cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سوادآموزی در ایران
ارزیابی فعالیت‌های سوادآموزی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی
سوادآموزی بزرگسالان از سال ۱۲۸۶ با تشکیل کلاس‌های اکابر در شیراز آغاز شد. اما برنامه‌ریزی و تلاش برای مبارزه با بی‌سوادی در روستاها و در میان کودکان لازم التعلیم عملی در سال ۱۳۴۱ و با ایجاد سپاه دانش آغاز شد. اجرای وسیع برنامه‌های سوادآموزی نیز با تشکیل سازمان کمیته ملی پیکار با بی‌سوادی در سال ۱۳۴۳ مقدور گشت.
۱. سال ۱۲۸۶: تشکیل کلاس‌های اکابر در شیراز به همّت مشروطه خواهان
۲. سال ۱۲۸۸: تصویب آموزش اجباری همگانی برای کودکان هفت سال به بالا
۳. سال ۱۳۱۵: تصویب نظام‌نامه اکابر مبنی بر تشکیل کلاس‌های اکابر در مدارس دولتی و موظف نمودن کارکنان بی‌سواد دولت و موسسات عمومی و پیشه وران برای شرکت در این کلاس‌ها
۴. سال ۱۳۲۲: آغاز فعالیت کلاس‌های اکابر
۶. سال ۱۳۳۵: تجدید نظر در برنامه تعلیمات اساسی و ایجاد بنگاه عمران وزارت کشور و تهیه و تنظیم کتاب‌های «همه باسواد شویم»
۷. سال ۱۳۴۱: ایجاد سپاه دانش
۸. سال ۱۳۴۶: اجرای طرح تجربی سوادآموزی تابعی (حرفه‌ای) در اصفهان و دزفول
۹. سال ۱۳۵۵: ارائه و اجرای طرح جهاد ملی سوادآموزی
بررسی فعالیت‌های سوادآموزی از دههٔ ۱۳۳۰ تا سال ۱۳۵۷
از فعالیت‌های سوادآموزی پیش از سال ۱۳۳۴ به دلیل کمبود اطلاعات نمی‌توان برداشت درستی ارائه داد. آمارهای منتشره از مراجع مختلف در سال‌های ۱۳۳۴ تا ۱۳۵۷ هم عمومی ضد و نقیض بوده‌است. در عین حال، برای ارزیابی فعالیت‌ها، آمار رسمی وزارت آموزش و پرورش به عنوان آمار معتبر مورد بررسی قرار گرفته‌است.
در طی سال‌های ۱۳۳۴ تا ۱۳۴۴، بالغ بر ۳٫۶ میلیون نفر از بزرگسالان تحت پوشش برنامه‌های سوادآموزی اداره آموزش بزرگسالان قرار داشته‌اند. در اولین سال ارائه برنامه‌های سوادآموزی، تنها ۱۲۹۹۵ نفر در کلاس‌ها شرکت کرده‌اند. اما از سال ۱۳۳۵، فعالیت‌ها شدت گرفت و به بالاترین میزان خود یعنی ۴۵۰ هزار نفر در سال ۱۳۴۳ رسید.
ایجاد سپاه دانش در سال ۱۳۴۱ و به‌کارگیری سربازان نظام وظیفه در آموزش کودکان مناطق روستایی سبب شد تا هر ساله تعداد بیشتری از کودکان لازم التعلیم تحت پوشش آموزش ابتدایی قرار گیرند و نیز تعداد بزرگسالان مشمول برنامه‌های سوادآموزی افزایش یابد. در سال ۴۲–۱۳۴۱ که اولین سال اجرای طرح سپاه دانش است، هشتاد و پنج هزار نفر از کودکان سنین ۶ تا ۱۵ سال و شصت و پنج هزار نفر از بزرگسالان تحت پوشش آموزش قرار گرفته‌اند. این ارقام در سال‌های بعد افزایش یافته و در سال ۵۷–۱۳۵۶ به بالاترین میزان یعنی ۷۰۶۲۷۱ نفر رسیده‌است. نکته قابل توجه آن که تعداد دانش آموزان و سوادآموزان دختر تحت پوشش برنامه‌های سپاه دانش در مدت اجرای طرح بین ۱۵ تا ۳۰ درصد در نوسان بوده‌است و به‌طور کلی در حال افزایش بوده‌است. همچنین در طی سال‌های ۵۸–۱۳۴۱، معادل ۳٫۱ میلیون نفر از بزرگسالان زیر پوشش برنامه‌های سوادآموزی سپاه دانش قرار گرفته‌اند.
ارزیابی برنامه‌های سوادآموزی پس از پیروزی انقلاب اسلامی
هنگامی که در ۷ دی ۱۳۵۸ به دستور آیت الله خمینی، نهضت سوادآموزی تشکیل شد، جمعیتی بالغ بر ۱۴ میلیون نفر بی‌سواد در کشور وجود داشت. در آن زمان شور و شوق مردم برای مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی در بالاترین حد خود بود. بی شک این اشتیاق‌ها بهترین فرصت و زمینه برای حرکتی بنیادی برای ریشه‌کنی بی‌سوادی بود. اما متأسفانه به دلیل جنگ سنگین تحمیلی و درگیری‌های داخلی و در نتیجه عدم ثبات کشور امکان بهره‌گیری از توان مردم و دولت میسر نبود چرا که توان مردم و دولت مصروف دفاع از کشور بود.
در طول جنگ بیشتر بودجه کشور صرف هزینه‌های دفاعی می‌شد و جنگ مهم‌ترین مسئلهٔ کشور بود که باعث می‌شد سایر امور کشور از جمله سوادآموزی مورد کم توجهی قرار گیرد. پس از پایان جنگ نیز به دلیل خرابی کشور بیشتر امکانات کشور در جهت سازندگی قرار گرفت. همچنین گذشت زمان بر انگیزه‌ها و علاقه‌ها تأثیر منفی گذاشت؛ و پس از آن هم نهضت سوادآموزی به خوبی عمل نکرد.
از آمار فعالیت‌های نهضت در سال‌های ۱۳۵۹ و ۱۳۶۰ اطلاع دقیقی در دست نیست. تنها اعلام شده طی این سال‌ها ۷۴۱ هزار نفر زیر پوشش برنامه‌های سوادآموزی قرار گرفته‌اند. در سال ۱۳۶۱ نهضت سوادآموزی طرح ضربتی سوادآموزی را مطرح کرد، لکن طرح یادشده شکست خورد. طرح آموزش فردبه‌فرد در سال ۱۳۶۲ مطرح شد که براساس آن افراد باسواد خانوادهٔ بی‌سوادان را یاری می‌کردند تا به مهارت‌های سوادآموزی دست یابند. از آن زمان به بعد طرح‌های گوناگون دیگری به اجرا درآمده‌است که شامل طرح‌های «گامی به سوی نور»، «سرباز معلم»، «لازم التعلیم» و «مساجد» می‌شود. علاوه بر آن نهضت سعی کرده‌است که مهاجران جنگ تحمیلی، مهاجران افغانی و عراقی، اسیران جنگی، سربازان و کارکنان دولت را زیر پوشش برنامه‌های خود قرار دهد.
به استثنای سه سال اول فعالیت نهضت، به‌طور متوسط سالانه نزدیک به ۹۰۰ هزار نفر در کلاس‌های سوادآموزی شرکت کرده‌اند. بالاترین میزان شرکت در سال ۱۳۶۶ (۱٬۶۶۰٬۰۰۰ نفر) و کمترین مقدار آن در سال ۱۳۶۳ (برابر با ۸۴۴٬۰۰۰ نفر) صورت گرفته‌است.
آمار نشان می‌دهد که همواره تعداد زنان تقریباً دو برابر تعداد مردان بوده‌است. این فرض وجود دارد که بی‌سوادان مرد به دلیل اشتغال و در نتیجه به خاطر کمبود وقت و خستگی مایل به تحصیل نباشند. البته باید توجه داشت که نرخ بی‌سوادی مردان معمول ۲۰ درصد کمتر از زنان بوده‌است. میزان متوسط قبولی در دوره‌های سوادآموزی طی سال‌های ۶۸–۱۳۵۸ برابر ۴۰ درصد بوده‌است. نکته جالب این که میزان قبولی زنان همواره از مردان بیشتر بوده‌است. حاصل فعالیت‌های سوادآموزی در طول سال‌های ۶۸–۱۳۵۸ نشان می‌دهد که جمعی بالغ بر ۹/۳ میلیون نفر به اخذ کارنامه قبولی از نهضت سوادآموزی شده‌اند.
نکته قابل توجه این که بیشتر معلمان و کارکنان نهضت سوادآموزی دارای مدرک دیپلم و زیر دیپلم هستند و از نظر سطح تحصیلات بیشتر آنان در سطح پایینی هستند؛ و جالب این‌که حتی در دفتر مرکزی نهضت سوادآموزی چند بی‌سواد مشغول به کار هستند.
گفتنی است براساس آخرین نتایج سرشماری عمومی در سال ۱۳۷۵ از میان ۵۲ میلیون نفر جمعیت ۶ ساله و بالاتر کشور ۴۱ میلیون نفر باسواد بوده‌اند و بدین ترتیب میزان باسوادی در کشور معادل ۷۵ درصد است. از مجموعه باسوادان کشور ۵۴ درصد را مردان و۴۶ درصد را زنان تشکیل می‌دهند.
فعالیت‌های سوادآموزی تابعی در ایران
پس از تلاش‌های چندین سالهٔ سوادآموزی در سطح جهان و بررسی نتایج این تلاش‌ها، سرانجام وزیران آموزش و پرورش کشورهای جهان در گردهمایی تهران در سال ۱۳۴۴ مفهوم سوادآموزی تابعی را به عنوان برداشتی کامل و مؤثر از سواد پذیرفتند. در پی این توافق همگانی، قرار شد طرح یادشده به صورت آزمایشی در ۱۱ کشور جهان از جمله ایران به اجرا در آید. گفتنی است منظور از سوادآموزی تابعی یا حرفه‌ای، آموزش سواد و علوم با توجه به شغل افراد و یاد دادن مهارت‌های مربوط به حرفهٔ آنان همراه با سوادآموزی است.
به این منظور دو قطب صنعتی و کشاورزی کشور یعنی دزفول و اصفهان برای اجرای آزمایشی طرح انتخاب شدند و از سال ۱۳۴۶ طرح‌های سوادآموزی تابعی در این دو منطقه به اجرا درآمد. از نکات قابل توجه در آمار سوادآموزان تابعی (حرفه‌ای) سرعت بیشتر رشد تعداد سوادآموزان زن به سوادآموزان مرد است، به‌طوری‌که با گذشت زمان تعداد سوادآموزان زن بر سوادآموزان مرد پیشی گرفته‌است. همچنین در سال‌های ۵۲–۱۳۵۰ تعداد سوادآموزان کاهش یافته‌است. آمار نشان می‌دهد این طرح تا سال ۱۳۵۶ فعال بوده‌است و حتی به شهرهای دیگری مانند ساوه و یزد گسترش پیدا کرده‌است.
اگر چه در سوادآموزی تابعی ایران کم و بیش تمام اصول پیش گفته به عنوان راهبردهای اصلی در نظر گرفته شده بود، لکن به دلیل تأکید زیاد بر محتوای حرفه‌ای برنامه‌ها مسئلهٔ آگاه‌سازی سوادآموزی بسیار ضعیف جلوه کرد.
آمار سوادآموزان تابعی (حرفه‌ای) ایران طی سال‌های ۱۳۴۶–۱۳۵۶
به طورکلی از آغاز پیدایش کمیتهٔ ملی پیکار با بی‌سوادی در سال ۱۳۴۳ تا پایان آخرین طرح مبارزه با بی‌سوادی (طرح جهاد ملی سوادآموزی) موفقیت‌های بدست آمده ناچیز بوده و مسئولان کمیته پیکار با بی‌سوادی برای گریز از واقعیت‌ها به ساختن آمار غیرواقعی می‌پرداختند. صرفنظر از عدم انسجام سازمانی و آشفتگی برنامه‌ریزی، یکی از مهم‌ترین موانع و مسائل کمیته ملی پیکار با بی‌سوادی، تضاد سیاست‌ها و خط مشی آن سازمان با سیاست‌های وزارت آموزش و پرورش بود.
درواقع، آموزش و پرورش با تکیه بر ارزش‌ها و اصول جاری خود، توان پذیرش طرح‌های غیررسمی و گاه ابداغی سوادآموزی را نداشت و همین امر سبب می‌شد تا فعالیت‌های سوادآموزی مورد بی‌مهری آموزش و پرورش قرار گیرد. یکی از نتایج این امر، کاهش اعتبارات کمیته ملی پیکار در برنامه آموزش کودکان و انتقال اعتبارات آن به آموزش و پرورش بود.
سوادآموزی از طریق رادیو نیز موفقیتی بدست نیاورد. بررسی علل ناکامی این طرح نشان داد که سوادآموزی مستقیم از رادیو و تلویزیون اثر چندانی ندارد و تنها حمایت‌های غیرمستقیم و برنامه‌های تکمیلی از تأثیر بیشتری برخوردار است. در هر حال، سوادآموزی تابعی برتری خود را نسبت به سایر برنامه‌های سوادآموزی گذشته ثابت کرد و برای تکامل آن طرح جهاد ملی مبارزه با بی‌سوادی در سال ۱۳۵۵ شکل گرفت.
بررسی وضع سواد در ایران در سال‌های ۱۳۵۵ تا ۱۳۶۵
براساس اسناد منتشره از سوی سازمان یونسکو، ایران در سال ۱۳۶۴ هجری شمسی در شمار ۹ کشوری قرار دارد که قدر مطلق بی‌سوادان آن‌ها از ۱۰ میلیون نفر بیشتر است. از این ۹ کشور، ۶کشور در قاره آسیا، ۲کشور در قاره آفریقا ویک کشور در آمریکای لاتین قرار دارد. هند با ۲۴۶ میلیون نفر و ایران با ۱۲ میلیون نفر دارای بیشترین و کمترین تعداد بی‌سواد در این گروه می‌باشند. در این میان پاکستان با ۷۰٫۴ درصد و برزیل با ۲۲٫۳ درصد به‌ترتیب بیشترین و کمترین نرخ بی‌سوادی را داشته‌اند. سایر کشورهای گروه یاد شده چین، نیجریه، بنگلادش، اندونزی و مصرهستند. این ۹ کشور در مجموع بیش از ۶۷۰ میلیون نفر از بی‌سوادان جهان را در خود جای داده‌اند که رقمی نزدیک به ۷۵ درصد کل بی‌سوادان را شامل می‌شود. در آن زمان تعداد کل بی‌سوادان جهان ۸۹۰ میلیون نفر برآورد شده‌است.
میزان بی‌سوادی در ایران در سال ۱۳۶۴ بالغ بر ۴۹ درصد بوده‌است و ۱۲ میلیون نفر بی‌سوادان ایران، ۱٫۳ درصد کل بی‌سوادان جهان را تشکیل داده‌اند.
در سال ۱۳۵۵، جمعیت ۶ سال و بیشتر ایران بالغ بر ۲۷٫۵ میلیون نفر بوده‌است که با رشد متوسط سالیانه ۳٫۶ درصد به ۳۸٫۷ میلیون نفر در سال ۱۳۶۵ رسیده‌است. تعداد باسوادان جمعیت ۶ سال و بیشتر طی سال‌های ۱۳۵۵ و ۱۳۶۵ به‌ترتیب برابر با ۱۲٫۹ و ۲۳٫۹ میلیون نفر و نرخ باسوادی نیز معادل ۴۷ و ۶۱ درصد بوده‌است. به استناد ارقام یاد شده طی ده سال ۶۵–۱۳۵۵، نزدیک به ۱۱ میلیون نفر به باسوادان کشور اضافه شده‌است و نرخ باسوادی نیز حدود ۱۴ درصد افزایش یافته‌است. لکن طی ده سال یاد شده با وجود افزایش تعداد باسوادان و نرخ باسوادی، قدر مطلق تعداد بی‌سوادان کاهش نیافته و حتی معادل ۴۰۰ هزار نفر افزایش داشته‌است.
از کل جمعیت ۶ سال و بیشتر ایران در سال ۱۳۶۵ حدود ۵٬۸۵۰٬۰۰۰ نفر، یعنی ۳۹٫۵ درصد را مردان تشکیل داده‌اند. تعداد بی‌سوادان زن نیز در حدود ۹ میلیون نفر و سهم آن‌ها در کل جمعیت بی‌سواد حدود ۶۰٫۵ درصد بوده‌است. مقایسه ارقام و نسبت‌های بالا نشان می‌دهد که شدت نابرابری بین زنان و مردان به لحاظ سواد تا چه حد زیاد است.
بررسی وضع سواد به تفکیک مناطق شهری و روستایی
بیش از ۶۱ درصد بی‌سوادان سال ۱۳۶۵، یعنی حدود ۹ میلیون نفر، در مناطق روستایی سکونت داشته‌اند. ۳۹ درصد باقی‌مانده در مناطق شهری می‌زیسته‌اند که بالغ بر ۵٬۷۷۸٬۰۰۰ نفر بوده‌است؛ که این نابرابری زمانی قابل‌توجه‌تر است که بدانیم درصد جمعیت شهرنشین کشور در سال ۱۳۶۵ برابر ۵۴٫۳ درصد بوده‌است.
بررسی وضع سواد بر حسب استان در سال ۱۳۶۵
استان تهران با ۲٫۷۸ درصد دارای بالاترین نرخ باسوادی و استان سیستان و بلوچستان با ۳۵٫۹ درصد از کمترین میزان باسوادی در کشور برخوردار بوده‌است.
همچنین استان‌های آذربایجان غربی و شرقی، هرمزگان و کردستان (احتمالاً به دلیل دوزبانه بودن منطقه و مشکلات موجود در تدریس زبان فارسی به نوآموزان با گویش‌های محلی) در آخرین مراتب نرخ باسوادی قرار گرفته‌اند. در سال ۱۳۷۰، تهران با ۸۵٫۷ درصد و سیستان و بلوچستان با ۵۰٫۳ درصد به ترتیب بالاترین و پایین‌ترین میزان باسوادی بوده‌اند. در نگاه به آمار نرخ باسوادی در استان‌های کشور متوجه یک نابرابری محسوس می‌شویم که می‌توان گفت دلایل ایجاد این فاصله را باید در مواردی چون نابرابری در وجود امکانات آموزشی و گسترش روزافزون آن، نابرابری در درآمد و ثروت، تنوع فرهنگ و زبان، عملکرد حکومت‌های گذشته در جهت ابقای خود و برخی عوامل دیگر باید جست.
به لحاظ نرخ باسوادی، در مقایسه با کشورهای مشابه و آمار سالیان پیش، پیشرفت چندان مطلوبی‌حاصل نشده‌است. در واقع اگرچه گسترش هر چه بیشتر آموزش ابتدایی در دوران پس از انقلاب اسلامی سبب افزایش جمعیت باسواد شده‌است، لکن افت تحصیلی و ترک تحصیل ازجمله مواردی است که از افزایش نرخ باسوادی جلوگیری می‌کند.
نکته‌ای که قابل توجه‌است این که عده‌ای از افراد بزرگسالی که آموزش‌های سوادآموزی را دیده‌اند و حتی موفق به کسب مدرک سوادآموزی شده‌اند از سطح سواد مطلوبی برخوردار نیستند و حتی پس از مدتی توانایی خواندن و نوشتن را از دست می‌دهند.
عواملی مانند نداشتن دانش و مهارت کافی معلمان سوادآموزی، سن بالا سوادآموزان و در نتیجه پایین بودن سطح یادگیری و انگیزه آنان، عدم پیگیری در ادامه آموزش سوادآموختگان، تکرار نکردن مطالب آموخته شده و به کار نبردن خواندن و نوشتن توسط سوادآموختگان و… باعث این موضوع شده‌است.
آمار نشان می‌دهد در سال ۱۳۶۵ کم و بیش میزان نرخ بی‌سوادی زنان ۶۰ درصد و مردان ۴۰ درصد بوده‌است؛ و میزان نرخ بی‌سوادی روستاییان ۶۰ درصد و شهرنشینان هم ۴۰ درصد بوده‌است. پس میزان نرخ بی‌سوادی زنان و روستاییان با هم برابر و بیشتر از نرخ بی‌سوادی مردان و شهرنشینان بوده‌است؛ که این امر نشان می‌دهد که در سوادآموزی باید به زنان و روستاییان بیشتر توجه شود. مشکلاتی مانند عدم جذابیت دوره‌های سوادآموزی، بازگشت به بی‌سوادی بسیاری از نوسوادان و عدم تطابق مواد درسی با واقعیت‌های زندگی روزمره سبب شده برنامه‌های سوادآموزی در گسترش سواد چندان موفق نباشند و قدر مطلق بی‌سوادان رو به افزایش بگذارد.
بررسی وضع سواد برحسب استان در سال ۱۳۸۷
طبق آمار منتشره نهضت سواد آموزی در سال ۱۳۸۷ در گروه سنی ۱۰ تا ۴۹ سال استان تهران دومین رتبه بی‌سوادی کشور را دارد. درصد بالای بیسوادی در پایتخت کشور مشهود است که با ۴۱۱ هزار و ۸۴۸ بی‌سواد بعد از استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته‌است. براساس این گزارش، نزدیک به ۵۶ درصد از کل بیسوادان یعنی دو میلیون و ۳۳۴ هزار و ۸۱ نفر در گروه سنی ۱۰ تا ۴۹ سال به ترتیب در هشت استان سیستان و بلوچستان، تهران، خوزستان، آذربایجان غربی، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی، فارس و کرمان قرار دارند. با توجه به این وجود استان‌های تهران فارس و کرمان ارتباط دو زبانه بودن منطقه با نرخ بیسوادی چندان معقول به نظر نمی‌رسد.
تحلیل کیفی سوادآموزی در ایران در پیش از انقلاب اسلامی
میزان باسوادی جمعیت ۶ سال و بیشتر کشور در سال‌های ۱۳۴۵، ۱۳۳۵ و۱۳۵۵ به ترتیب ۲۸، ۱۵ و ۴۱٫۷ درصد بوده‌است. نرخ سواد مناطق روستایی در این سال‌ها نیز به ترتیب ۱۵، ۱۰ و ۲۵ درصد بوده‌است. با فرض صحت این ارقام، باز هم بررسی تطبیقی شاخص‌های یاد شده روند نامطلوب سوادآموزی را نشان می‌دهد. باید اذعان کرد که بهبود و دگرگونی وضع دشوار زندگی توده‌های بی‌سواد تنها با سوادآموزی محض و بدون نشان دادن فواید و کاربردهای سواد و علوم مختلف در زندگی امکان‌پذیر نخوالهد بود. ضروری است که بی‌سوادان بیش از هر چیز به آن دسته از اهداف و نیازهایی بیندیشند که با بهبود وضع زندگی آنان قرین خواهد بود. این امر سبب ایجاد یا تقویت انگیزه آنان برای مشارکت فعال در امور خواهد شد. در جریان همین مشارکت هاست که افراد بی‌سواد به اهمیت سوادآموزی بیشتر پی خواهند برد و در ضمن کسب شناخت و آگاهی از موانع رشد و پیشرفتشان، فعالانه در آموزش و تربیت شرکت خواهند کرد.
برخی از فعالیت‌های سوادآموزی در پیش از انقلاب موفق بوده‌اند که تدوین کتاب‌های درسی برای مردان و زنان روستایی و جمعیت‌های شهری از این جمله‌است. در این کتاب‌ها سعی شده‌است تا مواد آموزشی از یک سو با واقعیت‌ها و نیازهای فردی و اجتماعی هر گروه مرتبط باشد و از سوی دیگر ضمن تقویت فرایند آگاه‌سازی، به افزایش کارایی و پرورش قوهٔ تحلیل و تصمیم‌گیری سوادآموز کمک نماید. تلاش برای آموزش کودکان لازم التعلیم ازدیگر نکات مثبت برنامه سوادآموزی بود. از سوی دیگر بازگشت به بی‌سوادی نوسوادان، نیاز به دوره‌های تکمیلی آشکار می‌ساخت.
سلمان‌آباد (چالدران)
سلمان‌آباد (چالدران)، روستایی از توابع بخش دشتک شهرستان چالدران در استان آذربایجان غربی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان آواجیق شمالی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۴ نفر (۷خانوار) بوده‌است.
کوسکوس خالدار معمولی
کوسکوس خالدار معمولی گونه‌ای کوسکوس از سرده کوسکوس‌های خال‌دار متعلق به تیره درخت‌نوردان کیسه‌دار است. این جانور به خاطر ظاهر منحصربه‌فردش با چهره‌ای بی‌مو و صورتی‌رنگ، گوش‌های کوچک، و چشم‌های قرمزرنگ رو به جلو شناخته شده است. او در شبه‌جزیره کیپ یورک در شمال غربی استرالیا، گینه نو، و بعضی جزایر اطراف زندگی می‌کند.
کوسکوس‌های خالدار معمولی وزنی میان ۴٫۵–۱٫۵ کیلوگرم دارند. در جنگل‌های باران‌خیز زندگی می‌کنند. پوست آن‌ها صخیم، در بالا به رنگ خاکستری و زیر به رنگ سفید، و دارای لکه‌های سفید است. غذای این جانور میوه‌ها، برگ گیاهان، گل‌ها، و حشرات است.
کوررنگی
کوررنگی ، یک بیماری ارثی وابسته به کروموزوم X است که در آن فرد توانایی تشخیص یک یا برخی رنگها را ندارد. سلول‌های مخروطی چشم افراد کوررنگ بدون رنگ‌دانه‌هایی هستند که موجب دیدن رنگ‌ها می‌شوند. به همین دلیل این افراد برخی رنگ‌ها را به شکل طیفی از رنگ‌های خاکستری و سیاه می‌بینند.
کوررنگی انواع مختلفی دارد که شایع‌ترین آن‌ها عدم توانایی در تشخیص رنگ سبز و قرمز از یکدیگر است. داشتن مشکل در تشخیص اینکه جسمی قرمز است یا سبز، یا آبی است یا زرد اصلی‌ترین علامت کوررنگی است. برخلاف تصور عامه، دید افراد کور رنگ به ندرت خاکستری است.
در اصطلاح علمی، توانایی تمییز دادن سه رنگ اولیه، یعنی سرخ و آبی و سبز، از یکدیگر که باعث دیدن بهنجار رنگ‌هاست سه‌رنگ‌بینی trichromacy نام دارد.
تاریخچه
کوررنگی در سال ۱۷۹۴ توسط شیمی‌دان بریتانیایی، جان دالتون، که خود به آن مبتلا بود کشف شد. با این حال علت آن تنها با پیشرفت علم ژنتیک در قرن بیستم مشخص شد. این اختلال به افتخار دالتون دالتونیسم نیز نامیده می‌شود، هرچند نام علمی آن Dyschromatopsia می‌باشد.
امروزه این اختلال با آزمایش‌های ساده‌ای چون آزمون ایشیهارا قابل تشخیص است.
بیماری‌زایی
کوررنگی یک بیماری ارثی وابسته به کروموزوم X مغلوب است که در مردان بیشتر دیده شده و تقریباً همیشه از مادر به پسر به ارث می‌رسد. (توضیح: زنان دو کروموزوم X و مردان یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y دارند. در بیماری‌های وابسته به کروموزوم X مغلوب در زنان باید هر دو کروموزوم X معیوب باشند تا بیماری رخ دهد. اگر یک کروموزوم X معیوب باشد بیماری رخ نمی‌دهد ولی قابل انتقال به فرزندان است. در مردان معیوب بودن تنها کروموزوم X سبب بیماری می‌شود؛ بنابراین، فردی که مبتلا به کوررنگی است، مادرش یا دچار کوررنگی است یا ناقل بیماری) در این اختلال کروموزومی سلول‌های مخروطی در شبکیه که مسئول درک رنگ هستند دچار اختلال هستند و به همین دلیل بیمار رنگ‌ها را درست تشخیص نمی‌دهد.
کوررنگی ممکن است بر اثر بیماری‌های عصب بینایی یا شبکیه نیز رخ دهد. در این موارد، تنها چشمی که مشکل دارد دچار کوررنگی می‌شود و بیماری در طول زمان تشدید می‌گردد بطوری‌که ممکن است تبدیل به کوررنگی کامل شود که در آن بیمار دیدی خاکستری دارد. این بیماران معمولاً در تشخیص آبی و زرد مشکل دارند.
علت
سلول‌های مخروطی نوعی از سلول‌های گیرندهٔ نور هستند که در شبکیه قرار دارند. این سلول‌ها بر اساس تحریک‌پذیری خود نسبت طول موجهای مختلف نور بر سه دسته تقسیم می‌شوند:
در افراد کوررنگ، در اثر جهش ژنها، یک، دو یا هر سه نوع سلول مخروطی شبکیه بدون رنگ‌دانههایی هستند که موجب دیدن رنگ‌ها می‌شوند.
کوررنگی یک بیماری ارثی است و اکثر انواع آن وابسته به کروموزوم X هستند. شیوع کوررنگی در مردان بیش‌تر از زنان است، چرا که الل مربوط به این اختلال مغلوب است و بیماری تنها در زن‌هایی بروز می‌دهد که هر دو کروموزوم X آن‌ها دچار نقص باشد.
حدود ۸٪ از مردان و ۰٫۵٪ از زنان دچار یکی از انواع کوررنگی هستند.
کوررنگی ممکن است در اثر جهش ژن‌های کروموزوم‌های دیگری نیز ایجاد شود. این اختلال با توجه به نوع و مکان جهش ممکن است از بدو تولد آشکار شود یا در کودکی یا بزرگ‌سالی نمایان شود. کوررنگی همچنین می‌تواند در طول زندگی پیشرفت کند یا تغییری نبیند.
ضربه و آسیب مغز به‌طوری‌که موجب التهاب و تورم در لب پس‌سری شود و نیز آسیب سلول‌های شبکیه در اثر امواج فرابنفش از عواملی هستند که می‌توانند موجب کوررنگی اکتسابی شوند.
انواع کوررنگی
کوررنگی انواع مختلفی دارد که شایع‌ترین آن‌ها عدم توانایی در تشخیص رنگ سبز و قرمز از یکدیگر است. عدم تشخیص هیچ‌یک از رنگ‌ها یکی از گونه‌های بسیار نادر کوررنگی است، و در آن فرد اشیاء را همچون در فیلم‌ها یا عکس‌های سیاه و سفید می‌بیند.
تک‌رنگ‌بینی
تک‌رنگ‌بینی Monochromacy یا کوررنگی کامل نوع نادری از این اختلال است که در آن هیچ‌یک از انواع سلول‌های مخروطی فعال نیستند و فرد توانایی تشخیص هیچ رنگی را ندارد.
دورنگ‌بینی
دورنگ‌بینی Dichromacy در صورتی ایجاد می‌شود که یکی از سه نوع سلول مخروطی بدوند رنگ‌دانه باشد. گونه‌ها:
سه‌رنگ‌بینی نابهنجار
سه‌رنگ‌بینی نابهنجار یکی از انواع شایع کوررنگی است که در آن هر سه نوع سلول مخروطی فعال هستند ولی در اثر جهش، تحریک‌پذیری یکی از آن‌ها نسبت به طیف نور تغییر یافته‌است.
نوعی نقصان بینایی که در آن اشیای رنگین به رنگی دیگر و اشیای بی‌رنگ، رنگین به‌نظر می‌رسند، رنگین‌بینی chromatopsia نامیده می‌شود.
مارک زاکربرگ، مؤسس فیس‌بوک هم دچار کور رنگی سبزدشواربینی است و در دیدن رنگ‌های سبز و قرمز مشکل دارد. برای همین است که رنگ سایت فیس‌بوک از ابتدا آبی انتخاب شده‌است.
تشخیص
تشخیص کوررنگی اغلب با استفاده از چارت‌های رنگی بنام "صفحات آزمون ایشیهارا انجام می‌شود. در این صفحات اعدادی متشکل از نقطه‌های رنگی در زمینه‌ای متشکل از نقاطی به رنگ دیگر قرار گرفته‌اند که تشخیص آن‌ها برای افراد کوررنگ مشکل است. در صورتی‌که مشکلی در دید رنگی بیمار تشخیص داده شود از تست‌های دقیق‌تر استفاده می‌شود.
امروزه این اختلال در مدارس اغلب کشورها در کودکان بین ۶ تا ۱۲ سال تشخیص داده می‌شود.
درمان
به گزارش پایگاه خبری ساینس دیلی، کوررنگی یک بیماری ژنتیکی است که سبب کاهش دید، عدم تشخیص رنگ‌ها، کاهش حساسیت به نور و حرکت کنترل‌نشده چشم می‌شود. این بیماری در اثر جهش در یکی از ۶ ژن مربوط ایجاد می‌شود. در اغلب موارد ابتلا، یکی از ژن‌های CNGA۳ یا CNGB۳ دچار جهش می‌شوند. این روش جدید بر اصلاح ژن CNGA۳ تأکید دارد.
این روش که توسط محققان آمریکایی توسعه داده شده، تا حدود زیادی شبیه به یکی از روش‌های تاییدشده توسط سازمان غذا و داروی آمریکاست که برای درمان نابینایی استفاده می‌شود و Luxturna نام دارد. در این روش ژن‌های سالم به ویروس‌های اصلاح ژنتیکی‌شده بی‌ضرر متصل و به چشم بیمار تزریق می‌شوند. در صورت موفقیت، تولید پروتئین‌هایی که به دلیل نقص ژنتیکی از دست رفته بودند، از سر گرفته می‌شود.
در این مطالعه ۹ بیمار مبتلا به کوررنگی که عارضه آنها بر اثر جهش در ژن CNGA۳ رخ داده بود، مورد بررسی قرار گرفتند و با این روش درمان شدند. نتایج کاملاً موفقیت‌آمیز گزارش شد و هیچ عارضه جانبی دیده نشد.
پژوهشگران معتقدند این روش راه امیدوارکننده‌ای را برای درمان انواع نابینایی پیش روی آنها قرار می‌دهد.
از هر ۳۰ هزار نفر در سراسر دنیا، یک نفر به کوررنگی مبتلا است.
نتایج این مطالعه در نشریه JAMA Ophthalmology منتشر شده‌است. تشخیص زودرس کوررنگی می‌تواند مانع بروز مشکلات آموزشی در کودکان شود. در این صورت بهتر است والدین کودک با معلم او صحبت کنند. بعضی از بیماران از لنزهای مخصوصی استفاده می‌کنند که هم به صورت لنز تماسی و هم به صورت لنز عینک وجود دارد. در بسیاری موارد بیماران به جای تشخیص رنگ ممکن است ترتیب قرارگیری را بخاطر بسپارند. به عنوان مثال بیمار بخاطر می‌سپارد که چراغ قرمز همیشه بالای چراغ راهنمایی و چراغ سبز پایین قرار دارد.
کایام‌کولام کوچونی
کایام‌کولام کوچونی (Kayamkulam Kochunni؛ ۱۸۱۸ – ۱۸۵۹) یک راهزن جاده‌ای و قانون‌شکنِ پهلوان‌مسلک و مردمی اهل کایام‌کولام بود که در اواخر قرن ۱۹ زندگی می‌کرد. او در منطقه تراوانکور در منطقهٔ کرالا امروزی هند فعالیت داشت. طبق روایات، او از ثروتمندان دزدی می‌کرد و به فقرا می‌داد. داستان زندگی او امروزه بخشی از فولکلور کرالا است. فعالیت‌های او اغلب با دوست و یاغی همکارش ایتیکارا پاکی مرتبط است. یک زیارتگاه مختص او در نزدیکی کورنچری وجود دارد.
در مورد نحوه مرگ او تردیدهایی وجود دارد. برخی روایت‌ها حاکی از آن است که او توسط یک مبارز ملی آراتوپورا ولایوتا پانیکر دستگیر شد و پی از حدود ۱ سال حبس در زندان درگذشت و پیکرش در مسجد جامع شهر «پتا» به خاک سپرده شد. اما مطابق اسنادی دیگر او تا حدود دههٔ ۷۰ زندگی در «زندان مرکزی پوجاپورا» محبوس بود. برخی از پژوهشگران بیان می‌کنند که پس از موفقیت فیلم کایام‌کولام کوچونی بود که روایت کنونی مرگ وی (که او در سپتامبر ۱۸۵۹ در سن ۴۱ سالگی درگذشت) رواج و گسترش یافت، در حالی که روایت دیگر رو به فراموشی رفتند. در واقع سازندگان این فیلم از چنین روایتی استفاده کردند؛ چرا که آنرا برای موفقیت تجاری فیلم مناسب‌تر می‌دانستند. برخی روایت دیگر می‌گویند که او گریخت و ۳۶ سال بعد هم زندگی کرد و در سن ۷۷ سالگی بر اثر سل درگذشت. تا آن هنگام او مخفیانه به عنوان مباشر و مزرعه دار خانواده‌ای در والیکونام اقامت داشت. زنی از خانه در روزهای پایانی زندگی از او مراقبت می‌کرد و تنها کسی بود که از هویت واقعی او آگاه بود.
امروزه موزهٔ کوچکی در کایام‌کولام به افتخار او برپاست.
موتور دادعلی بامری نسب چاه حسن
موتور دادعلی بامری نسب چاه حسن یک منطقهٔ مسکونی در ایران است که در دهستان جازموریان واقع شده‌است. موتور دادعلی بامری نسب چاه حسن ۴۱ نفر جمعیت دارد.
گمینا نوووگرود بوبژانگسکی
گمینا نوووگرود بوبژانگسکی یک گمینا در لهستان است که در شهرستان ژیلونا گورا واقع شده‌است. گمینا نوووگرود بوبژانگسکی ۲۵۹٫۴۱ کیلومتر مربع مساحت و ۹٬۲۳۰ نفر جمعیت دارد.
تپه شماره ۳ مورآباد
تپه شماره ۳ مور آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش آبیک، روستای مور آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کورگوسک
کَورَگوسِک از روستاهای غرب شهر اربیل در عراق است. این روستا در بخش کورگوسک شهرستان خبات استان اربیل واقع شده‌است.
حوزه نفتی اربیل در این بخش قرار گرفته و پالایشگاه اصلی اربیل نیز در همین بخش قرار دارد.
در سال ۲۰۱۳ برای اسکان پناهجویان کُرد سوریه اردوگاهی در بیست کیلومتری غرب اربیل در بخش کورگوسک برپا شد.
در این اردوگاه حدود پانزده هزار پناهنده در چادرهای خاکی‌رنگ با آرم کمسیاریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد اسکان داده شده‌اند، که اکثراً زن و کودک هستند.
N-متیل‌اسپیپرون
N-متیل‌اسپیپرون یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۱۱۹۱۴۶ است.
بهداشت و ایمنی اجرایی
این سیستم مدیریتی که هدفش شناسایی و کنترل ریسک‌های بهداشت جسمانی، بهداشت روانی، ایمنی و محیط زیستی است، از رشته‌های مختلفی از قبیل ایمنی صنعتی، بهداشت حرفه‌ای و محیط زیست و بهداشت محیط و ارگونومی تشکیل شده‌است، که کارشناسان این رشته‌ها در کنار یکدیگر و تعامل باهم این سیستم مدیریتی را بر اساس اهداف کلان شرکت، کارخانه، سازمان و هر نهادی به‌طور بهبود مستمر فرایندهای شغلی به پیش می‌برند.
ارتباط با ایزو
سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت کار بر اساس استاندارد ISO45001:2018 با رویکرد ایمنی و بهداشت شغلی در جهت بهبود شرایط محیط‌های کاری و پیشگیری از بیماری‌های شغلی و حوادث ایجاد شده‌است. همچنین سیستم مدیریت زیست‌محیطی بر اساس استاندارد ISO14001:2015 با رویکرد محیط زیست، سعی در حفظ و جلوگیری از آسیب به محیط زیست دارد. هر دو این استانداردها در بسیاری از سازمان‌های ایرانی پیاده‌سازی و مستقر شده‌اند و با اجرای این دو استاندارد، می‌توان مسائل HSE یک سازمان را به خوبی مدیریت و به سوی بهبود مستمر هدایت نمود.
شناخت جنبه‌های مختلف کار از نظر HSE و حرکت به سوی بهبود مستمر از اهداف استاندارد کردن روش‌های اجرایی است. بعد از شناخت مجموعه و بررسی تحلیلی وضعیت موجود، مدیریت باید سرسپردگی و تعهد خود را اثبات نماید و این اولین گام در استقرار سیستم است؛ که به وجود آورنده خط مشی مجموعه‌است؛ و افق دید را مشخص می‌نماید. در مرحله طرح‌ریزی و مدون کردن فرایندها باید دقت شود و شاخص‌ها که از مهم‌ترین فرایندها است به خوبی تشخیص داده شود که معیار درستی برای ارزیابی درست فرایند بوجود آورد.
سازمان‌های مرتبط با HSE
۱- اداره ایمنی و بهداشت شغلی آمریکا:(به اختصار: OSHA) این اداره یکی از مجموعه‌های سازمان کارامریکا می‌باشد که رسالت و حیطه کاری آن عبارتست از اطمینان از ایمن بودن شرایط کاری برای کار مردان و زنان با تنظیم و اجرای استانداردها و با ارائه آموزش، اطلاع‌رسانی، آموزش و پرورش. این سازمان قدرت اجرایی و قانونی دارد ۲- انجمن بهداشت صنعتی آمریکا:(به اختصار: AIHA) این سازمان یکی از بزرگ‌ترین انجمن‌های بین‌المللی در خدمت نیازهای متخصصان بهداشت حرفه‌ای و ایمنی است. ۳- مؤسسه ملی ایمنی و بهداشت شغلی (آمریکا):(به اختصار: NIOSH) مسئول انجام تحقیقات و ساخت توصیه‌هایی برای پیشگیری از آسیب‌های شغلی است. رسالت NIOSH تولید دانش جدید در زمینه ایمنی و بهداشت حرفه‌ای و انتقال این دانش برای بهبود عملکرد کارگران است ۴-سازمان HSE انگلستان HSE در انگلستان نام اداره ایمنی و بهداشت اجرایی است رسالت این اداره ارسال چهارچوب بیانیه مدیریت و استانداردها و عملکردها در سازمان‌های مختلف می‌باشد۵- سازمان بین‌المللی محافظت در برابر آتش:(به اختصار: NFPA)رسالت NFPA کاهش بار آتش و خطرات آن در کیفیت زندگی در سراسر جهان، با ارائه استانداردها، تحقیقات، آموزش و آموزش و پرورش می‌باشد. چنان‌که مشاهده می‌شود هیچ سازمان بین الملی به نام HSE به این معنی که محیط زیست یا بهداشت محیط در کنار ایمنی و بهداشت حرفه ای باشد وجود ندارد بلکه مباحث محیط زیستی به صورت مستقل توسط سازمان‌های تخصصی مرتبط خود پیگیری می‌شود
HSE در ایران
ایمنی H.S.E و بهداشت روانی در محیط کار
مهندسی ایمنی و بازرسی فنی: تجهیزات و ماشین
دانشگاه‌های مرتبط با HSE در ایران
از جمله رشته‌های مرتبط با HSE در مقطع کاردانی، کارشناسی و کارشناسی ناپیوسته و کارشناسی ارشد در ایران می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
در دانشگاه‌های دولتی و فنی و حرفه ای و آزاد و غیرانتفاعی:
کاردانی صنایع گرایش ایمنی صنعتی
در دانشگاه‌های علوم پزشکی:
کاردانی بهداشت حرفه ای
در دانشگاه‌های علمی کاربردی:
کاردانی حرفه ای ایمنی و بهداشت در واحدهای صنفی
کاردانی فنی ایمنی کار و حفاظت فنی
مهندسی بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار
کارشناسی ناپیوسته مهندسی ایمنی صنعتی و محیط کار
کارشناسی ناپیوسته مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار
کارشناسی ناپیوسته مهندسی فناوری سلامت، ایمنی و محیط زیست (HSE)
در دانشگاه‌های وزارت علوم:
مهندسی ایمنی صنعتی «منسوخ شده»
مهندسی شیمی گرایش ایمنی، بهداشت و محیط زیست «منسوخ شده»
مهندسی ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE)
مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار
مدیریت سلامت، ایمنی و محیط زیست (HSE)
در هیچ‌یک از وزارت خانه‌های علوم و تحقیقات یا بهداشت و درمان، رشته‌ای تحت عنوان ایمنی صنعتی یا HSE تدوین نشده‌است، فقط رشته دکترای تخصصی مهندسی بهداشت حرفه ای در دانشگاه‌های علوم پزشکی تدریس می‌شود.
دانشگاه محیط زیست
مهندسی شیمی با گرایش HSE
دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دارای دو دانشکده بهداشت و دانشکده HSE است. دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست در سال۱۳۵۴ تحت عنوان «مدرسه عالی حفاظت و بهداشت کار» تأسیس و با یک رشته تحصیلی کاردانی حفاظت و بهداشت کار شروع به کار نمود
دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهقان را یکی از اولین دانشگاه‌های فعال در حوزه ایمنی صنعتی می‌توان عنوان کرد. رشته ایمنی در این دانشگاه از دهه ۷۰ شمسی ایجاد و اقدام به جذب و تربیت دانشجویان در این حوزه نمود.از سال ۱۳۶۲ براساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، با پذیرش دانشجو در رشته‌های بهداشت حرفه‌ای و بهداشت محیط در مقطع کاردانی به کار خود ادامه داد. در سال ۱۳۶۳ نیز در رشته ایمنی صنعتی در مقطع کاردانی و در سال ۱۳۶۵ در رشته مهندسی بهداشت حرفه‌ای در مقطع کارشناسی ناپیوسته دانشجو پذیرفت.در سال ۱۳۶۸ به نام «دانشکده حفاظت و بهداشت کار» تغییر نام یافت. این دانشکده در سال ۱۳۸۱ در رشته مهندسی صنایع- ایمنی صنعتی و در سال ۱۳۸۵ در رشته کارشناسی ناپیوسته ایمنی صنعتی و محیط کار دانشجو پذیرش نمود. دانشکده در سال ۱۳۸۸ در رشته کارشناسی پیوسته مهندسی بهداشت حرفه‌ای و کارشناسی ارشد ناپیوسته ارگونومی دانشجو پذیرفت. دوره کارشناسی ارشد رشته مهندسی ایمنی صنعتی نیز در اواخر سال ۱۳۸۸ به تصویب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری رسیده و پذیرش دانشجو جهت تحصیل از بهمن‌ماه سال۸۹ انجام شده‌است.شایان ذکر است که ضرورت ایجاد رشته کارشناسی ارشد سلامت، ایمنی و محیط زیست به تصویب شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی رسیده‌است و تصویب برنامه آموزشی آن در دستور کار شورای مذکور می‌باشد. توجیه راه‌اندازی کارشناسی ارشد رشته بهداشت روانی محیط کار و برنامه آموزشی آن نیز به دفتر گسترش و ارزیابی آموزش پزشکی ارائه گردیده‌است. این دانشکده در حال حاضر دارای پنج گروه آموزشی بوده که دو گروه آن گروه بهداشت حرفه‌ای و بهداشت محیط می‌باشد و در مقاطع مختلف کارشناسی، کارشناسی ارشد و PhD با پذیرش دانشجو در دوره‌های مختلف فعال می‌باشد. در این دانشکده رشته مهندسی ایمنی صنعتی از رشته‌های مرتبط با HSE تدریس نمی‌شودپروفسور منصور رضازاده آذری و دکتر محمد جواد جعفری از اعضای هیئت علمی این دانشکده می‌باشند
دانشگاه صنعتی امیر کبیر
دانشگاه صنعتی امیرکبیر اقدام به پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی HSE با زمینه‌های کارشناسی مهندسی عمران و مهندسی شیمی نموده‌است.دانشجویان در این مقطع با مفاهیم و اصول مهندسی در زمینه ایمنی، بهداشت و محیط زیست آشنا می‌گردند.دروس طراحی شده تماماً بر اساس جدیدترین دستاوردهای مهندسی روز دنیا در رشته HSE می‌باشد. از آنجا که گذراندن گرایش‌های مهندسی عمران برای گروه مهندسی عمران-HSE و همچنین دروس مهندسی شیمی برای گروه مهندسی شیمی HSE ضروری به نظر می‌رسد لذا توصیه می‌گردد که دانشجویان در هنگام ثبت نام در گرایش مهندسی عمران-HSE و گرایش مهندسی شیمی-HSE دانشگاه صنعتی امیرکبیر توجه ویژه‌ای را به سابقه تحصیلی خود معطوف دارند.
دانشگاه‌های دیگر
از دانشگاه‌های دیگر که اقدام به پذیرش رشته‌های مرتبط با HSE می‌کنند می‌توان به دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان، دانشگاه علمی کاربردی کرمانشاه دانشگاه صنعت نفت آبادان، دانشگاه سمنان، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه صنعت آب و برق شهید عباسپور، مجتمع آموزش عالی اسفراین، مرکز آموزش عالی لامرد، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه تهران، دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران، شیراز، اصفهان، اهواز و یزد و زنجان و همدان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه علمی کاربردی پلیمر بوشهر، و دانشگاه آزاد واحد بروجرد دانشگاه علمی کاربردی آلومینیوم اراک، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سیرجان، دانشگاه علمی کاربردی صفا واحد ساوه و مؤسسات غیردولتی همچون مؤسسه آموزش عالی تابناک لامرد، مؤسسه آموزش عالی کاسپین البرز قزوین و مؤسسه آموزش عالی کار قزوین، دانشگاه غیرانتفاعی ندای دانش در رشته ایمنی صنعتی و محیط کار و دانشگاه علمی کاربردی آلومینیوم هرمزگان اشاره کرد.
مراکز تخصصی اچ اس ای در ایران
با توجه به اهمیت اچ اس ای در صنایع و الزامات وجود نفرات HSE در سازمان‌ها، وجود مراکز تخصصی در این زمینه یکی از مهم‌ترین نیازهای مطرح در کشور شناخته می‌شود. از مراکز معتبر و با سابقه در این حوزه ، آکادمی تخصصی HSE فارسی یا مؤسسه مهندسی و آموزشی کادیک را می‌توان نام برد که دوره‌های مختلف ایمنی، بهداشت کار و محیط زیست را برای صنایع مختلف طراحی و برگزار می‌کند.
ایستگاه راه‌آهن مرکزی زوریخ
ایستگاه راه‌آهن مرکزی زوریخ ایستگاه راه‌آهن اصلی و مرکزی در زوریخ، سوئیس است.
این ایستگاه که در سال ۱۸۴۷ میلادی تأسیس شده به خطوط راه‌آهن سراسری یوروسیتی متصل است.
بخش امباتولامپی
بخش امباتولامپی (به لاتین: Ambatolampy District) یک منطقهٔ مسکونی در ماداگاسکار است که در واکینانکاراترا واقع شده‌است.
خصوصیات
بخش امباتولامپی ۱٬۷۵۵ کیلومترمربع مساحت و ۲۳۲٬۰۲۹ نفر جمعیت دارد.
سراسینوپس
سراسینوپس (نام علمی: Cerasinops) نام یک سرده از زیرراسته شاخ‌چهرگان است.
اندیس خاک صنعتی جنوب شرق آهوانو (دامغان)
خاک صنعتی جنوب شرق آهوانو (دامغان) یک اندیس غیرفلزی است که در حوالی شهر دامغان استان سمنان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، خاک صنعتی است.
مارتین بوسه
مارتین بوسه بازیکن فوتبال و مهاجم اهل آلمان شرقی بود که از سال ۱۹۸۳ میلادی عضو تیم ملی فوتبال آلمان شرقی بوده‌است. وی در ۳ بازی ملی حضور داشته و در بازی‌های ملی‌اش ۱ گل به ثمر رساند. مارتین بوزه آخرین بازی ملی خود را در سال ۱۹۸۳ میلادی انجام داد.
گمینا نوووگرودک پومورسکی
گمینا نوووگرودک پومورسکی یک گمینا در لهستان است که در شهرستان مشلیبوژ واقع شده‌است. گمینا نوووگرودک پومورسکی ۱۴۶٫۱۵ کیلومتر مربع مساحت و ۳٬۲۸۲ نفر جمعیت دارد.
سلیمان‌عاقل
سلیمان‌عاقل، روستایی از توابع بخش دشتک شهرستان چالدران در استان آذربایجان غربی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان آواجیق شمالی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۸ نفر (۱۷خانوار) بوده‌است.
بودای کوچک
بودای کوچک یک فیلم درام ایتالیایی-فرانسوی و بریتانیایی محصول سال ۱۹۹۳، به کارگردانی برناردو برتولوچی است. در این فیلم بازیگرانی همچون کریس آیزاک، بریجیت فوندا، روچنگ اینگ و کیانو ریوز در نقش شاهزاده سیدارتا ایفای نقش می‌کنند. رتبه این فیلم ۹٫۱
اسپچیا
اسپچیا (به ایتالیایی: Specchia) یک کومونه در ایتالیا است که در استان لچه واقع شده‌است.
خصوصیات
اسپچیا ۴٬۹۱۲ نفر جمعیت دارد و ۱۳۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
خواهرخوانده
شهرهای سیگتزنتمیکلوش و اشتاینهایم، وستفالن خواهرخوانده‌های اسپچیا هستند.
جامعه جهانی پشتیبانی از جانوران
پویش‌ها
این سازمان همانند دیگر گروه‌های پشتیبان حقوق جانوران مخالف هر گونه سوءاستفاده و بدرفتاری با حیوانات است. این سازمان پویش‌های متعددی را بر ضد مواردی از بدرفتاری با جانوران همچون گاوبازی، شکار نهنگ‌ها، واداشتن جانوران به انجام حرکات نمایشی در سیرک و افزایش بی رویهٔ دامداری ترتیب داده‌است. با تلاش‌های این گروه مردم نهاد بازی‌های نمایشی که در آن خرس‌ها به جنگ همدیگر فرستاده می‌شدند در بیشتر مناطق پاکستان برچیده شد.
پیوند به بیرون
سایت سازمان
تپه چهل دختران
تپه چهل دختران مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای خرم پشته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محمدرضا شرف‌الدین
محمدرضا شرف‌الدین از سینماگران و تهیه‌کنندگان ایرانی و تا اوایل سال ۱۳۹۴رئیس انجمن سینمای دفاع مقدس بود.
زندگی‌نامه
متولد ۱۳۳۷ اصفهان است و فارغ‌التحصیل رشته عکاسی از دانشگاه تهران. شروع فعالیتش در سینما با جلوه‌ای ویژه فیلم تشکیلات «منوچهر مصیری ـ ۱۳۶۵» بود.
برای کانی مانگا (۱۳۶۶)، انسان و اسلحه (۱۳۶۷) ـ این یکی به‌طور مشترک ـ هور در آتش (۱۳۷۰)، کیمیا (۱۳۷۳)، پرواز خاموش(۱۳۷۷)، قارچ سمی (۱۳۸۰)، سیمرغ بلورین بهترین جلوه‌های ویژه جشنواره فیلم فجر را گرفت.
ریکاردو سانتوس (بازیکن فوتبال، زاده ۱۹۹۵)
ریکاردو سانتوس (Ricardo Santos؛ زادهٔ June 18, 1995 ) بازیکن فوتبال اهل پرتغال است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال تاروک، باشگاه فوتبال پیتربورو یونایتد، باشگاه فوتبال بیلریکای، و باشگاه فوتبال داگنم و ردبریج اشاره کرد.
موتور تعاونی بخشداری
موتور تعاونی بخشداری، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان منوجان در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان نورآباد قرار دارد و براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن برابر با ۴۲ نفر (۱۳ خانوار) بوده‌است.
بهروز افخمی
بهروز افخمی (زاده ۳ آبان ۱۳۳۵ در تهران) کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس اهل ایران است. او نماینده مردم تهران در ششمین دوره مجلس شورای اسلامی بوده‌است. وی همچنین در رأی‌گیری مجلهٔ نقد سینما از ۵۵ فیلم‌شناس ایرانی در سال ۱۳۸۱، یکی از ده «فیلم‌ساز برتر تاریخ سینمای ایران» شناخته شده‌است.
زندگی‌نامه
بهروز افخمی متولد ۱۳۳۵ تهران، فارغ‌التحصیل تدوین از مدرسه عالی تلویزیون و سینما است. وی فعالیت هنری را با ساخت فیلم‌های کوتاه آغاز کرد. او سینمای حرفه‌ای را برای بار نخست با فیلم «زیر باران» به کارگردانی سیف‌الله داد به عنوان مدیر فیلمبرداری تجربه کرد. از دیگر فعالیت‌های جنبی وی می‌توان به تدریس سینما، عضویت در شورای هنرستان روایت فتح و نمایندگی در مجلس ششم شورای اسلامی اشاره کرد.
مهاجرت به کانادا
وی پس از ساخت «سن‌پترزبورگ» به کشور کانادا مهاجرت کرد، همسر بهروز افخمی، مرجان شیرمحمدی (نویسنده و بازیگر) است و فرزند این دو آهیل افخمی نام دارد که متولد کشور کاناداست.
مجری برنامه هفت
در شهریورماه ۹۴، رسانه‌ها نوشتند که سری جدید برنامه «هفت» با اجرا و سردبیری بهروز افخمی به زودی از شبکه سه سیما پخش خواهد شد. افخمی در سری جدید هفت به دنبال جلب نظر مردم و مسئولین تلویزیون است «سعی دارم برنامه‌ها و افکاری را که به دنبال پیاده کردن آن هستم از طریق رسانه‌ای مانند تلویزیون ارائه سازم و به نظرم می‌توان در این خصوص موفق بود و به دنبال این هستم که مسئولین تلویزیون و مخاطبان را راضی سازم.» افخمی که قرار است ساخت فیلم آینده خود که اثری جنگی با نام «خمسه خمسه» است را به فصل زمستان موکول کند، طبق گمانه زنی‌ها تا سال آینده با برنامه «هفت» همکاری خواهد داشت و پس از آن که مشغول ساخت فیلم خود خواهد شد، شرایطی جدید برای این برنامه پیش خواهد آمد.
حواشی
بهروز افخمی قبل از اعلام برندگان جشنواره فیلم کن و اهدای جایزه کن به اصغر فرهادی و شهاب حسینی، در گفتگو با روزنامه وطن امروز گفت: «کن، جشنواره دگرباش‌ها است. در واقع شما می‌توانید مطمئن باشید اگر فیلمی دربارهٔ همجنس‌بازی بسازید بالاخره در یکی از این جشنواره‌های اروپایی جایزه می‌گیرد، چرا که پروتکل‌های جشنواره‌ای دربارهٔ این موضوع تصریح دارند. » وی که پس از اظهارات قابل تأملش با نقدهای جدی همراه شده بود، در ابتدای برنامه هفته به تمامی منتقدانش پاسخ داد او در عین حال که ابراز امیدواری کرد، فیلم «فروشنده» اصغر فرهادی در کن موفق باشد، عنوان کرد: جشنواره کن امروز جایزه را براساس ارزش‌های سینمایی تعیین نمی‌کند. جشنواره زمانی ارزش پیدا می‌کند که به فیلم‌های خوب براساس ارزش‌های سینمایی جایزه دهد، نه به فیلم‌هایی که مطابق با سیاست‌های خاص خود باشد. وی همچنین در انتقاد از نحوه انتخاب فیلم‌ها و داورهای، سی و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر (۹۵)، در برنامه هفت گفت«:این ماجرای ترسناکی است که ۵ نفر از داوران تابعیت دوگانه دارند یک نفر تابعیت آمریکا و ۴ نفر کانادا. من خودم در کانادا زندگی کرده‌ام. فکر کنید کسی که می‌خواهد به فیلم ماجرای نیمروز جایزه بدهد در حالی که در آنجا خانه و زندگی دارد طبعا می‌ترسد، چرا که منافقین از حزب کارگر کمونیستی اراذل ترند.»
او در سریال جدید خود به بازیگران و عوامل کار اجازه رعایت پروتوکل‌های بهداشتی را نداد و در مصاحبه‌ای ادعا کرد که همه باید به کرونای خفیف مبتلا شوند تا آنتی ژن آن را داشته باشند. او اعلام کرد که تقریبا تمام عوامل سریال جدیدش به کرونای خفیف مبتلا شدند.
نظر دربارهٔ مرتضی آوینی
بهروز افخمی در بخشی از گفتگوی خود با نشریه نقد سینما دربارهٔ سبک مستندسازی مرتضی آوینی صحبت کرد و گفت: «شهید آوینی تحت تأثیر فروغ فرخزاد بود».
نظر دربارهٔ صادق هدایت
وی در یک مصاحبه جنجالی صادق هدایت را یک همجنسگرای منفعل دانست که با موجی از اظهار نظر کاربران در فضای مجازی مواجه شد.
نظر دربارهٔ پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین
بهروز افخمی در برنامه تلوزیونی نقد سینما در تاریخ ۲۰ دی ماه ۱۳۹۸ (یک شب پیش از اعلامیه ستاد کل نیروهای مسلح)، درباره‌ی سقوط پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین گفت: «یکی دیگر از بوئینگ‌های ۷۳۷ سقوط کرد. درست به همان شکلی که سه تای قبلی سقوط کرده بودند و اگر آمریکا نتواند ثابت کند این هواپیما به وسیله موشک زده شده در واقع از این به بعد معلوم است که بوئینگ ۷۳۷ تابوت مرگ است و ورشکستگی اقتصادی و بی‌حیثیتی اقتصادی و نشان دادن اینکه این شرکت حتی نمی‌تواند یک مسافرکش برای مردم دنیا باشد.» وی همچنین در ادامه ادعا کرد که هواپیمای سقوط‌کرده یکی از هواپیماهای بدنام و پرتصادف، بوده‌است و به نظر می‌آید که دست خدا در کار بوده‌است. این درحالی است که هواپیمای سقوط‌کرده اوکراینی از نوع بوئینگ ۷۳۷–۸۰۰ و سایر هواپیماهای سانحه‌دیده مورد ادعای بهروز افخمی از نوع بوئینگ ۷۳۷ مکس بوده‌اند. همچنین روز بعد از گفتگو، در تاریخ ۲۱ دی ۱۳۹۸ شلیک موشک به هواپیمایی بین‌المللی اوکراین توسط ستاد کل نیروهای مسلح ایران تأیید شد.
گالاتیا
گالاتیا نام سرزمینی باستانی در بلندی‌های میانه آناتولی در ترکیه کنونی است. گالاتیا در جنوب بیتینی و پافلاگونیا، شمال لوکائونیا، غرب پونتوس و کاپادوکیه و شرق فریجیه جای داشته‌است، راستی این است که گالاتیا در در بخش خاوری فریجیه کهن بوده‌است که گُل‌ها (سلت‌ها) به آن سرزمین تاختند و نام خویش را بر آن نهادند. آنکارا پایتخت کشور کنونی ترکیه در گالاتیای باستانی جای گرفته‌است.
گالاتیای سلتی
گلها در سده سوم پیش از میلاد از تراس به اینجا کوچیدند. گاهی به اینجا سرزمین خاوری گل هم گفته شده‌است. نویسندگان رومی مردمان این سامان را گالی خوانده‌اند. در آینده که این مردمان با یونانیان و دیگر باشندگان این سرزمین آمیختند رومیان اینجا را گالوگرِسیا Gallo-Graecia خواندند.
گل‌هایی که از راه مقدونیه به این سرزمین آمده بودند از سپاه برنوس جدا شدند و رهبری ایشان را در این کوچ دو تن به نامهای لئونوریوس و لوتاریوس بر عهده داشتند. اینان در سالهای ۲۷۸–۲۷۷ پیش از میلاد به آسیای میانه رسیدند و شاه بطلمیوس کرائنوس را در تاخت و تازهایشان کشتند ولی سرانجام کسی به نام آنتیگونوس گوناتاس آنها را راند.
ولی هنوز چندی از این رویداد نگذشته بود که نیکومدس یکم شاه بیتونیا از ایشان برای پیروزی در جنگ خانگی با برادرش یاری خواست. سه قبیله از گل‌ها به نامهای تروکمی، تولیستوبوگی و تکتوزاگس باز به آسیای میانه آمدند تا به نیکومدس یاری رسانند. آنها ده هزار جنگجو و به همین اندازه از زن و کودک بودند. سرانجام آنتیوخوس یکم پادشاه سلوکی آنها را شکست داد. فیلهای جنگی سلوکیان آنها را شوکه ساخت. به هر روی این شکست به معنای نابودی گل‌ها نبود.
پس از این گلها به بخشی از آسیای کوچک، کوچیدند که زمانی دراز در آن ماندگار شدند یعنی همان بخش خاوری فریجیه که پیشتر گفتیم و از آن پس گالاتیا خوانده شد. آنها همان‌جا ماندند و مرزهایشان را تا بیتونیا گستردند و نیازهای زندگی خویش را با تاراج همسایگانشان برآورده می‌کردند.
بر پایه گفته استرابون تاریخ‌نگار یونانی هر قبیله از گلها به دو بخش تقسیم می‌شد که هر بخش را یک سرکرده رهبری می‌کرد. از کارهای او داوری میان ایشان بود که او در این کار تا مرز کشتن یک تن نیز آزادی کارکرد داشت. سرکرده نیز می‌بایست آزمون خویش را در این کار پس می‌داد. اینان در جایی گرد هم می‌آمدند که 'Drynemeton' یا معبد بلوط نام داشت و اینجا را مقدس می‌دانستند. مردمان کاپادوکیه از دست گل‌ها بر برج و باروی شهرهای خویش افزودند تا جلوی تاراج ایشان را بگیرند.
گل‌ها به راستی جنگجویانی دلیر بوده‌اند، یونانیان و رومیها آنان را ستوده‌اند. از آنجا که مزدور هم می‌شدند گاه پیش می‌آمد که در جنگی رویاروی یکدیگر شمشیر بزنند. سردستگان و سربازان مزدور گل، سالها بخش خاوری آسیای میانه را عرصه تاخت و تاز خویش قرار داده بودند. آنها از اینکه روبروی یکدیگر شمشیر بزنند نیز ابایی نداشته و همدیگر را سرزنش نمی‌کردند. تا آنکه زیر فرمان آنتیوخوس هیراکس شاهزاده خائن سلوکی که بر آسیای کوچک فرمان می‌راند جای گرفتند. هیراکس کوشید تا شاه آتالوس یکم را شکست دهد، ولی شهرهای یونانی‌نشین زیر فرمان این شاه و ارتشش نزدیک به سال ۲۳۲ چندین ضربه سخت به ایشان وارد آوردند که آنان ناچار شدند در جای زندگی خویش بمانند و بیرون نیایند. این شکست حتی در هنر هلنی مردمان آن منطقه جلوه یافته‌است. قبیله‌های سه‌گانه گلها در سه نقطه به نامهای آنکورا (امروز آنکارا)، پسینوس وتاویوم جاگیر شدند.
البته این شکست نیروی آنان را به پایان نبرد چه همین پادشاه پیروز چندی پس از آن از توان رزمی ایشان بهره گرفت.
نزدیک به سده دوم پیش از میلاد گل‌ها تبدیل به همپیمانانی برای آنتیوخوس سوم شاه سلوکی شده بودند؛ ولی پس از شکست شاه سلوکی از رومیان، رومیان برای ایشان محافظانی گذاشتند تا بر کارهایشان دیدبانی داشته باشند. همچنین سپاهی برای دفع ایشان فرستاد که آنها را شکست داد. اینچنین آنها زیر چیرگی فرمانروایی رومیان در کرانه دریای سیاه قرار گرفتند؛ ولی به زودی رویدادی آنان را از وضع رهانید و آن جنگهای مهردادی بود. در این جنگ آنان از روم پشتیبانی کردند.
آنها در سال ۶۴ پیش از میلاد نظام و قانونی هم داشته‌اند که البته امروزه در دست نیستویکی از رهبران آنها دیوتاروس همدوره یا ژولیوس سزار بوده‌است. او دو سردسته دیگر را کنار زد و رومیان نیز او را به نام شاه گالاتیا به رسمیت شناختند. در ۲۵ پیش از میلاد که سومین شاه گالاتیا درگذشت این سرزمین به امپراتوری روم ضمیمه شد. جانشین این واپسین شاه هم به نشان وفاداری از امپراتور روم در نزدیکی شهر آنکارا کنونی معبدی برای خدایگانی فریجی ساخت. گلها آیین چندخدایی سلتی رومی داشتند.
در انجیل آمده‌است که پولس قدیس حواری عیسی در راه دعوتش به همراه سیلاس و تیموتی به سرزمین گلها رسیده‌اند و آنها را گرفتار بیماری دیده‌اند. آنها را موعظه نموده‌اند. مردمان گاتالیا با شور او را پذیرفته‌اند؛ ولی گویا پس از آن بی‌وفایی پیشه کرده و با سنگ او را تا مرز مرگ زده‌اند.
دربارهٔ سرنوشت آنها می‌نماید که آنها در میان یونانیان و سده‌ها پس از آن با ترکان -که به تازگی پا به این سرزمین می‌گذاشتند - آمیخته شده‌اند.
فهرست کشورها بر پایه مصرف سرانه چای
این مقاله مصرف سرانه چای کشورها و قلمروها را بر اساس آمار سال ۲۰۱۶ فهرست می‌کند.
ان-متیل‌افدرین
ان-متیل‌افدرین یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۶۴۷۸۲ است.
اندیس خاک صنعتی جنوب شرق آهوانوی
خاک صنعتی جنوب شرق آهوانوی یک اندیس غیرفلزی است که در حوالی شهر دامغان استان سمنان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، خاک صنعتی است.
گلابر سفلی
گلابر سفلی، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان ایجرود در استان زنجان آذربایجان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان گلابر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن حدود۴۰۰۰ نفر (۸۷۰خانوار) بوده‌است.
پوچ-رچ
خصوصیات
پوچ-رچ ۴۵٫۷۵ کیلومترمربع مساحت و ۴٬۴۰۳ نفر جمعیت دارد و ۴۵۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
دستور
دستور می‌تواند به موارد زیر اطلاق شود:
گمینا نووینکا
گمینا نووینکا یک گمینا در لهستان است که در شهرستان اوگوستوف واقع شده‌است. گمینا نووینکا ۲۰۳٫۸۴ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۷۹۰ نفر جمعیت دارد.
پکستون، کالیفرنیا
پکستون (به انگلیسی: Paxton) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان پلوماس، کالیفرنیا واقع شده‌است. پکستون ۰٫۸۶۴ کیلومتر مربع مساحت و ۱۴ نفر جمعیت دارد و ۹۰۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.