cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آریایی
جهان‌بینی و دین آریایی‌های باستان
آریایی‌ها بت و شمایل نمی‌پرستیدند و به اقتضای شیوه زندگی اسکان نیافته، برای خدایان خود پرستشگاه نمی‌ساختند. صفه‌ای که مراسم آیینی بر آن برپا می‌شد، سطح صاف شده پاک و تقدیس یافته در فضای آزاد بود. تقدیم قربانی به خدایان و نثار فدیه به آب و آتش مهم‌ترین مشغله‌های دینی آریایی‌ها بوده‌است. آنان بر آن بودند که اجرای صحیح مراسم قربانی برای تمامی جامعه سلامت و رفاه به همراه می‌آورد. تنها روحانیون می‌توانستند این مراسم را انجام دهند و شاهان و جنگجویان برای تقدیم قربانی‌های خود باید روحانیان را به خدمت می‌گرفتند. در ازای این کار باید پاداشی به روحانیون می‌پرداختند. آریایی‌ها فقط حیوانات اهلی، یعنی گاو و اسب و بز و گوسفند را مناسب قربانی کردن می‌دانستند. از این میان، اسب از همه مهم‌تر بود و در مراسم به تخت نشستن پادشاهان قربانی می‌شد. گاو مهم‌ترین حیوانی قربانی برای موارد معمولی بود؛ ولی گاه بز و گوسفند را که ارزش کمتری داشتند، جایگزین آن می‌کردند. قربانی انسان هم در میان آریایی‌ها مانند بقیه اقوام هندوآریایی مرسوم بود. در هند قربانی انسان را پوروشَه مِدهه می‌نامیدند. در ایران باستان هم مواردی از قربانی انسان گزارش شده‌است. از جمله بر اساس روایت ضعیفی که هرودوت نقل می‌کند، آمستریس، همسر خشایارشا در پیری به عنوان سپاسگزاری برای خدایی که در زیرزمین جای دارد، ۱۴ پسر بچه از خاندان‌های اشرافی را زنده به گور کرد. نیز به گزارش هرودوت، وقتی سپاه خشایارشا در هنگام لشکرکشی به یونان به استرومُن رسید، در محلی که نامش به معنای «نه راه» است، ۹ پسر و ۹ دختر بچه که در آنجا زاده شده بودند را به خاک سپردند. این گزارش هرودوت که می‌گوید زنده به گور کردن، رسم پارسیان است، جای تردید دارد. با این همه، شاید قربانی کردن انسان برای خدای جنگ و دیگر خدایان در میان سکاها معمول بوده‌است. با رواج دین زرتشتی در ایران و اعتقاد به آزار نرساندن به موجودات زنده (اَهیمسه) در دوره‌های بعد ودایی این آیین منسوخ شد.
در هنگام قربانی کردن حیوانات، زیر پای آن‌ها و در اطراف محوطهٔ برگزاری آیین، سبزه‌های تازه می‌گستردند (اوستایی:harəsman سنسکریت:bahris) و روحانی حاضر در مراسم دسته‌ای از این سبزه‌ها را که ظاهراً نماد جهان گیاهی بود، در دست می‌گرفت. پس از قربانی کردن حیوان و گاه پختن گوشت، آن را تکه‌تکه کرده، روی سبزه‌ها می‌چیدند. این مراسم که با دعا و ستایش خدایان همراه بود و یَنگه (اوستایی:yasna، سنسکریت:yajna) نامیده می‌شد. بعدها، هم در ایران و هم در هند این کلمه که در اصل فقط به معنای مراسم قربانی بود، معنای پرستش نیز پیدا کرد.
سومه در مراسم آیینی آریایی‌ها نقش مهمی داشت. امروزه زرتشتیان آن را هوم می‌نامند و جای گیاهی که در آن دوره برای تهیه نوشیدنی سومه به کار می‌رفت و عصاره آن قطعاً خواص سکرآور یا خلسه آفرین داشت، گیاه اِفِدرا را به کار می‌برند. ظاهراً گیاه اصلی پس از مهاجرت از مسکن نخستین آریایی‌ها، دیگر در دسترس آن‌ها نبود و ناچار شدند تا گیاهان دیگری جایگزین آن کنند. این گیاه هم قربانی بود و هم خدایی که نیایش می‌شد و قسمتی از حیوان قربانی شده در یَگنه را به او تقدیم می‌کردند.
پنداشته می‌شد که سرمه درمانگر، توان افزا، دورکننده خشکسالی و نگهبان گله‌ها است. آن را در هاونی می‌سابند و پس از مخلوط کردن با چیزهای دیگر (آب، شیر)، هم روحانیون و هم حاضران در مراسم از آن می‌نوشند.
در دوره آریایی نخستین، انسان‌ها منو و نِمه بوده‌اند. منو که در هندواروپایی به معنی «مرد، انسان» است در سنت ایرانی به چند فرد مختلف تبدیل شده و نقش نخستین وی مبهم است. در اوستا از فردی به نام مَنوش چیثره (از نژاد منو) نام برده شده که پسر اَیریاوه است. اما در بندهش موبدان پارس از نسل منوچهر شمرده شده‌اند. در هند منو پسر ویوَسوَنت و برادر نِمه است. بر اساس ریگ ودا، او نخستین کسی است که قربانی بر پا می‌دارد، بعید نیست که آریایی‌ها و حتی هندواروپایی‌ها وی را یکی از نمونه‌های نخستین انسان و پیش نمونه روحانیون می‌دانسته‌اند.
انسان نخستین دیگر، نِمه (اوستایی: ییمه «جمشید») نیز پسر ویوَسوَنت است. تغییرات بعدی در دو سنت ایرانی و هندی دو شخصیت متفاوت از وی ساخته‌است. در ایران او نخستین شاه و فرمانروای دوران طلایی بی مرگی است که با ارتکاب گناهی نامعلوم مقام خود را از دست می‌دهد. اما در هند، یَمه نخستین کس از آدمیان است که دستخوش مرگ شد و از این رو، شاه مردگان گشت. نام او به معنی توأمان و هم شکم است و در هر دو سنت ایرانی و هندی از خواهر توأمان وی یَمی (پهلوی: جَمیگ) نام برده شده‌است. لینکلن بر این عقیده است که یَمه، نخستین شاه و پیش نمونه شاهان به دست برادرش، مَنو پیش نمونه روحانیون قربانی شد و از این قربانی جهان‌زاده شد. او این اسطوره را متعلق به هندواروپایی می‌داند. وی همچنین یکی دیگر از پیش نمونه‌های نخستین انسان را تَریته می‌داند که از قهرمانان پرآوازه عهد آریایی بود. نام وی لفظاً به معنی «سومین» است. او در هند قهرمانی است اژدهاکش و کسی است که سومه مقدس را می‌فشارد و می‌نوشد. در ایران این شخصیت در دو تن متجلی شده‌است. یکی ثَرینه (اثرط در متون بعدی) که شفابخش و آماده سازنده هوم مقدس است. لینکلن وی را نیز قهرمانی از دوره هندواروپایی می‌داند.
در دوره آریایی امر قضا به وسیله آزمون‌های بس دشواری صورت می‌گرفت که می‌پنداشتند، نتیجه آن‌ها می‌تواند بی گناهی یا گناهکاری فردی را اثبات کند. جان سالم به در بردن از این آزمون‌ها به معنای صحت ادعای آزمون شونده بود. آتش نقش مهمی در این مراسم ایفا می‌کرد. برای شناختن پیمان شکنان آزمون آتش، مثل دویدن از میان دو توده عظیم آتش، یا ریختن فلز گداخته بر سینه آزمون شونده و مانند آن صورت می‌گرفت. برای اثبات سوگندها آزمون آب نقش تعیین‌کننده داشت. در این مورد تیری از کمان رها می‌شد و دونده‌ای تیزپا برای گرفتن آن می‌دوید. در طی این مدت فرد آزمون شونده باید زیر آب باقی می‌ماند.
سنت خاکسپاری
پیش از گسترش فرهنگ سفال خاکستری، مرده‌ها ار در زیر کف محل‌های مسکونی دفن می‌کردند. در سیلک الف، جنازه به صورت جمع شده (جنینی شکل) در کف اتاق و همراه با لوازم آرایش مانند آیینه‌های مسی و جواهرات به خاک سپرده می‌شد. طی هزاره دوم و اول پ. م دگرگونی قابل توجهی در محوطه باستانی ایران رخ داد که به نوبه خود حاکی از حضور قومی جدید به جای قوم کهن است.
این دگرگونی را می‌توان در سیلک ب مشاهده کرد، شکل گورها با توجه به تنوع نژادی اقوام مهاجر و تدریجی بودن مهاجرت متفاوت است. گورها شامل حفره‌ای بیضی شکل بوده که در زمین ایجاد می‌کردند. جدار برخی از آنها، همچون گورهایی که در لرستان کشف شده، از سنگ و در حسنلو از سنگ و خشت بود. مرده بر پهلوی راست یا چپ و گاه به صورت جمع شده (جنینی شکل) دفن می‌شد. به نظر می‌رسد که صورت مرده، به سمت تابش آفتاب برگردانیده شده‌است. محتویات گورها را زینت آلات، اسلحه، سپر، پیکانی که از جنس مفرغ و آهن ساخته می‌شد و ظروفی برای غذای مرده به رنگ‌های مختلف یا یک رنگ (خاکستری - سیاه، قرمز یا خرمایی کم رنگ) تشکیل می‌داد. روی گور را با کنده و شاخه‌های درختان می پوشانیدند و بر روی آن توده‌ای از خاک می‌انباشتند؛ و با الواح سنگی یا گلی پخته و به صورت شیروانی می‌ساختند. نمونه‌هایی از این نوع قبرها را می‌توان در گورستان قیطریه تهران مشاهده کرد. از دیگر انواع گورها می‌توان از نوع «گورگانی» یاد کرد. در این گورها بقایای جسد انسان و اسکلتهای اسب و لوازم مربوط به آن در کنار هم کشف شده‌است.
گورهایی از این قبیل در آسیای میانه و گورستان چنگیزخان و اویگارک، در دلتای سیحون و محوطهٔ باستانی تیان شان مرکزی و پالمیر و در تپه حسنلو یافت شده‌است که به نظر می‌رسد مربوط به سکاها و کیمری‌ها باشد.
سده‌های ۱۹ و ۲۰ میلادی
اروپاییانِ معاصر برای نخستین بار توسط کتابِ «آریایان» از انکتیل دوپرون در سال ۱۷۷۱ با واژهٔ Arya آشنا شدند. دوپرون در این کتاب به درستی نوشته‌است که این واژه با واژگان «ایران»، واژهٔ یونانی «arioi» (اَریُی) و واژهٔ اوستایی «airya» (اَیریَه) هم‌ریشه است. ویلیام جونز، واژهٔ ā́rya در منوسمرتیِ سانسکریت را «نخبه/نجیب» ترجمه کرد. بنابر همین مسئله که واژهٔ آریا در متون باستانی و حتی لاتینِ اروپایی برای اشاره به ایرانیان به کار رفته بود، پژوهشگران تمایل انداختند که زبان‌های ایرانی، زبان نیاهندوایرانی و مردمان هندوایرانی را با صفت و نامِ «آریایی» یاد کنند.
رفته‌رفته با پژوهش‌های کارل ویلهلم فریدریش شلگل(۱۸۲۹–۱۷۷۲)، کیریستیان لاسن(۱۸۷۶–۱۸۰۰)، آدُلف پیکتت (۱۸۷۵–۱۷۹۹) و ماکس مولر(۱۹۰۰–۱۸۲۳)، واژهٔ آریایی در فضای آکادمیک مترادفِ «هندواروپایی/نیاهندواروپایی» در نظر گرفته شد. باور برای بسیاری بر این افتاده بود که «آریا» واژه‌ای بوده که تمام نیاهندواروپاییان بر خود نهاده بوده‌اند و همچنین واژهٔ ایرلند (Ériu) را با واژهٔ آریا از یک ریشه می‌دانستند. اما امروز می‌دانیم که آنان اشتباه می‌کرده‌اند و شاهدی وجود ندارد که اثبات بکند بیرون از ایران و هند هم از این واژه برای خودتعریفیِ فرهنگی استفاده می‌شده‌است.
پژوهش‌های معاصر
در پژوهش‌های معاصر، اصطلاحاتِ آریایی و نیاآریایی (Proto-Aryan) همچنان برای اشاره به هندوایرانیان به کار می‌روند اما استفاده از آن برای اشاره به تمام زبان‌های هندواروپایی یک انحراف شناخته می‌شود که باید از آن پرهیخت. همچنین گاهی زبان‌های هندوایرانی (شامل زبان‌های ایرانی، زبان‌های هندوآریایی و زبان‌های نورستانی) را هم «زبان‌های آریایی» می‌نامند. دانشگاهیان در غرب، به دلیلِ جنایت‌هایی که به نامِ «آریایی‌گرایی» انجام شده، چندان روی خوشی به اینکه از این کلمه استفاده شود نشان نمی‌دهند هرچند همچنان زبان‌های هندی را «هندوآریایی» می‌نامند. واژگان «ایرانی» (Iranian) و «ایرانیگ» (Iranic) هم باتوجه به اینکه ریشه‌دار و قدیمی‌اند، برای اشاره به گروهی از زبان‌هایِ فلات ایران (زبان‌های ایرانی) به کار می‌روند.
ژنتیک
در طی یک بررسی ژنتیکی از گورهای آریاییان واردشده به ایران و شمال هند در سال ۲۰۰۴، وجودِ هاپلوگروپ پدری R1a به عنوانِ دلیلِ هم‌تباری آریایی‌ها با روس‌ها و اوکراینی‌ها و اسکاندیناویایی ارائه شده‌است. (هاپلوگروپِ پدری، جهشی ژنی در فام‌تن Y است که از پدر به پسر می‌رسد؛ اقوامی که هاپلوگروپ مشترک دارند یعنی جد پدری مشترک نیز دارند)
آناتولی کلیوسوف، دانشمند روس بر این باور است که تمام اقوامِ دارایِ هاپلوگروپِ R1a از روس‌ها تا فارس‌ها را می‌توان آریایی پنداشت.
بر اساس پژوهش‌های منتشر شده توسط مجلهٔ ژنتیکی nature، شبیه‌ترین اقوام به آریایی‌های اولیه، تاجیک‌ها و یغنابی‌ها (واپسین سغدی‌زبانان) هستند. تبار آنان بیشترین همخوانی را با اسکلت‌های یافت‌شده از تمدن‌های اولیهٔ ایرانیگ‌زبان در ترکمنستان (مرو) دارد.
توزیع و پراکندگی هاپلوگروپ R1a در ایران، مربوط به مهاجرت پارسیان، سکاها، مادها و میتانی‌ها است. این هاپلوگروپ در بعضی اقوامِ تُرک‌تبار مانند باشقیرها و قرقیزها (به دلیل آمیختگی با سکاها) هم یافت می‌شود.
همچنین با توجه به اینکه هاپلوگروپ مردم اروپای شرقی و آریایی‌هایِ واردشده به ایران یکی است، پژوهشگران بر این باورند که در گذشته، جمعیتی از مردمان دارای هاپلوگروپ R1a در حوالی اکراین و روسیه زندگی می‌کرده‌اند که یک شاخه از آنان به شرق رفته و بعدها به ایران و شمال هند مهاجرت کرده (آریایی‌ها) و شاخهٔ بعدی به غرب به نواحی لهستان و روسیه و اروپای مرکزی رفته و اسلاوها را به وجود آورده‌اند.
با مطالعه بازمانده‌استخوان‌ها و بررسی جمجمه‌های اقوام مهاجر، آریایی‌ها را گِردجمجمه یا قصیرالرأس دانسته‌اند. نمونه‌هایی از این نوع جمجمه‌ها در دوره‌های «الف» و «ب» یِ تپه سیلک کاشان، گوی تپه، دوران «د» یِ مربوط به هزاره دوم پ. م در نزدیکی دریاچهٔ ارومیه و شاه تپه در ۱۳ کیلومتری غرب گرگان یافت شده‌است. اقوام بومی، مستطیل‌الرأس (مستطیل‌جمجمه) بوده‌اند که در هزاره چهارم و سوم پ. م و حتی در اواخر هزاره دوم در ایران در اکثریت بودند تا اینکه در هزاره اول پ. م گِردجمجمه‌ها جایگزین آن‌ها شدند.
آریایی و نژادپرستی
و دربارهٔ دومی می‌نویسد:
یوهان فردریش کلویکر مقالهٔ دوپرون را به آلمانی ترجمه کرد و بدین ترتیب برای نخستین بار، واژه «آریایی‌ها» به زبان و ادبیات آلمانی راه یافت. آرنولت هرمان لودویگ هه‌رن هم از واژه «آریایی‌ها» به عنوان واژه‌ای در راستای مشخص‌کردنِ یک قوم استفاده کرد. یوهان گونلیپ روده نیز با استناد به سه مؤلف بالا این مفهوم را به همین معنا به کار برد. فردریش کرویتزر نیز این واژه را در معنای قوم‌شناسانه استفاده کرد.
کریستین لاسن استاد سوئدی رشته هندی‌شناسی دانشگاه بن، از اشلگل نیز پا را فراتر گزارد. از سویی پیشنهاد کرد برای نامیدن اعضای خانواده زبان‌هایی که امروزه غالباً «هندواروپایی» یا «هندوژرمنی» نامیده می‌شوند، از صفت «آریایی» استفاده شود، و از سوی دیگر باور داشت که واژه «آریایی‌ها» را که مشخص‌کنندهٔ قوم (آریایی) است، باید به مجموعه «قوم آغازین» تسری داد:
تفاسیرِ نژادگرایانه از «آریاهای ودایی» به عنوانِ «مهاجمانِ روشن‌پوستِ خارجی که از شمال می‌آمده‌اند» منجر به تبدیلِ اصطلاح «آریا» به یک عنوان برای طبقه‌بندیِ نژادی شد که در آن طبقه‌بندی، «نژاد آریا» نژاد برتری معرفی می‌شد که مسئول بیشترین دستاوردهای تمدن بشری است. شماری از نویسندگان اروپایی شاملِ انسان‌شناسان و افرادِ غیرِ متخصصی که از داروینیسم تأثر پذیرفته بودند، برداشتِ خود از «آریا» به عنوان «گونه‌ای متمایز از نظر ژنتیک و اندام» را به جای کاربردِ زبان‌شناسانهٔ آن مرسوم کردند.
حزب نیروی سوم
حزب زحمتکشان نیروی سوم یا به اختصار: نیروی سوم، یک حزب سیاسی بود که به رهبری خلیل ملکی و توسط گروهی از فعالان سیاسی جداشده از حزب زحمت‌کشان ملت ایران در سال ۱۳۲۶ تشکیل شد. خلیل ملکی و یارانش پیشتر حزب توده ایران را دچار وابستگی علنی به شوروی و انحراف از اصول حزبی دانسته و از آن حزب انشعاب کرده بودند.
آریایی
آریایی و نژادپرستی
پس به زودی اقوام دارای زبان آریایی یا هندوژرمنی یا هندواروپایی در فرهنگِ علمِ زبان‌شناسیِ آن سال‌ها به عنوان نژاد معرفی شدند. هر چند لازم است ذکر شود که این رویداد بیشتر مربوط به کشورهای غیرآلمانی بود. پنداشت‌های این‌گونه پژوهندگانْ از بهشت باستانی آریایی و فضایل شاخصی‌ای که آریایی‌ها را تا امروز از دیگران متمایز می‌سازد، به ایجاد نوعی اسطورهٔ آریایی انجامید که شالوده‌ای شد برای نظریه‌هایِ پریشانِ بعدی و به دیگران امکان داد که آن را گسترش دهند.
پژوهندگانی چونان ماکس مولر مخالفت خود با این دیدگاه‌های نژادگرایانه را ابراز کردند. او در یک سخنرانی در دانشگاه استراسبورگ چنین گفت:
حزب نیروی سوم
تاریخچه ی تشکیل حزب نیروی سوم
همکاری ملکی و دکتر بقایی که از حدود سال‌های ۱۳۲۸و۱۳۲۹ باوساطت جلال آل احمد و با هدف همکاری در انتشار روزنامه شاهد آغاز شده بود، تا اوایل مرداد ۱۳۳۱ ادامه داشت، ولی پس از فاش شدن ملاقات پنهانی عیسی سپهبدی، یکی از دوستان بقائی با قوام السلطنه، در دورهٔ زمامداری پنج روزه‌اش، پس از استعفای مصدق در ۲۶ تیرماه ۱۳۳۱، اختلاف نظر شدیدی بروز کرد و منجر به تجزیه شدن حزب زحمتکشان و تشکیل حزب زحمتکشان ملت ایران - نیروی سوم به رهبری خلیل ملکی و یارانش در مهرماه سال ۱۳۳۱ گردید.
آریایی
آریایی و نژادپرستی
لازم است ذکر شود که همین ماکس مولر خودش از از آغازندگانِ ارائهٔ تفاسیر نژادی از ریگ‌ودا بود.
حزب نیروی سوم
تاریخچه ی تشکیل حزب نیروی سوم
شاخه ی بقائی دست از حمایت مصدق برداشت و از کاشانی پشتیبانی کرد، ولی شاخه ی ملکی نیروی سوم تا کودتای ۲۸ مرداد، در عین حال که در نشریات خود مواضع انتقادی نسبت به دولت مصدق داشت، از دولت مصدق در برابر مخالفان توده‌ای و درباری‌اش حمایت می‌کرد. عمده انتقادات نیروی سوم از دکتر مصدق به سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی او مربوط می‌شد. آنها بر این نظر بودند که حکومت به جای اتکا به طبقه بورژوازی (سرمایه داران) می‌بایست به توزیع عادلانه ثروت بپردازد و اقتصاد را تنظیم کند. آنچه برای نیروی سوم در این مقطع اهمیت داشت اصلاحات اقتصادی و اجتماعی بود. چیزی که بعداً نه به دست مصدق بلکه به دست شاه در اصلاحات ارضی انجام شد. رهبران و فعالان نیروی سوم عبارت بودند از: خلیل ملکی، جلال آل احمد، محمدعلی خنجی، مسعود حجازی، داریوش آشوری، مرتضی مظفری و علی اصغر حاج سید جوادی، غلامرضا تختی ملکی و یارانش، در جریان ملی کردن صنعت نفت، به جبهه ملی پیوستند و به دلیل سابقه فعالیت‌های حزبی و داشتن اطلاعات سیاسی و اجتماعی و سازمان دهی، موجب گسترش «سازمان نگهبان آزادی» در میان قشرها دیگری از روشنفکران، دانشجویان و کارگران شدند. ملکی در سال ۱۳۳۰ در دوران نخست‌وزیری محمد مصدق همراه با مظفر بقائی حزب زحمت‌کشان ملت ایران را تأسیس کرد. حزب زحمتکشان با گرایش سوسیالیستی، از دولت مصدق جانبداری می‌کرد. بعداً در این حزب نیز انشعاب صورت گرفت و خلیل ملکی به همراه دکتر محمدعلی خنجی، مسعود حجازی حزب نیروی سوم را ایجاد کرد.
آریایی
آریایی و نژادپرستی
رفته‌رفته و به‌ویژه پس از دوران نازی‌ها در محافل علمی زبان‌شناسی آلمان استفاده از واژه «آریایی» به معنای اعم (یعنی مترادف با واژه «هندوژرمنی») تقریباً به‌طور کل از مد افتاد بود و نیز استفاده از مفهوم نژاد آریایی بر اساس معیارهای پژوهش‌های انسان شناختی آن سال‌ها هم با مخالفت روبرو بود. اما کاربرد واژه آریایی به مفهوم «هندوایرانی» آن همچنان رواج داشت؛ ولی با توجه به محبوبیت استفاده از این واژه غالباً تذکر با پانویسی به آن می‌افزودند تا نشان دهند واژه مورد نظر فقط به این معنای خاص برای مصارف علمی قابل قبول است.
حزب نیروی سوم
تعریف نیروی سوم
نیروی سوم یک نظریه سیاسی در اروپا بود که به گفته ی دکتر علی اصغر حاج سیدجوادی برای نخستین بار دکتر خنجی آن را برای ایران تئوریزه کرد. این نظریه در بُعد داخلی به وجود نیروی سوم در برابر دو نیروی هیئت حاکمه و حزب توده اشاره داشت و در بُعد خارجی و جهانی در برابر دو ابرقدرت جهان سرمایه‌داری و شوروی.
این دیدگاه از دوره قاجار که ایران همواره مورد استثمار، تجاوز و خیانت دو ابرقدرت روسیه و انگلیس بود، در میان سیاستمداران ایرانی محبوبیت داشت. در آن دوران، فرانسه و آلمان این نقش را به عهده داشتند. پس از مشروطیت، آمریکا نیز گهگاه به عنوان نیروی سوم مورد اتکای برخی از سیاستمداران دلزده از روسیه و انگلیس بود. در دوره رضاشاه، به وضوح ایران به سمت آلمان گرایش داشت و تقریباً همه ساخت و سازها با کمک و مشاوره آلمان انجام می‌شد. اشغال ایران و شکست آلمان در جنگ جهانی دوم از یک سو و جایگزینی امپراتوری استعماری روسیه تزاری با شوروی کمونیستی، باعث از میان رفتن این موازنه شد. به گونه‌ای که بیشتر آرمانخواهان ایرانی از جمله خلیل ملکی جوان، به شوروی نه به چشم همان روسیه پیشین، که با عنوان «منجی ملتها از یوغ استبداد و استعمار» نگاه می‌کردند. حال آنکه بودند دیگرانی چون احمد قوام و برخی از چهره‌های جبهه ملی، آمریکا را نیرویی مستقل از استعمار روسیه و انگلیس می‌دانستند.
آریایی
آریایی و نژادپرستی
زیگرت نوشت:
یا آنچنانکه ووست می‌گفت:
حزب نیروی سوم
تعریف نیروی سوم
در این میان خلیل ملکی و یارانش به مرور نه تنها از حزب توده - حزب کمونیست مورد حمایت شوروی در ایران - بریدند، بلکه از دولت شوروی هم ناامید شده و به جای آنکه نیروی سوم را در «یک ابرقدرت جهانی» ببینند، آنرا در «قشر زحمتکشان ایرانی» یافتند.
آریایی
آریایی و نژادپرستی
هرچند به همانندی‌های میان آریایی‌ها (هندوایرانی‌ها) و آلمانی‌ها در شیوه تفکر، در احساس و عمل پای می‌فشرد و به روابط خویشاوندی موروثی میان آلمانی‌ها و آریایی‌ها اشاره می‌کرد. این اظهارات، صرف نظر از درستی یا نادرستی شان، از یک سو نشان می‌دهند که برای روست مفهوم هندوژرمنی (و نیز آریایی) به عنوان موضوعی ذاتی و شخصیتی، به یک واژه دارای بار معنایی و موضع فکری و ایدئولوژیک، دقیقاً همانند واژه نژاد تبدیل شده بود و از سوی دیگر نمایانگر آن است که از دید او این دو صفت «آریایی» و «آلمانی» گرچه دو مفهوم یکسان نیستند، اما به هر حال پیوند و نزدیکی شان مهم‌تر از جداسازی و تفکیک دقیق واژه شناختی میان آنهاست.
کارل‌فون بونزن (۱۸۵۷) و منتقد و مفسر آثار او یعنی آلفردفون اشمیت (۱۸۵۸) واژهٔ «آریایی» را به معنای هندوایرانی و هندوایرانیان به کار برده‌اند. همین نکته دربارهٔ مارکس دونکر هگلی‌مسلک نیز صدق می‌کند. (۱۸۷۵–۱۸۷۷) دونکر پژوهش مفصل خود دربارهٔ هندی‌ها و ایرانیان را با عنوان «آریایی‌های ساحل سند و گنگ» و «آریایی‌های ایران خاوری» معرفی کرد. ضمن اینکه برای نامیدن اقوام و مللی که دارای زبان خویشاوند مورد بحث در آنجا بوده‌اند، از واژه هندواروپایی هم استفاده کرده‌است.
حزب نیروی سوم
تعریف نیروی سوم
حزب زحمتکشان نیروی سوم در تعریف این نیرو می‌گوید: «این نیرو از قدرت‌های بزرگ الهام نمی‌گیرد، آنهایی که از هیئت حاکمه متحد به کلّی مأیوسند و از رهبران حزب توده به عنوان عُمال اجنبی انتظاری ندارند، نیروی سوم‌اند زحمتکشانی که آرزوی این را دارند که مالک دسترنج خود گردند و این انتظار را به غلط یا صحیح از دکتر مصدق دارند نیروی سوم‌اند. روشنفکرانی که خود را در خدمت طبقهٔ سوم قرار داده‌اند و راه حل مشکلات خارجی و داخلی را مطابق فرضیه‌های سوسیالیستی، تنها راه چاره می‌دانند و با نیروی ملت ایران، رشد و تکامل سوسیالیسم را ضروری می‌دانند، نیروی سوم‌اند.
برنامه‌های حزب:
آریایی
آریایی و نژادپرستی
البته این استفاده گسترده از واژه آریایی به نظرِ مرتضی ثاقب‌فر یک استثناء است، چون در تمام دیگر نوشته‌های پژوهشی مربوط به تاریخ ایران که به ترتیب تقدم و تأخر تاریخی مرتب نوشته‌های پژوهشی مربوط به تاریخ ایران که به ترتیب تقدم و تأخر تاریخی مرتب شده‌اند و در اختیار من قرار دارند، «آریایی» به اقوامی گفته می‌شوند که در دوره‌ای خاص از هزاره دوم/اول پیش از میلاد به هند و ایران سرازیر شده‌اند (و امروزه با عنوان «هندوایرانی» یا «ایرانی» شناخته می‌شوند)؛ ولی البته اگر منظور تمام اقوامی باشد که از نظر زبان خویشاوند هستند، در این صورت از عنوان‌های «هندوژرمنی» یا «هندواروپایی» استفاده می‌شود. پژوهندگان زیر از جمله کسانی هستند که از این قاعده پیروی کرده‌اند: بیلربک، یوستی، پراشک، ادوئارت مایر، زولتائو.
پانویس
<references group="پاورقی"/>
حزب نیروی سوم
تغییر موضع تدریجی خلیل ملکی بر علیه مصدق
شاه در نبرد قدرتی که با مصدق داشت، از هر روشی برای شکستن صفوف متحدین مصدق یا به تعبیر دیگر مخالفین خود بهره می جست. یکی از این روشها، برقراری ارتباط و نیز پرداخت مبالغ هنگفت پول به صورت پنهان و به اصطلاح نمک گیر کردن این قبیل اشخاص بود. پیش از انشعاب اعضای اصلی حزب زحمتکشان ملت ایران یعنی خلیل ملکی، محمدعلی خنجی، جلال آل احمد و غیره و تشکیل حزب نیروی سوم، دربار و شخص شاه تلاش کردند تا به خلیل ملکی نزدیک شوند و شدند. به نوشته ی مسعود حجازی، علی جلالی، سرپرست مجله ی اطلاعات هفتگی به ملکی مراجعه می کند و اظهار می دارد که عده ای از بازرگانان که علاقمند به نحوه ی مبارزات ما با حزب توده هستند، پیشنهاد کمک مالی برای نشریات ما کرده اند و هیچ گونه شرط و یا درخواستی در برابر این کمک مطرح نمی کنند. چندین ماه بعد یک بار خلیل ملکی گفت آنها (علی جلالی و دوستانش) چند بار مراجعه کرده و هر بار دو یا سه هزار تومان کمک کرده اند که تمامی آنها را در نشریات مصرف کرده ایم. ضمنا ارتباط مستقیم شاه با ملکی نیز از طریق جواد گنجه ای نماینده ی تبریز در مجلس شورای ملی انجام گرفت. گنجه ای به ملکی توصیه کرد که از شاه تقاضای ملاقات نماید. روابط پنهان ملکی با دربار، به تدریج باعث تغییر مواضعش نسبت به حوادث روز شد. مدت کوتاهی پس از تشکیل حزب نیروی سوم، یعنی از مهر ماه و آبان ماه سال ۱۳۳۱، خلیل ملکی به تدریج موضع خود را در قبال حمایت از دولت مصدق تغییر داد. لازم به ذکر است که به اذعان مسعود حجازی، دکتر خنجی تا حدود یک سال بعد یعنی بعد از کودتا هم از ماجرای پول گرفتن خلیل ملکی خبر نداشت و این اتهام که او از پیش از کودتا به ملکی بابت این موضوع انتقاد میکرد، صحیح نیست.
اختلاف در رهبری نیروی سوم بر سر موضوع رفراندم
در جلسه ی بعدی هیات اجرائیه حزب نیروی سوم در نیمه ی دوم تیرماه ۱۳۳۲، ملکی اظهار داشت که اطلاع یافته است مصدق در صدد است مجلس دوره ی هفدهم را از طریق رفراندم منحل کند. ملکی اضافه کرد که او به همراه نمایندگان احزاب ملی دیگر یعنی کریم سنجابی و داریوش فروهر نزد مصدق رفته اند و سعی کردند او را منصرف کنند که البته مصدق نپذیرفت. اظهارات ملکی با سکوت و تعجب حاضران مواجه گردید؛ زیرا ملکی بدون مشورت یا حتی بدون اطلاع مقامات حزب نیروی سوم اقدام که به کاری کرده بود که علاوه بر اهمیت فوق العاده آن، معلوم نبود مورد تایید اکثریت اعضای هیات اجراییه قرار گیرد. در این موقع خنجی اجازه ی صحبت خواست و اظهار داشت حوادثی که در کشور و به خصوص مجلس شورای ملی می گذرد باید بیشتر مورد بررسی قرار گیرد. انتخابات هیات رییسه مجلس که حدود ده روز قبل انجام گرفت، ظاهرا به نفع مصدق بوده است؛ ولی به نظر می رسد که این موفقیت نتیجه ی یک ظاهرسازی مخالفان است؛ زیرا دو انتخاب نامناسب مشت مخالفین را باز می کند. یکی انتخاب حسین مکی به عنوان نماینده ی مجلس در هیات اندوخته ی اسکناس و دیگری انتخاب کمیسیون دادگستری مجلس. ضمن آن که اکثریت مطلق مجلس(حدود چهل نفر) را نمایندگانی که به وکلای درباری مشهورند تشکیل می دهند. در نتیجه، استدلال مصدق صحیح است و خطر بزرگی از سوی مجلس هفدهم، دولت ملی را تهدید می کند؛ اما باز هم خلیل ملکی با این سخنان مخالفت نمود.
نخستین مقاومت در داخل حزب
مسعود حجازی می نویسد: صبح روز بعد به منزل دکتر خنجی رفتم و راجع به آن چه در جلسه ی هیات سیاسی گذشته بود صحبت کردیم؛ اما نتوانستیم درباره ی موقعیت خلیل ملکی و نظریات او درباره وضع سیاسی کشور به نتیجه ی مشخصی برسیم. اگرچه متن اعلامیه ی فوق الذکر با روش دو ماه اخیر او انطباق داشت؛ ولی نمی توانستیم به این پرسش پاسخ دهیم که چرا ما دو نفر را به اتفاق مهندس قندهاریان به عنوان هیات سیاسی حزب انتخاب کرده است و با اکثریت مطلق که در هیات سیاسی داشتیم، آن هم در برابر شخصی مانند قندهاریان که هیچگاه روش قاطعی نداشته و قدرت مقاومت در برابر نظریات ما را نمی داشت به چه دلیل خلیل ملکی رهبری سیاسی حزب را به ما دست ما سپرده است؟ حوادث چند روز بعد پاسخ این سوال را روشن کرد. بعد از چند روز خبر رسید که بهمن محصص نقاش و هنرمند حزب در حال پرخاش و اعتراض به رهبری حزب است. معلوم شد او در خیابان مقصود بیک شمیران سکونت دارد و حزب بعد از کودتا یک دستگاه پلی کپی در اختیار او قرار داده که اعلامیه های حزب را تکثیر نماید. اولین اعلامیه ای را که برای تکثیر به او داده اند، اعلامیه ی حزب درباره ی ۲۸ امرداد بوده است. او در هنگام کار به قرائت اعلامیه هم مشغول می شود. با خواندن متن اعلامیه شروع به اعتراض و داد و فریاد می کند و از تکثیر اعلامیه خودداری می ورزد و اعلام می کند که این اعلامیه خیانت به حزب، نهضت ملی و مصدق است. افرادی که این خبر را آوردند، اصرار داشتند بهمن محصص را نزد ما بیاورند. ما با شدت از قبول ملاقات با بهمن محصص خودداری کردیم؛ چون آنها ما را بدون هیچ تردید جزو تصمیم گیرندگان و مسئولین اصلی تنظیم چنین اعلامیه ای می پنداشتند. در بررسی ای که ما (محمدعلی خنجی و مسعود حجازی) راجع به انتشار اعلامیه(که می خواستند از طریق بهمن محصص انجام دهند) به عمل آوردیم، به این نتیجه رسیدیم که تشکیل هیات سیاسی با این ترکیب در واقع برای سرگرمی ما و قطع ارتباط ما با مجموعه ی سازمان حزب بوده و قندهاریان که شخص آرام و متحملی است برای انجام این کار مامور شده است. قسمت عمده ی نقشه که قطع ارتباط سازمانی ما با مجموعه ی تشکیلات و افراد سازمانی حزب بود به طور کامل اجرا شده بود و اگر محل استقرار پلی کپی تصادفا در چند صد متری محل سکونت ما قرار نداشت، ما از این امر مطلع نمی شدیم و اگر بهمن محصص متوجه مفاد اعلامیه نشده و به تکثیر و تحویل آن اقدام کرده بود بی شک اعلامیه انتشار پیدا می کرد. این نخستین مقاومت واقعی در داخل سازمان حزب بود.
دستیابی به متن اعلامیه ی حزب درباره ۲۸ امرداد به خط خلیل ملکی
مسعود حجازی می نویسد: ما (محمدعلی خنجی و مسعود حجازی) برای تشکیل جلسه دوم هیات سیاسی همانند جلسه اول در موعد مقرر به منزل قندهاریان رفتیم. در شروع جلسه به سختی نسبت به اقدامی که برای انتشار اعلامیه صورت گرفته بود اعتراض کردیم. قندهاریان به طور کامل اظهار بی اطلاعی کرد و اصولا منکر تصمیم حزب درباره انتشار آن اعلامیه بود و اظهار داشت اعلامیه را برای تجدید نظر فرستاده و هنوز برنگشته است. ادامه بحث در این باره با قندهاریان بی نتیجه بود. پیشنهاد کردم تا تکلیف اعلامیه اصلی روشن شود اعلامیه کوتاهی حاوی محکومیت کودتای ۲۸ امرداد تهیه و منتشر کنیم. خنجی برای نوشتن اعلامیه کاغذ خواست و قندهاریان به اطراف نگاه کرد و یک دسته کاغذ که روی طاقچه قرار داشت به دکتر خنجی داد و برای آوردن چای از اتاق خارج شد. خنجی مشغول خواندن پشت اوراق سفید شد. بعد خنده ای کرد و با اشاره به من فهماند که موضوع نوشتن اعلامیه را دنبال نکنم. سپس به قندهاریان پیشنهاد کرد که اعلامیه را در فرصت مناسب تهیه کند و بعدا همراه بیاورد. قندهاریان از این پیشنهاد استقبال کرد. بلافاصله دکتر خنجی از جای برخاست و کاغذها را در جیب گذاشت و خداحافظی کرد و با هم از منزل بیرون رفتیم. سپس کاغذها را به من داد. این اوراق همان اعلامیه حزب درباره ۲۸ امرداد بود که به خط و قلم خلیل ملکی نوشته شده و در جلسه قبل از طرف قندهاریان قرائت و رد شده بود و به ما(محمدعلی خنجی و مسعود حجازی) اظهار داشته بود که برای تجدید نظر پس خواهد فرستاد. قندهاریان این اوراق را در همان جلسه روی طاقچه گذاشته و معلوم بود که اقدامی درباره ی آن صورت نداده است و آن روز به علت فرموشی و بی توجهی آن را به دست دکتر خنجی داد. خنجی گفت این امر نشان می دهد همان موقع که یک نسخه از اعلامیه را ظاهرا برای تصویب توسط قندهاریان به هیات سیاسی داده اند، نسخه ی دیگر را برای تکثیر نزد بهمن محصص ارسال داشته اند و این امر ثابت می کند که تشکیل هیات سیاسی با عضویت ما (محمدعلی خنجی و مسعود حجازی) تصنعی بوده و برای سرگرمی و دوری ما از تشکیلات انجام گرفته است.
خلیل ملکی خود را به فرمانداری نظامی معرفی می کند
دو روز بعد از کودتای ۲۸ امرداد، فرماندار نظامی تهران سرلشگر دادستان با انتشار اعلامیه ای به عده ای از سران و رهبران نهضت ملی اخطار کرد که سریعا خود را به فرمانداری نظامی معرفی کنند. نام خلیل ملکی نیز در این اعلامیه ذکر شده و جزو احضارشدگان بود. در جلسه ی سوم هیات سیاسی که چند روز بعد از جلسه ی دوم به همان ترتیب در منزل مهندس قندهاریان تشکیل شد، در شروع جلسه، قندهاریان اظهار داشت که خلیل ملکی تصمیم گرفته است خود را به فرماندار نظامی معرفی نماید و خواسته است هیات سیاسی حزب این تصمیم را مورد تایید قرار دهد. ما(محمدعلی خنجی و مسعود حجازی) با شدت با این نظر مخالفت کردیم و اظهار داشتیم هیچ دلیل و موجبی برای چنین اقدامی وجود ندارد. بنابراین هیات سیاسی به اتفاق آراء تصویب کرد که خلیل ملکی از معرفی خود به فرمانداری نظامی خودداری نماید. اما علیرغم مصوبه ی فوق، خلیل ملکی در شهریور ۱۳۳۲ خود را به فرمانداری نظامی معرفی و در خرم‌آباد زندانی شد.
دومین مقاومت در داخل حزب
چند روز بعد دکتر خنجی از من(مسعود حجازی) پرسید موضوع پول گرفتن ملکی از دربار چیست؟ به او گفتم از چنین امری اطلاع ندارم. بعد ایشان توضیح داد که افراد نزدیک به خلیل ملکی در داخل صفوف حزب شایع کرده اند که پس از معرفی خلیل ملکی به فرمانداری نظامی، شما دو اتهام به خلیل ملکی وارد ساخته اید: یکی آن که او با شاه ملاقات کرده و دیگر آن که خلیل ملکی از دربار کمک مالی دریافت می کرده است. به خنجی گفتم ملاقات با شاه اتهام نیست؛ بلکه واقعیتی است که چندین ماه قبل و در زمان حکومت دکتر مصدق و با اطلاع هیات اجرائیه صورت گرفته است و من شرح آن را قبلا برای شما اظهار داشته ام و در جریان آن هستید؛ ولی جز به شما این موضوع را به کس دیگر اظهار نکرده ام. درباره ی کمک مالی به حزب من فقط در جریان کمک مالی گروهی از بازرگانان هستم که از حدود یکسال قبل کمکهایی برای نشریات به حزب می کردند. گرچه اسامی آنان را نمی دانم؛ ولی تلقی من هیچ وقت این نبوده که این کمکها از طرف دربار و یا مراکز دیگری از این قبیل بوده است. از این جریان علاوه بر من و خلیل ملکی، عده ای دیگر از افراد حزبی: ابوالقاسم قندهاریان، مهندس صادق وفایی و امیرقلی با اطلاع هستند. سپس شرح ملاقات با علی جلالی و جلسه ی منزل خلیل ملکی را برای دکتر خنجی بازگو و اضافه کردم: چون این امر به نظرم عادی و مساله ی مهمی نبود، در این چند ماه که اختلاف نظرهای شدید درباره ی خط مشی سیاسی حزب با خلیل ملکی داشتیم هیچگاه به نظرم نرسید که این امر ممکن است ارتباطی با مسائل مطروحه داشته باشد تا لازم شود با شما در میان گذاشته شود. وقتی دکتر خنجی از موضوع کمک مالی به حزب از طریق علی جلالی مطلع شد، تعجب زیادی کرد و برای آن اهمیت زیادی قائل شد. خنجی به صحبت خود ادامه داد و گفت اکنون همه ی کادرهای حزبی بر این باورند که پس از آن که خلیل ملکی، خود را به فرمانداری نظامی معرفی کرده است، شما به توطئه ای علیه او دست زده اید و در مقام وارد ساختن این اتهامات برآمده اید. تنها کسانی که این اظهارات را قبول نکرده اند، بعضی از اعضای کمیته ی شمیران و سایر کسانی هستند که در این مدت به نزد شما آمده اند و با شما در تماس دائم بوده اند. اینان به نزد من آمده اند و از این که چنین نسبتهایی به شما داده شده اظهار تاسف کرده اند و گفته اند در تماس هایی که با شما داشته اند، هیچگاه چنین اتهاماتی را از زبان شما نشنیده اند. این اظهارات علامت مقاومت طبیعی اعضای حزب در برابر جریانی بود که برای تصفیه ی حزب از افراد مخالف از طرف رهبری حزب ایجاد شده بود و بعدها نتایج تعیین کننده ای به بار آورد. این دومین مقاومت در داخل حزب بود.
تفکیک نیروی سوم به حزب سوسیالیست و جامعۀ سوسیالیست‌ها
پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، بیشتر رهبران و فعالان سازمان‌های سیاسی هوادار دولت مصدق، دستگیر شدند؛ تعداد زیادی هم از انظار ماموران پنهان شدند؛ اما ملکی همان طور که در بالا مفصلا اشاره شد، برخلاف بقیه ی مبارزان در شهریور همان سال خود را به فرمانداری نظامی معرفی کرد و در خرم‌آباد زندانی گردید. در همین سال، هواداران ملکی تلاش کردند تا دکتر خنجی و حجازی را از درون حزب اخراج کنند، که موجب انشعابی دیگر در حزب شد. مواردی مانند اعلامیه ای مبنی بر تأیید کودتا در روز ۲۹ مرداد، شایعاتی درباره ی دریافت پول از شاه و ملاقات مخفی ملکی با شاه در چند ماه قبل از کودتا باعث شد تا بخش بزرگی از نیروهای اصلی نیروی سوم به رهبری خنجی و حجازی، ملکی را ترک کنند و حزب جدیدی با نام حزب سوسیالیست ایجاد نمایند.
ملکی بعد از آزادی از زندان به فعالیت‌های مطبوعاتی پرداخت و در سال ۱۳۳۹ پس از دو سال رایزنی با اسدالله علم و تأیید برنامه‌های حزبش توسط شاه جامعه سوسیالیست‌های نهضت ملی را تأسیس کرد. او در این زمان باز هم با شاه دیدار کرده و برخلاف اکثر روشنفکران و سیاستمداران عضو جبهه ملی، از برنامه‌های حکومت شاه، تمجید و آنان را تأیید کرد. در این دوران مجله نبرد زندگی و سپس علم و زندگی ارگان جامعه سوسیالیست‌های نهضت ملی بود.
بعد از مرگ ملکی و آل احمد در سال ۱۳۴۸ فعالیت جامعه سوسیالیست‌ها محدود شد. در سال ۱۳۵۶ و با شروع اتحاد نیروهای ملی، جامعه سوسیالیست‌ها بار دیگر به رهبری رضا شایان به جبهه ملی چهارم پیوست و فعالیت خود را آغاز کرد؛ ولی در انتهای سال ۱۳۵۷ از مجموعه خارج و به جبهه دموکراتیک ملی به رهبری متین دفتری پیوستند.
نوبهار (ششتمد)
نوبهار، روستایی است از توابع بخش شامکان و در شهرستان ششتمد استان خراسان رضوی ایران.
جمعیت
این روستا در دهستان شامکان قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۳۹۳ نفر (۸۴ خانوار) بوده است.
معابد توکیو
معبدهای شینتو
جدول زیر معابد بزرگ شینتو را مناطق ویژه توکیو نشان می‌دهد.
معبدهای بودائی
جدول زیر معابد بزرگ بودائی را مناطق ویژه توکیو نشان می‌دهد.
کلاکت
کِلاکت یاتخته‌نشان یک ابزار مکانیکی یا الکترونیکی برای هماهنگ‌سازی صدا و تصویر در ساخت فیلم است؛ که روی آن اطلاعات مربوط به فیلم شامل عنوان، نام کارگردان، شماره صحنه، شماره برداشت و… ذکر می‌شود. در زمان فیلم‌برداری، اطلاعات هر پلان مانند عنوان، کارگردان فیلم، مدیر فیلمبرداری ، شماره سکانس، پلان، برداشت و… روی یک تختهٔ دو تکه که به‌هم لولاشده هستند نوشته می‌شود، تا به‌راحتی بتوان نماهای اشاره‌شده در برگه‌های منشی صحنه را جستجو نمود. در شروع فیلمبرداری یا تصویربرداری از یک پلان، منشی صحنه با تکمیل اطلاعات روی کلاکت، آن را مقابل دوربین می‌گیرد تا متصدی دوربین حدود ۵ ثانیه کلاکت را در قاب داشته باشد و از آن فیلم‌برداری کند. معمولاً منشی صحنه چند تیتر مهم کلاکت را نظیر شماره صحنه یا سکانس و پلان و احتمالاً شماره آخرین برداشت را با صدای بلند تکرار می‌کند تا اطلاعات در ضبط‌کنندهٔ صدابردار نیز ضبط شوند.
با توجه به اینکه رکوردر یا همان ضبط‌کننده، به‌صورت جداگانه صدا را بر روی حافظه ضبط می‌کند، برای سهولت همگام‌سازی صدا و تصویر در زمان تدوین، منشی صحنه دستهٔ کلاکت را بر روی تخته می‌کوبد تا صدای کوبش تخته هم با میکروفن شاهد بر سر دوربین ضبط شود هم در حافظهٔ آن رکوردر که صدای اصلی را ضبط میکند. در باکس تدوین، تدوینگر صدای کوبش تختهٔ کلاکت را هم در فایل اصلی صدا و هم در کنارهٔ فیلم که به‌صورت صدای شاهد ضبط شده بر روی هم قرار میدهند تا صدای رکوردر و صدای شاهد فیلم همگام‌سازی شوند.
سیارک ۴۷۸۶
سیارک ۴۷۸۶ چهار هزار و هفتصد و هشتاد و ششمین سیارک کشف شده‌است که در ۱۳ اوت ۱۹۸۵ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۳٫۲۰ است.
کیلارنی
شهر کیلارنی با جمعیت  ۱۳٫۴۲۶   نفر در شهرستان کری در کشور جمهوری ایرلند واقع شده‌است.
کارلوس دونسل
کارلوس دونسل (Carlos Doncel؛ زادهٔ December 4, 1996) بازیکن فوتبال اهل اسپانیا است.
بورت
بورت وسیله‌ای شیشه‌ ای است که به شکل استوانه‌ای عمودی مدرج با شیری در انتها ساخته می‌شود. این وسیله برای ریختن حجم دقیقی از واکنشگرهای مایع در آزمایشهای شیمی مثل سنجش حجمی (تیتراسیون) مورد استفاده قرار می‌گیرد. بورت همراه با ارلن تخلیه در حجم سنجی به کار میرود. بورت‌ها بسیار دقیق درجه بندی شده‌اند: بورت‌های کلاس A دقتی معادل ۰٫۰۵ میلی لیتر دارند.
نحوه استفاده از بورت
قبل از استفاده از بورت باید آن را دو سه مرتبه و هر بار ۵میلی لیتر از محلول شستشو داد و هر بار صبر کرد تا محلول کاملاً از آن خارج شود. سپس به آهستگی آن را تا بالاتر از علامت صفر از محلول مورد نظر پر کرد. بعد یک بشر زیر آن قرار داده شده و شیر ان کمی باز شود تا هوای محبوس در نوک آن خارج شوده و سطح محلول تا انجایی که امکان دارد دقیقأ در مقابل اولین درجه بورت پاین بیاید. حال ارلن مایر محتوی محلولی را که هدف اندازه‌گیری آن است زیر بورت قرار داده و معرف قطره قطره از بورت به آن اضافه می‌شود.
تاریخچه
تاریخچه بورت همزمان با تاریخچه تجزیه حجمی است. فرانکوس آنتونی هنری دسکروزیلس در سال ۱۷۹۱ بورت را اختراع کرد. ژوزف لویی گیلوساک بورتی را ابداع کرد که دارای یک بازوی کناری بود، او در مقاله‌ای با عنوان استاندارد کردن محلول‌های ایندیگو از دو واژه بورت و پیپت استفاده کرد. تحولی نو در روش‌شناسی و تعمیم دادن روش‌های تجزیه حجمی توسط کارل فردریش موهر انجام شد او با اضافه کردن یک گیره و یک شیر در انتها نسل جدیدی از بورت‌ها را طراح کرد.
منابع
Louis Rosenfeld. Four Centuries of Clinical Chemistry. CRC Press, 1999, p. ۷۲-۷۵.
پیوند به خارج
Using a Burette from ChemLab at Dartmouth College https://web.archive.org/web/20110514131534/http://core.ecu.edu/chem/chemlab/equipment/images/burette.jpg Use of the Buret
فتح‌آباد (ارزوئیه)
فتح‌آباد (بافت)، روستایی از توابع بخش ارزوئیه شهرستان بافت در استان کرمان ایران است.
۲٬۸-دی هیدروکسی آدنین
۲٬۸-دی هیدروکسی آدنین با فرمول شیمیایی C5H5N5O2 یک ترکیب آدنین با شناسه پاب‌کم ۶۱۹۷ است؛ که جرم مولی آن ۱۶۷٫۱۲۶ گرم بر مول می‌باشد.
شیلا لمبرت
شیلا لمبرت (Sheila Lambert؛ زادهٔ July 21, 1980) بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا است.
گالیا لوگدوننسیس
گالیا لوگدوننسیس یکی از استان‌های امپراتوری روم بود که در سرزمین گل (فرانسه) امروزین واقع بود. این استان نام خود را از پایتختش یعنی لوگدونوم (امروزه لیون) گرفته‌بود، که شاید بزرگترین شهر اروپا در غرب ایتالیا و بزرگترین ضرابخانه امپراتوری بوده‌است.
داسو-ساژم اسلوفست
داسو-ساژم اسلوفست هواپیمای رادارگریز تاکتیکی بدون سرنشین(پهپاد) است که توسط شرکت سازنده پهپادهای تاکتیکی داسوساژم ساخته شده‌است. نامگذاری اسلوفست (سریع‌کند) به خاطر توانایی هواپیما برای عملیات اکتشافی(تجسس) در سرعت‌های بالا و انجام عملیات اکتشافی به مدت چند ساعت در سرعت پائین است.
سوشیل کویرالا
سوشیل کویرالا (Sushil Koirala؛ August 12, 1939 – 1939:08:12, February 9, 2016) یک سیاست‌مدار اهل نپال بود.
تپه گرگه چیا
تپه گرگه چیا مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان گیلانغرب، بخش گواور، دهستان حیدریه، ۴۰۰ متری جنوب غربی روستای سوخورفرهادی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ژان دسته
ژان دسته (Jean Dasté؛ September 18, 1904 – 1904:9:18, October 15, 1994) بازیگر و کارگردان تئاتر اهل فرانسه بود.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به زد، توهم بزرگ، کودک وحشی، نمره اخلاق صفر، زفاف سپید، جرم موسیو لانگه، آتالانت، مولیر، اتاق سبز، مردی که زنها را دوست داشت، بودوی نجات‌یافته از آب، عموی آمریکایی‌ام، موریل یا هنگام بازگشت، زندگی از آن ماست، و جنازه دشمن من'' اشاره کرد.
عبدالصمد حاج‌صمدی
عبدالصمد حاج‌صمدی استاد ارشد انجمن خوشنویسان ایران و چهره ماندگار کشور است. او در چندین دوره عضو شورای عالی هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و داور جشنواره های معتبر خوشنویسی از جمله نخستین "جشنواره خوشنویسی جهان اسلام" در سال ۱۳۷۵ ، دومین دوره "جشنواره تجسمی فجر" و "جایزه بین‌المللی یاس یاسین" در سال ۱۳۹۸ بوده است.
زندگینامه
عبدالصمد حاج‌صمدی در سال ۱۳۲۷ در خانواده مذهبی متولد شد. پدرش تحصیلات حوزوی عالی داشت و خوشنویس بود و او هم به همین رشته گرایش پیدا کرد. او بعد از اتمام خدمت سربازی در موسسه استاندارد مشغول به خدمت شد اما در سال ۱۳۵۳ از کار دولتی استعفا داد و تمام وقت به خوشنویسی پرداخت.
در خوشنویسی وی شاگرد حسن زرین خط بود و اکنون اغلب خوشنویسان برجسته خط نسخ و ثلث معاصر از شاگردان صمدی محسوب می شوند
استانتون، میشیگان
استانتون، میشیگان (به انگلیسی: Stanton, Michigan) یک شهر در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۱٬۴۱۷ نفر است که در میشیگان واقع شده‌است.
موقعیت جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
یحیی حبیب
یحیی حبیب (Yahya Habeeb؛ زادهٔ April 1, 1986) دونده دو سرعت اهل عربستان سعودی است.
ژان فرانسوا رنیار
ژان فرانسوا رنیار نویسنده و نمایش‌نامه نویس قرن هفدهم میلادی اهل فرانسه است.
هایدن، ایندیانا
هایدن (به انگلیسی: Hayden) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان جنینگز، ایندیانا واقع شده‌است. هایدن ۱۸۸٫۹۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
بعد از تو (فیلم ۱۹۹۲)
بعد از تو فیلمی محصول سال ۱۹۹۲ و به کارگردانی تاپان ساها است. در این فیلم بازیگرانی همچون پروسنجیت چاترجی و جوهی چاولا ایفای نقش کرده‌اند.
فرودگاه بین‌المللی پورتو وییو
فرودگاه بین‌المللی پورتو وِییو (به زبان بومی: Aeroporto Internacional de Porto Velho-Governador Jorge Teixeira de Oliveira (Belmonte)) یک فرودگاه همگانی و نظامی مسافربری با کد یاتا PVH است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۲۴۱۶ متر است. این فرودگاه در کشور برزیل قرار دارد و در ارتفاع ۹۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
اسکارس‌دیل، نیویورک
اسکارس‌دیل (به انگلیسی: Scarsdale) شهرکی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان وستچستر، نیویورک واقع شده‌است. اسکارس‌دیل ۱۷٫۲۷ کیلومتر مربع مساحت و ۱۷٬۱۶۶ نفر جمعیت دارد و ۶۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
فرودگاه بین‌المللی پورتو وییو
شرکت‌های هواپیمایی و مقصدهای پروازی
a. Air taxi company operating regular charter flights.
سیارک ۴۷۸۷
سیارک ۴۷۸۷ چهار هزار و هفتصد و هشتاد و هفتمین سیارک کشف شده‌است که در ۶ سپتامبر ۱۹۸۶ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۳٫۷۰ است.
فهرست فرودگاه‌های به نام افراد
این مقاله شامل  فهرست  فرودگاه‌های به نام افراد است؛ فرودگاه‌هایی که نام آن‌ها برگرفته از اشخاص است.
غلام‌رضا خلج
غلامرضا خلج (زاده ۱۳۳۰)، هنرمند و مدرس خوشنویسی، مؤسس انجمن خوشنویسان ایران شعبه البرز، و رئیس اسبق شورای عالی انجمن خوشنویسان ایران است.
زندگی‌نامه
خلج خط نستعلیق را نزد استاد غلامحسین امیرخانی و خط نسخ و ثلث را نزد استاد احمد زنجانی معصومی فرا گرفت. او در اوایل دهه پنجاه در کلاس‌های انجمن خوشنویسان ایران شرکت کرد و ظرف مدت یک سال و نیم توانست موفق به پایان دوره ممتاز شود. تدریس خوشنویسی را از همان سال‌ها در انجمن خوشنویسان تهران آغاز کرد و سپس به واسطه ساکن شدن در کرج، در سال ۱۳۵۹، کلاس‌های خوشنویسی را در این شهر راه‌اندازی کرد که در نهایت در سال ۱۳۶۲ منجر به تشکیل انجمن خوشنویسان شعبه کرج شد. او ضمن تدریس، سال‌ها عضو شورای عالی انجمن خوشنویسان ایران بود و در اوایل دهه ۸۰ نیز ریاست این شورا را برعهده داشت. وی تاکنون در بیش از ۴۰ نمایشگاه انفرادی و گروهی، در داخل و خارج از کشور شرکت داشته است. در دومین جشنواره منطقه‌ای خوشنویسی قلم از او به عنوان استاد پیشکسوت تقدیر شده است.
بیماری گرانولوماتوز مزمن
بیماری گرانولوماتوز مزمن (Chronic granulomatous disease) (یا به اختصار CGD) یک اختلال ژنتیکی نادر و بر پایهٔ توارث است که در آن سلول‌های بیگانه‌خوار دستگاه ایمنی (فاگوسیت‌ها) توانایی لازم را برای از بین بردن برخی میکروب‌ها ندارند و در نتیجه بیماران در معرض خطر مداوم برخی عفونت‌های خاص قارچی و باکتریایی قرار می‌گیرند.
گرانولوماتوز مزمن عمدتاً از سال اول و دوم زندگی شروع می‌شود و علتش اختلال در انهدام وابسته به اکسیژن نوتروفیلها، کمبود آنزیم اکسیداز NADPH، اختلال در گیرنده‌های C3b سطح نوتروفیل، اختلال در دپلاریزه شدن غشا نوتروفیلها، فقدان سیتوکرم و اختلال در مستقر شدن تیروزین در زنجیره آلفای توبولین می‌باشد. بیماری خود را به‌صورت عفونتهای شدید و عودکننده نشان می‌دهد که اغلب عوامل ایجاد کننده‌ای مانند استافیلوکوکوس اورئوس، باکتریهای گرم منفی و قارچها دارند.
ناصریه (گنبکی)
ناصریه مرکز بخش ناصریه، شهرستان گنبکی در استان کرمان، ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان گنبکی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۴۵ نفر (۶۱خانوار) بوده‌است.
لیکسلیپ
شهر لیکسلیپ با جمعیت ۱۴٫۸۲۴ نفر در شهرستان کیلدر در کشور جمهوری ایرلند واقع شده‌است.
سلطان الحبشی
سلطان الحبشی (Sultan Al-Hebshi؛ زادهٔ January 31, 1985) پرتاب‌گر وزنه اهل عربستان سعودی است.
دنیس ایستومین
دنیس ایستومین (Denis Istomin؛ زادهٔ September 7, 1986) یک تنیس‌باز اهل ازبکستان است.
انتخابات سراسری موناکو (۲۰۲۳)
انتخابات سراسری موناکو (انگلیسی: Monegasque general election, 2023 ) در ۵ فوریه ۲۰۲۳ در موناکو برگزار شد. نتیجه یک پیروزی قاطع برای اتحادیه ملی مونگاسک حاکم به رهبری بریژیت بوکون-پاژس بود که تمامی ۲۴ کرسی مجلس شورای ملی را به دست آورد.
تاریخچه
مجلس شورای ملی که مجلس مونگاسک نیز نامیده می‌شود، پارلمان تک مجلسی کشور پادشاهی موناکو است. از ۲۴ عضو تشکیل شده‌است که برای مدت۵ سال با رأی عمومی انتخاب می‌شوند؛ بنابراین نماینده اصلی جمعیت است. به قوانین پیشنهادی دولت رأی می‌دهد.
در انتخابات قبلی که در فوریه ۲۰۱۸ برگزار شد، فهرست اولویت‌های موناکو به رهبری استفان والری با بیش از ۵۷ درصد آرا، توانست ۲۱ کرسی از ۲۴ کرسی پارلمان را به دست آورد، به طوری که حزب وی همه کرسی‌ها را با اکثریت آرا و پنج کرسی از هشت کرسی را با نمایندگان نسبی پر کرد. رتبه دوم و سوم افق موناکو و اتحاد مونگاسک به ترتیب دو و یک کرسی کسب کردند.
ساکن صحرای سکوت
ساکن صحرای سکوت مستندی بر اساس شناختنامه شخصیتی و فرهنگی و هنری هنرپیشه ایرانی خسرو شکیبایی می‌باشد. تولید این فیلم از سال ۱۳۸۷ در زمان حیات شکیبایی به کارگردانی الهام قره‌خانی و مهرتاش مهدوی در تهران آغاز شد و سرانجام در دی ماه سال ۱۳۹۰ پایان پذیرفت.
انتخابات سراسری موناکو (۲۰۲۳)
تاریخچه
والری در سپتامبر ۲۰۲۲ بازنشستگی خود را از فعالیت سیاسی اعلام کرد. معاون رئیس شورای ملی، بریژیت بوکون-پاژس، جانشین او شد و اولین زنی بود که ریاست شورای ملی را بر عهده گرفت. یک ماه بعد، او ادغام الویت موناکو، افق موناکو و اتحاد مونگاسک را در اتحادیه ملی مونگاسک (UNM) اعلام کرد.
ساکن صحرای سکوت
کارشناسان هنری
در این مستند که تهیه‌کنندگی آن را جمشید مشایخی و هادی منبتی بر عهده دارند کارشناسانی چون:آیدین آغداشلو، داکبر عالمی، داریوش مهرجویی، مسعود کیمیایی، حمید سمندریان، مرتضی احمدی، ژاله علو، احمدرضا درویش، بیژن بیرنگ، مسعود رسام، کیومرث پوراحمد، مهدی صباغ‌زاده، مجید جوانمرد، مجید جعفری، علیرضا خمسه، محمود پاک‌نیت، حسین خانی‌بیک، صدرالدین حجازی، مهرداد صدیقیان به تحلیل شخصیت هنری و اجتماعی خسرو شکیبایی می‌پردازند.
انتخابات سراسری موناکو (۲۰۲۳)
تاریخچه
معاون دانیل بوئری که در ژوئیه ۲۰۲۲ حزب موناکو را ترک کرده بود، پس از تشکیل UNM تنها نماینده مخالف دولت شد. او متعاقباً در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۲ «حزب ایده‌های جدید موناکو» را تأسیس کرد. وی این ایده‌ها را که در زمینه‌های اکولوژی و شروع یک بحث عمومی در مورد قانونی کردن داوطلبانه بارداری به راه انداخت.
ساکن صحرای سکوت
موسیقی
علیرضا عصار خواننده ایرانی نیز به یاد خسرو شکیبایی از اشعار شفیعی کدکنی را اجرا می‌کند.
گویندگان
گویندگان متن و اشعار موجود در این مستند هنری عبارتند از:
باغ طغی
باغ طُغی یکی از باغ‌های تاریخی استان فارس واقع در شهر شیراز بوده‌است که در دوران مغول توسط امیرطغای ، حاکم وقت شیراز (۷۲۰-۷۳۳ ه‍.ق) بنا شده‌است.
این باغ که هم‌اکنون ویران شده‌است ۲۳۴۲ مترمربع وسعت داشته و در بیرون دروازه بیضا (چهارراه زند کنونی) احداث شده بود. باغ طغی در قرن‌های بعد از بین رفت و در عصر قاجار در محل آن باغ نو مشیری ایجاد شد.
مولود نبی
«مولود نبی» ترانه‌ای فارسی است که در جشن‌های مولود علی بن ابی‌طالب و مهدی در ایران خوانده می‌شده‌است. شعر و آهنگ را برخی منابع به ظهیرالدوله و برخی دیگر به علی‌اکبر شیدا نسبت داده‌اند. این ترانه توسط حسینعلی نکیسا، خاطره پروانه و عبدالوهاب شهیدی اجرا شده‌است.
تپه می‌رمینگه سفلی
تپه می‌رمینگه سفلی مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان گیلانغرب، بخش گواور، دهستان گواور، ۷۰۰ متری شرق روستای میرسنگی سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فندق (گیاه)
فَندُق یا فندق معمولی با نام علمی Corylus avellana درخت یا درختچه ‌ای است به ارتفاع تقریباً دو متر؛ که ارتفاع آن در نواحی مساعد تا ۶ متر نیز می‌رسد. درخت فندق بومی اروپا و آسیای صغیر است. این جنس معمولاً در خانواده توس Betulaceae قرار می‌گیرد، اگرچه برخی گیاه شناسان فندق‌ها و جنس‌های وابسته را به یک خانواده جداگانه Corylaceae تقسیم می‌کنند.
برگ ‌های درخت فندق ساده و گرد (پهن) و نوک‌تیز با حاشیه‌های دو دندانه، به‌رنگ سبز با دمبرگی بطول تقریباً ۱ سانتی‌متر اند. درخت فندق تک پایه و دارای دو نوع گل نر و ماده است که به صورت سنبله آویخته، خیلی زود در بهار قبل از برگ‌ها ظاهر می‌شوند. میوه فندق گرد با قطر ۲/۵– ۱/۵ سانتی‌متر است و دارای پوششی سبز رنگ است که پس از خشک‌شدن تدریجاً از آن جدا می‌شود.
ریشه واژه
واژهٔ فندق می‌تواند معرب واژه یونانی ποντικόν (κάριον) باشد یا از واژه پندوک و پارسی بن توک (درون خالی) گرفته شده باشد.
دامیر زاخارتدینوف
دامیر زاخارتدینوف (به Дамир Захартдинов؛ زادهٔ January 2, 1976) کشتی‌گیر پیشین و مربی کشتی آزاد اهل ازبکستان است. او برندهٔ مدال برنز مسابقات قهرمانی کشتی جهان در سال ۱۹۹۹ و نایب‌قهرمان سه دورهٔ مسابقات قهرمانی کشتی آسیا در سال‌های ۲۰۰۰، ۲۰۰۱ و ۲۰۰۳ است.
فندق (گیاه)
ترکیبات شیمیایی
مغز فندق که یکی از خشکبار ها است در حدود ۶۰ درصد روغن دارد که به رنگ زرد روشن است و طعم ملایم و بوی مطبوعی دارد. این روغن به مصرف تغذیه، عطرسازی و نقاشی می‌رسد. مغز فندق حاوی مقدر زیادی فسفر است. این دانه، سرشار از آهن است و می‌تواند برای درمان کم‌خونی های ناشی از کمبود آهن به کار رود.
دربارهٔ گیاه
درختچه ای به ارتفاع ۱/۵ متر که در اماکن مساعد به ارتفاع ۶ تا ۷ متر (گاهی بیشتر) در می‌آید و به سهولت جنگلی انبوه به وجود می‌آورد. برگ‌هایی پهن و نوک‌تیز با دو ردیف دندانه، به رنگ سبز و گل‌هایی بر دو نوع نر و ماده دارد. نوع نر این گل‌ها دارای ۳ تا ۸ پرچم است و مجموعه آن به صورت سنبله‌های آویخته در پاییز ظاهر می‌شود. میوه آن که فندق نامیده می‌شود، در حالت تازه از پوشش سبز رنگی پوشیده شده‌است ولی تدریجاً پس از خشک‌شدن از آن جدا می‌شود. گونه Cavellane به عنوان فندق اروپایی شناخته شده و به‌صورت تجاری کاشته می‌شود. در اثر دورگه‌گیری این گونه و سایر گونه‌های موجود در این جنس، تنوع زیادی در ارقام فندق ایجاد شده‌است.
آماده‌سازی خاک
نوع خاک مناسب برای کاشت فندق در مناطق مختلف متغیر است ولی به‌طور کلی خاک باید عمیق، حاصلخیز و دارای زهکشی خوبی باشد. در خاک‌های عمیق مقدار زیادی آب و مواد غذایی ذخیره می‌شود که در طی فصول خشک مورد استفاده قرار می‌گیرد. ریشه‌های درخت فندق تا عمق ۵/۲ _ ۴ متر به سرعت رشد می‌کند. عوامل نامساعدی مثل وجود لایه غیرقابل نفوذ، بالا بودن سطح آب زیرزمینی، وجود سنگ و شن و عدم وجود تهویه در خاک، رشد ریشه‌ها را محدود می‌کند. خاک باید تا عمق ۴ متر دارای تهویه خوبی باشد. درختان فندق در مقایسه با درختان گردو تحمل بیشتری نسبت به خاک‌های فشرده دارند. ازدیاد فندق به دو روش ازدیاد به وسیله بذر و ازدیاد رویشی انجام می‌گیرد. در ازدیاد به وسیله بذر با کاشت فندق بلافاصله پس از برداشت همراه با پریکارپ به مقدار زیادی جوانه‌زنی را کاهش می‌دهد. حذف پوسته بذر مثل حذف پریکارپ جوانه زنی را تا ۸۱ درصد افزایش می‌دهد. خواب بذر با یک دوره استراتیفیکاسیون به مدت ۶ ماه برطرف می‌شود. در صورتی که فندق دیر برداشت شود (آخر شهریور). پریکارپ میوه‌ها سخت می‌شود در اینصورت ابتدا یک دوره استراتیفیکاسیون گرم در ۲۰ درجه سانتی‌گراد ضروری است و به‌دنبال آن بذور فندق باید در معرض یک دوره سرما (۴ درجه سانتی گراد) قرار گیرند. در میوه‌هایی که زود برداشت می‌شوند (آخر مرداد) آندوسپرم و جنین اغلب به اندازه کافی رشد نمی‌کند و جوانه‌زنی این قبیل بذور به‌خوبی صورت نمی‌گیرد. برای از بین بردن خواب بذور فندق اگر آن‌ها را به مدت ۶ هفته در معرض سرمای ۵ درجه سانتی‌گراد قرار داده و سپس به ۲۰ درجه سانتی‌گراد منتقل شوند، اسید جیبرلیک در بذر تجمع یافته و موجب جوانه‌زنی می‌شود.
با شادمانی چرخ می‌زنیم (فیلم)
با شادمانی چرخ می‌زنیم ، یک فیلم رو به اکران آمریکایی در ژانر موزیکال به نویسندگی و کارگردانی ریچارد لینکلیتر است که در سال ۲۰۴۰ اکران خواهد شد. فیلم‌نامه این فیلم براساس فیلمی موزیکال به همین نام نوشته شده‌است. لینکلیتر که پیش‌تر فیلم پسرانگی را در یک دوره ۱۲ ساله ساخته بود، قرار است که این فیلم را در طی ۲۰ سال فیلم‌برداری کند. بن پلت، بنی فلداستین و بلیک جنر ستارگان اصلی فیلم هستند.