cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نشانگان کلیپل فایل
این اختلال مادرزادی ناشایع و بدون زمینه خانوادگی است و به سه گروه تقسیم بندی می‌شود.
درمان با جراحی (توراکوپلاستی فوقانی) برای بهبود ظاهری و تصحیح اسکولیوز است.
جستارهای وابسته
پرده گردنی
خیابان لاله‌زار
خیابان لاله‌زار یکی از خیابان‌های قدیمی و مرکزی شهر تهران است. این خیابان از جنوب به میدان امام خمینی (توپخانه) و از شمال به خیابان انقلاب اسلامی (شاهرضا) منتهی می‌شود.
لاله‌زار در اواخر دوره قاجار زمان احمد شاه قاجار و اوایل پهلوی، نماد نوگرایی و هنر ایران بود و «شانزه‌لیزهٔ تهران» لقب گرفته بود. بسیاری از تئاترها، رستوران‌ها، تجارت‌خانه‌ها، کاباره‌ها، پیاله‌فروشی‌ها، خیاط‌خانه‌ها، سینماها و فروشگاه‌های معروف ایران در این خیابان قرار داشتند. همچنین موسیقی سبک کوچه‌بازاری در این منطقه متولد شد.
پیشینه
به فرمان فتح‌علی شاه قاجار، در بیرون از حصار شاه‌طهماسبی تهران باغ لاله‌زار احداث شد. بعدها، دو عمارت در این باغ بنا شد که یکی قصری دوطبقه دارای ۱۲ اتاق و دو تالار بود و دیگری کلاه‌فرنگی باغ لاله‌زار بود که به فاصلهٔ حدود ۴۰۰ ذرع از قصر و در جنوب باغ قرار داشت.
ناصرالدین شاه پس از بازگشت از سفر اول فرنگستان به خیال احداث خیابانی مانند «شانزه‌لیزه» در تهران به عنوان «دارالخلافه» افتاد و دستور داد که از میان باغ مصفای لاله‌زار خیابان بکشند، زمین‌های اطراف خیابان نیز میان «مقربین درگاه» تقسیم شد. مهدی‌قلی هدایت در مورد آن می‌گوید:
دورهٔ پهلوی
در دوره پهلوی خوانندگان موسیقی عامیانهٔ ایران مانند مهوش، آفت، قاسم جبلی، تاجیک، روح‌پرور، علی نظری، آغاسی، سوسن و ایرج حبیبی همگی در لاله‌زار به روی صحنه می‌رفتند. به نوشتهٔ جعفر شهری در کتاب «تهران قدیم»:
عشقی و عارف بهترین نمایشنامه‌های خود را در سالن گراند هتل آن به معرض تماشا گذارده… زیباترین خانم‌های شوخ و شنگ و رعناترین پسران دلربا نیز از این ساعات رو به آن می‌آوردند و شیک پوش‌ ترین مردان و آلامد ترین جوانان در این خیابان دیده می‌شدند.
زمانی در لاله‌زار ۱۵ سینما و چندین تئاتر و تماشاخانه فعالیت داشتند ولی امروزه ۱۰ سینما فعال در این خیابان فعال هستند. اکثر این سینماها اکنون از رونق افتاده‌اند.
در اوایل دورهٔ پهلوی، در اوایل خیابان لاله‌زار از سوی میدان توپخانه، مغازه‌ای به نام پیرایش قرار داشت که به جهت داشتن پوشاک مد روز در تهران شهرت داشت. روبه‌روی این مغازه، کافه قنادی لاله‌زار واقع بود. امروزه بیشتر لاله‌زار را صنف فروشندگان لوازم برقی در اختیار گرفته‌اند.
«خانه و باغ اتحادیه» یا «خانه امین‌السلطان» عمارتی مربوط به دوران قاجار است که به عنوان تنها بازمانده از خیابان لاله‌زار قدیم و یکی از نفایس معماری عصر قاجار شناخته می‌شود.
اماکن دیگر
کوچه‌های مهم خیابان لاله زار
کوچه برلن
«کوچه برلن» نام کوچه‌ای قدیمی و تاریخی است که در لاله‌زار جنوبی واقع شده است. این کوچه از قدیم تا امروز یکی از بورس‌های مشهور و مهم پوشاک در تهران است. کوچه برلن به دلیل مجاورت با سفارت آلمان به نام برلن نامگذاری شده و سرتاسر آن پر است از مغازه‌هایی که در زمینه فروش انواع لباس و پارچه فعالیت دارند.
کوچه مهران
«کوچه مهران» دقیقا روبروی کوچه برلن در لاله زار جنوبی قرار دارد. کوچه مهران را به نام کوچه چتری لاله زار نیز می‌شناسند. کوچه مهران در واقع جفت کوچه برلن است که فروشگاه‌های آن در زمینه فروش انواع پوشاک مردانه، بچه‌گانه، شال و روسری زنانه، لباس مجلسی زنانه، تزئینات مراسم عقد و عروسی و… فعالیت دارند.
کوچه ملی
«کوچه ملی» که نام کنونی آن «باربد» است از قدیمی‌ترین کوچه‌های تهران است که در خیابان لاله‌زار جنوبی قرار دارد. این کوچه به دلیل قرار گرفتن ۶ سالن سینما (شهرزاد، متروپل، جهان، نادر، اطلس و فردوسی) از پاتوق‌های فرهنگی مهم تهران در روزگار گذشته به شمار می‌آید. همچنین گراند هتل در نبش این کوچه فعالیت داشت و تمامی این عوامل سبب شده‌اند تا کوچه ملی یکی از پرخاطره‌ترین کوچه‌های برای ساکنان شهر تهران شود. این کوجه در فرهنک عامیانه مردم آنقدر شهرت و محبوبت دارد که حتی در ترانه های نوستالژیک هم اثر و نشانی از خود به جا گذاشته است.
لاله‌زار در آثار هنری
درباره خیابان لاله‌زار مستندها و یادبودهای چندی ساخته شده است. از آن میان می‌توان به فیلم مستند «هشتصد قدم در لاله‌زار» ساخته امید شریف موسوی (سال ۱۳۸۲) با روایت مسعود کیمیایی را نام برد. در سال ۱۳۸۲ رضا یزدانی ترانه لاله‌زار (آلبوم پرنده بی‌پرنده) را خواند که موسیقی متن فیلم سینمایی حکم بود.
در مستند «تهران امروز» ساخته خسرو سینایی (سال ۱۳۵۶) صحنه‌هایی از خیابان لاله‌زار با ترانه «دیشب تو لاله‌زار» مرتضی احمدی به تصویر کشیده شده است.
بخش قابل توجهی از رخدادهای مجموعه «هزاردستان» در این خیابان (لوکیشن شهرک سینمایی) رخ می‌دهد. این لوکیشن لاله‌زار همچنین در سریال‌های دیگری مانند «کیف انگلیسی»، «در چشم باد»، «کلاه پهلوی»، «سرزمین کهن»، «جهان پهلوان تختی»، «مدار صفر درجه»، «معمای شاه» و «شهرزاد» مورد استفاده قرار گرفته ‌است.
همچنین نام «کوچه ملی» (از کوچه‌های اصلی خیابان لاله‌زار) به ویژه در ترانه‌ها، نوستالژی دورانی را یادآوری می‌کند که خیابان لاله‌زار زنده و مرکز فرهنگ و هنر تهران به شمار می‌رفت. از جمله این آثار می‌توان به ترانه «کوچه ملی» که توسط رضا یزدانی خوانده شده است یا «فیلم کوچه ملی» به کارگردانی مهرشاد کارخانی اشاره کرد.
از دیگر آثار هنری و یادبودها می‌توان موارد زیر را نام برد:
راشل و استیون کاپلان
راشل و استیون کاپلان (Rachel and Stephen Kaplan) استادان روان‌شناسی در دانشگاه میشیگان، متخصص در روان‌شناسی محیطی. کاپلان‌ها به دلیل تحقیقات خود در مورد تأثیر طبیعت بر روابط و سلامت مردم معروف هستند.
قلعه (داغستان)
قلعه (به لاتین: Kala) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در داغستان واقع شده‌است.
ناهنجاری ابشتین
آنومالی ابشتین (Ebstein's anomaly) یک اختلال قلبی مادرزادی نادر است که در آن ناهنجاری لت‌های دریچه سه لتی وجود دارد (بزرگ شدن لت قدامی). در ۵۰٪ موارد این اختلال با نقص دیواره بین دهلیزی همراه است لذا بزرگی دهلیز راست را مشاهده می‌کنیم.
ناهنجاری ابشتین جزء بیماریهای قلبی مادرزادی سیانوتیک نمی‌باشد. مشکلات همودینامیک این آنومالی اغلب ناشی از نقص دیواره بین‌دهلیزی هستند.
درمان در موارد اختلال شدید جراحی است.
آون، شهرستان راک، ویسکانسین
آون (به انگلیسی: Avon) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در Avon واقع شده‌است. آون ۲۳۱٫۹۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
اهلاپه
اهلاپه (به لاتین: Ehelape) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان جنوبی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
تحلیل وابستگی
تحلیل وابستگی یک تحلیل داده و تکنیک داده کاوی است که روابط مشترک را در میان فعالیت‌های انجام شده (یا ثبت شده) توسط افراد یا گروه‌های خاص نشان می‌دهد. دبه طور کلی، این می‌تواند به هر فرایندی اعمال شود که عوامل را می‌توان به‌طور منحصر به فرد شناسایی کرد و اطلاعات مربوط به فعالیت‌های آنها قابل ثبت است. تجزیه و تحلیل وابستگی در خرده فروشی، برای تحلیل سبد بازار، که در آن خرده فروش به دنبال درک رفتار خرید از مشتریان است، مورد استفاده قرار می‌گیرد. سپس این اطلاعات می‌تواند به منظور فروش متقابل و فروش بالا، علاوه بر تأثیر بر تبلیغات فروش، طراحی فروشگاه، و برنامه‌های تخفیف مورد استفاده قرار گیرد.
کارباستی (بتلیس)
کارباستی یک منطقهٔ مسکونی در ترکیه است که در بیتلیس واقع شده‌است. کارباستی ۱۲۴ نفر جمعیت دارد.
ژیل کارل
ژیل کارل (Gilles Carle؛ ۳۱ ژوئیه ۱۹۲۸ – 1928:07:31, November 28, 2009) یک فیلم‌نامه‌نویس، کارگردان فیلم، تهیه‌کننده فیلم، تدوین‌گر، و نقاش اهل کانادا بود.
تحلیل وابستگی
نمونه‌ها
ممکن است تجزیه و تحلیل سبد بازار به یک خرده فروش بگوید که مشتریان اغلب شامپو و نرم‌کننده را با هم می‌خرند، بنابراین قرار دادن هر دو مورد و تبلیغ همزمان آن افزایش قابل توجهی در درآمد ایجاد نخواهد کرد در حالی که ارتقاء فروش فقط یکی از آنها احتمال فروش دیگری را به شدت بالا می‌برد.
ژیل کارل
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به فانتاستیکا، زندگی خوشبخت لئوپولد ز. و زن و فرشته اشاره نمود.
وی عضو هیئت ملی فیلم کانادا بود و برندهٔ جوایزی همچون نخل طلای فیلم کوتاه شد.
تحلیل وابستگی
نمونه‌ها
تحلیل سبد بازار می‌تواند برای تقسیم مشتری به گروه‌ها استفاده شود. یک شرکت می‌تواند به اقلامی که همراه با تخم مرغ خریداری می‌شود نگاه کند و مثلاً آن‌ها را به عنوان گروه پخت کیک (در صورت خرید تخم مرغ همراه با آرد و شکر) دسته‌بندی کند یا تخم مرغ را (در صورت خرید تخم مرغ همراه با پنیر و پنیر) در دسته املت طبقه‌بندی کنند. این شناسایی پس از آن می‌تواند برای شروع برنامه‌های دیگر استفاده شود. به‌طور مشابه می‌توان از آن برای تقسیم محصولات به گروه‌های طبیعی استفاده کرد. یک شرکت می‌تواند به آنچه که محصولات اغلب با هم به فروش می‌رسند، نگاه کند و مدیریت دسته‌بندی خود را در اطراف این مشتریان هماهنگ کند.
استفاده تجاری
استفاده تجاری از تجزیه و تحلیل بازار سبد از زمان معرفی نقطه فروش الکترونیکی به‌طور قابل توجهی افزایش یافته‌است. آمازون از تجزیه و تحلیل وابستگی برای فروش متقابل استفاده می‌کند زمانی که محصولات را به مردم توصیه می‌کند بر اساس تاریخچه خرید و تاریخ خرید افراد دیگری که همان اقلام را خریداری کرده‌اند. دلار آمریکا قصد دارد از تجزیه و تحلیل سبد بازار استفاده کند تا بتواند رشد فروش را در حالی که به سمت خرید کالاهای مصرفی با کمترین حاشیه حرکت کند، ادامه دهد.
پهنه سرمایی
پهنه سرمایی، پهنه سرمای سخت یا پهنه سرماشناسی یک نوع سیستم تقسیم‌بندی مناطق آب و هوایی بر اساس دماهای حداقل هر محل می‌باشد که توسط وزارت کشاورزی ایالات متحده (USDA) به عنوان یک راهنمای برآوردی برای محوطه‌سازی و باغبانی ایجاد شده‌است و ۱۳ پهنه را با حداقل دمای سالانه شدید تعریف می‌کند. این سیستم کمک می‌کند تا علاقمندان بتوانند گونه‌های جدید را بر اساس بردباری آنها به سرمای زمستان منطقه خودشان انتخاب کنند.
بخش گرین، شهرستان هریسون، اوهایو
بخش گرین (به انگلیسی: Green Township) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان هریسون، اوهایو واقع شده‌است. بخش گرین ۹۲٫۲۶ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۸۸۷ نفر جمعیت دارد و ۳۶۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
اهلاکاندا
اهلاکاندا (به لاتین: Ehelakanda) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان جنوبی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
عرب‌لر، بردع
عرب‌لر (به لاتین: Ərəblər) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان بردع واقع شده است. عرب‌لر ۳۱۰ نفر جمعیت دارد.
گردشگری تاریخی
گردشگری تاریخی یا گردشگری میراث فرهنگی به شاخه‌ای از گردشگری با گرایش به میراث فرهنگی مکان میزبان گردشگری گفته می‌شود. ائتلاف ملی حفاظت از آثار تاریخی در ایالات متحده آمریکا گردشگری تاریخی را برابر با «سفر برای تجربهٔ مکان‌ها، مصنوعات و فعالیت‌هایی که به‌طور موثق حاکی از ماجراها و مردم گذشته هستند» توصیف می‌کند و اشاره می‌کند که «گردشگری تاریخی می‌تواند شامل منابع طبیعی، فرهنگی و تاریخی باشد».
غوکاش آبگاروویچ
غوکاش ماریا آبگاروویچ ( Łukasz Maria Abgarowicz؛ زادهٔ ) سیاست‌مدار ارمنی‌تبار اهل لهستان است که از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۷ عضو دوره‌های چهارم و پنجم سیم بود.
سوت تنفسی
سوت تنفسی (Stridor) صدای ریوی مداوم و بلندی است که هنگام سمع ریه در مرحله دم شنیده می‌شود و به علت تنگی مجاری هوایی فوقانی (مانند حنجره)است.
غوکاش آبگاروویچ
زندگی‌نامه
وی در ۱۸ اکتبر ۱۹۴۹ ‏در بیدگوشچ از والدینی به‌نام‌های فرانچیشک و آنا به دنیا آمد و از دانشگاه علوم زیستی ورشو فارغ‌التحصیل گشت. از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۰ عضو اتحادیه همبستگی سولیدارنوشچ بود.
سوت تنفسی
علل احتمالی ایجاد سوت تنفسی: اپی‌گلوتیت، خروسک، ادم مجاری تنفسی (حنجره) و شکستگی غضروف تیروئید و وجود جسم خارجی در مجاری تنفسی ، سوختگی مجاری فوقانی تنفسی.
جستارهای وابسته
صداهای ریوی
تونی رابینسون
تونی رابینسون (Tony Robinson؛ زادهٔ August 15, 1946) یک هنرپیشه، کمدین، پدیدآور، مجری، کنشگر مدنی اهل بریتانیا است. وی از سال ۱۹۷۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به پری‌ها و بلک‌ادر اشاره کرد.
جان لوید
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به بلک‌ادر اشاره نمود.
آ، کنتاکی
آ (به انگلیسی: Awe) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان لویس، کنتاکی واقع شده‌است. آ ۲۸۱٫۰۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
کشتن ریشارد بروکس
رِیشارد بروکس مرد ۲۷ سالهٔ آمریکایی آفریقایی‌تباری بود که در شب ۲۳ خرداد ۱۳۹۹ توسط گرت رولف افسر ادارهٔ پلیس آتلانتا به ضرب دو گلولهٔ جنگی کشته شد.
شرح ماجرا
ابتدا دوین بروسنان، افسر همکار رولف در پاسخ به شکایتی مبنی بر اینکه خودروی بروکس یک لاین رانندگی مقابل رستورانی را مسدود کرده است، راهی می‌شود و پس از دقایقی، رولف نیز برای کمک می‌آید.
رولف پس از گرفتن تست‌های حرکتی و تنفسی الکل متوجه می‌شود الکل خون بروکس بالاتر از حد قانونی برای رانندگی است، پس رولف و بروسنان می‌خواهند به بروکس دستبند بزنند اما بروکس تلاش می‌کند که از دست افسران پلیس فرار کند.
رولف در ابتدا تلاش می‌کند به کمک تپانچهٔ برقی، بروکس را دستگیر کند اما پس از اینکه بروکس سوزن تپانچهٔ برقی را از خود جدا می‌کند، رولف دست به اسلحهٔ دستی برده و سه تیر از پشت به سمت بروکس شلیک می‌کند که دو تیر به بروکس برخورد کرده و او این‌گونه به قتل می‌رسد.
واکنش‌ها
پس از این قتل، فیلم‌هایی از آن به طور گسترده پخش شد که منجر به استعفای اریکا شیلدز، رئیس پلیس آتلانتا شد. همچنین این فیلم‌ها، موج دوم اعتراضات به نژادپرستی را در آمریکا رقم زد که در پی قتل جورج فلوید به وجود آمده بود. رولف، افسر قاتل نیز ابتدا زندانی شد اما چند روز بعد، آزاد شد.
فضای اطراف رستوران وندیز در آتلانتا که محل قتل ریشارد بروکس است قبلاً نیز محل قتل دختر بچهٔ هشت سالهٔ سیاه‌پوستی بوده است. به همین دلیل، مردم آن منطقه خواستار تبدیل آن رستوران به یک مرکز صلح شده‌اند که تاکنون با این درخواست‌شان موافقت نشده است. همچنین روی پلاکاردهای مردم معترض نوشته شده است: «بدون عدالت، صلح حاصل نمی‌شود.» جمله‌ای که کاملاً مطابق قرائت جمهوری اسلامی ایران از صلح در اسلام است.
سمی رادرادرا
سمی رادرادرا (Semi Radradra؛ زادهٔ June 13, 1992) بازیکن راگبی ۷ نفره اهل فیجی است.
مسونی
مسونی (Methone) (Saturn XXXII) (S/2004 S1) یک قمر کوچک تخم مرغی شکل (جزء دسته قمرهای الکینویدز) با شعاع ۱ مایلی (۱٫۶ کیلومتر) است که بین میماس و انسلادوس در شعاع ۱۲۰۵۴۶ مایلی (۱۹۴۰۰۰ کیلومتری) از سیاره کیوان می‌چرخد. دانشمندان دو نظریه برای توضیح حضور مسون و دو قمر خواهر کوچک دیگر به نام‌های پلینی و انسی دارند. اول، سه قمر ممکن است از میماس یا انسلادوس جدا شده باشند. دوم، هر پنج قمر ممکن است بقایای یک دسته بزرگتر باشند که در آن منطقه نزدیک به زحل سفر کرده‌اند. ابعاد مسونی (۳٫۸۸±۰٫۰۴) × (۲٫۵۸±۰٫۰۸) × (۲٫۴۲±۰٫۰۴) کیلومتر و شعاع آن ۱٫۴۵±۰٫۰۳ کیلومتر می‌باشد.
اکتشاف
تیم تصویربرداری کاسینی-هویگنس، قمر مسونی را در ۱ ژوئن ۲۰۰۴ کشف کردند. مسونی و همسایه اش پلینی، نخستین قمرهایی بودند که در تصاویر کاسینی کشف شدند.
نام
جان هرشل پیشنهاد کرد که قمرهای کیوان با برادران و خواهران اسطوره ای کرونوس مرتبط باشند. (کرونوس معادل خدای رومی زحل در اساطیر یونانی است) نام مسونی از نام یکی از هفت آلکیونید - دختران خدا (یا تیتان) آلکیونئوس در اساطیر یونان گرفته شده‌است.
رابطه دینامیکی با قمرهای همسایه
مسونی هر در ۲۴ ساعت یک دور به گرد زحل می‌چرخد. مسونی، پلینی و انسی، همگی در فواصل بسیار مشابهی از کیوان می‌گردند. آنها در یک رابطه دینامیکی هستند. میماس به شدت سه قمر را که همگی بین میماس و انسلادوس می‌چرخند، تحت تأثیر قرار داده‌است. میماس که بسیار پرجرم‌تر است، باعث می‌شود که مدار مسونی تا ۱۲٫۴ مایل (۲۰ کیلومتر) تغییر کند، مسونی همچنین تأثیر قابل توجهی در پلینی و بیشترین تأثیر را بر انسی دارد.
بخش گرین، شهرستان راس، اوهایو
بخش گرین (به انگلیسی: Green Township) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان روس، اوهایو واقع شده‌است. بخش گرین ۱۱۲٫۵ کیلومتر مربع مساحت و ۴٬۴۹۲ نفر جمعیت دارد و ۲۳۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
جرارد کاربونارا
جرارد کاربونارا (Gerard Carbonara؛ December 8, 1886 – January 11, 1959) آهنگساز، رهبر ارکستر، موسیقی‌دان و نوازنده ویولن اهل ایالات متحده آمریکا بود.
از فیلم‌هایی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است، می‌توان به عقاب‌های جوان، چشمان درشت قهوه‌ای، سوارکار مرموز و هفت‌تیرکش‌ها اشاره نمود.
اگوداولا
اگوداولا (به لاتین: Egodawela) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان جنوبی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
ویپکا
ویپکا (Vipāka)، در لغت به معنای میوه و ثمره و در اصطلاح نتیجه کارما است.
قانون علیت
بودائیان قانون علیت را در سطح انسانی که علیت روانی و اخلاقی نیز ضمیمه علیت طبیعی شده‌است، بررسی کرده‌اند
عناصری که جریان مستمر حیاتی را شامل هستند علاوه بر اینکه متأثر از سیر طبیعی حادثات اند تحت تأثرات کردار گذشته و تأثرات پی گیر مملو از عناصر روانی و میراث نوعی قوهٔ مرموز هستند.
هر پدیده ای که از ثمرهٔ تأثرات دیرینه اخلاقی و روانی (Vipāka) ظاهر می‌شوند نتایج نیروهای ناخودآگاهی هستند که واکنش کنش پیشین بوده و نتیجه ای متناسب با کیفیات و خاصیت عمل دیرینه دارند.
نمود روانی
ویپکا (Vipāka) در اصطلاح به هر نمود روانی گفته می‌شود که از نظر کارما خنثی باشد (یعنی، احساس جسمی خوشایند یا درد آور، دانستگی حسی، و مانند آن)، که نتیجهٔ کردار ارادی درست یا نادرستِ تن، گفتار یا جان است، که در زندگانی انجام گرفته باشد.
چیزهای جسمی یا جسمانی که ساختهٔ کارما (kammaja) باشد هرگز نتیجه کارما (kamma-Vipāka) خوانده نمی‌شوند، چون این اصطلاح فقط دربارهٔ نمودهای روانی به کار برده می‌شود.
کاواک‌دیبی (بتلیس)
کاواک‌دیبی یک منطقهٔ مسکونی در ترکیه است که در بیتلیس واقع شده‌است. کاواک‌دیبی ۲۷۰ نفر جمعیت دارد.
بخش گرین، شهرستان سیوتو، اوهایو
بخش گرین (به انگلیسی: Green Township) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان سیوتو، اوهایو واقع شده‌است. بخش گرین ۱۰۱٫۷ کیلومتر مربع مساحت و ۴٬۳۸۱ نفر جمعیت دارد و ۲۶۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
پلیس سلطنتی هند
پلیس سلطنتی هند  یا پلیس سلطنتی ، مسئول حفظ امنیت اجتماعی راج بریتانیا بود. در سال ۱۹۴۸ و پس از استقلال هند از امپراتوری بریتانیا، پلیس سلطنتی منحل و با پلیس هند جایگزین شد.
لا بوکا
لا بوکا (به اسپانیایی: La Boca) یک محلهٔ مسکونی در آرژانتین است که در بوئنوس آیرس واقع شده‌است و اهالی‌اش مشرب اروپایی دارند. لا بوکا ۳٫۳ کیلومتر مربع مساحت و ۴۶٬۴۹۴ نفر جمعیت دارد.
کایاباشی (بتلیس)
کایاباشی یک منطقهٔ مسکونی در ترکیه است که در بیتلیس واقع شده‌است. کایاباشی ۱۴۷ نفر جمعیت دارد.
هائو نو ایه
هائو نو ایه یک رمان تاریخی در مورد دوران کودکی ایه‌یاسو نوشتهٔ شیبا ریوتارو است. این رمان ابتدا از سال ۱۹۷۰ تا سال ۱۹۷۱ در مجله هفتگی چاپ می‌شد. پس از آن انتشارات شرکت شینچو آن را در سال ۱۹۷۳ در ۲ جلد به چاپ رساند و پس از آن چندین بار تجدید چاپ شده است. این کتاب همراه با کتاب سکیگاهارا (رمان) و جوسای مجموعاً یک رمان سه قسمتی در مورد زندگی توکوگاوا ایه‌یاسو را تشکیل می‌دهد.
سه‌خشتی
سه خشتی، یک قالب شعر است که تاریخچه چند هزار ساله در بین کردهای خراسان دارد. این قالب از سه مصراع تشکیل می‌شود و در هر سه مصراع آن، قافیه وجود دارد. این سه خشتی‌ها به زبان محاوره سروده می‌شوند و معمولاً فاقد وزن شعری شفاف هستند. پیرمردان و پیرزنان خراسانی سه خشتی‌های زیادی را حفظ هستند که شاعر آن نا مشخص است. امروزه شاعران کرد خراسان به این قالب علاقهٔ خاصی دارند و سه خشتی‌هایی در هفت یا هشت هجا می‌سرایند که همان ویژگی‌های سه خشتی‌های محاوره ای و تاریخی را دارد.
سه خشتی‌ها گاه به هایکوهای ژاپنی می‌ماند گاه خودش است. گاهی برشی از یک تصویر بزرگ است- گاه عبور بادی است در علفزار- گاه رعدی در آسمان. سه خشتی بازمانده شعر خسروانی عهد ساسانی است که بعد از حمله عرب به ایران رفته رفته خاصه در زبان پهلوی و فارسی از بین رفت. اما کرمانج‌ها توانستند آن را حفظ کنند وتا امروز ادامه دهند امروز این قالب را یکی از زیباترین قالب‌های شعری دانسته‌اند. اغلب این اشعار به دلیل وزن قافیه و هجای کوتاه این ویِژگی را دارند که هر کس به فراخور دل خویش به هر آهنگی و مقامی آن را بخواند. شعر کرمانج هم نفس موسیقی رقص و زندگی آنهاست. سرایندگان این نوع شعر از دیر باز مردم عادی و بی سواد بوده‌اند زنان و مردان -دختران و پسران جوان- چوپانی در تپه‌ها – پیری در ایل- آواز خوانی در راه – نوازنده ای در کوه. این پاراگراف مستقیما از مقدمه کتاب سه خشتی (ترانه های کوچک کرمانج )نوشته گردآوری و ترجمه هیوا مسیح ( بدون ذکر منبع) ذکر شده است. سه خشتی‌ها علاوه بر زندگی سینه به سینه نخستین بار در سال ۱۹۲۷ پس از سالها تلاش و گردآوری توسط ایران پِژوه و کرمانج پِژوه روسی در مجله آسیایی بنگال منتشر و سپس در قالب کتابی به چاپ رسید. سالها پیش نیز تعدادی از این اشعار توسط کرمانج پژِوه کلیم‌الله توحدی (کانیمال) منتشر شد.
سه خشتی یکی از قالب‌های بی بدیل در شعر ایران و جهان است کرمانج‌ها (کردها) دو قالب شعری خود را از ابتدای تاریخ خود حفظ کرده‌اند .(لوبانگی) و سه خشتی.
سه خشتی‌های کُردی کُرمانجی خراسان (Sê Xiştîyên Kurmancî yê Xorasanê) به ثبت ملی رسید. پرونده این اثر معنوی توسط خانم گلی شادکام به سازمان میراث فرهنگی خراسان رضوی ارائه و با حضور و دفاع ایشان در جلسه ثبت در تاریخ سوم بهمن ماه با آراء کامل در زمره میراث معنوی ایران به ثبت رسید.
شعر سه خشتی
تو له بلند ئه ز له نالی
نالی بیژه ن کرمه چالی
دانه سه ر می ته خته سالی
چاوینه ره ش کانیی کانِیی
من کلدانه ک ژی را هانیی
چیا سارن جؤلگه گه رمن
کویی یاری دا سه ری من
وی خا دایه هه مه ری من
داری مه رخی چ گلوره
سینگی یاری ژ ه بلوره
هیفا وی کو ژمه دوره
که چکان کوچ کر چونه ئاوی
تاو خارنه کوچه باغی
لاوک چونه له سؤراغی
آریس موسسیان
آریس موسسیان (؛ Aris Movsesijan؛ زادهٔ ) دندان‌پزشک، فیلم‌نامه‌نویس، کارگردان فیلم، نویسنده، سیاستمدار ارمنی‌تبار اهل صربستان است.
سه‌خشتی
شعر سه خشتی
ژه نؤنکی لنگان بوومو
آریس موسسیان
زندگی‌نامه
وی در ۲۲ مارس ۱۹۶۶ در بلگراد به دنیا آمد و از دانشگاه بلگراد فارغ‌التحصیل گشت.
سه‌خشتی
شعر سه خشتی
تا وه رندی ئاشنا بوومو
اگودامولا
اگودامولا (به لاتین: Egodamulla) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان جنوبی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
خولیو ملندس
خولیو مِلِندِس (Julio Meléndez؛ زادهٔ ) بازیکن بازنشستهٔ فوتبال اهل پرو در پست مدافع است.
بن التون
بن التون (Ben Elton؛ زادهٔ May 3, 1959) یک هنرپیشه، کمدین، رمان‌نویس، نمایشنامه‌نویس، پدیدآور و کارگردان فیلم اهل بریتانیا است. وی از سال ۱۹۸۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به هیاهوی بسیار برای هیچ و بلک‌ادر اشاره کرد.
یوسفو ماسی
یوسفو ماسی (Iosefo Masi؛ زادهٔ May 9, 1998) بازیکن راگبی ۷ نفره اهل فیجی است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا شده‌است.
آکستل، کنتاکی
آکستل (به انگلیسی: Axtel) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان برکینریج، کنتاکی واقع شده‌است. آکستل ۱۸۱٫۰۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
میز کراکر
میز کراکر (زاده April 19, 1984) زن‌پوش آمریکایی است.
سکیگاهارا (رمان)
سکیگاهارا یک رمان تاریخی نوشتهٔ شیبا ریوتارو است. این رمان ابتدا از سال ۱۹۶۴ تا سال ۱۹۶۶ در مجله هفتگی چاپ می‌شد. پس از آن انتشارات شرکت شینچو آن را در سال ۱۹۶۶ در ۳ جلد به چاپ رساند و پس از آن چندین بار تجدید چاپ شده است. این کتاب همراه با کتاب هائو نو ایه (در مورد دوران کودکی ایه‌یاسو) و جوسای مجموعاً یک رمان سه قسمتی در مورد زندگی توکوگاوا ایه‌یاسو را تشکیل می‌دهد.
اگوداگودا
اگوداگودا (به لاتین: Egodagoda) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان جنوبی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
کایاداغ (بتلیس)
کایاداغ یک منطقهٔ مسکونی در ترکیه است که در بیتلیس واقع شده‌است.
یشیل‌باغچه (جیحان)
یشیل‌باغچه یک منطقهٔ مسکونی در ترکیه است که در جیحان واقع شده‌است.
بخش گرین، شهرستان وین، اوهایو
بخش گرین (به انگلیسی: Green Township) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان وین، اوهایو واقع شده‌است. بخش گرین ۹۳٫۳ کیلومتر مربع مساحت و ۱۲٬۱۹۴ نفر جمعیت دارد و ۳۴۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
میناری
میناری (Minari) فیلمی درام به کارگردانی لی ایزاک چانگ محصول سال ۲۰۲۰ آمریکا است. در این فیلم استیون ین و هان یه-ری بازی می‌کنند.
استیون ین در نقش پدر یک خانوادهٔ کره‌ای که در دههٔ ۱۹۸۰ زندگی تازه‌ای در یک مزرعه آغاز می‌کند، تحسین منتقدین را در پی داشته‌است. این فیلم در ۲۶ ژانویه ۲۰۲۰ در جشنوارهٔ ساندنس اکران و برندهٔ جایزهٔ بهترین فیلم درام آمریکایی شد. این فیلم پنجمین فیلم چانگ است و با الهام از کودکی فیلمساز ساخته شده‌است. این فیلم موفق به دریافت جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم غیر انگلیسی زبان ۲۰۲۱شد.
داستان
این فیلم داستانی زندگینامه‌ای دربارهٔ یک خانواده کره‌ای آمریکایی است که به آرکانزاس نقل مکان می‌کنند تا یک کار کشاورزی را در دهه ۱۹۸۰ شروع کنند.
دانیل اونگا
دانیل اُنِگا (Daniel Onega؛ زادهٔ ) بازیکن بازنشستهٔ فوتبال در پست مهاجم اهل آرژانتین است.
تیم ملی
وی همچنین در تیم ملی فوتبال آرژانتین بازی کرده‌است.
آزاد گاسپاریان
آزاد نیکولی گاسپاریان (Ազատ Նիկոլի Գասպարյան؛ Azat Gasparyan؛ – August 2, 2013) یک هنرپیشه اهل ارمنستان بود.
زندگی‌نامه
وی در ۱۳ اوت ۱۹۴۳ در ایروان به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ‌التحصیل شد. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون شهروند افتخاری ایروان (۲۰۰۵)، هنرمندی مردمی جمهوری ارمنستان (۲۰۱۰)، مدال ویلیام سارویان (۲۰۱۰) و مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۹) شده‌است. وی در ۲ اوت ۲۰۱۳ در سن سالگی در مرکز پزشکی نائیری ایروان درگذشت.
گزیده فیلمشناسی
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد.
اصل ارشمیدس
اصل ارشمیدس اصلی در فیزیک است که بیان می‌کند نیروی شناوری رو به بالای وارد بر جسمی که در یک مایع (یا گاز) فرو می‌رود، با وزن مقداری از مایع که بر اثر فرورفتن جسم جابه‌جا شده است برابر است. برای بهتر فهمیدن آن به مثال زیر توجه کنید : برای مثال اگر ظرفی را لب به لب پر از آب کنید و یک سنگ را در آن بیندازید وزن آبی که از ظرف خارج می شود برابر با نیروی شناوری است که از طرف شاره (آب) به جسم وارد می شود.
این اصل نخستین بار توسط ریاضی‌دان و مخترع یونانی ارشمیدس مطرح شد. نیروی شناوری ایجادشده از اثرات جانبی نیروی گرانش است.
دیلان گوین
دیلان گوین (Dilan Gwyn؛ زادهٔ ) بازیگر اهل سوئد است.
زندگی‌نامه
وی در ۴ ژوئن ۱۹۸۷ در استکهلم به دنیا آمد و از آکادمی هنرهای دراماتیک آمریکا فارغ‌التحصیل گشت. وی دربارهٔ تبارش گفته که «من ارمنی، چرکس، یونانی، کرد و ترک هستم.".
گزیده فیلمشناسی
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به دراکولا ناگفته، ماوراء، شیاطین داوینچی و خواهران جنگجو'' اشاره کرد.
کراکل
کراکل (Crackles) یا رال یکی از صداهای غیرطبیعی ریوی در سمع ریه است که در دم به صورت ناپیوسته (غیرممتد) شنیده می‌شود.
رال می‌تواند یک طرفه یا دوطرفه باشد، در قاعده ریه یا بخش‌های فوقانی آن سمع شود و ضعیف یا شدید باشد.
علل ایجادکننده کراکل:سینه پهلو (پنومونی)، آتلکتازی، فیبروز ریه، برونشیت، نایژه‌فراخی، نارسایی احتقانی قلبی و ادم ریه.
طبقه‌بندی دیگر
کراکل خشن (رونکای): معمولاً به علت باز شدن راه‌های هوایی حاوی موکوس یا مایع آزاد است و در برونشکتازی و ادم شدید ریه شنیده می‌شود.
کراکل فاین یا ظریف (رال): به علت باز شدن آلوئول‌های کلاپس شده‌است در بیماری‌های بافت بینابینی ریه (ILD) و ادم ریه شنیده می‌شود.
دسته‌بندی راه هوایی بیمار (معیار مالامپاتی)
دسته‌بندی راه هوایی یا معیار مالامپاتی روشی است در بیهوشی که به افتخار متخصص بیهوشی آمریکایی-هندی بنام مالامپاتی به این نام نامگذاری شد. با استفاده از این معیار می‌توان میزان سختی لوله‌گذاری داخل نای را پیش‌بینی کرد. این آزمون شامل یک ارزیابی بصری و سنجش فاصله سقف دهان تا قاعده زبان است. این روش یک راه غیرمستقیم برای سنجش میزان سختی یا آسان بودن لوله گذاری داخل تراشه است. نمرات بالا (نمره ۳ و ۴) در این معیار با لوله‌گذاری سخت تراشه و همچنین وقفه تنفسی در خواب همراه است.
روش
اساس این روش بر اساس سؤال از بیمار طراحی شده‌است. در این روش از بیمار در حالت نشسته خواسته می‌شود که دهان خود را باز کرده و زبان خود را تا حد امکان بیرون بیاورد. در این حالت شکل حفره دهان قابل مشاهده است و ارزیاب بررسی می‌کند که آیا زبان کوچک و پایه آن و همچنین کام نرم قابل مشاهده هست یا خیر؟ همچنین بسته به شرایط می‌توان از بیمار درخواست کرد که آواسازی کند؛ یعنی اگر زبان بیمار برآمده باشد از بیمار درخواست می‌شود که آواسازی کند تا دید بهتری برای شحص ارزیاب فراهم شود.
=== معیار مالامپاتی تعدیل شده ===
اگودادووا
اگودادووا (به لاتین: Egodaduwa) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان جنوبی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
عرب‌لر (ابهام‌زدایی)
عرب‌لر ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
لی ایزاک چانگ
لی ایزاک چانگ (Lee Isaac Chung؛ زادهٔ October 19, 1978) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کننده اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۲۰۰۷ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
لورن لکسل
لورن لکسل ( Laurent Leksell؛ زادهٔ ) کارآفرین ارمنی‌تبار اهل سوئد است.
زندگی‌نامه
وی در ۱۴ دسامبر ۱۹۵۲ در لوند به دنیا آمد و در سال ۱۹۷۴ از مدرسه اقتصاد استکهلم فارغ‌التحصیل گشت.
وایسئا ناکوکو
وایسئا ناکوکو (Waisea Nacuqu؛ زادهٔ May 24, 1993) بازیکن راگبی ۷ نفره اهل فیجی است.
او در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا شده‌است.
راسل هایدن
راسل هایدن (Russell Hayden؛ June 12, 1912 – 1912:06:12, June 9, 1981) بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا بود.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به سوارکار مرموز اشاره کرد.
رینالدو مرلو
رینالدو مرلو (Reinaldo Merlo؛ زادهٔ ) بازیکن بازنشستهٔ فوتبال در پست هافبک اهل آرژانتین است.
باشگاهی
از تیم‌هایی که در آن بازی کرده می‌توان به باشگاه فوتبال ریور پلاته اشاره کرد.
شاه‌ولدلی
شاه‌ولدلی (به لاتین: Şahvələdli) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان داش‌کسن واقع شده است. شاه‌ولدلی ۱۸۸ نفر جمعیت دارد.
جهش نقطه‌ای
جهش نقطه‌ای یا «تغییر و تبدیل یک باز» که در برخی منابع فارسی از عبارت «جهش کوچک» هم برای توصیفِ آن استفاده شده، به نوعی جهش ژنتیکی می‌گویند که طی آن، «تنها یک باز نوکلئوتیدی» در محتوای ژنتیکی، آران‌ای یا دی‌ان‌ای «جابجا»، «اضافه» یا «حذف» شود. یادآوری می‌گردد که جهش دگرقالب جهشی است که طی آن، «یک جفت باز» اضافه یا حذف شود.
فردی که دچار این جهش شده باشد، «جهش‌یافتهٔ نقطه‌ای» نامیده می‌شود.
اگر جهش‌های نقطه‌ای دائماً تکرار شوند، به آنها «جهش نقطه‌ای مکرر» می‌گویند.
فوخو
فوخو یک سبک موسقی برزیلی است که بر مبنای آن رقص فوخو توسط Festa Junina بنیانگذاری شده است. جایگاه اصلی فوخو برزیل شمالی بوده و پس از دهه‌ها در کشورهای دیگری از جمله پرتفال فراگیر شده است. این سبک رقص تقریباً پنج گام مختلف برای وزن‌های مختلف موسیقی دارد. (R)(r) در زبان پرتغالی گاه صدای خ می‌دهد. برای همین است که فوخو گفته می‌شود.
آکستون، ویرجینیا
آکستون (به انگلیسی: Axton) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان هنری، ویرجینیا واقع شده‌است. آکستون ۳۰۶٫۹۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
فریدریش نیچه
فریدریش ویلهلم نیچه (تلفظ ) (زادهٔ ۱۵ اکتبر ۱۸۴۴ – درگذشتهٔ ۲۵ اوت ۱۹۰۰) فیلسوف، ادیب، شاعر، منتقد فرهنگی، جامعه‌شناس، آهنگساز و فیلولوژیست کلاسیک آلمانی و استاد زبان‌های لاتین و یونانی بود که آثارش تأثیر بسیار عمیقی بر فلسفهٔ غرب و تاریخ اندیشهٔ مدرن برجای گذاشته‌است. مهم‌ترین اثر فلسفی و ادبی نیچه کتاب چنین گفت زرتشت است. که از دیدگاه هایدگر تنها مدخلی است به کتاب تکمیل نشده او یعنی اراده معطوف به قدرت.
بخش گرین، شهرستان ترامپول، اوهایو
بخش گرین (به انگلیسی: Greene Township) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان ترامبل، اوهایو واقع شده‌است. بخش گرین ۶۸٫۶ کیلومتر مربع مساحت و ۹۸۶ نفر جمعیت دارد و ۲۷۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
فریدریش نیچه
در سال ۱۸۶۹ با ۲۴ سال سن، به کرسی فیلولوژی کلاسیک در دانشگاه بازل دست یافت که جوان‌ترین فرد در نوع خود در تاریخ این دانشگاه به‌شمار می‌رود. در سال ۱۸۷۹ به خاطر بیماری‌هایی که در تمام طول زندگی با او همراه بود، از سمت خود در دانشگاه بازل کناره‌گیری کرد و دههٔ بعدی زندگانی‌اش را به تکمیل هستهٔ اصلی آثار خود که تا پیش از آن به نگارش درآورده بود، اختصاص داد. او بیماری خود را موهبتی می‌دانست که باعث زایش افکاری نو در وی شده. در سال ۱۸۸۹ در سن ۴۴سالگی، قوای ذهنی‌اش را به‌طور کامل از دست داد و دچار فروپاشی کامل ذهنی گردید. دلیل این اتفاق بیماری ارثی(نرم شدگی مغز) از پدر بود که همین بیماری برادر کوچکتر او را در اوایل زندگی و پدرش را دد ۳۵ سالگی از بین برد. او سال‌های باقی‌مانده عمر را تحت مراقبت مادرش (تا زمان مرگ او در سال ۱۸۹۷) و پس از آن خواهرش الیزابت فورستر-نیچه گذراند و سرانجام در سال ۱۹۰۰ پس از تجربهٔ عارضهٔ نومونیا و سکته ‌های متعدد درگذشت.
شاکلهٔ اصلی نوشته‌های نیچه از جدل فلسفی، شاعری، نقد فرهنگی و قصه تشکیل شده و در کنار آن به‌طور گسترده‌ای نیز به هنر، لغت‌شناسی، تاریخ، دین و دانش پرداخته شده‌است. نوشته‌های او در عین آنکه سرشار از جملات قصار و گوشه کنایه است، شامل مباحث بسیار دیگری همچون اخلاق، زیبایی‌شناسی، تراژدی، معرفت‌شناسی، خداناباوری و خودآگاهی نیز می‌شود. بنیان‌های اصلیِ فلسفهٔ او عبارتند از نقدهایی تند علیه حقیقت مطلق در دفاع از منظرگرایی، انگارهٔ «آپولونی و دیونیسی»، نقدهایی تبارشناسانه بر دین و اخلاق مسیحی و نظریه او در این رابطه تحت عنوان «اخلاق ارباب-برده‌ای»، تصدیق زیبایی‌شناسانهٔ هستی و وجود در واکنش به پدیدهٔ «مرگ خدا» و بحران عمیق هیچ‌انگاری، و تعریف سوژهٔ بشری به‌عنوان تجلی‌گاه اراده‌های متنازع و در-کشاکش که در مجموع با عنوان «ارادهٔ قدرت» شناخته می‌شود. نیچه در آثار بعدی‌اش مفاهیم تأثیرگذاری همچون «اَبَر-مرد» و «بازگشت جاودان» را مطرح کرد و به‌طور فزاینده‌ای با قدرت‌های خلّاقهٔ فرد به‌عنوان نیرویی برای غلبه بر پیش‌فرض‌های اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی و نیل به ارزش‌های نو و سلامتِ زیبایی‌شناسانه درگیر شد و به غور و تفحّص در بابِ آن‌ها پرداخت.
پس از درگذشتِ نیچه، خواهر او الیزابت فورستر-نیچه متصدّی و ویراستار دست‌نوشته‌های او شد و شماری از آثار منتشرنشدهٔ او را جهتِ تطابق با ایدئولوژی ملی‌گرایانهٔ آلمانیِ شخصی‌اش بازنویسی کرد و در عین حال دیدگاه‌های صریح او را که به‌روشنی در تضاد با یهودستیزی و ملی‌گرایی بودند دچار واگردانی، پیچیدگی و غموض کرد.الیزابت در مراسمی عصای نیچه را هیتلر تقدیم کرد. آثار نیچه در ویراست‌های چاپی الیزابت به فاشیسم و نازیسم ارتباط داده شد، اما شماری از پژوهشگران قرن بیستم چنین خوانشی از آثار نیچه را به چالش کشیدند و ویراست‌های اصلاح‌شدهٔ آثار او به‌زودی عرضه گردید. اندیشه‌های او در دههٔ ۱۹۶۰ بار دیگر به محبوبیت رسید، و از آن زمان تاکنون تأثیری عمیق بر اندیشمندان حوزه‌های فلسفه (به خصوص مکاتب فلسفه قاره‌ای همچون اگزیستانسیالیسم، پست‌مدرنیسم و پسا-ساختارگرایی)، هنر، ادبیات، روان‌شناسی و فرهنگ عامه در قرن بیستم و بیست و یکم گذاشته‌است.
از مشهورترین عقاید وی نقد فرهنگ، دین و فلسفهٔ امروزی بر مبنای سؤالات بنیادینی دربارهٔ بنیان ارزش‌ها و اخلاق بوده‌است. نوشته‌های وی سبک تازه‌ای در زبان آلمانی محسوب می‌شد؛ نوشته‌هایی بسیار ژرف و پر از ایجاز، آمیخته با افکاری انقلابی که نیچه خود روش نوشتاری خویش را گزین‌گویی‌ها می‌نامید. یکی از مشهورترین جملات او «خدا مرده‌است» می‌باشد که بحث‌های فراوانی را پدیدآورده است.
زندگی
او در ۱۵ اکتبر ۱۸۴۴ در شهر کوچک روکن واقع در لایپزیک پروس زاده شد. به‌دلیل مقارنت این روز با روز تولد فریدریش ویلهلم چهارم، پادشاه وقت پروس، که در روز تولد نیچه چهل‌وپنج‌ساله می‌شد، پدر او که معلم چند تن از اعضای خاندان سلطنت بود، نام کوچک پادشاه را بر فرزند خود نهاد (نیچه بعدها بخش میانی نام خود ویلهلم را حذف کرد ).
والدین او کارل لودویگ نیچه (۱۸۴۹–۱۸۱۳) که کشیشی لوتری و سابقاً یک معلم بود و فرانسیسکا نیچه (۱۸۹۷–۱۸۲۶) یک سال پیش از زاده شدنِ نیچه در سال ۱۸۴۳ ازدواج کردند. آن‌ها صاحب دو فرزند دیگر نیز شدند: الیزابت فورستر-نیچه متولد ۱۸۴۶ و پسری دیگر به نام لودویگ جوزف زادهٔ ۱۸۴۸. وقتی نیچه پنج سال داشت، پدرش بر اثر یک ناخوشی مزمن مغزی درگذشت. شش ماه پس از آن فرزند آخر خانواده لودویگ جوزف در دوسالگی فوت کرد. نیچه پس از آن همراه با خانواده به ناومبورگ نقل مکان کرد. در آنجا با مادربزرگِ مادری و دو عمهٔ مجرد نیچه زندگی می‌کردند. پس از فوت مادربزرگش در سال ۱۸۵۶، به خانهٔ اصلی خود نقل مکان کردند که هم‌اکنون به موزه و مرکز مطالعات نیچه بدل شده‌است. نایجل راجرز و مل تامپسون در کتاب فیلسوفان بدکردار نشان می‌دهند که نیچه دائماً بیمار بوده و سردرد داشته و اگر بر اثر بیماری سفلیس نمی‌مرد، می‌شد نتیجه گرفت که او در هنگام مرگ هنوز پسر بوده‌است. نیچه چند مورد به زنانی مثل لو سالومه و کازیما واگنر ابراز عشق کرده بود اما همهٔ این موارد با تلخی پایان یافت و مخصوصاً خیانت لو سالومه و دوستش پل ری ضربهٔ بسیار محکمی به او وارد آورد که بیماری او را تشدید کرد. در اواخر عمرِ نیچه خواهرش از او مراقبت می‌کرد که او هم حداکثر استفاده را از عواید فروش آثار او برد. نیچه در ده سال آخر عمرش عملاً مجنون بود.
تحصیلات
او در ابتدا در یک مدرسهٔ پسرانه و پس از آن مدرسه‌ای خصوصی مشغول به تحصیل شد، و در همان‌جا با افراد همچون گستاو کروگ، رادولف واگنر و ویلهلم پیندر که از خانواده‌های بسیار محترم بودند رابطهٔ دوستی برقرار کرد. در سال ۱۸۵۴ به دبیرستان معروف دوم‌گیمنازیوم (Domgymnasium) در ناومبورگ وارد شد. بعداً به‌خاطر خدمتی که پدرش به‌عنوان کشیش به دولت کرده بود، بورسیهٔ تحصیل در مدرسهٔ پفورتا (Pforta) که از شهرتی جهانی برخوردار بود به او پیشنهاد گردید. او به این مدرسه منتقل گردید و در میانهٔ سال‌های ۱۸۵۸ تا ۱۸۶۴ در آنجا به تحصیل مشغول شد. در همان‌جا با افرادی همچون پائول یاکوب دویسِن و کارل فون گرسدورف دوست شد. او همچنین اوقاتی را به شاعری و نگارش موسیقی می‌گذراند. او تابستان‌ها در ناومبورگ هدایت یک انجمن ادبی و موسیقایی به نام «گرمانیا» (Germania) را بر عهده داشت. نیچه در مدرسهٔ پفورتا توانست بنیه‌ای قوی در چندین زبان — یونانی، لاتین، عبری و فرانسوی — کسب کند و این‌گونه قادر به مطالعهٔ منابع دست اول مهم شود. او در این دوران برای نخستین بار دوری از خانواده را در محیط محافظه‌کارانهٔ یک شهر کوچک تجربه کرد. نیچه در پفورتا تمایل به دنبال کردن موضوعاتی داشت که معمولاً نامناسب و ناشایست توصیف می‌شدند. در همین دوره، با آثار شاعر تقریباً ناشناختهٔ آن عصر، فریدریش هولدرلین، آشنا شد و از او به‌عنوان «شاعر محبوب» خویش یاد کرد، و در مقاله‌ای که در باب او نوشت، بیان داشت که این شاعرِ مجنون، آگاهی را به «متعالی‌ترین کمال» خود رسانیده‌است. معلّمی که مقالهٔ نیچه را تصحیح کرد نمرهٔ خوبی به کار او داد، اما از سویی به نیچه توصیه کرد که در آینده، خود را به نویسندگانی سالم‌تر، با بیانی روشن‌تر و البته «آلمانی»تر مشغول کند. او همچنین در این دوره با ارنست اورتلپ که شاعری غیرعادی، کافرکیش و اغلب مست و لایعقل بود آشنا گردید که جسدش چند هفته پس از ملاقات با نیچهٔ جوان در یک آبراهه پیدا شد. احتمالاً او بوده‌است که نیچه را با موسیقی و آثارِ ریچارد واگنر آشنا کرده‌است. شاید تحتِ تأثیر اورتلپ بود که روزی نیچه و یکی از همکلاسانش به نام ریشتر، مست و مخمور به مدرسه بازگشتند و در آن وضعیت با یک معلم روبه‌رو شدند، که همین امر باعث تنزّل نیچه از تراز اوّل بودن در کلاس و مخدوش شدن وجهه‌اش به‌عنوان یک دانش‌آموز نمونه و کامل شد.
پس از دانش‌آموختگی در سپتامبر ۱۸۶۴، به امید رسیدن به مقام کشیش پروتستان، در دانشگاه بن به تحصیلِ الهیات و فیلولوژی کلاسیک مشغول شد. او و دویسن دوره‌ای کوتاه به عضویت انجمن برادری بوشِن‌شافت (Burschenschaft) در فرانکونی درآمدند. پس از یک ترم تحصیل، نیچه به مطالعات الهیاتی خویش پایان داد و ایمان و اعتقادات مسیحی خویش را رها کرد. در همان دورانِ نگارش مقالهٔ خود با عنوان «سرنوشت و تاریخ» در سال ۱۸۶۲، نیچه استنباط کرده بود که تعالیم بنیادین مسیحیت تحتِ تأثیر پژوهش‌های تاریخی بی‌اعتبار گشته‌است؛ اما از سویی به نظر می‌رسد در همین دوران کتاب «زندگی مسیح» نوشتهٔ داوید اشتراوس نیز بر نیچهٔ جوان تأثیری عمیق بر جای گذاشته‌است. افزون بر این، کتاب «جوهر مسیحیت» نوشتهٔ لودویگ فوئرباخ که در آن نویسنده استدلال کرده‌است که مردم خدا را آفریده‌اند بر نیچه تأثیرگذار بود. در ژوئن ۱۸۶۵، نیچه در نامه‌ای به خواهر شدیداً مذهبیِ خود خبر از رها کردن ایمان مذهبی خویش داد. نیچه در بخشی از این نامه چنین می‌نویسد:
"«و این‌گونه راه‌ها از یکدگر جدا افتد: اگر طالب خوشی و آرامش روح هستی، پس ایمان داشته باش. لیک اگر طالب آنی که مُریدِ حقیقت باشی، پس تحقیق و جستجو کن…»" در ۱۷ اوت ۱۸۶۵، بن را ترک کرد و رهسپار دانشگاه لایپزیک شد تا تحت نظر فریدریش ویلهلم ریچل به مطالعهٔ لغت‌شناسی بپردازد. در آنجا بود که با هم‌کلاسیِ خود اروین روده پیوند دوستیِ نزدیکی برقرار کرد. نخستین آثار او در حوزهٔ لغت‌شناسی به‌زودی در همین دوران ظاهر شدند.
او در سال ۱۸۶۵ تمامیِ آثار آرتور شوپنهاور را مطالعه کرد. او بیداری علایق فلسفی خود را مرهونِ مطالعهٔ کتاب «جهان همچون اراده و تصور» اثر شوپنهاور می‌دانست؛ و بعدها تصدیق کرد که او یکی از معدود اندیشمندانی است که برایشان احترام قائل است، و بخش «شوپنهاور همچون آموزگار» را در کتاب «تأملات نابهنگام» به‌افتخار او به نگارش درآورد. او در دانشگاه لایپزیک با فلسفهٔ یونان نیز آشنا شد.
او در سالِ ۱۸۶۶ کتابِ «تاریخِ ماتریالیسم» نوشتهٔ فریدریش آلبرت لانگه را مطالعه کرد. شروحی که لانگه در این کتاب در بابِ فلسفهٔ ضد-ماتریالیستی کانت، خیزشِ ماتریالیسمِ اروپایی، علاقهٔ روبه‌رشدِ اروپا به دانش، نظریهٔ فرگشت چارلز داروین، و طغیان‌های عمومی علیه سنّت و سلطه ارایه کرده بود شدیداً نیچه را مجذوبِ خود ساخت. محیطِ فرهنگیِ عصری که در آن می‌زیست، نیچه را بیش از پیش تهییج کرد که افق‌های مطالعاتیِ خود را به فراسوی حوزه‌های لغت‌شناسی بسط دهد و مطالعات فلسفی‌اش را همچنان دنبال کند، هر چند او ارایهٔ توضیحی فرگشتی در بابِ حسّ زیبایی‌شناسانهٔ بشری را ناممکن می‌دانست.
استادی در بازل
تا حدودی به‌واسطهٔ حمایت‌های ریچل، نیچه در سال ۱۸۶۹ پیشنهادی قابل‌توجه برای مقام استادیِ لغت‌شناسیِ کلاسیک در دانشگاه بازل سوییس دریافت کرد. در آن زمان نیچه تنها ۲۴ سال داشت و هنوز نه دورهٔ دکتریِ خود را به پایان رسانیده بود و نه گواهیِ شایستگیِ علمی دریافته کرده بود. در اینجا نیز باز با حمایت‌های ریچل از سوی دانشگاه لایپزیک به او دکترای افتخاری داده شده بود. این پیشنهاد در زمانی به او ارائه شد که او داشت به تغییر رشته از لغت‌شناسی به علومِ تجربی فکر می‌کرد، لیک به‌هرروی، او این پیشنهاد را پذیرفت. تا به امروز، هنوز هم نام نیچه در فهرستِ جوان‌ترین استادان ثابتِ علومِ کلاسیک به چشم می‌خورد.
او در این دوران آشنایی نزدیکی با «یاکوب بورکهارت» نویسندهٔ کتاب «تمدن فرهنگی رنسانس در ایتالیا» داشت. او هوادار فلسفهٔ آرتور شوپنهاور فیلسوف شهیر آلمانی بود و با واگنر، آهنگ‌ساز آلمانی، دوستی نزدیکی داشت. وی بعدها گوشهٔ انزوا گرفت و از همهٔ دوستانش رویگردان شد.
او در طول دوران تدریس در دانشگاه بازل با واگنر آشنایی داشت. قسمت دوم کتاب تولد تراژدی تا حدی با دنیای موسیقی «واگنر» نیز سروکار دارد. نیچه این آهنگ‌ساز را با لقب «مینوتار پیر» می‌خواند. برتراند راسل در «تاریخ فلسفه غرب» در مورد نیچه می‌گوید: «ابرمرد نیچه شباهت بسیاری به زیگفرید (پهلوان افسانه‌ای آلمان) دارد فقط با این تفاوت که او زبان یونانی هم می‌داند.»
با رسیدن به اواخر دههٔ ۱۸۷۰ نیچه به تنویر افکار فرانسه مشتاق شد و این در حالی بود که بسیاری از تفکرات و عقاید او در آلمان جای خود را در میان فیلسوفان و نویسندگان پیدا کرده بود.
ترک شهروندی آلمان
در سال ۱۸۶۹ نیچه شهروندی «پروسی» خود را ملغی کرد و تا پایان عمرش بی سرزمین ماند. او در حالی که در آلمان، سوئیس و ایتالیا سرگردان بود و در پانسیون زندگی می‌کرد بخش عمده‌ای از آثار معروف خود را آفرید.
تغییر نام
نیچه ادعا کرد که دارای تباری از یک خانواده سرشناس لهستانی است و بر این مسئله اصرار زیادی نیز ورزید. از او نقل شده‌است که نوشته: «آلمان دارای ملتی بزرگ است چرا که مردمانش خون لهستانی در رگهایشان جاریست… من به لهستانی ‌تبار بودن خود افتخار می‌کنم.» نیچه نوشت: «به من گفته شده که نیاکانم از سرشناسان لهستانی بوده‌اند که حدود یکصد سال پیش به واسطهٔ باورهای مذهبی‌شان (پروتستان در لهستان اکثریت کاتولیک) مجبور به ترک خانه و سرزمینشان شدند؛ نامشان بعد از مهاجرت، آلمانی‌مآب می‌شود و از نیتسکی (Niëtzky) به نیچه (Nietzsche) تغییر داده می‌شود.
لو آندرئاس سالومه دختر یک افسر ارتش روسیه بود که به دردناک‌ترین عشق نیچه بدل شد. او می‌گوید: «من در مقابل چنین روحی قالب تهی خواهم کرد» و «از کدامین ستاره بر زمین افتادیم تا در اینجا یکدیگر را ملاقات کنیم.» اینها نخستین جملاتی بود که نیچه در نخستین ملاقاتش با سالومه بر زبان آورد.
جنون و مرگ
در باب شروع جنون نیچه روایتی معروف وجود دارد که می‌گوید روز سوم ژانویه ۱۸۸۹ نیچه در میدان کارلو آلبرتوی تورین داشت قدم می‌زد که با صحنهٔ شلّاق زدنِ یک اسب توسط یک کالسکه‌چی روبه‌رو شد. نیچه با دیدنِ این صحنه منقلب می‌شود و به سوی آن حیوان می‌شتابد: نیچهٔ گریان گردن اسب را در آغوش می‌گیرد و با مهربانی نوازش می‌کند؛ و پس از چند لحظه در برابر چشمان حیرت‌زدهٔ کالسکه‌چی و ناظران ناگهان نقش بر زمین می‌شود. جنون و کسوف معنویِ نیچه با این اتفاق در میدان کارلو آلبرتو آغاز می‌شود.
نیچه زندگی شخصی پرتلاطمی داشت و چندان با زنان هم میانه‌ای نداشت. نیچه دائماً بیمار بوده و سردرد داشته و این سردردها را نتیجهٔ زایش افکار نو می‌دانسته‌است. در اواخر عمرِ نیچه خواهرش از او مراقبت می‌کرد. نیچه در ده سال آخر عمرش عملاً مجنون بود. برخی روان‌پزشکانِ هم‌عصر نیچه به‌ویژه پزشکان معالج او علت دیوانگیِ نیچه را فلج تدریجیِ مغزی ناشی از عفونت سیفلیس دانستند. بنا بر این نظریه، طی سال‌های ۱۸۶۴ تا ۱۸۸۸ نیچه ابتدا در یکی از روسپی‌خانه‌های اروپا به سیفلیس مبتلا شده و سپس دچار فلج مغزی شده‌است. مدتی این تشخیص معیار عام و خاص بود و تا اواسط قرنِ بیستم بسیاری به آن استناد می‌کردند؛ موردی که بعداً هم از لحاظ روان‌شناختی و هم پزشکی به چالش کشیده شد. الیزابت فورستر-نیچه خواهر او معتقد بود عامل جنون او استعمال کلورال (نوعی مسکن که نیچه برای دردهای خود استفاده می‌کرد) است. او همچنین مدعی بود که کار فکری شدید نیز در آشفتگی‌های ذهنی برادرش نقش زیادی داشته‌است.
"«تقریباً در همه‌جا جنون و دیوانگی راهِ اندیشهٔ جدید را باز می‌کند… قدیمی‌ها فکر می‌کردند آنجا که جنون ظاهر می‌شود ذره‌ای نبوغ و خردمندی نیز همراهِ آن است… وقتی انسانِ برتر می‌خواهد یوغِ اخلاقِ حاکم را متلاشی و قانون جدیدی را وضع کند ناچار است دیوانه شود؛ یا اگر واقعاً دیوانه نباشد [با رجوع به متن کتاب مشخص می‌شود که نیچه زیر عبارت «اگر واقعاً دیوانه نباشد» خط کشیده‌است!] خود را به دیوانگی بزند… مشاهده می‌شود که حتی نوآوران علمِ عروض مجبور شده‌اند نگرشِ شاعریِ تازهٔ خود را زیر نقابِ جنون پنهان و مطرح کنند… چگونه می‌توان دیوانه شد وقتی دیوانه نباشی و شجاعتِ وانمود کردن به آن را نداشته باشی؟... ای نیروهای الهی به من دیوانگی عطا کنید، آری دیوانگی عطا کنید تا بتوانم بالأخره خودم را باور کنم! آری به من هذیان، تشنج، روشنایی و تاریکی بدهید…»"
نیچه در ادامه می‌نویسد که در یونان باستان سه شیوهٔ جنون وجود داشته‌است: جنون ساختاری (وجودی)، جنون عمد (ارادی) و جنون ساختگی (تظاهر). در گفتارِ دیگری از همین اثر، نقش مؤثر جنون در تغییر و تحوّل جامعهٔ سنتی مطرح شده‌است:
"«تمامیِ رهبرانِ معنوی ملت‌ها به عوامل دیوانگی و شهادت متوسل می‌شدند و با تغییر آداب و رسوم جامعه روند راکد آن را متحوّل می‌کردند.»"
نیچه در کتاب «دانش طربناک» می‌گوید که مردمِ عوام اشخاص برجسته و تاریخ‌ساز را دیوانه می‌پندارند:
"«به چشم عوام، احساسات والا و سخاوتمندانه فاقدِ فایدهٔ عملی و در نتیجه به دور از واقعیت است… آدم‌های حقیر، آدم نجیب و بزرگ‌منش را دیوانه می‌پندارند، چون او سرشتِ نامعقول‌تری دارد. کشش انسان‌های برتر به طرف چیزهای استثنائی است، چیزهایی که هیچ جذابیتی برای سایر مردم ندارد.»"
او همچنین در نامه‌ای به پیتر گاست صمیمی‌ترین دوست خود می‌نویسد:
«هر روز بیشتر به این واقعیت پی می‌برم که زندگی را نمی‌توان تحمل کرد مگر دیوانگی چاشنی آن باشد.»
به باور میشل فوکو، یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های مرزی در تاریخ جنون که برحسب شرایط مربوط به عصر روزگار خود وارد مرحله جنون گردیده، بی‌شک نیچه است. یکی از مهم‌ترین مقولات انسان‌شناسی ساحتی از وجود انسانی است که در برزخی از عقل و عشق، سکر و صحو یا خرد و جنون به‌سر می‌برد. انسان‌هایی از آنان به «انسان‌های مرزی» تعبیر می‌شود، محصول عدم تعیّن به جغرافیای معنوی خاص می‌باشند و در تعابیر عرفانی، به عقلاءالمجانین شهرت یافته‌اند. این بُعد وجودی انسان را از آن لحاظ می‌توان به انسان‌های مرزی تعبیر کرد، که در وجود آنان، جدال میان «جهان‌های موازی» مشاهده می‌شود؛ لذا زمانی که از تجربه‌های عالم معنا در عالم ناسوت سخن می‌گویند یا بنا بر منطق آن جهان متعالی و شهودی در این جهان ناسوت عمل می‌کنند، توسط انسان‌ها متهم به جنون می‌گردند.
خاطره‌ای از روزهای اول جنون نیچه وجود دارد که نظریهٔ «دیوانگی عرفانی» را مطرح می‌کند. زمانی که نیچه دیوانه می‌شود اوِربک از دوستان صمیمی‌اش او را با قطار به شهر بازل برمی‌گرداند (دهم ژانویهٔ ۱۸۸۹). در ایستگاه قطار پروفسور ویل به پیشواز آن‌ها می‌آید تا شخصاً نیچه را در کلینیک فریدمات بستری کند. نیچه فوراً ویل را می‌شناسد و می‌گوید: «آقای ویل؟ آری، شما روان‌پزشک هستید. چند سال پیش با هم دربارهٔ دیوانگی عرفانی بحث کردیم و موضوع بحث ما دیوانه‌ای به نام آدولف ویشر بود که اینجا زندگی می‌کرد.» ویل بدون اینکه سخنی بر لب بیاورد حرف‌های او را با سر تأیید می‌کند. بدین ترتیب مشخص می‌شود که نیچه با مفهوم «دیوانگیِ عرفانی» آشنایی داشته و با پروفسور ویل در این‌باره گفت‌وگو کرده بود.
پژوهش‌های پزشکی نیز چالش‌هایی را در باب نظریهٔ نقشِ سیفلیس در جنون نیچه مطرح می‌کنند. در پژوهشی که توسط پزشکی آمریکایی به نام لئونارد ساکس به انجام رسیده‌است، بیان شده‌است که عامل جنون او آن طور که پیشتر تصور می‌شد بیماری سیفلیس نبوده، بلکه سرطان مغزی از نوع دیر-پیش‌رونده آن بوده‌است. به‌گفتهٔ ساکس نشانه‌هایی که نیچه از خود بروز می‌داده‌است هیچ‌کدام با علائمی که امروزه برای تشخیص بیماری سیفلیس کاربرد دارد مثل بی‌حالتی چهره و نامفهومی گفتار، مطابقت ندارد. ساکس اضافه می‌کند که در اواخر قرن نوزدهم بیش از ۹۰ درصد مبتلایان به سیفلیس پیشرفته سریعاً ناتوان می‌شدند و ظرف پنج سال پس از تشخیص بیماری می‌مُردند؛ این در حالی است که نیچه یازده سال همچنان زندگی کرد. به‌گفتهٔ ساکس پزشکان نیچه احتمال می‌دادند که او به سیفلیس مبتلا نشده باشد، اما از ارائهٔ تشخیصی جایگزین برای بیماری او ناتوان بودند. به‌گفتهٔ ساکس این عقیده که نیچه از روسپیان سیفلیس گرفته، برای نخستین بار در سال ۱۹۴۷ اظهار شد. لانگ-آیک‌بام در کتابی که در محکومیت نقش نیچه در فلسفهٔ نازیسم نوشته بود، مدعی می‌شود که زمانی عصب‌شناسی برلینی به او گفته‌است که «نیچه در روسپی‌خانه‌ای واقع در لایپزیک وقتی که دانش‌آموز بود خود را گرفتار سیفلیس کرده و به‌خاطر این بیماری توسط دو پزشک لایپزیکی تحت درمان قرار گرفته‌است.» «به‌طور عجیبی این خبر واحد که نیچه سیفلیس داشته‌است و در کتاب اساساً مشکوک و غیرمعتبر لانگ-آیک‌بام مطرح شده بود، به‌کرّات مورد استناد قرار گرفته‌است.» نیچه در ۲۵ اوت سال ۱۹۰۰ در وایمار درگذشت.
آپولونی و دیونیسی
آپولونی و دیونیسی یک مفهوم دو-وجهی فلسفی است که بر اساس شماری از چهره‌های اسطوره‌ای یونان باستان یعنی آپولون و دیونیسوس شکل گرفته‌است. هر چند این دیدگاه به‌طورِ معمول به کتابِ معروفِ نیچه «زایش تراژدی» نسبت داده می‌شود، اما هولدرلین نیز پیشتر در بابِ آن‌ها در اشعار خویش سخن گفته بوده، همچنین وینکلمان که از باکوس که نام رُمی دیونیسوس است، پیش از نیچه چیزهایی بیان کرده بوده‌است. یک سال پیش از انتشار زایش تراژدی، نیچه نوشتاری را تحت عنوان «در بابِ موسیقی و واژه‌ها» به نگارش درمی‌آورد. او در این نوشتار به ارائهٔ داوری‌ای شوپنهاوری در باب موسیقی می‌پردازد که موسیقی بیانی است بنیادی از جوهرهٔ هر چیز. در وهلهٔ دوم نیز شعر غنایی و درام قرار می‌گیرد که از موسیقی مشتق شده‌است و تجلی‌هایی پدیدار از اشیا ارائه می‌دهد؛ و به این‌گونه با نظر گرفتنِ این فرایند، تراژدی از دلِ موسیقی زاییده می‌شود.
نیچه در بخش‌های ابتدایی زایش تراژدی داستانی اسطوره‌ای را از یونان باستان ذکر می‌کند که در آن حکایت تلاش‌های شاه میداس در جنگل برای شکار سیلنوس، همزاد دیونیسوس، روایت می‌شود. پس از سال‌ها تلاش، شاه میداس بالأخره سیلنوس را در جنگل به چنگ می‌آورد و از او این سؤال را می‌پرسد که خواستنی‌ترین و بهترین چیز در زندگی برای آدمی چیست. سیلنوس در ابتدا سکوتی گزنده اختیار می‌کند؛ و در نهایت با فشارهایی که از سوی شاه میداس بر او وارد می‌شود، با خنده‌ای گستاخانه این‌گونه لب به سخن می‌گشاید که «آه، ای نژادِ مصیبت‌زدهٔ فانی… چرا مرا وادار به بیان چیزی می‌کنید که به صلاح شماست هرگز آن را نشنوید؟ خواستنی‌ترین و بهترین چیز مطلقاً از دسترسِ شما خارج است: زاده نشدن، نبودن، هیچ بودن. اما در درجهٔ دوم بهترین و خواستنی‌ترین چیز همانا… هر چه زودتر مُردن است.» نیچه بر آن است که یونانیان به‌خوبی وحشت هستی و وجود را درک می‌کردند؛ ازهمین‌رو برای پوشاندن این حقیقت تلخ (حقیقت دیونیسوسی هستی)، هنرهای زیبا و خدایان المپی خویش را همچون یک لفّافه و استتارِ رویاگونه (وجه آپولونی فرهنگ یونانی) آفریدند.