cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دین و سیاست
دین و دولت
حکومت دینی یا تئوکراسی Theocracy «حکومتی با هدایت الهی یا مقاماتی است که به عنوان هدایت شدگان الهی در نظر گرفته می‌شوند». نظامهای مذهبی شناخته شده امروزی شامل جمهوری اسلامی ایران و سریر مقدس اند، در حالی که طالبان و دولت اسلامی شورشیانی هستند که سعی در ایجاد چنین سیاستهایی دارند. نمونه‌های تاریخی آن خلافت اسلامی و دولت‌های پاپی است. نوع متوسط‌تر فعالیت دولت دینی، داشتن یک آیین دولتی رسمی است. این برخلاف یک حکومت دینی، برتری دولت را نسبت به مراجع دینی حفظ می‌کند. بیش از ۲۰٪ (در مجموع ۴۳) از کشورهای جهان دین دولتی دارند، بیشتر آنها (۲۷) کشور مسلمان هستند. همچنین ۱۳ کشور بودایی رسمی مانند بوتان وجود دارد، در حالی که کلیساهای دولتی در ۲۷ کشور وجود دارد.
برخلاف دولت‌های مذهبی، دولت‌های سکولار هیچ دینی را به رسمیت نمی‌شناسند. این غالباً اصل جدایی کلیسا و دولت نامیده می‌شود. نسخه افراطی تر سکولاریسم Laïcité، در فرانسه و ترکیه رواج دارد که تمام نشانها و عبارات مذهبی را در بسیاری از زمینه‌های عمومی منع می‌کند.
اکسل وگنر
اکسل وگنر (Axel Wegner؛ زادهٔ June 3, 1963) تیرانداز اهل آلمان بود.
دین و سیاست
دین و دولت
برخی از دولتها به صراحت خداناباور هستند، معمولاً آنهایی که توسط انقلاب تولید شده‌اند، مانند دولتهای سوسیالیست یا جمهوری اول فرانسه.
اکسل وگنر
از افتخارات وی میتوان به کسب مدال طلا تیراندازی اسکیت در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۸ اشاره کرد.
دین و سیاست
دین و دولت
همچنین مواردی وجود داشته‌است که دولت‌ها دین مدنی خود را ایجاد می‌کنند، مانند کیش‌های امپریالیستی یا کیش عقل.
بحث در مورد دین در سیاست
استدلالهایی در مورد و مخالف نقشی برای دین در سیاست وجود داشته‌است. یاسمین علی باهای براون استدلال کرده‌است که "ایمان و دولت باید جدا باشد" زیرا "شرورترین و ظالمانه‌ترین دولتهای جهان کسانی هستند که از خدا برای کنترل ذهن و اعمال جمعیتهای خود استفاده می‌کنند"، مانند ایران و عربستان سعودی.
فرج‌آباد (نیشابور)
فرج‌آباد (نیشابور)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان نیشابور در استان خراسان رضوی ایران است.
آنجلو گرگوچی
آنجلو گرگوچی (Angelo Gregucci؛ زادهٔ June 10, 1964) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه ورزشی لاتزیو، باشگاه فوتبال آلساندریا، باشگاه فوتبال تورینو، و باشگاه فوتبال رجانا اشاره کرد.
یوها تیاینن
یوها تیاینن (Juha Tiainen; – ۲۸ آوریل ۲۰۰۳) پرتاب‌گر چکش اهل فنلاند بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا شده‌است.
زیگایر
زیگایر در اساطیر اسکاندیناوی پادشاه قدرتمند و بد ذات سرزمین گیت است. بر طبق سرگذشت‌نامه ولسونگا، او به دیدار شاه ولسونگ رفته تا دخترش زیگنی را خواستگاری کند. اگرچه زیگنی به هیچ وجه با این ازدواج موافق نبود. هنگامی که آن‌ها ازدواج نمودند، به مناسبت آن جشنی در تالار ولسونگ برپا کردند. در حین جشن، پیرمردی وارد تالار شد و با فرو بردن شمشیری زیبا و جادویی در تنه درخت بلوط بارن‌استوکر که تالار وولسونگ گرداگرد آن ساخته شده بود، اعلام نمود که شمشیر از آن کسی است که بتواند آنرا از درخت بیرون بکشد. هیچ کس قادر به بیرون کشیدن شمشیر نبود بجز زیگموند، پسر جوان ولسونگ. زیگایر پیشنهاد خریدن شمشیر را به زیگموند داد، اما او نپذیرفت. این کار او، خشم و حسادت زیگایر را برانگیخت به‌طوری که در فکر توطئه‌ای برای از بین بردن ولسونگ و خانواده‌اش افتاد. زیگایر ولسونگ و خاندانش را مدتی بعد به سرزمین گیت دعوت کرد. هنگامی که ولسونگ به گوت رسید با حمله سپاه زیگایر مواجه گشت. ولسونگ کشته شد و هر ده پسرش اسیر گشتند.
اولگ کوسیاک
اولگ کوسیاک (؛ زادهٔ November 26, 1975) ژیمناست هنری اهل اوکراین بود.
مرکز جهانی مطالعات پیشرفته (GCAS)
مرکز جهانی مطالعات پیشرفته ( GCAS ) یک مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی مبتنی بر رمزارز واقع در شهر نیویورک و دوبلین است. این دانشگاه به خاطر سمینارهایش با فیلسوفان، روزنامه‎‎‌نگاران، هنرمندان، دانشگاهیان و شخصیت های عمومی برجسته جهان شناخته می شود. GCAS توسط هیئت مدیره اداره می شود. در سال 2017، GCAS به عنوان یک شرکت با مسئولیت محدود، کالج خصوصی GCAS College Dublin, Limited را به منظور ایجاد یک کالج مشترک بین اعضای هیئت علمی، کارکنان، حامیان مالی و فارغ التحصیلان تأسیس و آن را به اولین کالج دارای مالکیت مشترک مبتنی بر رمزارز (ارز دیجیتال غیرمتمرکز "GCASy") در جهان تبدیل کرد. "
تاریخچه
مرکز جهانی مطالعات پیشرفته (GCAS) ابتدا در ایالت کلرادو در اوت 2013 توسط Creston Davis (استاد فلسفه و روانکاوی و رئیس دانشگاه GCAS کالج دوبلین) تأسیس شد. این مؤسسه آموزش عالی مبتنی بر نظریه انتقادی و بر اساس مفهوم "آموزش بدون بدهی مبتنی بر اصول دموکراسی و اشتراک منافع "ایجاد شده است. کرستون دیویس بعدتر Jason M. Adams را به عنوان مدیر موسسه منصوب کرد. آدامز بعدها از GCAS کناره‎‎‎‌گیری کرد.
GCAS در همان سال تأسیس به گراندرپیدز میشیگان منتقل شد و در نوامبر 2013 به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی در این ایالت به ثبت رسید. شرکت کلرادو به طور داوطلبانه در 26 فوریه 2014 منحل شد. در سال 2017 کرستون دیویس و تر وادن، استاد در کالج دوبلین، مؤسسه تحقیقاتی GCAS و کالج GCAS در دوبلین را ادغام کردند.
از سال 2014 تا 2015 آلن بدیو، فیلسوف مشهور فرانسوی، نقش رئیس افتخاری در GCAS را بر عهده گرفت. ازفار حسین در سال 2013 به عنوان معاون افتخاری به GCAS پیوست و همچنان در این سمت مشغول به کار است. در ژوئیه 2015 اولین کنفرانس GCAS به نام "کنفرانس جهانی دموکراسی 2015" در آتن برگزار شد. در همان سال GCAS با دو موسسه آموزش عالی در اروپا، Alma Mater Europaea-European Center Maribor (AMEU-ECM) و Institutum Studiorum Humanitatis (ISH)وارد همکاری شد. از سال 2017، لوئیس گوردون، استاد فلسفه در UCONN-Storrs، نقش رئیس افتخاری GCAS را بر عهده دارد.
در سال 2017 مرکز جهانی مطالعات پیشرفته به دلیل تفاوت ایدئولوژیک در مورد اخذ شهریه و دور شدن از مدل رمزارز محور GCAS، به طور رسمی به همکاری دانشگاهی خود با Alma Mater و ISH پایان داد. محققان، اعضای هیئت علمی و کارکنان GCAS تصمیم گرفتند یک موسسه تحقیقاتی مستقل در دوبلین تأسیس کنند، که به طور رسمی مؤسسه GCAS-Research Institute، ایرلند (GCAS-RII) نام دارد.
جامعه‌ی دانشگاهی
ساختار دانشگاهی GCAS به ده دانشکده تقسیم می شود: فلسفه انتقادی، رسانه‌های انتقادی و مطالعات فرهنگی، هنر، علوم انسانی و اجتماعی، مطالعات سیاسی، الهیات انتقادی، روانکاوی، اقتصاد سیاسی و آموزش انتقادی و هستی شناسی فورمال. این موسسه هم به صورت آنلاین و هم حضوری در پایان دوره‌های خود مدرک لیسانس هنر ، کارشناسی ارشد هنر (MA) یا دکترای فلسفه (Ph.D) ارائه می‌کند.
موسسه‌ی GCAS با برخی از برجسته‌ترین اساتید دانشگاهی جهان از جمله جوآن کوپجک، سیمون کریچلی، انریکه دوسل، عارف دیرلیک، براچا ال اتینگر، آویتال رونل، گایاتری اسپیواک و جیانی واتیمو همکاری می‌کند. از اعضای هیئت علمی افتخاری این موسسه می‎‎‌توان به آلن بدیو و اسلاوی ژیژک اشاره کرد. علاوه بر اعضای اصلی GCAS با شماری از اساتید بین‌المللی دیگر نیز همکاری دارد.
GCAS از زمان آغاز به کار خود بیش از چهارصد جلسه، کلاس، کارگاه و کنفرانس مختلف برگزار کرده است که در آنها با بیش از صدهزار نفر در سراسر جهان از بیش از 80 کشور مختلف تعامل داشته است. کنفرانس های این مؤسسه تاکنون در مرکز پمپیدو در پاریس، برلین، نیویورک، آتن، گرند رپیدز و سینسیناتی برگزار شده است. از جمله سخنران‎‌‎های GCAS می‌توان به الیور استون ، گایاتری چاکراورتی اسپیواک، آلن بدیو، فرهنگ عرفانی، طارق علی، آنتونیو نگری، زوئی کنستانتوپلو، ژان لوک نانسی، براچا اتینگر، آدریان پا، براد ایوانز، کلیتون کروکت، جان دی. کاپوتو، پل میسون، لئو پانیچ، جودی دین، برونو بوستیلز، فرانچسکا کوین، جیووانی توسا، لوری مارسو، پیت رولینز، آگاتا بیلیک رابسون، ویلیام دزموند جِموند، فراکی رابینز، کاترین کلر، کارل رشکه، جورج کاتسیافیکاس، شون مک فسل، گراهام پریست، مایکل هارت، هنری ژیروکس، اندرو راس، کاستاس لاپاویتزاس، آسترا تیلور و ریچارد ولف در میان دیگران اشاره کرد.
امیلی کاکورز
امیلی کاکورز (زادهٔ April 13, 1985) شناگر اهل ایالات متحده آمریکا است.
ولکانتشیتسه
ولکانتشیتسه یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در شهرستان پراگ-شرق واقع شده‌است.
گریتهم، همپشر
گریتهم (به انگلیسی: Greatham) یک روستا و محله مدنی در بریتانیا است که در ایست همپشر واقع شده‌است. گریتهم ۸۲۹ نفر جمعیت دارد.
فصلنامه موسیقی ماهور
فصلنامه موسیقی ماهور نشریه تخصصی موسیقی است که صاحب امتیاز آن موسسه فرهنگی-هنری ماهور به مدیر مسوولی سید محمد موسوی ماهور است و هر سه ماه یکبار منتشر می‌شود.
ویراستاری
در حال حاضر مدیر مسئول فصلنامه سید محمد موسوی ماهور ( از ابتدای انتشار) ، سردبیر آن ساسان فاطمی و هیئت تحریریه آن متشکل از بابک خضرائی، آرش محافظ و سعید کردمافی است.
از افراد سرشناسی که در این مجله مقاله‌ای از آنان منتشر شده می‌توان به ژان دورینگ، محمدرضا درویشی، کارل سیگنل، اشاره کرد.
نقد
ماهور مورد ستایش موسیقی‌دانان منتقد ایرانی قرار گرفته‌است. مصطفی کمال پورتراب در یادداشتی به مناسب دهمین سالگرد انتشار این مجله، آن را «نمونه‌ای برجسته» از همکاری افرادی شایسته برای انجام کاری «کارستان» دانسته که با هدف بهره‌وری اجتماع از فرهنگ ارزشی صورت گرفته‌است.
ورازگاه
ورازگاه، روستایی است از توابع بخش سنگر شهرستان رشت در استان گیلان ایران.
جمعیت
این روستا در دهستان سنگر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۵۹ نفر (۱۵۶خانوار) بوده‌است.
منصوری (بجستان)
منصوری، روستایی از توابع بخش یونسی شهرستان بجستان در استان خراسان رضوی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان سردق قرار داشته و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۶۰۵ نفر (۱۵۶ خانوار) بوده‌است.
روبینا علی
روبینا علی (Rubina Ali؛ زادهٔ January 21, 1999) یک هنرپیشه اهل هند است. وی از سال ۲۰۰۸ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به میلیونر زاغه‌نشین اشاره کرد.
غزاله علیزاده
فاطمه (غزاله) علیزاده ( – ) نویسنده ایرانی است که رمان دوجلدی خانه ادریسی‌ها از آثار اوست. او کار ادبی خود را از دهه ۱۳۴۰ (خورشیدی) و با انتشار داستان‌های کوتاه در مشهد آغاز کرد.
غزاله علیزاده در ۲۱ اردیبهشت سال ۱۳۷۵، در روستای جواهرده رامسر، با دار زدن خود، دست به خودکشی زد.
زندگی
غزاله علیزاده در ۱۵ بهمن ۱۳۲۷ در مشهد زاده شد. مادرش منیرالسادات سیدی نیز خود شاعر و نویسنده بود.
تحصیلات
غزاله مدرسه را در دبیرستان علوم انسانی مهستی به پایان برد و در همین زمان به گیاه‌خواری روی آورد. او در کنکور رشته ادبیات فارسی در مشهد و کنکور حقوق و فلسفه در تهران پذیرفته شد و به خواست مادرش به رشته حقوق وارد شد.
علیزاده با مدرک کارشناسی علوم سیاسی از دانشگاه تهران برای تحصیل در رشتهٔ فلسفه و سینما در دانشگاه سوربن به فرانسه رفت. در واقع ابتدا برای دکترای حقوق به پاریس رفت ولی با زحمت زیاد رشته‌اش را به فلسفه اشراق تغییر داد و قصد داشت پایان‌نامه‌اش را دربارهٔ مولوی بنویسد که با مرگ ناگهانی پدرش آن را نیمه‌کاره رها کرد.
نویسندگی
غزاله علیزاده پیشهٔ ادبی خود را از دههٔ ۱۳۴۰ و با چاپ داستان‌های خود در مشهد آغاز کرد. سفر ناگذشتنی نام نخستین مجموعه داستان غزاله است که در سال ۱۳۵۶ منتشر شد. اما از پرآوازه‌ترین آثار وی می‌توان به رمان دو جلدی خانه ادریسی‌ها و مجموعه داستان چهارراه نام برد.
زندگی شخصی
غزاله علیزاده در زمان تحصیل در دانشگاه، مدتی کوتاه با کامران (مرتضی) آوینی رابطه‌ای عاشقانه داشت، سپس با بیژن الهی ازدواج کرد و صاحب دختری به نام سلمی شد. چند سال بعد از او جدا شده و در سال ۱۳۶۲ با محمدرضا نظام شهیدی ازدواج کرد. غزاله علیزاده چند ماه قبل از مرگش در گفتگویی که با مجله ادبی گردون (شماره ۵۱–۲۱ مهر ۱۳۷۴) داشت در مورد خودش می‌گوید:
«دوازده، سیزده ساله بودم، دنیا را نمی‌شناختم. کی دنیا را می‌شناسد؟ این تودهٔ بی‌شکل مدام در حال تغییر را که دور خودش می‌پیچد و از یک تاریکی می‌رود به طرف دیگر. در این فاصله، ما بیش و کم رؤیا می‌بافیم، فکر می‌کنیم می‌شود سرشت انسان را عوض کرد آن مایهٔ حیرت‌انگیز از حیوانیت در خود و دیگران را. ما نسلی بودیم آرمان‌خواه. به رستگاری اعتقاد داشتیم. هیچ تاسفی ندارم. از نگاه خالی نوجوانان فارغ از کابوس و رؤیا، حیرت می‌کنم. تا این درجه وابستگی به مادیت، اگر هم نشانهٔ عقل معیشت باشد، باز حاکی از زوال است. ما واژه‌های مقدس داشتیم: آزادی، وطن، عدالت، فرهنگ، زیبایی و تجلی. تکان هر برگ بر شاخه، معنای نهفته‌ای داشت …»
ترو هوا
ترو هوا (به لاتین: Trù Hựu) یک سکونتگاه مسکونی در ویتنام است که در استان باک گیانگ واقع شده‌است.
غزاله علیزاده
زندگی شخصی
وی همچنین دو دختر که از بازماندگان زمین‌لرزه ۱۳۴۱ بوئین‌زهرا بودند را به فرزندی پذیرفت.
ارتباط سید مرتضی آوینی با غزاله علیزاده در دوران دانشجویی در دانشگاه تهران، یکی از نکات پرابهام زندگی خصوصی او است.
مرگ
وی که از بیماری سرطان رنج می‌برد بعد از دو بار خودکشی ناموفق، سرانجام در ۲۱ اردیبهشت ۱۳۷۵ در روستای جواهرده رامسر، خود را از درختی حلق‌آویز کرد. پیکر او را در امامزاده طاهر کرج به خاک سپردند.
او در یادداشت پیش از خودکشی خود چنین نوشت: «آقای دکتر براهنی و آقای گلشیری و کوشان عزیز! رسیدگی به نوشته‌های ناتمام خودم را به شما عزیزان واگذار می‌کنم. ساعت یک و نیم است. خسته‌ام. باید بروم. لطف کنید و نگذارید گم و گور شوند و در صورت امکان چاپشان کنید. نمی‌گویم بسوزانید. از هیچ‌کس متنفر نیستم. برای دوست‌داشتن نوشته‌ام، نمی‌خواهم، تنها و خسته‌ام برای همین می‌روم. دیگر حوصله ندارم. چقدر کلید در قفل بچرخانم و قدم بگذارم به خانه‌ای تاریک. من غلام خانه‌های روشنم. از خانم دانشور عزیز خداحافظی می‌کنم. چقدر به همه و به من محبت کرده‌است. چقدر به او احترام می‌گذارم. بانوی رمان، بانوی عطوفت و یک هنرمند راست و درست. با شفقت بسیار. خداحافظ دوستان عزیزم».
هوشنگ گلشیری درباره‌اش گفته‌است: «او یک سیلی به همه ما زد و رفت.»
کتاب خانه ادریسی‌ها سه سال پس از مرگ غزاله، جایزهٔ بیست سال داستان‌نویسی را از آن خود کرد.
مجموعه داستان‌ها
داستان‌های کوتاه همراه با داستان دو منظره در مجموعه‌ای با نام با غزاله تا ناکجا در سال ۱۳۷۸ توسط نشر توس منتشر شده‌است.
یانوش گووواتسکی
یانوش گووواتسکی (Janusz Andrzej Głowacki؛ September 13, 1938 – ۱۹ اوت ۲۰۱۷) فیلم‌نامه‌نویس، نویسنده، و نمایشنامه‌نویس اهل لهستان بود.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به شکار مگس‌ها، جنگ سرد و کروز اشاره نمود.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون کمک‌هزینه گوگنهایم و گلوریا آرتیس شده‌است.
لایونل استندر
لایونل استندر (Lionel Stander؛ January 11, 1908 – 1908:1:11, November 30, 1994) بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا بود که در سال های ۱۹۲۸ تا ۱۹۹۴ فعالیت می کرد.
دوخووایا
دوخووایا (به لاتین: Dukhovaya) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در سرزمین آلتای واقع شده‌است.
همان ترانه قدیمی
همان ترانهٔ قدیمی (On connaît la chanson) یک فیلم کمدی رمانتیک موزیکال فرانسوی به کارگردانی آلن رنه محصول سال ۱۹۹۷ است که توانست جایزهٔ بهترین فیلم جشنواره سزار را بگیرد.
کال (نوردراین-وستفالن)
کال یک شهر در آلمان است که در اویسکیرشن واقع شده‌است. کال ۱۱٬۸۹۴ نفر جمعیت دارد.
زویر تیمز
زویر تیمز (Xavier Thames؛ زادهٔ January 9, 1991) بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه بسکتبال رئال بتیس اشاره کرد.
فواصل موسیقی ایرانی
فواصل موسیقی ایرانی نوعی فاصلهٔ مختص موسیقی سنتی ایران است که بر اساس ریز پرده شناخته می‌شود. علامت‌های عَرَضی و سرکلید که برای نمایش این فواصل به کار می‌روند سُری و کُرُن  نام دارند. فاصله در موسیقی از قرن‌ها پیش از میلاد به صورت طبیعی و فیزیکی وجود داشته و سپس توسط بشر به تکامل رسیده‌است.
تاریخِ موسیقی ایرانی بعد از دوران فارابی به نگارش درآمده است. از این دوره به بعد موسیقیدانان با پرده‌بندی روی ساز، به فاصله‌ها و مقام‌های جدیدی دست پیدا کردند. طبق تحقیقات دانشمندان، ایرانی‌ها در قدیم، از فاصله‌هایی کوچکتر از نیم‌پرده استفاده می‌کرده‌اند و اساس موسیقی ایرانی بر دانگ و فاصلهٔ چهارم درست استوار بوده‌است که با گام‌های امروزی به فاصلهٔ یک اکتاو متفاوت است. در موسیقی شرق، از ریز پرده‌هایی چون «ثلث پرده» و ربع پرده نام می‌برند، اما در تحقیقات موسیقیدانان معاصری چون مهدی برکشلی و هرمز فرهت، موسیقی ایرانی دارای فواصل ثابتی مبتنی بر اعتدال نبوده و متغیر است و در قالب‌هایی چون «ثلث پرده» و «ربع پرده» نمی‌گنجد. در تکامل فاصله و گام‌های ایران قدیم، از موسیقیدانانی چون فارابی، ابن سینا، اسحق موصلی، صفی‌الدین ارموی، عبدالقادر مراغه‌ای، محمود شیرازی و در دوران معاصر از علینقی وزیری با کتاب دستور تار و روح‌الله خالقی با کتاب نظری به موسیقی نام برده می‌شود.
تاریخچه
پیدایشِ فاصله در گامِ موسیقی به قرن‌ها پیش از میلاد بر می‌گردد. برخی از فاصله‌ها ابتدا به صورت طبیعی و فیزیکی وجود داشته و بعضی دیگر، توسط بشر ابداع و تکمیل شده‌است. مدارک مختلف برای اثبات این موضوع را باید در سیرِ تغییر و تحول گام جستجو کرد. دانشمندان و ریاضی‌دانان قدیم یونان مانند: فیثاغورث، افلاطون و بطلمیوس، فواصل موسیقی را به صورت عددی محاسبه می‌کردند و ریاضی را اصلِ وجود، در پیدایش جهانِ هستی می‌پنداشتند. بر همین اساس قدیمی‌ترین شواهد، مربوط به گامِ یونانِ قدیم است که مبتنی بر دانگ بوده و به سه بُعدِ متوالی محدود می‌شده‌است. علتِ مبنا قرار گرفتنِ فاصلهٔ چهارم آن است که به صورت غریزی فاصله‌ای مطبوع به‌شمار می‌آمده و برای موسیقی آوازی و صدای انسانی آسان بوده‌است. این محدودهٔ صوتی و فواصل، تا قرن‌های متمادی در موسیقی تمام ملل وجود داشته و با گسترش موسیقی سازی به گام تبدیل شده‌است. فیثاغورث اولین کسی بود که فواصل چهارم و پنجم در موسیقی را محاسبه کرد و سپس بطلمیوس فواصلِ دیگری به آن افزود و آن را تکمیل کرد.
در محاسبهٔ فاصله‌های عددی، مسلم شده‌است که در طی تمام قرون، فواصل چهارم، پنجم و اکتاو در همهٔ مقام‌ها، مدها و گام‌ها ثابت و بدون تغییر مانده‌است و فیزیکدانان را متقاعد کرده‌است که فواصل موسیقی مبتنی بر قوانین طبیعی و فیزیکی بوده‌است. در قرن ۱۶ میلادی، تحقیقات بعدی توسط جوزفو زارلینو که یک تئوریسین ایتالیایی بود، منجر به پیدایش گام طبیعی شد که امروزه رواج دارد. این در حالی است که فارابی در قرن دهم میلادی موفق به کشف «دانگ» حقیقی موسیقی شد و سپس توسط صفی‌الدین ارموی، فواصل گام فیزیکی تکمیل و بدین شرح رواج یافت: دو، ر، می، فا، سل، لا، سی، دو.
در تاریخ موسیقی ایران، تا قبل از فارابی اثری مکتوب که به گام و فواصل موسیقی اشاره کند وجود ندارد. در تکامل گام و فاصلهٔ قدیم موسیقی ایرانی، از بربط (عود) که ساز رایج موسیقی ایران بود استفاده می‌شد. این ساز ابتدا دارای دو سیم بود که «سیم بم» و «سیم زیر» نامیده می‌شدند. احتمالاً یکی از این دو سیم برای «دانگ اول» و دومی برای «دانگ دوم» به کار می‌رفته‌است. یا هر سیم دارای دو دانگ بوده و برای تقویت سیم بم و صدای کودکان و زنان در اکتاو، از سیم زیر استفاده می‌شده‌است. با تکامل «بربط» توسط فارابی و افزودن سیم‌های دیگر به آن، هر سیم دارای یک دانگ و چهار صدا (به واسطهٔ چهار موقعیت انگشت‌گذاری) شد که اگر حالت «دست باز» هم در نظر گرفته می‌شد مجموعاً پنج صدا از هر سیم حاصل می‌شد و به این ترتیب سیم‌ها وسعت صوتی حدودِ دو اکتاو را تشکیل می‌دادند که مطابق وسعت صدای انسان بود. کوک متداول این چهار سیم از پایین به بالا به شرح زیر بود: موسیقی‌شناس آلمانی (۱۸۸۲–۱۸۱۸م)، در مقدمهٔ کتاب «فهرست سازهای موسیقی» متعلق به موزهٔ کنزینگتون جنوبی می‌نویسد که در موسیقی، ایرانی‌ها از قدیم فاصله‌های کوچکتر از نیم پرده به کار می‌برده‌اند و می‌افزاید که پس از حمله و فتح ایران توسط اعراب، آن‌ها تحت تأثیر هنر ایرانی به ویژه موسیقی قرار گرفتند و به علت این که ایران تمدن و هنر والاتری داشت، سازها و موسیقی ایران را پذیرفتند و از آن تقلید کردند. به همین دلیل، قدیمی‌ترین گام‌های اعراب، همان است که در موسیقی قدیم ایران به کار می‌رفته‌است.
از دوران فارابی به بعد موسیقی ایران به لحاظ پرده‌بندی با موسیقی اعراب مطابقت داشت و پس از سه قرن توسط صفی‌الدین بر اساسِ ساز «تنبور خراسانی» درجه‌بندی شد. پرده‌بندی صفی‌الدین شامل دو اکتاو، هفده فاصله و هجده درجه بود و مورد تأیید موسیقیدانان آن دوره قرار گرفت.
در قرن بیستم، علینقی وزیری در مقدمهٔ کتاب دستور تار نظریهٔ نوینی ارائه کرد مبنی بر این که موسیقی ایران باید متکی به گامی با ۲۴ پردهٔ مساوی در هر اکتاو باشد؛ او این فاصله‌ها را ربع پرده نامید. در آن زمان کسی در مورد این فواصل بحث و بررسی نکرد و این الگو نزد نسل جوان پذیرفته شد. وزیری با موسیقی کلاسیک غرب آشنا بود و علت طرح این نظریه از طرف وزیری، اشتیاق وی به هارمونیزه کردن موسیقی ایرانی دانسته می‌شود که برای این منظور احتیاج به تعدیلِ فواصلِ موسیقی ایرانی داشته‌است. روح‌الله خالقی موسیقیدان و نویسنده کتاب نظری به موسیقی که خود از شاگردان وزیری بود نیز می‌گوید در آن زمان هم بحث در خصوص «ربع پرده» بین فیزیکدان‌ها مطرح بود و آن را واقعی نمی‌دانستند اما وزیری خودش هم می‌دانست و چاره دیگری نداشت.
شرح نظری
فواصل موسیقی مردم آریایی به ویژه ایرانیان مبتنی بر دانگ بوده‌است. علت آن است که صدای انسان به راحتی دو صدای بین آن‌ها (دوم و سوم بزرگ یا کوچک) را پشت سر گذاشته و پَرش به صدای چهارم را مطبوع‌تر از دو صدای دیگر می‌پنداشتند و فاصلهٔ بیشتر مانند پنجم را دورتر می‌دانستند.
در پرده بندی فارابی، فاصله‌های «ریز پرده» وجود داشت که به نام وسطی (خنثی) و زائد (زینت) خوانده می‌شد و با تشخیص نوازنده، کم‌تر یا بیشتر از پرده اصلی گرفته و نواخته می‌شد. در گام فارابی وسعت صوتی از یک اکتاو به دو اکتاو گسترش یافت و برای اجرای آسان دو اکتاو، سیم پنجمی اضافه شد؛ بنابراین تعداد سیم و نت ها بیان کنندهٔ گام هر دوران است. مثال‌ها: ایرانیان در موسیقی قدیم، فاصله وسطی را حفظ کرده بودند و از نت «ر» تا «می» فاصله‌ای به وجود آمده بود که به آن «فرس» گفته می‌شد و بعد از فارابی همه‌گیرتر شد. گفته می‌شود منصور جعفر ملقب به «زلزل» از این فاصله برای تشکیل فاصله‌ای دیگر بین فاصله «فرس» و نت «می» استفاده کرد که به «وسطای زلزل» معروف و تثبیت شد.
پس از آن، موسیقی‌دانان در فکر ایجاد منطق و اصولی ریاضی برای ردیف کردن صداها و فاصله‌ها بودند و بر پایه نت‌های وسطی و زائد، سعی در ایجاد نت‌های ثابت، پرده‌های متوالی، درجه‌بندی و اعتدال در فاصلهٔ بین نت‌ها داشتند. صفی‌الدین مبتکر این طرح بود و با تعدیل فاصله‌های وسطی و زائد، درجه‌بندی و فواصل جدیدی برای ایجاد آن‌ها به پرده‌های اصلی گام انجام داد. مهدی برکشلی فیزیکدان و موسیقیدان سرشناس ایرانی معتقد است بر اساس اسناد و مدارک، مبتکر اصلی اعتدال مساوی «صفی‌الدین ارموی» بوده‌است که امروزه به نام ژان سباستین باخ ثبت شده‌است. گام صفی‌الدین دارای دو دانگ متوالی و یک پرده و هر دانگ دارای هشت صداست، و بدین ترتیب هر اکتاو دارای هفده فاصله است. این روش که بر پایهٔ فاصله چهارم درست و تغییر مکان پرده بدست آمده بود مورد تأیید موسیقی‌دانان شرق، از جمله عبدالقادر مراغه‌ای و محمود شیرازی قرار گرفت.
موسیقی ایرانی پس از فوت عبدالقادر مراغه‌ای در سال ۸۳۸ هجری، به مدت پنج قرن پیشرفت محسوسی نداشت تا دوران علینقی وزیری که کتاب «دستور تار» منتشر شد، در این مدت موسیقی اروپایی در حال ترقی و تکامل بود و از کتاب‌های قدیمی موسیقی ایران هم بهره برد؛ چنان‌که برخی را نیز ترجمه کردند.
فاصله‌های گام ایرانی
مهدی برکشلی در مورد فاصلهٔ گام‌های موسیقی ایران بر این عقیده است که نه «ثلث پرده» و نه «ربع پرده» است. وی گام «۲۴ پرده‌ای» را که مبتکر آن میخائیل مشاقه تاریخ‌نگار و موسیقیدانِ یونانی‌تبارِ عرب‌زبان بود و گام ثلث پرده‌ای را که دارای ۱۵ ثلث پرده و ۲ نیم پرده در اکتاو است، مردود و مصنوعی می‌داند و معتقد است با حقیقت موسیقی شرق در تضاد است؛ چرا که مبنای موسیقی ایرانی باید دانگ باشد و نه گام. با تقسیمات ثلث پرده‌ای، فاصلهٔ «چهارم درست» و «پنجم درست» در جای حقیقی خود قرار نمی‌گیرد و دچار انحراف می‌شود. وی معتقد است گام موسیقی ایران، گام صفی‌الدین است و هر آنچه صداهای مصنوعی، زاید و ناسازگار بود، توسط وی زدوده شده‌است. بدین صورت موسیقی‌دانان پذیرفتند که پرده‌بندی جدید باید شامل دو اکتاو و هر اکتاو دارای هفده فاصله و هجده درجه باشد، از این روش همه تقلید کردند و فواصل را با گام صفی‌الدین انطباق دادند.
هرمز فرهت موسیقی‌دان سرشناس ایرانی نیز عقیده دارد در موسیقی ایرانی فواصل ثابت نیست و متغیر است و آنقدر واضح است که به سادگی قابل اثبات است. وی می‌افزاید فواصل موسیقی ایرانی ثبات ندارد و بستگی به اجرا، نوع ساز و افراد با هم تفاوت دارد. فرهت پژوهش‌ها و تئوری‌های علینقی وزیری را مردود می‌داند و معتقد است در آن زمان هیچ نطر مشخصی وجود نداشت و کسی هم در صلاحیت خود نمی‌دید که آن را ارزیابی کند و بی چون و چرا پذیرفته شد. وی همچنین نظریه و تحقیقات برکشلی مبنی بر وجود پنج پرده و دو نیم پرده در اکتاو را خیالی و نادرست می‌داند و می‌گوید بر اساس نوشته‌های قدما، اجرای آن امکان‌پذیر نیست؛ چرا که مقام‌های موسیقی ایرانی با گام و فاصلهٔ اکتاو بیگانه است و کلیهٔ مقام‌های ایرانی در یک فاصلهٔ چهارصدایی (تِتراکورد) یا «پنج‌صدایی»(پنتاکورد)، قابل اجرا هستند و هیچ مقام موسیقی به فاصلهٔ اکتاو نمی‌رسد، پس در نهایت به بیشتر از هفت صدا احتیاج ندارد. فرهت می‌گوید با مطالعه روی پرده‌بندی سازهای تار و سه‌تار می‌توان نتیجه گرفت که موسیقی ایرانی یک گام «۱۷ پرده‌ای» در فاصلهٔ اکتاو بوده‌است و می‌افزاید در این پرده‌بندی هیچ‌گونه حرکتِ کروماتیک و فاصلهٔ کمتر از نیم‌پرده وجود ندارد و با دیگر گام «۱۷ پرده‌ای» منسوب به صفی‌الدین نیز مطابقت ندارد.
محمدرضا درویشی آهنگساز و موسیقی‌دان ایرانی عقیده دارد فاصله «نیم‌پرده» ایرانی از غربی کمتر است و فاصله بین «پرده» و «نیم پرده» متغیر است. مجید کیانی نوازنده سنتور نیز معتقد است موسیقی ایران از دوره ساسانیان بر پایهٔ دانگ بوده‌است نه گام.
آموزش‌های وزیری اگر چه با موسیقی سنتی ایران فاصله داشت، اما بنیان‌گذار یک تفکر و مکتب بر اساس اصول نظری موسیقی شد. وی پس از چند قرن، زمینه را برای بحث و بررسی موسیقی علمی در ایران فراهم آورد. روح‌الله خالقی در مقایسهٔ موسیقی قدیم ایران و موسیقی غرب می‌نویسد: گام کروماتیک غرب دارای دوازده فاصله و موسیقی قدیم ایران دارای هفده فاصله است. وی پنج فاصلهٔ اضافی را وجود فاصله‌هایی می‌داند که از «پرده» کوچکتر و از «نیم پرده» بزرگتر است و مشخص نیست که حتماً «ربع پرده» باشد. خالقی در مقایسه‌ای که بین پرده‌بندی ساز «عود» در قدیم و ساز تار کنونی انجام می‌دهد، نتیجه می‌گیرد که موسیقی فعلی ما همان موسیقی قدیم است و بعضی پرده‌ها دارای فاصلهٔ مساوی نیست و فاقدِ اعتدال است. وی مثال می‌زند که «فا سری» در پرده‌بندی تار به فا دیز نزدیک‌تر از فا بکار است و اگر بخواهیم قاعدهٔ اعتدال را رعایت کنیم و گام بیست و چهار قسمتی داشته باشیم، باید تمامِ فاصله‌ها را «ربع پرده» فرض کنیم، از حالت طبیعی خارج نماییم و به ۲۴ قسمت مساوی تقسیم کنیم و آن را «گام بیست و چهار قسمتی» یا «گام کروماتیک ایرانی» بنامیم.
فواصل گام بیست و چهار قسمتی
موسیقی ایرانی دارای گام‌هایی متفاوت از موسیقی غربی است. موسیقی غربی بر پایهٔ مینور و ماژور است، حال آن که موسیقی ایرانی علاوه بر فاصله‌های موسیقی غربی فواصلی مانند درست، بزرگ، کوچک، کاسته و افزوده هم دارد. در این تقسیم‌بندی، کلماتی اضافه شده (کم، بیش، نیم) و قواعد ده‌گانهٔ جدیدی به وجود آمده‌است که عبارتند از: نیم‌بزرگ، بیش‌بزرگ، کم‌کوچک، بیش‌کوچک، کم‌درست، بیش‌درست، کم‌کاسته، بیش‌کاسته، کم‌افزوده و بیش‌افزوده. نام گذاری فواصل دارای قواعدی بدین صورت است:
۱. اگر فاصله‌ای یک ربع پرده از فواصل کوچک، درست، کاسته و افزوده، کمتر داشته باشد، کلمهٔ «کم» و اگر ربع پرده کم‌تر از فاصلهٔ بزرگ، داشته باشد، کلمهٔ «نیم» به آن فاصله اضافه می‌شود. مثال: ۲. اگر فاصله‌ای یک ربع پرده از فواصل درست، بزرگ، کوچک، کاسته و افزوده، بیشتر داشته باشد، کلمه «بیش» به آن فاصله اضافه می‌شود. مثال: توضیح: بعضی از فواصل ده‌گانه شبیه یکدیگرند. برای سهولت، بهتر است حذف شوند مانند: نیم‌بزرگ و بیش‌کوچک (حذف)، بیش‌بزرگ و کم‌افزوده (حذف)، کم‌کوچک و بیش‌کاسته (حذف). در نتیجه سه نام مشابه حذف شده و فواصل ده‌گانه، به هفت نام خلاصه می‌شود.
آرمانیس
آرمانیس (به ارمنی: Արմանիս) یک روستا در ارمنستان است که در استان لوری واقع شده‌است. در کیلومتری شمال وانادزور، مرکز استان لوری واقع شده است.
فواصل موسیقی ایرانی
فواصل گام کروماتیک ایرانی
فواصل مقام‌های دوازده‌گانه
آرمانیس
خصوصیات
آرمانیس ۴۳۶ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است.
فواصل موسیقی ایرانی
فواصل گام کروماتیک ایرانی
موسیقیدانان، دستگاه‌های موسیقی ایرانی را بعد از صفی‌الدین، دوازده دایرهٔ ملایم تشخیص دادند و به عنوان مقام‌های اصلی بکار بردند که عبارتند از:
این «مقام‌ها» در هر دانگ، دارای دو پرده و یک نیم پرده بود و با یک پردهٔ اتصالی، به دانگ دوم پیوند داشت. این تقسیم‌بندی، یک دورهٔ کامل در اکتاو است که از ترکیب یک فاصله «چهارم درست» (ذوالاربع) از درجه یک تا هشت، و یک فاصله «پنجم درست» (ذوالخمس) از درجه هشت تا هجده، تشکیل می‌شود و با گام کروماتیک غربی سازگار است. تمامی دستگاه‌ها، نغمه‌ها و گوشه‌ها در این تقسیم‌بندی اجرا می‌شود.
قطب‌الدین شیرازی چند دایرهٔ دیگر را «ملایم» دانسته و به این مجموعه اضافه کرد. با نام‌های:
برخی دیگر نیز شش مقام اضافه کردند که عبارت بود از:
در ادامه به هر کدام از این مقام‌ها شعبه‌ای دیگر اضافه شد و مجموع آن را به ۲۴ مقام رساندند که عبارتند از:
در گام موسیقی قدیم هر درجه دارای نام بود و در مسیر تکامل خود، بعضی از این نام‌ها خود تشکیل یک دستگاه را دادند. نام درجات به ترتیب عبارتند از:
فواصل مترادف
در موسیقی ایرانی مانند موسیقی غربی بعضی از فواصل مترادف یکدیگرند یعنی نامشان متفاوت بوده ولی اندازهٔ آن‌ها یکی است و در تعداد ربع پرده‌ها مساوی هستند. مثال:
فواصل ترکیبی
فاصلهٔ ترکیبی به فاصله‌ای می‌گویند که وسعت صوتی آن از اکتاو بیشتر باشد. با اضافه کردن یک فاصلهٔ اکتاو به هر کدام از فاصله‌ها، یک فاصلهٔ ترکیبی به وجود می‌آید. وقتی یک فاصلهٔ ساده را به فاصلهٔ ترکیبی تبدیل می‌کنیم، تغییری در محتوای آن به وجود نمی‌آید. نام‌گذاری این فواصل بدین صورت است که با اضافه کردن عدد هفت، به فاصلهٔ مورد نظر، فاصلهٔ ترکیبی شناخته می‌شود. مثال:
فواصل هفت دستگاه موسیقی ایرانی
موسیقی امروز ایران با موسیقی قدیم تفاوت دارد و در طبقه‌بندی جدیدی به نام ردیف، بر اساس روایات موسیقی‌دانان گذشته مانند: آقا حسینقلی، میرزا عبداله و درویش خان استوار است. ردیف‌های موسیقی ایران شامل هفت دستگاه اصلی و ۲۲۸ گوشه است. در هر دستگاه سه صدا یا درجهٔ اصلی وجود دارد که به نت شاهد، نت متغیر و نت ایست که فرود موقت است، نامیده می‌شوند. در بعضی از دستگاه‌ها ممکن است نت شاهد و ایست یکی باشد یا نت متغیر نداشته باشد. از بعضی ردیف‌های هفت دستگاه موسیقی ایرانی، پنج ردیف منشعب می‌شود که آن‌ها را «نغمه»، «بیات» یا ردیف آوازی می‌نامند و مانند ردیف‌های سازی، دارای نت‌های شاهد، متغیر و ایست هستند. ردیف‌های آوازی در عین استقلال وابسته به دستگاه اصلی هستند و در نهایت با «فرود» که یک قطعهٔ ارتباطی‌ست، به دستگاه اصلی وصل می‌شوند.
در هفت ردیف موسیقی ایرانی، دستگاه شور گسترده‌تر از دستگاه‌های دیگر است و دارای چهار ردیف آوازی وابسته به خود اما مستقل به نام‌های: ابوعطا، بیات ترک، افشاری و دشتی است. آواز اصفهان نیز یکی از ملحقات دستگاه همایون است که در نهایت پنج ردیف اصلی آواز را تشکیل می‌دهند.
رمین گانشرام
رمین گانشرام (انگلیسی: Ramin Ganeshram) (متولد ۲۱ ژوئن ۱۹۶۸) یک روزنامه‌نگار، سرآشپز و نویسنده کتاب آشپزی ایرانی-آمریکایی است که در مورد غذاهای آمریکایی و کارائیب و فرهنگ آشپزی می‌نویسد.
او به دلیل دانش تخصصی خود در مورد غذاهای ترینیداد و توباگو و به دلیل فعالیت در تاریخ غذا و تجربیات غذایی چند فرهنگ آمریکایی، شناخته شده‌است.
سنین جوانی و تحصیل
گانشرام در نیویورک در یک پدر ترینیدادی و یک مادری ایرانی به دنیا آمد. او در دبیرستان استایوسنت شرکت کرد و مدرک کارشناسی ارشد روزنامه‌نگاری را از دانشگاه کلمبیا، در منهتن کسب کرد. بعداً در مؤسسه آموزش آشپزی در نیویورک آموزش دید، جایی که اوبه عنوان مربی آشپز کار کرده‌است. به مدت هشت سال گانشرام به عنوان نویسنده/استرینگر در بخش‌های منطقه ای نیویورک تایمز و هشت سال دیگر برای نیوزدی به عنوان یک نویسنده غذا ویژگی فعالیت داشت.
حرفه
وی برای نشریات بسیاری به عنوان نویسنده و ویرایشگر نوشته‌است.
او کتابهای آشپزی وی شامل Sweet Hands: Island Cooking from Trinidad و Tobago (Hippocrene 2006;2nd Ed 2010) و The America I Am: Pass It Down Cookbook با جف هندرسون است.
او یکی از نویسندگان دانشنامه‌های غذاهای جهانی (گرین وود پرس ۲۰۱۰) و همکار مجله ژورنال غذا، فرهنگ و جامعه است.
گانشرام به خاطر نویسندگی خود، هفت جایزه روزنامه‌نگاری و نامزدی انجمن بین‌المللی حرفه ای‌های آشپزی برت گرین نامزد روزنامه‌نگاری آشپزی دریافت کرده‌است.
کتاب آشپزی وی "FutureChefs: Recipes from Tomorrow's Cooks Across America and the World" برنده جایزه بین‌المللی کتاب آشپزی سال حرفه ای آشپزی سال ۲۰۱۵ در گروه کودک، جوانان و خانواده شد.
در ژانویه ۲۰۱۰، او مؤسسه خیریه غذا برای هائیتی را برای کمک به جمع‌آوری پول برای تلاش برنامه جهانی غذا سازمان ملل متحد احداث کرد.
او قبلاً در هیئت مدیره شرکت My City Kitchen مدیدن واقع در ایالت کنتیکت بود که در مورد غذا و آشپزی به بچه‌ها راهی برای القاء عادات سبک زندگی سالم ضمن افزایش اعتماد به نفس می‌آموخت. در حال حاضر، او رئیس ائتلاف دسترسی به مواد غذایی غیرانتفاعی مستقر در Fairfield County, CT است که برای ارتقاء عدالت غذایی در منطقه محلی تلاش می‌کند.
اولین اثر داستانی او در زمینه غذا، ''Stir It Up! نام داشت که'' بر روی یک سرآشپز نوجوان تمرکز دارد که در مسابقات مسابقه پخت‌وپز در فود نتورک شرکت می‌کند.
جنجال
در ژانویه سال ۲۰۱۶، گانشرام، کتاب مصور کودکانی به نام " کیک تولدی برای واشینگتن"، دربارهٔ بردگی رئیس‌جمهور آمریکا، جورج واشینگتن که به دنبال مواد پخت کیک تولد برای صاحب خود هست، توسط اسکولاستیک منتشر شد. این کتاب مورد انتقاد شدیدی قرار گرفت و ۱۲ روز پس از انتشار، در ۱۷ ژانویه توسط ناشر جمع‌آوری شد.
ناشر دلیل این جمع‌آوری را احتمال ایجاد تصویری نادرست از واقعیت زندگی بردگان اعلام کرد.
گانشرام در مقاله ای با مجله گاردینز در پاسخ به این بحث گفت: داستان هرکول پیچیده‌است، اما دقیقاً به همین دلیل است که به ذهنم می‌رسد شایسته‌است که در کتاب‌ها برای کودکان و بزرگسالان گفته شود. ناگفته پیداست که یک بی عدالتی غیرقابل برگشت برای آنها انجام شده‌است، ما به آنها احترام را بدهکاریم و با صحبت کردن به جای اینکه ساکت باقی بمانیم باید عدالت را برای گفتن حقایق فردی خود، به ویژه به تجربیاتشان انجام دهیم. ”
در سال ۲۰۱۸، گانشرام کتاب The General's Cook را منتشر کرد، رمان او در ارتباط با کتاب قبلی او، کیک تولد واشینگتن منتشر شده‌است.
اولگا شتیرنکو
اولگا شتیرنکو (Ольга Александровна Штыренко؛ زادهٔ July 6, 1977) ژیمناست ریتمیک اهل روسیه بود.
آنجلو گرگوریو
آنجلو گرگوریو (Angelo Gregorio؛ زادهٔ April 11, 1991) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
بخش رایگاد
بخش رایگاد (به انگلیسی: Raigad district) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش کنکان واقع شده‌است. بخش رایگاد ۷٬۱۵۲ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۶۳۴٬۲۰۰ نفر جمعیت دارد.
نافا اوربا
نافا اوربا (Nafa Urbach؛ زادهٔ April 5, 1980) یک خواننده و هنرپیشه اهل اندونزی است.
ولکانتش
ولکانتش (به لاتین: Vlkaneč) یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در شهرستان کوتنا هورا واقع شده‌است.
لاله ارومیه
لالهٔ ارومیه نام یکی از گونه‌های سردهٔ لاله است. این گیاه در شمال دریاچه ارومیه یافت می‌شود. از نظر ظاهری شبیه به لاله بیشه‌زار ولی کوچکتر بوده و دارای چند گل بر روی یک ساقه است و قطعات گل‌پوش آن نیز در سمت خارج قهوه‌ای‌تر از لاله بیشه‌زار است.
کیتی جردن
کیتی جردن (Kathy Jordan؛ زاده December 3, 1959) یک تنیس‌باز اهل ایالات متحده آمریکا است.
بحرودی
بحرودی، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان نیشابور در استان خراسان رضوی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان دربقاضی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۶۱۵ نفر (۱۵۹خانوار) بوده‌است.
گریتورث
گریتورث (به انگلیسی: Greatworth) یک روستا و محله مدنی در بریتانیا است که در ساوت نورث‌همپتون‌شر واقع شده‌است. گریتورث ۸۹۰ نفر جمعیت دارد.
تیم ملی فوتبال اوکراین
کشور اوکراین پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به استقلال رسید. فدراسیون فوتبال این کشور نیز پس از استقلال در سال۱۹۹۱ تأسیس شد.
نخستین بازی این تیم پس از استقلال به تاریخ ۲۹ آوریل ۱۹۹۲ مقابل تیم مجارستان بود. نخستین حضور اوکراین در مقدماتی جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸ فرانسه شکل گرفت. این تیم در مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۰۲ نیز تا مرحله پلی -آف بالا آمد ولی به جام جهانی صعود نکرد. سرانجام نخستین حضور خود را در مرحله پایانی جام جهانی فوتبال ۲۰۰۶ تجربه کرد.
تاریخچه
فدراسیون فوتبال اوکراین در سال ۱۹۹۱ با استقلال کشور اوکراین تأسیس شد. یکی از مشکلات مهم تیم ملی اوکراین حضور بازیکنان برجسته اوکراینی در تیم ملی فوتبال شوروی بود که حتی با پیراهن این تیم در جام جهانی فوتبال ۱۹۹۰ شرکت کردند. با آمدن نسل بعدی فوتبال اوکراین این مسئله تا حدی رفع شد. تیم ملی فوتبال اوکراین یک بازی دوستانه در سال ۲۰۰۲ با تیم ملی فوتبال ایران برگزار کرد و یک بر صفر شکست خورد.
ورزشگاه ملی
اوکراین مهم‌ترین بازی‌های ملی خود را در کی‌یف و درورزشگاه ملی المپیسکی برگزار می‌کند. این ورزشگاه قبلاً به باشگاه دینامو کی‌یف اختصاص داشت.
جام جهانی
۱۹۳۰ تا ۱۹۹۴:جزو اتحاد جماهیر شوروی بود.
جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان
در گروه اچ با تیم ملی فوتبال عربستان سعودی، تیم ملی فوتبال تونس و تیم ملی فوتبال اسپانیا همگروه بود. یک شکست سنگین مقابل تیم ملی فوتبال اسپانیا در روز اول متحمل شد ولی با دو برد به مرحله بعدی صعود کرد. با برد مقابل تیم ملی فوتبال سوئیس به مرحله یک چهارم نهایی صعود کرد. سرانجام با شکست مقابل تیم ملی فوتبال ایتالیا از گردونه مسابقات حذف شد. بهترین گلزن اوکراین در جام جهانی آندره شوچنکو بوده‌است.
جام ملتهای اروپا
تیم فوتبال اوکراین هرگز به مرحله پایانی جام ملتهای اروپا را نیافته‌است. در سال ۲۰۱۲ با کشور لهستان میزبان مشترک مرحله پایانی جام ملتهای اروپا بود و در گروه سوئد، انگلستان و فرانسه قرار گرفت. با پیروزی مقابل سوئد و دو شکست مقابل انگلستان و فرانسه در مرحله گروهی حذف شد. در پایان رقابت‌ها به رتبه سیزدهم رسید. در حال حاضر در مقدماتی جام ملتهای ۲۰۱۶ برای صعود به مرحله پایانی تلاش می‌کند.
گلزن ملی
آندری شوچنکو بهترین گلزن تاریخ اوکراین است. تا قبل از جام جهانی ۲۰۰۶ در لیست ستارگان بزرگی بود که جام جهانی را تجربه نکرده بود ولی صعود به جام جهانی کلکسیون افتخارات او را کامل کرد.
دلچه
دلچه، روستایی است از توابع بخش سنگر شهرستان رشت در استان گیلان ایران.
جمعیت
این روستا در دهستان سنگر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۳۵ نفر (۲۱۱خانوار) بوده‌است.
فلورنسیا سیگتی
فلورنسیا سیگتی (زادهٔ July 8, 1981) شناگر اهل آرژانتین است.
حرکات جنین
حرکت جنین در رحم ناشی از فعالیت عضلانی جنین در حال رشد می‌باشد. این فعالیت و حرکت‌ها در طول بارداری تغییر می‌کنند. به محض اینکه عضلات دارای عصب جنین فعال شوند شروع به حرکت می‌کنند. در واقع حرکات اولیه جنین ناشی از تکانه‌های عصبی تولید شده از نخاع می‌باشد. هرچه سیستم عصبی کامل تر شود عضلات بیشتر به محرک‌ها پاسخ داده و جنین به‌طور غیرارادی حرکت می‌کنند.
حتی قبل از شروع مرحله جنینی، یعنی رویان شش هفته ای نیز می‌تواند کمر و گردن خود را کش و قوس دهد. در هفت هفتگی، حرکت در دست‌ها و پاها با سونوگرافی قابل تشخیص است. با این حال حرکت جنین توسط مادر دیرتر احساس می‌شود.
حرکت اولیه جنین در سه‌ماهه اول
در حرکت‌های اولیه، اندام‌ها با هم حرکت می‌کنند. آن‌ها با تشکیل سلول‌های عصبی کنترل‌کننده در نخاع، به‌طور مستقل از هفته نهم شروع به حرکت می‌نمایند. در هفته یازدهم، جنین می‌تواند دهان خود را باز کرده و انگشتان خود را بمکد. در هفته ۱۲ نیز، شروع به بلع مایع آمنیوتیک می‌کند.
علاوه بر خم کردن گردن، حرکت‌های پیچیده و تعمیم یافته در ابتدای مرحله جنینی نیز، با حرکات و تکان‌هایی که کل بدن را درگیر می‌کند، اتفاق می‌افتد. حرکت دست‌ها، باسن و زانوها در هفته نهم مشاهده می‌شود. کشش و خمیازه در هفته دهم وجود دارد و حرکات جدا شده اندام اندکی بعد از آن شروع خواهد شد.
حرکت جنین در سه‌ماهه دوم
تقریباً در هفته دوازدهم، جنین قادر است با انگشتان پا لگد بزند و آن‌ها را حلقه کند و ممکن است پاهایش را بگیرد یا با ناخن‌های خود به دیواره رحم چنگ بزند یا آن را بخاراند. همچنین در صورت تحریک خارجی روی شکم مادر واکنش نشان می‌دهد. از حدود هفته ۱۲، دیافراگم توراسیک به سمت بالا و پایین حرکت می‌کند و مثل این است که جنین در حال نفس کشیدن است، اما این حرکت حدود هفته ۱۶ از بین می‌رود و تا سه‌ماهه سوم خبری از آن نیست.
حرکاتی مانند لگد زدن ادامه دارد و مادر معمولاً در ماه پنجم برای اولین بار حرکت‌های جنین را به خوبی احساس می‌کند. در این مدت، حرکات اندام با خم شدن مفاصل و دنده‌ها پیچیده‌تر می‌شوند. زنانی که قبلاً زایمان کرده‌اند، عضلات رحم آرام تری دارند که در نتیجه نسبت به حرکت جنین حساسیت بیشتری خواهند داشت و برای آن‌ها حرکت جنین گاهی اوقات از هفته ۱۴ احساس می‌شود.
حرکت جنین در سه‌ماهه سوم
در سه‌ماهه سوم بارداری حرکت پیچیده‌ای به نام قدم زدن ایجاد می‌شود. این حرکت متشکل از حرکت دورانی «دوچرخه سواری پاها» است که به جنین کمک می‌کند تا برای تولد آماده شود.
جنین‌های ۱۴ تا ۱۸ هفته ریتم شبانه‌روزی مشخصی را در سطح فعالیت خود نشان می‌دهند که هم توسط الکتروکاردیوگرام جنین و هم با اندازه‌گیری فعالیت حرکتی قابل تشخیص است. دوره‌های بیداری و خواب برای جنین با خواب و بیداری مادر مطابقت ندارند. جنین‌ها از ساعت ۹ صبح تا ۲ بعد از ظهر بیشتر فعال هستند؛ و دوباره از ساعت ۷ عصر تا ۴ صبح در طی چهار تا شش هفته قبل از تولد، بیشترین حرکت را خواهند داشت که باعث اختلال در استراحت مادر نیز می‌شوند.
مانائوس
مانائوس مرکز ایالت آمازوناس برزیل و بزرگترین شهر ناحیه آمازون واقع در شمال شرق کشور است.
این شهر در سال ۱۶۶۹ توسط پرتغالی‌ها بر رود ریو نگرو، در نزدیکی تلاقی با رود آمازون، ساخته شد.
سکنه آن در حدود دو میلیون نفر و مساحت شهرستان آن ۲۳۴۳ کیلومتر مربع است.
پیشینه
مانائوس پیرامون سال ۱۶۵۰ خیمه‌گاهی بود که شکارچیان برده از آن‌جا راهی منطقه اطراف می‌شدند تا با به اسارت گرفتن سرخ‌پوست‌های محل آن‌ها را به بردگی ببرند. د ر سال ۱۶۶۹ پرتغالی‌ها در این محل دژی ساختند به نام «سائو ژوزه دا بارّا» تا از خود در برابر حمله‌های اسپانیاییان که در راستای رود آمازون می‌آمدند حفاظت کنند. در سال ۱۸۳۲ این سکونتگاه به عنوان شهر به رسمیت شناخته شده و به افتخار قوم قبیله سرخ‌پوست مانائو، شهر مانائوس نامیده شد.
در اواخر سده ۱۹ میلادی رونق شدید بازرگانی کائوچو در این منطقه باعث شد تا شهر مانائوس به ثروتی افسانه‌ای دست یابد. ساختمان اپرای شهر به نام «تئاتر آمازون» که در سال ۱۸۹۶ سبک نئوکلاسیک ساخته شده نشانه‌ای است که ثروتمندی شهر در این دوره را به نمایش می‌گذارد.
سقوط قیمت کائوچو در سال ۱۹۱۳ باعث شد تا شهر رونق پیشین خود را از دست بدهد.
از سال ۱۹۶۷ به این‌سو یک منطقه آزاد اقتصادی در این شهر برپا شده و صنایع مختلف به مانائوس و منطقه اطراف راه یافته‌اند.
مانائوس دارای یکی از غنی ترین زیست بوم های جانوری است و از این لحاظ یکی از خطرناک ترین شهرهای دنیا محسوب میشود. ورود خزندگانی از قبیل مار و جانورانی همانند عقرب و انواع عنکبوت ها به منازل مسکونی در این شهر بسیار اتفاق می افتد.
یاتسک فدروویچ
یاتسک فدروویچ (Jacek Fedorowicz؛ زادهٔ July 18, 1937) یک هنرپیشه و کمدین اهل لهستان است.
بهارستان (کتاب)
بهارستان یا روضة الاخیار و تحفة الابرار کتابی منثور (به زبان بیان عادی، و نه شعر و نظم)، اما آمیخته به نظم و شعر، از عبدالرحمن جامی است که بخش‌هایی از آن را به سبک و سیاق گلستان سعدی نگاشته است. این کتاب، دارای هشت بخش یا فصل با نام روضه، یک مقدمه و یک خاتمه است. در آغاز کتاب، جامی می‌گوید که از آنجا که فرزندش مشغول آموختن و تحصیل است، او این کتاب را برای وی می‌نگارد. در مقایسه با گلستان سعدی، بهارستان دارای نظم و شعر بیشتری است.
یاتسک فدروویچ
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به شکار مگس‌ها اشاره کرد.
کالتال
کالتال یک شهر در آلمان است که در Lippe واقع شده‌است. کالتال ۱۳٬۸۴۹ نفر جمعیت دارد.
بهارستان (کتاب)
هشت روضهٔ بهارستان جامی در معانی و موضوعات گوناگون هستند:
کتاب بهارستان، دارای نثری ساده و مسجع است. جامی در تألیف بهارستان، از آیات قرآن، احادیث و روایات مذهبی نیز به شیوهٔ استفاده از آرایهٔ تضمین بهره برده است.
نسخه‌های کتاب بهارستان جامی، کم‌یاب نیست و این کتاب، بارها به چاپ رسیده است. یکی از چاپ‌های مشهور این اثر، نسخهٔ چاپ شهر وین است که در سال ۱۸۴۶ میلادی انتشار یافته و در تهران نیز، در سال ۱۳۴۰ هجری شمسی، از روی آن به شیوهٔ چاپ عکسی افستی رونوشت‌برداری به عمل آمده است.
منطقه ترانگ خان
منطقه ترانگ خان (به لاتین: Trùng Khánh District) یک منطقهٔ مسکونی در ویتنام است که در شمال شرقی ویتنام واقع شده‌است.
خصوصیات
منطقه ترانگ خان ۵۰٬۱۸۹ نفر جمعیت دارد.
فیلیپوفسکی (سرزمین آلتای)
فیلیپوفسکی (به لاتین: Filippovsky) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در سرزمین آلتای واقع شده‌است.
آنجلو لوزانی
آنجلو لوزانی (Angelo Luzzani؛ ۱۸۹۶ – ۱۹۶۰) بازیکن فوتبال، و وکیل اهل ایتالیا بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال کومو اشاره کرد.
جان بوفورد
جان بوفورد (John Buford; March 4, 1826 – 1826:3:4, December 16, 1863) فرد نظامی اهل ایالات متحده آمریکا بود.
مردم تالش
منابع رسمی دولت جمهوری آذربایجان شمار تالشان آن کشور را در سال ۲۰۰۹ برابر با ۱۱۲ هزار نفر ذکر کرده‌اند که ۱٫۳ درصد از مردم این کشور را تشکیل می‌دهد. این منابع شمار تالش‌های جمهوری آذربایجان در سال ۱۹۹۹ را ۷۶٬۸۰۰ نفر یاد کرده‌بودند. تالشان خود اما معتقدند که تعداد تالش زبان‌های جمهوری آذربایجان بسیار بیشتر یک میلیون و نیم نفر می‌باشد. به باور تالش‌ها، شمار تالشان در ایران نیز بیش از ۶۰۰ هزار نفر است. البته شایان ذکر است جمعیت در حال حاضر چهار شهرستان آستارا، رضوانشهر، ماسال و تالش حدود ۴۵۰ هزار نفر است.
جغرافیای قوم و منطقه تالش نشین
منطقه قومی تالش که یکی از نواحی ایرانی محل سکونت قوم تالش است با مساحتی حدود ۲۳۷۳ کیلومتر مربع که در شمال غرب گیلان قرار دارد، یک سوم خاک استان گیلان را تشکیل می‌دهد. به استناد منابع و شواهد بسیار، تالش‌ها بازمانده کادوسیان باستان و از همسایگان دیرین قوم گیل می‌باشند. منطقه تالش جنوبی از غرب به استان اردبیل از شمال به آستارا و از جنوب به رودبار و از شرق به دریای خزر و انزلی محدود شده و شامل شهرهای آستارا، لوندویل، چوبر، حویق، لیسار، هشتپر، اسالم، پره سر، بازارجمعه، رضوانشهر، ماسال، شاندرمن، ماسوله، ماکلوان و در استان اردبیل نیز در برخی مناطق شهرستان نمین مانند بخش عنبران و بخش ویلکیج و همچنین بخش خورش رستم و بخش شاهرود در شهرستان خلخال مردم تالش هستند و به زبان تالشی سخن می‌گویند.
تالش از سه جهت به کوه‌های تالش که ادامه رشته کوه‌های البرز هستند و از طرف دیگر به دریای خزر منتهی می‌شود. کشف آثار تمدن ۴۵۰۰ ساله در ییلاق نوئه‌دی تالش جلوه‌های بیشتری به این منطقه خوش آب و هوا داده‌است. همین تاریخ پرافتخار باعث شده تا سالشمار کادوسی مبدأی خود را سال ۱۵۵۸ قبل از میلاد قرار دهد.
شرایط اقتصادی و اجتماعی
شالیزارهای تالش با چشم‌انداز زیبا، کاخ سبز سردار امجد در هشتپر تالش، کاخ میراحمدخان تالشخان‌اف در لنکران (مرکز خانات تالش در قرن ۱۸ و جدا شده از ایران)، جاده گیسوم تالش، پارک ملی هیرکان واقع در جمهوری آذربایجان مابین آستارا و لنکران، یاناربلاق یا چشمه سوزان در منطقه ارچیوان نزدیک آستارای جمهوری آذربایجان، روستای تاریخی نوئه‌دی و ییلاق مریان، شهرک تاریخی ماسوله، دژ تاریخی قلعه رودخان فومن و اماکن زیارتی شاهزاده ابراهیم و شاهزاده اسحاق شفت از جاذبه‌های گردشگی برجسته تالش هستند که همه ساله پذیرای میلیون‌ها ایرانی و جهانگرد می‌باشد. جاده‌های تالش در ایران از بالاترین درصد تصادفات (طبق آمار منتشره از راهنمایی و رانندگی ایران) برخوردار است.
طیلسان
تا پیش از قرن هفتم به سرزمین و اقوام تالش، طیلسان گفته می‌شد و نخستین بار یاقوت حموی از لفظ طلشان استفاده نمود. مورخان صدر اسلام در جهت غرب طبرستان به پنج ولایت دیلم و گیلان و ببر و طیلسان و موغان یاد می‌کنند.
نخستین بار بلاذری در فتوح‌البلدان از طیلسان به عنوان ناحیتی در شمال ایران یاد می‌کند و می‌نویسد:
ابن اثیر نیز در کتاب الکامل فی التاریخ به طیلسان اشاره می‌نماید و می‌نویسد:
یعقوبی در تاریخ یعقوبی به قوم طیلسان اشاره می‌نماید. یعقوبی می‌نویسد:
در فرهنگ آنندراج ذیل کلمهٔ طیلسان آمده‌است:
در دایرةالمعارف دهخدا آمده‌است:
تالش
ابوالقاسم عبدالله بن محمد القاشانی مورخ قرن هشتم در کتاب تاریخ الجایتو اقوام تالش را طیلسان می‌نامد، وی می‌نویسد:
کلمه تالش پیش از تألیف تاریخ الجایتو در کتاب معجم‌البلدان که مؤلف آن یاقوت حموی در اوایل سده هفتم هجری می‌زیسته، به معنی سرزمین تالش کنونی ذکر شده‌است و شرح آن در کتاب سرزمین‌های خلافت شرقی چنین آمده‌است:
کادوش
احمد کسروی تالش را لفظ دگرگون یافته کادوش می‌داند، وی می‌نویسد:
جواد مشکور از جمله محققانی است که در مورد تبدیل «کادوش» به «تالش و تالوش» با احتیاط اظهار نظر نموده و نوشته‌است:
احمد کسروی در کتاب کاروند از قول استرابون می‌نویسد:
تاریخ مردم تالش
تالش (کادوسیه) از زمان مادها و در زمان هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان، همواره بخش جدایی‌ناپذیر ایران بود. تالش‌ها (کادوسیان) همواره یکی از اصلی‌ترین بخش‌های ارتش ایران را تشکیل می‌دادند.
در اسناد و منابع پیش از اسلام کلمهٔ تالش دیده نشده‌است. برخی از پژوهشگران، تالش را با قوم «کادوس» که از آن بارها در منابع یونان و روم باستان یاد شده‌است، یکی می‌دانند. در منابع سده‌های نخست هجری از این قوم با نام «طیلسان» یاد کرده‌اند. یاقوت ذیل مادهٔ طیلسان، به نقل از اصمعی می‌گوید که طیلسان با تالشان یکی است. واژهٔ طیلسان ظاهراً از اواسط سدهٔ ۷ق متروک، و به جای آن کلمهٔ «تالش» تدریجاً وارد منابع تاریخی و جغرافیایی ایران شد.
سرزمین بَبَر در اواخر دوره ساسانی و اوایل دوره اسلامی، میان گیلان و تالش از یک سو و تالش و دیلم از سوی دیگر قرار داشت. نیز آن را نزدیک دیلم، گیلان، تالش و مغان آورده‌اند. سرزمین بَبَر محدودهٔ خلخال و منطقه مرزی تالش و گیلان را شامل می‌شود.
تالش‌ها در نیمه دوم قرن هجدهم بعد از کشته شدن نادرشاه و آغاز هرج و مرج در ایران خودمختاری درونی خود را به دست آوردند و حکومت خوانین تالش را تأسیس کردند و شهر لنکران را به عنوان پایتخت خود انتخاب نمودند. پس از ظهور آغامحمدخان قاجار این خودمختاری از میان رفت. ناگفته نماند که لنکران از دیرباز تا کنون مرکز سکونت تالش‌ها به‌شمار می‌رود. در سال ۱۸۱۳ میلادی با امضای عهدنامه گلستان بخشی از تالش به روسیه پیوست و در سال ۱۸۲۸ میلادی با امضای عهدنامه ترکمن چای این پیوند تصویب و تثبیت گردید و تالش‌ها به دو قسمت تقسیم شدند. یک قسمت آن تحت سلطه روسیه و بخش دیگر آن تحت حاکمیت دولت ایران قرار گرفت.
نام قوم تالش
در اسناد و منابع پیش از اسلام کلمهٔ تالش دیده نشده‌است. برخی از پژوهشگران، تالش را با قوم «کادوس» که از آن بارها در منابع یونان و روم باستان یاد شده‌است، یکی می‌دانند. در منابع سده‌های نخست هجری از این قوم با نام «طیلسان» یاد کرده‌اند. یاقوت ذیل مادهٔ طیلسان، به نقل از اصمعی می‌گوید که طیلسان با تالشان یکی است. واژهٔ طیلسان ظاهراً از اواسط سدهٔ ۷ق متروک، و به جای آن کلمهٔ «تالش» تدریجاً وارد منابع تاریخی و جغرافیایی ایران شد. نام طیلسان معرب واژه تالشان (طالشان) می‌باشد.
برخی واژه «تالش» را برگرفته از طَیلَسان به معنی روپوش بلند پشمی می‌دانند و بر این باورند که مردم تالش را به دلیل جامه‌شان این چنین نامیده‌اند. طَیلَسان معرَّب تالسان، نوعی از ردا است که مردم بر دوش اندازند.
این احتمال هست که واژه «تالش» که تالشان آن را تِوِلِـش یا تِـوِلیش تلفظ می‌کنند، از واژه «تول» و «تِـوِل» به معنی «گِـل» گرفته شده باشد. مارسل بازن فرانسوی می‌گوید: «واژه تالش که خود آن را تالیش یا تِـوِلِش تلفظ می‌کنند، هم برای نامیدن دامنه خاوری رشته کوه و هم مردمانی به همین نام به کار می‌رود». واژه تُول tūl و تِوِل tevel در زبان تالشی به معنی گِل می‌باشد و در زبان مازندرانی واژه تیل til به معنای گِل می‌باشد و در زبان گیلکی واژه گیل gil به معنای گِل می‌باشد. واژه طیلسان معرب واژه تالشان و تولشان می‌باشد.
پس از اسلام مردم تالش با نام طیلسان شناخته می‌شدند که این واژه معرب لفظ تالش می‌باشد. یعقوبی در تاریخ یعقوبی مردم تالش را از قوم طیلسان معرفی می‌کند. یعقوبی می‌نویسد: