cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
علم اقتصاد
اقتصاد کلان  به بررسی رفتار کلی و هم‌افزون شده اقتصاد و عوامل مؤثر بر آن که شامل: چرخه های تجاری، بیکاری، تورم، رکود، رشد اقتصادی، سیاست پولی و مالی، بازار پول و بازار محصول (منحنی IS-LM)، تقاضای کل و عرضه کل، بودجه دولت، مصرف کل و توابع و نظریات مصرف، پس انداز کل، سرمایه‌گذاری، بازار کار و اشتغال، تولید ملی، درآمد ملی، ثروت کل، ارز و نرخ ارز، تراز پرداخت‌ها و تراز تجاری، صادرات و واردات، اقتصاد پولی و نظریات پول و بازار پول، انتظارات تطبیقی و عقلایی، نرخ بهره، دستمزد واقعی را تحلیل می‌کند.
دیگر تقسیم‌بندی‌های رایج علم اقتصاد، می‌توان به اقتصاد اثباتی (تعریف‌کننده «آنچه هست») در برابر اقتصاد هنجاری (دفاع از «آنچه که باید باشد») اقتصاد نظری در مقابل اقتصاد کاربردی؛ اقتصاد عقلانی در برابر اقتصاد رفتاری؛ و اقتصاد جریان اصلی یا متداول  (اقتصاد ارتدوکس که بیشتر با پیوند میان عقلانیت، فردگرایی و تعادل سروکار دارد) و اقتصاد دیگراندیش  (که رادیکال است و با پیوند میان نهادها، تاریخ و ساختار اجتماعی سروکار دارد).
تحلیل اقتصادی در تمامی ابعاد جامعه کاربرد والایی دارد، از بازرگانی، دارایی، مراقبت بهداشتی گرفته تا موضوعات متنوعی از قبیل جرم و جنایت، آموزش و پرورش، خانواده، حقوق، سیاست، مذهب، نهادهای اجتماعی، جنگ، و علوم پایه. در ابتدای شروع قرن بیست و یکم، از گسترش دامنه اقتصاد در علوم اجتماعی دیگر به عنوان امپریالیسم اقتصاد تعبیر شده‌است. در یکی دو دهه اخیر برخی از اقتصاددانان برای تأکید بیشتر بر پایدار نگاه داشتن محیط زیست شاخه اقتصاد محیط زیست تأسیس کرده‌اند و نیز مطالعاتی را در زمینه اقتصاد بوم‌شناختی انجام داده‌اند.
موضوع علم اقتصاد
ثروت، از حیث چگونگی رشد، توزیع و به مصرف رساندن آن موضوع اقتصاد است، نه از حیث به این شخص یا آن شخص نسبت دادن.
اقتصاد آزاد
به دنبال افول نظام فئودالی نظامی جایگزین آن شد که به خرید و فروش آزاد متکی است. پدر بنیانگذار این علم ادام اسمیت است. اصول این نوع اقتصاد عدم دخالت در اقتصاد و قیمت گذاری آزاد است. همان‌طور که آدام اسمیت در کتاب دست پنهان خود توضیح داده‌ است رقابت و عرضه و تقاضا قیمت‌ها را خود به خود تعدیل می‌کند. این نوع نظام بیانگر علت رشد اقتصادی غرب است.
اقتصاد سوسیالیستی
به دنبال انتقاد کارل مارکس از نظام سرمایه‌داری وی اقتصاد سوسیالیستی را معرفی کرد. وی سرمایه داران و کار آفرینان را برده‌دار معرفی کرد و خواستار انتقال قدرت به دولت و اتحادیه‌های کارگری گردید. او موافق آموزش و درمان رایگان بود. اما آنچه که در عمل مشاهده شد فروپاشی کشورهای شوروی و یوگسلاوی بود. آنچه که اتفاق می‌افتد از بین رفتن آنچه که نظام طبیعی اقتصادی می‌خوانیم می‌شود و فضای عرضه و تقاضا و رقابت را از بین می‌برد و در بلند مدت به اقتصاد آسیب می‌رساند. اقتصاد می‌تواند نه کامل سوسیالیستی یا سرمایه‌داری باشد که به این دسته از آن‌ها اقتصاد مختلط گویند. سوسیالیست‌های اعتدل گرا تر خواستار مالیات بیشر بر ثروتمندان هستند.
ریشه لغوی
واژه اقتصاد از واژه οἰκονομία (اُیکُنُمیا) در زبان یونان باستان گرفته شده که خود از ترکیب دو کلمه οἶκος (اُیکُس به معنای خانواده) و νόμος (نُمُس به معنای روش یا قانون) حاصل شده‌است. این دو کلمه روی هم معنای «قواعد خانه (خانوار)» را می‌دهند.
تاریخچه نام
اقتصاد سیاسی نام سنتی این رشته‌ است که آنتوان دو مون‌کرتین نخست‌بار آن را عنوان کتاب خود ساخت. این سنت تا قرن نوزدهم ادامه یافت، چنان‌که جان استوارت میل کتابش را تحت عنوان «مبانی اقتصاد سیاسی» و دیوید ریکاردو تحت عنوان «اصول اقتصاد سیاسی و مالیت ستانی» نوشت. حتی مارکس که موضعی تهاجمی (در نقد اقتصاد سیاسی) نسبت به علم اقتصاد داشت کتابش را «مقدمه‌ای بر نقد اقتصاد سیاسی» نام نهاد.
اما اقتصاددانان در اواخر قرن نوزدهم واژه «اقتصاد» را به عنوان فرم کوتاهتر «علوم اقتصادی»  پیشنهاد کردند تا از دلالت ضمنی این واژه بر منافع سیاسی محدود جلوگیری کرده باشند و همچنین به این واژه صورتی مشابه واژگان دیگر علوم مانند «ریاضیات» ، «اخلاق»  و مانند آن‌ها ببخشند.
تعاریف
تعاریف متفاوتی برای علم اقتصاد وجود دارد. برخی از تفاوت‌ها بازتاب دهنده تکامل دیدگاه‌ها دربارهٔ موضوع اقتصاد یا دیدگاه‌های مختلف در میان اقتصاددانان است. آدام اسمیت در سال ۱۷۷۶ چیزی که در آن روزگار اقتصاد سیاسی خوانده می‌شد را این‌گونه تعریف کرده‌است:
ژان باپتیست سه در ۱۸۰۳، هم‌زمان با جدا کردن علم اقتصاد از کاربرد آن در سیاست‌گذاری عمومی ، آن را به عنوان علم تولید، توزیع و مصرف ثروت تعریف می‌کند. توماس کارلایل تاریخ‌دان انگلیسی اصطلاح «دانش کسل‌کننده» را به عنوان صفتی طعنه‌آمیز برای اقتصاد کلاسیک وضع کرد، که در این زمینه بیشتر به تحلیل بدبینانه مالتوس ارتباط پیدا می‌کرد. جان استیوارت میل اقتصاد را در بستری اجتماعی به صورت ذیل تعریف می‌کند:
آلفرد مارشال در کتاب خود اصول علم اقتصاد (۱۸۹۰) تعریفی ارائه می‌دهد که تاکنون نیز ذکر شده‌است و تحلیل اقتصادی را از مقوله ثروت فراتر می‌برد و از سطحی اجتماعی به سطح اقتصاد خرد می‌کشاند:
لیونل رابینز اقتصاددان انگلیسی به تعریف مفهومی از اقتصاد پرداخت که "شاید مقبول‌ترین تعریف جاری از اقتصاد باشد:
رابینز این تعریف را به عنوان تعریفی می‌شناسد که نه طبقه‌بندی‌کننده، «بمعنای انتخاب انواع معینی از رفتار»، بلکه بیشتر تحلیلی، بمعنای «تمرکز بر جنبه‌های مشخصی از رفتار است که تحت تأثیر کمیابی تحمیل می‌شوند».
برخی از نظراتی که متعاقبا دربارهٔ این تعریف ابراز شده، آن را بیش از حد گسترده و ناتوان از محدود کردن موضوع به تحلیل بازارها می‌دانند. به هرحال، از دهه ۱۹۶۰، به دلیل اینکه تئوری بیشینه ساختن رفتار و مدل‌های انتخاب عقلائی، دامنه علم اقتصاد را به حوزه‌ها و موضوعاتی گسترش داد که قبلاً به عنوان رشته‌هایی مجزا تلقی می‌شدند، این‌گونه نظرات و انتقادات فروکش کردند.
گری بکر، یکی از گسترش دهندگان علم اقتصاد به حوزه‌هایی نوین، رویکرد خود را به عنوان «ادغام فرضیه‌های تئوری بیشینه ساختن رفتار، ترجیحات ثابت و تعادل بازار که به‌صورتی بی‌ملاحظه و مصمم بکار گرفته می‌شد» تعریف می‌کند. یک تفسیر، این تعریف را تبدیل اقتصاد به یک رویکرد به جای یک موضوع علمی خوانده‌است؛ رویکردی که با این حال از خاص گرایی زیادی در زمینه «فرایند انتخاب و نوع تعامل اجتماعی که این تحلیل دربرمی‌گیرد» برخوردار است. منبع همان تفسیر، سلسله‌ای از تعاریف اقتصاد در کتابچه‌های اقتصادی را بررسی می‌کند و نتیجه می‌گیرد که فقدان توافق مورد نیاز، تأثیری بر خود موضوع (یعنی علم اقتصاد) که کتابچه‌ها به آن پرداخته‌اند ندارد. به‌طور کلی تر در بین اقتصاددانان این نظر مطرح می‌شود که ارائه تعریفی خاص بیشتر بازتاب دهنده مسیری است که بنظر پدیدآورنده آن علم اقتصاد در آن تکامل می‌یابد یا باید تکامل یابد.
بازارها
اقتصاد خرد همچنین به بررسی ساختارهای مختلف بازار می‌پردازد. «رقابت کامل» ساختار بازاری را توصیف می‌کند که در آن هیچ شرکت‌کننده‌ای آن قدر بزرگ نیست که قادر به بدست آوردن قدرت بازاری برای تعیین قیمت یک محصول یکسان باشد. شیوه دیگر توضیح این امر این است که بگوییم یک بازار رقابتی کامل هنگامی به وجود می‌آید که در آن تمامی شرکت کنندگان «گیرندگان قیمت» هستند و هیچ‌کدام از شرکت کنندگان نتواند بر قیمت محصولی که می‌خرد یا می‌فروشد تأثیر بگذارد. «رقابت ناکامل» به ساختار بازاری دلالت می‌کند که در آن شرایط رقابت کامل وجود نداشته باشد. اشکال رقابت ناکامل شامل: انحصار (که در آن برای یک کالا تنها یک فروشنده وجود دارد)، انحصار چندگانه  (که در آن برای یک کالا تنها چند فروشنده به‌خصوص وجود دارند)، رقابت انحصاری (که در آن فروشندگان زیادی وجود دارند که کالاهای کاملاً مختلفی تولید می‌کنند)، انحصار خریدار  (که در آن برای یک کالا تنها یک خریدار وجود دارد)، و انحصار چندگانه خریدار  (که در آن برای یک کالا تنها چند خریدار به‌خصوص وجود دارند). برخلاف رقابت کامل، رقابت ناکامل به‌طور کلی بدین معنا است که قدرت در بازار به‌طور نامتساوی تقسیم شده‌است. شرکت‌ها در وضعیت رقابت ناکامل این قابلیت را دارند که «قیمت گذار» باشند که بدین معنی است که آن‌ها با در اختیار گرفتن بهره بزرگی از قدرت بازار به صورت نامتناسب قادر شده‌اند که بر قیمت کالاهایی که تولید کرده‌اند تأثیر بگذارند.
اقتصاد خرد، بازارهای منفرد را با یک ساده‌سازی اقتصادی مطالعه می‌کند به این معنا که تصور می‌کند که فعالیت اقتصادی انجام شده در یک بازار به‌خصوص بر دیگر بازارها تأثیر نمی‌گذارد. این متد تحلیلی، «تعادل جزئی» (بین عرضه و تقاضا) نام دارد. این متد تحلیلی مجموع کل فعالیت‌های انجام شده در یک بازار را محاسبه می‌کند. تئوری تعادل عمومی به مطالعه بازارهای مختلف و رفتار آن‌ها می‌پردازد. این تئوری، مجموع کل تمامی فعالیت‌های انجام گرفته در در تمامی بازارها را محاسبه می‌کند. این متد هم به مطالعه تغییرات در بازارها و هم به مطالعه تعامل میان آن‌ها که رو به سوی تعادل دارد می‌پردازد.
تولید، هزینه و بهره‌وری
در اقتصاد خرد، تولید تبدیل نهاده‌ها به ستاده‌ها  است. این امر فرایندی اقتصادی است که که در آن نهاده‌ها برای ساختن یک کالا برای مبادله یا استفاده مستقیم بکار برده می‌شوند. تولید یک جریان است و بنابراین میزان مشخصی از ستاده‌ها به ازای هر دوره‌ای از زمان در مقابل نهاده‌ها به دست می‌آید.
هزینه فرصت به هزینه اقتصادی تولید ارجاع دارد: ارزش بهترین فرصت بعدی از دست رفته. انتخاب‌ها معمولاً باید بین اعمالی مورد علاقه و نیز مانعه الجمع (به این معنا که انتخاب یکی به معنای طرد دیگری است) انجام می‌شوند. این مسئله، رابطه پایه‌ای میان کمیابی و انتخاب را نشان می‌دهد. هزینه فرصت یک عمل، عنصری است برای مطمئن شدن از اینکه منابع کمیاب به‌صورتی کارا مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌اند، به‌طوری‌که هزینه آن عمل در برابر ارزش اش سنجیده می‌شود. هزینه فرصت تنها به هزینه‌های پولی یا مالی مربوط نیست بلکه می‌توانند به وسیلهٔ ارزش واقعی تولید ازدست رفته، اوقات فراغت، یا هر چیز دیگری که بهره‌ای جایگزین فراهم کند سنجیده شود.
نهاده‌هایی که در فرایند تولید مورد استفاده قرار می‌گیرند شامل عوامل پایه‌ای تولید مانند خدمات کاری، سرمایه (کالاهای تولید شده قابل دوام مثل یک کارخانه که در تولید مورد استفاده قرار می‌گیرند)، و زمین (شامل منابع طبیعی) می‌شوند. دیگر نهاده‌ها ممکن است شامل کالاهای واسطه‌ای هستند که در تولید کالاهای نهایی مورد استفاده قرار می‌گیرند، مانند فولاد در ساختن یک اتومبیل نو.
بهره‌وری اقتصادی توصیف‌کننده این امر است که چگونه یک سیستم ستاده دلخواه اش را با وجود مجموعه‌ای از نهاده‌های موجود و نیز تکنولوژی در دسترس ایجاد می‌کند. بهره‌وری هنگامی بهبود می‌یابد که ستاده بیشتری بدون تغییر نهاده‌ها ایجاد شود، بعبارت دیگر، میزان اتلاف کاهش داده شده باشد. یک استاندارد کلی عموماً پذیرفته شده بهره‌وری پارتو است که هنگامی بدست می‌آید که دیگر هیچ تغییری نتواند بدون بدتر کردن اوضاع کسی، اوضاع فرد دیگری را بهبود بخشد. به دیگر سخن حد نهایی بهبود در سیستم حاصل شده باشد به‌طوری‌که نتوان بدون برهم زدن نظم قسمت دیگری از سیستم از آن فراتر رفت. حد امکان تولید (PFF) یک نمودار توضیح دهنده برای نشان دادن کمیابی، هزینه و بهره‌وری است. در ساده‌ترین حالت یک اقتصاد تنها می‌تواند دو کالا تولید کند (مثلاً اسلحه و کره). PFF جدول یا نموداری است که ترکیب کمی متفاوت دو کالای قابل تولید را بر مبنای تکنولوژی موجود و کل نهاده‌ها که میزان ستاده محتمل را محدود می‌کنند، نشان می‌دهد. هر نقطه‌ای در منحنی مجموع ستاده بالقوه برای اقتصاد را نشان می‌دهد که حداکثر تولید امکان‌پذیر یک کالای مشخص است بر مبنای مقدار تولید امکان‌پذیر کالای دیگر.
کمیابی در نمودار به وسیله افرادی که مایل به مصرف فراتر از PFF (مانند نقطه X) هستند اما در مجموع نمی‌توانند و با شیب منفی منحنی نشان داده می‌شود. اگر تولید یک کالا در منحنی افزایش یابد، تولید کالای دیگر کاهش می‌یابد، یعنی رابطه‌ای معکوس میان آن‌ها وجود دارد. این مسئله به خاطر این است که افزایش تولید یک کالا به انتقال نهاده‌ها از تولید کالایی دیگر و لاجرم کاهش تولید آن کالا بستگی دارد. نقطه D در قسمت شکم منحنی نشانگر تعادل بین تولید دو کالا است. این منحنی به اندازه‌گیری میزان این می‌پردازد که ازدیاد تولید یک کالا به هزینه چه میزان تولید کالای دیگر تمام می‌شود؛ بنابراین اگر تولید یک اسلحه بیشتر به معنای کاهش تولید ۱۰۰ عدد کره باشد، هزینه فرصت یک اسلحه برابر ۱۰۰ کره است. در PFF، کمیابی بر این دلالت دارد که انتخاب تولید یک کالا در مجموع به معنای سر کردن با میزان اندک تری از کالای دیگر همراه خواهد بود. اما هنوز در یک اقتصاد بازار، حرکت در طول منحنی می‌تواند نشانگر این باشد که انتخاب افزایش یک برون داد برای عوامل تولیدکننده به هزینه‌های آن برتری دارد.
هر نقطه‌ای بر روی منحنی نشانگر بهره‌وری تولیدی در بیشینه ساختن برون داد به ازای کل درون داد موجود است. نقطه A در داخل منحنی، محتمل است اما نشانگر عدم بهره‌وری تولیدی (اتلاف درون دادها) می‌باشد که در آن برون داد هر یک یا هر دوی کالاها می‌تواند با حرکت به سوی شمال شرقی به نقطه‌ای بر روی منحنی تبدیل شود. مثال‌های این قبیل عدم بهره‌وری شامل بیکاری در طول کسادی چرخه تجاری یا سازمان دهی اقتصادی یک کشور که ناتوان از بهره‌برداری کامل از منابع خود است، هستند. بودن روی منحنی، اگر به معنای تولید ترکیبی از کالاهایی نباشد که مصرف‌کنندگان بر دیگر نقاط ترجیح می‌دهند نباشد هنوز ممکن است به معنای رسیدن به بهره‌وری تخصیصی (یا بهره‌وری پارتو) نباشد.
بیشتر توجه اقتصاد کاربردی در سیاستگذاری عمومی بر تشخیص چگونگی بهبود بهره‌وری یک اقتصاد متمرکز است. تشخیص واقعیت کمیابی و سپس چاره اندیشی برای چگونگی ساز مان دهی جامعه برای بهره‌ورترین شیوه استفاده از منابع به عنوان «ماهیت اقتصاد» تعریف شده‌است، جایی که اقتصاد نقش یکتایی را ایفا می‌کند.
اقتصاد کلان
اقتصاد کلان به بررسی مسایل اقتصادی در سطح کلان ملی یک کشور می‌پردازد. حیطه بررسی اقتصاد جهانی را اقتصاد بین‌الملل به عهده دارد. مسائلی از قبیل ثبات اقتصادی، توازن تراز بازرگانی خارجی، رشد اقتصادی، اشتغال، تورم، مخارج و درآمدهای دولت، رکود اقتصادی، بحران اقتصادی، بیکاری، و اقتصاد توسعه در این بخش مورد بررسی قرار می‌گیرد.
اقتصاد کلان در مقابل اقتصاد خرد  به مقولات کلان در علم اقتصاد اشاره دارد و مفاهیم کسب و کار را در اشل بزرگ بررسی و ارزیابی می‌کند. در اقتصاد خرد، ما با نهاده‌های تولید، عرضه و فروش و خرید مواجهیم و با نمودارها و الگوهای رفتار مصرف‌کننده، تولیدکننده، کالای لوکس و گیفن و مازاد عرضه و تولید روبرو هستیم و تغییرات کمیت و قیمت و عرضه و تقاضا در بازارها بررسی می‌شود. در حالی که اقتصاد کلان، پا را فرا تر گذاشته و به سرمایه‌گذاری، رشد اقتصادی، رشد ناخالص ملی، بیکاری، رکود، تورم، شاخص کل بورس، پس‌انداز اشاره دارد.
فقر و تبعیض به دلیل بررسی در سطح خانوار از مباحث اقتصاد خرد می‌باشد.
بر خلاف اقتصاد خرد رفتارهای فردی شکل دهنده اقتصاد کلان نیست هر چند که از جمع رفتارهای فردی شکل گرفته‌است. کینز پدر علم اقتصاد نوین نمونه بارزی را از آثار رفتار واحدی را در عرصه کلان و خرد ارائه داده‌است که به تناقض پس‌انداز مشهور است. اگر افراد به صورت انفرادی پس‌انداز کنند در سال‌های بعد دارای امکانات و قدرت مالی بیشتری خواهند بود و خواهند توانست که از سرمایه جمع شده خود استفاده کنند ولی اگر تمامی افراد جامعه هم‌زمان پس‌انداز خود را افزایش دهند و بخش بیشتری از درآمد خود را پس‌انداز نمایند مصرف کل اقتصاد پایین می‌آید و این امر موجب کاهش تولید نیز خواهد شد که این امر به کاهش درآمد افراد در آینده منجر می‌شود. از اینرو افزایش پس‌انداز برای اشخاص مفید می‌تواند باشد ولی برای جامعه به صورت کلی تأثیرات متفاوتی نسبت به تأثیرات فردی آن دارد.
نمونه دیگر: اگر شرکتی یک یا چند تن از پرسنل خود را با ماشین‌آلات جایگزین نماید بی شک سود خواهد کرد و به نفع آن شرکت خواهد بود ولی اگر تمامی شرکت‌ها به یکباره به این کار مبادرت ورزند بیکاری افزایش می‌یابد و موجب کاهش درآمد ملی و در نتیجه کاهش تقاضا برای تولیدات شرکت‌ها شده و سود شرکت‌ها را کاهش می‌دهد. از اینرو تأثیرات سطح کلان می‌تواند با تأثیرات در سطح خرد متضاد باشد..
دایدار سفلی
دایدار سفلی، روستایی از توابع بخش حلب شهرستان ایجرود در استان زنجان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان ایجرود پایین قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۶۹ نفر (۱۸خانوار) بوده‌است.
شیفته دوربین
شیفته دوربین نام یک فیلم لهستانی به کارگردانی کریشتوف کیشلوفسکی است. این فیلم در سال ۱۹۷۹ ساخته‌شده است.
داستان فیلم
«فیلیپ موش» (استور)، کارگر کارخانه‌ای واقع در یکی از شهرهای کوچک لهستان، یک دوربین فیلم‌برداری هشت میلی‌متری می‌خرد. ابتدا از آن برای فیلم‌برداری از فرزندش استفاده می‌کند، اما به‌زودی با راهنمائی‌های مدیر کارخانه (چیزفسکی) یاد می‌گیرد تا از بازرسی سالیانه کارخانه فیلم‌برداری کند. اگرچه مدیر کارخانه از او خواسته است تا واقعیات موجود در کارخانه را ثبت کند، اما او جسارتش را با فیلم‌برداری از کارهای غیرقابل پیش‌بینی (و کمیک) کارگردان نشان می‌دهد. سپس اجازه دایر کردن استودیوئی کوچک را در کارخانه دریافت می‌کند. فیلمش درباره بازرسی، جایزه سوم جشنواره سینمائی آماتور را در لهستان می‌برد. با حمایت‌های کارگردان تلویزیون، «یورگا» (یورگا) و گرداننده جشنواره، «اوا» (پوکاس) (و با تشویق‌های «زانوسی / زانوسی، کارگردان لهستانی») «فیلیپ» با اشتیاق بیشتر به کارش ادامه می‌دهد. اما همسرش «ایرکا» (زابکوفسکا) که از بی‌توجهی‌های او خسته شده، پس از چندین بار مشاجره او را ترک می‌کند. مدیر کارخانه نیز از اینکه فیلم‌های «فیلیپ» وجوه منفی و انتقادآمیز کارخانه را نشان داده، نگران است.
درباره فیلم
فیلمی از کیشلوفسکی در اوایل راه فیلم‌سازی‌اش و با پشت‌سر داشتن بیش از سی مستند تلویزیونی از ۱۹۶۸ به بعد. تأثیرهای زانوسی یک سینماگر روشن‌فکر لهستانی دیگر در این فیلم دیده می‌شود (زانوسی در نقش خودش بازی می‌کند): اندیشه‌های «مهم» کارگردان مانع از وضوح تصویرپردازی (مثلاً به واسطه نمادگرائی) یا مخل ضرباهنگ نمی‌شود. و کیشلوفکسکی مثل زانوسی نگاه انتقادی روشنی به آحادِ جامعه کمونیستی دارد. در عین حال فیلم به‌عنوان یک محور همین جامعه، مضمون جالب و ظریفی دارد: نقش دوربین سینما در مشاهده زندگی و احیاناً تعهدی که آدمِ پشت دوربین به موضوع‌هایش داشته باشد. کارگردان آماتورِ فیلم آماتور کم‌کم با این واقعیت روبه‌رو می‌شود که تماشای زندگی از پشت لنز دوربین عوارضی در زندگی خودش خواهد داشت و «مشاهده» لزوماً توأم با حقانیت اخلاقی نیست. کیشلوفسکی به اصطلاح «صادقانه» با این مضمون برخورد می‌کند.
بازی جدی
یک بازی جدی (به انگلیسی: serious game) یا بازی کاربردی (به انگلیسی: applied game) نوعی بازی است که هدف اصلی از طراحی آن، چیزی فراتر از صرفاً سرگرمی است. صفت «جدی» به کاربرد محصول در حوزه‌هایی نظیر آموزش، پژوهش‌های علمی، سلامت، مدیریت بحران، برنامه‌ریزی شهری، مهندسی، سیاست و نظامی‌گری اشاره دارد. بازی‌های جدی، به شبیه‌سازی رویدادهای دنیای واقعی یا فرایندهایی که به منظور حل مسئله طراحی شده‌اند می‌پردازد. با وجود اینکه بازی‌های جدی می‌توانند سرگرم‌کننده هم باشند، اما هدف اصلی از این بازی‌ها، آموزش کاربران است. البته این بازی‌ها ممکن است اهداف دیگری نظیر بازاریابی یا تبلیغات را نیز در پیش بگیرند. طراحان برخی از بازی‌های جدی، آگاهانه از جنبه‌های سرگرم‌کننده آن می‌کاهند تا به این ترتیب کاربر سریع‌تر بتواند به اهداف مورد نظر از بازی دست یابد. بازی‌های جدی یک ژانر متفاوت از بازی‌ها به حساب نمی‌آیند، بلکه یک دسته‌بندی از بازی‌ها هستند که هدفی متفاوت از بازی‌های صرفاً سرگرم‌کننده را در پیش دارند. این دسته‌بندی شامل بازی‌های آموزشی، بازی‌های تبلیغاتی، بازی‌های سیاسی و نیز بازی‌های مذهبی است.
شاه‌میگوی بالتیک
شاه‌میگوی بالتیک نام یک گونه از فروراسته کاریدی است.
پیرفنیدون
پیرفنیدون یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۴۰۶۳۲ است.
کسروی (نام خانوادگی)
کسروی می‌تواند به افراد زیر اشاره کند:
پاتوارتس
پاتوارتس یک شهرداری در مجارستان است که در نوگراد واقع شده‌است. پاتوارتس ۷٫۸۴ کیلومتر مربع مساحت و ۶۷۰ نفر جمعیت دارد.
نوتتس
نوتتس (نام علمی: Nuthetes) نام یک سرده از شاخه طنابداران است.
ریکو هاکت-فیرچایلد
ریکو هاکت-فیرچایلد (Reeco Hackett-Fairchild؛ زادهٔ January 9, 1998) بازیکن فوتبال است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال چارلتون اتلتیک و باشگاه فوتبال بروملی اشاره کرد.
پاندا سکیوریتی
پاندا سکیوریتی (با نام قبلی Panda Software) یک شرکت امنیت رایانه‌است که در سال ۱۹۹۰ توسط میکل اوری‌زاربارنا مدیرعامل سابق شرکت پاندا در شهر بیلبائو اسپانیا تأسیس شد. این شرکت در ابتدا فعالیت خود را بر روی تولید نرم‌افزارهای ضدویروس متمرکز کرده بود اما پس از مدتی فعالیت خود را در زمینه نرم‌افزارهای دیوار آتش، نرم‌افزارهای شناسایی‌کننده هرزنامه‌ها و جاسوس‌افزارها، فناوری‌های بازدارنده جرایم اینترنتی و دیگر ابزارهای امنیتی و مدیریت سیستم برای استفاده کاربران خانگی و تجاری گسترش داد. از جمله محصولات خاص شرکت پاندا می‌توان به فناوری تروپیریونت (TruPrevent) اشاره کرد که برای جلوگیری از فعالیت ویروس‌های ناشناخته و مزاحم در نرم‌افزارهای امنیتی این شرکت بکار می‌رود. در سال ۲۰۰۷ پاندا یک نمونه امنیتی جدید از فناوری هوش یکپارچه را معرفی کرد که با استفاده از رایانش شبکه‌ای به جمع‌آوری و شناسایی بدافزارها می‌پرداخت. در نوامبر ۲۰۰۹ شرکت پاندا با معرفی اولین ضدویروس ابری در دنیا برای کاربران خانگی و تجاری موقعیت خود در بازار نرم‌افزارهای امنیتی بهبود بخشید.
درباره شرکت
در سال ۲۰۰۵ شرکت پاندا با تصاحب ۳٫۲ درصد از فروش نرم‌افزارهای ضدویروس در دنیا، عنوان چهارمین شرکت بزرگ در زمینه فروش نرم‌افزارهای ضدویروس را کسب کرد. در ۲۴ آوریل ۲۰۰۷ شرکت پاندا که ۱۰۰ درصد سهام آن متعلق به اوری‌زاربارنا بود اعلام کرد ۷۵ درصد از سهام خود را به گروه سرمایه‌گذاری Southern European فروخته‌است. نام این شرکت در ۳۰ ژوئیه ۲۰۰۷ از پاندا سافت‌ویر (Panda Software) به پاندا سکیوریتی (Panda Security) تغییر کرد و اوری‌زاربارنا جای خود را به خورخه دینارز داد. شرکت پاندا در ۲۰۰ کشور جهان نمایندگی دارد و در ۵۰ کشور از جمله ایران دارای دفتر رسمی است. شرکت‌های سیمانتک، کاسپرسکی، مک‌آفی و ترند میکرو مهم‌ترین رقبای پاندا در صنعت نرم‌افزارهای ضدویروس هستند.
فناوری‌ها
فناوری تروپیریونت در سال ۲۰۰۳ معرفی شد و یکی از فناوری‌هایی بود که شرکت پاندا برای حفاظت بلادرنگ در رایانه‌های خانگی و شرکتی و برای کمک به واکنش پذیری مناسب ضدویروس در برابر نرم‌افزارهای مخرب ناشناخته ارائه کرد. این فناوری یک حفاظت کلی در برابر اغلب روش‌های عمومی استفاده شده در بدافزار ها به وجود می‌آورد. با توجه به افزایش روزشمار بدافزارها، شرکت پاندا در سال ۲۰۰۷ به‌طور متوسط روزانه سه هزار بدافزار جدید را شناسایی می‌کرد که در سال ۲۰۰۹ این آمار به ۳۵ هزار بدافزار در روز افزایش یافت بخاطر همین شرکت پاندا تصمیم گرفت یک سیستم محافظتی را برای اسکن و شناسایی خودکار بدافزارها به صورت بلادرنگ ایجاد کند. این نمونه امنیتی در سال ۲۰۰۷ تحت نام هوش یکپارچه معرفی شد که بر اساس سامانه ابری عمل می‌کرد. محصولات پاندا کلاود آفیس پروتکشن که مبتنی بر فناوری ابر به کاربران عرضه می‌گردد، یک دیگر از محصولات این شرکت بین‌المللی است که توجهات بسیاری را به سوی خود جلب کرده‌است. این شرکت همچنین در سال 2013 با عرضه محصولات پاندا اند پوینت برای شبکه‌های سازمانی گام مؤثری برای ارتقاء سطح امنیت شبکه ای سازمانی برداشت. محصولی که جایگزین محصول پاندا سکیوریتی انترپرایز خواهد شد. محصول پاندا کلاود منیجمنت سیستم نیز امکان جدید از این شرکت محسوب می‌شود که در حوزه مدیریت منابع و نگهداری شبکه حرف‌های بسیاری برای گفتن داشته‌است.
آزمایش‌ها
آخرین آزمون : سپتامبر 2013 به گزارش سایت Av-comparatives، در ماه سپتامبر 2013 در آزمون مؤسسه AV-Comparative -معتبرترین مؤسسه در مقایسه آنتی ویروس‌ها و بررسی عمکلرد آنها- محصولات امنیتی این شرکت را در مواجهه با خطرات در دنیای واقعی و میزان حفاظت آن‌ها و همچنین هشدارهای اشتباه هریک از آن‌ها در شناسایی خطرات بررسی کرد. در این آزمون آنتی ویروس پاندا توانست بدون ثبت هیچگونه هشدار خطا(false alarm) و با توانایی شناسایی 100% خطرات، نمره کامل را از آن خود کند. در این آزمون تنها سه محصول ضد ویروس توانستند 100% تهدیدها را شناسایی و پاکسازی نمایند.
محصولات رایگان
* پاندا کلود پروتکشن
* پاندا کلود کلینر
* پاندا یو اس بی وکسین
محصولات خانگی
* پاندا آنتی ویروس پرو
* پاندا گلوبال پروتکشن
محصولات شرکتی و تجاری
* پاندا ادمین سکیور
* پاندا کلود آفیس پروتکشن
محصولات شبکه
* گیت‌دیفندر پرفورما سری ای
* گیت‌دیفندر اینتگرا سری ای
گمینا مندژخوو
گمینا مندژخوو یک گمینا در لهستان است که در شهرستان دانبرووا واقع شده‌است. گمینا مندژخوو ۴۳٫۶۷ کیلومتر مربع مساحت و ۳٬۶۰۸ نفر جمعیت دارد.
تپه خضرآباد
تپه خضر آباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان جیرفت، بخش عنبرآباد، روستای خضر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حسن‌نوران
حسن‌نوران، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان اشنویه در استان آذربایجان غربی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان اشنویه شمالی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۶۱۴ نفر (۱۳۱ خانوار) بوده‌است.
سلین دیون
سلین ماری کلودت دیون (Céline Marie Claudette Dion؛ زادهٔ ۳۰ مارس ۱۹۶۸) خوانندهٔ کانادایی است. از او با عنوان «ملکهٔ بالادهای پاور» یاد شده و بابت آواز ماهرانه و قدرتمندش مورد توجه است. موسیقی او شامل ژانرهایی مانند پاپ، راک، آراندبی، گاسپل و کلاسیک می‌شود. آثار او عمدتاً به زبان‌های انگلیسی و فرانسوی بوده‌است، اگرچه او به زبان‌های اسپانیایی، ایتالیایی، آلمانی، لاتین، ژاپنی و چینی نیز خوانده‌است.
او اولین و دومین آلبوم خود را در سال ۱۹۸۱ عرضه کرد، و پس از آن سری دیسک‌های خود را در کبک راهی بازار کرد و بلافاصله به موفقیت رسید. سلین دیون در سال ۱۹۸۳ و با ترانه‌ای با عنوان «از عشق یا از دوستی» در فرانسه شناخته شد. بین سال‌های ۱۹۸۶ تا ۱۹۸۹ شیوه پوشش و سبک موسیقایی خود را متحول کرد و با کمپانی سی بی اس (سونی بی ام جی در آینده) قرارداد بست، سپس به هدف آماده کردن خود برای ارائه کارهایی در سطح بین‌المللی، زبان انگلیسی را فراگرفت. او به نمایندگی از سوئیس در مسابقه یوروویژن شرکت کرد و با ترانه «بدون من نرو» برنده مسابقه آواز یوروویژن ۱۹۸۸ شد.
اولین آلبوم سلین دیون به زبان انگلیسی و با عنوان Unison در سال ۱۹۹۰ عرضه شد و به او این اجازه را داد تا خود را در ایالات متحده و پس از آن کل دنیا معرفی کند. پس از آن، وی به تناوب آلبوم‌های فرانسوی و انگلیسی خود را راهی بازار کرد و موفق شد خود را به عنوان یکی از مهم‌ترین زنان خواننده به این دو زبان معرفی کند.
در ۱۹۹۹ و در اوج موفقیت، اعلام کرد که قصد دارد دو سال در کارش وقفه بیندازد؛ با این هدف که زندگی مشترکش را شروع کند و تمام وقتش را با همسرش که در آن زمان برایش تشخیص سرطان داده بودند بگذراند. وی در سال ۲۰۰۲ به عرصه موسیقی بازگشت و قراردادی سه ساله که بعدتر تا پنج سال تمدید شد برای ارائهٔ چهار یا پنج برنامه در هفته در سیزارز پالاس لاس وگاس امضا کرد. موسیقی سلین دیون نمایانگر تأثیر جریانات متنوع موسیقایی، از پاپ / راک گرفته تا کلاسیک است. علی‌رغم انتقاداتی که به اختلاط و تنوع ژانر در اغلب آلبوم‌هایش می‌شود، شهرت وی بیشتر به دلیل شایستگی صدای وی از لحاظ فنی است.
معروف‌ترین ترانه او، تیتراژ پایانی فیلم تایتانیک به‌نام «قلب من ادامه خواهد داد» بود که فیلم، بیش از ۱۰ سال رکورد پرفروش‌ترین فیلم جهان را در اختیار داشت. دیون بیش از دویست میلیون نسخه از دیسک‌های خود را در سراسر دنیا فروخته‌است. وی علاوه بر مراسم جوایز جهانی موسیقی در سال ۲۰۰۷، موفق به کسب جایزهٔ افسانه، به پاس «موفقیت جهانی و مشارکت مثال زدنی‌اش در صنعت موسیقی» شده‌است. در پایان سال ۲۰۰۹، دیون از سوی لس آنجلس تایمز، پردرآمدترین هنرمند آن دهه شناخته شد، که مجموع فروش آلبوم و درآمد کنسرت او بیش از ۷۴۷ میلیون دلار بود.
زندگی‌نامه
سلین دیون در خانواده‌ای فقیر در شارلمانی واقع در ایالت کبک کانادا به دنیا آمد. چهاردهمین فرزند خانواده‌ای بود که همه اهل موسیقی بودند. با کمک مدیر برنامه‌ها و همسر آینده‌اش رنه آنژلی که برای تأمین مالی اولین برنامهٔ او خانه‌اش را گرو گذاشته بود، ستاره‌ای جوان در جامعهٔ فرانسوی‌زبان کانادا شد. در ۱۲ سالگی، با همکاری مادر و برادرش ژاک به ساخت اولین ترانه خود، «تنها یک رؤیا بود»، پرداخت. برادرش میشل دیون قطعه را به منیجر موسیقی رنه آنژلی، که نام وی را از پشت آلبومی از ژینتو رنو یافته بود، فرستاد. آنژلی از صدای دیون به گریه افتاد و تصمیم گرفت که وی را به ستاره‌ای در موسیقی بدل سازد.
زمانی که او ۱۸ ساله بود، پس از دیدن اجرایی از مایکل جکسون، تصمیم گرفت که به هنرمندی موفق نظیر او تبدیل شود. این ستاره بعدها در اروپا و آسیا به دلیل بردن جوایز فستیوال جهانی موسیقی پاپ یاماها در سال ۱۹۸۲ و رقابت یوروویژن ۱۹۸۸ شناخته شد. دیون تاکنون در سبک‌های متفاوتی کار کرده‌است از پاپ و راک تا موسیقی‌های مذهبی و کلاسیک و آثار او تحسین‌های فراوانی را به خود جذب کرده‌اند. او به خاطر توانایی تکنیکی، صدا و شیوهٔ خواندن قدرتمند خود معروف شده‌است. در سال ۲۰۰۴، بعد از فروش مجموع ۱۷۵ میلیون آلبوم جایزهٔ ویژه الماس از جوایز جهانی موسیقی برای پرفروش‌ترین آثار یک خوانندهٔ زن در جهان به او تقدیم شد.
وی در سال ۲۰۲۲ اعلام نمود که کلیه کنسرت های بهار ۲۰۲۳ و سفرهای اروپایی خود را بعلت ابتلا به بیماری نادر دستگاه عصبی، مُلغی نموده است.
ترانه‌شناسی
آلبوم‌های استودیویی فرانسوی زبان
آلبوم‌های استودیویی انگلیسی زبان
زندگی خصوصی
دیون همسر و منیجر خود، رنه آنژلیل را پس از آنکه والدین او قطعه اولین ترانه ساخته شده وی را برای رنه فرستادند، نخستین بار در حالی که تنها ۱۲ سال داشت در سال ۱۹۸۰ ملاقات کرد. رنه در آن زمان ۳۸ ساله بود. آنها رابطه میان خود را از سال ۱۹۸۷ آغاز کردند و در سال ۱۹۹۱ نامزد یکدیگر شدند. آن‌ها در سال ۱۹۹۴ در کلیسای نوتردام در کبک عروسی کردند. دیون و آنژلیل در ۵ ژانویه ۲۰۰۰، با تجدید عهد ازدواج، عروسی خود را بار دیگر جشن گرفتند.
در می ۲۰۰۰، دیون پس از تصمیم به استفاده از لقاح مصنوعی به دلیل سال ها تلاش ناموفق برای باردار شدن ، دو عمل کوچک در یک کلینیک باروری در نیویورک انجام داد تا شانس باروری خود را افزایش دهد. اولین پسر آنها، در ۲۵ ژانویه ۲۰۰۱ به دنیا آمد و نیز در روز ۲۳ اکتبر ۲۰۱۰، دوقلوهای پسر به دنیا آورد.
رنه در ژانویه ۲۰۱۶ بر اثر سرطان فوت کرد.
معامله (فیلم ۲۰۰۸)
معامله فیلمی محصول سال ۲۰۰۸ و به کارگردانی استیون شاچتر است. در این فیلم بازیگرانی همچون ویلیام اچ میسی، مگ رایان، جیسون ریتر، الیوت گولد و ال ال کول جی ایفای نقش کرده‌اند.
همانندی شیمیایی
همانندی شیمیایی (Chemical similarity) مفهومی در شیمی است که به نزدیکی و مشابهت کارکردی یا ساختاری اتم‌ها، مولکول‌ها یا ترکیب‌های شیمیایی دارد. از آن جله می‌توان به اثر یک گونه شیمیایی در یک واکنش شیمیایی یا برهم‌کنش زیستی اشاره نمود. همانندی شیمیایی، در کاربردهای زیستی با مفهوم فعالیت زیستی ارزیابی کمّی می‌شود، اما عموماً، فعالیت شیمیایی معیاری برای همانندی کارکردی است. همانندی شیمیایی یکی از مفاهیم پایه در شیمی‌انفورماتیک است و در بررسی و پیش‌بینی خواص شیمیایی مولکول‌ها و داروپردازی نقش اساسی دارد. کاربرد همانندی شیمیایی برای چنین مطالعاتی بر پایهٔ اصل جانسون و ماگیورا که بیان می‌دارد: ترکیبات همانند، ویژگی‌ها و خواص همانند دارند استوار است.
امبالاکلی
امبالاکلی (به لاتین: Ambalakely) یک سکونتگاه مسکونی در ماداگاسکار است که در هائوته ماتسیاترا واقع شده‌است.
اندیس کجو سنگ
کجو سنگ یک اندیس مصالح ساختمانی است که در حوالی شهر اردستان استان اصفهان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، گرانیت است.
امبالاکلی
خصوصیات
امبالاکلی ۶٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد و ۱٬۰۹۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
میگوی اوهایو
میگوی اوهایو نام یک گونه از فروراسته کاریدی است.
لیندا هارت
لیندا هارت (زاده July 5, 1950) بازیگر آمریکایی است.
از فیلم‌های معروف او می‌توان به بازی در فیلم جام کوچک اشاره کرد.
صندلیان
صندلیان (Santalaceae) تیره‌ای از صندل‌سانان درختچه‌ای و علفی و درختی نیمه‌انگلی با حدود ۳۸ سرده و بیش از ۴۰۰ گونه است که در نواحی گرمسیری یا معتدل می‌رویند؛ در برخی از سرده‌ها برگ‌های غیرمنقسم و معمولاً متناوب به ساختارهایی فلس‌مانند تبدیل شده است.
برگ‌های سبز آنها مقداری سبزینه دارد که به آنها امکان ساخت غذا را می‌دهد، اما این گیاهان مقداری از آب و مواد غذایی مورد نیاز خود را از طریق اندام‌های مکنده از میزبان تأمین می‌کنند؛ اکثر صندلیان انگل‌ریشه‌ای، ولی برخی از آنها انگل‌ساقه‌ای هستند و بیشتر آن‌ها گل‌های کوچک و ناپیدای یک‌جنسی یا دوجنسی دارند.
پاتکا
پاتکا یک شهرداری در مجارستان است که در شهرستان‌ فیر واقع شده‌است. پاتکا ۴۰٫۳۸ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۶۴۵ نفر جمعیت دارد.
میلیس، ماساچوست
میلیس، ماساچوست
میلیس شهرکی در شهرستان نورفولک ایالت ماساچوست می‌باشد که در سال ۱۸۸۵ بنیان‌گذاری شده‌است. این شهرک در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۷٬۸۹۱ نفر جمعیت داشته‌است.
گرندوود پارک، ایلینوی
گرندوود پارک (به انگلیسی: Grandwood Park) یک حوزه سرشماری در ایالات متحده آمریکا است که در ایلینوی واقع شده‌است. گرندوود پارک ۵٬۲۰۲ نفر جمعیت دارد.
فهرست سوره‌های قرآن
فهرست سوره‌های قرآن فهرستی متشکل از اطلاعات ۱۱۴ سوره از کتاب قرآن است که به عقیدهٔ مسلمانان به محمد بن عبدالله، پیامبر اسلام، نازل گردیده‌است. جمع‌آوری سوره‌های قرآن به ترتیبی غیر از ترتیب نزول آن‌ها، مورد اتفاق همگان است. اما اختلاف بر سر ترتیب حاضر، مربوط می‌شود به شخص ترتیب‌دهندهٔ آن، به طوری که به باور گروهی ترتیب حاضر توسط پیامبر اسلام صورت گرفته و تخلف از آن جایز نخواهد بود. در مقابل گروهی دیگر این چینشِ قرآن را اجتهاد صحابه دانسته‌اند. برخی نیز قائل به تفصیل هستند و چینشِ عمدهٔ سوره‌های قرآن را به شخص پیامبر نسبت داده‌اند و آن را توقیفی می‌دانند؛ و البته اجتهاد و نظر صحابه را نیز در چند سوره دخیل دانسته‌اند. به باور مخالفان توقیفی بودن ترتیب سوره‌ها، اختلاف در ترتیب سوره‌ها در مصحف‌های مختلف، اختلاف صحابه در تصحیف و ترتیب مصحف عثمان و انتساب مصحف‌ها به نویسندهٔ آن همچون مصحف عثمان به عثمان بن عفان، دلیلی بر اجتهادی بودن ترتیب سوره‌های قرآن است.
گاه‌نگاری و ترتیب سوره‌ها
در زمینهٔ ترتیب بیان سوره‌ها، در بین تفاسیر و کتب علوم قرآنی، اختلاف‌های متعددی گزارش شده‌است. آنگونه که برخی تاریخ‌نگاران، از جمله گابرییِل سعید رِینُلذز نشان می‌دهند، نخستین تلاش برای تاریخ‌انگاری سوره‌های قرآن، ناشی از نیازِ حقوقیِ دولت اسلامی برای استفاده از متن قرآن بوده است. مسئلهٔ ابتدایی، برخی گفته‌های متضاد در محتوای قرآن بود که منجر به ایجاد مشکلات زیادی می‌شده است. تلاش‌ها برای فهم تاریخیِ متنِ قرآن در درجهٔ نخست منجر به شکل‌گیری تفاسیری تحتِ عنوان «نسخ» از قرن دوم هجری شد؛ اینکه تصور شود در یک نظمِ زمانی، یک بخش می‌تواند متأخر باشد و بخشِ مشابه قبلی را منسوخ کند. در قدم بعد، تلاش‌ها برای فهم متنِ موجود منجر به شکل‌گیری تفسیرهای متأخر بر اساس مراحل زندگی محمد بوده است؛ در واقع از نظر این مفسران، زندگی محمد باید محورِ فهمِ متنِ موجود باشد. از نظر گیوم دی، مفسران، برای قابل فهم کردنِ مجموعه متونی که وجود داشته، سعی کرده‌اند متون گردآوری شده را بر اساس زندگی محمد و مراحل آن درک کنند. تفسیرهای انجام گرفته منجر به شکل‌گیری سنتِ «اسبابِ نزول» شد که بر این عقیده بنا شده‌است که قرآن یک نویسنده بیشتر ندارد و حاصل تجارب محمد در یک دورهٔ مشخص در مکه و مدینه است. نخستین اثر تحت عنوانِ «اسباب نزول»، توسط ابوالحسن علی واحدی (درگذشت ۴۶۸ ق) به نگارش درآمد. اما ایدۀ فهمِ متنِ قرآن بر اساس روایتِ «اسباب نزول»، نخستین بار در رساله‌ای منسوب به مقاتل بن سليمان (درگذشته ۱۵۰ ق) پیدا می‌شود. این رویکردِ تفسیرِ قرآن مبتنی بر اسبابِ نزول، در تفسیر ابن کثیر (درگذشته ۷۷۴ ق) نقش مهم‌تری می‌گیرد. این تلاش برای نظم‌مند کردن متنِ قرآن بر اساسِ تاریخی‌سازیِ مبتنی بر زندگی محمد به موضوعِ بحث در میان مفسران تبدیل می‌شود و تفاسیر مختلفی، گاهی بسیار متفاوت، انتشار پیدا می‌کند و سوره‌ها به سرعت به مکی و مدنی تقسیم شدند، بدون آنکه در برخی از موارد توضیح داده شود که دقیقا تمایز بین آنها معرفی شود.
آنچه که امروزه به عنوان فهرست تاریخی رسمی در میان مسلمانان مورد قبول واقع شده، فهرستی است منسوب به جعفر صادق و بسیار نزدیک به فهرستِ ابن عباس که انتشارات مصر در سال ۱۹۲۴ به شکل گسترده‌ای آنرا منتشر کرده‌است. در حال حاضر، نزدِ مؤمنین و مفسرانِ سنتی مسلمان، متن قرآن بر اساس این سنتی که چند قرن پس از درگذشت محمد شکل‌گرفته، یعنی سنتِ متأخرِ «اسبابِ نزول» که به دنبال ارتباط بین متن مورد نظر با زندگی محمد است، خوانده می‌شود. یکی از نظریه‌های اوایل قرن بیستم در خصوص ترتیب نزول سوره‌ها نیز، توسط شرق‌شناس آلمانی، تئودور نولدکه (نلدکه) (۱۹۳۰–۱۸۳۶) مطرح شده‌است. این شرق‌شناس بر اساس پارامترهای مختلفی همچون مفهوم سوره‌ها، تعداد آیات، حجم مطالب، تعداد حروف، نظم و آهنگ، پیشرفت محتوایی سوره، سبک و اسلوب و تناسب؛ ترتیب نزولی منحصر به خود را ارائه کرده‌است. از نظر گیوم دی، این روش تقسیم قرآن بر اساس زندگی محمد که تئودور نولدکه نیز پی‌گرفته است، جنبه های خاصی از متن، از جمله تغییرات متاخرِ آن را در نظر نمی‌گیرد و نمی‌تواند به بسیاری از مسائل موجود پاسخ دهد. بنابراین از نظر او «شایسته است شیوۀ ویرایش و تحریه انجام شده هنگام جمع‌آوری و گردآوری مجموعه یا مجموعه‌های قرآن در قرن هفتم میلادی نیز مورد توجه کرد.» گیوم دی می‌گوید که از آنجا که بعد از درگذشت محمد فعالیت تجمیع و تحریر قرآن وجود داشته‌است، «نویسندگان قرآن نویسندگانی (و نه تدوین‌کنندگان ساده) هستند که توانسته‌اند متون از پیش موجود را دوباره سازماندهی، تفسیر و بازنویسی کنند، یا حتی از منظر نگاهِ خاصِ خود منتخب‌های (péricopes) جدیدی، به ویژه بر اساس رقابت‌های سیاسی و مذهبی خود، اضافه کنند.» دی تاکید می‌کند که «قرآن متنی ترکیبی و مرکب است که باید مطابق یک تمایز زمانی وسیع‌تر از گاه‌نگاری بین سوره‌های مکی و مدنی فهمیده شود.»
عنوان‌بندی سوره‌ها
سوره‌های قرآن به منزله فصول قرآن به حساب می‌آیند و نام‌های سورها، به مثابه عناوین این فصول می‌باشند. این نام‌ها هر یک، بار مفهومی ویژه‌ای داشته و در شناخت مفهوم سوره، مؤثرند. این مفاهیم عبارتند از خطوط اصلی مفاهیم، جهت‌گیری‌ها و مضامین اصلی سوره‌ها. البته برخی نام‌ها همچون حروف از این قاعده مستثنا هستند. بر اساس منابع تفسیری، اولین نام‌گذاری توسط محمد —پیامبر اسلام— صورت گرفته‌است. از میان مجموع ۱۱۴ نامی که برای سوره‌های قرآنی ذکر شده‌است، حدود چهل مورد از نام‌ها توقیفی بودنشان قطعی و نامگذاریشان توسط پیامبر اسلام، بدون تردید پذیرفته شده‌است. باید توجه داشت که در گزینش نام‌های سوره همیشه از محور غالب سوره استفاده نشده‌است. سید حسین نصر - قرآن‌پژوهان شیعه - نام‌های متعدد سوره‌ها را مربوط به پس از مرگ پیامبر اسلام می‌داند. قرآن‌پژوهان غیرمسلمان همچون آرتور جان آربری (۱۹۶۹–۱۹۰۵) در خصوص تفاوت فصل‌بندی قرآن با سایر کتب معتقد است که پراکندگی و گسیختگی سوره‌های قرآن، سردرگمی و حیرت خواننده را دربردارد و قرآن تنظیم شده بر غیر ترتیب نزول را دلیل این تحیّر خواننده می‌داند. در مقابلِ این دیدگاه، نظریهٔ هدفمندی سوره‌های قرآن مطرح شده‌است که معتقدان به این نظریه، هر سوره را دارای جان و روح به‌خصوصی می‌دانند که در آیات آن سوره در جریان است. همچنین وحدت موضوعی سوره‌ها نیز یکی دیگر از نظریات در خصوص پیوند سوره‌ها در قرآن است که منظور از وحدت در این نظریه، وحدت غرض و هدف است.
ویژگی سوره‌ها
سوره‌های قرآن در اولین تقسیم‌بندی، به جملات معناداری تبدیل می‌شوند که از آنها به آیه یاد می‌شود. آیه به معنای «نشانه» می‌باشد و در قرآن از نشانه‌های خداوند یاد شده که همگی دلالت بر قدرت خداوند دارد. در آغاز ۲۹ سوره از ۱۱۴ سورهٔ قرآن، دقیقاً پس از بسم الله الرحمن الرحیم، یک یا چند حرف به عنوان اولی آیه مطرح شده‌است که در اصطلاح علوم قرآنی به حروف مقطعه شناخته می‌شوند. از دیگر نام‌های دیگر این حروف، «فواتح السور» یا «اوائل السور» می‌باشد. در زبان انگلیسی از این حروف به «حروف اسرارآمیز» یاد شده‌است. در خصوص این حروف، نظریات مختلفی جهت رمزگشایی و معنا و کاربرد آن مطرح شده‌است. علاوه بر حروف مقطعه، آیاتی نیز به عنوان آیات سجده در ۱۵ سوره از قرآن دسته‌بندی شده‌اند. به عقیدهٔ مسلمانان، پس از قرائت یا شنیدن آنها، سجده کردن واجب یا مستحب است. منابع شیعی و سنی در تعداد آیات متفق هستند اما در وجوب یا استحباب این آیات، دچار اختلاف هستند. شیعیان برای چهار آیه، وجوب سجده و برای یازده مورد دیگر، استحباب قائل هستند.
از دیگر مباحثی که در این خصوص مورد توجه منابع علوم قرآنی قرار گرفته‌است، مکّی یا مدنی بودن سوره‌ها می‌باشد. بنابر یک تقسیم‌بندی، سوره‌ها و آیات بر اساس محل نزولشان، به دو دستهٔ مکّی (آن دسته از سوره‌ها یا آیاتی که در مکّه نازل شده‌اند) و مدنی (آیات و سوره‌های نازل شده در مدینه) دسته‌بندی شده‌اند. در خصوص تشخیص مکّی یا مدنی بودن سوره‌ها، اختلاف در منابع تفسیری و علوم قرآنی گزارش شده‌است. در تعریف مکّی یا مدنی بودن نیز اختلافاتی وجود دارد، گروهی محل نزول و گروهی مخاطب سوره را در مکّی یا مدنی بودن پذیرفته‌اند. برخی نیز زمان نزول را در مکّی یا مدنی بودن سوره تعریف کرده‌اند. براین اساس آن دسته از سوره‌هایی که پیش از هجرت نازل شده‌است، سوره‌های مکّی و آن دسته که پس از هجرت نازل شده‌اند، سوره‌های مدنی دانسته شده‌اند. نظریهٔ موضوعیت نیز در این خصوص مطرح شده‌است. یکی از اهمیت‌های دانش به مکّی یا مدنی بودن سوره‌ها و آیات، تشخیص ناسخ و منسوخ، خاص و عام، مفید و مطلق و مواردی دیگر در فقه و کلام خواهد بود. برای فهم از مکّی یا مدنی بودن سوره‌ها، دو راه سماعی (گزارش نقل قول‌ها) و قیاسی (بررسی‌های قرآن‌پژوهی) وجود دارد. محمدهادی معرفت (۱۳۸۵–۱۳۰۹) فقیه و قرآن‌پژوه معاصر، در خصوص ترتیب و محل نزول سوره‌ها، پس از بررسی موارد مختلفیْ، به روایتی از ابن‌عباس اعتماد کرده‌است. روایتی را که به ابن عباس منسوب است، در کتاب المبانی (نگارش یافته در سال ۴۲۵ ه.ق) گزارش شده‌است و طبرسی در تفسیر مجمع البیان آن را نقل نموده‌است. سیوطی در الاتقان و زرکشی در البرهان نیز این روایت را با سندی دیگر، نقل کرده‌اند.
از دیگر مفاهیم مهم علوم قرآنی که اهمیتش در فقه اسلامی نمایان است، مسئلهٔ شناخت ناسخ و منسوخ است. مفسران و فقیهان در خصوص تعریف نسخ آورده‌اند که نسخ، دلیل شرعی‌ای‌ست (ناسخ) که به واسطهٔ آن، حکم شرعی سابق (منسوخ) زائل گردد و بدون وجود حکم جدید، حکم سابق همچنان پابرجا بماند. در خصوص شناخت ناسخ از منسوخ، در بین دانشمندان علوم اسلامی اختلافاتی گزارش شده‌است و به هر روی کتب مفصلی در این خصوص به نگارش درآمده است. در فهرست حاضر نیز از روایت ابن‌عباس بهره گرفته شده‌است.
فهرست سوره‌های قرآن
راهنمای فهرست:
گمینا منگشکوو
گمینا منگشکوو یک گمینا در لهستان است که در شهرستان اوپوچنو واقع شده‌است. گمینا منگشکوو ۱۲۳٫۸۳ کیلومتر مربع مساحت و ۴٬۷۸۸ نفر جمعیت دارد.
گرترود بل
گرترود بل، با نام کامل ، معروف به «مادر عراق»، زاده ۱۴ ژوئیه ۱۸۶۸، در کانتی دورهام انگلستان، درگذشته ۱۲ ژوئیه ۱۹۲۶ در بغداد، مشاور سیاسی، کوه‌نورد، جهانگرد، کاوشگر در رشته‌های تاریخ و باستان‌شناسی بود ولی در عین حال از زبده‌ترین و کارآمدترین مأموران «سازمان اطلاعات و امنیت خارجی بریتانیا» (SIS) در زمان خود، به ویژه در دوران جنگ جهانی اول محسوب می‌شد. بل در سال ۱۹۱۷ بخاطر خدمات بزرگی که در راه میهن خود انجام داده بود نشان امپراتوری بریتانیا را که یک رتبه شوالیه‌گری است دریافت کرد.
دوران کودکی و جوانی
گرترود بل در خانواده‌ای ثروتمند به دنیا آمد. او مادر خود «ماری شیلد» را در سه سالگی بخاطر مرگ سر زایمان برادرش از دست داد. پدر او در دانشگاه سوربن پاریس شیمی و در آلمان شیمی آلی و ریاضی تحصیل کرده بود و به مرور زمان مدیریت شرکت‌های تولیدی پدر خود را بدست گرفت. او به موازات کار خود در بخش امور سیاست، فرهنگ و بهداشت نیز فعال بود و سیاست‌مداری لیبرال محسوب می‌شد. پدر بزرگ گرترود بل «Isaac Lowthian Bell» در دهه ۱۸۷۰میلادی تقریباً یک سوم آهن و فولاد بریتانیا را در کارخانه‌های خود تولید می‌کرد. خانواده بل با توماس هنری هاکسلی، چارلز داروین، جان راسکین و این قبیل بزرگان معاشرت داشت و این یکی از دلایل بلوغ زودرس ذهنی گرترود گشت. پدر گرترود او را در سال ۱۸۸۶ در دانشگاه آکسفورد (کالج Lady Margaret Hall) ثبت نام کرد و او توانست با چند دختر دیگر و همراهی یک خانم «محافظ اخلاق و آداب» در کلاس‌های دانشگاه شرکت کند. او در سال ۱۸۸۸ کمی قبل از بیستمین سالگرد تولدش، به عنوان اولین زن، تحصیل خود را در رشته تاریخ با بهترین نمره به پایان رساند ولی دانشگاه طبق قانون به او، چون او یک زن بود، مدرک پایان تحصیلی نداد (آکسفورد از سال ۱۹۲۰ یعنی تقریباً ۱۳۰۰ خورشیدی زنان را برابر مردها شناخت). پدر و مادر ناتنی گرترود طبق روال رایج انگلستان او را پس از بازگشت از اولین سفرهایش به شرق (بخارست و استامبول)، طی مراسمی به دربار سلطنتی معرفی کردند تا او بتواند در صورت لزوم روزی به خدمت دربار «مفتخر» شود (استخدام در بخش‌های حساس دولتی).
فعالیت‌ها
گرترود بل در ابتدا جاسوسی ساده بود و بیشتر در امور کسب اطلاعات و گزارش دادن فعال بود، ولی به مرور زمان و کسب تجربه لازم، پیشرفت بزرگی کرد و توانست به موازات لورنس عربستان، سرنوشت ساز ترین عملیات «کشور سازی» و «کشور زایی» را در خاور میانه انجام دهد. بل و توماس ادوارد لورنس (لورنس عربستان) توانستند با برنامه‌ای دقیق، قبیله‌های عرب را برای دوره کوتاهی متحد کرده و علیه دولت عثمانی به شورش وادارند. در حقیقت می‌توان گفت که بل در رتق و فتق خاک بازمانده از امپراتوری عثمانی، به‌خصوص در غرب ایران حرف اول را زد. او مشاور اصلی «ملک فیصل اول» بود. گرترود بل توانست با مهارت فراوان سران قبایل مختلف منطقه را با «روش‌های ویژه» راضی نگهدارد و در برابر خدمات ایشان، آن‌ها را «صاحب کشور» نمود. در این باره می‌توان کشورهای نو بنیاد سوریه جدید، عراق، اردن هاشمی (پادشاه‌های عراق و اردن دو برادر بودند: فیصل اول و عبدالله اول) و کویت را برشمرد که الزاماً در به وجود آمدن مرزهای جدید عربستان نقش بازی کرده‌اند. تنها کشوری که مرزهایش در آن منطقه تغییر نکردند ایران بود. مرزها همان ماندند که ایران و عثمانی تعیین کرده بودند. یکی از اشتباهات چشمگیر گرترود بل در تقسیم خاک عثمانی، منطقه بی‌طرفی محسوب می‌شود که در سه کنج مرزهای عراق، عربستان و کویت به جا ماند و منابع نفتی بسیار بزرگی دارد. منطقه‌ای که انگلیسی‌ها توجه ویژه به آن داشتند. به روایتی، افسر انگلیسی مسئول نقشه‌کشی در آن شب مست بوده و درکشیدن مرز بین عراق و کویت در روی نقشه بی‌توجهی کرده. بعدها بل ادعا کرد که این منطقه بی‌طرف ویژه حفاظت کویت در برابر حمله‌های عراق و عربستان بوده.
کردها به دفعات گلایه نزد بل بردند و خواهان خاک مستقل شدند ولی او به ایشان اعتماد نکرد. گذشته از این، انگلیس‌ها نمی‌خواستند ایران و ترکیه را علیه خود وارد میدان کنند. رک به مستند: گرترود بل بزرگترین دشمن کردها و گرترود بل، دختر عربستان یا ملکه صحرا
مأموریت تهران
گرترود بل شیفته شاعران ایرانی، به‌خصوص حافظ بود و پس از بازگشت به لندن کتابی نوشت به نام «Persian Pictures» که با ترجمه بسیار ظریفی از اشعار حافظ آغاز می‌شود. کتاب دیگر بل در رابطه با ایران، گزیده غزل‌های حافظ (The Hafez Poems of Gertrude Bell) است که هنوز تجدید چاپ می‌شود. او چند بار به شیراز و یک بار به کرمان و اصفهان سفر کرد.
بل که اطلاعات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعی دربارهٔ ایران جمع‌آوری گرده بود، پس از شش ماه، در نیمه دوم سال ۱۸۹۳جهت تسلیم گزارش، به لندن بازگشت. او چند ماه در انتظار دلداده‌اش «هنری کدوگن» در لندن گذراند و عاقبت تلگرافی از تهران دریافت کرد مبنی بر اینکه او در یک حادثه اسب سواری داخل رودخانه‌ای پرتاب شده و در اثر سینه‌پهلو درگذشته است. (ر ک: "دختر کویر. داستان گرترود بل")
مرگ
بل از سال ۱۹۲۵ از ناخوشی پلورزی رنج می‌برد و در اواخر عمر روحیه‌ای نسبتاً پریشان داشت. شاید او به همین خاطر در تاریخ ۱۲ ژوئیه ۱۹۲۶ در سن ۵۸ سالگی در بغداد دست به خودکشی زد و در همان شهر (به گفته خود او: وطن دومش) در گورستان ارتش انگلیس دفن شد.
جستار شخصیت‌های مشابه
آن لمبتون
توماس ادوارد لورنس (لورنس عربستان)
د لو، میسیسیپی
د'لو شهرکی در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۴۵۲ نفر بوده‌است.
پیپرلونگومین
پیپرلونگومین یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۶۳۷۸۵۸ است.
مونتاناسو لومباردو
مونتاناسو لومباردو (به ایتالیایی: Montanaso Lombardo) یک کومونه در ایتالیا است که در استان لودی واقع شده‌است.
خصوصیات
مونتاناسو لومباردو ۹٫۶ کیلومترمربع مساحت و ۱٬۵۷۲ نفر جمعیت دارد.
کیباتو
کیباتو (به اسپانیایی: Collbató) یک شهرستان در اسپانیا است که در استان بارسلون واقع شده‌است.
خصوصیات
کیباتو ۱۷٫۹۹ کیلومترمربع مساحت و ۲٬۷۵۲ نفر جمعیت دارد و ۳۸۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
راه‌آب‌نامه
راه‌آب‌نامه چاپ ۱۳۲۶ یکی از آثار نویسنده معاصر ایرانی، محمدعلی جمال‌زاده است. در این کتاب جمالزده با بیان داستانی ساده و طنزپردازانه به بررسی روحیه و خلقیات ایرانیان پرداخته.
بکارگیری اصطلاحات عامیانه و بهره‌گیری از زبان رایج مردم از مشخصه‌های این کتاب است.
داستان
«راه‌آب‌نامه» حکایت مردی است که از سفر فرنگ (در دوره تحصیلاتش) برای شرکت در عروسی خواهرش به ایران می‌آید. اما پس از انجام مراسم عروسی، با مشکل راه‌آب خانه روبه‌رو می‌شود؛ و حل این مشکل، فضای کلی داستان را در بر می‌گیرد؛ که در واقع بیان واقعیت‌های آشکار در نوع ارتباطات، خلقیات و رفتارهای مردم آن روز ایران است.
درباره گردش اجرام آسمانی
دربارهٔ گردش اجرام آسمانی نام کتابی است که نیکلاس کوپرنیک (۱۹ فوریه ۱۴۷۳ - ۲۴ مه ۱۵۴۳)، ستاره‌شناس لهستانی عصر رنسانس دربارهٔ نظریه خورشیدمرکزی منظومه شمسی نگاشت. در این کتاب نظریهٔ خورشیدمرکزی به جای نظریه زمین‌مرکزی بطلمیوس پیشنهاد شد. این کتاب نخستین بار در سال ۱۵۴۳ در نورنبرگ منتشر شد.
پیش زمینه
برخلاف آنچه در منابع غربی آمده‌است، کپرنیک اولین کسی نبود که به مدل خورشید-مرکزی اعتقاد داشت. قبل از او دانشمندان بسیاری از شرق به ناکارآمدی مدل بطلمیوسی پی برده بودند و مدل خورشید مرکزی را پیشنهاد داده بودند. آریابهاتا ریاضیدان و منجم بزرگ هندی در اوایل قرن ششم میلادی در کتاب خود که آریابهاتیا نامیده می‌شود، به تبعیت از اسلاف هندی خود، مدل خورشیدمرکزی را ارائه نمود و تأکید کرد که زمین علاوه بر چرخش به دور خورشید، به دور خود نیز می‌چرخد. همچنین مشاهده می‌کنیم که وی حتی به بیضی بودن مدار سیارات به دور خورشید نیز اشاره می‌نماید.
اگر چه کپرنیک اولین کسی است نظریه مرکزیت خورشید را فرمول‌بندی دقیق ریاضی و هندسی نمود، ولی سابقه این نظریه به سده‌ها پیش از وی بازمی‌گردد؛ فیلولائوس فیلسوف یونانی قرن چهارم پیش از میلاد و یکی از شاگردان فیثاغورث نخستین کسی است که قائل به حرکت وضعی زمین (چرخش زمین به دور خود) شد. پس از او هراکلیدس پونتسی فرضیه حرکت انتقالی زمین (چرخش زمین به دور یک کانون مشخص) را مطرح کرد. آریستارخوس ساموسی فیلسوف و منجم قرن سوم پیش از میلاد با ترکیب نظریه‌های این دو، اولین نظریه خورشید مرکزی را پیشنهاد کرد. در نظر او خورشید به‌طور ثابت در مرکز عالم جای می‌گیرد و زمین و سیاره ‌های دیگر در مسیری کاملاً مدور به دور آن می‌چرخند. ولی نظریات خورشید مرکزی قبل از کپرنیک، بدون اینکه به محاسبات ریاضی و هندسی و طراحی مدلهای هر سیاره منجر شود، ارائه شده بود. در نتیجه پذیرش آن اصلاً معقول و منطقی نبود.
کوپرنیک در کتاب «دربارهٔ گردش اجرام آسمانی» صادقانه بیان می‌کند که تحت تأثیر افکار «ابن شاطر» قرار داشته‌است.
منابع موجود نشان‌دهنده این است که هر چند ایرانیان و مسلمانان موفق به اثبات حرکت زمین نشده بودند (و یا دستکم منابعی در این زمینه در اختیار ما نیست)؛ اما گروهی از دانشمندان ایرانی بر چنین نظریه‌ای اعتقاد داشته‌اند که در واقع خورشید ثابت بوده و زمین بر گرد آن در چرخش است. یکی از شواهد مکتوب، کتاب «اعلاق‌النفیسه» نوشته ابن‌رسته اصفهانی (قرن سوم هجری/ نهم میلادی) است که تنها یک جلد از هفت جلد آن باقی‌مانده‌است. (این کتاب با ترجمه دکتر حسین قره‌چانلو توسط انتشارات امیرکبیر، و همچنین توسط کراچوفسکی و دیگران به زبان‌های دیگر منتشر شده‌است)
ابوریحان بیرونی نیز در کتاب «قانون مسعودی» به معرفی دانشمندی به نام عبدالجلیل سجزی (سیستانی) می‌پردازد که به نظریه گردش زمین به دور خورشید اعتقاد دارد و بر همین پایه استرلابی معروف به «زورقی» (شناور/ گردان) ساخته‌است. بیرونی شرح می‌دهد که «رد نظریه سجزی کار ساده‌ای نیست». (قانون مسعودی، متن عربی، بکوشش عبدالکریم الجندی، بیروت، ۲۰۰۲ میلادی، جلد دوم، فصل ششم، ص ۱۴۲.)
میگوی غار تگزاس
میگوی غار تگزاس نام یک گونه از فروراسته کاریدی است.
استان جنوبی (روآندا)
استان جنوبی (روآندا) (به لاتین: Southern Province, Rwanda) یک استان در رواندا است که در جنوب واقع شده‌است.
خصوصیات
استان جنوبی ۵٬۹۶۳ کیلومترمربع مساحت و ۲٬۵۸۹٬۹۷۵ نفر جمعیت دارد.
اندیس کلان سیران
کلان سیران یک اندیس غیرفلزی است که در حوالی شهر کبیرکوه استان ایلام قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، نمک است.سنگ میزبان این اندیس مارن ورس وگچ است و دیرینگی آن به دوران میوسن می‌رسد.
تم اکبرآباد
تم اکبر آباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان جیرفت، بخش عنبرآباد، روستای اکبر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مومج
روستای مومج از توابع ییلاقی بخش مرکزی شهرستان دماوند است.
پایلیوپتریکس
پایلیوپتریکس (نام علمی: Palaeopteryx) نام یک سرده از شاخه طنابداران است.
مومج
این روستا در فاصله ۱۴۰ کیلومتری شهر تهران واقع شده‌است.
برای رسیدن به این روستا باید از مناطق آبسرد - آینه ورزان - جابان - سربندان و سیدآباد گذر کرد. پس از این مسافتی نزدیک به ۵ کیلومتر طی می‌شود و یک خروجی از جاده اصلی تهران فیروزکوه به سمت منطقه باستانی ابرشیوه وجود دارد؛ که روی تابلو آن نام روستاهای کهنک - یهر - مومج - دهنار و هویر درج گردیده‌است. پس از روستای هویر نیز به دشت چمندا و دریاچه طبیعی و توریستی مومج خواهیم رسید.
حدود جغرافیایی روستای مومج
از شرق به منطقه زردبند (مرز روستای یهر و لی‌پشت)
از شمال به ارتفاعات دوبرار (بخش ارجمند و روستای بهان)
از جنوب غربی نیز به ارتفاعات سیدآباد و سربندان منتهی می‌شود.
زبان و گویش محلی
مردم این روستا به زبان مازندرانی با لهجه طبری دماوندی که گویشی از زبان مازندرانی است، صحبت می‌کنند.