cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
گرمی (اردبیل)
وجه تسمیه
با این حال محقق دیگری که در زبانهای اطراف گرمی و زبانها باستانی ایران تحقیق کرده‌است، مدعی است بر اساس شواهدی از بناهای تاریخی و کتیبه‌ها و نظایر آن باقیمانده‌است، نام گرمی واژه ایی احتمالاً با ریشه اوستایی و فارسی باستان است که از دو قسمت «گئر» که تغییر یافته و خلاصه شده «آگئر» به معنی آتش و آتشکده و «می» که خلاصه شده و تغییر یافته میترا به معنی خورشید می‌باشد، تشکیل شده‌است. یکی از استنادات وی نوشته استرابون (۶۲ ق. م تا ۱۹ م) در رساله جغرافیا کتاب ۱۵، کرده – ۳، بند ۱۳ می‌باشد که در وصف طایفه مغان می‌نویسد: «در آنجا هم چنین آتشکده‌ها وجود دارد، بناهای غریبی که در میانشان آدریانی قرار دارد که از خاکستر انباشته‌است و در آنجا مغان پاسدار آتشی هستند که هرگز خاموش نمی‌شود.»[۲] هر چند مطلب فوق در مورد کاپادوکیه است که هم‌اکنون در ترکیه قرار دارد اما چون وصف رفتار طایفه مغان است می‌تواند برای سایر تحقیقات تاریخی نیز مستند قرار گیرد. او محل‌های انباشته از خاکستر، وجود ۳ تپه گرد که بی شباهت به کاپادوکیه نیستند، تداوم جنگلهای تالش و رسیدن آن به شهر گرمی که منابع چوب و هیزم را به راحتی فراهم می‌کند و قرار داشتن صخره سنگی در میان دو رود را که برپایی آتش بدون خطر را ممکن می‌ساخته‌است، جزو شواهد خود عنوان می‌نماید؛ بنابراین کلمه مغان که هم‌اکنون به برکت حاصلخیزی خاک، آب رودهای ارس- دره رود و بالهاری و توسعه‌های صنعتی انجام شده در جلگه مغان، با واژه دشت عجین و همراه شده‌است، بیش از آن که با مناطق جلگه‌ای مغان ارتباط داشته باشد با مناطق کوهپایه‌ای و شهر گرمی ارتباط دارد، چرا که اغلب رفتارهای مغ‌ها با کوه و کوهپایه سازگار تر است تا دشت.
محقق مزبور همچنین معتقد است با توجه به اینکه حداقل ۷ نقطه در آذربایجان به همین نام شناخته می‌شود که دو مورد از آن‌ها در همین شهرستان (خود شهر گرمی و روستایی چسبیده به بخش انگوت)، سه مورد جمهوری آذربایجان، یک مورد آذربایجان غربی (روستایی در ارومیه)، و یک مورد آذربایجان شرقی (رودخانه‌ای در میانه) به همین نام شناخته می‌شوند، و تشابه اسمی با شهر گرمی (Gremi) در استان کاختی گرجستان باید در این خصوص تحقیق بیشتری صورت گیرد. طبق یافته‌های این فرد طایفه‌ای در جنوب ترکیه زندگی می‌کنند که به نام «گرمی لی اوغلانلاری» شناخته می‌شوند طایفه مزبور غذایی با برنج درست می‌کنند که «گرمی پلو» نامیده می‌شود. احتمال دارد این طایفه در دوره صفوی با ساکنین فعلی این شهر تبادل شده باشند اما حافظه تاریخی مردم شهرستان و اسناد موجود چیزی در این خصوص ارائه نمی‌دهد بنابراین نظریه ارتباط تاریخ کهن گرمی با کاپادوکیه تقویت می‌شود. می‌دانیم که آلان‌ها در طی قرون به سمت غرب مهاجرت کرده و بخشی از آن‌ها در آلبانی کنوی ساکن شده‌اند (آلان‌ها اقوام باستانی ساکن مغان بوده‌اند که در ایران به آلان یا آران و در یونان به آلبان شناخته می‌شدند) گرمی در زبان آلبانی/آلانی به معنی ریشه و نطفه می‌باشد، این واژه با موقعیت جغرافیایی شهر گرمی که شعب اجارود در آن جریان دارند و به ریشه گیاه شبیه هستند و اجارود از آن سرچشمه می‌گیرد، شباهت دارد.
همچنین این سند ادعایی را که مطرح شده‌است که زبان ترکی بعد از صفویه و از قرن ۱۰ و ۱۱ هجری در این منطقه رایج شده‌است، رد می‌کند و سابقه آن را حداقل به قرن هفتم هجری و حتی پیش از آن برمی‌گرداند.
تاریخچه و آثار تاریخی
تاریخ شهر و شهرستان گرمی با تاریخ منطقه مغان و آبادی‌هایی نظیر برزند، باجروان و بذ و نیز تاریخ مغان و ایل شاهسون در هم آمیخته‌است. متأسفانه اغلب آثار تاریخی موجود شهرستان به درستی حفاظت نشده و در نتیجه تخریب یا از کشور قاچاق شده‌اند. بخشی اندکی از آثار تاریخی کشف شده از این شهرستان در موزه شهر کاشان نگهداری می‌شوند و البته بخش اندک ولی حائز اهمیتی از آثار مکشوفه از آن در موزه کپنهاگ دانمارک نگهداری می‌شود. برخی از این آثار نیز در موزه ملی ایران نگهداری می‌شوند.
تپه باستانی (آغامعلی تپه سی) سند معتبری از پیشینه تاریخی این شهربوده که در ۹ کیلومتری شهر و در نزدیکی روستای (شوکورلو) واقع است. همچنین اولین پارچه در تپه همت که دراصل به رنگ قرمزبوده ودارای زمینه شطرنجی با نشان صلیب شکسته یا همان گردونه خورشید یا گردونه مهر می‌باشد بافته شده در ایران درتپه همت روستای سالالا (در مکاتبات دولتی سلاله) از توابع شهرستان گرمی کشف شده که هم‌اکنون در موزه ملی ایران نگهداری می‌شود. به تازگی سنگ قبرهای تاریخی در گورستان حفاظت شده روستای آلیله مغان (گئرمی) کشف گردیده این سنگ قبرها مربوط به دوره تیموری، اسلامی دارای نقوش هندسی دوره اسلامی است و آیاتی از قرآن کریم به خطوط نسخ عربی و کوفی بر روی آن‌ها حکاکی شده‌است. گورستان آلیله باید جزو آثار ثبت ملی شده دانست، قدمت سنگ قبرهای شناسایی شده به ۷۵۰ سال پیش برمی گردد. حالت محرابی و گنبدوار این سنگ‌ها بیانگر این است که سنگ قبرها بر مزار افراد مذهبی و مورد احترام نصب شده‌اند. همچنین قدمت شهرستان گرمی به ۲۵۰ سال قبل از میلاد برمی گردد و در روستاهای رمضانلو، دریامان و پرمهر آثاری از دوره اشکانی کشف شده‌است.
متأسفانه جز کتاب تاریخ دشت مغان (که بیشتر در خصوص تاریخ معاصر آن مستند است) تحقیق مهمی در تاریخ این شهرستان انجام یا حداقل منتشر نشده‌است.
این شهر دارای چهار دوره تاریخی آبادانی بوده‌است که از هم گسسته می‌باشند. یکی قرون کهن و اساطیری است که آثار فراوانی از سنگ حجاری‌ها، نقاشی‌های روی سنگها، ظروف و … از آن‌ها بدست آمده‌است. از آثار به دست آمده از این دوران چنین برداشت می‌شود که احتمالاً در این دوره صرفاً در حد عبادتگاه و محل اسکان برخی از کاهنان و سربازان و احتمالاً محل نگهداری گنجها و ذخایر از این شهر استفاده می‌شده‌است و جمعیت قابل توجهی در آن ساکن نبوده‌است. از شخصیت‌های اساطیری منطقه از فردی به نام دئوتامورث (تهمورث دیو) یاد می‌شود که گویا بسیار قوی هیکل و نیرومند بوده‌است و طبق افسانه‌ها زیر کوه سیفار گیر افتاده‌است اما زنده است. این افسانه نیز ارتباط تاریخ گرمی با کاپادوکیه و مغان را نزدیک تر و قوی تر می‌نماید چرا که کاپگادوکیه نیز متشکل از تونل‌های زیر زمینی بوده‌است که مردم تا سال‌ها در آن می‌توانسته‌اند پنهان شوند.
دوره دوم مربوط به دوران اشکانیان[۴] و ساسانیان است. در این دوره بناهای زیادی در اطراف شهر ایجاد شده‌است که یکی از مهم‌ترین آثار این دوره بنای قیز قلعه سی می‌باشد که در فاصله ۱۵ کیلومتری شمال شهر و در کنار جاده گرمی به بیله سوار و نزدیک بخش انجیرلو واقع شده‌است اما هم‌اکنون از نظر تقسیمات کشوری جزو شهرستان بیله سوار است. اثر دیگر قلعه برزند واقع در دهستان برزند است که متأسفانه از آن نیز مراقبت خاصی نشده‌است. از این قلعه در جنگ‌های اشعث کندی در آذربایجان و نیز جنگ افشین با بابک خرمدین یاد شده‌است و نقش مهمی داشته‌است. همچنین کاریز (قنات) لنگان از آثار باقی‌مانده از دوران ساسانی است.
طبق کتاب دانش نامه ایران و اسلام، از زمان‌های بسیار قدیم اقوامی در سرزمین مغان سکنی گزیده‌اند که ایرانیان به ایشان آلان یا آلانی گفته‌اند و این کلمه را در زبان اروپایی قدیم مخصوصاً در یونانی آلبان و سرزمین آن‌ها را آلبانیا ضبط کرده‌اند. در زمان‌های بعد آران را شامل سرزمینی که در میان شروان و آذربایجان ایران بوده‌است می‌دانستند. به‌طور کلی نام آلان‌ها از آغاز قرن اول میلادی در تاریخ ذکر شده‌است.[۵]
سعید نفیسی نام قدیمی مغان را آموکان می‌داند، او در بخش معرفی سرزمین آلانیان و مردم آن دیار می‌نویسد:
«پای تازیان در سرزمین آران در خلافت عثمان بن عفان (۳۵–۲۳ هجری) باز شد. پیش از این خاندانی از آلانیان در این سرزمین پادشاهی داشتند که منقرض شده بودند ود. این خاندان را در این دوره آلانشاه یا ایرانشاه خوانده‌اند. منطقه مغان نیز در این دوره به عنوان منطقه‌ای مستقل و تحت فرمانروای خاندان آموکان شاه اداره می‌شده‌است. آموکان نام کهن موقان (مغان) است که اکنون به غلط موغان یا مغان نوشته می‌شود.»
دوره سوم دوره اسلامی میانه است در این دو دوره نیز ظاهراً گرمی در حد بازار و محل استقرار برخی صنایع مطرح بوده‌است. در این دوره مورخین، جغرافی دانان و نویسندگان متعددی نظیر ابن خردادبه، ابن فقیه، اصطخری و بلاذری از منطقه «موقان» یاد کرده‌اند که منطقه وسیعی را شامل می‌شده‌است به نحوی که از شرق به دریای خزر و از جنوب به اردبیل و از غرب به تبریز منتهی می‌شده‌است.
بلاذری در کتاب معجم البدان صفحه ۱۸۶ از دو شهر تبریز و موقان آذربایجان یاد می‌کند که بعد از جنگ‌های سال‌های ۲۲–۲۵ هجری شمسی که بین نیروهای اسفندیار و سپس بهرام با اعراب درگرفته‌است طبق صلح حذیفه صلح کرده‌اند و اشعث کندی به امارت آذربایجان منصوب شده و مقرر شده‌است ۱۰۰هزار درهم خراج جمع‌آوری و ارسال نماید. سپس او در روایت جنگ‌های سبکری و دیسم در سال ۳۰۶ هجری دوباره از موقان یاد می‌کند که سبکری به آنجا فرار کرده‌است. سپس او در شرح نهضت مستجیر بالله دوباره از موقان یاد می‌کند نعیمی (وزیر جستان بن سالار) مستجیر بالله را به آنجا دعوت می‌کند[۶]
ابن خردادبه در صفحه ۱۷ کتاب المسالک والممالک زمانی که از حاکمان و پادشاهان نواحی مختلف نظیر کابل- کرمان- خراسان- آذربایجان و… یاد می‌کند از فردی به نام اللان شاه به عنوان پادشاه و حاکم موقان (مغان) یاد می‌نماید. سپس در صفحه ۱۱۹ در فهرست شهرهای آذربایجان بعد از یاد کردن از مراغه، میانه، اردبیل، تبریز، خوی و سلماس از موقان و برزند یاد می‌نماید.[۷] او در صفحه ۱۲۰ مسیر راه دینور به برزند شرح داده فاصله اردبیل تا موقان را ۱۰ فرسخ اعلام می‌نماید بر اساس این مسافت در تعیین و تطابق شهر موقان با شهرها و روستاهای فعلی استان و منطقه مغان دچار مشکل می‌شویم به خصوص که در صفحه ۲۱۳ فاصله اردبیل تا موقان را ۴ فرسخ اعلام می‌نماید. اما وقتی مسافت‌های مختلف نظیر تبریز-مرند را تطابق می‌دهیم (۱۰ فرسخ که الان حدود ۷۱ کیلومتر است یا وقتی که فاصله اردبیل تا نیر را (که در المسالک خردادبه ۵ فرسخ درج شده و فاصله شهر فعلی نیر تا اردبیل ۳۹ کیلومتر است) تطبیق می‌دهیم؛ متوجه می‌شویم مسافتها تقریباً دقیق هستند. مسئله از آنجا ناشی می‌شود که سابقاً و قبل از عهد نامه‌های ترکمانچای و گلستان مسیر موقان به اردبیل مثل الان نبوده و تقریباً از مسیر خطی بوده‌است که شهرهای فعلی نمین و گرمی را در روی نقشه به هم وصل می‌کند. در این مسیر مسافت گرمی (و شاید هم روستای موغان که در ۶ کیلومتری جنوب گرمی و در کنار جاده قدیم اردبیل- مغان قرار دارد) تا اردبیل حدود ۷۷ کیلومتر است که با روایت ابن خردادبه تطابق دارد بنابراین می‌توان نتیجه گرفت موقان یا موغان همان شهر گرمی کنونی است. این مسیر به صورت دیرینه‌ای مسیر مراودات شهرهای اردبیل و خصوصاً نمین و عنبران با گرمی بوده‌است.
ابن فقیه ۴ بار از جمله در صفحه ۵۸۲ و زمانی که از شهرهای آذربایجان یاد می‌کند از موقان و برزند به عنوان شهرهایی در سرحد آذربایجان و گیلان، نام می‌برد.
برخی مورخین زمین‌های غرب خزر را موغان دانسته‌اند؛ و این نشان می‌دهد گستره و اهمیت تاریخی منطقه مغان بسیار بیشتر از اکنون آن بوده‌است.
مقدسی در احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم از موقان و برزند به عنوان توابع اردبیل یاد می‌کند.
حمدالله مستوفی تاریخ‌نگار قرن هشتم هجری در ذکر دیار آران موغان می‌نویسد: «هوایش گرمسیر است و به عفونت مایل و حدودش با ولایات ارمن، شیروان، آذربایجان و دریای خزر پیوسته‌است. حقوق دیوانیش در عهد اتابکان زیاد از ۳۰۰ تومان این زمان بوده‌است و اکنون ۳۰ تومان و ۳۰۰۰ دینار است [یعنی ۳۰۳۰۰۰ دینار جمعاً] که بر روی دفتر آمده.» مستوفی، باجروان [دهی در شهرستان ایمیشلی جمهوری آذربایجان] و برزند [که هم‌اکنون از توابع شهرستان گرمی است] را دیه‌های معمور نوشته و می‌گوید: «برزند هوایش به گرمی مایل است و حاصلش غله می‌باشد.»[۸]
دور جدید و ترکیب طوایف
تاریخچه پیدایش شهر گرمی در عصر جدید حیات آن به حدود سال ۹۰۰ هجری قمری و دوران صفوی بازمی‌گردد که ۵ طایفه شیعه (اردوخانلو (از ایل اصانلو و دودمان صفوی که از قزلباش های صفوی بودند.) ،حسنلو،آخونلو، کوچری لو، صحبتلو )از مناطق مختلف ایران ، یمن، کوفه و شمال شرق ترکیه به این منطقه مهاجرت داده شده و مدت زمان طولانی در آن ساکن شدند. سپس مهاجرانی از جمهوری آذربایجان فعلی (چیروون‌ها)، نمین، اردبیل، تبریز و سایر نواحی به آن اضافه شدند که کالبد فعلی را شکل داد. در طی این دوره اهالی گرمی در نتیجه درگیری‌هایی که با طوایف اطراف از جمله شاهسون‌ها و طایفه آلارلو جهت حفظ زمین‌های خود داشتند، برخی روستاها از جمله رحیملو (توسط طایفه اردوخانلو)، چلک، شکراب ،روستای تنگ، ساری درق، مغوان،آرانچی و ایلخچی را ایجاد نمودند. البته بعد ها در زمان تشکیل روستا های جدید ، برخی طوایف ساکن گرمی به این روستا ها کوچ کردند.
طایفه اردوخانلو جزو دودمان صفویه بودند که از پیروان طریقت صفوی بوده و از زمان شیخ صدرالدین موسی پسر شیخ صفی الدین اردبیلی جزو خانواده و مریدان این طریقت محسوب می شوند ، که در فعالیت های نظامی و جهاد ها همراه رهبران طریقت بوده و در به قدرت رسیدن شاه اسماعیل و تاجگذاری وی در تبریز فعالیت های چشمگیری داشتند. آنها جزو قزلباش هایی بودند که در دشت چالدران حضور داشته و بسیاری از افرادشان را در جنگ از دست دادند ، و به همین دلیل با گذشت زمان و پس از فوت شاه اسماعیل از قدرت کناره گیری کردند وبه فعالیت های اقتصادی و کشاورزی پرداختند.
قزلباش ها
قزلباش‌ها معمولاً ریش‌های خود را می‌تراشیدند و سبیل‌های درازی می‌گذاشتند و بر روی سر تراشیده خود کلاهی غالباً سرخ رنگ بر سر می‌گذاشتند، در قسمتی که کلاه سر را می‌پوشاند، گشاد و نوک آن تنگ و بلند بود و به نشانهٔ ۱۲ امام شیعه ۱۲ خط راه راه روی کلاه دیده می‌شد و عمامه ای غالباً سفید رنگ دور آن پیچیده می‌شد.
هفت ایل اصلی ترکمان که ایلات قزلباش را تشکیل دادند عبارتند از:
نیروهای نظامی قزلباش‌ها در درجهٔ اول خود را متعهد به اطاعت از سران قبیله و خاندان (اویماقِ) خود می‌دانستند و حقوق و مواجب خود را نیز از این سرانِ ایل دریافت می‌کردند. شاه عباس اول، با تشکیل نیروهای شاهسَوَن، که تنها از شاه حقوق می‌گرفتند و زیر فرمان مستقیم گماشتگان شاه بودند، در کنار تشکیل سپاه «غلامان خاصهٔ شریفه»، سعی در افزایش قدرت شاه در مقابل خودسری‌های برخی امرای قزلباش داشت.
برخی طوایف دیگر اطراف نیز نظیر مددلو و خلیفه لو از طوایفی هستند که ابتدا از یمن به آران (جمهوری آذربایجان) مهاجرت کرده و سپس با تصرف آنجا توسط روسها به این منطقه مهاجرت نموده‌اند. بخشی دیگر از طوایف این منطقه نیز باز از مسلمانان مهاجر قفقاز هستند که به «چیروون» در منطقه معروف هستند. در منطقه موران، طایفه‌ای نیز حضور دارد که باز در دوره صفوی از اصفهان به این منطقه کوچ داده شده‌ اند. علت کوچ دهی طوایف مختلف از مناطق مختلف ایران به این منطقه که در دوره صفویه و تا حدی قاجاریه و افشاریه رخ داده‌است، چندان مشخص نیست ولی احتمال دارد، صفویه و حکومتهای بعدی در جهت کنترل قزلباشها و شاهسونها دست به چنین کاری زده باشد.
ترکیب جمعیتی این منطقه دائماً در حال تغییر بوده‌است، و برخی از طوایف ایل شاهسون در مناطق غربی و شمالی شهرستان ساکن می‌باشند و دارای ییلاقها و قشلاقهایی در این مناطق می‌باشند.
مدرسه خواجه نصیر که سال تأسیس آن به ۱۳۰۲ بر می‌گردد و قدیمی‌ترین مدرسه سبک جدید استان اردبیل می‌باشد جزو مباهات مردم منطقه و نشانه‌های مدنیت جدید بوده‌است. با این حال ساختمان این مدرسه تخریب شده و در محل آن ساختمان اداری آموزش و پرورش ساخته شده‌است. ساختمان قبلی این مدرسه ۱۵ سال قبل از تبدیل شدن به مدرسه دولتی ایرانی توسط روسها بنا شده و به عنوان مدرسه روسی اداره می‌شده‌است. بر همین اساس در سال‌های قبل اغلب سالمندان شهرستان که دارای سواد بودند به زبان روسی آشنایی داشتند اما متأسفانه از آن نسل بعید است، کسی هنوز زنده باشد.
کشاورزی و دامپروری
نزدیک به ۵۰٪ تولید ناخالص داخلی شهرستان، متکی به دامداری و کشاورزی است و محصول گوشت قرمز و دام زنده آن که به اقصا نقاط کشور خصوصاً کلان‌شهرهایی نظیر تهران و کرج ارسال می‌شود، نقش مهمی در معیشت مردم دارد. پرورش گوسفند، بز، گاو، گاومیش و چهارپایان باربر در آن رواج دارد.
گرمی دارای محصولات به، گوجه فرنگی، انجیر، گردو، آلو، گیلاس، گلابی و شلیل خوبی است با این حال به جز محصول شلیل که در سال‌های اخیر توسعه داده شده و تجاری شده‌است، تولید سایر محصولات کم و در حد غیر تجاری صورت می‌گیرد.
در سال‌های دهه ۱۳۷۰ تولید عسل شهرستان نیز قابل توجه بوده (نزدیک به ۴۰۰ تن در سال) بوده‌است اما در ۱۵ سال اخیر به یک دهم کاهش یافته‌است برخی این حادثه را ناشی از حمله نوعی انگل و برخی ناشی از بحران جهانی زنبور عسل می‌دانند.
برخی محصولات نظیر شترمرغ، برنج، کلزا، آفتاب گردان، ذرت، سویا، پنبه، هندوانه، خربزه، سیب زمینی، خیار و غیره به صورت محدود و پراکنده در شهرستان تولید می‌شوند.
همچنین تولید ماکیان خصوصاً بوقلمون به‌طور گسترده‌ای در آن رواج دارد و این شهرستان به عنوان پایگاه تولید ماکیان استان اردبیل از جمله بوقلمون محسوب می‌شود. پرورش گاومیش نیز به خاطر لبنیات آن رواج دارد.
صنعت، معدن و گردشگری
بر اساس برآوردی که از تولید ناخالص داخلی شهرستان در سال 1380 انجام شده است بخش‌های صنعت با ۱٫۵٪، معدن حدود ۱٪، و گردشگری ۱٪ جزو بخش‌های کاملاً توسعه نیافته شهرستان بوده اند با این حال در سالهای اخیر برای توسعه صنعت شهرستان تحرکات خوبی انجام شده است.
گرمی دارای دو ناحیه صنعتی شکراب در ۵ کیلومتری شمال و قره قوچ در ۳ کیلومتری غرب است که علی‌رغم تصویب و تملک اراضی و احداث برخی زیربناها، هنوز سرمایه‌گذاری قابل توجهی در این شهرستان صورت نگرفته‌است.
معادن شهرستان محدود به معادن سنگ لاشه و شن و ماسه است و دو معدن سنگ لاشه و مالون چسبیده به شهر فعال می‌باشد.
تقریبا 8% جاذبه های گردشگری استان اردبیل در این شهرستان قرار دارد و ظرفیت های خوبی برای توسعه گردشگری شهرستان خصوصا در مزینه بوم گردی وجود دارد. فصل های بهار و پاییز فصل های مناسبی برای سفر به این شهرستان می باشند.
خدمات اداری، بازرگانی، حمل و نقل، ارتباطات و سایر
خدمات بازرگانی و اداری سهم عمده‌ای در درآمد مردم شهر گرمی دارد. بر خلاف برخی شهرها که جمعیت آن‌ها عمدتاً بر پایه کشاورزی شکل گرفته‌است گرمی جزو شهرهایی است که جمعیت آن بر مبنای تجارت شکل گرفته‌است. در واقع یکی از دلایل اصلی توسعه گرمی در ۳ قرن اخیر واقع شدن آن در مسیر جاده اردبیل- باکو، تبریز- باکو و اردبیل-گنجه و نیز شرایط خاص آب و هوایی و جغرافیایی آن بوده که امنیت و آرامش لازم را برای کاروانها فراهم می‌آورد. باعث پیدایش یا حداقل گسترش این شهر شده‌است.
دو جاده اصلی اردبیل-بیله سوار و اردبیل-پارس‌آباد که از این شهرستان عبور می‌نماید، نیز نقش مهمی در توسعه آن داشته‌است.
فاصله شهر گرمی مرکز شهرستان‌های پارس‌آباد ۹۵کیلومتر، بیله سوار ۵۵کیلومتر و اردبیل ۱۱۰کیلومتر و فاصله هوایی آن با تهران ۴۹۶ کیلومتر و فاصله جاده‌ای آن با تهران از مسیر زنجان و سرچم ۷۰۲ کیلومتر و از مسیر آستارا ۸۸۹ کیلومتر است.
یک نکته جالب در مورد گرمی اینکه این شهر در فاصله ۲۶۱ کیلومتری از باکو (مسیر بیله سوار- سلیان- آلات-باکو)، و ۲۶۱ کیلومتری از تبریز (مسیر مشکین شهر- قوشا-گرمی) قرار دارد.
این شهرستان از طریق جاده فرعی انگوت- قره آغاج- آبیش احمد-کلیبر به شهر کلیبر و از چندین مسیر اصلی و فرعی دیگر به مشکین شهر وصل می‌شود.
توسعه اداری که بعد از سال ۱۳۵۰ و با لحاظ مسائل نظامی و امنیتی و تبدیل شهر به مرکز شهرستان مغان صورت گرفت عاملی شد تا این شهرستان در دهه‌های ۵۰–۶۰ رشد قریب ۳۰۰٪ را در جمعیت تجربه نماید. اما پس از آن با افت مواجه شده‌است.
بحث ایجاد منطقه آزاد یا ویژه در این شهرستان در چند سال اخیر مطرح بوده‌است و فعال‌سازی و ارتقا بازارچه و گذر مرزی آزادلو به گمرک نیز از جزو خواستهای مردم منطقه برای توسعه شهرستان می‌باشد.
جاذبه‌های توریستی
بر اساس برآورد انجام شده، ۸٪ جاذبه‌های گردشگری استان اردبیل در شهرستان گرمی واقع هستند.
شهر گرمی شهر تاریخی یا شهر مدرن نیست بنابراین جاذبه‌های آن بیشتر طبیعی است اما ریخت شهری خاص آن که ترکیب رود و صخره و کوه و دشت است و مناظر کوه‌های اطراف و آب و هوای خاص آن خصوصاً در فصلهای بهار و پاییز جزو جاذبه‌های شهر است. کوه‌های ایرناواش- سفار و آزنا نمادهای طبیعی این شهر هستند.
در فصل پاییز به علت مرتعی بودن منطقه، کوه‌های اطراف مجدد سرسبز می‌شوند و پاییز سبز و مه آلود از جاذبه‌های این شهر و شهرستان می‌باشد. توده‌های ابر که در میان کوه‌ها گیر می‌افتند و تقریباً ۱۰۰ روز در سال در دسترس هستند، از جاذبه‌های طبیعی این شهرستان می‌باشند.
منطقه نمونه گردشگری سد گیلارلو در ۷ کیلومتری غرب شهرستان واقع است که دریاچه آن با ۸ میلیون مترمکعب ذخیره و ۶۳۰ هکتار وسعت بزرگترین دریاچه استان اردبیل بعد از شورابیل می‌باشد. این منطقه در حال توسعه می‌باشد و تاکنون حدود ۱۰ میلیارد تومان اعتبار به آن اختصاص یافته‌است.
از دیگر جاهای دیدنی گرمی می‌توان به روستاهای بخش موران شامل داشدیبی، افچه، اوماسلان، سلاله، تازه کندو…قره یتاق و بخش مرکزی شامل روستاهای تنگ، تولون، خان کندی، شوکورلو، گیلارلو و روستاهای بخش انگوت و اینی و آبشارهای اینی وسالالا و… اشاره نمود.
امکانات اقامتی و رفاهی در این شهر توسعه نیافته‌است و تنها دو مهمانپذیر در شهرستان فعال است. هر چند در فصل توریسم امکانات برخی نهادهای دولتی نیز به اقامت گردشگران اختصاص می‌یابد اما هنوز گردشگری تنها ۱٪ از درآمد اهالی را به خود اختصاص می‌دهد.
غذای ساجیچی، شیر پلو با ماهی، آش دوغ، کته (نوعی نان و سبزی محلی)، خشیل (حلیم محلی)، رشته پلو قیسی، قیقناغ، قیساوا، جیغیرتماج، اگردک (نوعی شیرینی محلی)، سه گوش (نوعی شیرینی محلی)، پنیر- ماست و دوغ محلی و البته کباب و کله پاچه گوسفندی آن مورد رضایت گردشگران و بازدید کنندگان است.
دانشگاه‌ها
دانشگاه پیام نور مرکز گرمی بزرگترین دانشگاه شهر با حدود ۲۰۰۰ نفر دانشجو است.
منطقه آزاد تجاری-صنعتی اردبیل
منطقه آزاد تجاری-صنعتی اردبیل در استان اردبیل شامل شهرستان‌های اردبیل، مشگین شهر ، نمین، گرمی (مغان)، بیله سوار ، پارس آباد در شمال غرب ایران واقع شده‌است. منطقه آزاد اردبیل، به همراه شش منطقه دیگر از استان‌های گلستان (اینچه‌برون)، ایلام (مهران)، اردبیل (اردبیل)، سیستان و بلوچستان (سیستان)، کردستان (بانه مریوان)، بوشهر (بوشهر)، کرمانشاه (قصر شیرین) در ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۰ در مجمع تشخیص مصلحت نظام به تصویب نهایی رسید. استان اردبیل دارای ۳۸۰ کیلومتر مرز خشکی با جمهوری آذربایجان میباشد.
ایستگاه هواشناسی گرمی
ایستگاه هواشناسی گرمی از نوع سینوپتیک اصلی بین‌المللی ۱۲ ساعته بوده و در زمینی به مساحت یک هکتار در غرب گرمی واقع شده‌است.
ژنتیک رفتاری
ژنتیک رفتاری شاخه‌ای از علم ژنتیک است که به بررسی تأثیر عوامل ژنی بر رفتار فرد می‌پردازد.
پیام اصلی ژنتیک و ژنتیک رفتاری که در ادامه مطرح خواهد شد، فردیت ژنتیکی ست. به استثنای دوقلوهای همسان، هر یک از ما یک آزمایش ژنتیکی یگانه هستیم که هیچ‌گاه دوباره تکرار نخواهیم شد. این تعریف همانند پایه‌ای است که می‌بایست بر اساسِ آن فلسفه‌ای دربارهٔ شأن و اعتبار فرد طرح‌ریزی شود! گوناگونی انسان‌ها فقط نوعی عدمِ دقت در فرایند نیست، که اگر کامل و دقیق بود، موجب پدید آمدن انسان‌هایی آرمانی و همسان می‌شد؛ گوناگونی ژنتیکی اساس زندگی ست.
تأثیر عوامل ژنتیکی بر ویژگی‌های پیچیده نظیر ویژگی‌های رفتاری، به معنای آن نیست که عوامل محیطی اهمیتی ندارد. برای ویژگی‌های تک ژنی ساده (نظیر رنگ چشم)، عوامل محیطی ممکن است تأثیر اندکی داشته باشند؛ اما، برای ویژگی‌های پیچیده، تأثیرات محیطی معمولاً به اندازهٔ تأثیرات ژنتیکی اهمیت دارند. برای مثال، وقتی یکی از جفت‌های دوقلوهای همسان دچار اسکیزوفرنی شود، تقریباً در نیمی از موارد جفت دیگر دچار اسکیزوفرنی نمی‌شود، هرچند می‌دانیم که آن‌ها از نظر ژنتیکی یکسان هستند. چنین تفاوت‌هایی در جفت دوقلوهای همسان، فقط با در نظر گرفتن عوامل محیطی قابل توضیح است. در واقع، پژوهش‌های ژنتیک بهترین شواهد موجود را دربارهٔ اهمیت محیط ارائه می‌کنند! تغییر رفتار در انسان بستگی به تغییر ژن دارد که امکان آن در طی نسل‌ها انجام می‌شود
چالش‌ها
افراد زیادی از شنیدن این عقیده که ژن‌ها بر رفتار تأثیر می‌گذارند به شدت آشفته می‌شوند، زیرا آن‌ها معتقدند که این گفتهٔ نظریه‌پردازان بدان معناست که «ژن‌ها سرنوشت را رقم می‌زنند». این سوء تعبیر رایج غالباً به گونه‌ای مؤکد از سوی افرادی ابراز می‌شود که از چگونگی عملکرد ژن‌ها آگاهی ندارند. آن‌ها ژن‌ها را «عروسک گردان‌های» اصلی تصور می‌کنند، حال آن‌که نقش واقعی ژن‌ها چیز دیگری است. آن‌ها ساختار شیمیایی هستند که تولید پروتئین یا تنظیم فعالیت سایر ژن‌ها را بر عهده دارند. واقعیت این است که ژن‌ها به شیوه‌هایی غیر مستقیم و پیچیده بر رفتار تأثیر می‌گذارند که مستلزمِ کسب درون دادهایی از فیزیولوژی بدن، محیط، جامعه و فرهنگ است. (هامر و کاپلند 1994) به عبارت دیگر ژن‌ها، در اغلب موارد رفتار را «تحت تأثیر» قرار می‌دهند. به این ترتیب، تفاوت‌های ژنتیکی می‌تواند منجر به تفاوت‌های رفتاری شود، زیرا آن‌ها مسئول کد نمودن آنزیم‌هایی هستند که توسعه و تکوین سیستم‌های حسی، عصبی و ماهیچه‌ای حیوان را تحت تأثیر خود دارند و به نوبهٔ خود رفتار حیوان را تحت تأثیر قرار می‌دهند. اما این به معنای نقشی تعیین‌کننده و جبری برای ژن‌ها نیست.
ژن کنترل کنندهٔ رنگ چشم تک ژنی نمی‌باشد. می‌توان برای مثال به ژن کنترل کنندهٔ رنگ یا قد نخود فرنگی اشاره نمود.
گراس زادی
گراس زادی (Grâce Zaadi؛ زادهٔ July 7, 1993) بازیکن هندبال اهل فرانسه است.
فردریک توتن
فردریک توتن (Frederic Tuten؛ زادهٔ December 2, 1936) فیلم‌نامه‌نویس، پدیدآور، رمان‌نویس، نویسنده، و روزنامه‌نگار اهل ایالات متحده آمریکا است.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون کمک‌هزینه گوگنهایم شده‌است.
او پنج رمان نوشته‌است:
یوری آندروپوف
یوری ولادیمیرویچ آندروپوف (زاده ۱۵ ژوئن ۱۹۱۴ – درگذشته ۹ فوریه ۱۹۸۴) سیاست‌مدار اتحاد شوروی و دبیرکل حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی از ۱۲ نوامبر ۱۹۸۲ تا روز مرگش بود. او مجموعاً حدود ۱۶ ماه این سمت را به عهده داشت و در این مدت در واقع رهبر شوروی بود. آندروپف از افرادی بود که بسیار مورد اطمینان برژنف بود، برای همین برژنف اول او را به سمت ریاست کا.گ. ب و سپس معاونت خود در حزب برگزید. آندروپف خواهان اصلاحات اساسی در زمان برژنف بود اما هر بار که طرح مسئله می‌کرد از طرف برژنف مانع می‌شد تا اینکه به رهبری شوروی رسید اما با خیل کثیر رهبران مفسد روبه رو بود که نمی‌شد کاری را انجام داد.
او از لحاظ مدت زمامداری پس از کنستانتین چرننکو، کوتاهترین مدت رهبری شوروی را به عهده داشت، از ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۴.
زندگی
یوری ولادیمیر یوویچ آندروپوف سیاست‌مدار برجسته شوروی در پانزدهم ژوئن ۱۹۱۴م به دنیا آمد و تحصیلات خود را در رشته راه و ساختمان به پایان برد. وی از جوانی وارد فعالیت‌های سیاسی شد و به حزب کمونیست شوروی پیوست. آندروپوف در سال ۱۹۵۳م به سفارت شوروی در مجارستان دست یافت و هنگامی که نیروهای شوروی در سال ۱۹۵۶م به این کشور حمله کردند، رهبری اصلی عملیات اشغال نظامی این شهر و سرکوب خونین اصلاح‌طلبانِ مجاری را بر عهده گرفت. وی با پایان یافتن دوران چهارساله سفارت در مجارستان، به شوروی بازگشت و پس از عضویت در کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی، در سال ۱۹۷۳م، عضو دفتر سیاسی این حزب که نقش مهمی در ارکان قدرت شوروی داشت، شد. آندروپوف هم‌چنین در سال ۱۹۶۷م به ریاست سازمان جاسوسی شوروی سابق موسوم به کا. گ. ب انتخاب شد و این سمت را تقریباً تا زمان مرگ لئونید بِرِژِنف رهبر پیشین شوروی در سال ۱۹۸۲م، به مدت ۱۵ سال بر عهده داشت. هفت ماه پس از مرگ بِرِژنف، آندروپوف به دبیر کلی حزب کمونیست شوروی که بالاترین مقام رسمی آن کشور بود، منصوب شد و این مقام را تا زمان مرگ به مدت ۱۵ ماه حفظ کرد. آندروپوف در زمان حکومت خود، مبارزه‌ای را برای ریشه‌کن ساختن فساد سیاسی و اقتصادی بازمانده از دوران بِرِژنف آغاز کرد و مشوق تولید و بهره‌وری بیشتر گردید. او هم‌چنین دست به تصفیه بسیاری از مقامات شوروی سابق زد، اما در سیاست‌های خود چندان موفق نشد. آندروپوف مذاکرات محدود ساختن سلاح‌های استراتژیک هسته‌ای موسوم به سالْت را به بن‌بست کشاند و سیاست غیرفعالی را در جهان، به ویژه در رابطه با برخوردهای تهاجمی آمریکا در خارج از قلمرو نفوذ شوروی سابق ارائه داد به‌طوری‌که شوروی تنها به محکوم ساختن آمریکا اکتفا می‌کرد. با این حال، در دوران زمام‌داری آندروپوف، مسابقه تسلیحاتی افزایش یافت و ساخت سلاح‌های هسته‌ای در برنامه کار هر دو ابرقدرت قرار گرفت. در این دوره پانزده‌ماهه، میزان کمک‌های خارجی شوروی کاهش یافت که کشورهای کمونیستی به ویژه در جنوب آفریقا، از این بابت اظهار نگرانی می‌کردند. آندروپوف که از بیماری کلیوی و دیابت رنج می‌برد در دوره زمام‌داری خود، توانایی کمترین تغییر در سیاست‌های داخلی و خارجی را نداشت. یوری آندروپوف پس از ماه‌ها غیبت و حاضر نشدن در ملأ عام سرانجام در نهم فوریه ۱۹۸۴م در ۶۹ سالگی در مسکو درگذشت و چرنینکو به جانشینی وی برگزیده شد.
دوران حکومت
آندروپوف ۱۵ سال مسئول امور امنیتی شوروی بود. سال‌ها به عنوان عضو دفتر سیاسی حزب کمونیست شوروی مأمور خنثی کردن اتهام مائو به رهبران شوروی بود که آنان را «تجزیه طلب» می‌خواند و این اتهام به حیثت حزب کمونیست شوروی نزد کمونیستهای سایر کشورها لطمه می‌زد. اندروپوف در طول حکومت خود یک بار شدیدترین اخطار را در مورد مداخله در اوضاع افغانستان به آمریکا داد که در پی آن احتمال می‌رفت به پاکستان که مرکز آموزش نظامی مخالفان حکومت کمونیستی افغانستان شده بود حمله موشکی کند. اندروبوف در طول زمامداری خود چند مقام جوان‌تر حزبی از جمله گورباچف را ارتقاء مقام داد و وارد کارهای مهم ساخت که همین‌ها بعداً باعث فروپاشی شوروی شدند.
مرگ
نهم فوریه سال ۱۹۸۴ یوری اندروپوف پس از ۱۵ ماه حکومت بر شوروی در سن ۶۹ سالگی درگذشت. مرگ او بیماری کلیوی اعلام شد و پنج روز بعد چرنینکو ۷۲ ساله جای او را گرفت. در سال‌های آخر عمر برژنف و ماه‌های آخر حیات اندرو پوف به علت بیماری هردو امور شوروی از نظم سابق خارج شده بود و چرننکو که حکومتش کوتاه بود به علت کهولت موفق به تنظیم و بازگرداندن امور به روال اصلی نشد.
محوطه برآفتاب بالا
محوطه برآفتاب بالا در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، ۱/۵ کیلومتری غرب روستای دره ماهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ویلیام یورزایک
ویلیام یورزایک (زادهٔ May 29, 1933) شناگر اهل ایالات متحده آمریکا است.
چاه حسن (منوجان،شمال)
چاه حسن یا دشت‌عباس، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان منوجان در استان کرمان ایران است.
لیویو ژان چارلز
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه بسکتبال مالاگا و آستین توروس اشاره کرد.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال نقره شده‌است.
برج کپیتال
برج کپیتال آسمان‌خراش تجاری-اداری ۵۲ طبقه، مستقر در شهر سنگاپور است، که پروژه ساخت آن در سال ۲۰۰۰ تکمیل شد و هم‌اکنون متعلق به شرکت کپیتال لند می‌باشد.
برج کپیتال با ارتفاع ۲۵۴ متر از سطح زمین، به‌عنوان چهارمین ساختمان بلند در کشور سنگاپور محسوب می‌شود.
کریم زازا
کریم زازا (كريم زازا؛ زادهٔ January 9, 1975) بازیکن فوتبال اهل مراکش بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال کپنهاگن، باشگاه فوتبال روت‌وایس اسن، و باشگاه فوتبال بروندبی اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال مراکش بازی کرده‌است.
توری کباب‌پزی
توری کباب‌پزی ابزاری فلزی است که معمولاً جهت نگه‌داشتن و کباب کردن قطعات گوشت قرمز و گوشت مرغ و ماهی به‌کار می‌رود. این وسیله را معمولاً با مفتول‌های نازک آهن ضد زنگ و به صورت مشبک می‌سازند.
حسین الدر
حسین الدر (حسين محمد الدر؛ زادهٔ January 18, 1994) بازیکن فوتبال لبنانی است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال الانصار لبنان، باشگاه فوتبال پی‌اس‌ام ماکاسار، باشگاه فوتبال پراک، باشگاه ورزشی العهد، و باشگاه فوتبال چرچیل برادرز اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۲۳ سال لبنان و لبنان بازی کرده‌است.
آلوارو دل آمو
آلوارو دل آمو (Álvaro del Amo؛ زادهٔ January 1, 1942) یک فیلم‌نامه‌نویس، رمان‌نویس و نویسنده اهل اسپانیا است.
مانوک خدابخشیان
مانوک خدابخشیان (Մանուկ Խոդաբախշեան) (زادهٔ ۱۲ مهر ۱۳۲۴، آبادان ـ مرگ ۱۵ شهریور ۱۳۹۸، لس آنجلس) فوتبال‌شناس، مفسر ورزشی و تحلیل‌گر سیاسی ارمنی‌تبار ایرانی ـ آمریکایی و از مطرح‌ترین چهره‌های رسانه‌ای ورزش پیش از انقلاب ۱۳۵۷ بود.
آدریان اسپورل
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال بانفیلد اشاره کرد.
مانوک خدابخشیان
زندگی‌نامه
مانوک خدابخشیان در ۴ اکتبر ۱۹۴۵ (۱۲ مهر ۱۳۲۴) در آبادان به‌دنیا آمد. وی دانش‌آموختهٔ دبیرستان رازی آبادان و تحصیل‌کردهٔ رشتهٔ ادبیات در دانشگاه اصفهان بود. او همچنین مبتکر برنامهٔ ورزش از نگاه دو بوده‌است.
فعالیت‌ها
مانوک خدابخشیان یک مفسر پرتوان، تحصیلکرده، آگاه به مسایل روز فوتبال بود و در دههٔ پنجاه خورشیدی شیوهٔ تازه‌ای در تفسیر فوتبال را در تلویزیون بنا نهاد. او با مطالعات روز، شناخت دقیق، ارائهٔ آمار و ارقام دقیق و ارزیابی فنی در افزایش اطلاعات و آگاهی‌های مردم نقش چشمگیری داشت. مانوک خدابخشیان خیلی زود جایگاه خود را به‌عنوان یک مفسر بلامنازع در تلویزیون به‌دست‌آورد و مسئولان نیز مهم‌ترین مسابقات را به وی سپردند و وی نیز با تحلیل‌های حساب شده و اطلاعات ریز و غیرقابل دسترس، مردم را با فوتبال بیشتر آشنا کرد. مانوک خدابخشیان را مرد اول تفسیر فوتبال ایران نامیده‌اند.
منالی تاکور
مُنالی تاکور (Monali Thakur؛ زادهٔ November 3, 1985) اهل هند است. وی از سال ۲۰۰۶ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به پی‌کی اشاره کرد.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون جایزه فیلم‌فیر شده است.
مانوک خدابخشیان
برنامهٔ ورزش از نگاه دو
در سال ۱۳۵۳ که واحدهای ورزش برای کانال‌های یک و دو تلویزیون ملی ایران ایجاد شد، مدیریت ورزش در شبکهٔ یک بر عهدهٔ حبیب روشن‌زاده و در شبکهٔ دو برعهدهٔ مانوک خدابخشیان گذاشته شد. در زمانی که ایرج گرگین مدیریت کانال دو را بر عهده داشت، مانوک خدابخشیان با همکاری حمید قاضی زاده، محمد علی اینانلو، ایرج ادیب زاده و رضا آخته برنامهٔ اجتماعی ـ ورزشی ورزش از نگاه دو را به‌روی آنتن تلویزیون ملی ایران برد. این برنامه به حدی جذاب و پرمخاطب بود که دو سال پیاپی جایزهٔ پربیننده‌ترین برنامه را دریافت کرد.
مهاجرت به آمریکا
در تیرماه ۱۳۵۷ مانوک خدابخشیان برای ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ وسایل ارتباط جمعی در دانشگاه مینه‌سوتا به آمریکا مهاجرت کرد و با وقوع انقلاب در آنجا ماندگار شد. در آمریکا به مخالفت با نظام جمهوری اسلامی پرداخت و با رسانه‌های مختلفی از قبیل رادیو صدای ایران، تلویزیون تصویر ایران، تلویزیون ان آی تی وی، تلویزیون تپش، تلویزیون پن، تلویزیون اندیشه و… بیشتر به عنوان تحلیلگر سیاسی ـ اجتماعی همکاری کرد. خدابخشیان برنامه‌ای به‌نام (شمارش معکوس) داشت که روزهای شنبه ساعت ۲:۴۵ به وقت ایران از تلویزیون (channel one) با مدیریت شهرام همایون پخش می‌شد. او همچنین در رادیو epersianradio برنامه داشت.
در سال ۱۳۸۷ مصاحبهٔ مانوک خدابخشیان با محمد مایلی کهن چهرهٔ ارزشی فوتبال ایران در رسانه‌های داخلی جنجال آفرید. مایلی کهن در پاسخ به این واکنش‌ها بی آن‌که از این کار ابراز پشیمانی کند، در اظهارنظری گفت آن‌ها از بسیاری از رسانه‌های داخلی روراست‌تر هستند.
اعتراضات ۱۴۰۱
این روزها در شبکه‌های اجتماعی یکی از پیش‌بینی‌های او دست‌به‌دست می‌شود که می‌گوید: «یک روزی مادران و دختران یا «سیندرلا»ها خیابان‌ها را غرق خواهند کرد و پدر رژیم را درمی‌آورند و پاشنه آشیل این رژیم می‌شوند.» او صحبت از یک «نسل شیک پاسارگادی» می‌کند که زمینه‌ساز رنسانس ایرانی می‌شود و می‌گوید سال‌ها پیش گفته و هنوز تکرار می‌کند که با وجود این نسل «براندازی رژیم کلید خورده» است. او در سال ۹۸ در لوس‌آنجلس درگذشت.
بیماری و مرگ
مانوک خدابخشیان پس از تحمل یک حمله قلبی و سکته مغزی در وضعیت بحرانی قرار داشت و سرانجام ساعت ۱۱:۳۵ صبح روز جمعه ۶ سپتامبر ۲۰۱۹ (۱۵ شهریور ۱۳۹۸) در سن ۷۳ سالگی در لس آنجلس درگذشت.
جوایز فیلم اروپا
جوایز فیلم اروپا که هرساله توسط آکادمی فیلم اروپا از سال ۱۹۸۸ برگزار می‌شود، مجموعه جوایزی را به برترین دستاوردهای سینمایی اروپا در بیش از ده بخش اهدا می‌کند. این جوایز که مهمترین جایزه آن، «بهترین فیلم سال» است، مختص سینمای اروپا و کارگردانان، تهیه‌کنندگان و بازیگران اروپایی است.
مراسم جوایز فیلم اروپا، هر ساله به تناوب توسط برلین و سایر شهرهای اروپایی برگزار می‌شود. مراسم ۲۰۱۳ در برلین و ۲۰۱۴ در ریگا پایتخت لتونی برگزار شد.
گونپی یوکوی
گونپی یوکوی (Gunpei Yokoi؛ زاده September 10, 1941 درگذشته 1941:9:10, October 4, 1997) یک طراحی بازی ویدئویی اهل ژاپن بود.
اچ‌دی ۱۱۷۲۰۷
اچ‌دی ۱۱۷۲۰۷ یک ستاره است که در صورت فلکی قنطورس قرار دارد.
فایشتل موونتاین ناتوره پارک
فایشتل موونتاین ناتوره پارک یک منطقهٔ مسکونی در آلمان است که در بایرن واقع شده‌است.
نعط (یمن)
نعط  روستایی است در عزلهٔ (الربع الشرقی)، در ناحیهٔ (سنحان العالیة)، در قلهٔ کوه (جبل کنن)، از توابع استان حضرموت در کشور یمن در شبه جزیره عربستان. جمعیت آن ۷۴ نفر (۶ خانوار) می‌باشد. در این روستا آثار گوناگون از دوران مملکت حمیر وسبا باقی مانده‌است.
یلنا توماسوویچ
او همراه با بورا دوگیچ نماینده صربستان در مسابقه آواز یوروویژن ۲۰۰۸ بود.
پیوند به بیرون
Fan sites:
بیگ ماما تورنتون
بیگ ماما تورنتون (Big Mama Thornton؛ December 11, 1926 – 1926:12:11, July 25, 1984لس آنجلس، کالیفرنیا، united states) خواننده و ترانه‌سرای ریتم اند بلوز اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی بین سال‌های ۱۹۴۷ تا ۱۹۸۴ میلادی فعالیت می‌کرد.
میمولوس لویسی
میمولوس لویسی نام یک گونه از فرمانرو گیاه است.
نعمان (دهستان)
نعمان  به عربی (الُنعمان)، دهستانی است در قلهٔ کوه (جبل تیس)، در عزلهٔ (الواسط)، از توابع استان حُدَیده در کشور یمن در شبه جزیره عربستان.
جمعیت
جمعیت آن ( ۱۰۱۲۰ ) نفر (۳۰ خانوار) می‌باشد.
روستاها
روستاهای توابع این دهستان عبارتند از:
چاه حسن علیا
چاه حسن علیا یا چاه حسن عشایری، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان منوجان در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان قلعه قرار دارد و براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن برابر با ۸۳۳ نفر (۲۱۲ خانوار) بوده‌است.
همایاک بابایان
همایاک بابایان (Hmayak Babayan؛ ۱۵ اوت ۱۹۰۱ – ) فرد نظامی اهل ارمنستان بود.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان لنین، قهرمان اتحاد شوروی، و نشان پرچم سرخ شده‌است.
محوطه دهگاه
محوطه دهگاه در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، ۱۰۰ متری غرب روستای دهگاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
نعوه (دهستان)
نعوه  دهستانی است در (وادی بلدة احمروه)، شمال غربی صنعا بمسافت ۱۴ کیلومتر، در اعمال (همدان)، از توابع استان حَجّه در کشور یمن در شبه جزیره عربستان.
جمعیت
جمعیت آن ۴۷۹ نفر (۹ خانوار) می‌باشد.
جرد فابر
''جرد فابر (به انگلیسی: jared faber) که با نام جی رادیکال شناخته می‌شود، موسیقیدان، آهنگساز و تهیه‌کننده آمریکایی است که عمدتاً در تلویزیون و فیلم فعالیت می‌کند. از او در آکادمی ملی علوم و هنرهای ضبط در ایالت متحده تقدیر شده و وی برنده چندین جایزه گرامافون و نامزد دریافت جایزه اِمی است. او تم آهنگ‌های Oobi, As Told by Ginger, Emily's Reasons Why Not، و Suburgatory را ساخت. ''
شغل
فابر در شهر نیویورک بزرگ شد، در دبیرستان هنرهای نمایشی تحصیل کرد، و بعداً تحصیلات موسیقی خود را در کالج موسیقی برکلی ادامه داد و در تنظیم و آهنگسازی جاز تحصیل کرد. فابر در لس‌آنجلس اقامت دارد و کار می‌کند. او نیمی از تیم تولید urban legend را با همکارش شریک است
عبدالله بن مسعود
عبدالله بن مسعود با نام کامل عبدالله بن مسعود بن غافل بن حبیب الهذلی معروف به ابن مسعود، از صحابه و یاران محمد بود. او را بزرگترین مفسر قرآن در زمان خود و دومین مفسر قرآن می دانند. او ششمین مردی بود که در زمانی که محمد در مکه دعوت به اسلام را آغاز کرد، به اسلام گروید. وی از اولین حافظین قرآن در زمان محمد بوده و از مسلمانانی است که هر دو گروه سنی و شیعه به او احترام می‌گذارند.
مدارگرد قمرهای یخی مشتری
مدارگرد قمرهای یخی مشتری (Jupiter Icy Moons Orbiter) که به اختصار JIMO نامیده می‌شود، فضاپیمای پیشنهادی ناسا بود که به منظور کاوش قمرهای یخی مشتری طراحی شده بود. نخستین هدف این مدارگرد قمر اروپا بود، جایی که اقیانوسی از آب مایع ممکن است حیات بیگانه را در خود جای داده باشد. اکنون تصور می‌شود که قمرهای گانیمد و کالیستو اقیانوس‌های مایع و نمکی در زیر سطوح یخی خود دارند نیز از اهداف مدنظر این کاوشگر بودند.
عبدالله بن مسعود
اسلام آوردن
او در نوجوانی تحت تأثیر شخصیت محمد قرار گرفت و مسلمان شد و از محمد خواست تا به او قرآن بیاموزد. عبدالله بن مسعود در این باره می‌گوید:
مدارگرد قمرهای یخی مشتری
این پروژه به دلیل تغییر اولویت‌ها در ناسا که طرفدار مأموریت‌های فضایی خدمه‌دار بود، بودجه خود را در سال ۲۰۰۵ از دست داد و عملاً مأموریت آن لغو شد. از جمله مسائل دیگر این بود فناوری هسته‌ای پیشنهادی آن بیش از حد جاه طلبانه تلقی می‌شد.
عبدالله بن مسعود
اسلام آوردن
ابن مسعود بعد از پیامبر اسلام نخستین کسی بود که در مکه با صدای بلند و آشکار قرآن را تلاوت نمود که منجر به ضرب و شتم وی توسط قریش و غیر مسلمانان گردید و از ناحیهٔ صورت مجروح شد.
مدارگرد قمرهای یخی مشتری
این مأموریت در زمان لغو، در مراحل اولیه برنامه‌ریزی بود و انتظار نمی‌رفت که پیش از سال ۲۰۱۷ پرتاب شود. جیمو نخستین مأموریت پیشنهادی پروژه پرومتئوس ناسا به‌شمار می‌رفت که برنامه‌ای برای توسعه شکافت هسته‌ای جهت استفاده در پیشرانش‌های فضایی بود.
عبدالله بن مسعود
اسلام آوردن
ابن حجر در مورد عبدالله بن مسعود می‌گوید:
در زمان خلفای راشدین
بعد از درگذشت محمد، او به یکی از بزرگ‌ترین مفسرین قرآن مبدل گردید. به‌ طوری‌ که بسیاری از مردم اگر در مورد قرآن سوالی داشتند به او رجوع می‌کردند.
مصحف ابن مسعود
در روایتی در صحیح بخاری از پیامبر اسلام نقل شده‌است که:
سید حسین مدرسی طباطبایی در بررسی خود نشان می‌دهد که این روایت‌ها موثق هستند و نمایانگر مقام و منزلت اصحاب محمد هستند و به رغم اکراه شیعیان از بیانشان به هیچ عنوان نمی توان آنها را نادیده گرفت. رسول جعفریان به یک دلیل روایاتی که در باب تفاوت‌های مصحف ابن مسعود با قرآن فعلی نقل شده‌اند را نادرست می‌داند:
عاصم روایتش از قرآن را از ابن مسعود گرفته و معوذتین در قرآن عاصم آورده‌شده‌اند.
در مقابل اکثر بزرگان اهل سنت مانند فخر رازی و ابن حزم این روایات را کاملا صحیح می دانند.
درگذشت
عبدالله بن مسعود در سال ۶۵۳ در مدینه درگذشت یافت، و شب در بقیع به خاک سپرده شد. در مورد اینکه آیا عمار بن یاسر یا عثمان بن عفان بر او نماز خوانند اختلاف نظر وجود دارد.
هرم نفرفرع
هرم نفرفرع سازه‌ای ناتمام و هرم‌شکل است که در گورستان پادشاهی ابو صیر در مصر واقع شده. این هرم برای شاه نفرفرع از دودمان پنجم ساخته شد ولی هیچ گاه به پایان نرسید. به دلیل وضعیت نیمه‌تمام و پوشش سنگ آهکی، این هرم کمتر از دیگر هرم‌های مصر مورد چپاول و دست‌اندازی قرار گرفت و از این رو منبع خوبی برای به دست آوردن اطلاعات درباره مراحل و چگونگی ساخت هرم‌های پلکانی بوده است. نام رسمی این هرم «هرمی که از روان‌های با، آسمانی است؛ قدرت نفرفرع آسمانی است» بوده.
ساخت
این هرم دارای کناره‌هایی به طول ۶۵ متر است اما زاویه بالا رفتنش نامشخص است. هنگامی که نفرفرع مرد، هرم به یک مصطبه بزرگ تبدیل شد که با زاویه ۷۸° بالا می‌رفت. مجموعه آرامگاه-معبد با سرعت زیادی توسط آجرهای گلین ساخته شدند. بخش شرقی معبد را نیایشگاه‌ها به همراه سازه‌ای می‌پوشاندند که در متن‌های باستانی مصر به نام محل چاقو شناخته می‌شده و ویژه قربانی کردن جانوران بوده.
کینگدم هارتس (بازی ویدئویی)
کینگدم هارتس یک بازی ویدئویی به سبک نقش‌آفرینی اکشن است که توسط شرکت اسکوئر (اسکوئر انیکس کنونی) ساخته شده و در سال ۲۰۰۲ برای کنسول پلی‌استیشن ۲ منتشر شده‌است. این اولین قسمت از مجموعه بازی‌های کینگدم هارتس به‌شمار می‌رود که در نتیجه همکاری بین دو شرکت اسکوئرسافت و والت دیزنی شکل گرفته است. انتشار مجدد این بازی با ویژگی‌های جدید و اضافه تحت عنوان کینگدم هارتس فاینال میکس، به‌طور انحصاری در کشور ژاپن و در دسامبر ۲۰۰۲ منتشر شد. نسخهٔ فاینال میکس این بازی بعدها با کیفیت وضوح بالا بازسازی شد و به عنوان بخشی از مجموعه کینگدم هارتس اچ‌دی ۱.۵ ریمیکس برای پلتفرم‌های پلی‌استیشن ۳، پلی‌استیشن ۴، اکس‌باکس وان، مایکروسافت ویندوز، و نینتندو سوئیچ در سراسر جهان عرضه شد.
کینگدم هارتس ترکیبی از شخصیت‌ها و تنظیماتی از خصوصیات انیمیشن‌های دیزنی همراه با سری بازی‌های فاینال فانتزی اسکوئر انیکس را تشکیل می‌دهد. داستان بازی دربارهٔ پسری جوان به نام سورا است که درگیر نبردی حماسی علیه نیروهای تاریکی می‌شود. او در طی بازی با شخصیت‌های نامدار دیزنی شامل دانلد داک و گوفی همراه می‌شود تا به او در طی مأموریتش کمک کنند.
کینگدم هارتس به عنوان دهمین بازی پرفروش کنسول پلی‌استیشن ۲ در تمام دوران محسوب می‌شود، و برخی نشریات بازی آن را یکی از بهترین بازی‌های تاریخ می‌دانند.
متاستاز (مجموعه تلویزیونی)
متاستاز (به اسپانیایی: Metástasis) یک مجموعه تله‌نوولا کلمبیایی است، این مجموعه به‌عنوان یک بازسازی با زبان اسپانیایی از درام جنایی بریکینگ بد شناخته می‌شود که وقایع نسخه اصلی این مجموعه را که در کشور ایالات متحده اتفاق افتاده‌اند، این بار در کلمبیا نمایش می‌دهد. این اثر داستان هر پنج فصل سریال بریکینگ بد را دنبال می‌کند و دارای تفاوت‌ها و اضافه‌های کمی نسبت به نسخه اصلی می‌باشد.
متاستاز از تاریخ ۸ ژوئن ۲۰۱۴ تا ۱۸ سپتامبر ۲۰۱۴ پخش شد و در مجموع دارای ۶۲ قسمت است.
بازیگران
در این سریال دیگو تروخیو در نقش والتر بلانکو (والتر وایت)، Roberto Urbina در نقش خوزه میگل روزاس (جسی پینکمن)، Sandra Reyes در نقش سیلو بلانکو (اسکایلر وایت) و جولیان آرانگو در نقش هنری ناوارو (هنک شریدر) به ایفای نقش پرداخته‌اند. در این اثر همتای شخصیت ساول گودمن، سائول بوئنو نام دارد و دامیان آلکازار، بازیگر مکزیکی، نقش همتای توکو سالامانکا را بازی کرده‌است.
پیوند به بیرون
Breaking Bad
آنری توزن
آنری توزن (Henri Tauzin؛ – October 11, 1918) دونده ۴۰۰ متر با مانع اهل فرانسه بود.
جاده
جاده راهی است که دو یا چند شهر یا روستا را به هم متصل می‌کند.
جاده معمولاً بهترین مسیر برای رفتن از یک مکان به مکان دیگر است ولی همیشه مستقیم‌ترین راه نیست.گاهی مانع‌های طبیعی نظیر رودخانه‌ها یا تپه‌ها باعث مستقیم نبودن جاده می‌شوند.جاده‌های جدید غالباً مراکز شهر یا نواحی مسکونی را دور می‌زنند تا از تراکم رفت و آمد یا ایجاد سر و صدا جلوگیری شود.جاده‌های روستایی املاک شخصی مردم را دور می‌زنند.
تاریخچه
اولین جاده‌ها راه‌هایی بودند که مردم و چهارپایان از آن‌ها استفاده می‌کردند.این جاده‌ها اغلب مسیرهای ناهموار٬ پرپیچ و خم و باریک بودند.نیاز به جاده‌های مناسب و هموار از زمان اختراع چرخ حس شد.اولین جاده‌های سنگ‌فرش در میان رودان ( عراق کنونی ) در حدود ۲۲۰۰ سال قبل از میلاد ساخته شد. دوهزار سال بعد٬ رومی‌ها جاده‌های مناسب و مستقیمی در تمام اروپا و آفریقای شمالی ساختند.آن‌ها به این جاده‌ها نیاز داشتند تا سربازانشان بتوانند به سرعت در پهنۀ امپراتوری روم جابه‌جا شوند.جاده‌های رومی با سنگ فرش شده بودند و به سمت پهلویشان شیب داشتند تا آب باران در جاده باقی نماند.
بررسی دوره‌ای جاده‌ها با کمک کوادکوپتر
بدون شک جاده ها مهمترین شریان های حیاتی حمل و نقل درون شهری و برون شهری هستند. ساخت جاده یک فرایند یکباره نیست بلکه به صورت دوره ای نیاز به بررسی و انجام اقدامات نگهداری دارد. هر چه قدر که این بررسی ها منظم تر باشند و در بازه های زمانی کوتاه تری انجام شوند امکان آسیب رسیدن به جاده ها کاهش پیدا می‌کند و علاوه بر اینکه هزینه‌های بازسازی آن هم کم می‌شود خطرات جاده و تصادفات به صورت چشمگیری کاهش پیدا می‌کند. انجام بررسی های جاده ای به صورت سنتی علاوه بر افزایش هزینه موجب تاخیر و افزایش بازه های زمانی انجام این کار می‌شود. ک جایگزین قابل اعتماد که اخیراً برای نظارت و بازرسی مسیرهای جاده ای مورد استفاده قرار می گیرد، کوادکوپتر و هلی شات است. استفاده از پهپاد به دلیل قدرت مانور بالا و دسترسی به نتایج دقیق در کمترین زمان بسیار برای این کار مفید است.
کاتینکا (فیلم)
کاتینکا (Ved vejen) فیلمی در ژانر درام به کارگردانی ماکس فون سیدو است که در سال ۱۹۸۸ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به اوله ارنست و گیتا نوربی اشاره کرد.
فلیپه (بازیکن فوتبال)
فلیپه آگوستو د آلمیدا مونتیرو (Felipe Augusto de Almeida Monteiro؛ به اختصار فلیپه زادهٔ May 16, 1989) بازیکن فوتبال اهل برزیل است که برای باشگاه ناتینگهام فارست بازی می‌کند.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال برزیل بازی کرده‌است.
فهرست برگزیدگان ایرانی جشنواره بین‌المللی فارابی
این صفحه فهرستی از برگزیدگان داخلی جشنواره فارابی است.
آدریان سانچز (بازیکن فوتبال، زاده ۱۹۹۹)
آدریان سانچز (Adrián Sánchez؛ زادهٔ May 14, 1999) بازیکن فوتبال اهل آرژانتین است.
درودان
درودان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان منوجان در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان قلعه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.
فایشتلبرگ (بایرن)
فایشتلبرگ یک منطقهٔ مسکونی در آلمان است که در بایروث واقع شده‌است.
مینتستاچیس مولیس
مینتستاچیس مولیس نام یک گونه از تیره نعناعیان است.
نعیم (دهستان)
جمعیت
جمعیت آن ( ۹۵۲ ) نفر (۱۹ خانوار) می‌باشد.
تپه قلعه پاچه ۳
تپه قلعه پاچه ۳ در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، ۳۵۰ متری غرب روستای قلعه پاچه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
صلاح فلاح
صلاح فلاح (صلاح فلاح) بازیکن فوتبال اهل لبنان بود.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال لبنان بازی کرده‌است.
جایزه بزرگ ایتالیا ۱۹۵۳
جایزه بزرگ ایتالیا ۱۹۵۳ (1953 Italian Grand Prix) یک مسابقهٔ موتوری در رشتهٔ اتومبیل‌رانی فرمول یک بود که در تاریخ ۱۳ سپتامبر ۱۹۵۳ در پیست ناتزیوناله مونتزا واقع در مونتزا، ایتالیا برگزار شد. این گراند پری در میان ۹ گراند پری در فصل ، مسابقهٔ شمارهٔ ۹ بود.
در این مسابقه که در ۸۰ دور و به مسافت ۵۰۴٫۰۰۰ km برگزار شد، پول پوزیشن توسط آلبرتو اسکاری کسب شد و سریع‌ترین زمان برای طی یک دور پیست که برابر با ۲:۰۴٫۵ بود نیز توسط خوان مانوئل فانخیو به ثبت رسید.
خوان مانوئل فانخیو از تیم مازراتی، نینو فارینا از تیم فراری و لوییجی ویلورزی از تیم فراری به‌ترتیب مقام‌های اول تا سوم مسابقه را کسب کردند.
وقتی فرشتگان می‌خوابند
وقتی فرشتگان می‌خوابند (When the Angels Sleep) یک فیلم در ژانر درام است که در سال ۱۹۴۷ منتشر شد.
ریوردیل، ایلینوی
خصوصیات
ریوردیل ۱۳٬۵۴۹ نفر جمعیت دارد.
وقتی فرشتگان می‌خوابند
از بازیگران آن می‌توان به آمدئو ناتزاری، کلارا کالامی، کامینو گاریگو و فرناندو سانچو اشاره کرد.
فهرست کشورها بر پایه شمار کاربران اینترنت
در زیر لیست قابل مرتب سازی کشورها بر اساس تعداد کاربران برای سال ۲۰۱۷ آمده است. کاربران اینترنت به افرادی گفته می شود که در ۱۲ ماه گذشته از هر وسیله ای از جمله تلفن همراه به اینترنت دسترسی داشته اند. درصد درصدی از جمعیت یک کشور است که کاربران اینترنت هستند. تخمین ها از نظرسنجی های خانوار یا از داده های اشتراک اینترنت به دست می آیند.
همه کشورهای عضو سازمان ملل به جز کره شمالی شامل می شوند.
این لیست کشورهای جهان بر پایه شمار کاربران اینترنت آن‌ها است:
کریس کوک (شناگر)
کریس کوک (زادهٔ May 5, 1979) شناگر اهل انگلستان است.
چارلی ویل بل
چارلی ویل بل (Charlie Bell؛ زادهٔ March 12, 1979) بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به دالاس ماوریکس، فینیکس سانز، و گلدن استیت واریرز اشاره کرد.
نعیمه (یمن)
نعیمه  نام روستای است در بایهٔ کوه (جبل عقبة اب)، در ناحیهٔ (الذهوب)، از توابع استان بیضاء در کشور یمن در شبه جزیره عربستان. جمعیت آن ۳۵۹ نفر (۱۱ خانوار) می‌باشد. در این باب شاعر معروف قرن یاز دهم می‌سراید:
کم بائس ذی افتقار
فی اب لافی نعیمه
ولادیمیر لنین
لنین که در خانواده‌ای از طبقهٔ متوسط به بالا در سیمبیرسک به دنیا آمد، به‌دنبال اعدام برادرش الکساندر اولیانوف در ۱۸۸۷، سیاست سوسیالیست انقلابی را پذیرفت. او که به دلیل شرکت در تظاهرات علیه دولت امپراتوری روسیه از دانشگاه امپراتوری کازان اخراج شد، سال‌های بعد را به تحصیل در رشتهٔ حقوق اختصاص داد. او در سال ۱۸۹۳ به سن پترزبورگ رفت و یکی از فعالان ارشد مارکسیست شد. او در سال ۱۸۹۷ به دلیل اغتشاش‌گری دستگیر و به مدت سه سال به شوشنسکویه در سیبری تبعید شد که در آنجا با نادژدا کروپسکایا ازدواج کرد. لنین پس از تبعید، به اروپای غربی رفت و در آنجا یکی از نظریه‌پردازان برجسته در حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه (RSDLP) شد. در سال ۱۹۰۳، او نقشی کلیدی در انشعاب ایدئولوژیک این حزب ایفا کرد و جناح بلشویک را علیه منشویک‌های ژولیوس مارتوف رهبری کرد. به‌دنبال انقلاب ۱۹۰۵ شکست‌خوردهٔ روسیه، او برای تبدیل جنگ جهانی اول به یک انقلاب پرولتری در سراسر اروپا، به فعالیت پرداخت که به‌عنوان مارکسیست معتقد بود که باعث سرنگونی سرمایه‌داری و جایگزینی آن با سوسیالیسم می‌شود. پس از اینکه انقلاب فوریه روسیه، تزار را سرنگون کرد و باعث تشکیل دولت موقت شد، او به روسیه بازگشت تا در انقلاب اکتبر که در آن بلشویک‌ها رژیم جدید را سرنگون کردند، نقش رهبری را ایفا کند.