cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
استان فارس
کوه‌ها
جنس کوه‌های استان فارس، اغلب سنگ‌های آهکی(کلسیم کربنات) می‌باشد. درز و شکاف‌های فراوان در این سنگ‌ها باعث تشکیل سفره‌های آب زیرزمینی فراوانی شده‌اند. در این کوه‌ها انواع اشکال فرسایش آهکی (کارستیک) که بر اثر انحلال و رسوب‌گذاری شکل گرفته‌اند دیده می‌شود.
از مهم‌ترین کوه‌های استان می‌توان به کوه بل با ۳۹۴۳ متر ارتفاع، کوه گر با ۳۱۰۹ متر ارتفاع، خرمن کوه با ۳۱۸۳ ارتفاع، کوه تودج با ۳۱۵۰ متر ارتفاع، کوه ختابان بوانات با ۳۳۶۲ کوه سپیدار واقع در فرمشکان کوار و خفر و میمند با ۳۱۷۰متر ارتفاع، کوه قلات بوانات با ۲۵۵۰ ارتفاع و کوه قند یله با ۲۳۵۰ متر ارتفاع اشاره نمود.
تنگ‌ها و دره‌ها
دره‌ها و تنگ‌های مشهور استان فارس عبارتند از: تنگ چوگان، تنگ خانی، تنگ الله اکبر، تنگ بستانک (بهشت گمشده)، تنگ براق، تنگ خشک (مرودشت)، تنگ پیر چوپان و دره بلاغی (سعادت شهر) تنگاب (جهرم)، تنگ ایج، تنگه لای تاریک، تنگ استهبان، تنگ پلنگان، تنگ لای زنگان، تنگ غنیبی، تنگ لی‌حنا جنت شهر، تنگ خرچنگ جنت شهر، تنگ ابوالحیات، تنگ هرایرز (ممسنی)، تنگ بوان (ممسنی)، تنگ زی طشت، تنگ جزین یا گزین، تنگ حاجی‌آباد (جویم در نیمروز فارس) ،دره هایقر و تنگ خرقه.
رودخانه‌ها
از مهم‌ترین رودخانه‌های فارس، می‌توان به رودخانه‌های، شادکام، فهلیان، فیروزآباد، تنگ شیو، شش پیر، پیرآب، کر، آغاج، سیمکان، چوبخله، شور جهرم، شور لار، خشک، موند (مند)، کازرون و اقلید اشاره کرد.
چشمه‌ها
چشمه‌های طبیعی و چشمه‌های آب گرم عبارتند از چشمه ریچی، چشمه خارگان، چشمه بالنگان، چشمه قدمگاه، چشمه چویو، چشمه سرچشمه جویُم، چشمه ساسان، چشمه ابوالمهدی، چشمه شش‌پیر، چشمه پلنگان، چشمه جونجان (جونون)، چشمه محمد رسول‌الله، چشمه بناب قادرآباد، چشمه آتشکده، چشمه تنگاب، چشمه حنیفقان، چشمه آب‌گرم سراب بهرام، چشمه اسرا، چشمه برم‌هیر، چشمه براق، چشمه تاسک، چشمه حاجت، چشمه سراب‌سیاه، چشمه سراب‌دختران، چشمه سراب‌اردشیر، چشمه کان‌زرد، چشمه تزنگ، چشمه له‌یاسی، چشمه غنیبی، چشمه مهارلو، چشمه آبریز جبل، چشمه نباتی، چشمه انجیرک، رباط، چشمه سرگ‌چینه، چشمه نیگی، چشمه یاقوتی، چشمه سرو نخودی، چشمه گنجینه، چشمه میل‌اژدها وچشمه مودگان چشمه خرچنگ جنت شهر که به دلیل آب درمانی و تفرجگاهی از نظر صنعت گردشگری و گذراندن اوقات فراغت از اهمیت بسیاری برخوردار هستند.
آب و هوا
در استان فارس، تحت تأثیر ویژگی‌های توپوگرافیک، سه ناحیه آب و هوایی مشخص پدیدار شده‌است. ناحیه اول ناحیه کوهستانی اَپاختر، اَپاختر باختر و باختر است که دارای زمستانهای خیلی سرد و تابستانهای‌های معتدل و پوشش گیاهی قابل توجه است. میزان بارندگی این ناحیه در حدود چهارصد تا ششصد میلی‌متر در سال گزارش شده‌است، ناحیه دوم ناحیه مرکزی می‌باشد که در زمستانها آب و هوای سرد توأم با بارندگی و در تابستان‌ها هوایی گرم و خشک دارد. آب و هوای این ناحیه به علت کاهش نسبی ارتفاعات، نسبت به اَپاختر و اَپاختر باختر کمی متفاوت است. میزان بارندگی این ناحیه بین دویست تا چهارصد میلی‌متر در سال است و شهرهای شیراز، جهرم، فسا، فیروزآباد و کازرون از جمله شهرهای این ناحیه هستند، در نهایت ناحیه سوم ناحیه نیمروز و نیمروز خاوری می‌باشد که به علت کاهش ارتفاع و پهنای گیتایی و نحوه استقرار کوه‌ها، میزان بارندگی این ناحیه در فصل زمستان نسبت به دو فصل بهار و پاییز کمتر است. هوای این ناحیه در زمستانها معتدل و تابستان‌ها بسیار گرم است. میزان بارندگی سالانه آن نیز صد تا دویست میلی‌متر است و شهرهای گراش، لار، لامرد، جویم، اوز و خنج جزو این ناحیه خشک به‌شمار می‌روند. متوسط رطوبت نسبی این ناحیه حداکثر هشتاد و چهار و نیم و حداقل دوازده و نیم درصد است. تعداد روزهای یخبندان در طول سال نیز سی و چهار روز گزارش شده‌است بادهای محلی که از سمت کوهستان به دشت می‌وزند و عکس این مسیر را می‌پیمایند.
سه توده هوای مختلف استان فارس را تحت تأثیر قرار می‌دهند، اول توده هوای مدیترانه‌ای که از روی دریای مدیترانه به سمت کوه‌های زاگرس می‌آیند و موجب بارش‌هایی به صورت برف (در مناطق مرتفع شمالی و شمال باختر) و باران می‌شوند؛ دوم توده هوای سودانی که در فصل زمستان از مرکز کم‌فشار سودان شکل گرفته و با فعال شدن بر روی دریای سرخ، استان فارس را تحت تأثیر قرار داده و باعث بارش در بیشتر نقاط استان می‌گردد؛ سوم توده هوای گرم عربستان که در فصل تابستان از سمت شبه جزیره عربستان به سمت استان وزیده و باعث گرما، ورود ذرات گرد و خاک به استان و کوتاه شدن دوره فصل بهار می‌گردد.
جنگل‌ها
استان فارس ۲٫۲ میلیون هکتار جنگل‌ها دارد که ۱٫۲ میلیون هکتار آن مراتع فقیر و یک میلیون هکتار آن مراتع غنی و پرتراکم است. این میزان جنگل، در حدود ۱۷/۹ درصد سطح استان را فرا گرفته‌است.
کارشناسان معتقدند وقوع خشکسالی در عرصه‌های منابع طبیعی و جنگل‌ها باعث تشدید در اثرگذاری آفات درختان شده و این عرصه‌ها را با خطر مواجه می‌کند که در این خصوص جنگل‌های بلوط استان فارس به خصوص در کازرون طی مدت گذشته با این مشکل در حال دسته و پنجه نرم کردن است.
از گونه‌های گیاهی غالب جنگل‌های استان فارس می‌توان به بلوط، بنه، زالزالک، گلابی وحشی، ارس (سرو کوهی)، بادام کوهی و انجیر وحشی اشاره کرد.
باغ‌ها
در دورهٔ هخامنشی شهرت باغ‌های ایرانی با پردیسها جهانگیر شد و گزنفون به تکرار از زیبایی و شکوه آن‌ها یاد کرده‌است. در آن زمان ناحیهٔ پارس پوشیده از باغ‌های مصفا بود و نقوش متعدد درختان سرو که بر روی پلکان‌های تخت جمشید حجاری شده نشان می‌دهد که کاخ‌های مزبور در محوطهٔ باغ‌ها و درخت‌زارهای پهناور واقع شده بوده‌است. در دوران بعد از اسلام نیز احداث باغ جزء جدانشدنی زندگی مردم ناحیهٔ پارس به‌شمار می‌رفته‌است. نوشته‌های مورخان و جهانگردانی که در سده‌های پیشین شیراز را دیده‌اند حاکی است که شهر شیراز را همواره باغ‌های پیوسته به هم تشکیل می‌داده و بیشتر مردم در همین باغ‌ها زندگی می‌کردند. احمدبن ابی یعقوب نویسندهٔ تاریخ یعقوبی که در سدهٔ سوم هجری می‌زیسته می‌نویسد «در شیراز خانه‌ای نیست مگر آنکه صاحب‌خانه را بوستانی است دارای همهٔ میوه‌ها و گل‌ها و سبزی‌ها و هر چه در بوستان‌ها می‌باشد.» مورخان و جهانگردانی نظیر ابن بطوطه جهانگرد مغربی، شاردن و تاورنیه جهانگردان فرانسوی دوران صفوی، میرزا محمد کلانتر فارس در عهد زندیه و فرصت‌الدوله شیرازی در دوره قاجار در آثار خود از استعداد کم‌نظیر سرزمین فارس برای احداث باغ‌های آباد یاد کرده‌اند.
مهم‌ترین باغ‌های استان فارس که دارای ارزش‌های تاریخی و باستانی و هنری فراوانی هستند و تاکنون محفوظ مانده و از جمله سرمایه‌های ملی ایران به‌شمار می‌آیند، عبارتند از: باغ ایلخانی، باغ تکیه هفت‌تنان، باغ جنت، باغ جهان‌نما، باغ دلگشا، باغ سلطان آباد، باغ سنقری، باغ قوام، باغ گلشن، باغ ناری، باغ نظر، باغ اقبال‌آباد، باغ کچل‌پادشاه، باغ عفیف آباد، باغ ارم، باغ نوابی.
گونه‌های جانوری
گونه‌های جانوری استان فارس را در دو بخش می‌توان دسته‌بندی کرد، اول محیط خشکی که از مهم‌ترین جانوران این بخش می‌توان به خرس قهوه‌ای (پاسارگاد)، پلنگ، گراز، گوزن، قوچ، گربه وحشی، سنجاب، گور ایرانی، آهو، کفتار و گرگ و دوم محیط آبی که از مهم‌ترین جانوران این بخش نیز می‌توان به انواع اردک، پلیکان، درنا، غاز، کبک، فلامینگو، دارکوب، تیهو و هوبره اشاره نمود.
مناطق حفاظت‌شده
در ایران، منطقه‌های حفاظت شده به محدوده‌ای از عرصه‌های منابع طبیعی گفته می‌شود که به لحاظ ضرورت حفظ و تکثیر نسل جانوران و احیاء آن ضمن رعایت حقوق و بهره‌برداری، جوامع محلی ایجاد گردیده‌اند. استان فارس نیز تعدادی از مناطق حفاظت شده ایران را در خود جای داده‌است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به منطقه‌های پارک ملی بختگان، پارک ملی قطرویه، منطقه حفاظت شده بهرام گور، حفاظت شده ارژن، هرمود، میان‌جنگل و پارک ملی بمو که دارای ۱۱۲ گونه جانوری، ۶۹ گونه پرنده، ۲۱ گونه پستاندار، ۱۹ گونه خزنده، ۳ گونه دو زیست و همچنین گونه‌های مختلف گیاهی می‌باشد اشاره کرد.
مردم
300px|بندانگشتی|[[تراکم جمعیت در استان فارس به تفکیک شهرستان
جمعیت
در اولین سرشماری رسمی که در سال ۱۳۳۵ خورشیدی صورت گرفت، از میان کل ۱۳ استان کشور در آن زمان، استان فارس و بنادر با جمعیتی معادل ۱٬۳۲۰٬۶۱۴ نفر، نهمین استان پرجمعیت ایران بود، بیست سال بعد در سرشماری سال ۱۳۵۵ خورشیدی جمعیت استان به ۲٬۰۳۵٬۵۸۲ نفر افزایش پیدا کرد، در سرشماری سال ۱۳۷۵ خورشیدی جمعیت استان ۳٬۸۱۷٬۰۳۶ نفر شد و در سرشماری رسمی کشور که در سال ۱۳۸۵ خورشیدی صورت گرفت، استان فارس با جمعیتی معادل ۴٬۳۳۶٬۸۷۸ نفر چهارمین استان پرجمعیت کشور شد، بر طبق برآورد جمعیتی سازمان ملی آمار ایران که در شهریور ماه سال ۱۳۹۰ صورت گرفت، جمعیت استان ۴٬۵۲۸٬۵۱۴ برآورد شد. در سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این استان برابر با ۴٬۸۵۱٬۲۷۴ تن بود و جایگاه چهارم را به خود اختصاص داد.
شهر شیراز با ۱٫۹۰۰٫۵۰۰ نفر جمعیت، پرجمعیت‌ترین شهر استان و پنجمین شهر پرجمعیت کشور می‌باشد و پس از آن جهرم با ۲۲۸٬۸۵۸ نفر، مرودشت با ۲۲۵٬۶۳۴ نفر و فسا با ۱۷۶٬۸۲۵ نفر جمعیت، سه شهر پرجمعیت استان به‌شمار می‌آیند.
اقوام
مردم فارسی‌زبان بیشینه جمعیت استان فارس را تشکیل می‌دهند و در کنار آن‌ها، اقوام مختلف لر، قشقایی و عرب خمسه زندگی می‌کنند.
یکی از مناطق مهم عشایری و کوچ نشینی ایران، استان فارس می‌باشد که با جمعیت ۱۳۷٬۷۱۷ نفر، حدود ۳۲ درصد جمعیت کوچ نشین کشور و ۳ درصد جمعیت استان را شامل می‌شود. ایل قشقایی، ایلات خمسه، ایل ممسنی و همچنین طوایف کوهمره از مهم‌ترین گروه‌های کوچ‌نشین استان فارس هستند. ایل قشقایی، یکی از بزرگ‌ترین ایلات ایران است که با هشت طایفه: طایفه عمله ،طایفه دره شوری، طایفه قراچه ای، طایفه کشکولی بزرگ، طایفه ششبلوکی ،طایفه فارسیمدان ،طایفه کشکولی کوچک ،طایفه رحیملو در فارس به کوچروی ادامه می‌دهد. قشقایی‌ها به زبان ترکی قشقایی سخن می‌گویند.
ایلات خمسه یک کنفدراسیون ایلی در فارس شامل پنج ایل باصری، بهارلو، اینانلو، نفر و عرب خمسه است. ایل باصری ایلی کوچنده ٬فارسی‌زبان و پارس نژاد است و به خاطر قالی‌ها و گلیم‌های خود شهرت دارد. ایل‌های بهارلو ،اینانلو، نفر سه ایل ترک‌زبان هستند و اعراب خمسه که اصالت آن‌ها به عرب‌های بادیه نجد و یمامه و عمان عربستان می‌رسد عرب‌زبان هستند و در زمان خلفای عباسی برای نظم نواحی فارس با عیال و مواشی خود از عربستان به ایران آمدند.
ایل ممسنی از قبایل لر استان فارس است که از چهار طایفه رستم، بکش، جاوید و دشمن‌زیاری تشکیل شده‌است. کوهمره‌ها سه طایفه در استان فارس به نام‌های کوهمره سرخی، کوهمره نودان و کوهمره جروق هستند.
طی پژوهشی که به سفارش شورای فرهنگ عمومی در سال ۱۳۸۹ ش انجام شد و براساس یک بررسی میدانی و یک جامعه آماری از میان ساکنان ۲۸۸ شهر و حدود ۱۴۰۰ روستای سراسر کشور، درصد اقوامی که در این نظر سنجی نمونه‌گیری شد در استان فارس به قرار زیر بود
زبان و گویش
زبان اکثریت و رسمی مردم استان فارس، مانند زبان رسمی ایران، فارسی است. پیش از اسلام زبان ایرانیان زبان فارسی میانه بوده‌است که امروزه پس از تغییراتی به صورت زبان فارسی امروزی درآمده و در بین بیشتر مردم استان مورد استفاده قرار می‌گیرد. از قرن دوم و سوم زبان فارسی دری که ریشه در پارسی میانه داشت جای زبان پارسی میانه را گرفت و توجه حکومت و نویسندگان و شعرا به آن موجب شد که به صورت زبان رسمی درآید. امروزه لهجه‌ها و گویش‌های فارسی شیرازی، باصری، جهرمی، تاجیکی، گویش اردکانی،آباده‌ای و کازرونی در این استان تکلم می‌شوند. گویش باصری منحصر به افراد ایل باصری است که شباهت‌ها و اشتراکات زیادی یا لهجه شیرازی دارد. لهجه‌های تاجیکی مجموعه‌ای از لهجه‌ها هستند که در روستاهایی از منطقهٔ فارس بدانها صحبت می‌شود. این لهجه‌ها اگرچه عمدتاً متعلق به زبان فارسی هستند اما در پاره‌ای از حالات صرفی و اصطلاحات با فارسی معیار متفاوت اند و گاهی حتی شیوه‌های صرفی پارسی میانه را در خود نگاه‌داشته‌اند.
فرهنگ
با تکوین و رشد شهرنشینی، فرهنگ مردم دچار دگرگونی و تغییرات ساختاری شده‌است. ویژگی‌های قومی و فرهنگی مختلفی در میان اقوام و عشایر وجود دارد. عشایران هنوز ویژگی‌های سنتی را حفظ کرده‌اند. استان فارس یکی از استان‌هایی‌است که بالاترین جمعیت عشایری کشور را دارد. فرهنگ مردم فارس در کل به بخش‌های متعدی مانند جشن، موسیقی، پوشاک و خوراک تقسیم می‌شود. در بخش موسیقی می‌توان به عاشیقهای قشقایی، چنگیان و ساربانان اشاره کرد. موسیقی بومی ایل قشقایی با نام عاشیقها، چنگیان و ساربانان درآمیخته و در این میان موسیقی عاشیقی از جایگاه والایی برخورداراست، موسیقی عاشیقی کهن و گسترده‌است و با شعر فولکوریک درآمیخته‌است عاشیقها برای رویدادهای غمناک و شاد نوایی دارند. در هنر عاشیقی، حماسه و در شعر آن نیز عرفان مقامی شایسته دارد. پیشینه مکتوب شعر و ادبیات در میان ایل قشقایی به بیش از ۲۵۰ سال پیش می‌رسد. اشعار شاعران گمنام سینه به سینه نقل می‌شود و به گنجینه فولکلوریک قشقایی‌ها غنا می‌بخشد. شعر قشقایی را همه‌جا می‌خوانند در عروسی، در عزا و در زمان شادی و غم. شعر عروسی‌ها همراه پایکوبی و شعر عزا همراه با حزن و اندوه خوانده می‌شود. رقص‌های محلی و بومی قشقایی‌ها نیز که با آهنگ جنگ‌نامه توأم است عمدتاً به صورت گروهی اجرا می‌شود و در این میان رقص چوب به لحاظ شیوهٔ اجرا و حرکات ریتمیک اجراکنندگان آن، از جذابیت خاصی برخورداراست. پوشاک مردمان فارس به دلیل گوناگونی فرهنگی، بسیار متنوع است و از میان آن‌ها می‌توان به قبا (آرخالق)، شال و چقه اشاره کرد.
غذاها
از غذاها و خوراکی‌ها استان فارس می‌توان به آش کارده، آش سبزی صبحانه، کلم پلوی شیرازی، کوفته هلو، دو پیازه آلو، کوفته سبزی، فالوده و دم‌پخت عدس اشاره نمود. همچنین شکر پلو، آش انار، یخنی نخود، بادام سوخته، قرمه به، رب پلو، یخنی عدس کلم، شکر پنیر، حلیم بادمجان، حاجی بادام، مهیاوه حلوای کاسه، دوای آرد و روغن، آش ماست، پاچه پلو، قنبرپلو، آب پیازک، رنگینک و شامی نیز از غذاهای مخصوص شهر شیراز هستند.
معماری
نوعی از هنرهای دستی در معماری ساختمان‌ها کاربرد دارد. از جمله آن‌ها نقاشی پرندگان، گل، شاخه درختان و فرشتگان بر سقف‌های بسیاری از عمارت‌های قدیمی نظیر نارنجستان قوام، خانه زینت‌الملوک دیده می‌شوند و همچنین کاشی‌های هفت رنگی که در عمارت‌های باغ عفیف‌آباد و باغ ارم وجود دارند.
آینه‌کاری و گچ‌بری و منبت‌کاری که در امامزاده‌هایی مانند شاهچراغ به چشم می‌خورند. درب و پنجره‌های چوبی در ساختمان‌های قدیمی مانند مسجد نصیرالملک و کارهای دستی در عمارت کلاه‌فرنگی آباده و طرح مسجد کبیر نی‌ریز هم از این دست هستند.
صنایع‌دستی مشهور
تولید انواعی از صنایع دستی در مناطق عشایری و روستایی و نیز در شهرهای استان فارس رواج دارد. قالی‌بافی و گبه‌بافی بیشتر در بخش‌ها و روستاها به وسیله زنان بافته می‌شود. خیمه‌بافی و گلیم‌بافی و جاجیم‌بافی و تنچه‌بافی در میان عشیره‌ها و تیره‌های قشقایی رایج است.
خاتم‌کاری، نقره‌کاری، قلم‌زنی، منبت‌کاری، شیشه‌سازی و کاشی هفت‌رنگ‌سازی در شیراز رایج است. حصیربافی با برگ نخل در جهرم، منبت‌کاری و گیوه‌بافی در آباده، سفال‌کاری، سرامیک‌سازی و کاشی‌سازی در استهبان و حصیربافی، سبدبافی و بوریابافی در کازرون مشهور است.
سوغات
شهر شیراز محل آثار دوران کهن ایران، با داشتن خاتم‌کاری، طلاسازی، و نقره‌کاری محل معتبری برای خرید سوغات این استان است. خاتم این شهر بی‌نظیر است و ظرافت و هنر را در هر قطعهٔ ساخته‌شده می‌توان مشاهده کرد. قالی، گلیم و جاجیم عشایری استان فارس رنگ و بوی آمیختگی با طبیعت دارد و جزء سوغات‌های اصلی این استان به‌شمار می‌آید. از دیگر سوغات‌های استان فارس می‌توان به آبلیمو، انار، انجیر، ترشی‌جات، چرم، حنا، خراطی، خرما، زعفران، سفیداب، سنگ‌تراشی، شیشه‌گری، بهار نارنج، ظروف سفالی، عرقیات، مسقطی لاری، فلزکاری، کیسه حمام، گبه، کلوچه و مسقطی، نان یوخه، منبت‌کاری و نمد اشاره کرد.
صنایع و محصولات
کشاورزی و دامداری دو منبع مهم اقتصادی استان فارس می‌باشند. مهم‌ترین فراورده‌های کشاورزی استان فارس شامل غلات، پرتقال، (گندم و جو)، مرکبات، میوه‌جات، خرما، چغندرقند، پنبه، ذرت، خرما، انجیر و زعفران می‌باشد. آبلیموی جهرم نیز که معمولاً به نام سوغات شیراز شناخته می‌شود، دارای شهرت زیادی‌است. استان فارس رتبه نخست تولید گندم در کشور را به خود اختصاص داده‌است.
خودروسازی، پتروشیمی، صنایع مخابرات، غذاهای فرآوری شده، لبنیات، صنایع داروسازی، سیمان، پارچه بافی، شکر و قند، نوشیدنیهای غیر الکلی، صنایع گوشتی، پالایشگاه، نفت، پتروشیمی، لاستیک‌سازی و صنایع الکترونیک از مهم‌ترین صنایع استان فارس به‌شمار می‌آیند.
محصولات کشاورزی و دامی
بخش کشاورزی در استان فارس که سهم عمده‌ای از تولید ناخالص ملی را به خود اختصاص می‌دهد، یکی از مهم‌ترین نقش‌های تولید، اشتغال و امنیت غدایی ایران را دارد به‌طوری‌که بسیاری از محصولات کشاورزی استان مانند انواع غلات و مرکبات رتبه اول تا سوم کشور را به خود اختصاص داده‌اند، حتی تولید و صادرات انجیر شهرستان استهبان و شهرستان نی‌ریز در جهان رتبه اول را به خود اختصاص داده‌است. همچنین در تولید انار نیز انواع انار شهرستان نی‌ریز در ایران مشهور می‌باشند.
مرکبات جهرم درصد بالایی از تولید مرکبات ایران را به خود اختصاص داده‌است. حدود ۳۵ درصد کل لیموترش کشور جهرم تولید می‌شود و علاوه بر مصارف داخلی به کشورهای آسیایی، اروپایی و حوزه خلیج فارس صادر می‌شود. صادرات لیمو ترش جهرم در سال ۱۳۹۴، ۱۶۵ میلیون دلار ارزآوری داشته‌است. شهرستان جهرم تأمین کننده بیش از ۲٫۱ درصد خرمای دنیا است و خرمای شاهانی از مرغوب‌ترین ارقام زیر کشت این محصول در جهرم بوده که عمده نخلستان‌های شهرستان را در بر می‌گیرد.
در حال حاضر، از میان مهم‌ترین محصولات کشاورزی استان فارس می‌توان به گندم، جو، برنج، ذرت دانه‌ای، پنبه، چغندر قند، دانه‌های روغنی، سیب‌زمینی، پیاز، گوجه فرنگی، خرما، انار و محصولات جالیزی و نباتات علوفه‌ای اشاره کرد که در این میان، جایگاه استان در کشور برای محصولات گندم، ذرت دانه‌ای، دانه‌های روغنی و گوجه فرنگی اول، محصولات جالیزی و نباتات علوفه‌ای دوم، جو، برنج، پنبه، چغندر قند، سیب‌زمینی و پیاز سوم می‌باشد.
در حوزه محصولات دامی نیز استان فارس در سال ۱۳۹۲ مقام نخست تولید گوشت قرمز، چهارم تولید شیر، سوم تولید مرغ، پنجم تخم مرغ و چهارم عسل در کشور را به خود اختصاص داده‌است.
بورس
در تاریخ پنج شنبه ۳۰ مرداد ۱۳۸۲ بورس شیراز به عنوان چهارمین تالار بورس پس از بورس مشهد به حلقه بازار سرمایه ایران پیوست در سال ۱۳۸۹ شمسی تعداد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس استان فارس ۱۹ شرکت است که دو شرکت در بازار اول و ۱۷ شرکت در بازار دوم قرار دارند. متوسط ارزش روزانه خرید و فروش سهام در بین سال‌های ۱۳۸۷ الی ۱۳۸۸، ۱۶ هزار و ۴۷۹ میلیون ریال بوده‌است
ایران‌خودرو فارس
شرکت ایران‌خودرو فارس در تاریخ ۱۳۸۶/۲/۸ خورشیدی در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسید و در تاریخ ۸۹/۱۲/۱۶ خورشیدی با حضور رئیس‌جمهور و مدیرعامل شرکت ایران‌خودرو در کیلومتر ۴ بولوار ولایت سلامی جنوبی شهر شیراز افتتاح شد، هم‌اکنون در شرکت ایران‌خودرو فارس انواع خودرو پژو پارس تولید می‌شود.
خودروسازان جنوب
گروه خودروسازان جنوب از اردیبهشت ۱۳۸۰ فعالیت خود را در زمینه طراحی و تولید خودروهای کانسپت و در ابتدا به صورت کارگاهی آغاز نمودند، این شرکت در مهرماه ۱۳۸۱ خورشیدی به‌طور رسمی در شهر شیراز ثبت گردید و هم‌اکنون در منطقه ویژه اقتصادی شیراز به فعالیت می‌پردازد. در حال حاضر این شرکت به تولید انواع خودرو بنزینی و الکتریکی می‌پردازد، که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به خودروهایی همچون Minor B، Minor C، انواع کلاب کارت، انواع خودروهای آفرود کوچک، کامیونت و لیموزین اشاره کرد.
ذوب‌آهن و فولاد
هم‌اکنون دو کارخانه ذوب‌آهن پاسارگاد کوار و فولاد و ذوب‌آهن اقلید در استان فارس در دست ساخت می‌باشد.
طرح فولاد و ذوب‌آهن اقلید طرحی است که قرار است به شیوه احیای مستقیم و در زمینی به مساحت ۱۳۲۵ هکتار ایجاد شود؛ با بهره‌برداری از این طرح سالانه ۵/۱ میلیون تن شمش فولاد تولید خواهد شد، سایر تولیدات ذوب‌آهن و فولاد اقلید عبارتند از گندله آهن، آهن اسفنجی، شمش آهن و فولادی، شمش فولاد سبک آلیاژی (بیلت) و انواع میلگردهای آهنی و فولادی.
ذوب‌آهن پاسارگاد کوار از دیگر طرح‌های اقتصادی استان فارس است، این طرح با اعتبار خارجی ۴۴۳ میلیون و ۵۰۰ هزار یورو و اعتبار داخلی ۳۹۶ میلیارد تومان و با همکاری شرکت‌هایی از اتریش، ایتالیا و ژاپن احداث آن تقریباً تمام می‌باشد.
پتروشیمی‌ها و پالایشگاه‌ها
همچنین از پالایشگاه‌های مهم این استان می‌توان به پالایشگاه شیراز و پالایشگاه گاز پارسیان شهرستان مهر اشاره کرد. شرکت پتروشیمی شیراز نیز یکی از مهم‌ترین شرکت‌های پتروشیمی محسوب می‌گردد. پتروشیمی‌های جهرم، کازرون، داراب، فیروزآباد، فسا و ممسنی از دیگر پتروشیمی‌های استان می‌باشند.
شهرک‌های صنعتی
تا نیمه خرداد سال ۱۳۹۰ خورشیدی، تعداد ۴۶ شهرک صنعتی در استان فارس وجود داشته‌است که شامل ۱۳۴۷ واحد صنعتی بهره‌برداری شده بوده که این میزان برای ۱۸۶۳۲ نفر اشتغال ایجاد کرده‌است. همچنین میزان سرمایه‌گذاری در واحدهای صنعتی واقع در شهرک‌های صنعتی فارس ۹۰۵۹۳۴۸ میلیون ریال بوده‌است، از مهم‌ترین این شهرک‌ها می‌توان به شهرک‌های صنعتی جهرم، کازرون، آب باریک، آباده، اقلید، شیراز، سپیدان، نورآباد، سروستان، فسا، داراب، گراش، استهبان، لار و فیروزآباد اشاره کرد.
مناطق ویژه اقتصادی
منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی شیراز در نیمروز خاوری این شهر و در فاصله ۹ کیلومتری فرودگاه بین‌المللی شیراز قرار گرفته‌است. در این منطقه می‌توان تولیدات مازاد بر ارزش افزوده را بدون هیچ‌گونه محدودیت و با حداقل تشریفات صادر نمود یا با انجام تشریفات، بر اساس مقررات صادرات و واردات کشور کالا به داخل وارد کرد. مساحت این منطقه ۱۰۰۰ هکتار می‌باشد که به ۵ فاز مختلف با مساحت‌های ۱۳۰ هکتار، ۱۷۰ هکتار، ۲۹۰ هکتار، ۱۸۰ هکتار و ۲۳۰ هکتار تقسیم شده‌است. شرکت‌های مختلفی سهام‌دار اصلی این منطقه هستند که از میان آن‌ها می‌توان به سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، شرکت عمران و توسعه فارس، شرکت شیراز تلاش گستر، شهرداری شیراز، واحدهای اقتصادی کمیته امداد امام خمینی فارس، کارخانجات مخابراتی ایران، شرکت صنایع الکترونیک ایران، تعاونی اعتبار کارکنان شهرک‌های صنعتی فارس، شرکت سازان خودرو، صنایع مخابرات راه دور، صنایع قطعات الکترونیک، اتاق بازرگانی صنایع و معادن فارس، شرکت ملامین کیمیا، شرکت خدمات انفورماتیک و شرکت ساختمان و خدمات نوساز اشاره کرد.
عملیات اجرایی منطقه ویژه اقتصادی جهرم که به عنوان نخستین منطقه ویژه استان فارس بعد از شیراز است، در دی ماه ۱۳۹۰ با حضور معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت آغاز شد. این منطقه در جاده جهرم-شیراز و در فاصله حدود ۳۵ کیلومتر از جهرم واقع شده‌است. طراحی منطقه ویژه جهرم در دو فاز به انجام رسیده‌است که فاز اول آن حدود ۷۳ هکتار و فاز دوم آن حدود ۲۶۷ هکتار و در کل حدود ۳۴۰ هکتار وسعت دارد.
انرژی فسیلی
نیروگاه سیکل ترکیبی کازرون در دهستان بلیان، بزرگ‌ترین نیروگاه سیکل ترکیبی استان فارس است. همچنین نیروگاه سیکل ترکیبی جهرم، نیروگاه سیکل ترکیبی فارس، نیروگاه حافظ و نیروگاه گازی شیراز از مهم‌ترین نیروگاه‌های استان فارس هستند. نیروگاه فورگ داراب نیز از دیگر نیروگاه‌های این استان است.
انرژی خورشیدی
نیروگاه خورشیدی شیراز نخستین نمونه از نوع خورشیدی سهموی خطی است که در ایران توسط متخصصان داخلی ساخته شده‌است. در حال حاضر توان این نیروگاه ۲۵۰ کیلووات است که در برنامه توسعه پنجم قرار به تأمین ۵۰۰ کیلو وات می‌باشد
انرژی باد
اولین توربین بادی استان فارس به ظرفیت ۶۶۰ کیلو وات در تاریخ ۲۱ بهمن ماه ۸۹ در منطقه بابا کوهی شیراز افتتاح گردید.
منابع معدنی
۳۷ نوع ماده معدنی مختلف در استان فارس شناسایی شده‌است که از این میان، ۲۰ ماده از جمله سنگ آهک، مارن، سنگ گچ، مرمریت، سنگ چینی، خاک نسوز، خاک صنعتی، نمک آبی و سنگی، سیلیس، کوارتزیت، منگنز، سرب، روی، کرومیت، باریت، سنگ آهن، مس، گرانیت، نیکل و سنگ تراورتن در حال بهره‌برداری می‌باشند. در حال حاضر ۳۳۲ معدن در حال بهره‌برداری در استان فعالیت می‌نمایند که این معدن‌ها ذخیره‌ای معادل ۱۰۴۵ میلیون تن را دارا می‌باشد و سالانه بیش از ۲۳ میلیون تن مواد معدنی از آن‌ها استخراج می‌گردد.
سنگ‌های تزئینی
استان فارس رتبه دوم سنگ تزئینی ایران را دارا می‌باشد. به‌طور کلی، ۲۰ درصد از سنگ‌های تزئینی ایران در استان فارس تولید می‌شود. ۳۵۰ واحد سنگ‌بری در استان فارس حدود ۸۰ درصد استخراج استان را فرآوری می‌کنند. در میان سنگ‌های استخراج شده در استان، مرمریت و سنگ چینی ۱۵ درصد کل میزان استخراج سنگ تزئینی استان را به خود اختصاص می‌دهد.
گاز
حجم ذخیره گاز درجای میدان هالگان در استان فارس ۴/۱۲ تریلیون فوت مکعب و ذخیره میعانات گازی درجای این میدان ۲۴۹ میلیون بشکه‌است. میدان هالگان را جدیدترین میدان کشف شده در منطقه نیمروز استان فارس اعلام کرد و یادآور شد، این میدان گازی در ۷۳ کیلومتری اَپاختر عسلویه و در جنوب استان فارس در ۲۵ کیلومتری جنوب میدان سفید باغون و اَپاختر میدان سفید زاخور و دی قرار دارد. میدان‌های گازی سفید زاخور، سفید باغون، دی، هالگان و چند میدان دیگر در این منطقه برای توسعه آماده هستند و می‌توانند یک قطب گازی رادر منطقه تشکیل دهند. میدان‌های استان فارس از نظر ساختار زمین‌شناسی کاملاً مستقل هستند، میدان‌های سفید باغون، سفید زاخور و هالگان روی تاقدیس قرار گرفته‌اند و میان آن‌ها ناودیس است که این میدان‌ها را از یکدیگر جدا می‌کند.
حفاری‌های اکتشافی میدان‌های هالگان و سفید باغون نیز به‌طور هم‌زمان آغاز شد که نتیجه کشف سفید باغون در اردیبهشت ماه ۱۳۸۸ از سوی وزیر نفت وقت (غلامحسین نوذری) اعلام شد. میدان‌های گازی دیگری نیز در جنوب استان فارس قرار دارد، میدان تابناک لامرد که از میدان‌های بزرگ دارای گاز شیرین است در سال ۱۳۸۷، میدان شانول در سال ۱۳۷۶ و همچنین میدان هما در بخش علامرودشت شهرستان لامرد نیز از جمله اکتشاف‌های این مجموعه‌است که هم‌اکنون گاز آن‌ها در بخش خانگی و صنعت استفاده می‌شود. میدان گازی وراوی نیز پیش از انقلاب کشف شده‌است.
فرودگاه
استان فارس دارای ۷ فرودگاه در شهرهای شیراز، لار، لامرد، جهرم، فسا، داراب و زرقان می‌باشد که از این میان فرودگاه شیراز، جهرم، لار و لامرد بین‌المللی و فرودگاه‌های داراب، فسا، زرقان فرودگاه‌های داخلی می‌باشند.
مسیرهای خارجی فرودگاه شیراز عبارتند از کشورهای انگلستان، مالزی، ترکیه، عراق، سوریه، قطر، امارات متحده عربی (دبی، ابوظبی و شارجه)، کویت، بحرین، عربستان، روسیه، پاکستان، مصر و سودان. مقاصد داخلی این فرودگاه عبارتند از تهران، مشهد، اصفهان، تبریز، اهواز، آبادان، بوشهر، بندرعباس، ساری، لارستان، لامرد، چابهار، کرمان، کیش، لاوان، قشم، سیری، ماهشهر، خارک، عسلویه، بهرگان، رشت، گرگان و نوشهر می‌باشد. شرکت‌های هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما)، آسمان، ایران ایرتور، کیش‌ایر، ماهان، کاسپین، فارس ایر قشم، نفت، زاگرس، تابان، ارم ایر، گلف ایر، ترکیش ایرویز، ،فلای‌دبی، ایرعربیا و به صورت موردی شرکت‌های هواپیمائی دیگر از فرودگاه شیراز جهت نشست و برخاست استفاده می‌کنند. این فرودگاه پایگاه منطقه جنوب هواپیمایی آسمان می‌باشد و قطب سه شرکت هواپیمایی به نام‌های پارس، فلای پرشیا و سپهران است.
راه‌آهن
خبر افتتاح راه‌آهن شیراز اصفهان در ۱۳ خرداد سال ۱۳۸۸ خورشیدی توسط رسانه‌های خبری منتشر شد. مدت کوتاهی پس از افتتاح این راه‌آهن معلوم شد که این راه‌آهن به صورت نیمه‌تمام و ناقص اجرا شده و با عبور اولین قطار از روی آن بسیاری از ریل‌ها در هم شکسته‌اند. از آن زمان تا شهریورماه سال ۱۳۹۰ خورشیدی، به علت آماده نبودن ایستگاه راه‌آهن شیراز برای سوار و پیاده کردن مسافران از ایستگاه موقتی در شهر جدید صدرا استفاده می‌شد. ایستگاه راه‌آهن شیراز که اکنون یکی از بهترین ایستگاه‌های راه‌آهن کشور محسوب می‌شود در مهرماه سال ۱۳۹۰ خورشیدی به بهره‌برداری کامل رسید و از آن زمان تمامی قطارها از ایستگاه اصلی حرکت می‌کنند.
هم‌اکنون مسیرهای ریلی شیراز - بوشهر - خورموج - عسلویه و شیراز - جهرم - لار - بندرعباس در دست ساخت می‌باشد. همچنین در سال ۱۴۰۰ خورشیدی مسیر ریلی شیراز - اقلید - یزد افتتاح شد.
آزادراه و بزرگراه
طول شبکه راه‌های اصلی استان در سال ۱۳۸۶ خورشیدی، حدود ۲٬۲۲۹ کیلومتر بوده‌است که از این میزان، ۵۶۹ کیلومتر آن به صورت بزرگراه می‌باشد.
در استان فارس تنها ارتباط شیراز با اصفهان به صورت بزرگراه تعریف شده‌است و در این استان آزادراه وجود ندارد. عملیات ساخت آزادراه اصفهان-شیراز از سال ۱۳۸۷ شروع شده‌است که با بهره‌برداری از آن که از شهرستان‌های اقلید و سپیدان می‌گذرد، فاصله شیراز تا اصفهان حدود ۱۰۰ کیلومتر کاهش می‌یابد. این پروژه در دو قطعه (شیراز - بخش ایزدخواست و ایزدخواست - اصفهان) اجرا می‌شود. طبق برنامه‌ها و پروژه‌های آینده، قرار است استان فارس و شیراز از طریق بزرگراه، آزادراه و قطار به سواحل خلیج فارس و منطقهٔ الحاقی به فارس متصل شود.
از پروژه‌های بزرگراهی درحال ساخت این استان می‌توان به بزرگراه‌های شیراز-جهرم، شیراز-فسا-داراب، شیراز-سپیدان-یاسوج، شیراز-بوشهر، جهرم-لار-بندرعباس، جهرم-قیر، فسا-استهبان-نی‌ریز، لار-خنج، لار-بستک، لامرد-پارسیان، کوار-فیروزآباد-جم، مرودشت-درودزن و خنج-لامرد اشاره کرد.
تلفن
تاریخ ارتباطات مخابراتی در استان فارس، به حدود یکصد سال پیش می‌رسد. در آن زمان، خط تلگرافی بین تهران و بندر بوشهر توسط کمپانی هند شرقی کشیده‌شد که از مسیر برازجان، کازرون، شیراز می‌گذشت و به تهران می‌رسید. در سال ۱۳۱۳ اولین مرکز تلفن مغناطیسی با ۸۰ شماره تلفن، در شهر شیراز نصب و راه‌اندازی شد. این تلفن که ارتباط داخلی مشترکین را فراهم می‌نمود، از نوع سیستم مغناطیسی بود، که تا سال ۱۳۳۸ به ۱۱۰۰ شماره رسید. اولین مرکز تلفن خودکار شهری شیراز با نصب اولیه ۳۰۰۰ شماره شروع به کار نمود.
در سال‌های اخیر، تحولات عظیمی در سیستم‌های مخابراتی این استان صورت گرفت و رشد چشمگیری در توسعه ارتباطات حاصل شد. احداث مراکز تلفن دیجیتال در نقاط شهری و روستایی استان، ساخت ایستگاه‌های بزرگ مخابراتی، راه‌اندازی شبکه دیتا، راه‌اندازی تلفن همراه، پروژه بزرگ فیبر نوری استان فارس و دیگر خدمات گسترده مخابراتی از جمله این تحولات در سال‌های اخیر می‌باشد.
اینترنت
دسترسی به اینترنت در استان فارس از روش‌های مختلفی از جمله dial-up، ADSL و WiMAX امکان‌پذیر است که بر اساس اعلام شرکت مخابرات استان فارس، در شهر شیراز ۱۰ شرکت، به ارائه سرویس ADSL می‌پردازند. همچنین دو شرکت ایرانسل و مبین‌نت نیز به ارائه سرویس WiMAX تنها در شهر شیراز می‌پردازند.
مطبوعات
روزنامه‌نگاری فارس، پیشینهٔ دیرینه‌تری از چاپ و نشر مطبوعات فارس دارد. ۷۸ سال پیش از نشر المنطبعه فی الفارس (اولین روزنامه فارس)، یک شیرازی، نخستین نشریه ارمنی جهان را در مدرس هند منتشر کرد. بنابر منابع ارمنی، نشریه آزاد ارار (خبرنامه) که اولین شماره‌اش در ۱۶ اکتبر ۱۷۹۲ میلادی به‌وسیله هارطون شماونیای شیرازی انتشار یافت، نخستین نشریه ارمنی‌زبان جهان است.
مطبوعات در ایران نیز به‌وسیله دو برادر از اهالی فارس بنیاد گرفت، میرزا محمدصالح شیرازی و محمدجعفر ادیب شیرازی. اگر میرزا محمدصالح شیرازی را مدیر نخستین نشریه فارسی‌زبان جهان در دوران محمدشاه قاجار بدانیم، باید از میرزا محمدجعفر ادیب نیز به‌عنوان اولین سردبیر یا دست‌کم معاون سردبیر اولین نشریه، به زبان فارسی یاد کنیم. این دو نفر به‌همراه میرزا اسدالله باسمه‌چی که او نیز زادهٔ فارس است، مثلث نشر روزنامه کاغذ اخبار، اولین نشریه ادواری چاپی در ایران را تشکیل می‌دهند.
صداوسیما
در آبان ماه ۱۳۴۹ هم‌زمان با راه‌اندازی رسمی فرستنده مهارلو، شبکهٔ فارس به‌طور رسمی افتتاح و پخش برنامه‌های خود را آغاز نمود. شبکهٔ فارس در اردیبهشت ماه ۱۳۹۰ به عنوان نخستین شبکه استانی ۲۴ ساعتهٔ کشور معرفی شد. این شبکه روزانه ۶ بخش خبری به زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی و ۴ بخش خبری ۹۰ ثانیه‌ای پخش می‌نماید و قطب انیمیشن کشور محسوب می‌شود.
رادیو شهری جهرم از سال ۱۳۵۶ در این شهرستان شروع به کار کرده‌است. رادیو جهرم در ایام انقلاب اسلامی و دوران جنگ ایران و عراق دارای فعالیت گسترده‌ای بود و هر هفته از نماز جمعه جهرم پخش مستقیم داشت ولی پس از ۳۵ سال فعالیت، از ادامه کار بازماند. اخیراً برنامه‌هایی برای راه‌اندازی دوبارهٔ آن وجود دارد. دفتر خبر صدا و سیمای واحد جهرم نیز از اولین و فعالترین دفاتر خبر کشور است و بعد از مراکز استان‌ها و دو شهر مهاباد و کیش نخستین مرکزی است به امکانات پخش زنده تلویزیونی مجهز شده‌است. این دفتر چندین سال متمادی مقام اول کشوری در میان دفاتر خبر کشور را از آن خود نموده‌است.
وشم برلپش
وشم برلپش نام یک گونه از سرده دمچه‌پنهان‌ها است.
استان فارس
جاذبه‌های گردشگری
فارس دارای جاذبه‌های طبیعی و تاریخی و مذهبی بسیاری است که تاکنون ۲۹۰ جاذبه گردشگری در استان فارس شناسایی شده‌است که به‌طور متوسط ۱۲ جاذبه در هر شهرستان وجود دارد.
آموزش
در استان فارس اولین مدارس دخترانه بعد از جنگ جهانی اول تأسیس می‌شوند. اولین مدرسه شیراز با وقفه‌ای طولانی پس از فرمان مشروطه و در سال ۳۸ تأسیس می‌شود. این مدرسه «بنات» نام دارد و در سال‌های ۱۳۳۷ و ۱۳۳۸ پس از پایان جنگ جهانی اول و با کوشش زنان افتتاح می‌شود. در همین دوره زنان پیشنهاد دادند که اگر روحانیون تأسیس مدارس دخترانه را با عفت و عصمت زنان مغایر می‌دانند، خود مدیریت مدارس را بر عهده بگیرند.
خوسه اسکار فلورس
خوسه اسکار فلورس (José Oscar Flores؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل آرژانتین است. از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به اتلتیکو ایندپندینته، لاس پالماس، دپورتیوو لاکرونیا، باشگاه فوتبال لین، ولز سارسفیلد، رئال مایورکا و رئال وایادولید اشاره کرد. وی همچنین در تیم ملی فوتبال آرژانتین بازی کرده است.
استان فارس
آموزش
میزان باسوادی در استان فارس در سال ۱۳۸۷ خورشیدی، ۸۷ درصد اعلام شده‌است. تعداد دانشجویان استان نیز در سال تحصیلی ۱۳۸۶–۸۷ کل دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی استان نیز ۱۷۴٬۰۰۰ نفر بوده‌است.
دانشگاه‌ها
دانشگاه‌های متعددی از جمله دانشگاه‌های جامع، علوم پزشکی، تربیت معلم، علمی کاربردی، آزاد اسلامی، غیرانتفاعی، پیام نور و فنی و حرفه‌ای در استان فارس وجود دارند. استان فارس دارای ۹ دانشگاه و تعدادی مرکز آموزش عالی است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: <div class="reflist references-small references-column-count references-column-count-3" style="">
ورزش و تفریح
استان فارس دارای ۲ تیم فوتبال باشگاه فوتبال فجر شهید سپاسی شیراز در لیگ برتر خلیج فارس و باشگاه فوتبال قشقایی شیراز در لیگ دسته اول فوتبال ایران و تیم فوتبال قشقایی شیراز در لیگ برتر بانوان تیم فوتسال ایمان شیراز در لیگ برتر فوتسال و تیم فوتسال پویندگان فجر شیراز در لیگ برتر فوتسال بانوان و هیئت هندبال فارس در لیگ برتر مردان و زنان دارای ۳ تیم هندبال مردان و زنان نیروی زمینی شهید شاملی کازرون و کربنات سدیم فیروزآباد است.
حمله (ابهام‌زدایی)
حمله ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
استان فارس
پیست اسکی
استان فارس دارای دو پیست اسکی تربیت بدنی که در ۵ کیلومتری شهرستان سپیدان واقع شده و همچنین مجموعه تفریحی ورزشی پولادکف که در ۱۵ کیلومتری شهرستان سپیدان و ۸۰ کیلومتری اَپاختر شهر شیراز واقع شده، می‌باشد که مجموعه تفریحی ورزشی پولادکف به عنوان دومین پیست بزرگ بین‌المللی کشور و در ارتفاع ۲۸۵۰ متری از سطح دریا واقع شده و دارای قله‌ای به ارتفاع ۳۴۰۰ متر از سطح دریا است؛ همچنین این مجموعه دارای امکاناتی از قبیل تله‌کابین، تل اسکی، رستوران، فست فود، کافی شاپ، مهمان‌سرا، هتل، موتور برفی، ماشین‌های کوهستان، چرخ‌های هوشمند، قایق‌های پدالو، اسب سواری، دوچرخه سواری، لوازم مورد نیاز اسکی و آموزشگاه اسکی می‌باشد و در سال ۱۳۸۱ افتتاح و مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌است.
زبان هالبی
زبان هالبی زبانی هندوآریایی است، زبانشناسان بیشتر هالبی را گویشی از زبان اوریه می‌شمرند. ساختار این زبان به صورت فاعل مفعول فعل است. وندها کاربرد گسترده‌ای در این زبان دارند. هالبی بیشتر کاربرد دادوستدی داشته و ادبیات آن خُرد است. برای نگارش آن از خط دیواناگری بهره‌می‌برند.
منابع
Wikipedia contributors, "Halbi language," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Halbi_language&oldid=506172690 (accessed October 5, 2012).
لیسا ان
لیسا ان کورپورا (زادهٔ ۹ مه ۱۹۷۲ در ایستون، پنسیلوانیا) بازیگر پورنوگرافی و مجری رادیو اهل ایالات متحده آمریکا است. او همچنین کارگردان و عامل استعدادیابی نیز هست. او محبوب‌ترین بازیگر زن پورنوگرافی در جهان است. لیسا به دلیل بازی در نقش سارا پیلین در شش فیلم‌بزرگسالان و چند موزیک‌ویدیو، اخطاریه‌هایی را دریافت کرده‌است. او از مفاخر تالارهای ای‌وی‌ان، ایکس‌آرسی‌او و اربن ایکس است.
او در سال ۱۹۹۴ به صنعت فیلم‌های بزرگسالان پیوست و در سال ۱۹۹۷ به دلیل ترس از ایدز در این حرفه، از صنعت پورن خارج شد. هرچند از سال ۲۰۰۶ این حرفه را ازسر گرفت. در سال ۲۰۰۸ در فیلم پورنو پیلینو کی می‌کنه؟، تولید شرکت هاستلر ویدیو حضور یافت و نقش «سارا پیلین»، نامزد حزب جمهوری‌خواه ایالات متحده آمریکا را به طنز بازی کرد، که در روز انتخابات منتشر شد.
فیلم "انقلاب میلف" به کارگردانی او در ۵ اوت ۲۰۱۳ اکران شد و برنده جایزه ای‌وی‌ان ۲۰۱۴ در دسته "بهترین فیلم میلف" شد. در دسامبر سال ۲۰۱۴ او شرکت مشاور به نام "Porn Stars Boot Camp" را راه‌اندازی کرد و همچنین بازنشستگی خود را از بازی در فیلم‌های پورنوگرافی اعلام کرد. او کمی پس از بازنشستگی، عمل کوچک‌سازی پستان را با هدف بازگشتن به زندگی عادی انجام داد. ان چهار سال بعد بازگشت مجدد خود را به صنعت پورن اعلام کرد و قراردادی را با استودیو ایول انجل امضا کرد.
او در موزیک‌ویدیو امینم به نام ما تو رو ساختیم در نقش سارا پیلین ایفای نقش کرد. در سال ۲۰۱۳ در بازی کامپیوتری GTA V در نقش یک دختر، صداپیشگی کرد. او در قسمت ۷ از فصل سوم (با عنوان بازی بینهایت) سریال میلیاردها تولید شبکه شوتایم همراه با ریونس و کوری چیس ایفای نقش کرد.
حمله ازبک‌ها به ایران
حمله ازبک‌ها به ایران ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
لیسا ان
حرفه
ان در ایستون، پنسیلوانیا به دنیا آمد و بزرگ شد. در سال ۱۹۹۴ وارد صنعت پورن شد. اولین فیلم هاردکور او Flesh For Fantasy (به فارسی: گوشت برای هوس) نام داشت. در سال ۱۹۹۷ به دلیل ترس از ایدز در این صنعت، از حرفه پورن خارج شد و هفت سال آینده تنها مدل عکاسی برهنه بود. او در سال ۲۰۰۶ به درخواست سوز رندال مدل یک عکس برهنه پسر-دختر شد و پس‌ازآن تصمیم گرفت به کار خود در صنعت پورن ادامه دهد. اولین عکس برهنه وی پس‌از بازگشت به حرفه پورن، همراه با کریستیان ایکس‌ایکس‌ایکس بود. او علاوه بر بازیگر، کارگردان، تهیه‌کننده و چهره‌پرداز (گریمور) نیز هست.
او مجری‌دوم جایزه ایکس‌آرسی‌او در آوریل سال ۲۰۱۰ بود. در دسامبر سال ۲۰۱۴ او بازنشستگی خود را برای بازی در فیلم‌های پورن در یک پست در فیس‌بوک خود اعلام کرد. او کماکان اجرای خود را در برنامه‌های وب‌کمی‌اش می‌داد. در ژانویه ۲۰۱۸ او بازگشت خودرا به صنعت پورن به عنوان بازیگر اعلام کرد. او قراردادی با استودیو ایول انجل امضا کرد و در ۴ فیلم بازی کرد.
ایفای نقش سارا پیلین
در سال ۲۰۰۸، لیسا ان، نقش «سارا پیلین» نامزد معاونت ریاست‌جمهوری حزب جمهوری‌خواه در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۰۸ را در فیلم پیلینو کی می‌کنه؟، تولید شبکه شوتایم بازی کرد، که در روز انتخابات اکران شد. او برای یادگیری اطوار و اخلاق‌های سارا پیلین بسیار تمرین کرد. او همچنین برای تمرین، بازی‌های تینا فی را در نقش سارا پیلین مطالعه و تمرین کرد. او در چند فیلم دیگر نیز نقش سارا پیلین را بازی کرد. هاستلر همچنین در سال ۲۰۰۹ ماسک‌های هالووین از چهره لیسا، در نقش سارا پیلین ساخت و توزیع کرد. لیسا بار دیگر نقش پیلین را در موزیک‌ویدیو امینم به نام ما تو رو ساختیم بازی کرد. او همچنین این نقش را بارها در کلاب‌ها به صورت برهنه اجرا کرد. این اجراها بار دیگر نقش او را در صنعت پورن پررنگ‌تر کرد.
کارگردانی
لیسا ان با کارگردانی فیلم "Hung XXX"، کار خود را در زمینه کارگردانی فیلم آغاز کرد که توسط جاستین اسلیر ۲۲ سپتامبر ۲۰۰۹ اکران شد. در ماه اوت ۲۰۱۳ او شرکت تهیه‌کنندگی خودش را تأسیس کرد و یک قرارداد با جولس جوردن برای توزیع بست. اولین فیلم وی به تهیه‌کنندگی این کمپانی، با نام "MILF Revolution" در ۵ اوت سال ۵ توزیع شد. این فیلم در سال ۲۰۱۴ برنده جایزه ای‌وی‌ان برای «بهترین فیلم میلف» شد.
زندگی شخصی
ان پانزده سال در ساحل هانتینگتون بیچ، کالیفرنیا زندگی کرده‌است. او یک سال نیز در بوکا راتون، فلوریدا، فلوریدا زندگی می‌کرد.
جستارهای وابسته
فهرست هنرپیشگان فیلم‌های پورنو بر پایه دهه
رومیان در ایران
پل والریان
در ایران چندین خرابه رومی وجود دارد، اما به نظر می‌رسد به رویدادهای جنگ مربوط باشد، مانند: پل سزار.
قطعات (ازنا)
قطعات روستایی از توابع بخش جاپلق شهرستان ازنا در استان لرستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان جاپلق غربی قرار دارد و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۰ نفر (۹ خانوار) بوده‌است.
هشت بنگله (منازل سازمانی راه‌آهن)
هشت بنگله (منازل سازمانی راه آهن) مربوط به دوره پهلوی اول است و در اهواز، بین مدرس و خیابان فلسطین، روبروی فرمانداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تکواندو در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۹۲
تکواندو در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۹۲ نام رویداد ورزش تکواندو در بازی‌های المپیک تابستانی بود که در سال ۱۹۹۲ برگزار شد.
واسط (خوشه‌بندی)
واسط عضوی از یک مجموعه داده یا خوشه (به انگلیسی: Cluster) بوده که مجموع تفاوت‌هایش از دیگر اعضای آن مجموعه کمینه است. واسط‌ از نظر عملکرد شبیه به میانگین (به انگلیسی: Mean) و مرکزوار (به انگلیسی: Centroid) است. البته، یک تفاوت اساسی میان آن‌ها وجود دارد. باید به این نکته توجه کرد که واسط‌ حتما عضوی از مجموعه مدنظر است؛ این در حالی است که میانگین و مرکزوار می‌توانند مقداری خارج از مجموعه داشته باشند.
گاهی اوقات در ساختارهایی مانند گراف‌ها نمی‌توان از میانگین و مرکزوار استفاده کرد؛ زیرا، ممکن است این شاخص‌های مرکزی خارج از ساختار گراف تعریف شوند. به همین دلیل است که استفاده از واسط در این حوزه کاربرد بیش‌تری دارد؛ چرا که واسط مجموعه رئوس یک گراف، یک راس از میان آن‌ها است. هم‌چنین، در حوزه بیان ژن نیز نمی‌توان از میانگین و مرکزوار به عنوان نماینده مجموعه داده استفاده کرد.
اساس تعریف واسط‌ها به استفاده‌ی آن‌ها در الگوریتم خوشه‌بندی کی‌-واسط (به انگلیسی: K-Medoids) بر می‌گردد. از نظر عملکردی، الگوریتم کی‌-واسط شبیه به الگوریتم کی-میانگین (به انگلیسی: K-Means) است. نقطه‌ی تفاوت این دو الگوریتم را می‌توان در امکان تعریف‌پذیر نبودن میانگین دانست. در این صورت، استفاده از الگوریتم کی‌-واسط پیشنهاد می‌شود.
تعریف
فرض کنید مجموعه‌ نقاطی از یک فضای متری (به انگلیسی: Metric space) با تابع فاصله‌ d باشد. واسط این مجموعه، یا همان ، به صورت زیر تعریف می‌شود:
مثال
فرض کنید یک مجموعه داده دلخواه در فضای دو بعدی باشد. فاصله‌ی اقلیدسی دو به دوی نقاط به صورت زیر است:
الگوریتم‌های محاسبه واسط
فرض کنید مجموعه داده شده است.
ساده‌ترین الگوریتمی که می‌توان برای محاسبه واسط ارائه کرد، محاسبه‌ی دو به دوی فاصله‌‌ی داده‌ها از یک‌دیگر است. این کار از O(n^2) زمان خواهد برد. با این حال، الگوریتم‌های دیگری وجود دارند که در حالات خاصی می‌توانند واسط مجموعه را به صورت دقیق و یا تقریبی محاسبه کنند. تعدادی از این الگوریتم‌ها در زیر لیست شده‌اند:
کیش خاله (رضوانشهر)
کیش خاله بهشت‌آباد، روستایی از توابع بخش پره‌سر شهرستان رضوان‌شهر در استان گیلان ایران است.
واسط (خوشه‌بندی)
RAND
این الگوریتم میانگین فاصله هر نقطه تا بقیه نقاط را با نمونه‌برداری (به انگلیسی: Sampling) از زیرمجموعه‌ای تصادفی از نقاط دیگر تخمین می‌زند. این کار از زمان خواهد برد.
کیش خاله (رضوانشهر)
جمعیت
این روستا در دهستان دیناچال قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۸۵۱ نفر (۲۰۶خانوار) بوده‌است.
جایی که موجودات وحشی هستند (فیلم)
جایی که موجودات وحشی هستند نام فیلمی فانتزی است که در سال ۲۰۰۹ به کارگردانی اسپایک جونز ساخته شد. این فیلم برپایهٔ کتابِ مشهوری با همین نام اثر موریس سنداک ساخته شده است؛ کتابی که جزء آثار کلاسیک ادبیات کودکان به‌شمار می‌رود.
در ساختِ جایی که موجودات وحشی هستند، از اجرای زنده، بازی در لباس موجودات دیگر، و تصاویر انیمیشن کامپیوتری استفاده شده است.
خلاصهٔ داستان
مکس پسر ۹سالهٔ شیطان و تنهایی است که به‌خاطر بی‌توجهی‌های مادر و خواهرش از خانه بیرون می‌زند و با قایق به جزیره‌ای می‌رود که موجودات وحشی در آن‌جا زندگی می‌کنند. موجودات وحشی مکس را به‌عنوان پادشاه خود می‌پذیرند و...
واسط (خوشه‌بندی)
RAND
=== TOPRANK === این الگوریتم با فرض داشتن یک آگاهی اولیه از توزیع فواصل متوسط می‌تواند واسط را به صورت دقیق و با احتمال زیاد محاسبه کند. این کار از زمان خواهد برد.
=== TRIMED === این الگوریتم با استفاده از نابرابری مثلثی و با داشتن یک آگاهی اولیه از توزیع نقاط می‌تواند واسط را به صورت دقیق محاسبه کند. این کار از زمان خواهد برد.
QUICK-SELECT
در صورتی که تمام نقاط مجموعه بر روی یک خط قرار بگیرند، کافی است میانه‌ این نقاط را محاسبه کنیم. این کار از O(n) زمان خواهد برد.
آهنگ کاهش
آهنگ کاهش یا لپس ریت (Lapse rate) به نرخ کاهش دمای جو زمین با افزایش ارتفاع یا افزایش دما با کاهش ارتفاع گفته می‌شود. این اصطلاح بیشتر در علوم جوی به‌کار می‌رودو
تفاوت در آهنگ کاهش محیطی در جو زمین اثر مهمی در هواشناسی و به‌ویژه در تروپوسفر دارد. آهنگ کاهش به منظور تعیین میزان صعود هوا جهت تراکم و تبدیل بخار به ابر مورد استفاده قرار می‌گیرد.
حساب ماتریس‌ها
حساب ماتریس‌ها (Matrix calculus) به‌هنگام کار با حساب چندمتغیره کاربرد می‌یابد.
حمله به شمال عراق
حمله به شمال عراق ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
دکتر دولیتل (فیلم ۱۹۶۷)
دکتر دولیتل فیلمی ۱۵۲ دقیقه‌ای به کارگردانی ریچارد فلایشر با بازی رکس هاریسون است.
خلاصه داستان
دکتر «دولیتل» دامپزشک مشهوری است که می‌تواند به زبان حیوانات صحبت کند. او به همراه دوستانش خانهٔ خود در انگلستان را به مقصد دریای بزرگ ترک می‌کند تا حلزونی را بیابد….
پراتا سانیتا
پراتا سانیتا (به ایتالیایی: Prata Sannita) یک کومونه در ایتالیا است که در استان کسرتا واقع شده‌است.
آسینینگ، نیویورک (روستا)، نیویورک
آسینینگ (به انگلیسی: Ossining) یک روستا در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان وستچستر، نیویورک واقع شده‌است. آسینینگ ۱۶٫۴ کیلومتر مربع مساحت و ۲۵٬۰۶۰ نفر جمعیت دارد و ۴۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
واتاشن
جمعیت
این روستا در دهستان ناتل‌کنار علیا قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۰ نفر (۵خانوار) بوده‌است. مردم واتاشان از قومیت طبری هستند که ریشه آن به قوم تپوری می‌رسد. مردم واتاشان به زبان طبری (مازندرانی) و گویش کجوری سخن میگویند.
رابین گود
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۲ مدال طلا، ۱ مدال نقره، ۲ مدال برنز شده‌است.
تاریخ جنگ‌های صلیبی
تاریخ جنگ‌های صلیبی (A History of the Crusades)، نام اثر جلدی استیون رانسیمان، مورخ انگلیسی قرن ۲۰ میلادی است که که در فاصله ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۴ توسط انتشارات دانشگاه کمبریج منتشر شد. وی در این کتاب به علت و انگیزه‌های جنگ‌های صلیبی و شرح وقایع کامل آنها از اواخر قرن ۱۱ تا پایان آن در قرن ۱۳ میلادی و معرفی دولت‌های صلیبی و مسلمانان در اراضی مقدس اهتمام نموده‌است. وی در این اثر، آغاز جنگ‌های صلیبی را از فتح اورشلیم توسط مسلمانان در سال ۶۳۸ میلادی می‌داند. به علاوه دلیل عمده شکست بیزانس در مقابل سلاجقه در نبرد ملازگرد را همکاری نکردن لاتینی‌های غربی با آنها می‌داند و از این رو، به لاتین‌ها اعتراض دارد و از آنها با لحنی انتقادی سخن می‌گوید. وی انگیزه اصلی جنگ‌های صلیبی را از اختلافات دینی و مذهبی می‌داند.
حمله به کوی دانشگاه تهران
حمله به کوی دانشگاه تهران ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
لی زیائوشوآنگ
لی زیائوشوآنگ ژیمناست زادهٔ November 1, 1973 میلادی اهل کشور چین است.
الهندین
الهندین (به اسپانیایی: Alhendín) یک شهرستان در اسپانیا است. این شهر ۵۳۲۰ خانوار دارد.
فابیو فلینه
باشگاهی
از باشگاه‌هایی که در آن رکاب زده‌است می‌توان به تیم ترک-سگافردو، سونیر دوال-پرودیر، و اندرونی جوکاتولی–سیدرمک اشاره کرد.
دهستان گاماسیاب (نهاوند)
دهستان گاماسیاب نام دهستانی در بخش مرکزی شهرستان نهاوند، استان همدان در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۴۵۹۷ نفر (۳۸۳۴ خانوار) بوده‌است.
تکواندو در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۸
تکواندو در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۸ نام رویداد ورزش تکواندو در بازی‌های المپیک تابستانی بود که در سال ۱۹۸۸ برگزار شد.
جنوبگان باختری
جنوبگان باختری یا جنوبگان غربی یا قطب جنوب کوچک، یکی از دو منطقه مهم در قطب جنوب است که در نیمکره غربی از شبه‌جزیره جنوبگانی قرار دارد.
جنوبگان غربی بیشتر مواقع با یک صفحهٔ گستردهٔ یخین که با عنوان ورقه یخین جنوبگان خاوری (WAIS) از آن نام می‌برند، پوشیده شده است. در دهه‌های اخیر این یخسار نشانه‌هایی از کاهشِ توده و اندازه نشان داده است. بر خلافِ جنوبگان خاوری، جنوبگان باختری برخی از تأثیرات گرم شدن زمین را از خود نشان داده است.
زبان کایورت
منابع
Wikipedia contributors, "Kayort language," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kayort_language&oldid=491004862 (accessed October 5, 2012).
کامیان بالا
کامیان بالا، روستایی از توابع بخش جاپلق شهرستان ازنا در استان لرستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان جاپلق غربی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۹ نفر (۱۶خانوار) بوده‌است.
ابویار
ابویار، روستایی از توابع بخش پره‌سر شهرستان رضوان‌شهر در استان گیلان ایران است.
حمله قلبی (ابهام‌زدایی)
حمله قلبی ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
سندرم هایپرونتیلیشن HVS
سندرم هایپرونتیلیشن (HVS)؛ همچنین به عنوان سندرم هیپروستیلاسیون مزمن (CHVS)، سندرم بیش فعالی تنفس، کریپوتوتانی  ، اسپاسموفیلی    ، تتانیای نهفته ، سندرم تحریک پذیری بیش از حد عصبی مرکزی (NHS) شناخته می‌شود ، یک اختلال تنفسی است که روانی یا فیزیولوژیکی محور است و شامل تنفس خیلی عمیق یا خیلی سریع می‌شود (بیش فعالی). HVS ممکن است با درد قفسه سینه و احساس سوزن سوزن شدن در نوک انگشتان و اطراف دهان (پارستزی) یا با حمله هراس همراه باشد. افراد مبتلا به HVS ممکن است احساس کنند که هوای کافی ندارند. در واقعیت، آنها تقریباً همان اکسیژن رسانی را در خون شریانی دارند (مقادیر طبیعی برای اشباع هموگلوبین حدود ۹۸٪) و دی‌اکسید کربن بسیار کمی (هیپوکپنیا) در خون و سایر بافت‌های آنها است. در حالی که اکسیژن در جریان خون فراوان است، HVS به دلیل کمبود CO2 و اثر سرکوب شده بور باعث کاهش تحویل مؤثر آن اکسیژن به اندام‌های حیاتی می‌شود.
فشار خون نیز بالا می‌رود زیرا تنفس سریع باعث می‌شود سطح دی‌اکسید کربن از سطح سالم پایین‌تر بیاید و قلیای تنفسی (pH خون بالا) ایجاد می‌شود. این باعث می‌شود علائم بدتر شود فرد حتی سریعتر نفس بکشد، که در نتیجه، این مشکل را بیشتر می‌کند.
آلکالوز تنفسی منجر به پارستزی، سرگیجه و تغییرات ادراکی می‌شود که غالباً با این بیماری همراه هستند. مکانیسم‌های دیگر نیز ممکن است در کار باشد و برخی از نظر فیزیولوژیکی نسبت به سایرین مستعد هستند.
علل
اعتقاد بر این است که سندرم هایپروتولیلاسیون توسط عوامل روانشناختی ایجاد می‌شود و هیچ دلیل ارگانیکی ندارد. از دلایل آن می‌توان به عفونت، از دست دادن خون، حمله قلبی، hypocapnia یا آلکالوز به علت عدم تعادل شیمیایی، کاهش جریان خون مغزی و حساسیت‌های عصبی اشاره کرد.
در یک مطالعه، یک سوم از بیماران مبتلا به HVS «بیماری ریه خفیف اما قطعی» داشتند که باعث شد آنها به‌طور مکرر یا خیلی عمیق نفس بکشند.
در یک مطالعه، مشخص شد که ۷۷٪ از بیماران مبتلا به سندرم بینی خالی مبتلا به سندرم هیپروتیلاسیون نیز هستند. سندرم بینی خالی می‌تواند در افرادی که عمل جراحی بینی مانند توربینکتومی، توربینوپلاستی و غیره انجام داده‌اند ظاهر شود.
بسیاری از افراد مبتلا به اختلال هراس یا آگورافوبیا، HVS را تجربه می‌کنند. با این حال، بیشتر مبتلایان به HVS این اختلالات را ندارند.
تشخیص
سندرم هایپروتولیلاسیون یک دلیل قابل توجه و شایع در ایجاد سرگیجه است. در حدود ۲۵٪ بیمارانی که از سرگیجه شکایت دارند، مبتلا به HVS هستند.
یک پرسشنامه تشخیصی نیجمند، تشخیص دقیق هیپرنتیلاسیون را ارائه می‌دهد.
رفتار
مدارک کافی برای تمرینات تنفسی یا علیه آن وجود ندارد.
در حالی که راه حل سنتی برای یک قسمت حاد این بیماری بوده‌است که بیمار در یک کیسه کاغذی نفس بکشد، و باعث تنفس مجدد و ترمیم سطح CO2 شود، اما این کار توصیه نمی‌شود. از کاهش عمدی سرعت تنفس با شمارش یا نگاه کردن به ساعت، می‌توان از مزایای مشابه آن استفاده کرد. این کار گاهی اوقات به عنوان "تنفس ۷–۱۱ " شناخته می‌شود، زیرا دم باید ۷ ثانیه طول بکشد، و بازدم ۱۱ ثانیه انجام می‌شود. این نسبت دم و بازدم را می‌توان با خیال راحت به ۴–۱۲ یا حتی ۴–۲۰ و بیشتر کاهش داد.
همچنین پیشنهاد شده‌است که روشهای تنفسی مانند روش تنفس Buteyko ممکن است در کاهش علائم و عود سندرم مؤثر باشد.
بنزودیازپین‌ها می‌توانند برای کاهش استرس که باعث تحریک سندرم فشار خون بالا می‌شود، تجویز شوند. مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) می‌توانند شدت و فراوانی قسمت‌های پرفشاری خون را کاهش دهند.
تاریخچه
درمان سنتی نفس کشیدن در کیسه کاغذی برای کنترل سندرم هایپروتولیلاسیون روانشناختی (که امروزه تقریباً جهانی شناخته شده‌است و اغلب در فیلم‌ها و درام‌های تلویزیونی نشان داده می‌شود) توسط پزشک نیویورک سیتی (بعداً رادیولوژیست) اختراع شد، الکساندر وینتر، MD [1908] -1978]، بر اساس تجربیات خود در سپاه پزشکی ارتش آمریکا در طول جنگ جهانی دوم و در ژورنال انجمن پزشکی آمریکا در سال ۱۹۵۱ منتشر شد. از آنجا که سایر شرایط پزشکی می‌تواند با بیش فعالی، یعنی آسم و حمله قلبی اشتباه گرفته شود، اکثر مطالعات پزشکی توصیه می‌کنند از استفاده از کیسه کاغذی استفاده نکنید، زیرا با افزایش سطح CO 2 این شرایط بدتر می‌شوند.
ساختمان شهربانی میرجاوه
ساختمان قدیمی شهربانی میرجاوه مربوط به دوره پهلوی اول است و در میرجاوه، خیابان فرخی سیستانی، روبروی ایستگاه راه آهن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
چیلاو
چیلاو (به لاتین: Chilaw) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در ناحیه پوتالام واقع شده‌است.
خصوصیات
چیلاو ۲۴٬۷۱۲ نفر جمعیت دارد و ۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
حمیدی
حمیدی ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
حور
حور ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
یسبولات نورزومبایف
یسبولات نورزومبایف ۱۲ دسامبر ۱۹۹۳، کشتی گیر کشور قزاقستان است. از افتخارات این کشتی گیر می توان به کسب مدال نقره بازی‌های آسیایی ۲۰۱۴ اشاره کرد.