cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
حمید حامی
زندگی شخصی
او در کودکی فردی خجالتی بود و همین موضوع باعث می‌شد که در گروه‌های سرود مدرسه شرکت نکند. تا سن ۱۱ سالگی که این خجالت با خواندن در یک محیط خانوادگی از بین رفت. وی در زمینه، آهنگسازی، عکاسی و نقاشی هم فعالیت می‌کند. نام هنری «حامی شریف» را بابک بیات برایش برگزیده‌است.
تحصیلات و فعالیت‌های هنری
حمید حامی تحصیلات متوسطهٔ خود را در رشتهٔ علوم تجربی سپری کرد. او تحصیلاتش را در رشتهٔ دکوراسیون داخلی ادامه داد اما ۱ سال مانده به‌اتمام، تحصیل را رها کرد و به‌موسیقی روی آورد.
او خوانندگی را در سال ۱۳۷۷ با قطعه‌ای برای جشن عاطفه‌ها و سپس فیلم سینمایی فالگیر آغاز کرد. وی اولین آلبوم رسمی خود را با نام «حامی» به آهنگسازی محمدرضا چراغعلی در سال ۱۳۷۹ روانهٔ بازار کرد.
او جدای از آلبوم‌های مستقل خود، آثاری را در فیلم‌های سینمایی نظیر سام و نرگس، گل یخ، هدف اصلی و در مجموعه‌های تلویزیونی مردان کوچک، جوانی، سلام و با من حرف بزن خوانده‌است.
وی با موسیقی‌دانانی همچون: بابک بیات، مجید انتظامی، ناصر چشم‌آذر، محمدرضا چراغعلی، شاهین فرهت و … همکاری داشته‌است. او علاوه بر آلبوم‌های مستقلش در سمفونی ایثار مجید انتظامی و سمفونی پیامبر شاهین فرهت نیز حضور داشته‌است.
آلبوم «یک لحظه عاشق شو» حمید حامی را بهترین اثر منتشر شده در سال ۱۳۹۲ در حوزهٔ موسیقی پاپ دانسته‌اند و از آن به عنوان «آلبومی که جان تازه به موسیقی ایران بخشید» یاد کرده‌اند. این آلبوم، عنوان بهترین آلبوم موسیقی پاپ در بخش کارشناسی دومین جشن سالانهٔ موسیقی ما را به خود اختصاص داد و حمید حامی، تندیس و لوح جشنواره را دریافت نمود.
او همچنین از اعضای هیئت داوران بخش موسیقی جشنوارهٔ سیمرغ در سال ۱۳۹۷ بود.
دوری از موسیقی
در دوران جوانی حامی کمی با مشکلات حنجره روبه‌رو شد و خودش در این باره گفت:
حافظیه
حافظیه یا آرامگاه حافظ (گشایش: ۸۵۶ ه‍.ق – ۱۴۵۲ م)، محل خاکسپاری حافظ شیرازی در شیراز است. این بنا به فرمان رضاشاه به علی‌اصغر حکمت، وزیر آموزش و پرورش وقت و برپایهٔ طرحی از آندره گُدار طراحی و بازسازی شد. مجری آن، علی ریاضی، رئیس اداره آموزش و پرورش فارس، و سرپرستش علی سامی بودند.
حافظیه بارها از سوی حاکمان تیموری، صفوی، افشار و زند بازسازی و مرمت شد. سرانجام در سال ۱۳۱۴ ش/۱۹۳۵ م، آخرین اقدام مهم و شایسته توسط وزارت آموزش و پرورش فارس به ابتکار علی‌اصغر حکمت، وزیر آموزش و پرورش صورت گرفت و ساخت یک بنای جدید ترتیب داده شد. آندره گُدار باستان‌شناس فرانسوی، مدیر کل باستان‌شناسی کشور، طرح و نقشه‌ای مناسب را طراحی کرد. اجرای این پروژه به علی ریاضی، رئیس اداره آموزش و پرورش فارس، واگذار شد و علی سامی سرپرستی آن را برعهده گرفت. در این طرح، به سبک همان طرح گذشته، حافظیه به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم شد و ایوانی به طول ۵۶ و عرض ۷ متر و با ۲۰ ستون سنگی به ارتفاع ۵ متر، آن دو باغ را از یکدیگر جدا می‌کند. اجرای کامل این طرح تا سال ۱۳۱۷ ه‍.ش به درازا انجامید.
جایگاه کنونی
مقبرهٔ حافظ و پیرامونش، پیشتر با نام «تِکْیهٔ حافظ» شناخته می‌شد. حافظیه در جنوب دروازهٔ قرآن در حاشیهٔ شمالی شیراز و در ابتدای خیابان گلستان — که قبلاً به «خیابان خرابات» معروف بود — واقع شده‌است. این مکان در موقعیتی قرار دارد که به «گُلگَشتِ مُصَلّیٰ» مشهور است؛ میدانی تفریحی که اغلب در اشعار حافظ ذکر می‌شود و حدود ۱۹٬۰۰۰ متر مربع وسعت دارد و یکی از مشهورترین قبرستان‌های شیراز به‌نام «خاکِ مصلّی» را در خود جای داده‌است.
پیشینهٔ آرامگاه
مکانی در شمال شهر شیراز که از ساحل شمالی رودخانهٔ خرم‌دره در شمال دروازه‌اصفهان فعلی آغاز می‌شده و تا دامنهٔ کوه چهل مقام امتداد می‌یافته‌است را «مصلا» می‌نامیدند. این مکان از قدیم مورد احترام مردم شیراز بوده تا جایی که بسیاری از مردم، رسوماتی مانند نماز جماعت، نماز عید فطر و قربان را در این مکان خوش آب‌وهوا به‌جا می‌آوردند و عده‌ای نیز مردگان خود را برای آمرزش، در این مکان به خاک می‌سپردند و بخشی از این منطقه به گورستان عمومی تبدیل شد. آرامگاه حافظ نیز در شمال این دشت جای دارد. حافظ را در کتِ شیراز یا مصلای شهر به‌خاک سپردند. نخستین کسی که بر مقبرهٔ حافظ نام «حافظیه» می‌نهد، اوحَدی بَلْیانی است. سپس در رستمُ‌التَّواریخ اثر رستمُ‌الْحُکَما در دو جای این نام می‌آید. مقبرهٔ حافظ و پیرامونش، پیشتر با نام «تِکْیهٔ حافظ» شناخته می‌شد آنچنانکه در دُرّهٔ نادری به نام «تکیه» خوانده شده‌است. نویسندهٔ فارس‌نامه نیز از «تکیهٔ خواجه حافظ» نام برده‌است.
تاریخچهٔ ساخت و بازسازی
در سال ۸۵۶ ه‍.ق/۱۴۵۲ م و حدود شصت‌وپنج سال پس از درگذشت حافظ، فرماندارِ تیموریِ فارس، ابوالقاسم میرزا بابُر بن بایسُنقُر وزیر خویش شمس‌الدین محمد معمایی (دانشنامهٔ زبان، شخص را «یغمایی» ذکر کرده و نه معمایی) را فرمان داد تا بنایی گنبدمانند بر روی قبر حافظ در باغ مصلی بنا کند. در قسمت جلوی باغ نیز حوض بزرگی بنا کرد که از نزدیک رودخانهٔ رُکن‌آباد پر شده بود. این بنا دو بار ترمیم شد؛ یک بار در زمان شاه عباس اول صفوی، و دیگر بار به‌دستور نادرشاه افشار که هر دو نوبت، بر اثر فالی گرفته از دیوان حافظ بود. در سال ۱۱۸۷ ه‍.ق/۱۷۷۲–۷۳ م، کریم‌خان زند محوطه را بزرگ و محصور کرد. وی تالاری طاقی — به سبک کاخ دیوان‌خانه که ساخته بود — بنا کرد که چهار ستونِ سنگی بزرگ در شمال و جنوب و دو اتاق بزرگ در شرق و غرب داشت. این ساختمان به‌طور مؤثری محوطه را به دو بخش جداگانهٔ نارنجستان در قسمت جلویی و قبرستان در قسمت پشتی تقسیم کرده‌است. مقبرهٔ حافظ در بیرون و پشتِ این بنا، در وسط قبرستان واقع شده‌است. کریم‌خان در بالای قبرش تخته سنگی مرمر، به درازای ۲۷۰ و پهنای ۸۰ و بلندی ۴۰ سانتی‌متر قرار داد که هنوز هم وجود دارد. روی این تخته سنگ، دو غزل از حافظ به خط نستعلیق توسط خطاط حاجی آقاسی بیگ افشار آذربایجانی نوشته شده‌است. مطلع غزل «مژدهٔ وصل تو کو کز سر جان برخیزم/طایر قدسم و از هر دو جهان برخیزم» بر روی سنگ قبر درست از زیر عبارتِ «اَنتَ الْباقیُ و کُلُّ شَیْءٍ هالِکٌ» آغاز می‌شود. و غزل «ای دل غلام شاه جهان باش و شاه باش/پیوسته در حمایت لطف اله باش» در حاشیهٔ پیرامونِ غزلِ نخست نوشته شده‌است. در دو گوشهٔ بالایی سنگ نیز این بیت نوشته شده‌است: «بر سر تربت ما چون گذری همّت خواه/که زیارتگه رندان جهان خواهد بود». تاریخ درگذشتش نیز در ماده‌تاریخِ «خاک مصلی» در گوشهٔ پایین قبر در بیت «چراغ اهل معنی خواجه حافظ/بجو تاریخش از «خاک مصلیٰ»» نوشته شده‌است.
ساخت‌وسازهای بعدی در این محوطه را عمدتاً والیانِ مختلفِ فارس انجام داده‌اند. در سال ۱۲۷۳ ه‍.ق/۱۸۵۷ م، تهماسب میرزا مُؤَیِّدُالدّوله حکمران فارس، آرامگاه را مرمت کرد. در سال ۱۲۹۵ ه‍.ق/۱۸۷۸ م، فرهاد میرزا مُعتَمِدُالدّوله که به حافظ عشق می‌ورزید، حصاری آهنی بر مقبرهٔ حافظ بنا کرد. بعدتر در سال ۱۳۱۷ ه‍.ق/۱۸۹۹ م، دوباره به‌عنوان فالی که از دیوان گرفته شد، نیکوکاری زرتشتی به نام خسرو، از علمای شیراز اجازهٔ ساختِ بُقعه‌ای از آهن و چوب در اطراف قبر را گرفت. اما پیش از اتمام، مجتهد بانفوذ شیراز سید علی‌اکبر فال اسیری به‌بهانهٔ اینکه یک زرتشتی در حال برپاکردن ساختمانی بر قبر یک مسلمان بود، پیروانش را به این محوطه فرستاد تا این بنا را تخریب کنند. اگرچه این حرکت و اعتراض عمومی ناشی از آن باعث شد که دولت مرکزی در تهران خود دستور بازسازی را بدهد، اما فال اسیری اعلام کرد که هر چیزی را که در آنجا — حتی توسط خود شاه — ساخته شود را ویران می‌کند و چنین نیز کرد. این ساختمان تا سال ۱۳۱۹ ه‍.ق/۱۹۰۱ م به حال ویرانی باقی بود تا هنگامی که مَلِک منصور شُعاعُ‌السَّلطنه به دستور پدرش، مُظَفَّرِالدّین شاه، بودجهٔ لازم برای ساخت ضریحی آهنی را تأمین کرد که در اطراف قبر برپا شود. این ضریح را علی‌اکبر مُزَیِّنُ‌الدّوله نقاش‌باشی طراحی و نصب کرد. پیرامون آن، کتیبه‌ای قرار دارد که شامل تاریخ و اسامی حامیان است. مزیّن‌الدّوله همچنین دستور داد که هر دو سوی تالار کریم‌خان با تخته‌سنگ‌های مرمر آراسته شوند، که در آن غزل با مطلع «روضهٔ خلد برین خلوت درویشان است/مایهٔ محتشمی خدمت درویشان است» به خط میرعماد (د. ۱۰۲۴ ه‍.ق) توسط هنرمند قاجاری عبدُالصَّمد لَله‌باشی نسخه‌برداری شده‌است.
در سال ۱۳۱۰ ش/۱۹۳۱ م، فرج‌الله بهرامی دبیرِ اعظم، استاندار اصفهان و فارس، مدخلی بزرگ و سنگی را در دیوارهٔ جنوبی حافظیه برپا، و دیوارها و نارنجستان را تعمیر کرد اما کارش نیمه‌تمام ماند و به تهران منتقل شد. تا اینکه در سال ۱۳۱۴ ش/۱۹۳۵ م، وزارت آموزش و پرورش فارس آخرین اقدام مهم و شایسته را به ابتکار علی‌اصغر حکمت، وزیر آموزش و پرورش وقت، انجام داد و ترتیب ساخت یک بنای جدید داده‌شد. آندره گُدار باستان‌شناس فرانسوی، مدیر کل باستان‌شناسی کشور، طرح و نقشه‌ای مناسب را طراحی کرد. اجرای این پروژه به علی ریاضی، رئیس اداره آموزش و پرورش فارس، واگذار شد و علی سامی سرپرستی آن را برعهده گرفت. هزینهٔ اجرای ساختِ مجموعه همراه با ساخت کتابخانه و قبر قوام‌ُالْمُلک ۶۰۰٬۰۰۰ ریال برآورد شد. قرار شد برای آغازِ کار، ادارهٔ فرهنگِ فارس مبلغ ۲۰۰٬۰۰۰ ریال از بقعهٔ شیخ صَفی‌الدّین قرض گیرد و از درآمدهای آینده به‌تدریج بازپرداخت نماید؛ و باقیِ هزینه توسط ادارهٔ کل باستان‌شناسی از محلِ حق‌النظارهٔ اوقافی تأمین شود. تا فروردین ۱۳۱۶ ه‍.ش هزینهٔ اجرای کل ساختمان، ۲۵۰۰۰۰ ریال شد. در این طرح، به سبک همان طرح گذشته، حافظیه به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم شد و ایوانی به طول ۵۶ و عرض ۷ متر و با ۲۰ ستون سنگی به ارتفاع ۵ متر، آن دو باغ را از یکدیگر جدا می‌کند. اجرای کامل این طرح تا سال ۱۳۱۷ ه‍.ش به درازا انجامید.
ویژگی‌های معماری مجموعه
یکی از ویژگی‌های معماری این مجموعه، غلبهٔ فضا بر جسمِ ساختمان است؛ به‌گونه‌ای که با سفارشِ ساختِ ۲۴ ستون دیگر — افزون‌بر ۴ ستون کریم‌خانی — از سوی گدار، تقریباً بخشِ عمدهٔ عملیات اجراییِ ساختمان انجام شد. از این ۲۴ ستونِ جدید، ۸ ستون برای زیر گنبد و ۱۶ ستون برای ایوانِ جداکننده در نظر گرفته شد. سقف گنبدْ شبیهِ کلاه درویشان طراحی شد که وارستگی‌شان از سوی حافظ ستوده شده است. گزینشِ مس به‌جای فلزاتِ گرانبها برای پوشش سقف، نشان از برگرفتن دل از وابستگی‌ها و دلبستگی‌های دنیایی و مادی است که به‌مرور زنگار می‌گیرد. نمای داخلی گنبد، طرحی از گنبد مینا شد. هشت ستون نگاه‌دارندهٔ گنبد هستند که نشان از سدهٔ روزگار حافظ دارد. عدد بیست ستون در معماریِ ایوان نیز احتمالاً اشاره به سدهٔ احیای حافظیه — یعنی سدهٔ بیستم میلادی — دارد. به‌کارگیری چهار ستونِ کریم‌خانی و سنگ قبرِ قدیمی و عناصر معماریِ زندیه در طرحِ جدید، نشان‌دهندهٔ دلبستگی و توجهِ گدار به معماری و روزگارِ حکومت زندیه است.
بخش شمالی
بنای فعلی به‌سبک دورهٔ کریم‌خان زند است، که آن هم، آغازِ دورهٔ دومِ شیوهٔ اصفهانی است. در این شیوه، طرح‌ها ساده می‌شوند و بیشتر فضاها چهارگوش هستند؛ هندسهٔ این شیوه ساده است و در آن بیشترْ شکل‌ها و خطوط شکسته استفاده شده‌اند. بالای سنگ قبر حافظ — که یک متر از سطح زمین بلند، و با پنج پلهٔ مدور احاطه شده‌است — گنبدمانندی مِسین شبیه کلاهِ تَرْک‌دارِ درویشی وجود دارد که بر هشت ستون به ارتفاع ده متر متکی است. قسمت داخلی گنبدْ پوشیده از کاشی‌کاری با لعاب پلی‌کروم است. هشت بیت از غزل با مطلع «حجاب چهرهٔ جان می‌شود غبار تنم/خوشا دمی که از آن چهره پرده برفکنم» بر روی هشت سنگ عظیم حکاکی شده‌است و هر یک در یک ستون. تالار چهارستونی کریم‌خان زند با یک تالارِ جدید و بزرگ با شانزده ستون سنگیِ مشابه دیگر ترکیب شده‌است. چهار ستونِ کریم‌خان مرکز این ساختمان را اشغال کرده‌است.
این ایوانِ بیست ستونی، حافظیه را به دو بخش شمالی به مساحت سه‌هزار متر مربع (۵۰ در ۶۰ متر) و جنوبی به مساحت دوازده هزار متر مربع (۱۵۰ در ۸۰ متر) تقسیم می‌کند. مقبرهٔ حافظ در بخش شمالی واقع شده‌است؛ از سال ۱۳۷۵، کتابخانه‌ای به مساحت ۴۴۰ متر مربع وجود دارد که پیشتر مقبرهٔ قاسم‌خان والی بوده و حاوی ۱۰٬۰۰۰ جلد کتاب است و از آن به‌عنوان مرکز حافظ‌شناسی استفاده می‌شود. در نمای خارجی تالار، روبه‌روی باغ ورودی، غزل با مطلع «گلعِذاری ز گلستان جهان ما را بس/زین چمن سایهٔ آن سرو روان ما را بس» بر روی کاشی‌های لعابدار لاجوردی درج شده‌است. همچنین در این بخش درختان نارنج و دو حوض بزرگ مستطیل‌شکل در ضلع شرقی و غربی وجود دارد که آب حوض‌های بزرگ در باغ ورودی را تأمین می‌کند، نیز یک کافهٔ سنتی به مساحت ۳۳۰ متر مربع مساحت وجود دارد که اخیراً ایجاد شده‌است. بر روی دیوارهای این بخش از حافظیه، غزل‌هایی از دیوان حافظ بر روی کاشی و تخته‌سنگ‌های مرمر به‌خوشنویسی عبدُالْحمید مَلِکُ‌الْکلامی حک شده‌است: بر دیوار شمالی غزل با مطلع «سحرم هاتف میخانه به دولت‌خواهی/گفت بازآی که دیرینهٔ این درگاهی» و بر دیوار جنوبی غزل با مطلع «چو بشنوی سخن اهل دل نگو که خطاست/سخن‌شناس نئی جان من خطا اینجاست»؛ بر دیوار شرقی غزل با مطلع «مزرع سبز فلک دیدم و داس مه نو/یادم از کشتهٔ خویش آمد و هنگام درو» و بر روی دیوار غربی غزل با مطلع «بیا که قصر امل سخت سست بنیاد است/بیار باده که بنیاد عمر بر باد است».
بخش جنوبی
بخش جنوبیِ حافظیه، باغ ورودی است که دارای درختان نارنج، دو باغ بزرگ گل، پیاده‌روها و یک جوی است. در وسط هر باغ یک حوض بزرگ مستطیل‌شکل قرار دارد. کناره‌های سنگی این حوض‌ها در اصل از یک حوض در باغ شمالی باغ نظر — بخشی از کاخ دیوان‌خانهٔ کریم‌خان زند — تأمین شده‌است که در جریان گسترش بلوار کریم‌خان زند تخریب شد. این سنگها برای ساخت حوض‌های فعلی به حافظیه منتقل شدند. در هر طرف حیاط یک باغچهٔ بزرگ نارنج وجود دارد. دیوار جنوبی و ورودی از نرده‌های آهنی ساخته شده‌است. مساحت بخش جنوبی، از ورودی باغ تا پله‌های تالار میانی، ۹۹۸۵ متر مربع است.
رویدادهای برگزارشده در حافظیه
در جشن‌های سالانه هنر شیراز شماری از برجسته‌ترین موسیقی‌دانان و نوازندگان به برپاییِ کنسرت‌های شبانه در حافظیه دعوت می‌شدند. کنسرت‌ها اواخرِ شب آغاز می‌شد و تا پاسی از بامداد ادامه می‌یافت. طبق رسمِ مردمِ شیراز، مراسمِ تحویلِ سال در حافظیه برگزار می‌شود. در سال ۱۳۹۸ ه‍.خ، آرامگاه حافظ بیشترین بازدیدکنندهٔ داخلی و خارجی را به خود جذب کرد.
طرح احیای مجموعهٔ حافظیه
آرامگاه حافظ در تاریخ ۱۸ آذر ۱۳۵۴ با شمارهٔ ۱۰۰۹ و با عنوان «بقعهٔ خواجه حافظ شیرازی» در فهرستِ آثار ملی ایران ثبت شد. در سال ۱۳۷۵ هادی میرمیران طرح احیای مجموعهٔ حافظیه را تهیه کرد و این طرح در مراجع قانونی کشور به تصویب رسید؛ اما اجرای «طرح جامع توسعهٔ حافظیه» — که در شورای توسعهٔ فرهنگی استان فارس تصویب شد — از سال ۱۳۸۰ آغاز شد. با اجرای این طرح، طی فرایندِ خرید و تخریب مناطق مسکونیِ پیرامون حافظیه و افزودن باغ جهان‌نما و باغ‌های اطراف به مجموعهٔ حافظیه، وسعت آن به ۲۰ هکتار با کاربری‌های گوناگون خواهد رسید. برپایی باغ‌موزهٔ مشاهیر ادبی جهان و موزهٔ منطقه‌ای شیراز از طرح‌های پیش‌بینی‌شده در طرح جامع است که در حال اجراست. طبقِ قانون بودجهٔ سالِ ۱۳۸۳ کشور، مبلغِ ۱۰ میلیارد ریال برای اجرای طرح احیای حافظیه در اختیارِ استانداری فارس قرار گرفته است. هرساله در سالروز بزرگداشت حافظ در بیستم مهرماه، مجموعهٔ آرامگاه برپاکنندهٔ برنامه‌های ویژه‌ای است.
مشاهیر مدفون در حافظیه
شماری از افراد سرشناس، شاعران، اندیشمندان، دانشمندان و دیگر افراد برجستهٔ شیراز نیز در کنار آرامگاه حافظ به خاک سپرده شده‌اند؛ ازجمله: سید علی‌اکبر فال اسیری طالب جاجرمی، اهلی شیرازی، میرزا کوچک وصال شیرازی، محمدنصیر فرصتُ‌الدّوله، لطفعلی صورتگر، فریدون تَوَلَّلی، مهدی حمیدی، ناصرالدین سالار، محمدخلیل رجایی، عارف محمدهاشم ذَهَبی، رسول پرویزی، نورُالدّین رضوی سروستانی، علی‌محمد مژده، حمید دیرین، سیدعلی مزارعی، محمدباقر اِصْطَهْباناتی، علیرضا شاپور شهبازی، غلامرضا افراسیابی، عبدُالْوَهّاب نورانی وصال، جواد مصلح و حسن امداد. مقبرهٔ قوامُ‌الْمُلک شیرازی و خانوادهٔ وی — معروف به قَوامیّه — نیز در اینجا ساخته شده‌است.
مولد امن اعداد شبه‌تصادفی در رمزنگاری
تولیدکننده عدد شبه تصادفی رمزنگاری (CSPRNG) یا تولیدکننده عدد شبه تصادفی رمزنگاری (CPRNG) یک تولیدکننده عدد شبه تصادفی (PRNG) با ویژگی‌هایی است که آن را برای استفاده در رمزنگاری مناسب می‌کند. همچنین به صورت عمومی به عنوان یک تولیدکننده عدد تصادفی رمزنگاری (CRNG) آزادانه شناخته می‌شود (به تولید اعداد تصادفی واقعی در مقابل اعداد شبه تصادفی مراجعه کنید).
بیشترینکاربردهای رمزنگاری که نیاز به اعداد تصادفی دارند، درموارد زیر دیده می‌شود:
به صورت ایده‌آل، اعداد تصادفی مورد نیاز در رمزنگاری باید از منابع با کیفیت بالا مانند مولد سخت‌افزاری اعداد تصادفی یا سیستم‌های پیش‌بینی‌ناپذیر تأمین گردند. اما همواره میزانی همبستگی میان داده‌های تصادفی که برخی فرایندهای ظاهراً تصادفی وجود دارد. بنابر تئوری اطلاعات، میزان تصادفی بودن و آنتروپی داده‌های که می‌تواند توسط یک سیستم تولید شود، همواره برابر آنتروپی خود آن سیستم است اما گاهی در مثال‌های عملی، تعداد اعداد تصادفی مورد نیاز بیشتر از میزان آنتروپی موجود است. دراین موارد CSPRNG می‌تواند جایگزین شود که توانایی آنتروپی را در اختیار بیت‌های بیشتری قراردهد.
الزامات (ویژگی‌های موردنیاز)
ویژگی‌های مورد نیاز برای یک مولد معمولی اعداد شبه‌تصادفی، توسط مولد امن اعداد شبه‌تصادفی نیز تأمین می‌شوند. اما عکس این مطلب درست نیست. ویژگی‌های خاص مولد امن شبه‌تصادفی، دو دسته هستند. اولاً این مولدها باید از آزمون‌های آماری بگذرند و ویژگی‌های آماری مورد نیاز برای اعداد تصادفی تولیدشده را برآورده سازند. ثانیاً این مولدها باید در برابر حمله‌های احتمالی به اندازه کافی مقاوم باشند؛ حتی اگر قسمتی از حالت اولیه یا جاری آنها به دست مهاجمی بیفتد که قصد حمله دارد.
اکثر مولدهای اعداد شبه‌تصادفی قابل استفاده به عنوان مولد امن نیستند. چرا که اولاً با اینکه ممکن است در مقابل آزمون‌های آماری کاملاً امن به نظر برسند، اما در حقیقت در برابر مهندسی معکوس آسیب‌پذیر هستند و می‌توان آزمون‌های آماری خاصی یافت که اعداد تولیدشده توسط این مولدها را از اعداد واقعاً تصادفی متمایز می‌سازند. ثانیاً در اکثر مولدهای اعداد شبه‌تصادفی، هنگامی که حالت جاری مولد فاش می‌شود، همه بیت‌های قبلی قابل بازسازی خواهند بود و حمله کننده از این طریق خواهد توانست به همه پیام‌های قبلی و بعدی دسترسی پیدا کند.
CSPRNGs برای مقاوت در برابر این رمزنگاری طراحی شده‌است.
تعاریف
برای برخی از مقادیرناچیز \mu. (علامت گذاری x\gets X بدین معنی است که x از یک توزبع یکنواخت مجموعه Xآمده‌است )
یک مولد اعداد تصادفی امن رو به جلو با طول بلوک t(k) یک PRNG است ، به طوری که رشته ورودی  s_i با طول k درحالت فعلی و در دوره i ام تولید شده‌است و خروجی (s_{i+1} ، y_i) متشکل از حالت بعدی است s_{i+1} و بلوک خروجی شبه تصادفی  y_i دوره i به نحوی که دربرابر شرایط زیر مقاومت می‌کند. اگر حالت اولیه s_1 از یک توزبع یکنواخت روی \{0,1\}^k آمده باشند، پس از آن برای هر i، دنباله باید به صورت محاسباتی غیرقابل تشخیص باشد از رشتهٔ   ، که در آن r_i به‌طور یکنواخت و تصادفی از   انتخاب شده‌است.
هر PRNG می‌تواند به یک PRNG امن رو به جلو با طول بلوک  p(k)-k تبدیل شود که با تقسیم خروجی آن به حالت بعدی و خروجی واقعی حاصل می‌شود. این کار با تنظیم انجام می‌شود ، که در آن  و  ؛ سپس G با یک PRNG ایمن رو به جلو است که G_0 به عنوان حالت بعدی و G_1 به عنوان بلوک خروجی شبه تصادفی دوره فعلی درنظر گرفته شده‌است.
استخراج آنتروپی
سانتا و وزیرانی ثابت کردند جریان‌های بیتی با تصادف ضعیف می‌توانند باهم ترکیب شوند و جریان بیتی شبه تصادفی با کیفتی بالاتری را بسازند. حتی پیش از این، جان فون نویمان ثابت کرده بود که یک الگوریتم ساده می‌تواند مقدار قابل توجهی از جانبداری را از هر جریان بیتی حذف کند این الگوریتم باید قبل از هرگونه تغییر در طرح Santha–Vazirani بر روی هر جریان بیتی اعمال شود.
طرح‌ها
در بحث زیر، طرح‌های CSPRNG به سه طبقه تقسیم می‌شوند:
در این دسته از مولدها معمولاً خروجی به‌طور قطعی بر حسب حالت اولیه معین نمی‌شود. ویژگی اخیر این امکان را فراهم می‌آورد تا حتی در صورت انتشار حالت اولیه، مولد در مقابل حملات احتمالی امن باشد.
طرح‌های ویژه
تعدادی از مولدهای امن تولید اعداد شبه‌تصادفی با طراحی خاص در ذیل عنوان شده‌اند.
استانداردها
برخی مولدهای تولید امن اعداد شبه تصادفی رمزشده، استاندارد شده‌اند مانند:
در ویرایش بعدی ذکر شده‌است که قدرتی که برای CTR_DRGB ادعا شده بود، به محدود کردن تعداد کل اعداد درخواست شده و تعداد بیت‌های درخواست شده در هر درخواست، وابسته است.
مرجع خوب توسط NIST فراهم شده‌است.
استانداردهایی برای تست آماری طراحی‌های CSPRNG های جدید موجود است:
درپشتی Kleptographic NSA درمولد اعداد شبه تصادفی Dual_EC_DRBG
گاردین و نیویورک تایمز که آژانس امنیت ملی (NSA) یک درپشتی را دریک مولد اعداد شبه تصادفی NIST SP 800-90A قرار داده‌است که به NSA اجازه می‌دهد تا به آسانی متونی که با کمک Dual_EC_DRBG رمزگذاری شده‌اند را رمزگشایی کند. درهر دو مقاله گزارش شده‌است که ان اس ای به عنوان کارشناسان مستقل امنیتی، در حال معرفی نقاط ضعف استاندارد CSPRNG 800-90 است. این موارد برای اولین بار توسط یکی از اسناد عالی مخفی که توسط ادوارد اسنودن به گاردین فاش شده‌است، تأیید شد. ان اس ای به‌طور مخفیانه کار کرد تا نسخهٔ شخصی‌سازی شده اش از پیش نویس استاندارد امنیتی NIST را بدست آورد که در سال ۲۰۰۶ برای استفادهٔ جهانی به تصویب رسید. در این اسناد منتشر شده آمده‌است که «در نهایت NSA تنها ویرایشگر شد.». باوجود مورد پنهان شناخته شده کلیپتوگرافیک و نواقص قابل توجه Dual_EC_DRBG، بعضی از شرکت‌ها مانند RSA به استفاده از Dual_EC_DRBG تا سال ۲۰۱۳ که ضعف آن تاییدشد، ادامه دادند. RSA برای این کار ۱۰ میلیون دلار از آزانس امنیت ملی دریافت کرد.
حمله DUHK
در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۷، Shaanan Cohney, Matthew Green و Nadia Heninger، رمزنگارانی در دانشگاه پنسیلوانیا و دانشگاه جان هاپکینز جزئیات حمله DUHK (از کلیدهای رمزگذاری شده استفاده نکنید) را روی WPA2 منتشر کردند که در آن سخت‌افزارهایی که در آنها کلید تصادف الگوریتم ANSI X9.31 به صورت مستقیم در کد قرار داده شده‌اند درتناقض با استفاده از مولد اعداد تصادفی ANSI X9.31، عمل می‌کنند. "در این حمله مهاجم می‌تواند داده‌های رمزگذاری شده، با روش سعی و خطاهای فراوان (brute-force) به کار گیرد تا بقیه پارامترهای رمزنگاری را کشف کند و درنتیجه به کلید رمزنگاری اصلی که برای رمزنگاری جلسات وب یا اتصالات شبکه خصوصی مجازی (VPN)استفاده می‌شود، دست یابد. "
سیارک ۴۳۳۶
سیارک ۴۳۳۶ چهار هزار و سیصد و سی و ششمین سیارک کشف شده‌است که در ۳۱ اوت ۱۹۸۴ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۳٫۷۰ است.
حمام قدیمی بردون
حمام قدیمی بردون مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نور، بخش بلده، دهستان شیخ فضل ا، روستای بردون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
جاش تتریک
جاش تتریک (Josh Tetrick; march 23, 1980 – ) تاجر اهل ایالات متحده آمریکا است.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون برنامه فولبرایت شده‌است.
سوزن بیوپسی روچستر
مته یا سوزن بیوپسی مغز استخوان روچستر ابزار جراحی جهت نمونه برداری از استخوان کرست ایلیاک یا لگن در یک بیمار مبتلا به عارضه خاص می‌باشد. نمونه‌های بافت‌شناسی استخوان برای بافت‌شناسی استخوان و بدست آوردن حجم تخمینی استوانی، استفاده می‌شوند.
اریش روته‌مولر
اریش روته‌مولر (Erich Rutemöller؛ زادهٔ February 8, 1945) یک بازیکن و مربی فوتبال اهل آلمان است.
روته مولر در تیم‌های بزرگی مثل تیم ملی آلمان، ایران و باشگاه کلن آلمان کمک مربی بوده است.
وت
وَت یک صومعه در تایلند، کامبوج یا لائوس است که نام آن از زبان वाट به معنی محفظه گرفته شده است.
کاستوری رانگا آیینگار
کاستوری رانگا آیینگار (متولد ۱۸۵۹ و درگذشت ۱۹۲۳) وکیل و فعال استقلال هند بود. وی پس از اتمام تحصیلات خود، به کویمباتور نقل مکان کرد تا به عنوان وکیل فعالیت کند. او یک وکیل هندی، فعال استقلال طلب هندی و همچنین سیاستمدار و روزنامه‌نگار بود که از سال ۱۹۰۵ تا زمان مرگش در سال ۱۹۲۳ به عنوان یک هندو خدمت کرد. او سردبیر هندو شد و صدای قدرتمند آرزوهای مردم شد.
اصل و نسب و خانواده
برادر بزرگ او، دیوان بهادر سرینیواسا راغواییانگر، به عنوان بازرس کل ثبت در ریاست جمهوری خدمت کرد. سرینیواسا راغواییانگر در سال ۱۸۹۳ یادداشت پیشرفت ریاست جمهوری در طول چهل سال گذشته دولت بریتانیا را برای رد اتهامات استثمار اقتصادی توسط ملی گرایان نوشت. او با آکادمی موسیقی مدرس مرتبط بود. آکادمی موسیقی به یاد کاستوری رنگا آیینگار جایزه اعطا می‌کند.
مرگ
کاستوری رنگا آیینگر در ۱۲ دسامبر ۱۹۲۳، سه روز قبل از تولدس در سن ۶۴ سالگی درگذشت.
کنراد تم
کنراد تم (Konrad Tom؛ ۹ آوریل ۱۸۸۷ – 1887:4:9, August 9, 1957) بازیگر، کارگردان هنری و خواننده-ترانه‌پرداز یهودی اهل لهستان بود.
او همسر زولا پوگوژلسکا بود و ترانه‌ها و نمایش‌نامه‌های فراوانی به زبان لهستانی و زبان ییدیش نوشته است.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است، می‌توان به خانه‌به‌دوش، یکصد متر عشق، الفبای عشق، شوهرم امشب چه می‌کند؟ و اسباب‌بازی اشاره نمود.
فهرست شوگون‌ها
فهرست شوگون‌ها (List of shoguns)
رودگردی
رودگردی یک فعّالیّت سنگین ورزشی است که در آن از یک قایق کوچک برای پاروزنی در مسیر یک رودخانه استفاده می‌شود. معمولاً برای افزایش هیجان آن، این کار در مسیرهای خروشان آب انجام می‌شود. این فعالیت از دهه ۷۰ میلادی به صورت یک ورزش محبوبیت پیدا کرد.
از جمله نکات قابل توجه در این ورزش درجه‌بندی رودخانه هاست. درجه‌ها از ۱ تا ۶ می‌باشد. در درجه یک حتی کودکان اجازه ورود دارند زیرا میزان خروشانی رودخانه بسیار جزئی می‌باشد. در درجه ۶ احتمال مرگ ورزشکاران بدیل عوارض بسیار خطرناک در مسیر رودخانه می‌رود و فقط افراد بسیار فنی می‌توانند در آن قایقرانی کنند. در ایران رودخانه‌های زیادی وجود دارد که در آن این ورزش انجام می‌گیرد.
رودگردی یکی از بهترین نمونه‌های سفرهای اکوتوریستی، توریسم ماجراجویانه و توریسم ورزشی و از پرطرفدارترین شاخه‌های گردشگری است؛ شرکت‌های توریستی طراز اول بسیاری در سراسر دنیا به صورت تخصصی اقدام به طراحی و اجرای اینگونه سفرها می‌نمایند.
با توجه به اینکه اجرای سفرهای رودخانه‌ای بسیار تخصصی و دشوار بوده و در صورت غفلت، مخاطرات بسیاری جهانگردان را تهدید می‌کنند، از این‌رو برگزارکنندگان اینگونه سفرها می‌بایست در این زمینه متخصص بوده و راهنمایان اینگونه سفرها می‌بایست سال‌ها آموزش دیده باشند. در رودگردی مسافران سوار بر قایق‌های مخصوص و الزاماً استاندارد، ضمن هیجان رویارویی با امواج رودخانه‌ها، از میان جنگل‌ها، کوه‌ها، دشت‌ها، مزارع، روستاها و دره‌های زیبا گذر کرده و به تماشای مناظری می‌نشینند که با هیچ وسیله دیگری میسر نیست.
منابع
ویکی‌پدیای انگلیسی
اووینگتون، نورث‌آمبرلند
اووینگتون (به انگلیسی: Ovington) یک روستا و محله مدنی در بریتانیا است که در نورث‌آمبرلند واقع شده‌است. اووینگتون ۵۳۲ نفر جمعیت دارد.
جنین‌زایی سوماتیک
جنین‌زایی سوماتیک یک فرایند مصنوعی است که در آن یک گیاه یا جنین از یک سلول سوماتیک منفرد یا گروهی از سلول‌های سوماتیک ایجاد می‌شود. جنین‌زایی سوماتیک از سلول‌های گیاهی ایجاد می‌شوند که این سلول‌های گیاهی به‌طور طبیعی درگیر در رشد جنین نیستند. هیچ آندوسپرم یا پوشش دانه‌ای اطراف یک جنین سوماتیک شکل نمی‌گیرد. کاربرد این فرایندها شامل انتشار کلونال مواد گیاهی یکنواخت ژنتیکی؛ حذف ویروس‌ها؛ تولید بافت‌های منبع برای انتقال ژن؛ ایجاد کل گیاه از سلول‌های منفرد که پروتوپلاست نامیده می‌شوند و توسعه فناوری دانه مصنوعی می‌شود.
سلول‌های مشتق‌شده از بافت مستعد اولیه (competent source tissue) کشت داده می‌شود و یک توده تمایزنیافته به نام کالوس (callus) را ایجاد می‌کند. تنظییم‌کننده‌های رشد گیاهی در محیط کشت بافت می‌توانند برای القای شکل‌گیری کالوس و پس از آن بر ای القای شکل‌گیری جنین از کالوس دستکاری شوند. نسبت تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی مختلف را به منظور القای کالوس یا شکل‌گیری تنوع گیاهی نیز باید مراعات شود. جنین‌های سوماتیک به‌طور عمده به صورت برون‌تنی و برای اهداف آزمایشگاهی با استفاده از خاک یا محیط مغذی مایع حاوی تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی (PGRs) تولید می‌شوند.
ساقه‌ها و ریشه‌ها تک‌قطبی (monopolar) هستند در حالیکه جنین‌های سوماتیک دوقطبی (bipolar) هستند که منجر به شکل‌گیری گیاه کامل بدون کشت روی چندین محیط کشت می‌شوند. جنین زایی سوماتیک به عنوان یک مدل برای فهم و درک وقایع بیوشیمیایی و بیوفیزیکی در طول فرایند توسعه گیاه و همچنین به عنوان جزئی از پیشرفت‌های زیست‌فناورانه استفاده می‌شود. اولین اسناد و مدارک جنین‌زایی سوماتیک به وسیلهٔ استفوارد و همکارانش در سال ۱۹۵۸ و راینر و همکارانش در سال ۱۹۵۹ با کشت‌های سوسپانسیون سلولی هویج جمع‌آوری شد.
جنین‌زایی مستقیم و غیرمستقیم
جنین‌زایی سوماتیک به دو طریق صورت می‌پذیرد: مستقیم و غیرمستقیم. جنین‌زایی مستقیم زمانی اتفاق می‌افتد که جنین به‌طور مستقیم از بافتی که یک کلون همسان ایجاد کرده‌است، آغاز می‌شود. در حالی که در جنین‌زایی غیرمستقیم بافت از سلول‌های تمایز نیافته یا تمایز یافته ناقص که بعداً به بافت‌های تمایز یافته تبدیل می‌شوند، منشأ می‌شود.
باززایی گیاه از جنین‌زایی سوماتیک
گیاه ایجاد شده به وسیلهٔ جنین‌زایی سوماتیک در پنج مرحله شکل می‌گیرد: آغاز شکل‌گیری جنین، تکثیر کشت‌های جنینی، پیش‌بلوغی جنین‌های سوماتیک، بلوغ جنین‌های سوماتیک و توسعه گیاه روی محیط کشت غیراختصاصی. آغاز و تکثیر، روی محیط کشت غنی از اکسین که تمایز سلول‌های مریستمی موضعی را القا می‌کند رخ می‌دهد. زمانی که این سلول‌ها به محیط کشت دارای اکسین کم یا بدون اکسین انتقال یابند به جنین‌های بالغ توسعه پیدا می‌کنند. جوانه‌زایی جنین‌های سوماتیک می‌تواند تنها زمانی که جنین‌ها به اندازه کافی برای داشتن نوک ساقه و ریشه‌های عملکردی بالغ شدند رخ دهد.
عوامل تأثیرگذاری بر جنین‌زایی سوماتیک
عوامل و مکانیسم کنترل‌کننده تمایز سلول‌ها در جنین‌های سوماتیک نسبتاً مبهم می‌باشند. این ترکیبات به وسیلهٔ چانگ و همکاران شناسایی شدند. این ترکیبات شامل پلی ساکاریدهای متنوع، آمینواسیدها، تنظیم‌کننده‌های رشد، ویتامین‌ها، ترکیبات با وزن مولکولی کم و پلی پپتیدها می‌باشند. چندین مولکول پیام‌رسان شناخته شده‌اند که بر شکل‌گیری جنین‌های سوماتیک تأثیر گذاشته یا آن‌ها را کنترل می‌کنند. این مولکول‌ها نیز شامل پروتئین‌های خارج سلولی، پروتئین‌های آرابینوگالاکتانو و لیپوکیتواولیگوساکاریدها می‌باشند. دما و نور همچنین می‌توانند روی بلوغ جنین سوماتیک تأثیر بگذارند.
مثالی مرتبط با جنگلداری
توسعه جنین‌زایی سوماتیک تحقیقات روی پروتئین‌های ذخیره‌ای دانه (SSPs)ی گیاهان چوبی گونه‌های درختی بااهمیت (به‌طور عمده بازدانگان از جمله صنوبر سفید) را افزایش می‌دهد. در این حیطه مطالعاتی، از SSPها به عنوان مارکر برای تعیین پتانسیل جنین زایی و سازگاری سیستم جنین استفاده می‌شود تا یک جنین سوماتیک که از نظر بیوشیمیایی با همتای زیگوتی خود یکسان باشد، پدید آید (فلین و همکاران، ۱۹۹۱، بیردمور و همکاران، 1997)
نهاندانگان
رشد جنین در نهان‌دانگان به چندین مرحله تقسیم می‌شود. تخم به شکل نامتقارن به یک سلول آپیکال کوچک و سلول بازال بزرگ تقسیم می‌شود. الگوی سازمانی شکل گرفته در مرحله کروی و جنینی به مرحله لپه انتقال می‌یابد. رشد جنین در تک‌لپه‌ای‌ها و دولپه‌ای‌ها متفاوت می‌شود. دولپه‌ای‌ها مراحل کروی، قلبی شکل و تروپود دارند در حالیکه تک لپه‌ای‌ها مراحل کروی، اسکتلار و کلئوپتیلار را سپری می‌کنند بسیاری از سیستم‌های کشت جنین‌زایی سوماتیک را به وسیلهٔ در معرض قرار دادن مداوم با ۴٬۲- دی کلروفنوکسی استیک اسید القا و حفظ می‌کنند. گزارش شده‌است که آبسزیک اسید جنین‌زایی را در نهال‌ها القا می‌کند. پس از شکل‌گیری کالوس، کشت دادن روی یک محیط کشت فاقد اکسین یا با اکسین کم، رشد جنین یا شکل‌گیری ریشه را بهبود خواهد داد. در تک لپه‌ای‌ها قابلیت جنین‌زایی معمولاً به بافت‌های با منشأ جنینی یا مریستمی محدود شده‌است. سلول‌های سوماتیک تک‌لپه‌ای‌ها خیلی سریع تمایز یافته و سپس ظرفیت میتوزی و مورفوژنیک را از دست می‌دهند. تفاوت حساسیت به اکسین در رشد کالوس‌های جنینی میان ژنوتیپ‌های متفاوت گونه‌های یکسان نشان می‌دهد که پاسخ‌های اکسینی می‌تواند متفاوت باشد.
بازدانگان
رشد جنین در بازدانگان در سه مرحله رخ می‌دهد. Proembryogeny شامل تمامی مراحل قبل از طویل شدن آویزه‌بند (suspensor) است. Early embryogeny شامل تمامی مراحل پس از طویل شدن آویزه‌بند (اما پیش از توسعه مریستم ریشه) است. در حالی که Late embryogeny شامل توسعه مریستم‌های ریشه و ساقه است.
بارد، آئوستا ولی
بارد، آئوستا ولی (به ایتالیایی: Bard, Aosta Valley) یک کومونه در ایتالیا است که در واله دائوستا واقع شده‌است.
خصوصیات
بارد ۳ کیلومترمربع مساحت و ۱۳۴ نفر جمعیت دارد و ۴۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
کپور کارناتی
کپور کارناتی نام یک گونه از سرده ریشک‌ماهی رنگی است.
رابرت اچ بوریس
رابرت اچ بوریس (en:Robert H. Burris؛ ۱۳ آوریل ۱۹۱۴ – ) یک دانشمند در زمینه زیست‌شیمی اهل ایالات متحده آمریکا بود. بوریس استاد دانشگاه ویسکانسین-مدیسن و عضو آکادمی ملی علوم بود.
وی همچنین برنده جوایزی همچون کمک هزینه گوگنهایم شده است.
ژروین
ژروین با فرمول شیمیایی C۲۷H۳۹NO۳ یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۱۰۰۹۸ است. که جرم مولی آن ۴۲۵٫۶۰ g/mol می‌باشد.
فرودگاه هپی ولی
فرودگاه هپی ولی یک فرودگاه خصوصی است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۶۹۰ متر است. این فرودگاه در شهر هپی ولی، اورگن کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۲۴۲ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
سیارک ۴۳۳۷
سیارک ۴۳۳۷ چهار هزار و سیصد و سی و هفتمین سیارک کشف شده‌است که در ۱۴ آوریل ۱۹۸۵ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۱٫۹۰ است.
پلاسمین
پروتئین پلاسمینوژن به عنوان پیش آنزیم (زیموژن) توسط کبد ساخته و در خون آزاد می‌شود. این پروتئین توسط مولکول‌هایی مانند فعال‌کننده بافتی پلاسمینوژن (tPA)، استرپتوکیناز، اوروکیناز و فاکتور XII انعقاد خون به آنزیمی پروتئولیتیک به نام پلاسمین تبدیل می‌شود. پلاسمین یک سرین پروتئاز است که به‌طور متوالی برخی پیوندها را در مولکول فیبرین شکسته و دارای توانائی خاصی برای حل کردن لخته‌های فیبرینی است (فیبرینولیز). پلاسمین پروتئین‌های دیگری را نیز تجزیه می‌کند مانند کلاژن و فیبرونکتین.
میروسلاو لایچاک
میروسلاو لایچاک (Miroslav Lajčák؛ زادهٔ March 20, 1963) یک سیاست‌مدار اهل اسلواکی و وزیر امور خارجه کنونی این کشور است.وی از ژانویه ۲۰۰۹ تا ژوئیه ۲۰۱۰ نیز همین سمت را بر عهده داشت.
کریستال رابینسون
کریستال رابینسون (Crystal Robinson؛ زادهٔ January 22, 1974) بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا است.
لیری، تگزاس
لیری، تگزاس (به انگلیسی: Leary, Texas) یک شهر در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۵۵۵ نفر است که در تگزاس واقع شده‌است.
موقعیت جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
عمر پردومو
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه ورزشی تنریف و باشگاه فوتبال اتلتیکو مادرید اشاره کرد.
پورشه ۹۱۸ اسپایدر
پورشه ۹۱۸ اسپایدر (Porsche 918 Spyder) نخستین بار در نمایشگاه خودرو ۲۰۱۰ ژنو معرفی شد.
این خودرو در کلاس رودستر قرار گرفته، طراحی آن موتور وسط و خودرو چهار چرخ محرک بوده‌است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۷ دنده بوده و از موتور الکتریکی با قدرت ۶۱۲ اسب بخار بهره می‌برد. نیروی محرکه این سوپر اسپرت از هشت سیلندر خورجینی با حجم ۴٫۶ تشکیل شده که با پیستونهای سبک‌وزن و نسبت تراکم بالا و سیستم زمانبندی متغیر سوپاپها گرفته می‌شود، قادر است توان ۶۱۲ اسب بخار را تولید نماید. همچنین سه موتور الکتریکی نیز می‌توانند در مجموع توان خودرو را به عدد خیره‌کننده ۸۸۷ اسب بخار برسانند، همچنین ۳ موتور برقی می‌توانند بدون موتور اصلی روشن باشند و جمعاً توانایی تولید ۲۷۵ اسب بخار را دارند.
ابراهیم رحیمیان (بازیکن فوتبال)
ابراهیم رحیمیان از تهران بازیکن سابق فوتبال ایران است. وی سابقه بازی در تیم‌های سرعت و دارایی تهران را دارد.
وی سابقه ۴ بازی ملی در کارنامه دارد. وی عضو اولین تیم ملی فوتبال ایران در سال ۱۹۴۱ در مقابل تیم ملی فوتبال افغانستان بوده است.
فهد الزهرانی
فهد الزهرانی (Fahad Al-Zahrani؛ زادهٔ February 2, 1979) یک ورزشکار اهل عربستان سعودی است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال الانصار عربستان سعودی، باشگاه فوتبال الفتح عربستان سعودی، باشگاه فوتبال النصر عربستان سعودی، و باشگاه فوتبال الاهلی عربستان سعودی، باشگاه فوتبال النصر عربستان سعودی، و تیم ملی فوتبال عربستان سعودی اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال عربستان سعودی بازی کرده است.
کوسه نو مارو
کوسه نو مارو ; زادروز نامشخص – February 7, 717) یک کوگیو (مقام درباری) در دوره آسوکا و اوایل دوره نارا اهل ژاپن بود.
دای شیائوکسیانگ
دای شیائوکسیانگ (Dai Xiaoxiang؛ – ) کماندار اهل چین بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال نقره، ۱ مدال برنز شده‌است.
خوان آنتونیو پیزی
خوان آنتونیو پیزی بازیکن فوتبال بازنشسته اهل اسپانیا که از سال ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۸ میلادی عضو تیم ملی فوتبال اسپانیا بوده و در ۲۲ بازی ملی حضور داشته‌است. او در بازی‌های ملی‌اش ۸ گل به ثمر رساند. او در دوران بازیگری یک مهاجم کار بلد بود و در اواسط دهه ۹۰ در لالیگا جزو خطرناک‌ترین مهاجمان بود و در فصل ۱۹۹۵/۹۶ که در تنریف حضور داشت با ۳۱ گل زده آقای گل لالیگا شد.
وی پس از آنکه نتوانست با تیم ملی فوتبال شیلی به جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه صعود کند از سال ۲۰۱۷ سرمربی تیم ملی عربستان سعودی شد و جای ادگاردو بائوسا را در این تیم گرفت. این مربی آرژانتینی پیش از سرمربیگری در عربستان سعودی، سرمربی تیم ملی فوتبال شیلی بود.
ناچولاکپی
ناچولاکپی یکی از کپی‌های مربوط به اواسط دورهٔ میوسن است که سنگواره آن در شمال کنیا پیدا شده‌است و یکی از کپی‌های پایه محسوب می‌شود. ناچولاکپی جزو یکی از سرده‌هایی است که نقش آن در تکامل انسان با اهمیت ارزیابی می‌شود.
خانه غریبه‌ها
خانه غریبه‌ها (House of Strangers) فیلمی در ژانر درام و نوآر به کارگردانی جوزف ال. منکیه‌ویچ است که در سال ۱۹۴۹ منتشر شد.
ادوارد جی. رابینسون جایزه بهترین بازیگر مرد جشنواره فیلم کن سال ۱۹۴۹ میلادی را برای بازی در این فیلم دریافت کرد.
کاظم غریب‌آبادی
کاظم غریب‌آبادی (زاده ۱۳۵۳) دیپلمات ایرانی و معاون امور بین‌الملل قوه قضائیه و دبیر ستاد حقوق بشر است.
وی نماینده دائم ایران در دفتر سازمان ملل متحد در وین و نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بود و پیش از این به عنوان سفیر ایران در هلند و نماینده دائم نزد سازمان منع سلاح‌های شیمیایی و سازمان‌های حقوقی بین‌المللی مستقر در لاهه فعالیت می کرد. او از سال ۱۳۹۳ تا تیر ماه ۱۳۹۷ نیز به عنوان معاون امور بین‌الملل و همکاری‌های بین‌المللی قضائی ستاد حقوق بشر و دبیر کمیته برجام شورای عالی امنیت ملی خدمت کرده‌است. از او به عنوان داماد محمدباقر ذوالقدر از فرماندهان سابق سپاه و دبیر کنونی مجمع تشخیص مصلحت نظام یاد می‌شود.
غریب‌آبادی که دارای مدرک کارشناسی ارشد در رشته «دیپلماسی و سازمان‌های بین‌المللی» و دکتری حقوق عمومی از دانشگاه علامه طباطبایی است، در زمان علی لاریجانی عضو تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران و رئیس هیئت ایرانی در شانزدهمین کنفرانس سالانه سازمان منع سلاح‌های شیمیایی بوده‌است. وی همچنین استاد دانشگاه علوم قضایی نیز می‌باشد. توهین وی به یکی از ایرانیان معترض به جمهوری اسلامی در سال ۱۴۰۰، مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت.
توهین به ایرانی معترض به جمهوری اسلامی
غریب‌آبادی (در عنوان نماینده دائم ایران در دفتر سازمان ملل) در نشست وین در فروردین ۱۴۰۰، در پاسخ به پرسش و اعتراض یکی از ایرانیان حاضر در محل، در مورد امضای سند همکاری چین و ایران، پاسخی توهین‌آمیز داد.
اورموین
اورموین (به انگلیسی: Owermoigne) یک روستا و محله مدنی در بریتانیا است که در West Dorset واقع شده‌است. اورموین ۴۶۷ نفر جمعیت دارد.
رنو کازد
رنو کازد (Renault KZ) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۲۳ تا ۱۹۳۱توسط رنودر فرانسه تولید شده‌است. طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور عقب بوده است.
موتور آن ۲۱۲۰ سی‌سی سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۳ دنده به صورت دستی است.
اشتیپ
شهر اشتیپ با جمعیت ۴۷٫۷۹۶ نفر در استان شرق کشور مقدونیه شمالی واقع شده‌است.
کایوانو
کایوانو (به ایتالیایی: Caivano) یک کومونه در ایتالیا است که در استان ناپل واقع شده‌است.
خصوصیات
کایوانو ۲۷٫۱ کیلومترمربع مساحت و ۳۷٬۴۵۱ نفر جمعیت دارد و ۲۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
شپ مسینگ
شپ مسینگ (Shep Messing؛ زادهٔ October 9, 1949) بازیکن و مربی فوتبال اهل ایالات متحده آمریکا بود.
وی به‌همراه تیم ملی فوتبال ایالات متحده آمریکا در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۷۲ شرکت کرده‌است.
جزیره کارولین
جزیره کارولین (Caroline Island) یا آب‌سنگ کارولین (Caroline Atoll) که به نام جزیره هزاره (Millennium Island) نیز شناخته می‌شود، شرقی‌ترین نقطه از آب‌سنگ‌های حلقوی در جنوب جزایر لاین است که در میانه اقیانوس آرام قرار دارد.
جان ایی. دنیس
'''جان ایی. دنیس''' (John E. Dennis؛ زادهٔ January 1, 1939) دانشمند در زمینه آنالیز عددی اهل ایالات متحده آمریکا است.
جزیره کارولین
این جزیره نخستین بار در سال ۱۶۰۶ توسط اروپاییان دیده شد و پادشاهی بریتانیا در سال ۱۸۶۸ ادعای مالکیت آن را نمود و پس از استقلال جمهوری کیریباتی در ۱۹۷۹، بخشی از این جمهوری به‌شمار می‌رود. جزیره کارولین نسبتاً دست‌نخورده باقی مانده و یکی از بکرترین جزایر منطقه گرمسیری دنیا به‌شمار می‌رود. به جز برداشت و تهیه کود مرغی، برداشت مغز نارگیل و سکونت انسان‌ها در سده‌های ۱۹ و ۲۰ طبیعت آن دچار دست‌کاری نشده‌است. این جزیره همچنین یکی از بزرگ‌ترین جمعیت‌های خرچنگ نارگیل را در خود جای داده‌است و محلی مهم برای زادآوری پرنده‌های دریایی به ویژه پرستوی دریایی پشت‌سیاه است.
جان ایی. دنیس
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون برنامه فولبرایت شده‌است.
جزیره کارولین
این جزیره به عنوان «پناهگاه حیات وحش جزیره کارولین» شناخته شده‌است. در سال ۲۰۱۴ دولت کیریباتی محدوده‌ای به عرض ۱۲ مایل دریایی (۲۲ کیلومتر) را به عنوان منطقه انحصاری ماهی‌گیری در اطراف ساحل جنوبی جزایر لاین تعیین کرد که جزیره‌های کارولین، فلینت، وستوک، مالدن و استارباک را در بر می‌گیرد. جزیره کارولین نخستین نقطه کره زمین به‌شمار می‌رود که روشنایی خورشید را هر روز در بخش عمده طول سال دریافت می‌کند و به دلیل نقش آن در جشن‌های هزاره معروف است. اصلاح و تنظیم دوباره خط روزگردان در سال ۱۹۹۵ باعث شد تا جزیره کارولین یکی از نخستین نقاط روی زمین باشد که روز اول ژانویه ۲۰۰۰ را وارد تقویم می‌کند.
حمام کوهپر علیا
حمام کوهپر علیا مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نوشهر، بخش کجور، دهستان زانوس رستاق، روستای کوهر علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شبیخون
شبیخون یک نوع تاکتیک جنگی است که در آن سعی می‌شود با تمام سرعت و به صورت ناگهانی بر دشمن حمله شود.
لغت‌نامه دهخدا
در مدخل لغت‌نامه دهخدا چنین آمده است:
[ ش َ ] (اِ مرکب ) تاختن به شب هنگام بر دشمن. حمله کردن بر دشمن در شب. در تکلم با لفظ زدن استعمال می‌شود و در شعر با کردن هم صحیح است. (فرهنگ نظام ). به معنی شبخون است و آن تاخت بردن باشد بر سر دشمن چنانکه غافل و بی خبر باشد. (برهان ). کلمهٔ شبیخون با لفظ آوردن و بردن و کردن و زدن و ریختن و خوردن و آمدن و چکیدن مستعمل است.
فرهنگ معین
در فرهنگ معین نیز چنین آمده است:
(شَ) (اِمر.) حملهٔ ناگهانی در شب
در اشعار فارسی
فردوسی در یکی از اشعارش چنین گفته است:
سرسیلندر
در یک موتور درون‌سوز، سر سیلندر به قطعه‌ای گفته می‌شود که بر فراز بخش بالایی سیلندرها قرار دارد.
بخش فوقانی بلوک سیلندر باز است و پیستون‌ها در درون سیلندرها قابل دیدن هستند. در ضمن سوراخ‌هایی در بدنه موتور وجود دارد (بدنه موتورهای بلوک سیلندر است) که انتهای آن‌ها باز است. برای تکمیل شدن ساختار بلوک سیلندر به سرسیلندر نیاز است. (خودرو) جنس بیشتر سرسیلندرها از آلیاژهای آهن (چدن دانه‌ریز) یا آلیاژهای آلومینیوم به دو صورت ریختگی یا تزریقی در درون قالب‌های ویژه ساخته می‌شود.
اتاقک درون‌سوزی
که عمل تراکم مخلوط هوا و سوخت و نیز عمل انفجار این مخلوط در آنجا صورت می‌گیرد، نیز در بدنه سرسیلندر تعبیه شده‌است که از لحاظ شکل و ابعاد دارای گونه‌های فراوانی است. همچنین سرسیلندر در زیر یک درپوش محفوظ است.
طرز کار
قطعات عمده سرسیلندر که تحرک دارند همان سوپاپ‌های سرسیلندر است که می‌بایست به صورت بسیار دقیق و متناسب با حرکات پیستون باز و بسته شوند. عمل باز و بسته شدن این سوپاپ‌ها و نیز زمان‌بندی آن (تعیین مدت زمان بسته بودن یا بازبودن سوپاپ‌ها) به‌وسیله میل بادامک انجام می‌پذیرد. بخش‌های دیگر سرسیلندر که فاقد تحرک هستند کافیست که در برابر حرارت‌های بالای ایجاد شده در اثر احتراق و نیز در برابر شوک‌های به‌وجود آمده در اثر انفجار سوخت پایداری داشته باشند؛ و البته بازبودن مجاری عبور آب و روغن نیز ضروری است.
کاربرد
سرسیلندرها تنها در موتورهای درون‌سوز چهارزمانه وجود دارند و علت به‌کارگیری آن‌ها این است که اگر به علت خرابی نیاز باشد که سیلندرها یا پیستون‌ها دستکاری شوند، یا برداشته شوند، با باز کردن سرسیلندر دسترسی به آن‌ها بسیار ساده‌تر خواهد بود.
دلایل خرابی سرسیلندر
وجود مشکل در سر سیلندر خودرو به خاطر عوامل زیر می باشد:
کربن گرفتن
کربن گرفتن اصطلاحی است که برای دوده گرفتن اتاق احتراق به کار برده می شود. در اثر مخلوط هوا و بنزین در داخل اتاق احتراق به مرور زمان دوده در اتاق احتراق جمع می شود. این دوده با کوچک کردن اتاق احتراق نسبت تراکم در موتور را افزایش می دهد که این عامل باعث احتراق زود رس در موتور می شود.
سرخ شدن کربن در زمان احتراق باعث ایجاد احتراق های نابه هنگام می شود. علائم کربن گرفتن می توان از بالارفتن کمپرس خودرو و انفجار خود سوزی نام برد. کارخانه های سازنده سر سیلندر معمولا کیلومتر معینی برای کربن گیری و تعمیرات سرسیلندر مشخص می کنند. ولی بعضی اوقات عیوبی مثل روغن سوزی ، گرفتکی لوله اگزوز ، گرفتگی در هواکش کاربراتور ، کارنرکردن صافی هواکش و…… در موتور پبش می آید که باید زودتر از زمان مقرر سر سیلندر را درست کنیم.
تاب دیدگی
تاب دیده گی عوامل مختلفی دارد از جمله :
ترک خوردن سر سیلندر
ترک خوردن سر سیلندر عوامل مختلفی دارد از جمله :
منابع
مقاله سرسیلندر برگرفته شده از سایت خانه سرسیلندر
فالکون، کلرادو
فالکون (به انگلیسی: Falcon) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان ال پاسو، کلرادو واقع شده‌است. فالکون ۱۰٬۵۱۴ نفر جمعیت دارد و ۲٬۰۸۲٫۱۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
فهد عصام
فهد عصام (Fahad Essam؛ زادهٔ June 9, 1988) یک ورزشکار اهل عربستان سعودی است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال الفتح عربستان سعودی و باشگاه فوتبال الشعله عربستان سعودی اشاره کرد.
سیارک ۴۳۳۸
سیارک ۴۳۳۸ چهار هزار و سیصد و سی و هشتمین سیارک کشف شده‌است که در ۱۴ اوت ۱۹۸۵ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۳٫۹۰ است.
خانکا اردونوونا
خانکا اُردونوونا (Hanka Ordonówna؛ September 25, 1902 – 1902:9:25, September 8, 1950) هنرپیشه، خواننده اهل لهستان بود. وی بین سال‌های ۱۹۱۸ تا ۱۹۳۹ میلادی فعالیت می‌کرد.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به عقاب کوچک اشاره کرد.
معابد هندو در کابل
افغانستان یکی از مناطق مهم دین و فرهنگ ودیک در آسیای میانه بوده‌است. کابل در حال حاضر داری معابد هندوی زیادی می‌باشد؛ اکثر این معابد تا حد زیادی تخریب شده‌اند؛ اما عبادتگاه‌هایی هم هستند که در طول تاریخ از جنگ به دور مانده و تخریب نشده‌اند. از این جمله می‌توان به سه معبد مهم هندی در کابل اشاره کرد:
شانگ فا یانگ
شانگ فا یانگ (en:Shang Fa Yang؛ ۱۰ نوامبر ۱۹۳۲ – ۱۲ فوریه ۲۰۰۷) یک زیست شیمیدان و گیاه‌شناس اهل ایالات متحده آمریکا بود.
وی همچنین برنده جوایزی همچون کمک هزینه گوگنهایم شده است.
ژیروفوریک اسید
ژیروفوریک اسید با فرمول شیمیایی C۲۴H۲۰O۱۰ یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۱۳۵۷۲۸ است. که جرم مولی آن ۴۶۸٫۴۰ g/mol می‌باشد.
هیپولیتو رینکون
هیپولیتو رینکون بازیکن فوتبال اهل اسپانیا است که از سال ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۶ میلادی عضو تیم ملی فوتبال اسپانیا بوده و در ۲۲ بازی ملی حضور داشته‌است. او در بازی‌های ملی‌اش ۱۰ گل به ثمر رساند.
کپور آفریقایی
کپور آفریقایی نام یک گونه از تیره کپورماهیان است.
یان استراسکی
یان استراسکی (Jan Stráský؛ زادهٔ December 24, 1940 – درگذشته ۶ نوامبر ۲۰۱۹) یک سیاست‌مدار اهل چکسلواکی بود. وی آخرین نخست‌وزیر این کشور از ژوئیه تا دسامبر ۱۹۹۲ بود. یان استراسکی در ۶ نوامبر ۲۰۱۹، در سن ۷۸ سالگی درگذشت.
فرودگاه هپی کمپ
فرودگاه هپی کمپ یک فرودگاه همگانی است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۹۱۴ متر است. این فرودگاه در کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۳۶۹ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
کاروانسرای گودرزی
کاروانسرای گودرزی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان یزد، بخش زارج، شهر زارج، محله اله آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سید محمد خاتمی
سیّد محمّد خاتمی (زادهٔ ۲۱ مهر ۱۳۲۲) سیاستمدار اصلاح‌طلب ایرانی است که از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴ به‌عنوان پنجمین رئیس‌جمهور ایران فعالیت می‌کرد. او سومین فرزند سید روح‌الله خاتمی است.
خاتمی از ۱۳۴۱ به فعالیت‌های سیاسی پرداخت و عضو انجمن اسلامی دانشجویان اصفهان بود. او در ۱۳۵۹ نمایندهٔ مردم اردکان و میبد در مجلس شورای اسلامی بود و در همان سال به عنوان نمایندهٔ سید روح‌الله خمینی و سرپرست مؤسسهٔ کیهان منصوب شد. او از ۱۳۶۱ تا ۱۳۷۱ ریاست وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و در طول جنگ تحمیلی معاون فرهنگی ستاد فرماندهی کل قوا و ریاست ستاد تبلیغات جنگ را نیز بر عهده داشت. خاتمی از سال ۱۳۷۱ مشاور رئیس‌جمهور و رئیس کتابخانهٔ ملی بود و در دانشگاه هم تدریس می‌کرد. او در سال ۱۳۷۵ با حکم علی خامنه‌ای عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی شد. روز پیروزی او در انتخابات دوم خرداد با کسب بیش از ۲۰ میلیون رأی با هفتاد درصد آراء به نامی برای جنبش اصلاح‌طلبی داخلی در ایران بدل شد. او توسط بسیاری به عنوان رهبر اصلاحات ایران شناخته می‌شود.
خاتمی صاحب ایده‌ای به نام گفتگوی تمدن‌ها بود که شهرت جهانی یافت و با نام او شناخته می‌شود. سازمان ملل متحد نیز سال ۲۰۰۱ را بر اساس این ایده، سال گفتگوی تمدن‌ها نامید. او هم‌اکنون رئیس بنیاد باران است. مجلهٔ نیوزویک در سال ۲۰۰۹ محمد خاتمی را چهارمین مرد قدرتمند ایران نامید.
زندگی شخصی
سید محمد خاتمی در ۲۱ مهر ۱۳۲۲ خورشیدی در شهر اردکان در استان یزد متولد شد. پدرش سید روح‌الله خاتمی مؤسس مدرسهٔ علمیهٔ اردکان و امام جمعهٔ شهر یزد در سالیان نخستین پس از انقلاب ایران و مادرش سکینه ضیایی (درگذشته ۱۳۹۴) هستند. او با زهره صادقی، خواهرزادهٔ موسی صدر و دختر علی‌اکبر صادقی استاد مشهور حقوق اسلامی در دانشگاه، در سال ۱۳۵۳ (در ۳۱ سالگی) ازدواج کرد. او دو دختر به نام‌های لیلا (زادهٔ ۱۳۵۵) و نرگس (زادهٔ ۱۳۶۱) و پسری به نام عمادالدین (زادهٔ ۱۳۶۷) دارد. لیلا، دارای دکترای ریاضی از دانشگاه تهران بوده و هم‌اکنون دانشیار دانشکدهٔ ریاضی کالج یونیون در آمریکا است. عمادالدین هم در اسفند ۱۳۹۰ ازدواج کرده‌است و تنها فرزند خاتمی در ایران است. از سایر بستگان مشهور او می‌توان به برادرش محمدرضا خاتمی (از رهبران جبههٔ مشارکت) منتخب اول مردم تهران در ششمین دورهٔ مجلس شورای اسلامی و نایب رئیس آن مجلس، اشاره کرد. محمدرضا خاتمی در ضمن با نوهٔ روح‌الله خمینی، زهرا اشراقی که از فعالان حقوق زنان است، ازدواج کرده‌است.
دیگر برادر خاتمی، سید علی خاتمی، فوق لیسانس مهندسی صنایع از بروکلین دارد و طی دومین دورهٔ ریاست جمهوری خاتمی رئیس دفتر او بود. همچنین خواهر بزرگ‌تر خاتمی، فاطمه سادات خاتمی، به عنوان منتخب اول مردم اردکان در انتخابات شورای شهر سال ۱۳۷۸ انتخاب شد. خاتمی علاوه بر زبان مادری خود فارسی، به زبان‌های عربی، انگلیسی و آلمانی تسلط دارد. . زهره صادقی دختر خاله فاطمه طباطبایی (همسر سیداحمد خمینی) و صادق طباطبایی است.
تحصیلات
خاتمی از نوجوانی به دروس حوزوی روی آورد و طلبه شد و در درس حسینعلی منتظری و دیگر استادان مشهور حوزهٔ علمیهٔ قم شرکت کرد. وی تحصیلات خود را در رشتهٔ کارشناسی فلسفهٔ غرب در دانشگاه اصفهان ادامه داد و عضو هیئت‌مدیرهٔ انجمن اسلامی این دانشگاه بود. در سال ۱۳۴۸ (۱۹۶۹ میلادی) از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شد و تحصیلات خود را تا سطح کارشناسی ارشد در رشتهٔ علوم تربیتی دانشگاه تهران ادامه داد. در سال ۱۳۵۰ (۱۹۷۱ میلادی)، او به قم بازگشت و دروس عالی حوزوی را ادامه داد. در سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۵۹، با تأیید دکتر بهشتی، امامت مرکز اسلامی هامبورگ را بر عهده داشت.
سید محمد خاتمی به دلیل مطرح کردن طرح گفتگوی تمدن‌ها موفق به اخذ دکترای افتخاری از دانشگاه تهران و دانشگاه سنت اندروز انگلستان و دانشگاه لیژ در بلژیک شد.
پیش از ریاست‌جمهوری
پس از پیروزی انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ و سقوط حکومت شاه و قدرت گرفتن جمهوری اسلامی، او در انتخابات مجلس شورای اسلامی شرکت کرد و به عنوان نمایندهٔ مردم اردکان و میبد وارد مجلس شد. در سال ۱۳۶۰ به فرمان روح‌الله خمینی به سرپرستی مؤسسهٔ مطبوعاتی کیهان منصوب گردید و سال بعد از آن در کابینهٔ میر حسین موسوی، نخست‌وزیر وقت، به عنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی انتخاب شد و همین سمت را در کابینهٔ هاشمی رفسنجانی نیز به عهده داشت.
در ۳ خرداد ۱۳۷۱ محمد خاتمی با نوشتن نامه‌ای به اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس‌جمهور وقت، از مقام خود استعفا کرد. خاتمی در استعفانامهٔ خود نوشت در عرصهٔ فرهنگی ایران «با شکسته شدن همهٔ مرزهای قانونی، شرعی، اخلاقی و عرفی کار از نقد و ارزیابی (ولو غیرمنصفانه) گذشته و هر وسیله‌ای برای رسیدن به اهداف خاصی مباح شمرده شده‌است و بدین‌سان می‌رود که کار به کلی از روال منطقی و مشروع خارج شود و در نتیجه فضایی ناسالم و آشفته پدید آید که فوری‌ترین اثر آن دل‌زدگی و عدم امنیت اندیشمندان و هنرمندان سالم و صاحب شخصیت و حتی مؤمن و شیفتهٔ انقلاب و اسلام است.»
عبدالواحد موسوی لاری سال‌ها بعد گفت خاتمی با هاشمی رفسنجانی برای استعفا مشورت کرده بود و هاشمی رفسنجانی با وجود مخالفت، برای حفظ خاتمی «پافشاری» نکرده بود. موسوی لاری گفته بود: «هاشمی فکر می‌کرد که با ماندن خاتمی یک کانون تهاجم علیه دولتش شکل می‌گیرد که با رفتن خاتمی آن کانون از بین می‌رود.»