cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تخت جمشید
تخت جمشید (در دوره هخامنشیان: پارسه) (در زبان‌های غربی: پرسپولیس، پرسه‌پلیس) (در دوره اسلامی میانه:صدستون یا چهل منار) (در عصر ساسانی: صدستون)  مجموعه‌ای از چند کاخ تو در تو در کنار دشت مرودشت و در کوهپایهٔ کوه رحمت در استان فارس واقع در ایران است. در دوره‌های تاریخی پس از هخامنشیان، به دلیل فراموشی خط و زبان پارسی باستان و نامانوس بودن کتیبه‌ها، نام پارسه فراموش شده و مردم نام تخت جمشید (پادشاه پیشدادی) را بر روی کاخ می‌نهند. تخت جمشید در شهر باستانی پارسه یکی از شهرهای باستانی ایران قرار داشته‌است که طی سالیان، پیوسته پایتخت تشریفاتی امپراتوری هخامنشیان بوده‌است. تخت جمشید در دوران زمامداری داریوش بزرگ، خشایارشا و اردشیر اول بنا شده‌است و به مدت حدود ۲۰۰ سال آباد بوده‌است. در نخستین روز سال نو گروه‌های زیادی از کشورهای گوناگون به نمایندگی از ساتراپی‌ها یا استانداری‌ها با پیشکش‌هایی متنوع در تخت جمشید جمع می‌شدند و هدایای خود را به شاه پیشکش می‌کردند.
در سال ۵۱۸ پیش از میلاد بنای تخت جمشید به عنوان پایتخت جدید هخامنشیان در پارسه آغاز گردید. بنیان‌گذار تخت جمشید داریوش بزرگ بود، البته پس از او پسرش خشایارشا و نوه‌اش اردشیر یکم با افزودن بناهای دیگر، این مجموعه را گسترش دادند. بسیاری از آگاهی‌های موجود که در مورد پیشینهٔ هخامنشیان و فرهنگ آن‌ها در دسترس است به خاطر سنگ‌نوشته‌ها و گِل نوشته‌هایی است که در این کاخ‌ها و بر روی دیواره‌ها و لوحه‌های آن حکاکی شده‌است. سامنر برآورد کرده‌است که دشت تخت جمشید که شامل ۳۹ قرارگاه مسکونی بوده، در دورهٔ هخامنشیان ۴۳٬۶۰۰ نفر جمعیت داشته‌است. اسکندر مقدونی سردار مقدونی در ۳۳۰ پیش از میلاد، به ایران حمله کرد و تخت جمشید را به آتش کشید. بااین‌حال ویرانه‌های این مکان هنوز هم برپا است و باستان‌شناسان از ویرانه‌های آن نشانه‌های آتش و هجوم را بر آن تأیید می‌کنند.
این مکان تاریخی از سال ۱۹۷۹ یکی از آثار ثبت شدهٔ ایران در میراث جهانی یونسکو است.
پادشاهان ساسانی نیز کتیبه‌هایی در تخت جمشید در کاخ تچر بر جای گذاشته‌اند. پس از ورود اسلام به ایران نیز این مکان را محترم می‌شمردند و آن را هزارستون یا چهل ستون یا چهل منار می‌گفتند و با شخصیت‌هایی همچون سلیمان نبی و جمشید ارتباطش می‌دادند. عضدالدوله دیلمی در تخت جمشید دو کتیبه به خط کوفی بر جای گذاشته‌است. همچنین کتیبه‌های دیگری هم به عربی و هم به فارسی در تخت جمشید وجود دارد که جدیدترین آن مربوط به دوره قاجار است این کتیبه به فرمان مظفرالدین شاه قاجار نوشته شده‌است که در دیوار شمالی کاخ تچر قرار دارد.
تخت جمشید در شمال شهرستان مرودشت، شمال استان فارس (شمال شرقی شیراز) جای دارد.
در فاصلهٔ شش و نیم کیلومتری از تخت جمشید نقش رستم قرار دارد. در نقش رستم، آرامگاه‌های شاهنشاهانی مانند داریوش بزرگ/ خشایارشا/ اردشیر یکم و داریوش دوم واقع است. علاوه بر نقش رستم دو آرامگاه به صورت کاملاً تمام شده و یک آرامگاه به صورت نیمه‌تمام در تخت جمشید موجود است. آرامگاه‌هایی که در دامنهٔ کوه رحمت و مشرف به تخت جمشید واقع شده‌است متعلق به اردشیر دوم و اردشیر سوم می‌باشد. در جنوب تخت جمشید یک آرامگاه به صورت نیمه‌تمام رها شده‌است که بر اساس نظر بعضی از باستان شناسان، متعلق به داریوش سوم است.
جدا از سازندگان تخت جمشید که داریوش، خشایارشا و اردشیر یکم بودند، اردشیر سوم نیز تعمیراتی در تخت جمشید انجام داد. آرامگاه‌های اردشیر دوم و سوم در کوهپایهٔ شرقی تخت جمشید کنده شده‌است.
ریشه نام
نام تخت جمشید در زمان ساخت، «پارسَه» به معنای «شهر پارسیان» است زیرا به ایالت پارس منسوب بود.
یونانیان آن را «پِرسپولیس» (به یونانی Περσέπολις یعنی «پارسه‌شهر» ؛(Pérsēs) Πέρσης:پارسی و(pólis) πόλις:شهر) خوانده‌اند. واژه یونانی یادشده امروزه در بیشتر زبان‌های اروپایی بازتاب یافته‌است.
در زمان ساسانیان به تخت جمشید سَدْستون (صد ستون) می‌گفتند. چنانچه در سنگنبشته شاهپور سکانشاه این نام بدیسه «سَدستون» در بند پنجم نوشتار هویداست .در فارسی معاصر این بنا را «تخت جمشید» یا قصر شاهی جمشید پادشاه اسطوره‌ای ایران می‌نامند. تاورنیه جهانگرد فرانسوی که در عصر صفوی چندین بار به ایران سفر کرد، از تخت‌جمشید با نام «چهل منار» یاد می‌کند.
جان ترپاک
جان ترپاک (John Terpak; July 4, 1912 – 1912:07:04, June 1, 1993) وزنه‌بردار اهل ایالات متحده آمریکا بود.
تخت جمشید
ریشه نام
در شاهنامه فردوسی آمده‌است: صدها سال پس از حمله اسکندر و اعراب و در زمانی که یاد و خاطره پادشاهان هخامنشی فراموش شده بود، مردمی که از نزدیکی خرابه‌های پارسه عبور می‌کردند، تصاویر حکاکی شدهٔ تخت شاهی را می‌دیدند که روی دست مردم بلند شده‌است و از آنجا که نمی‌توانستند خط میخی کتیبه‌های حک شده روی سنگ‌ها را بخوانند، می‌پنداشتند که این همان اورنگ جمشید است که فردوسی در شاهنامه خود از آن یاد کرده‌است. به همین خاطر نام این مکان را تخت جمشید نهادند. بعدها که باستان‌شناسان توانستند خط میخی کتیبه را ترجمه کنند، متوجه شدند که نام اصلی آن پارسه بوده‌است. در دوره اسلامی این مکان را محترم شمرده و آن را هزار ستون و چهل منار می‌نامیدند و با شخصیت‌هایی چون سلیمان نبی و جمشید ربطش می‌دادند. نام مشهور غربی این محل یعنی پِرسِه پلیس ریشه غریبی دارد. در زبان یونانی، پِرسِه پلیس یا به صورت شاعرانه آن پِرسِپ تولیس (Perseptolis) لقبی است برای آتنه الهه خرد، صنعت و جنگ که ویران‌کنندهٔ شهرها معنی می‌دهد. این لقب را آشیل، شاعر یونانی سده پنجم پیش از میلاد مسیح، به حالت تجنیس و بازی با لغات، در مورد شهر پارسیان به کار برده‌است.
ساخت و ساز
تخت جمشید در مرکز استان فارس، ۱۰ کیلومتری شمال شهر مرودشت و در ۵۷ کیلومتری شیراز قرار دارد. ارتفاع از سطح دریا تخت جمشید ۱۷۷۰ متر می‌باشد. طرف شرقی این مجموعه کاخ‌ها بر روی کوه رحمت و سه طرف دیگر در درون جلگه مرودشت پیش رفته‌است. تخت جمشید بر روی صفّه یا سکوی سنگی که ارتفاع آن بین ۸ تا ۱۸ متر بالاتر از سطح جلگهٔ مرودشت است، واقع شده‌است. ابعاد تخت جمشید ۴۵۵ متر (جبهه غربی)، ۳۰۰ متر (جبهه شمالی)، ۴۳۰ متر (جبهه شرقی)، ۳۹۰ متر (جبهه جنوبی) می‌باشد. همچنین طول تخت جمشید برابر با طول آکروپولیس در آتن است، اما عرض آن چهار تا پنج برابر آکروپولیس است.
کتیبه بزرگ داریوش بزرگ بر دیوار جبهه جنوبی تخت جمشید، آشکارا گواهی می‌دهد که در این مکان هیچ بنایی از قبل وجود نداشته‌است. وسعت کامل کاخ‌های تخت جمشید ۱۲۵ هزار متر مربع است
قدیمی‌ترین بخش تخت جمشید بر پایهٔ یافته‌های باستان‌شناسی مربوط به سال ۵۱۸ پیش از میلاد است. آنگونه که در منابع متعدد و گوناگون تاریخی آمده‌است ساخت تخت جمشید در حدود ۲۵ سده پیش در دامنه غربی کوه رحمت یا میترا یا مهر و در زمان داریوش بزرگ آغاز شد و سپس توسط جانشینان وی با تغییراتی در بنای اولیه آن ادامه یافت. بر اساس خشت‌نوشته‌های کشف شده در تخت جمشید در ساخت این بنای با شکوه معماران، هنرمندان، استادکاران، کارگران، زنان و مردان بی‌شماری شرکت داشتند که علاوه بر دریافت حقوق از مزایای بیمهٔ کارگری نیز استفاده می‌کردند. ساخت این مجموعهٔ بزرگ و زیبا بنا به روایتی ۱۲۰ سال به طول انجامید.
یکی از هنرهای معماری در تخت جمشید این است که نسبت ارتفاع سر درها به عرض آن‌ها و همین‌طور نسبت ارتفاع ستون‌ها به فاصلهٔ بین دو ستون نسبت طلایی است. نسبت طلایی نسبت مهمی در هندسه است که در طبیعت وجود دارد. این نشانگر هنر ایرانیان باستان در معماری است.
تخریب
مجموعه کاخ‌های تخت جمشید، در سال (۳۳۰ پیش از میلاد) به دست اسکندر مقدونی به آتش کشیده شد و تمام بناهای آن به صورت ویرانه درآمد. از بناهای بر جای مانده و نیمه ویرانه، بنای مدخل اصلی تخت جمشید است که به کاخ آپادانا معروف است و مشتمل بر یک تالار مرکزی با ۳۶ ستون و سه ایوان ۱۲ ستونی درقسمت‌های شمالی، جنوبی و شرقی است که ایوان‌های شمالی و شرقی آن به‌وسیله پلکان‌هایی به حیاط‌های مقابل متصل و مربوط می‌شوند. بلندی صفه در محل کاخ آپادانا ۱۶ متر و بلندی ستون‌های آن ۱۸ متر است. این مجموعه در فهرست آثار تاریخی ایران و نیز در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌است.
بازدیدهای اولیه از خرابه‌ها
سفرنامه یا کتاب فیثاغورس (Pythagore) زایش ۶۰۸ پیش از میلاد، درگذشت ۵۰۹ ق. م) یکی از قدیمی‌ترین منابع دربارهٔ تخت جمشید است. او (در فصل ۱۰۲ تا ۱۱۰ ترجمه فارسی) آن را شرح داده و آن را بنایی عظیم دانسته و گفته‌است صدها نفر در حال تکمیل آن هستند وقتی این بنا تکمیل شود بزرگ‌ترین بنای جهان خواهد بود. پولیپیوس مورخ یونانی سده سوم پیش از میلاد متذکر شده‌است که در زمان هخامنشیان آن کس که کاریزی حفر یا زمینی را آباد می‌کرد یا کاریز خشکی را بازسازی می‌نمود مالیات ۵ نسل بر او بخشوده می‌شد. در سیاحتنامه فیثاغورس به باغ‌های مصفا که با دولاب آبیاری می‌شده اشاره شده که داریوش و کوروش خود ساعتی را در آن به کشاورزی می‌پرداخته‌است. او از اسب‌های تربیت شده که آن‌ها را پارس می‌خواندند یاد کرده‌است.
در کتاب‌های مورخان دوران اسلامی از سده چهارم به بعد از بنای تخت جمشید به عنوان بنایی عظیم یاد شده و شگفتی حاصل از بزرگی بنا، سبب شد که تا مدت‌های طولانی آن را به جمشید یا سلیمان نبی، که هر دو را یکی می‌پنداشتند، و بنّایان آن را دیو و اجنه منسوب نمایند، و حتی نوشته‌اند که دیوها مجسمه و تصویر شاهان خود را بر دیوارها کنده‌اند! در زمان مسعودی (سده چهارم هجری قمری) آن را مسجد سلیمان بن داوود می‌نامیدند، ولی مسعودی فکر می‌کرد که آنجا بنایی کهن بوده که بعدها همای، دختر بهمن پسر اسفندیار، آن را آتشکده کرده‌است. دیلمیان تخت جمشید را ساختهٔ اجداد خود می‌دانستند و عضدالدوله دیلمی در کاخی که به اسم فرزندش ابونصر در شیراز ساخت، تعدادی از در و درگاه‌های کاخ تچر (کاخ داریوش بزرگ) را به آنجا منتقل کرد و در آنجا نصب کرد. محمد بن محمود طوسی در سده ششم هجری قمری از استخر (اصطخر) به عنوان دارالملک سلیمان یاد کرده و از مسجد سلیمان و نقوش و حجاری‌های آن سخن به میان آورده و مانند اصطخری احداث این بنای سترگ را به دیوها و پریان نسبت داده‌است. در همان زمان، ابن بلخی این مکان را کاخ جمشید دانسته و ضمن توصیف آن، برخی ویژگی‌های طبیِ موجود در مصالح به‌کاررفته در آن را، که در بین مردم آن دوره شناخته‌شده بوده، برشمرده‌است. آنچه حمداللّه مستوفی در سده هشتم هجری قمری دربارهٔ تخت جمشید از نویسندگان پیش از خود نقل کرده، گویای استمرار عقیده‌های پیشین در این باره است.
پژوهش‌های باستان‌شناسی
معماری تخت جمشید به دلیل استفاده از ستون‌های چوبی مورد توجه قرار گرفته‌است. معماران تخت جمشید فقط زمانی از سنگ استفاده کرده‌اند که بزرگ‌ترین سروهای لبنان یا ساج‌های هند اندازه‌های لازم برای تحمل سقف را نداشته‌اند. در حالی که ته ستون‌ها و سر ستون‌ها از سنگ بوده‌اند.
احمد بن طیب سرخسی
احمد بن طیب سرخسی با کنیهٔ ابوالعبّاس (؟ -۸۹۹م)، تاریخ‌نگار، سیاست‌دان، زبان‌شناس و فیلسوف ایرانی در سدهٔ سوم هجری بود که در رشته‌های تاریخ، سیاست، موسیقی، ادبیات و زبان عربی سرآمد بود، در بغداد، به‌عنوان مشاورِ خلیفه متعضد عباسی گرامی داشته می‌شد.
الیزابتا پرزیوسا
الیزابتا پرزیوسا ژیمناست زادهٔ September 21, 1993 میلادی اهل کشور ایتالیا است.
تخت جمشید
پژوهش‌های باستان‌شناسی
یک هیئت کاوش ایرانی - ایتالیایی در این محل کاوش می‌کرد. علیرضا عسکری چاوردی، سرپرست ایرانی از دانشگاه شیراز و سرپرست ایتالیایی برنامه پیر فرانچسکو کالیری از دانشگاه بولونیا بودند.
احمد بن طیب سرخسی
ابوالعباس معلم معتضد و ندیم او بود و از مشاوران شخصی خلیفه به شمار می‌رفت. احمد به امر خلیفه عباسی به قتل رسید.
شرافت (ابهام‌زدایی)
شرافت به معنی شرف است.
تخت جمشید
وضعیت کنونی
پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران برخی از افراطیون تلاش کردند تا با حمله به تخت جمشید، این بنای تاریخی را تخریب کنند که با مخالفت و ایستادگی مسئولان و مردم محلی در این کار ناکام ماندند. گزارش‌هایی موجود است که صادق خلخالی پس از تخریب آرامگاه رضا شاه قصد تخریب آرامگاه فردوسی و پارسه (تخت جمشید) را هم داشته اما این مسئله با مخالفت دولت موقت (از جمله وزیر فرهنگ پرویز ورجاوند)، استاندار فارس نصرت‌الله امینی و آیت‌الله سید محمود طالقانی و مقاومت مردم مرودشت و کارکنان پارسه، در این امر ناکام ماند.
احمد بن طیب سرخسی
طیب در زمینه شعر و ادبیات ممتاز بود و کتاب‌های بسیاری در مورد منطق، جغرافیا، موسیقی، تاریخ، ادب، علوم، فلسفه، ریاضی، سیاست و نجوم تألیف کرده است.
شرافت (ابهام‌زدایی)
شرافت همچنین می‌تواند به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
تل جنگی
تل جنگی مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، روستای قاضیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ایست گریفین، جورجیا
ایست گریفین (به انگلیسی: East Griffin) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان اسپلدینگ، جورجیا واقع شده‌است. ایست گریفین ۴ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۶۳۵ نفر جمعیت دارد و ۲۶۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
والیبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۰
والیبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۰ نام رویداد ورزش والیبال در بازی‌های المپیک تابستانی بود که در سال ۲۰۰۰ برگزار شد. این مسابقات از چهار بخش که دو بخش برای مردان و دو بخش برای زنان تشکیل شده بود. این مسابقات از ۱۶ سپتامبر تا ۱ اکتبر در سیدنی برگزار شد.
تخت جمشید
وضعیت کنونی
سد سیوند در ۹۵ کیلومتری شمال شیراز، ۵۰ کیلومتری شهر باستانی تخت جمشید و حدود ۱۰ کیلومتری پاسارگاد بر روی رودخانهٔ سیوند ساخته شده‌است. رودخانهٔ پلوار بین این دو محوطهٔ باستانی ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو (تخت جمشید و پاسارگاد) در کنار آرامگاه کورش و در دل تنگه بلاغی جریان داد. با آب‌گیری این سد مخالفت‌های بسیاری صورت گرفته‌است. معترضان به آب‌گیری سد سیوند معتقدند آب‌گیری این سد پیامدهای ناگواری را برای میراث فرهنگی و طبیعی منطقهٔ دشت پاسارگاد و تنگه بلاغی به همراه خواهد داشت. شوربختانه سر انجام این سد در فروردین ۱۳۸۶ هـ.ش. آب‌گیری شد. شایان ذکر است که عمر مفید سد ۳۰ سال تخمین زده شده‌است اما کارشناسان تأثیر تخریبی این سد را بسیار زیاد دانسته و اعلام می‌داشتند یک پروژه سی ساله عمر مفید باعث تخریبی در آثار ملی و ضربه به آن‌ها خواهد شد.
به خاطر خشکسالی‌های متعدد و همین‌طور استفاده غلط از منابع آب زیرزمینی، در اطراف مجموعهٔ تخت جمشید و نقش رستم فرونشست بحرانی زمین رخ داد که در آینده می‌تواند برای این مجموعه خطرساز باشد.
معماری
در گذر زمان تعدادی از ستون‌های دروازه کاخ صد ستون در تخت جمشید حوادثی مثل زلزله را پشت سر گذاشته و سر پا مانده‌اند. آن‌ها در نگاه اول یکپارچه به نظر می‌رسند اما در حقیقت تکه‌تکه هستند و روی هم سوار شده‌اند. راز پایداری آن‌ها مقابل زمین لرزه در محل اتصال این تکه‌هاست، جایی که دو تکه ستون به وسیله سرب مذاب به هم متصل شده‌اند. این سرب علاوه بر محکم کردن اتصال دو تکه ستون، نقش مهمی برای مقاومت سازه در مقابل زمین لرزه داشته‌است. سرب فلز چکش خوار و نرمی است که هنگام بروز زمین لرزه از خودش واکنش نشان داده و خرد نمی‌شود، این همان نقشی است که در ساختمان‌های امروزی و مدرن بر عهده فنر لای ستون‌ها گذاشته می‌شود.
بست فلزی به جای ملات
برای روی هم گذاشتن سنگ‌ها ملاتی به کار برده نمی‌شده، بلکه دو سطح برهم چسبیده را چنان می‌تراشیده‌اند که صاف می‌شده و به خوبی روی یک دیگر سوار می‌گشته‌اند، فقط قسمت میانی دو سطح را زبره‌تراش باقی می‌گذارده‌اند تا هر دو سطح خوب به هم بچسبند. برای پیوستن سنگ‌ها، علائم زیادی به کار می‌برده‌اند؛ مثلاً روی ستونی که می‌خواستند به پا کنند، چند علامت یکسان بر لبه قطعات مجاور هم، پیش از آن که بالا برده شوند، حک می‌کردند و این نقاط در سوار کردن قطعات بر روی هم می‌افتادند و خط دلخواه و طرح مورد نظر درست می‌شد. عمل پیوستن به چند راه انجام می‌گرفت، یکی قفل و جفت بود، که قسمتی از یک تخته سنگ را برجسته ساخته و به همان نسبت یک گودی در تخته سنگ دیگر می‌کندند و دو سنگ را به هم می‌چسباندند، اما راهی که بیشتر مورد استفاده قرار می‌گرفت این بود که در دو سنگ مجاور دو گودی همانند و مرتبط می‌کندند و آن‌ها را با میله آهنی به هم بسته و روی آن سرب مذاب ریخته و صیقل می‌دادند، این بست‌ها به صورت دم چلچله‌ای، استوانه، قلمی و سرتبری ساخته می‌شدند.
رنگ‌آمیزی
معماران و هنرمندانی که در ساخت تخت جمشید نقش داشتند، نقش‌ها را از سه طریق می‌آراستند. یکی چسباندن فلزهای گران‌ب‌ها به صورت رویهٔ تاج، گوشوار، طوق، یاره و نظایر آن به اصل نقش و توسط سوراخ‌هایی که در دو طرف شی مورد نظر برای گوهرنشانی می‌کندند. دوم نگاریدن و نقر کردن تزئینات اصلی لباس، تاج و کلاه با سوزن، به نحوی بسیار ظریف که نمونهٔ آن بر درگاه‌های کاخ داریوش (تچر) و حرمسرا وجود دارد. سوم رنگ‌آمیزی، که نمونه‌هایی از آن در کاخ سه دری و صد ستون موجود است.
سنگ‌نگاره‌ها
در سنگ‌نگاره‌های تخت‌جمشید هیچ‌کس را نمی‌توان در حالت خضوع یا سرافکنده دید و نمایندگان ملل نه به عنوان شکست خوردگان یا برده بلکه همه به‌طور یکسان عضو جامعه بزرگ جهانی هستند و همه ملل از مادها تا هندی‌ها، تونسی‌ها، آفریقایی‌ها و یونانیان همه به صورت شخصیت مستقل و متکی به خود نقش شده‌اند.
در سنگ نگارهای تخت‌جمشید فاصله هر ملت به وسیلهٔ یک درخت سرو، که درخت مقدس می‌باشد، جدا شده‌است. درجه‌بندی نمایندگان ملل بر پایه فرهنگ و سابقه یا دوری و نزدیکی آنهاست مانند مادها، ایلامیها، خوزیها، بابلیها، آشوریان.
راهنمای ملل، پارسی و مادی یا ایلامی است که دست در دست ملل دیگر جهت راهنمایی مهمانان مشخص شده‌است و مردم همه ملل آزاد بودند تا از لباس، فرهنگ و زبان خود استفاده نمایند در صف نمایندگان و در کل تخت جمشید هیچ‌کس سوار بر اسب نیست، هیچ‌گونه سعی در برتر نشان دادن یا تفاخر پارسی‌ها نسبت به ملل دیگر را نمی‌توان دید.
نمایندگان ملل دست‌هایشان را به نشانه دوستی به طرف همدیگر دراز کرده‌اند. داشتن عصا نشان از مقام و درجه عالی‌است، کلاه شیاردار بلند نشانهٔ مقام ارتشی و کلاه بلند ساده نشانه از بزرگی و کلاه استوانه کوتاه نشانه از کارمند درباری و گارد سلطنتی و خدمتگزاران می‌باشد.
سنگ‌نگاره پیشکش‌آوران تخت جمشید طرح سنگ نگاره‌ای است که در قسمت‌های مختلف کاخ‌های هخامنشیان در تخت جمشید دیده می‌شود. این طرح، پیشکش‌آورانی را نمایش می‌دهد که هر کدام با حمل یک تحفه از پلکانی بالا می‌روند. از این طرح در کاخ هدیش (کاخ اختصاصی خشایارشا شاه) و کاخ تچر (کاخ اختصاصی داریوش بزرگ) استفاده شده‌است. یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد سنگ‌تراشی و معماری هخامنشیان، تخته سنگ‌های تراشیده و حکاکی شده‌ای است که در دیواره پله-گذرهایی که به سمت تالارها و کاخ‌های جشن و مراسم منتهی می‌شوند، قرار دارند.
دروازه ملل
ورود سکو، دو پلکان است که روبروی یکدیگر و در بخش شمال غربی مجموعه قرار دارند که همچون دستانی است که آرنج خویش را خم کرده و بر آن است تا مشتاقان خود را از زمین بلند بکند و در سینهٔ خود جای دهد. این پلکان‌ها از هر طرف ۱۱۱ پلهٔ پهن و کوتاه (به ارتفاع ۱۰ سانتیمتر) دارند. برخلاف عقیدهٔ بسیاری از مورخان که مدعی بودند ارتفاع کم پله‌ها به خاطر این بوده که اسب‌ها نیز بتوانند از پله‌ها بالا بروند، پله‌ها را کوتاهتر از معمول ساخته‌اند تا راحتی و ابهت میهمانان (که تصاویرشان با لباس‌های فاخر و بلند بر دیوارهای تخت جمشید نقش بسته) هنگام بالا رفتن حفظ شود. بالای پلکان‌ها، بنای ورودی تخت جمشید، دروازه بزرگ یا دروازهٔ خشایارشا یا دروازه ملل، قرار گرفته‌است. ارتفاع این بنا ۱۰ متر است. این بنا یک ورودی اصلی و دو خروجی داشته‌است که امروزه بقایای دروازه‌های آن برجاست. بر دروازهٔ غربی و شرقی طرح مردان بالدار و بر و طرح دو گاو سنگی با سر انسانی حجاری شده‌است. این دروازه‌ها در قسمت فوقانی با شش کتیبهٔ میخی تزیین یافته‌اند. این کتیبه‌ها پس از ذکر نام اهورامزدا به اختصار بیان می‌کند که: «هر چه بدیده زیباست، به خواست اورمزد انجام پذیرفته‌است.»
دو دروازه خروجی یکی رو به جنوب و دیگری رو به شرق قرار دارند و دروازه جنوبی رو به کاخ آپادانا، یا کاخ بزرگ بار، دارد.
کاخ آپادانا
کاخ آپادانا یا کاخ بار از قدیمی‌ترین کاخ‌های تخت جمشید است. این کاخ که به فرمان داریوش بزرگ بنا شده‌است، برای برگزاری جشن‌های نوروزی و پذیرش نمایندگان کشورهای وابسته به حضور پادشاه استفاده می‌شده‌است. این کاخ توسط پلکانی در قسمت جنوب غربی آن به «کاخ تچرا» یا «کاخ آینه» ارتباط می‌یابد. این کاخ مربع شکل (۵/۶۰ متر * ۵/۶۰) است و ۶ ردیف ستون ۶ تایی سقف آن را با ارتفاعی بیش از ۲۰ متر نگهداری می‌کرده‌است. پس مجموع ستون‌های سه ایوان آپادانا (۳۶) به اضافه ستون‌های (تالار) ۷۲ عدد بوده و همین وضع در آپادانای داریوش در شوش هم یافته شده‌است که در حال حاضر از ۷۲ ستون آن، تنها ۱۴ ستون آن پابرجاست ته ستون‌های ایوان کاخ گرد ولی ته ستون‌های داخل کاخ مربع شکل است. اریک اشمیت، حفار تخت‌جمشید این کاخ را «عالی‌ترین، باشکوه‌ترین و وسیع‌ترین ساختمان‌های تخت‌جمشید» خوانده، مشتمل است.
پله شرقی
کاخ آپادانا در شمال و شرق دارای دو مجموعه پلکان است. پلکان‌های شرقی این کاخ که از دو پلکان - یکی رو به شمال و یکی رو به جنوب - تشکیل شده‌اند، نقوش حجاری‌شده‌ای را در دیوار کنارهٔ خود دارند. پلکان رو به شمال نقش‌هایی از فرماندهان عالی‌رتبهٔ نظامی مادی و پارسی دارد در حالی که گل‌های نیلوفر آبی را در دست دارند، حجاری شده‌است. در جلوی فرماندهان نظامی افراد گارد جاویدان در حال ادای احترام دیده می‌شوند. در ردیف فوقانی همین دیواره، نقش افرادی در حالی که هدایایی به همراه دارند و به کاخ نزدیک می‌شوند، دیده می‌شود.
بر دیوارهٔ پلکان رو به جنوب تصاویری از نمایندگان کشورهای مختلف به همراه هدایایی که در دست دارند دیده می‌شود. هر بخش از این حجاری اختصاص به یکی از ملل دارد که در شکل زیر مشخص شده‌اند:
کاخ تچر
تچر یا تچرا به معنای خانه زمستانی است. این کاخ نیز به فرمان داریوش کبیر بنا شده و کاخ اختصاصی وی بوده‌است. روی کتیبه‌ای آمده: «من داریوش این تچر را ساختم.» همچنین از این کاخ به عنوان موزه خط نیز یاد می‌شود. به علت آنکه از زمان هخامنشی تا دوران قاجار می‌توان کتیبه‌های گوناگونی از زبان پارسی را در این کاخ دید.
قسمت اصلی کاخ توسط داریوش بزرگ و ایوان و پلکان سنگی جنوبی توسط خشایارشا و پلکان سنگی غربی توسط اردشیر دوم بنا شده‌است.
کاخ روی صفه‌ای به بلندی ۲٬۴ متر ساخته شده‌است. مساحت کاخ ۲۹ در ۴۰ متر و اتاق مرکزی آن مربعی به ضلع پانزده متر است. دوازده ستون در آن به کار رفته بوده‌است. چارچوب درها با نقش برجسته‌هایی تزیین شده‌است که پادشاه و دو ملازمش را به تصویر می‌کشد که یکی سایه بان و دیگری شال حمل می‌کند. نقش برجسته‌های راه پله‌ای دیگر، خدمتکاران را در حال بردن حیوانات و ظرف‌های سرپوشیده برای برپایی ضیافت نشان می‌دهند. قرنیزهای گچبری شده از روی نمونهٔ مصری و سنگ‌هایی که مانند آیینه صیقل یافته‌اند، از جملهٔ بخش‌های استثنایی این بنا هستند. بنا بر نظر کرفتر، احتمالاً در جنوب کاخ داریوش باغی وجود داشته‌است.
کاخ شورا
به این مکان کاخ شورا یا تالار مرکزی می‌گویند. احتمالاً شاه در اینجا با بزرگان به بحث و مشورت می‌پرداخته‌است. با توجه به نقوش حجاری شده، از یکی از دروازه‌ها شاه وارد می‌شده و از دو دروازه دیگر خارج می‌شده‌است. به این دلیل به این‌جا کاخ شورا می‌گویند که در اینجا دو سرستون انسان وجود داشته که جاهای دیگری نیست و سر انسان سمبل تفکر است.
کاخ هدیش
این کاخ که کاخ خصوصی خشایارشا بوده‌است در مرتفع‌ترین قسمت صفهٔ تخت جمشید قرار دارد. این کاخ از طریق دو مجموعه پلکان به کاخ ملکه ارتباط دارد.
احتمال می‌رود آتش‌سوزی از این مکان شروع شده باشد به خاطر نفرتی که آتنی‌ها از خشایارشا داشتند به خاطر به آتش کشیده شدن آتن به دست وی. رنگ زرد سنگ‌ها نشان دهنده تمام شدن آب درون سنگ‌ها به خاطر حرارت است. اینجا مکان کوچکی بوده ۶*۶ ستون قرار داشته‌است. به خاطر ویرانی شدید اطلاعات زیادی در مورد این کاخ در دسترس نیست خیلی‌ها از اینجا به عنوان کاخ مرموز نام برده‌اند. هدیش به معنای جای بلند است و چون خشایارشا نام زن دوم او هدیش بوده‌است نام کاخ خود را هدیش می‌گذارد این کاخ در جنوبی‌ترین قسمت صفه قرار دارد و قسمت‌های زیادی از کف از خود کوه‌است.
کاخ صدستون
وسعت این کاخ در حدود ۴۶۰۰۰ فوت مربع (حدود ۴۳۰۰ متر مربع) است و سقف آن به‌وسیلهٔ صد ستون که هر کدام ۱۴ متر ارتفاع داشته‌اند، بالا نگه داشته می‌شده‌است.
خزانه
این مجموعه مشتمل بر یک تالار ۹۹ ستونی، یک تالار صد ستونی، تعدادی سالن، اتاق و دو حیاط خلوت است. مجموعه ساختمان‌های خزانه توسط حصاری ضخیم و خیابانی پهن از مابقی قسمت‌ها جدا می‌شده‌است. بر اساس روایت مورخان یونان باستان پس از سقوط تخت جمشید اسکندر طلا، نقره و اشیای قیمتی خزانه تخت جمشید را که بزرگ‌ترین خزانه هخامنشیان بوده‌است با سه هزار شتر و تعداد زیادی اسب و قاطر به محل دیگری انتقال داده‌است. خزانه به فرمان داریوش بزرگ بنا شد و خشایارشا در آن اصلاحاتی به عمل آورده‌است. اکثر ظروف، مجسمه‌ها و به خصوص هشت لوح سنگی معروف خشایارشا از این محل به دست آمده‌است. در حفاری‌های علمی گذشته در این محل نیز تعداد زیادی الواح گلی به خط میخی و زبان عیلامی مربوط به دستمزد کارگران به دست آمده‌است. مجلس بارعام شاهی که در همین محل کشف شده، خشایارشا (نه داریوش بزرگ که پیشتر می‌پنداشتند) را نشان می‌دهد که با لباس تمام رسمی بر تخت نشسته‌است. عصای شاهی را در دست راست و گل نیلوفر آبی را که نشانهٔ شاهان هخامنشی است به دست چپ گرفته‌است. پشت سر شاه ولیعهد با گل نیلوفر آبی در دست چپ ایستاده و دست راست خود را باحالت احترام بالا نگاه داشته‌است. سپس یکی از مقامات دربار و بعد از او اسلحه‌دار شاه ایستاده‌اند. در مقابل شاه دو عودسوز قرار دارند و رئیس تشریفات به حالت احترام گزارش می‌دهد. مراسم زیر یک شادروان (چادر سلطنتی) انجام می‌گرفته که در اطراف آن چهار نگهبان حضور دارند. بر اساس تحقیقات به عمل آمده جایگاه اصلی این نقش، بخش مرکزی پلکان آپادانا بوده‌است.
کاخ ه
کاخ ه یا کاخ اچ یکی از کاخ‌های تخت جمشید است که در جنوب‌غربی تخت‌گاه و در غرب کاخ هدیش قرار گرفته‌است. پلکان منقوشی که از دو جانب به این کاخ راهبر است، اکنون حالتی نیمه ویران دارد. پلکان اصلی به گواهی قطعه مکتوبی که از آن به جای مانده، به بنایی تعلق دارد که خشایارشا آغاز و اردشیر یکم آن را تمام کرده‌است.
کاخ سه‌در
کاخ سه‌در، تالار شورا، دروازه شاهان، سه‌دروازه، سه دری یا کاخ مرکزی، در مرکز کوشک شاهی تخت‌جمشید قرار دارد. این کاخ توسط سه درگاه و چند راهرو به کاخ‌های دیگر راه می‌یابد و از این جهت آن را کاخ مرکزی یا سه دری نیز می‌خوانند. چون بر پلکان‌های این کاخ، نجیب‌زادگان پارسی را نقش کرده‌اند که به حالتی دوستانه و غیررسمی، برای ملاقات فرمانروا می‌روند و نیز به سبب نوع کاربری و موقعیت کاخ، گاهی آن را تالار شورا نیز نامیده‌اند. پیشتر بنای این کاخ را به داریوش بزرگ نسبت می‌دادند، اما دلایلی در درست است که ساخت کامل آن به وسیله اردشیر یکم صورت گرفته بوده‌است.
کاخ ملکه و موزه
این کاخ توسط خشایارشا ساخته شده‌است و به نسبت سایر بناها در ارتفاع پایین‌تری قرار گرفته‌است. بخشی از این کاخ در سال ۱۹۳۱ توسط شرق‌شناس مشهور، ارنست امیل هرتزفلد، خاکبرداری و از نو تجدیدبنا شد و امروزه به عنوان موزه و ادارهٔ مرکزی تأسیسات تخت جمشید مورد استفاده قرار گرفته‌است.
بنای موزه هخامنشی در تخت جمشید کهن‌ترین بنای ایران است که مرمت شد و به موزه اختصاص یافته‌است. این ساختمان یکی از مجموعه کاخ‌های تخت جمشید است. بخش‌هایی از این بنا که در حال حاضر به عنوان موزه مورد استفاده‌است، شامل یک ایوان، دو نگارخانه و یک تالار است. در ایوان موزه که در سمت شمال ساختمان قرار دارد و ورودی موزه در آن واقع شده‌است، دو جرز (دیوار اتاق و ایوان، پایهٔ ساختمان که از سنگ و آجر سازند) سنگی عظیم یکپارچه به ارتفاع تقریبی ۸ متر و عرض ۲۰٫۱ متر به وزن حدود ۸۰ تن در جلو و طرفین قرار دارد. هر یک از این دو جرز سترگ‌ترین سنگ یک پارچه‌ای است که در تخت جمشید مورد استفاده قرار گرفته‌است. سقف ایوان را هشت ستون چوبی با سر ستون‌های گاو دو سرنگه می‌دارد. موزه تخت جمشید در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۸۱ خ و مصادف با ۱۸ ماه مه ۲۰۰۲ (میلادی)، روز جهانی موزه افتتاح شد.
نیکولای خایتوف
نیکلای خایتف (۱۵ سپتامبر ۱۹۱۹ - ۳۰ ژوئن ۲۰۰۲) نویسنده و نمایشنامه‌نویس بلغاری بود. او به خاطر پژوهشی که در زمینه زندگی انقلابی بلغار، واسیل لوسکی انجام داد شهرت دارد. خایتف بر نویسندگان معاصر بلغار تأثیر فراوان گذاشته است.
تخت جمشید
دیگر سازها
در جنوب غربی سایت ویرانه‌های کاخی وجود دارد که به نظر می‌رسد متعلق به اردشیر یکم باشد.
کتیبه‌های غیرهخامنشی
یکی از نقاط قابل توجه که در مجموعه کاخ‌های تخت جمشید وجود دارد، موجودیت کتیبه‌هایی است که مربوط به دوران شاهنشاهی هخامنشیان نمی‌شود. عضدالدوله دیلمی در آنجا دو کتیبه به خط کوفی به یادگار گذاشته و کتیبه‌های دیگری هم به عربی و فارسی از سده‌های بعد و اشخاص تاریخی دیگر در آنجا باقی‌مانده که آخرین آن‌ها مربوط به اواخر دوره قاجار است.
نیکولای خایتوف
آثار خایتف در بلغارستان با استقبال فراوان روبرو بوده و پاره‌ای از آثارش به بسیاری از زبان‌ها نیز ترجمه شده است. در زمینه داستان کوتاه، رمان، نمایشنامه آثاری از جمله رقیب‌ها، داستان‌های پراکنده، یاغیان، برگ‌های رون پدید آورد. در توصیف او گفته‌اند که وی را رسام و نقاش جامعه باید دانست زیرا به زیبایی به تصویر و ترسیم جامعه خویش پرداخته و از موضوعات اجتماعی بحث‌های جالب در آثارش آورده‌است.
تخت جمشید
کتیبه‌های گلی
در حفاری‌های انجام شده در محل تخت جمشید تعداد بسیار کتیبه‌های گلی که در انبارهای زیر تخت جمشید انباشته شده که بر اثر سوختن تخت جمشید پخته شدند یافت شد و همگی به آمریکا ارسال شد که شوربختانه در بین راه تعداد بسیاری از آن‌ها از بین رفتند و مقدار مانده نیز به علت جنگ جهانی دوم در انبارهای دانشگاه آمریکا ماند و ترجمه نشد. سر انجام ترجمه صورت گرفت که مشخص شد حاوی دفاتر حسابداری امپراتوری هخامنشی است و فراتر از آن مشخص شد ایرانیان در آن زمان چگونه می‌زیسته‌اند به عنوان مثال مشخص شد کلیه کارگران و مهندسان در ساخت تخت جمشید حقوق در یافت داشته (شراب - گندم و…) و زنان دارای حقوق کامل بوده و حتی مرخصی بارداری داشته و کسانی هم حقوق دریافت می‌داشته‌اند تا از کودکان مراقبت کنند شوربختانه در تاریخ ۱۳۸۷ هـ.ش. مشکلات زیادی بر سر این کتیبه‌ها رخ داد به این شکل که تعدادی یهودی با ادعای دست داشتن حکومت جمهوری اسلامی در بمب‌گذاری‌ها علیه یهودیان تقاضای غرامت کرده و به عنوان مال ایران این کتیبه‌ها را معرفی کردند و تقاضای دریافت این کتیبه‌ها را به عنوان غرامت نمودند. بر اساس استادان شرکت‌کننده در مستند شبکه دیسکاوری، از میان کتیبه‌های گلی که تاکنون خوانده شده‌است سه موضوع مهم مشخص شده‌است:
در پایان سال ۱۳۱۲ خ. بر اثر خاکبرداری در گوشهٔ شمال غربی صفه تخت جمشید، حدود چهل هزار لوحهٔ گلی به‌دست آمد. بر روی این الواح واژگانی به خط میخی عیلامی نوشته شده بود. پس از خواندن آشکار شد که این الواح عیلامی اسناد ساخت قصرهای تخت جمشید است. در میان الواح بعضی به زبان پارسی و خط عیلامی است. از کشف این الواح، نظریاتی که اظهار می‌داشتند قصرهای تخت جمشید مانند اهرام مصر با به بیگاری گرفتن رعایا ساخته شده باطل شد؛ زیرا این اسناد عیلامی ثابت می‌کند که به تمام کارگران این قصرها، از جمله کارگران ساختمانی و نجار و سنگ‌تراش و معمار و مهندس مزد می‌دادند و هر کدام از این الواح سند هزینهٔ یک یا چند نفر کارگر است. کارگرانی که در بنای تخت جمشید نقش داشتند، از ملت‌های مختلف چون ایرانی، مصری، بابلی، یونانی، عیلامی و آشوری تشکیل می‌شدند که همهٔ آنان رعیت دولت شاهنشاهی هخامنشی ایران به‌شمار می‌رفتند. بر اساس خشت‌نوشته‌های کشف شده در تخت جمشید در ساخت این بنای با شکوه معماران، هنرمندان، استادکاران، کارگران، زنان و مردان بی‌شماری شرکت داشتند که علاوه بر دریافت حقوق از مزایای بیمه کارگری نیز استفاده می‌کردند. ساخت این مجموعه بزرگ و زیبا بنا به روایتی ۱۲۰ سال به طول انجامید.
سنگ‌نبشته اردشیر یکم در تخت جمشید
سنگ‌نبشته‌های اردشیر یکم در کاخ ه، H یا کاخ اردشیر یکم بر روی یک دیواره واقع است.
اشتباه نگارشی در سنگ‌نوشته‌ها
ادریانو روسی استاد تمام مطالعات ایران‌شناسی دانشگاه ناپل ایتالیا پس از بررسی سنگ‌نوشته‌های تخت‌جمشید و مقایسه متن آن‌ها بیان کرد غلط املایی و اشتباه نوشتاری اندکی در بعضی از آن‌ها وجود دارد که به نظر می‌رسد این اشتباه‌ها از سوی کارگران ساده و حکاکان کم‌سواد صورت گرفته باشد
تل آجری
تُل آجری بنایی است که در ۳ کیلومتری تخت‌جمشید واقع شده و بخش‌هایی از یک دروازه دوره هخامنشیان است که پیش از تخت‌جمشید ساخته شده و در ساخت آن از هنر و فرهنگ بابلی هم استفاده شده‌است. ابعاد این بنا حداقل ۳۳ در ۳۳ متر است و هزاران آجر لعابدار در ساخت آن بکار گرفته شده‌است. باستان‌شناسان دریافته‌اند که تُل آجری دروازه‌ای است که پیش از تخت‌جمشید و برای کاخی به نام «فیروزی» که امروز به‌طور کامل تخریب شده ساخته شده‌است. میان دروازه و کاخ هم پردیسی بوده که مطالعات ژئوفیزیک آن را اثبات می‌کند. اما آنچه بیش از همه مهم است، این یافته‌ها نشان می‌دهد تُل آجری و رابطه‌اش با «کاخ فیروزی»، شباهت زیادی به ساختارهای معماری در پاسارگاد دارد. از سوی دیگر، در ساخت تُل آجری از هنر و فرهنگ و معماری بابلیان استفاده شده که نشان از گرایش هخامنشیان به هنر بابلی دارد. آجرهای لعابدار بکار رفته در این بنا مزین به ترکیبی از نقوش اسطورههای ایران و میان‌رودان باستان است. تا آن حدود که حتی قالب‌های بکار رفته در تزئین نقش حیوانات با قالب نقش اسطوره‌های دروازه ایشتار در بابل میان‌رودان یکسان است. آجرهای لعابدار کشف شده از تُل آجری با نقوشی از گاو و موشخوشو، یکی از مهم‌ترین یافته‌های باستان‌شناسی هیئت ایران و ایتالیا هستند. این آثار نفیس اکنون در محلی امن نگهداری می‌شوند تا به صورت پازلی، به هم متصل شده و شکلی از تزئینات دروازه هخامنشی را نشان دهند.
معماری باستان
تخت جمشید نه فقط یکی از پایتخت‌های دوره هخامنشیان و مرکزی تشریفاتی، اداری و اقتصادی به‌شمار می‌رفته، بلکه الگویی برای هنر ملت‌های بعدی هم گشته‌است. بعدها در اصطخر و نقش رستم به تقلید از پارسه آثاری به وجود آوردند. پادشاهان فارس از تخت جمشید برای آزادی از سلطه مقدونیان الهام می‌جستند. ساسانیان به پارسه احترام می‌نهادند و به دستور بابک و دو پسرش، اردشیر و شاپور، نقش آنان را به روش سوزنی در دیوار شمالی، تالار حرمسرا کندند و شاپور سگانشاه دو کتیبه از خود در کاخ تچر که کاخ داریوش بزرگ بود، باقی گذاشت. معماران و هنرمندان دوره ساسانی از تزیینات و ویژگی‌های هنری و معماری تخت جمشید الگوبرداری کرده‌اند، به عنوان مثال در درگاه‌های فیروزآباد، پلکان کنگاور، نقش هدیه پردازان و نجبا در سنگ‌تراشی شاپور یکم در بیشاپور، سرستون‌های سنگی کاخی در بیشاپور و شیار ستون‌های گچی شیز (تخت سلیمان آذربایجان). این‌گونه تقلید به خارج از کشور ایران هم رسوخ کرده و حتی در تزیینات و طرح‌های آکروپل آتن هم مشخص است. تأثیر مستقیم ستون‌ها و تزیینات تخت جمشید بر هنر هند و بلخ در دوره یونان‌گرایی (هِلِنیسم) روشن است، چنان‌که حتی مظهر مردم و دولت هند، یعنی ستون سَرْنات، نیز تقلیدی از ستون‌های تخت جمشید است.
معماری مدرن
با روی کار آمدن رضاشاه و نیاز به راه‌اندازی نهادهای مدرن مانند بانک‌ها، دادگستری، اداره‌های دولتی و مانند آن‌ها گونه‌ای نوین از معماری پدیدار شد. بر پایه این‌گونه از معماری ساختار و سازه ساختمان بر پایه معماری مدرن طراحی شده اما در تزئینات و نماسازی‌هایش از معماری ایران باستان و به ویژه تخت جمشید بهره گرفته شده‌است. کاخ شهربانی، ساختمان صندوق بانک ملی ایران و ساختمان دبیرستان انوشیروان دادگر نمونه‌های برجسته‌ای برای این‌گونه معماری هستند. نما، سرستون‌های با نماد جانوران اساطیری، سنگتراشی‌ها و نقش سربازان هخامنشی و سنگ نبشته‌ها این ساختمان‌ها کاملاً از روی معماری دوران هخامنشی از «تخت جمشید» الگوبرداری شده‌است و پلکان‌های دو طرفه سنگی آن‌ها یادآور معماری کاخ آپادانا است.
معماران در آن دوره می‌کوشیدند «شکوه ازدست‌رفته» ایران را با الگو گرفتن از معماری باستان بازسازی کنند. ساختمان کاخ شهربانی را کامل‌ترین نمونه‌برداری از کاخ‌های پارسه و تخت جمشید دانسته‌اند.
خواستگاری به سبک روستایی
خواستگاری به سبک روستایی یا خواستگاری در دهکده، یک کمدی کوچک برای دو صدا نمایشنامه ‌ای است اثر جرج برنارد شاو که در سال ۱۹۳۳ نوشته شد و برای اولین بار در ۱۹۳۴ اجرا شد. اولین صحنه روی عرشهٔ یک کشتی و صحنهٔ دوم و سوم در یک مغازهٔ روستایی اتفاق می‌افتند. شخصیت‌ها آقای «الف» (A) و خانم «ی» (Z) هستند.
تخت جمشید
دیگر
جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران در شهر شیراز و در کنار تخت جمشید با حضور سران کشورهای گوناگون جهان برگزار می‌شد. از میهمانان در ۵۰ چادر وافر و اشرافی پذیرایی می‌شد. آغاز مراسم در پاسارگاد و در جوار آرامگاه کوروش بزرگ بود که طی آن محمدرضاشاه پهلوی نطق معروف خود را بیان داشت و سپس سران و پادشاهان ۶۹ کشور جهان، به کوروش بزرگ ادای احترام کردند.
جشن هنر در شیراز تخت جمشید به درازای ده سال از سال ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۶ برگزار شد. این سازمان برای گسترش هنر و بزرگداشت هنرهای اصیل ملی و به منظور بالا بردن سطح هنر در ایران و بزرگداشت هنر هنرمندان ایران و شناساندن هنر و هنرمندان خارجی در ایران بنیان شد.
فیلم تخت جمشید
فیلم شکوه تخت جمشید که روایت‌گر جلوه‌های تخت جمشید است و به وسیله تجهیزات رایانه‌ای بازسازی شده‌است، در تورنتو کانادا به نمایش عموم درآمد. فرزین رضائیان، تهیه‌کننده و کارگردان ایرانی مقیم آمریکا، برای تهیه این فیلم از یاری بسیاری از کارشناسان آمریکایی، بریتانیایی و فرانسوی بهره برده‌است و به مهم‌ترین موزه‌های جهان مانند لوور، آرمیتاژ، متروپولیتن نیویورک و مانند آن‌ها برای تهیه عکس و فیلم مراجعه کرده‌است. در بازسازی این فیلم جمعی از استادان ایران‌شناسی دانشگاه‌های معتبر جهان هم چون عباس علیزاده از دانشگاه شیکاگو، ریچارد فری، از دانشگاه هاروارد، شاپور شهبازی از دانشگاه اورگن شرقی و رمی بوشارلا محقق مرکز ملی علمی فرانسه نیز همکاری داشتند. این فیلم قبل از این هم در بخش چشم واقعیت یا سینمای مستند بیست و سومین جشنواره فیلم فجر شرکت کرده بود که نتوانست نظر هیئت داوران را به خود جلب کند.
خواستگاری به سبک روستایی
شخصیتها
خانم ی: دختری از طبقهٔ کارگر
تخت جمشید
نمادها
نقش برجستهٔ شیری را که به خوردن گاو مشغول است دارای ارزش فصلی و شیر را نماد تابستان گرم و گاو را نماد بارش زمستانی دانسته‌اند. ابوریحان بیرونی درکتاب «التفهیم» می‌گوید:
خواستگاری به سبک روستایی
داستان
آقای الف که نویسندهٔ کتابهای سفر است روی عرشهٔ کشتی در حال نوشتن است که خانم ی که او را از قبل پسندیده سراغش می‌رود و باب گفتگو را با او باز می‌کند و مرتب حرف می‌زند. آقای الف تظاهر می‌کند که او را نپسندیده و اهمیتی نمی‌دهد.
تخت جمشید
نمادها
''عقاب زرین نشان پرچم ایران باستان بوده‌است نقش شاهین بر درفش هخامنشی نشانه‌ای از پیروزی و نمادی از اهورامزدا در پرندگان می‌باشد.
خواستگاری به سبک روستایی
داستان
در طی گفتگوی دوم، خانم ی در حال فروش اجناسی به آقای الف است آقای الف او را به یاد نمی‌آورد اما به نظر می‌رسد علاقه‌مند شده گرچه باز تظاهر می‌کند اهمیتی نمی‌دهد. خانم ی پیشنهاد خرید مغازه را از صاحب پیرش که قصد بازنشستگی دارد به آقای الف می‌دهد آقای الف قبول می‌کند.
تخت جمشید
نمادها
نماد تابستان گرم بوده‌است. آرتور پوپ دیوارهای کنگره‌دار را نماد کوهستان‌ها و ستون‌های پرشمار را نماد جنگل مقدس تفسیر کرده‌است.
خواستگاری به سبک روستایی
داستان
در گفتگوی سوم، خانم ی کارمند آقای الف شده و او را تهدید می‌کند که اگر با او ازدواج نکند از مغازه خواهد رفت.
اجرا
این نمایشنامه بارها روی صحنه رفته است و در سال ۱۹۵۲ و ۱۹۷۹ به صورت تئاتر تلویزیونی اجرا شد.
سرآغاز
شخصی به نام «پچ» از دوستان شاو اعتقاد داشت که نمایشنامه بر اساس تجربیات سفرهای دریایی خود شاو نوشته شده است. گفتگوی دوم که در پستخانه است بر اساس پستخانهٔ روستای شاو یعنی آیوت ن. لارنس طرح‌ریزی شده و شخصیت خانم «ی» بر اساس خانمی به اسم ایزابلا لیث و شخصیت الف بر اساس لیتون استراچی طراحی شده است. آرچیبالد هندرسون، دوست شاو، اعتقاد داشت که صحنه‌های پستخانه بر اساس خانم لیث و شخصیت خانم «ی» بر اساس شخصیت همسر برنارد شاو نوشته شده است.
حکیم واریک
حکیم واریک (زاده ۸ ژوئیه ۱۹۸۲) بسکتبالیست حرفه‌ای اهل فیلادلفیا، که در پست فروارد قدرتی برای تیم فینکس سانز بازی می‌کند.
او در سال ۲۰۰۵ در رتبه ۱۹ در قرعه‌کشی سالیانه ان بی ای به تیم ممفیس گریزلیز تعلق گرفت.
لوسیانو دالا بونا
لوسیانو دالا بونا (Luciano Dalla Bona؛ زادهٔ November 8, 1943) دوچرخه‌سوار اهل ایتالیا است.
یکان سعدی
یکان سعدی یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان یکانات بخش یامچی شهرستان مرند واقع شده‌است.
لوسیانو دالا بونا
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۲ مدال طلا، ۱ مدال نقره، ۱ مدال برنز شده‌است.
مربح
مربح روستاایست نیمه کوهستانی از توابع امارت فجیره از امارات هفتگانه دولت امارات متحده عربی و در شمال شرقی دولت امارات واقع شده‌است. این روستا در فاصلهٔ ۶ کیلومتری شهر الفجیره و در روی تپه‌ای و در کنار جادهٔ ارتباطی فجیره به خور فکان و در پایهٔ سلسله کوه‌های سربفلک کشیده کوه حجر واقع شده‌است.
جمعیت
جمعیت روستا در حدود ۹۰ نفر (۲۷ خانوار) می‌باشند که از اهل سنت و مالکی مذهب هستند،
بازیافت لاستیک تایر
دورهٔ عمر لاستیک تایر
میزان عمر تایرها توسط ۶ میزان زیر می‌تواند سنجیده شود:
دفن در گورستان لاستیک
گورستان لاستیک یا Landfill به جایی گفته می‌شود که تایرها در زیر زمین دفن می‌شوند. تایرها اصولاً زباله‌های خوبی محسوب نمی‌شوند. از این جهت که جاگیر هستند و از خود ضایعات بدی به جای می‌گذارند. در گورستان‌های لاستیک با تولید گاز متان گاه باعث ایجاد آتش‌سوزی می‌شوند و همچنین برای حشرات موذی محیطی مناسب ایجاد می‌کنند. دفن تایرها در زیر زمین و تولید گاز توسط آن‌ها منتج به پدیده‌ای به نام حباب زایی می‌شود که این حباب‌های گازی باعث آلوده شدن منابع زیرزمینی مانند آب می‌شوند. در بسیاری از کشورها از جمله ایران این کار ممنوع اعلام شده‌است.
موارد کاربرد و محصولات
هرچند تایرها بیشتر سوزانده می‌شوند تا اینکه بازیافت شوند تلاش‌های زیادی برای ارزش‌گذاری برای بازیافت انجام شده‌است. تایرها را می‌توان به محصولات مختلفی بازیافت نمود. از آن جمله می‌توان به آسفالت گرم اشاره کرد که در آن تکه‌های لاستیک با عنوان crumb rubber به آسفالت اضافه می‌شوند. این کار باعث بهبود خواص آسفالت شده و آن را به آسفالت پلیمری تبدیل می‌کند. با این کار آسفالت دوام بیشتری یافته و زود ترک نمی‌خورد. همچنین از لاستیک بازیافتی در سیمان بتن‌های پرتلند نیز استفاده می‌کنند. از طرفی از تایرهای فرسوده می‌توان در ساخت تایرهای جدید استفاده کرد. در موارد از خود تایر بازیافت نشده به عنوان نگه دارندهٔ آب یا مواد در باغبانی و جلوگیری از علف هرز استفاده می‌کنند. محصولات دیگری که از مواد بازیافتی لاستیک استفاده می‌کنند می‌توان به کفپوش لاستیکی و چمن مصنوعی اشاره کرد.
روش‌های بازیافت
روش‌های بازیافت لاستیک به دو شاخهٔ مکانیکی و شیمیایی تقسیم‌بندی می‌شوند. در روش مکانیکی لاستیک تایر به تکه‌های کوچکتر تقسیم می‌شوند. این کار در چند مرحله و توسط دستگاه‌های خردکن (Shredder) و آسیاب (Granulator) انجام می‌شوند. هر مرحله از این روش محصولات متفاوتی تولید می‌کند که در صنایع مختلف کاربرد دارد. برخی صنایع از گرانولهای درشت استفاده کرده و برخی دیگر به پودر بسیار نرم لاستیک احتیاح دارند. در روش شیمیایی یا تایر سوزانده می‌شوند و از زغال و سیم‌های فلزی باقی مانده‌استفاده می‌شود یا تایر پیرولیز می‌شود. در روش پیرولیز تایر در خلاء سوزانده می‌شود. در این روش محصولاتی مانند سوخت (سوختی مانند گازوئیل)، روغن و غیره استخراج می‌گردد. لازم به توضیح است که در روش شیمیایی نیز از تایرهای خرد شده‌استفاده می‌شود، تکه لاستیک‌هایی که به crumb معروف هستند.
محصولات بازیافت
محصولات بازیافتی تایر بسته به بازیافت مکانیکی یا شیمیایی متفاوت هستند ولی به صورت کلی به محصولات زیر می‌توان اشاره کرد:
اندیس دوست بیگلو
دوست بیگلو یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر پارس آباد استان اردبیل قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. و دیرینگی آن به دوران ائو- الیگوسن می‌رسد. در این اندیس، پاراژنز‌های گالن، اسفالریت، کوارتز، آلونیت، سریسیت یافت می‌شوند.
بازیافت لاستیک تایر
احیاء
در طی فرایند خردکردن مکانیکی لاستیک ساختار مولکولهای تایر تغیر پیدا می‌کنند، پدیده‌ای که به نام devulcanization معروف است. در طی فرایندی به نام احیاء یا reclaim لاستیک‌های خرد شده تحت فشارهای ترمومکانیکی قرار می‌گیرند کاری که به thermo mechanical treatment معروف می‌باشد. در طی این فرایند مولکولهای لاستیک خواص اصلی خود را پیدا کرده و لاستیک احیاء شده تولید می‌شود. از این لاستیک می‌توان دوباره در فرایند تولید تایر استفاده کرد.
پیرولیز تایر
پیرولیز تایر به فرایندی گفته می‌شود که لاستیک‌های خرد شدهٔ تایر طی فرایندی گرماگیر در خلاء تصعید و سپس بخار هیدرو کربنی حاصله در کندانسورها تقطیر شده و بهروغن پیرولیز که عمدهٔ آن سوخت گازوئیلی می‌باشد تبدیل می‌شوند.
مرتضی پورصمدی
مرتضی پورصمدی (زاده ۱۸ مهر ۱۳۳۱) عکاس، مدیر فیلمبرداری و از فعالان سینمای مستند و عکاسی مردم نگار ایران است.
زندگی
مرتضی پورصمدی در مهر ماه سال ۱۳۳۱ در همدان به دنیا آمد. وی تحصیلات را تا دوره متوسطه در همدان ادامه داد و سپس برای ادامه تحصیل در رشته فیلمبرداری در مدرسه عالی رادیو و تلویزیون به تهران آمد. وی پس از فارغ‌التحصیل شدن، به عنوان فیلمبردار در تلویزیون مرکز کرمانشاه مشغول به کار شد. در سال ۶۲ وی به تهران منتقل شد و فیلمبرداری مستند را به شکل حرفه‌ای ادامه داد نامبرده در سال ۱۳۷۶ بعد از ۲۵ سال فعالیت باز نشسته شد و هم‌اکنون به عنوان فیلمبردار در سینما و تلویزیون به شکل آزاد به کار اشتغال دارد.
کدگذاری ویدئویی پربازده
کدگذاری ویدئویی پربازده (اچ‌ای‌وی‌سی) ، که با نام‌های اچ.۲۶۵ (H.۲۶۵) و امپگ-اچ بخش ۲ (MPEG-H Part 2) نیز شناخته می‌شود، از استانداردهای در حال توسعهٔ فشرده‌سازی ویدئو و جانشینی برای اچ.۲۶۴/امپگ-۴ ای‌وی‌سی (کدک ویدئویی پیش‌رفته) است، که اکنون در مرحلهٔ توسعهٔ مشترک به‌وسیلهٔ گروه کارشناسان تصویر متحرک (امپگ) سازمان بین‌المللی استانداردسازی/کمیته الکتروتکنیکی بین‌المللی و گروه کارشناسان کدگذاری ویدئوی (وی‌سی‌ای‌جی) آی‌تی‌یو-تی است. امپگ و وی‌سی‌ای‌جی تیم همکاری اشتراکی برای کدینگ ویدئو  (جی‌سی‌تی-وی‌سی) را برای توسعهٔ استاندارد اچ‌ای‌وی‌سی تشکیل داده‌اند. گفته می‌شود اچ‌ای‌وی‌سی نسبت به اچ.۲۶۴ کیفیت تصویر را بهبود می‌بخشد، نسبت فشرده‌سازی را دوبرابر می‌کند و تفکیک‌پذیری‌هایی از ۲۴۰ × ۳۲۰ تا ۴۳۲۰ × ۸۱۹۲ پیکسل (تلویزیون وضوح بسیار بالا - ۸K UHD) را دربرمی‌گیرد.
پلوماس یوریکا، کالیفرنیا
پلوماس یوریکا (به انگلیسی: Plumas Eureka) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان پلوماس، کالیفرنیا واقع شده‌است. پلوماس یوریکا ۱۰٫۳۰۹ کیلومتر مربع مساحت و ۳۳۹ نفر جمعیت دارد و ۱٬۸۳۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
اس‌اس شالوم
طول : 629 متر
سازنده کشتی : Chantiers de l'Atlantique
برادفورد (اوهایو)
برادفورد (به انگلیسی: Bradford) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در اوهایو واقع شده‌است. برادفورد ۲٫۲۲ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۷۹۶ نفر جمعیت دارد و ۳۰۱٫۱۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
تل زیور
تل زیور (قصر درب زر) مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، جاده خرمی به انارک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فرودگاه بارهاد
فرودگاه بارهاد یک فرودگاه همگانی است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۱۰۶۹ متر است. این فرودگاه در کشور کانادا قرار دارد و در ارتفاع ۶۴۶ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
اوینیونت د پوجونتس
اوینیونت د پوجونتس (به اسپانیایی: Aviñonet de Puig Ventós) یک منطقهٔ مسکونی در اسپانیا است که در آلت امپوردا واقع شده‌است. اوینیونت د پوجونتس ۱۲٫۳ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۵۸۱ نفر جمعیت دارد.
کیمبه
کیمبه مرکز استان بریتانیای نو غربی، واقع در کشور پاپوآ گینه نو است.
بوهوسلاو
بوهوسلاو شهری در استان کیف در کشور اوکراین قرار دارد. جمعیت نفر است.
الور، انامبرا
الور، انامبرا (به لاتین: Alor, Anambra) یک منطقهٔ مسکونی در نیجریه است که در نامگذاری به ترتیب نقاط قطب‌نما واقع شده‌است.
اورلی مالوسنا
اورلی مالوسنا ژیمناست زادهٔ October 17, 1993 میلادی اهل کشور فرانسه است.
گمینا پولکوویتسه
گمینا پولکوویتسه یک گمینا در لهستان است که در شهرستان پولکوویتسه واقع شده‌است. گمینا پولکوویتسه ۱۵۸٫۷۷ کیلومتر مربع مساحت و ۲۶٬۰۳۴ نفر جمعیت دارد.
مارسلو بارتالینی
مارسلو بارتالینی (Marcello Bartalini؛ زادهٔ March 12, 1962) دوچرخه‌سوار اهل ایتالیا است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا شده‌است.
والیبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۹۶
والیبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۹۶ نام رویداد ورزش والیبال در بازی‌های المپیک تابستانی بود که در سال ۱۹۹۶ برگزار شد.
اندیس قائم آباد با گلدار ۱
قائم آباد با گلدار ۱ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر سر چاه شور استان خراسان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است.سنگ میزبان این اندیس آندزیت است و دیرینگی آن به دوران ائو بالایی می‌رسد. در این اندیس، پاراژنز‌های مالاکیت یافت می‌شوند.
ننو ترزیسکی
ننو ترزیسکی (Нено Стоянов Терзийски؛ زادهٔ March 23, 1964) وزنه‌بردار اهل بلغارستان بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱۰ مدال طلا، ۲ مدال نقره شده‌است.
گمینا پولیچنا
گمینا پولیچنا یک گمینا در لهستان است که در شهرستان زوولنگ واقع شده‌است. گمینا پولیچنا ۱۱۲٫۳۵ کیلومتر مربع مساحت و ۵٬۸۹۵ نفر جمعیت دارد.
وانت آریسان
آریسان خودرویی از نوع وانت و محصول شرکت ایران خودرو است. این خودرو تا سال ۱۳۹۹ با موتور روآ سال محور عقب بوده و از سال ۱۴۰۱ با موتور XU7 پلاس محور جلو می‌باشد.
آریسان ۲
وانت آریسان ۲ در اصل نسل دوّم وانت آریسان به‌شمار می‌رود که بهبودهایی در شاسی و پیشرانه‌اش تجربه کرده‌است.
وانت آریسان از زمان عرضه در سال ۱۳۹۳، انتقادات زیادی را در زمینهٔ پیشرانه و جلوبندی ضعیف و شاسی شکننده‌اش به خود برانگیخت. بنابراین شرکت ایران خودرو برای رفع این ایرادات آریسان ۲ را طراحی و در سال ۱۴۰۱ به بازار عرضه کرد. این خودرو بر خلاف نسل قبلی، دیفرانسیل جلو است که حذف دیفرانسیل و گاردان از عقب خودرو باعث می‌شود فضای کابین بازتر شده و بتوان لاستیک زاپاس را به زیر فضای بار انتقال داد. گیربکس مورد استفاده در این خودرو، از نوع BE است و موتور XU7 پلاس _ که ۱۷۶۱ سی‌سی حجم، ۹۷ اسب‌بخار توان و ۱۴۶ نیوتن-متر گشتاور تولید می‌کند _ جایگزین موتور قدیمی OHVG II شده‌است. این تغییرات باعث شده تا خودرو شتاب و کشش بهتری نسبت به نسل قبلی خود داشته باشد. همچنین به گفتهٔ مدیر پروژه، شاسی یکپارچهٔ آریسان ۲ در نسل جدید، مستحکم تر شده‌است.
این خودرو همچنین تغییراتی در داخل اتاق داشته‌است که می‌توان به انتقال زاپاس از پشت صندلی شاگرد به زیر فضای بار _ که فضای اتاق را بیشتر از قبل می‌کند _، تعویض رودری‌ها و افزودن شارژر فندکی اشاره کرد. همچنین این خودرو به مه‌شکن جلو و سنسور دنده عقب نیز مجهز است.
این وانت شهری توانایی حمل ۶۰۰ کیلوگرم را دارد.
== مشخصات ==
تمایزات
وانت آریسان براساس ادعای وب‌سایت ایران خودرو دارای ویژگی‌های زیر است:
منابع
رونمایی آریسان۲
یونس قانونی
محمد یونس قانونی (زادهٔ ۱۰ مه ۱۹۵۷) سیاست‌مدار اهل افغانستان است. او پیشتر معاون اول رئیس‌جمهور افغانستان و رئیس مجلس نمایندگان افغانستان بود.
او همچنین از همکاران احمدشاه مسعود در دوره اشغال افغانستان توسط شوروی‌ها و سالهای ایستادگی دربرابر گروه طالبان به‌شمار می‌رود. قانونی همین اکنون رهبر حزب افغانستان نوین است.
پیشینه
آقای قانونی پس از سپری کردن آموزشهای ابتدایی و لیسه/دبیرستان به تحصیل در رشته شرعیات/الهیات در دانشگاه کابل پرداخت، اما از همان سالهای جوانی، به جمع مجاهدین افغان پیوست.
زندگی شخصی
آقای قانونی متأهل است و سه دختر و سه پسر دارد.
همرزم مسعود
او در سالهای مبارزه با اشغال افغانستان توسط شوروی و مقاومت علیه طالبان، از اعضای فعال حزب جمعیت اسلامی افغانستان و از همرزمان نزدیک احمدشاه مسعود فرمانده ارشد مجاهدین به‌شمار می‌رفت.
آقای قانونی به عنوان عضو قدرتمند جبهه متحد ملی افغانستان، از حامیان حمله ائتلاف بین‌المللی ضد تروریسم به رهبری آمریکا، برای سرنگونی رژیم طالبان بود.
کمک به سقوط طالبان
با سقوط رژیم طالبان در ماه نوامبر سال ۲۰۰۱ (میلادی) گروه‌های مجاهدین به رهبری مارشال محمد قسیم فهیم وارد شهر کابل شدند.
آقای قانونی در توجیه ورود نیروهایش به کابل، به بی‌بی‌سی گفت که نیروهای وی به این منظور به پایتخت وارد شدند تا این شهر، «در یک خلاء امنیتی قرار نگیرد».
او به بی‌بی‌سی گفت که ورود آن‌ها به کابل، «به معنای بازگشت به ادامه انحصار قدرت نخواهد بود» و آن‌ها از تشکیل یک دولت فراگیر به اراده مردم افغانستان حمایت می‌کنند.
کنفرانس بن
در کنفرانس گروه‌های افغان در بن، یونس قانونی به نمایندگی از بخشی از نیروهای مجاهدین، نقش تعیین‌کننده‌ای داشت.
او در دولت موقت افغانستان به رهبری حامد کرزی، که در نتیجه توافق گروه‌های افغان و سازمان ملل متحد در کنفرانس بن تشکیل شد، وزیر داخله (کشور) افغانستان شد.
حامد کرزی، پس از انتخاب به ریاست دولت انتقالی، آقای قانونی را به وزارت معارف (آموزش و پرورش) منصوب کرد.
ارایه طرح کشکول معارف، به منظور جمع‌آوری کمک برای توسعه و تجهیز مدارس افغانستان، از طرحهای آقای قانونی، در دوران وزارت معارف بود.
نامزد ریاست جمهوری ۱۳۸۳
یونس قانونی در نخستین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان خود را کاندید کرد و از رقبای سرسخت حامد کرزی بود. وی توانست در آن انتخابات یک میلیون و سیصد هزار رای را از آن خود کرد که ۳/۱۶ درصد کل آرا محسوب می‌شد.
آقای قانونی همچنین در انتخابات پارلمانی افغانستان نیز شرکت کرد و با رای بالای مردم کابل، وارد این مجلس شد.
شعار انتخاباتی او، طرح «دکترین نوین افغانستان» و تأکید بر قانونمندی، شایسته سالاری و پاسخگویی دولت در برابر نهادهای ملی بود.
ریاست پارلمان
با تشکیل پارلمان منتخب مردم افغانستان در ماه دسامبر سال ۲۰۰۵ (میلادی) آقای قانونی با به دست آوردن ۱۲۲ رای به ریاست مجلس نمایندگان افغانستان انتخاب شد. رقیب اصلی آقای قانونی در رقابت برای ریاست مجلس، عبدالرسول سیاف از رهبران بنیادگرای مجاهدین بود که ۱۱۷ رای به دست آورد. طیف طرفدار حامد کرزی و هواداران محمد محقق در مجلس نمایندگان افغانستان، از نامزدی آقای سیاف برای ریاست مجلس حمایت می‌کردند.
معاونت اول ریاست جمهوری افغانستان
در ماه مارس مارس ۲۰۱۴ (میلادی) پارلمان افغانستان، محمد یونس قانونی را به عنوان معاون اول رئیس‌جمهوری برگزید. حامد کرزی با توافق رهبران جهادی آقای قانونی را پیشنهاد کرده بود. او جانشین مارشال محمدقسیم فهیم می‌شود که ماه فوریه ۲۰۱۴ (میلادی) در گذشت.
انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۸
یونس قانونی به همراه محمد محقق به عنوان معاونین محمد حنیف اتمر، تیم «اصلاح و اعتدال» را تشکیل دادند و برای انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام کردند.