهٔ دوازدهم است (چنین درجه‌ای از گستردگی صوتی در گوشه‌های ردیف نادر است)؛ درجهٔ پنجم ماهور نت آغاز آن و درجهٔ هشتم ماهور نت ایست آن است. در راک هندی درجهٔ هشتم ماهور نت شاهد نیست و تأکید ملودی روی هر دو درجهٔ هشتم و نهم است. در پایان راک هندی، فرودی به دانگ اول ماهور صورت می‌پذیرد. در ضمن، این فرود، درجهٔ ششم ماهور هم بکار می‌شود تا بازگشت به محور اصلی ماهور کاملاً ملموس باشد.
پس از اجرای گوشه‌های راک و بازگشت به محور اصلی ماهور، اجرای دستگاه با استفاده از گوشه‌های مختلفی در فضای درآمد ماهور به پایان می‌رسد. این گوشه‌ها شامل مثنوی (که نامش تنها به قالب شعری که در آن به آواز خوانده می‌شود، اشاره دارد)، چهارمضراب یا رِنگ باشد. فخرالدینی به نقل از ردیف موسی معروفی از گوشه‌های ساقی‌نامه، صوفی‌نامه و کشته نیز نام می‌برد و توضیح می‌دهد که در اصل همهٔ این‌ها یک آهنگ هستند که ساقی‌نامه در ماهور، صوفی‌نامه در همایون و اصفهان و کشته در پرده‌های شکسته یا افشاری اجرا می‌شود. در این گوشه‌ها شعری بر وزن «فعولن فعولن فعولن فعول» (که در عروض با نام «بحر متقارب» شناخته می‌شود) خوانده می‌شود؛ شاهنامهٔ فردوسی نیز بر همین وزن است و از این رو این وزن را حماسی یا رزمی می‌دانند اما حافظ نیز ساقی‌نامه‌هایی با مفاهیم عرفانی بر همین وزن سروده‌است. گوشهٔ «حَربی» نیز (که نامش به معنای «رزمی» است) از همین جنس است و بیشتر برای موسیقی رزمی و زورخانه‌ای به کار گرفته می‌شود. حسن ختام اجرای ماهور نیز (مانند اجرای دستگاه‌های دیگر) معمولاً یک رِنگ است که رنگ شهرآشوب نمونه‌ای از آن است.
احساس
دستگاه ماهور دارای احساس «شجاعت، شادی و امیدواری» توصیف شده‌است. آواز ماهور آوازی «باوقار» توصیف شده که خواننده با انتخاب شعر مناسب می‌تواند به آن «ابهت» بدهد. با این حال، داریوش صفوت از فرامرز پایور نقل می‌کند که برخی از گوشه‌های ماهور حال و هوای ناامیدی و حتی عذاب را تداعی می‌کنند.
بیشتر گوشه‌های ماهور حالتی شاد دارند و برای اجرای مارش‌های پرهیجان یا قطعه‌های طرب‌انگیز به کار می‌روند. گوشه‌های دلکش و شکسته به دلیل داشتن ریزپرده حالت «شرقی‌تری» دارند و قطعه‌های غم‌انگیزتر در آن‌ها اجرا می‌شوند. به عقیدهٔ روح‌الله خالقی از آنجا که موسیقی ایران به سمت قطعه‌های غم‌انگیز گرایش پیدا کرده‌است، اجرای موسیقی در دستگاه ماهور نیز رواج چندانی ندارد و قطعه‌های بیشتری را می‌توان در آوازهای مشتق از دستگاه شور یا در دستگاه‌های سه‌گاه و چهارگاه شنید.
نمونه‌ها
تصنیف «مرغ سحر» ساختهٔ مرتضی نی‌داوود روی شعری از محمدتقی بهار که اولین بار توسط جلال تاج اصفهانی و پس از آن توسط خوانندگان بسیاری (از جمله قمرالملوک وزیری و محمدرضا شجریان) بازخوانی شده‌است، یکی از نمونه‌های شاخص در دستگاه ماهور است.
تصنیف «ز من نگارم» ساختهٔ درویش‌خان با شعر محمدتقی بهار نیز در دستگاه ماهور است. نمونهٔ معروف دیگری در ماهور، تصنیف «سپیده» از محمدرضا لطفی با شعر هوشنگ ابتهاج و آواز محمدرضا شجریان است. این تصنیف در زمان انقلاب اسلامی ایران ساخته شد و در شب انقلاب از رادیوی ایران پخش شد و به همین جهت با موضوع انقلاب و حس وطن‌دوستی گره خورده‌است. در موسیقی متن فیلم دلشدگان ساختهٔ علی حاتمی، تصنیفی به همین نام وجود دارد که حسین علیزاده آن را آهنگسازی کرده و محمدرضا شجریان خوانده‌است. این تصنیف که بعداً در قالب آلبومی به همین نام نیز منتشر شد، در گوشهٔ عراق دستگاه ماهور است. تصنیف «آهنگ وفا» از آلبومی همنام که آن نیز از خوانده‌های محمدرضا شجریان است، در گوشه‌های راک اجرا شده‌است.