cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
زبان آلمانی
حروف اضافه
برخی از این حروف اضافه، بر حسب این که واژه یا گروه‌واژه‌ای که پس از آن می‌آید چه نقشی از نقوش سه گانهٔ بالا را بگیرد، معنیشان به کلی فرق می‌کند. از این رو، بر حسب معنایی که منظور است، ممکن است یک حرف اضافه چند نقش متفاوت داشته باشد.
حروف تعریف اسامی
در زبان آلمانی حروف تعریف گذشته از نشان دادن معرفه یا نکره بودن یک اسم، می‌توانند خصوصیات حالت اسم، شامل حالت فاعلی (Nominativ)، مفعولی مستقیم (Akkusativ)، مفعولی غیر مستقیم (Dativ) و ملکی (Genitiv) را هم نشان دهند. با توجه به بی‌قاعده بودن ساختن جمع اسامی در زبان آلمانی، حروف تعریف در بسیاری موارد به عنوان نشان دهنده حالت جمع یا مفرد اسم هم مورد استفاده قرار می‌گیرند.
واژگان
بیشتر واژگان آلمانی از شاخه ژرمنی از خانواده زبان‌های هندواروپایی گرفته شده‌اند. با این حال، این زبان شمار بالایی وام‌واژه از زبان‌های دیگر، به ویژه لاتین، یونانی، ایتالیایی، فرانسوی و اخیراً انگلیسی، دارد. در اوایل سده نوزدهم، یوآخیم هاینریش کامپه برآورد کرد که یک پنجم کل واژگان آلمانی ریشه فرانسوی یا لاتین دارد.
واژگان لاتین در دوران امپراتوری روم به نیای آلمانی وارد شده‌اند و بنابراین همه تغییرات صوتی آلمانی نیز بر آن‌ها اعمال شده‌است. پس منشأ آن‌ها برای بیشتر گویشوران قابل تشخیص نیست (برای نمونه Pforte, Tafel , Mauer , Käse , Köln از porta , tabula , murus , caseus , Colonia لاتین) وام‌گیری از لاتین پس از سقوط امپراتوری روم در زمان مسیحی‌سازی به واسطه کلیسا و صومعه‌ها ادامه یافت. هجوم مهم دیگر واژگان لاتین را می‌توان در طول رنسانس مشاهده کرد. در متون علمی، وام‌گیری از لاتین تا به امروز ادامه داشته‌اند، هرچند در چند دهه اخیر اغلب به‌طور غیرمستقیم و از انگلیسی وارد آلمانی شده‌اند. در سده‌های ۱۵ تا ۱۷، تأثیر ایتالیایی بسیار زیاد بود که منجر به ورود بسیاری از واژگان ایتالیایی در زمینه‌های معماری، مالی و موسیقی شد. تأثیر فرانسوی در سده ۱۷ تا ۱۹ منجر به واردات بیشتر واژگان فرانسوی شد. نفوذ انگلیسی از سده نوزدهم آغاز شد، اما این زبان در نیمه دوم سده بیستم تسلط پیدا کرد.
نوشتار
زبان آلمانی با الفبای لاتین نوشته می‌شود. این الفبا علاوه بر ۲۶ حرف استاندارد، سه واکه با علامت دونقطه، یعنی ä، ö و ü، و همچنین حرف استست (ß) دارد. در سوئیس و لیختن‌اشتاین، به جای ß از ss استفاده می‌شود. از آنجا که ß هرگز در آغاز واژه نمی‌آید دارای شکل بزرگ نبود، اما در سال ۲۰۱۷، ẞ به عنوان شکل بزرگ آن معرفی شد. در گذشته ſ یا s کشیده نیز در نوشتار آلمانی استفاده می‌شد که امروزه منسوخ شده‌است.
سامانه نوشتاری آلمانی بسیار واجی و نوشتار آن بسیار مطابق با گفتار است و بنابراین به جز استثناهایی، تلفظ‌ها را کاملاً می‌توان از روی املا تعیین کرد. با این حال، در موارد بسیاری به جای املای واجی، املای تاریخی یا مشابه با سایر املاها استفاده می‌شود.
الفبا
الفبای آلمانی از ۲۶ حرف استاندارد لاتین و ۴ حرف افزوده به شرح زیر است:
واکه‌ها
در آلمانی، واکه‌ها (به استثنای واکه‌های مرکب) کوتاه یا بلند و به شرح زیر هستند:
واکه‌های مرکب آلمانی نیز شامل:
همخوان‌ها
سامانه همخوانی آلمانی با داشتن تقریباً ۲۶ واج، در مقایسه با سایر زبان‌ها در میانه قرار دارد. انسایشی یکی از غیرمعمول‌ترین همخوان‌های این زبان است. این همخوان‌ها عبارتند از:
ادبیات
زبان آلمانی در ادبیات آلمان به کار رفت و رد پای آن را می‌توان تا سده‌های میانه یا قرون وسطی جستجو کرد. در این دوره، نویسندگان و شاعران برجسته‌ای همچون والتر فون در فوگلواید و ولفرام فون اشنباخ آثاری نوشتند.
آثاری همچون سرود نیبلونگ‌ها از نویسنده‌ای ناشناس و دیگر مجموعه‌ها و قصه‌های مشهور در این دوره، توسط برادران گریم در سده نوزدهم میلادی جمع‌آوری و منتشر شد که برخی از آن‌ها شهرت جهانی دارند.
خداشناس و کشیش مشهور آلمانی، مارتین لوتر، با ترجمهٔ کتاب مقدس به زبان آلمانی، اعتبار زیادی به این زبان بخشید. از میان شاعران و نویسندگان مشهور آلمانی‌زبان، می‌توان به گوتهولد افرایم لسینگ، یوهان ولفگانگ گوته، فریدریش شیلر، هانریش فون کلایست، ارنست هوفمان، برتولت برشت، هاینریش هاینه و آرنو اشمیت اشاره کرد. زبان آلمانی از جایگاه ویژه‌ای در فلسفه برخوردار است و فیلسوفان بسیاری مانند نیچه ،کارل مارکس، هگل، شوپنهاور، کانت به زبان آلمانی مطالب خود را نوشته‌اند.
تاکنون سیزده آلمانی‌زبان برندهٔ جایزهٔ نوبل ادبیات شده‌اند که عبارتند از تئودور مومسن، رودولف کریستف یوکن، پال هیزه، گرهارد هاوپتمان، کارل اشپیتلر، توماس مان، نلی زاکس، هرمان هسه، هاینریش بل، الیاس کانتی، گونتر گراس، الفریده یلینک و هرتا مولر.
نمونه‌ها
ماده یک اعلامیه جهانی حقوق بشر به آلمانی:
گلگیر
گلگیر بخشی از بدنهٔ یک خودرو، موتورسیکلت یا هر وسیلهٔ نقلیهٔ دیگر است که بر دُور چرخ‌های آن وسیله قرار دارد. هدف از ایجاد این وسیله جلوگیری از پرتاب شدن شن و ماسه، گِل، سنگ یا آبِ روی زمین به هوا در زمان حرکت وسیلهٔ نقلیه است.
انرژیکا موتور
انرژیکا موتور (Energica Motor) شرکت تولید صنعتی ایتالیائی است، که در سال ۲۰۱۴ تأسیس شد.
برماتینگن
برماتینگن یک شهر در آلمان است که در بودنسیکرایس واقع شده‌است. برماتینگن ۳٬۷۶۰ نفر جمعیت دارد.
ماروین آنجلس
ماروین آنجلس (Marwin Angeles؛ زادهٔ January 9, 1991) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال گلوبال سبو و باشگاه فوتبال سئرس نیگروس اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۲۳ سال فیلیپین و فیلیپین بازی کرده‌است.
رانیموستین
رانیموستین (INN، با نام تجاری Cymerin؛ و نیز به عنوان MCNU شناخته می‌شود) یک عامل آلکیله‌کننده نیتروزواوره است که در ژاپن برای درمان لوسمی مزمن مغز استخوان و پلی سیتمی ورا تأیید شده‌است.
ویتامین کا
کشف
در سال ۱۹۳۵ میلادی، دانشمندی دانمارکی بنام هنریک دام متوجه وجود ماده‌ای در بدن مرغ شد که باعث لخته‌ شدن خون می‌شد. وی این ماده را «ویتامین کا» نام‌گذاری کرد.
عملکرد
ویتامین K ترومبین را که برای لخته‌ شدن طبیعی خون لازم است فعال می‌کند. ویتامین کا مانند ویتامین دی محلول در چربی است و بدن برای جذب آن نیاز به صفرا دارد. این ویتامین در برابر گرما پایدار است اما در مقابل نور خورشید و یخ زدگی از بین می‌رود. هر چه هوا گرمتر شود نیاز بدن به ویتامین K بیشتر می‌شود.
گونه‌ها
ویتامین K نامی عمومی برای دو گروه کوچک از ویتامین‌های کا۱ (فیلوکینون) و کا۲ (مناکینون) است که تفاوت اندکی در ساختار مولکولی با یکدیگر دارند. هر دو، کارکردی همانند دارند هر چند هنوز پژوهش‌ های بسیاری لازم است تا تفاوت میان این دو به درستی دریافته شود. ویتامین کا۲ نسبت به کا۱ بهتر جذب می‌شود و مدت زمان طولانی‌تری در بدن ذخیره می‌ماند. بدن می‌تواند مقداری از ویتامین کا۱ را به کا۲ تبدیل کند.
وظیفه ویتامین کا۲ یا k2 در اصل انتقال کلسیم از خون به داخل استخوان و دندان میباشد و همچنین مانع از رسوب کلسیم در رگها و بافتهای بدن و ایجاد سنگ کلیه میشود.
فواید
مهمترین فایده این ویتامین K جلوگیری از خونریزی است. این ویتامین برای کنترل و درمان خون‌ریزی ناشی از بیماری‌های هموفیلی، کبد، زردی و زخم معده سودمند است و همچنین خونریزی‌های ناشی از استفاده طولانی مدت از آسپرین‌ها و آنتی بیوتیک‌ها را درمان می‌کند. به‌علاوه ویتامین K در درمان خون‌ریزی شدید در دوران قاعدگی و بهبود وضعیت استخوان‌ها و قلب مفید است. به نوزادان زودرس که امکان خون‌ریزی در آن‌ها زیاد است هم بعد از تولد ویتامین کا تزریق می‌کنند. همچنین این ویتامین در پیشگیری از سنگ کلیه، پوسیدگی (پوکی) استخوان، دیابت و بیماری‌های کبدی سودمند است. نوع مصنوعی آن که محلول در آب است در درمان زخم‌های پوستی مفید است.
کمبود
فقر ویتامین K در انسان شایع نیست.معمولا مقادیر کافی آن از طریق رژیم غذایی تامین می شود.
با این حال کمبود ویتامین کا باعث خونریزی در گرما می‌شود. عواملی مانند عدم جذب چربی در روده، بیماری‌های کبد، و مصرف آنتی‌بیوتیک باعث از بین بردن باکتری‌های روده ممکن است باعث کمبود ویتامین کا در بدن  شوند. باید به شیر نوزادانی که با شیر مصنوعی تغذیه می‌شوند، آب پرتقال، آب گوجه‌فرنگی و آب حبوبات سبز را (در صورتی که زیاد دچار خون‌ریزی می‌شوند) افزود. در نوزادانی که به وسیلهٔ شیر مادر تغذیه می‌شوند ویتامین کا به وسیلهٔ شیر مادر به آنان منتقل می‌شود. در کودکانی که فقط از شیر مادر تغذیه می‌کنند نیز احتمال کمبود ویتامین کا وجود دارد. پرتوزایی (مانند پرتو ایکس) و همچنین آلودگی هوا این ویتامین را در بدن از بین می‌برند.
منابع ویتامین
نیمی از ویتامین کا مورد نیاز بدن توسط باکتری‌ها در رودهٔ خود انسان ساخته می‌شود. افزون‌بر آن مواد غذایی شامل جعفری، کلم، اسفناج، گل کلم، زردهٔ تخم مرغ، کاهو، چای سبز، گوجه‌فرنگی، مارچوبه، کرفس، لوبیا سبز، شاهی، شلغم، روغن سویا، روغن جگر ماهی و برگ سبز و نخود فرنگی پخته از منابع ویتامین کا هستند. در شیر، گوشت و میوه نیز به مقدار کم ویتامین کا وجود دارد. میزان نیاز روزانهٔ انسان به این ویتامین در مردان ۸۰ میکروگرم و در زنان ۶۵ میکروگرم است. مقداری از این ویتامین در کبد ذخیره می‌شود که پاسخگوی نیاز یک هفتهٔ بدن انسان است. خوردن سبزی‌ های پربرگ و تیره‌برگ برای دریافت این ویتامین سودمند است. همچنین چون این ویتامین محلول در چربی است، خوردن سس با سالاد باعث افزایش جذب این ویتامین می‌شود.
پنیر‌ های پر‌چربی و کهنه میزان بیشتری ویتامین کا۲ دارند. پنیر کامامبر، گودا و ادامر مقدار زیادی ویتامین کا۲ دارند. زرده تخم مرغ، شیر پرچرب، روغن حیوانی هم مقادیر زیادی ویتامین کا۲ دارند.
مشکلات
در افرادی که از داروهای ضد انعقاد خون مانند وارفارین که بیشتر برای بیماران قلبی-عروقی تجویز می‌شود، استفاده می‌کنند، مصرف زیاد غذاهای حاوی ویتامین کا می‌تواند تداخل ایجاد کند؛ بنابراین در این گونه افراد، مصرف غذاهای حاوی ویتامین کا باید متعادل و کم باشد و با مشورت پزشک معالج، میزان آن‌ها مشخص شود.
مقدار زیاد ویتامین کا به بدن آسیب می‌رساند. بنابراین در مصرف مکمل‌های غذایی ویتامین کا باید احتیاط کرد.
کرونا
پژوهش‌های علمی نشان داده‌اند که افراد با کمبود ویتامین کا در برابر بیماری کروناویروس ۲۰۱۹ آسیب‌پذیرتر هستند. زیرا ویتامین کا از بافت‌های کشسان موجود در شش‌ها که ویروس به آن حمله می‌کند، محافظت می‌کند. از سوی دیگر، ممکن است واکنش سیستم ایمنی بدن به کرونا چنان شدید باشد که باعث ایجاد لختهٔ خونی شود. از آنجا که ویتامین کا باعث ایجاد لخته می‌شود این ویتامین می‌تواند به بدن، آسیب برساند.
ورز
وِرز یک اصطلاح رایانه‌ای رایج و گسترده‌است که برای نقض حق تکثیر استفاده شده (یعنی بعد از از کار انداختن سیستم ضد سرقت، به‌طور غیرقانونی کپی کردن و اغلب به علت عمل نکردن به قانون کپی رایت اتفاق می‌افتد) و از طریق اینترنت توزیع می‌شود. کلمه «وِرز» به عنوان اسم استفاده می‌شود، فرم جمع و جور و رایج (کوتاه برای نرم‌افزار) به کار می‌رود و به صورت تلفظ می‌شود. دور زدن حفاظت از کپی (کرک کردن نرم‌افزار) یک گام اساسی در تولید ورز است و بر اساس این مکانیزم «متمرکز روی نرم‌افزار» می‌باشد اما قابل تعمیم به دیگر موارد محافظ شده با قانون حق تکثیر مانند فیلم و بازی نیز می‌باشد. به گروه‌هایی که ورز می‌کنند محل حضور گروه‌های ورز «صحنه» نامیده می‌شود، که با استنتاج از توصیف قبلی صحنه ورز نام گرفته‌است. به‌طور کلی توزیع و تجارت آثار دارای حق تکثیر بدون پرداخت هزینه یا حق امتیاز، قوانین و موافقت‌نامه‌های حقوقی ملی و بین‌المللی را نقض می‌کند.
پایگاه هوایی گازیمیر
پایگاه هوایی گازیمیر (به زبان بومی: Gaziemir Hava Üssü) یک فرودگاه نظامی است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۱۳۵۷ متر است. این فرودگاه در کشور ترکیه قرار دارد و در ارتفاع ۱۳۲ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
لانه‌کن سوروکوآی شمالی
لانه‌کن سوروکوآی شمالی نام یک گونه از سرده لانه‌کن‌های اصلی است.
مارکو اشکوپ
مارکو اشکوپ (Marko Škop؛ زادهٔ June 25, 1974) کارگردان فیلم اهل اسلواکی است.
ایگال نائور
ایگال نائور (متولد سال ۱۹۵۸) در اسرائیل به دنیا آمد. اصالت وی عراقی یهودی است. وی در فیلم‌ها و سریال‌های آمریکایی ایفای نقش کرده‌است. از جمله مهم‌ترین نقش‌هایی که ایفا کرده می‌توان به نقش صدام در سریال چهار قسمتی خانهٔ صدام و نقش داریوش یکم در فیلم ۳۰۰: ظهور یک امپراتوری اشاره کرد.
وایلمونشتر
وایلمونشتر (به آلمانی: Weilmünster) یک منطقهٔ مسکونی در آلمان است که در لیمبرگ-وایلبورگ واقع شده‌است. وایلمونشتر ۹٬۳۰۳ نفر جمعیت دارد.
چیمایو، نیومکزیکو
چیمایو شهری در ایالت نیومکزیکو کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۳٬۱۷۷ نفر بوده‌است.
موقعیت جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
ماهیگیری لانگ‌لاین
ماهیگیری لانگ‌لاین ، ماهیگیری با رشته‌قلاب طویل یا لانگ‌لاین یک تکنیک ماهیگیری تجاری است که از یک خط اصلی طولانی با قلاب‌های طعمه‌دار استفاده می‌کند که در فواصل زمانی از طریق خطوط شاخه کوتاه به نام snoods یا gangions متصل می‌شوند. یک snood با استفاده از یک گیره یا چرخان به خط اصلی متصل می‌شود و قلاب در انتهای دیگر قرار دارد. لانگ‌لاین‌ها عمدتاً بر اساس محل قرارگیری آنها در ستون آب طبقه‌بندی می‌شوند. این نوع می‌تواند در سطح یا در پایین باشد. خطوط را نیز می‌توان با استفاده از یک لنگر تنظیم کرد یا آن را رها کرد. صدها یا حتی هزاران قلاب طعمه‌دار می‌توانند از یک خط آویزان شوند. این می‌تواند سبب مرگ و میر بسیاری از گونه‌های مختلف دریایی شود (به صید جانبی مراجعه کنید). لانگ‌لاینرها – کشتی‌های ماهیگیری که برای صید لانگ‌لاین دکل شده‌اند – معمولاً اره ماهی، ماهی تن، لوزی‌ماهی، ماهی سمور و بسیاری از گونه‌های دیگر را هدف قرار می‌دهند.
در برخی از ماهیگیری‌های ناپایدار، مانند دندان‌ماهی پاتاگونیا، ماهیگیران ممکن است به حداقل ۲۵ قلاب در هر خط محدود شوند. در مقابل، لانگ‌لاین‌های تجاری در برخی از ماهیگیری‌های قوی دریای برینگ و اقیانوس آرام شمالی معمولاً بیش از ۲۵۰۰ قلاب طعمه‌دار روی یک سری خطوط متصل به هم در طول چندین مایل می‌چرخند.
ماهیگیری لانگ‌لاین مستعد صید و کشتن تصادفی دلفین‌ها، پرندگان دریایی، لاک‌پشت‌های دریایی و کوسه‌ها است، اما کمتر از صید ترال در اعماق دریا آسیب می‌رساند.
گرانیت سایدینگ، آریزونا
گرانیت سایدینگ (به انگلیسی: Granite Siding) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در آریزونا واقع شده‌است. گرانیت سایدینگ ۱٬۴۹۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
بنو فایش (دهستان)
بنو فایش  (در عربی:  بَنُو فایَش ) دهستانی است در عزلهٔ (حی من همدان)، در ناحیهٔ (حاشد) از توابع استان جَوف، در کشور یمن در شبه جزیره عربستان. نام این دهستان از (ذوفایش) یکی از ملوک حمیر گرفته شده‌است. شاعر جاهلی میمون بن قیس (الأعشی) می‌گوید:
جمعیت
جمعیت این دهستان در حدود ( ۱۶۷۸۹ ) نفر و (۲۱ خانوار ) می‌باشد.
قهرمانی وزنه‌برداری جهان ۱۹۸۲
قهرمانی وزنه‌برداری جهان ۱۹۸۲ پنجاه و ششمین دوره از رقابت‌های قهرمانی جهان می‌باشد که از ۱۸ تا ۲۶ سپتامبر ۱۹۸۲ در لیوبلیانا، جمهوری سوسیالیستی اسلوونی، یوگسلاوی برگزار گردید. در این دوره ۲۰۵ ورزشکار مرد از ۳۸ کشور رقابت کردند.
این دوره از رقابت‌های قهرمانی جهان با قهرمانی اروپا ترکیب شد.
جدول مدال‌ها
رده‌بندی بر اساس مدال‌های بزرگ (نتیجهٔ مجموع)
رده‌بندی بر اساس تمام مدال‌ها: بزرگ (نتیجهٔ مجموع) و کوچک (یک ضرب و دو ضرب)
بهیندر کلان
بهیندر کلان (به انگلیسی: Bhindar Kalan) یک روستا در پاکستان است که در ناحیه مندی بهاءالدین واقع شده‌است. بهیندر کلان ۲٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد.
سودالین مارینوف
سودالین مارینوف (Севдалин Маринов؛ زادهٔ June 11, 1968) وزنه‌بردار اهل بلغارستان بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱۵ مدال طلا، ۳ مدال نقره، ۱ مدال برنز شده‌است.
متیو وارن
متیو وارن (Matthew Wearn؛ زادهٔ September 30, 1995) قایقران قایق بادبانی اهل استرالیا است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا، ۳ مدال نقره، ۱ مدال برنز شده‌است.
فرد ۳
فرد ۳ یک فیلم کمدی مستقل محصول سال ۲۰۱۲ آمریکا ، به کارگردانی جاناتان جاج است و سومین قسمت از مجموعه فیلم "فِرِد" میباشد.
نوردستروم
نوردْسْتروم فروشگاه زنجیره‌ای پوشاک و شرکت خرده‌فروشی آمریکایی است، که مالک شبکه‌ای از ۲۶۰ مرکز خرید در ایالات متحده می‌باشد و در زمینه فروش انواع لباس، کفش، کالاهای لوکس، لوازم آرایشی و جواهرات فعالیت می‌کند. این شرکت در سال ۲۰۱۲ به‌عنوان پنجمین فروشگاه زنجیره‌ای آمریکا شناخته شد، همچنین در سال ۲۰۱۳ در رتبه ۳۴ از بزرگترین شرکت‌های خرده‌فروشی این کشور قرار گرفت.
شرکت نوردستروم در سال ۱۹۰۱ توسط جان دبلیو. نوردستروم و با مشارکت کارل وافین، در قالب یک مغازه کفش‌فروشی تأسیس شد. این شرکت در طول بیش از یکصد سال فعالیت در حوزه فروش پوشاک، توسعه پیدا کرد و امروزه به‌عنوان یکی از مجلل‌ترین فروشگاه‌های زنجیره‌ای پوشاک و کالای لوکس، در آمریکا شناخته می‌شود. دفتر مرکزی این شرکت در شهر سیاتل، واشینگتن قرار دارد و بخشی از سهام آن در بازار بورس نیویورک معامله می‌شود. از رقبای اصلی نوردستروم می‌توان به میسیز، جی سی پنی، بلومینگدیل و نیمان مارکوس اشاره کرد.
شتاب‌سنج
شتاب‌سنج حسگری می‌باشد که شتاب مکانیکی را به سیگنال الکتریکی متناسب با آن تبدیل می‌کند. شتاب نرخ تغییرات سرعت در واحد زمان می‌باشد که می‌تواند ثابت (شتاب استاتیک) یا متغیر (شتاب دینامیک) و یا گذرا باشد. شتاب‌سنج دارای مدل‌های یک‌محوری و چندمحوری است که می‌توانند اندازه و جهت شتاب را به‌عنوان یک کمیتِ بُرداری اندازه‌گیری کنند. شتاب‌سنج برای اندازه‌گیری ارتعاش، شوک و ضربه به کار می‌رود؛ ولی می‌توان از این حسگر برای کاربردهای دیگری نیز استفاده کرد. به کمک انتگرال‌گیری از شتاب می‌توان سرعت و جابجایی را اندازه‌گیری نمود و با کمک شتاب استاتیک می‌توان زاویه قرارگیری محصول نسبت به محور جاذبه زمین و یا میزان تراز سطح را اندازه‌گیری نمود. امروزه شتاب‌سنج‌ها کاربردهای بسیار فراوانی در لوازم الکترونیکی و صنایع مختلف دارند.
اصول فیزیکی
شتاب صحیح شتابی است که با توجه به نیروهای وارد بر جسم محاسبه می‌شود. طبق اصل هم-ارزی تفاوتی بین جسمی که در یک سفینهٔ فضایی با شتاب 1g حرکت می‌کند و جسمی که روی زمین قرار دارد و تحت نیروی گرانش 1g قرار دارد وجود ندارد و تحت اثر همان نیروهایی قرار دارد که جسم در حال حرکت شتاب دار تحت اثر آن‌ها است؛ بنابراین شتاب‌سنجی که در حالت ساکن نسبت به سطح زمین قرار گرفته‌است شتابی برابر 1g به سمت بالا را نشان خواهد داد، زیرا هر نقطه روی سطح زمین نسبت به دستگاه مرجع لخت محلی به سمت بالا شتاب می‌گیرد. این دستگاه مرجع لخت محلی دستگاه یک جسم در حال سقوط آزاد روی سطح زمین است. برای اینکه مقدار شتاب خالص ناشی از حرکت را نسبت به زمین به دست آوریم باید مقدار تفاوت شتابی که گرانش ایجاد می‌کند، را کم کرد. از آنجایی که نیروی گرانش موجب شتاب صحیح نمی‌شود و شتاب‌سنج نسبت به شتاب گرانشی حساس نیست، و مقدار آن را نمی‌تواند مستقیماً اندازه‌گیری کند، این موضوع به‌طور کلی در مورد هر میدان گرانشی درست است.
علت وجود اختلاف به دلیل گرانش را می‌توان با اصل هم‌ارزی انیشتین[۲] توجیه کرد. این اصل بیان می‌کند که اثر گرانش بر اجسام از اثر شتاب دستگاه مرجع غیرقابل تفکیک است. هنگامی که در یک میدان گرانشی به وسیلهٔ اعمال نیروی واکنش از طرف زمین یا نیروی مخالف برابر دیگری به سمت بالا در حالت سکون هستیم، دستگاه مرجع برای یک شتاب‌سنج (بدنهٔ شتاب‌سنج) نسبت به دستگاه مرجع متصل به جسم در حال سقوط آزاد دارای شتابی به سمت بالا است. اثر شتاب این دستگاه مرجع از هر شتاب دیگری که روی ابزار اعمال می‌شود، غیرقابل تفکیک است؛ بنابراین یک شتاب‌سنج نمی‌تواند تفاوت بین نشستن درون یک موشک روی سکوی پرتاب و حرکت در همان موشک با شتاب 1g در اعماق فضا را تشخیص دهد.
اگرچه این موضوع در مورد یک سقوط غیر آزاد که مقاومت هوا موجب نیروی پس کشی و کاهش شتاب می‌شود صدق نمی‌کند، ولی پس از اینکه به سرعت حد رسیدیم، شتاب‌سنج شتاب 1g به سمت بالا را احساس می‌کند. این شتاب ناشی از نیروی پس کشی است. مثالی عملی از این مسئله هنگامی است که یک چترباز در حال سقوط به سرعت حد می‌رسد و دیگر احساس نمی‌کند که در حال سقوط آزاد است و احساسی مشابه خوابیدن روی تختی از هوا دارد.
شتاب در دستگاه SI با واحد متر بر ثانیه بر ثانیه (m/s2)، در دستگاه cgs با واحد Gal و به‌طور معمول با واحد نیروی گرانش (g) تعیین می‌شود.
به دلایل عملی برای اندازه‌گیری شتاب اجسام نسبت به زمین، مثلاً برای استفاده در سیستم‌های ناوبری ماندی، اطلاعاتی از گرانش در محل مورد نیاز است؛ که این مشکل از طریق تنظیم دستگاه در حالت سکون[۳] یا از طریق یک مدل تقریبی از گرانش در محل کنونی برطرف می‌شود.
از عمومی‌ترین سنسورهایی که برای اندازه‌گیری شتاب استفاده می‌شوند، براساس تکنولوژی بکار رفته در آنها به سه دسته تقسیم‌بندی می‌شوند[۳۸]:
- سنسور‌های شتاب‌سنج پیزوالکتریک
- سنسور‌های شتاب‌سنج استرین-گیج (Strain Gauge)
- سنسور‌های شتاب‌سنج جریان گردابی (Eddy Current)
ساختار
به‌طور مفهومی، یک شتاب‌سنج مانند یک جسم میراکننده روی یک فنر عمل می‌کند. هنگامی که شتاب‌سنج با شتابی حرکت می‌کند، جسم به اندازه‌ای جابجا می‌شود که نیروی وارد شده از فنر به جسم، جسم را با شتابی برابر شتاب بدنهٔ شتاب‌سنج حرکت دهد. سپس با اندازه‌گیری میزان جابجایی مقدار شتاب اندازه‌گیری می‌شود.
شتاب‌سنج‌های جدید معمولاً بر پایهٔ سیستم‌های میکروالکترومکانیکی (MEMS) هستند. این ادوات در واقع ساده‌ترین ادوات تحقق پذیر MEMS هستند. این ادوات دارای تیر آزادی (cantilever beam) هستند که به یک جرم لرزه‌ای متصل است می‌باشند؛ علاوه بر این‌ها شامل اندکی اجزای دیگر نیز می‌باشند. میراکنندگی در اثر گازهای باقی‌ماندهٔ محبوس شده در داخل دستگاه ایجاد می‌شود. تا زمانی که Q-factor خیلی کم نیست، میراکنندگی موجب حساسیت کم نمی‌شود. تحت اثر شتاب خارجی جرم لرزه‌ای متصل به تیر آزاد از مکان طبیعی خود منحرف می‌شود. این انحراف به صورت آنالوگ یا دیجیتال اندازه‌گیری می‌شود. معمولاً خازن بین مجموعه‌ای از تیرهای ثابت و مجموعه‌ای از تیرهایی که به جرم‌های لرزه‌ای متصل اند اندازه‌گیری می‌شوند. این روش ساده، قابل اعتماد و ارزان است. گنجاندن مقاومت‌های پیزو (piezoresistor) در فنرها برای آشکارسازی تغییر شکل فنر و متعاقباً انحراف آن‌ها جایگزین خوبی برای روش قبل می‌باشد. این روش تنها چند مرحله پردازش اضافه در فرایند ساخت نیاز دارد. برای حساسیت‌های بالا از تونل زنی کوانتومی نیز استفاده می‌شود. این روش نیاز به یک پردازش اختصاصی دارد که آن را بسیار گران می‌کند. اندازه‌گیری‌های نوری در محیط آزمایشگاهی انجام شده‌اند.
نوع غیرمعمول دیگری از شتاب‌سنج‌های بر مبنای تکنولوژی MEMS شامل یک گرم‌کننده کوچک در پایین یک برآمدگی توخالی خیلی کوچک است. گرم‌کننده هوای داخل محفظه را گرم می‌کند و موجب بالا آمدن آن می‌شود. یک ترموکوپل بر روی محفظه مشخص می‌کند در کجا هوای گرم به محفظه می‌رسد و انحراف آن از مرکز برآمدگی محفظه اندازه‌گیریی از شتابی است که به سنسور اعمال شده‌است. بیشتر شتاب سنج‌های میکرو مکانیکی در صفحه کار می‌کنند، به این معنی که طوری طراحی شده‌اند که تنها به شتاب در راستای برش زیرلایه (die) حساس هستند. به وسیله ترکیب کردن دو وسیله به صورت عمود بر یکدیگر بر روی یک زیرلایه می‌توان یک شتاب سنج دو محوری ساخت که شتاب را در دو راستا اندازه‌گیری می‌کند. به وسیله اضافه کردن یک وسیله شتاب سنج دیگر خارج از صفحه می‌توان در سه راستا شتاب را اندازه‌گیری کرد. این ترکیب همواره خطای بسیار کمتری نسبت به حالتی دارد که افزاره‌ها را پس از ساخت جداگانه با هم ترکیب کنیم.
شتاب سنج‌های میکرومکانیکی برای اندازه‌گیری در محدوده‌های بسیار وسیعی، که به هزاران g هم می‌رسد، به کار می‌روند. طراح باید مصالحه‌ای بین حساسیت و حداکثر مقدار شتاب قابل اندازه‌گیری انجام دهد.
مهندسی
شتاب سنج‌ها می‌توانند برای اندازه‌گیری شتاب وسیله‌های نقلیه به کار روند. با استفاده از آن‌ها می‌توان کارایی موتور و سیستم انتقال گشتاور و سیستم ترمز را ارزیابی کرد. اعداد مفیدی مانند 0-60mphو 60-0 mph و زمان‌های ۱/۴ مایل را می‌توان با استفاده از شتاب سنج‌ها پیدا کرد.
شتاب سنج‌ها را می‌توان در اندازه‌گیری لرزش خودروها، ماشین‌ها، ساختمان‌ها، پردازش سیستم‌های کنترل و ایمنی نصب دستگاه‌ها به کار برد. شتاب سنج‌ها را می‌توان در اندازه‌گیری فعالیت‌های زمین لرزه ای، انحراف، لرزش ماشین‌ها، فاصله دینامیک و سرعت با تأثیر یا بدون تأثیر گرانش استفاده کرد. شتاب سنج‌هایی که گرانش را اندازه‌گیری می‌کنند و مخصوص این کار طراحی شده‌اند را گراویمتر (gravimeter) می‌نامند.
نوت بوک‌هایی که به شتاب سنج مجهز شده‌اند می‌توانند در شبکهٔ لرزه‌نگار (GCN) شرکت کنند. این شبکه یک پروژه BOINC با هدف پژوهش علمی در مورد زمین لرزه است.[۴]
ماروین مایتی
ماروین مایتی (Marvin Maietti؛ زادهٔ February 2, 1993) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
شتاب‌سنج
زیست‌شناسی
شتاب سنج‌ها با روند رو به افزایشی در علوم زیستی به کار می‌روند. ثبت فرکانس بالای شتاب‌های دوبعدی[۵] و سه بعدی[6] (>10 Hz) اجازه مطالعه و شناخت الگوهای رفتاری را هنگامی که حیوانات از دید خارج می‌شوند را می‌دهند. علاوه بر این ثبت شتاب به محققان اجازه اندازه‌گیری آهنگ مصرف انرژی حیوانات در حیات وحش، به وسیله اندازه‌گیری فرکانس برخورد اندام ها[۷]، را می‌دهد. یا می‌توان شتاب پویای کلی بدن[۸] را اندازه‌گیری کرد. این روش بیشتر به وسیله دانشمندان دریایی به خاطر عدم توانایی در مطالعه حیوانات در حیات حش به وسیله مشاهدات دیداری، مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگرچه تعداد رو به افزایشی از زیست شناسان خشکی نیز روش‌های مشابهی را استفاده می‌کنند. شتاب سنج را می‌توان به یک تقویت‌کننده متصل کرد تا سیگنال مورد نظر را تقویت کند.
صنعت – مانیتور کردن سلامت دستگاه
شتاب سنج‌ها برای مانیتور کردن سلامت دستگاه‌های چرخشی مانند پمپ ها[۹]، پنکه ها[۱۰]، غلتک ها[۱۱]، کمپرسورها[۱۲] و برج‌های خنک‌کننده[۱۳] استفاده کرد. اثبات شده‌است که برنامه‌های مانیتور لرزش هزینه‌ها را کاهش می‌دهند، زمان از کارافتادگی دستگاه‌ها را کاهش می‌دهد و ایمنی کارخانه را افزایش می‌دهد. این امر به وسیله تشخیص موقعیت‌هایی مانند غیر هم محوری شافت‌ها (محورها)، عدم تعادل موتورها و خرابی چرخ دنده ها[۱۴] یا خطا در نیرو[۱۵] که منجر به تعمیرات پرهزینه می‌شود، صورت می‌گیرد. اطلاعات لرزشی شتاب سنج‌ها به کاربر اجازه مانیتور کردن ماشین‌ها و پیدا کردن این خطاها را پیش از اینکه دستگاه چرخنده از کار بیفتد می‌دهد برنامه‌های مانیتور کردن لرزش در صنعت‌هایی مانند تولید خودرو[۱۶]، استفاده‌های ابزار کار[۱۷]، تولیدات دارویی[۱۸]، تولید انرژی[۱۹] و نیروگاه ها[۲۰]، خمیر کاغذ و کاغذ، [۲۱] تولید آشامیدنی و غذا، آب و فاضلاب و پتروشیمی و تولید فولاد به کار می‌روند.
مانیتور کردن ساختمان و بنا
شتاب سنج‌ها برای اندازه‌گیری حرکت و لرزش ساختمان‌هایی که تحت بارهای دینامیک[۲۲] هستند به کار می‌روند. بارهای دینامیک از منابع مختلفی ناشی می‌شوند:
فعالیت‌های انسان مانند راه رفتن، دویدن، رقصیدن، یا پریدن ماشین‌های در حال کار در داخل ساختمان یا در محوطه اطراف آن.
کارهای ساختمانی مانند جابجایی مقادیر زیاد خاک، تخریب ساختمان، حفاری، جابجایی بار روی پل‌ها، برخورد خودروها، نیروهای ضربه‌ای مانند اجسام در حال سقوط، ضربه‌های شدید مانند انفجارهای داخلی و خارجی، ریزش اجزای ساختمانی، نیروی باد و تند باد، فشار جریان تند هوا، از بین رفتن تکیه گاه‌ها به دلیل سستی زمین، زمین لرزه‌ها و پس لرزه‌ها، اندازه‌گیری و ثبت اینکه یک ساختمان چگونه به این ورودی‌ها پاسخ می‌دهد برای ارزیابی ایمنی و پایداری ساختار حیاتی است. این نوع از مانیتورینگ با مانیتورینگ پویا می‌نامند.
استفاده‌های پزشکی
Zoll's AED Plus از یک CPR-D•padz استفاده می‌کند که دارای یک شتاب سنج است که عمق CPR فشردگی سینه را اندازه می‌کند. در چند سال اخیر، شرکت‌های Nike, Polar و چند شرکت دیگر ساعت‌های ورزشی را برای دوندگان طراحی و به بازار عرضه کرده‌اند که دارای footpod می‌باشد. footpod دارای شتاب سنج‌هایی است که به مشخص کردن سرعت و فاصله شخص کمک می‌کند.
در بلژیک، برای ترغیب مردم به پیاده‌روی به میزان چندین هزار قدم در روز، گام شمارهای مبتنی بر شتاب سنج توسط دولت ترویج می‌شوند.[۲۳][۲۴]
آموزش دهنده دیجیتال هرمان (Herman Digital Trainer) از شتاب سنج‌ها برای اندازه‌گیری نیروی ضربه در تمرینات بدنی استفاده می‌کند.
ناوبری
مقاله اصلی: سیستم‌های ناوبری پایا
یک سیستم ناوبری ماندی (INS) یک ابزار کمکی برای ناوبری است که با استفاده از یک کامپیوتر و سنسورهای حرکت (شتاب سنج‌ها) موقعیت، جهت‌گیری و سرعت (جهت و تندی حرکت) یک جسم در حال حرکت را به‌طور پیوسته و به روش dead reckoning محاسبه می‌کند. این کار بدون نیاز به یک نقطه مرجع خارجی صورت می‌گیرد. اصطلاحات دیگری که برای اشاره به سیستم‌های ناوبری ماندی استفاده می‌شوند یا و دستگاه‌های مشابه اشاره می‌کنند عبارتند از: سیستم هدایت ماندی، inertial reference platform و جایگشت‌های دیگر آن.
یک شتاب سنج به تنهایی برای آشکار کردن تغییرات ارتفاع در فواصلی که تغییر در گرانش عمودی قابل ملاحظه است مثلاً در هواپیما و موشک، نامناسب است. در حضور گرادیان گرانشی، تنظیم دستگاه و پروسه کم کردن اطلاعات نا پایدار است.[۲۵][۲۶]
حمل و نقل
شتاب سنج‌ها برای یافتن نقطه اوج در پرتاب موشک حرفه‌ای و آماتور استفاده می‌شوند.
شتاب سنج‌ها همچنین در غلطک‌های فشرده سازی استفاده می‌شوند. شتاب سنج‌ها همراه با ژیروسکوپ‌ها در سیستم‌های ردیاب داخلی استفاده می‌شوند.
قطارهای پر شتاب از شتاب سنج‌ها و ژیروسکوپ‌ها برای محاسبه شتاب مورد نیاز استفاده می‌کنند.
استفاده در الکترونیک
شتاب سنج‌ها به‌طور روزافزون در وسایل الکترونیکی شخصی استفاده می‌شوند.
ورودی حرکت
برخی از تلفن‌های هوشمند، پخش‌کننده‌های صدای دیجیتال و همیار شخصی‌های دیجیتال شامل شتاب سنج‌ها برای کنترل سطح تماس با کاربر می‌باشند. مثال‌های معروف شامل Apple iPhone, Apple iPod touch, Apple iPad, Apple iPod Nano 4G و 5G, Google Nexus One, HTC Hero, Samsung Omnia, Samsung Omnia HD, Samsung innov8، Samsung Rogue (U960)، Motorola Droid, Nokia N96، Nokia N97، Nokia 5800، Nokia N97 mini, Nokia N900، Sony Ericsson W910i, Sony Ericsson C902، Palm Pre, Blackberry Storm, HTC Touch Diamond[32]، HTC Dream, HTC Touch Pro2، and Microsoft Zune HD می‌باشند[۳۳].
کنسول بازی ویدئوییNintendo's Wii از کنترل‌کننده‌ای به نامWii Remote استفاده می‌کند که شامل شتاب‌دهنده سه بعدی است و به‌طورکلی برای ورودی حرکت استفاده می‌شود. همچنین کاربران امکان خریدن وسیلهٔ الصاقی حساس به حرکت اضافی، Nunchuk، را دارند که در نتیجه آن ورودی حرکت توسط هر دو دست کاربر به‌طور مستقل قابل ثبت است.
Sony PlayStation 3 از کنترل‌کنندهٔ از راه دور DualShock 3 استفاده می‌کند که حاوی شتاب سنجی شش بعدی است که برای واقع ای تر جلوه دادن کنترل فرمان در بازی‌های ماشین مسابقه‌ای می‌تواند استفاده شود.
استفاده‌های دیگر شتاب سنج‌ها در تلفن‌های نوکیا شامل کاربرد گام شمار در نوکیا سپرتس ترککر می‌باشد. برخی دیگر از وسایل، با اجزای ارزان تری سنجش شیب را فراهم می‌کنند که یک شتاب سنج واقعی نیستند.
Nokia 5500 از شتاب سنجی ۳ بعدی استفاده می‌کند که از طریق نرم فزار قابل دسترسی است. این وسیله در شناسایی گام (شمردن) در کاربردهای ورزشی استفاده می‌شود و برای شناسایی وضعیت ضربه زدن در سطح تماس کاربر می‌باشد. وضعیت ضربه زدن می‌تواند برای کنترل پخش‌کننده‌های موسیقی و کاربردهای ورزشی استفاده شود، برای مثل تغییر به آهنگ بعدی با ضربه زدن به لباس وقتی که پخش‌کننده درون جیب است. استفاده‌های دیگر شتاب سنج‌ها در تلفن‌های نوکیا شامل کاربرد گام شمار در Nokia Sport Traker می‌باشد. برخی دیگر از وسایل، با اجزای ارزان تری سنجش شیب را فراهم می‌کنند که یک شتاب سنج واقعی نیستند.
HTC Touch Pro, HTC Touch Diamond, Sony Ericsson G705، Sony Ericsson W595، Sony Ericsson W760، Sony Ericsson W910، Sony Ericsson W902، Sony Ericsson K850i, Sony Ericsson C905 و Sony Ericsson C510 دارای شتاب سنجی ساخته شده درون تلفن هستند، معروف به Shaker Feature، که تغییر آهنگ را در پخش‌کننده‌های موسیقی فراهم می‌کند. در حالی که W760، W910، W595، W902 وK850 می‌توانند از سنسور خود در بازی‌ها،Picture UI AutoRotation، و بسیاری از کاربردهای دیگر - که نیاز به این سنسور دارند و از طریقJava ME قابل دسترسی هستند - استفاده کنند. اولین تلفن‌ها از این شرکت که دارای شتاب سنج بودند Sony Ericsson W910 و Sony Ericsson K850 می‌باشند.
جهت‌یابی
تعدادی از نوت بوک‌های مدرن از شتاب سنج‌ها برای هم تراز کردن خودکار صفحه نمایش بسته به اینکه وسیله در چه جهتی نگاه داشته می‌شود استفاده می‌کنند، یعنی بین حالت portrait و landscape سوییچ می‌کند. این جنبه در Tablet PCs و برخی از تلفن‌های هوشمند و دوربین‌های دیجیتال قابل استفاده می‌باشد.
برای مثل،Apple از شتاب‌دهندهLIS302DL درiPhone, iPod Touch و نسل چهارم و پنجم iPod Nano استفاده می‌کند که به وسیله آن امکان تشخیص زمانی که کج می‌شود را دارد. گسترش دهنده‌های شخص ثالث، استفاده از شتاب سنج‌ها را با کاربردهای تزینی مثل عروسک‌های با سر گردان توسعه داده‌اند. [۳۴] همچنین گوشی‌های Touchscreen BlackBerry Storm و Storm2 این جنبه جهت‌یابی را اضافه کرده‌اند.
Nokia N95 و Nokia N82 دارای شتاب سنج‌های تعبیه شده درون آن‌ها هستند. این وسیله به‌طور کلی به عنوان سنسور شیب برای جهت‌یابی وضعیت عکس گرفته شده توسط دوربین داخلی می‌باشد، بعدها ارتقای یک سخت‌افزار امکان استفاده از آن در کاربردهای دیگر را میسر کرد.
در ژانویهٔ ۲۰۰۹، تقریباً تمام گوشی‌های موبایل جدید و دوربین‌های دیجیتال مثل Canon PowerShot و IXUS range حداقل دارای یک سنسور شیب (گاهی اوقات یک شتاب سنج) هستند که برای چرخش خودکار تصویر، بازی‌های کوچک حساس به حرکت، و برای تصحیح لرزش هنگام گرفتن عکس استفاده می‌شود.
پایدار کردن تصویر
Camcorderها از شتاب سنج‌هابرای پایدار کردن تصویر استفاده می‌کنند. هنوز دوربین‌ها از شتاب سنج‌ها برای گرفتن عکس غیر تار استفاده می‌کنند. دوربین از بسته شدن CCD "shutter" وقتی که دوربین در حال حرکت است جلوگیری می‌کند. وقتی که دوربین ساکن است (اگر فقط برای یک میلی ثانیه، همانگونه که این شرایط می‌تواند برای لرزش رخ دهد)، CCD بسته می‌شود. مثالی عملی که از این تکنولوژی استفاده کرده‌است Glogger VS2 می‌باشد، گوشی ای که بر پایهٔ Symbian OS با شتاب سنجی Nokia N96 کار می‌کند. برخی از دوربین‌های دیجیتال، دارای شتاب سنج هستند تا جهت عکس در حین گرفته شدن را تعیین کنند و همچنین در هنگام دیدن عکس فعلی بتوانند آن را بچرخانند.
بی نقص بودن وسیله
بسیاری از لب تاپ‌ها از شتاب سنج استفاده می‌کنند، مثل سیستم فعال حفاظت Lenovo (سابقاً متعلق به IBM) و سنسور حرکت ناگهانی Apple، که برای شناسایی سقوط استفاده می‌شود. اگر سقوطی تشخیص داده شود، هد (head) حافظه جدا می‌شود تا از نقسان داده و آسیب دیدن احتمالی هد یا حافظه جلوگیری شود.
سنجش جاذبه
مقالهٔ اصلی: جاذبه سنج
gravimeter یا gravitometer (جاذبه سنج)، وسیله‌ای است که در سنجش جاذبه برای اندازه‌گیری میدان جاذبه موضعی ای استفاده می‌شود. جاذبه سنج نوعی شتاب سنج است با این تفاوت که شتاب سنج‌ها حساس به همهٔ ارتعاش‌ها از جمله نویزهستند که منجر به شتاب نوسانی می‌شود. این امر در جاذبه سنج‌ها با ایزوله کردن نوسان اصلی و پردازش سیگنال خنثی می‌شود. اگرچه استاندارد اصلی طراحی مشابه شتاب سنج می‌باشد، ولی جاذبه‌سنج‌ها حساس‌تر از شتاب‌سنج‌ها طراحی شده‌اند تا تغییرات بسیار کوچک جاذبه، در حدود 1g، در میدان زمین را اندازه‌گیری کند. از سوی دیگر، شتاب‌سنج‌های دیگر معمولاً برای اندازه‌گیری 1000g یا بیشتر طراحی می‌شوند، و بسیاری دیگر اندازه‌گیری‌های چند بعدی را اجرا می‌کنند. محدودیت در دقت دمایی معمولاً برای جاذبه سنج‌ها کمتر است، در نتیجه دقت به وسیلهٔ پردازش خروجی با ثابت زمانی طولانی‌تر قابل افزایش است.
انواع شتاب‌سنج
شتاب­‌سنج‌­ها با توجه به فناوری ساخت به انواع مختلفی تقسیم ­بندی می‌­شوند که هر یک از این موارد دارای ویژگی­‌های خاص و روش­‌های اندازه­‌گیری متفاوتی نسبت به هم هستند. تمام این نوع از شتاب‌سنج‌ها معایب و مزایایی دارند و هیچ طراحی منحصر به فردی که بتواند تمام نیازهای بازار رفع کند وجود ندارد. در زیر به برخی از مهم‌ترین شتاب‌­سنج‌­ها اشاره می‌کنیم.
منابع
1. Einstein, Albert (1920). "20". Relativity: The Special and General Theory. New York: Henry Holt. pp. 168. ISBN 1-58734-092-5. http://www.bartleby.com/173/20.html.
2. Penrose, Roger (2005) [2004]. "17.4 The Principle of Equivalence". The Road to Reality. New York: Knopf. pp. 393–394. ISBN 0-470-08578-9.
3. "Accelerometer Design and Applications". Analog Devices. http://www.analog.com/en/technical-library/faqs/design-center/faqs/CU_faq_MEMs/resources/fca.html. Retrieved ۲۰۰۸-۱۲-۲۳.
4. "Quake-Catcher Network - Downloads". Quake-Catcher Network. https://web.archive.org/web/20100621235440/http://qcn.stanford.edu/downloads/index.php. Retrieved 15 July 2009. "If you have a Mac laptop (2006 or later), a Thinkpad (2003 or later), or a desktop with a USB sensor, you can download software to turn your computer into a Quake-Catcher Sensor"
5. Yoda et al. (2001) Journal of Experimental Biology204(4): ۶۸۵–۶۹۰
6. Shepard et al. (2008) Endangered Species Research http://www.int-res.com/articles/esr2008/theme/Tracking/TMVpp1.pdf
8. Wilson et al. (2006) Journal of Animal Ecology:۷5 (5):۱۰۸۱–۱۰۹۰
9. https://web.archive.org/web/20121114125302/http://www.wilcoxon.com/knowdesk/Know%20the%20health%20of%20your%20pumps.pdf
10. https://web.archive.org/web/20160304101438/http://www.wilcoxon.com/knowdesk/Guidance%20for%20mounting%204-20mA%20sensors%20on%20fans.pdf
11. https://web.archive.org/web/20121114125302/http://www.wilcoxon.com/knowdesk/Know%20the%20health%20of%20your%20pumps.pdf
12. https://web.archive.org/web/20121114125343/http://www.wilcoxon.com/knowdesk/LF%20VM%20on%20compressor%20gear%20set.pdf
13. https://web.archive.org/web/20090227062019/http://www.wilcoxon.com/knowdesk/PT104%20VM%20of%20cooling%20towers%20and%20fans.pdf
17. https://web.archive.org/web/20090227062022/http://www.wilcoxon.com/knowdesk/rep11.pdf
18. https://web.archive.org/web/20090227061937/http://www.wilcoxon.com/knowdesk/pharmac.pdf
19. https://web.archive.org/web/20090227062000/http://www.wilcoxon.com/knowdesk/rep9.pdf
Structural Design" 2006 WIT Press ISBN 1-84564-161-2
23. The Contender 3 Episode 1 SPARQ testing ESPN
24. http://www.goherman.com/martialarts.aspx
25. Vertical Speed Measurement, by Ed Hahn in sci.aeronautics.airliners، ۱۹۹۶-۱۱-۲۲
26. US6،۶۴۰،165 (PDF version) (2003-10-28) Hayward, Kirk W. and Stephenson, Larry G.، Method and system of determining altitude of flying object.
29. "Design of an integrated strapdown guidance and control system for a tactical missile" WILLIAMS, D. E.RICHMAN, J.FRIEDLAND, B. (Singer Co., Kearfott Div. , Little Falls, NJ) AIAA-1983-2169 IN: Guidance and Control Conference, Gatlinburg, TN, August ۱۵–۱۷، ۱۹۸۳، Collection of Technical Papers (A83-41659 19-63). New York, American Institute of Aeronautics and Astronautics، ۱۹۸۳، p. 57-66.
30. http://mafija.fmf.uni-lj.si/seminar/files/2007_2008/MEMS_accelerometers-koncna.pdf
31. https://web.archive.org/web/20110604063917/http://www.memagazine.org/backissues/membersonly/june98/features/tilting/tilting.html
32. "Accelerometer. Made to move.". Apple Inc.. http://www.apple.com/iphone/features/accelerometer.html. Retrieved ۲۰۰۸-۱۲-۲۳.
33. "Microsoft Zune HD Teardown". http://www.ifixit.com/Teardown/Microsoft-Zune-HD/1170/1.
34. http://blog.medallia.com/2007/08/fun_with_the_iphone_accelerome.html
37. "IEPE Standard", Metra Mess- und Frequenztechnik in Radebeul e.K., accessed ۲۰۰۹-۰۵-۱۸
38. https://ni-daq.ir/%d8%b3%d9%86%d8%b3%d9%88%d8%b1-%d8%b4%d8%aa%d8%a7%d8%a8%e2%80%8c%d8%b3%d9%86%d8%ac/
گوستاو زمگالس
گوستاو زمگالس در ۶ ژانویه ۱۹۳۹، در سن ۶۷ سالگی درگذشت.
ایمره مودین
ایمره مودین (Imre Mudin; November 8, 1887 – 1887:11:08, October 23, 1918) ورزشکار دو و میدانی اهل مجارستان بود. وی در مسابقات دو و میدانی در المپیک تابستانی ۱۹۰۸ و ۱۹۱۲ حضور داشت.
فرودگاه آبی سو لوک‌اوت
فرودگاه آبی سو لوک‌اوت یک فرودگاه همگانی است که یک باند فرود آب دارد. این فرودگاه در کشور کانادا قرار دارد و در ارتفاع ۳۵۷ متری از سطح دریا واقع شده است.
انجمن طراحان صنعتی آلمان
انجمن طراحان صنعتی آلمان  یک سازمان حرفه‌ای برای طراحان صنعتی مستقر در آلمان است که توسط هفت طراح آلمانی در سال ۱۹۵۹ میلادی تأسیس شد. وی‌دی‌آی‌دی (VDID) انجمنی از طراحان آلمانی است که با هدف ترویج، تبادل دانش، ایده‌ها، حرفه‌ای‌ گری، دوستی و حمایت از همه اعضاء برای کمک به محیط کاری روزمره و حرفهٔ طراحان صنعتی پایه‌گذاری شده است. وی‌دی‌آی‌دی به عنوان میانجی بین صنعت و طراحان و همچنین سیاست و اقتصاد عمل می‌کند. این سازمان یک سازمان خواهر انجمن طراحان صنعتی آمریکا (IDSA) از طریق شورای بین‌المللی انجمن‌های طراحی صنعتی (ICSID) است.
تاریخچه
هفت طراح صنعتی حرفه‌ای که بعدها در نشریات و رسانه‌ها به عنوان «۷» نامیده شدند، به هم پیوستند و وی‌دی‌آی‌دی را در سال ۱۹۵۹ میلادی تأسیس کردند. این هفت طراح عبارتند از پروفسور آرنو فوتلر، پروفسور هانس اریش اسلنی، هانس-تئو باومان، هربرت هیرشه، گونتر کوپتز، راینر شوتزه و پیتر راکه. آن‌ها معتقد بودند که طراحان به انجمنی نیاز دارند تا حمایت حرفه‌ای را ترویج کند، از آن‌ها در مسائل حقوقی و آموزشی حمایت کند، و این حرفه را به عموم معرفی کند. در همان زمان آن‌ها به عنوان یک عضو کامل به آی‌سی‌اس‌آی‌دی پیوستند. وی‌دی‌آی‌دی همچنین با انجمن طراحی مُد و پارچهٔ آلمان (VDMD) زیر چتر انجمن طراحان آلمان (DDV) همکاری نزدیکی دارد.
نمایشگاه‌ها، جلسات، مسابقات و جوایز طراحی
وی‌دی‌آی‌دی بسیاری از سازمان‌های دیگر را در آلمان و سراسر اروپا با ترویج نمایشگاه‌ها، جوایز و مسابقات در حرفۀ طراحی صنعتی تبلیغ می‌کند. برای تحقق این امر، جلسات منطقه‌ای و همچنین ملی به‌ طور منظم برگزار می‌شود. وی‌دی‌آی‌دی حامی رویدادهایی مانند بازدید از موزۀ پورشه، سخنرانی‌هایی دربارۀ نمونه‌سازی سریع و مجموعه‌های سخنرانی توسط طراحان معروف است. در حالی که آن‌ها از بسیاری از مسابقات پشتیبانی می‌کنند، دو مسابقۀ زیر مخصوص وی‌دی‌آی‌دی هستند:
گئورگی مارکوف (کشتی‌گیر)
گئورگی مارکوف (Георги Мърков؛ زادهٔ April 5, 1946) کشتی‌گیر اهل بلغارستان است.
سوامی (فیلم ۲۰۰۷)
سوامی فیلمی محصول سال ۲۰۰۷ و به کارگردانی گانش آچاریا است. در این فیلم بازیگرانی همچون مانوج باجپایی، جوهی چاولا و نها پندسه ایفای نقش کرده‌اند.
اسلونگا
اسلونگا (Esselunga) شرکت خرده‌فروشی ایتالیایی است، که در سال ۱۹۵۷ تأسیس شد.
هرمن توماسگارد
هرمن توماسگارد (Hermann Tomasgaard؛ زادهٔ ) قایقران قایق بادبانی اهل نروژ است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال برنز شده‌است.
لیگچر
لیگاتور یا لیگچر واحدی در تایپوگرافی است که از به هم پیوستن دو یا چند نویسه‌وارهٔ جداگانه تشکیل می‌شود و یک گلیف یکتا می‌سازد. اصطلاح لیگچر ریشه در واژهٔ لاتین ligare به معنای التزام دارد.
لیگچرها در درون قلم‌های رایانه و به صورت گلیف تعریف می‌شوند. برخی قلم‌ها ممکن است هیچ لیگچری تعریف نکنند و برخی دیگر ممکن است از تعداد بسیار زیادی لیگچر استفاده کنند. برای جلوگیری از متصل‌شدن دو نویسه در رایانه‌ها می‌توان از نویسهٔ U+200C (ZWNJ یا فاصلهٔ مجازی) استفاده کرد. در مقابل نویسهٔ U+200D (ZWJ یا اتصال مجازی) برای مشخص‌کردن لزوم اتصال به کار می‌رود.
از نگاه استاندارد یونی‌کد لیگچرها معمولاً بخشی از مسائل تایپوگرافیک محسوب می‌شوند و یونی‌کد به آن‌ها وارد نمی‌شود؛ به این معنی که قابلیت نمایش یا عدم نمایش چند حرف با استفاده از لیگچر در دنبالهٔ یونی‌کد آن‌ها تأثیری ندارد. با این وجود یونی‌کد برای برخی از لیگچرهای رایج نویسهٔ جداگانه تعریف کرده‌است؛ برای مثال حروف لاتین fi با کدنقطهٔ U+FB00 مشخص شده‌اند.
نمونه‌ها
در بسیاری از قلم‌های فارسی و عربی از کنار هم قرار گرفتن دو نویسهٔ «ل» و «ا»، لیگچر «لا» تشکیل می‌شود؛ همچنین در برخی از قلم‌ها از کنار هم قرار گرفتن «ا-ل-ل-ه» لیگچر «الله» به وجود می‌آید؛ برای «ریال» نیز گاهی لیگچر تعریف شده‌است.
خریستو مارکوف
خریستو مارکوف (Христо Ганчев Мaрков؛ زادهٔ January 27, 1965) ورزشکار پرش سه‌گام اهل بلغارستان بود.
لیگچر
نمونه‌ها
در بعضی از قلم‌های الفبای لاتین کنار هم قرار گرفتن حروف ff می‌تواند باعث ایجاد ظاهری متداخل و ناخوانا شود، برای غلبه بر این مشکل می‌توان به جای کرنینگ از لیگچر استفاده کرد.
ایشا تالوار
ایشا تالوار (زاده ۲۲ دسامبر ۱۹۸۷) بازیگر هندی است.
لیگچر
نمونه‌ها
لیگچرها در قلم‌های خوش‌نویسی که حروف در آن‌ها متناسب با حروف کناری به هم می‌چسبند نیز کاربرد گسترده دارند.
ایشا تالوار
از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به کالاکندی، روزهای بنگلور، شارمجی نامکین، قلبم لغزید و گم شد، بدو عزیزم بدو و ماده ۱۵ اشاره کرد.
اوا نوا
اوا نوا (Eva Nová) یک فیلم در ژانر فیلم شنیدنی به کارگردانی مارکو اشکوپ است که در سال ۲۰۱۵ منتشر شد. این فیلم به عنوان نماینده اسلواکی به هشتاد و نهمین دوره جوایز اسکار معرفی شد، اما نتوانست در بین نامزدان قرار بگیرد.
داستان
اوا که چند دهه قبل هنرپیشه معروفی بوده‌است هر کاری می‌کند تا محبت پسرش را که از همه بیشتر به او آسیب زده، دوباره به دست آورد و گذشته را جبران کند.
لیگچر
لیگچرهای تعریف‌شده در یونی‌کد برای الفبای لاتین
! حالت بدون لیگچر ! لیگچر ! یونی‌کد ! HTML
لیگچرهای مورد استفاده در آوانگاری
از لیگچرهای زیر منحصراً در آوانگاری استفاده می‌شود: ! حالت بدون لیگچر ! لیگچر ! یونی‌کد ! HTML
شینی ریگزبی
شینی ریگزبی (زاده ۵ ژانویه ۱۹۶۷، هات اسپرینگز (آرکانزاس) ایالات متحده آمریکا) خواننده، ترانه‌سرا، تهیه‌کننده و بازیگر اهل آمریکا است. وی ساکن لس آنجلس، کالیفرنیا است. شهرت وی بیشتر به خاطر اهداف بشردوستانه است. این هنرمند در سال ۲۰۱۱ با خوانندهٔ پاپ و راک ایرانی، ارمنی اندی (آندرانیک مددیان) ازدواج کرد.
هولدن کالفیلد
هولدن کالفیلد شخصیتی خیالی و چهره اصلی داستان ناتور دشت  اثر مشهور جی دی سلینجر است. شخصیت هولدن در چند داستان کوتاه از سالینجر نیز حضور دارد.
ناتور دشت که به صورت اول شخص از زبان هولدن روایت می‌شود به یکی از معتبرترین روایت‌ها از سرگشتگی دوران نوجوانی تبدیل شده‌است. داستان کتاب ماجرای چند روز از زندگی هولدن پس از اخراج از دبیرستان و پیش از بازگشت به خانه است. با مرور این روزها، نگاه خاص هولدن به مسائل مختلف در مواجهه او با ماجراها و شخصیت‌های گوناگون و نیز در خلال اشارات او به خاطرات گذشته و برنامه‌های آینده‌اش برای خواننده آشکار می‌شود.
هولدن قد بلند است و در سمت راست سرش چند موی سفید دارد. نسبت به آدم‌ها و اطرافش نگاهی خاص به آن‌ها دارد. از خانواده‌ای متمول و ساکن در نیویورک است و برادر کوچکش را چند سال قبل از دست داده‌است. برادر بزرگ‌تری دارد به نام دی‌بی که نویسنده‌است و در هالیوود کار می‌کند. خواهر کوچکی به نام «فیبی» هم دارد که از شخصیت‌های اصلی ناتور دشت است.
هولدن کالفیلد شخصیت اصلی ناتور دشت طی نظرسنجی مجله کتاب عنوان دومین شخصیت ادبی جهان را داراست.
پیشینه
شخصیت هولدن کالفیلد پیش از ظاهر شدن به عنوان شخصیت محوری رمان ناتور دشت، در تعدادی از داستان‌های کوتاه سالینجر حضور یافت. برای مثال ماجرای آخرین شب او در مدرسه، نخستین بار در داستان من خُلم روایت شد. این داستان کوتاه در شماره ۲۱ دسامبر ۱۹۴۶ مجله نیویورکر چاپ شد.
پیشتر بین سالهای ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۵ اعضای خانواده کالفیلد از جمله هولدن در داستان‌های مختلف سالینجر روایت شده بودند. در داستان کوتاه روز آخر مرخصی آخر که در شماره پانزدهم ژوئیه ۱۹۴۴ نشریه دی ساتردی اونینگ پست به چاپ رسید، شخصیت فرعی داستان وینسنت کالفیلد (همان دی. بی در ناتور دشت) نام دارد. وینسنت به دوستش خبر می‌دهد که برادر کوچکتر بیست ساله‌اش هولدن، در جنگ ناپدید شده‌است.
اعضای این خانواده در دو داستان منتشر نشده از سالینجر هم دیده می‌شوند؛ در آخرین و بهترین ماجرای پیتر پن برای اولین بار به فیبی کالفیلد اشاره می‌شود. در همین داستان وینسنت، راجع به بچه‌هایی که در معرض سقوط از پرتگاه هستند صحبت می‌کند.. همین ماجرا در ناتور دشت از زبان هولدن روایت می‌شود. در اقیانوسی پر از توپ بولینگ وینسنت از ماجرای مرگ برادرش الی یاد می‌کند. شخصیت و مرگ این برادر در ناتور دشت همواره در خاطرات هولدن حضور دارد.
کشش بریانت
کشش بریانت یا کشش براینت (Bryant's traction) نوعی کشش ارتوپدی است. از این نوع کشش، در کودکانِ دچار شکستگی‌های استخوان ران یا مبتلایان به اختلالات مادرزادی استخوان لگن استفاده می‌شود. هر دو پای بیمار با یک زاویه قائمه و در حالی که مفاصل لگن و زانو اندکی خم شده‌اند، از بالا آویزان و معلق می‌شوند. ظرف چند روز، با استفاده از یک سیستم قرقره‌ای، مفاصل لگن به سمت بیرون حرکت داده می‌شود. وزنِ بدنِ بیمار، همچون یک نیروی مخالف این کشش عمل می‌کند.
وایلرود
وایلرود (به آلمانی: Weilrod) یک شهر در آلمان است که در هخ‌تاونوسکرایس واقع شده‌است. وایلرود ۶٬۳۸۷ نفر جمعیت دارد.
بازده فتوسنتزی
بازده فتوسنتزی یا بهروی‌وری فتوسنتزی کسری از انرژی نور است که در طی فتوسنتز در گیاهان سبز و جلبک‌ها به انرژی شیمیایی تبدیل می‌شود. فتوسنتز را می‌توان با واکنش شیمیایی ساده‌شده زیر توصیف کرد:
بازدهی را از نور خورشید به زیست‌توده را ارزش‌گذاری می‌کند. در زیر تجزیه و تحلیل انرژی فرایند فتوسنتز از فتوسنتز توسط هال و رائو آمده‌است:
با افتادن طیف خورشیدی روی یک برگ آغاز می‌شود،
گزینش‌های مردمی برای سوخت‌های زیستی گیاهی عبارتند از: روغن نخل، سویا، روغن کرچک، روغن آفتابگردان، روغن گلرنگ، اتانول ذرت و اتانول نیشکر.
بهوئی اصل
بهوئی اصل (به انگلیسی: Bhoe Asal) یک شهر در پاکستان است که در پنجاب واقع شده‌است.
احمد غلامی
احمد غلامی روزنامه‌نگار و نویسنده ایرانی است. وی در حال حاضر سردبیر روزنامه شرق است.
احمد غلامی (متولد ۱۳۴۰) در ساوه زاده شد و به دلیل شغل پدرش، در دوران کودکی در شهرها و روستاهای زیادی به سر برد. او روزنامه‌نگاری را در سال ۱۳۶۰ با روزنامه اطلاعات آغاز کرد. دوران سربازی غلامی در جنگ گذشت و به همین دلیل جنگ موضوع بسیاری از آثارش شد.
داستان فعلاً اسم ندارد از او برگزیدۀ دورۀ سوم جایزه هوشنگ گلشیری در سال ۱۳۸۱ شده‌است. او دبیر هیئت داوران جایزه منتقدان مطبوعات بود.
پراوینستاون، ماساچوست
پراوینستاون شهرکی در ایالت ماساچوست، ایالات متحده آمریکا است.
کرنینگ
کرنینگ  به عملیات تنظیم فاصلهٔ افقی بین حروف در طراحی قلم‌های رایانه‌ای گفته می‌شود. کرنینگ می‌تواند به خوانایی و زیبایی ظاهری خروجی قلم کمک کند. در کرنینگ هدف این است که حروف یک واژه متناسب با شکل ظاهری‌شان چنان فاصله‌ای داشته باشند که از یک طرف مربوط به دو واژهٔ جداگانه به نظر نرسند (فاصله‌شان زیاد نباشد) و از طرف دیگر تشخیص آن‌ها از هم برای چشم دشوار نشود (فاصله خیلی کم نباشد).
در طراحی قلم‌ها در کنار اصطلاح کرنینگ، ترکینگ نیز مطرح می‌شود که اشاره به فاصله‌گذاری عمومی حروف دارد. به عبارت دیگر کرنینگ برای تنظیم فاصلهٔ بین حروف مشخص استفاده می‌شود ولی ترکینگ برای تنظیم فاصلهٔ همهٔ نویسه‌های یک بازه به صورت یک‌دست به کار می‌رود.
ناچوی قهرمان
ناچوی قهرمان یک فیلم کمدی ورزشی آمریکایی محصول سال ۲۰۰۶ است که بازیگرانی مانند جک بلک ، تروی جنتیله و آنا دِ لا رگه را در آن ایفای نقش میکنند.
کی‌ئی‌اف
کی‌ئی‌اف (KEF) شرکت الکترونیک بریتانیایی است، که در سال ۱۹۶۱ تأسیس شد.
جوزف سدار
جوزف سدار (Joseph Cedar؛ زادهٔ August 31, 1968) کارگردان، و فیلم‌نامه‌نویس اهل کشور اسرائیل است. وی از سال ۲۰۰۰ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است. او تاکنون برنده جوایز مهمی از جمله خرس نقره‌ای از جشنواره بین‌المللی فیلم برلین به عنوان بهترین کارگردان شده است. در سال ۲۰۱۱ نیز به خاطر فیلم «پانویس»، برندهٔ بهترین فیلمنامه از جشنواره فیلم کن شد.
کیر بولیچف
کیر بولیچف (به روسی: Кир Булычёв) نام مستعار ایگور سِولودوویچ موژئیکو (به روسی: И́горь Все́володович Може́йко)، تاریخ‌شناس و نویسندهٔ داستان‌های علمی-تخیلی اهل روسیه بود. بهترین اثر او مجموعه‌ای علمی-تخیلی برای کودکان به نام آلیسا سلزنیوا است. اگرچه بیشتر آثار او برای بزرگسالان هستند. بیش از ۲۰ فیلم، سریال و انیمیشن بر اساس کتاب‌های او ساخته شد و او نمایشنامه بعضی از آن‌ها را خودش نوشت.
زندگی‌نامه
او برای اولین بار نام مستعار کیر بولیچف را در سال ۱۹۶۵ برای نخستین داستان علمی-تخیلی خود استفاده‌کرد. شناخته شده‌ترین داستان او، آلیسا سلزنیوا، شامل بیش از ۵۰ رمان و داستان کوتاه بود. این مجموعه علمی-تخیلی کودکانه دربارهٔ دختر ابرقهرمان نوجوانی است که در فضا و زمان سفر می‌کند و اسرار و چیزهای جدیدی را کشف می‌کند و افرادی را که در معرض خطر قرار دارند را نجات می‌دهد. آخرین کتاب از این مجموعه در سال ۲۰۰۳، چند ماه قبل از مرگ کیر، منتشر شد. فیلم، انیمیشن و بازی‌های ویدئویی مختلفی با اقتباس از این داستان ساخته‌شده‌است.
بولیچف نمایشنامه بیش از ۲۰ فیلم را نوشت. او علاوه بر نوشته‌های خود، چندین داستان علمی-تخیلی آمریکایی را نیز به زبان روسی ترجمه کرد.
عصر نهایت‌ها
عصر نهایت‌ها: تاریخ قرن کوتاه بیستم از ۱۹۱۴ تا ۱۹۹۱ کتابی است نوشته اریک هابسبام و منتشر شده در ۱۹۹۴.
هابسبام دوره آغاز جنگ جهانی اول تا فروپاشی بلوک شرق را «قرن کوتاه بیستم» می‌خواند و آن را در دنبالهٔ «قرن طولانی نوزدهم» (از انقلاب فرانسه تا جنگ جهانی اول) شرح می‌دهد. او سه کتاب به نام‌های عصر انقلاب، عصر سرمایه، و عصر امپراتوری‌ها در مورد تاریخ «قرن طولانی نوزدهم» نوشته است و «عصر نهایت ها» ادامه آن سه کتاب است.
ترجمه فارسی
این کتاب تحت عنوان «عصر نهایت‌ها، تاریخ جهان ۱۹۱۴-۱۹۹۱» به ترجمه حسن مرتضوی و توسط موسسه انتشارات آگاه ابتدا در زمستان ۱۳۸۰ چاپ شد و در بهار ۱۳۸۳ به چاپ دوم رسید. خسرو پارسا مقدمه‌ای به چاپ فارسی آن نوشته است.