cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
یک مومیایی
یک مومیایی نام یک کتاب ادبی است که در سال ۱۸۵۸ توسط تئوفیل گوتیه، نویسندهٔ اهل فرانسه نوشته شده‌است.
سمیلوکی
شهر سمیلوکی در کشور روسیه و در اوبلاست وورونژ واقع شده‌است.
هنر ایرانی
هنر ایران یکی از غنی‌ترین میراث‌های هنری در تاریخ جهان است و دربرگیرندهٔ بسیاری از رشته‌ها از جمله معماری، نقاشی، بافندگی، سفالگری، موسیقی، رقص، خوشنویسی، فلزکاری و نزدیک ۳۰۰۰ گونهٔ هنر مختلف در ۴۰۰ گروه هنری است.
از هزارهٔ چهارم تا هزارهٔ دوم پیش از میلاد، هنر در ایران، بیشتر شامل عناصری از باورهای دینی می‌شده‌است. ظرف‌های منقش و کنده‌کاری‌هایی همانند آنچه که در کورانگون و نقش رستم صورت گرفته، از بازماندگان آثار هنری آن دوران هستند. در اواخر هزارهٔ سوم و در هزارهٔ دوم، صنعت برنز در ایران، با مهارت بالا و استادی دنبال شد. در این دوران، سفال‌سازی ظریف گردید و نقوش جاندارانی بر آنان گذارده شد. مجسمه‌هایی نیز در تورنگ‌تپه یافت شده‌اند که احتمال دارد، ساخت مردم همین دوران باشند. در کاخ‌های هخامنشی، با همکاری تمام کشور، تلاش شده‌است که تصویری از آن دوران نمایش یابد و هنرهای بسیاری در ساخت آنان به کار رفته‌است؛ سنگ‌نگاره‌ها و کنده‌کاری‌ها، جزئیات رنگی، روکش‌های طلا و برنز و نقوش روی اشیاء درونی ساختمان‌ها، بخشی از هنر هخامنشی هستند که تاکنون حفظ شده‌اند. پس از هنر پارت‌ها که تحت تأثیر هنر یونانی بود، هنر ساسانیان، تمدن ایرانی را بار دیگر زنده کرد. هنر ساسانی، از فرهنگ‌های دیگر هم اثر گرفت اما اساساً ایرانی بود؛ از رویدادهای مهم در این دوران، این بود که معماری طاق‌دار در ساختمان‌ها رواج یافت. معماری ایرانی در طول تاریخ همواره به عنوان عالی‌ترین بخش هنر ایران، شناخته شده‌است. این معماری در دوره‌های هخامنشیان، پارت‌ها و ساسانیان برتر بوده‌است و در دوران اسلامی نیز برتری خود را حفظ کرد.
در کل، فرهنگ دوره اسلامی در ایران، مکاتب بومی قدرتمندی از هنرهای تجسمی را توسعه نداد. اما موارد استثنایی نیز وجود دارد؛ یکی از این موارد مهم، گسترش نگارگری ایرانی در مکاتبی چون مکتب شیراز و اصفهان است. با این حال، نگارگری ایرانی، در اواخر دوران صفوی، رو به انقراض رفت. اما هنرهایی چون خوش‌نویسی ایرانی، تذهیب، بافندگی، سفال ایرانی و فلزکاری ادامه یافتند. نقاشی و مجسمه‌سازی کلاسیک غربی در اواخر سده ۱۹ میلادی وارد ایران و با مضامین ایرانی تطبیق داده‌شدند. گرایش به اسلامی‌سازی پس از انقلاب ۱۳۵۷، هنرهای تجسمی را محدود کرد اما این هنرها همچنان از راه نمایشگاه‌ها و سپس با دسترسی به اینترنت، در حال پیشرفت هستند.
نوگرایی، در هنر ایران، قدرت گرفته‌است و مهم‌ترین تحول در نوگرایی هنری در این کشور، حاصل تغییرات اجتماعی انجام شده توسط رضاشاه پهلوی است. حدوداً در میان سال‌های ۱۳۲۸ تا ۱۳۵۸، هنر نوین در ایران رشد قابل توجهی کرد و بسیاری از هنرمندان نامی معاصر این کشور، در آن دوران رشد و شکوفایی داشتند. روزنامه گاردین اعلام داشته‌است که آثار موزه هنرهای معاصر تهران، بزرگ‌ترین گنجینهٔ هنر مدرن در بیرون از آمریکا و اروپای غربی است. در دوران شاهنشاهی پهلوی، گالری‌های خصوصی راه افتادند و وزارت فرهنگ و هنر نیز جشنواره‌های سالیانه‌ای را برگزار کرد. جشن هنر شیراز از همان دوران آغازینش با توجه به ابتکار گماشتگی و گوناگونی برنامه‌هایش در میان جشنواره‌های موسیقی بین‌المللی موجود، برجسته بود.
هنر ایلامی
از تمدن ایلام اشیاء و آثار متعددی به جا مانده‌است که در زیر به تعدادی از آن‌ها اشاره شده‌است:
زیگورات چغازنبیل نمونه بارزی از معماری ایلامی است که دارای ابعاد و خصوصیات خیره‌کننده است و با اهرام مصر برابری می‌کند. این بنای عظیم به صورت هرم مطبق یا پله پله ساخته شده‌است.
این بنا که در ۱۹۷۹ در فهرست بازماند (میراث) جهانی یونسکو جای گرفت در استان خوزستان ایران، جنوب شرقی شهر باستانی شوش جای گرفته‌است. ساخت آن در حدود ۱۲۵۰ پیش از میلاد و توسط اونتاش گال برای ستایش ایزد اینشوشیناک نگهبان شوش انجام شده‌است. این بنا در حمله آشور بانیپال به همراه تمدن ایلامی نابود شد و پس از آن زیر خاک از دیده‌ها ناپدید گردیده بود تا دوران کنونی که توسط رومن گریشمن ایلام‌شناس فرانسوی خاکبرداری گردید.
هنر مادی
با این حال، هنر مادی موضوعی است که در حد حدس و گمان باقی مانده و حتی برخی از پژوهشگران وجود آن را رد می‌کنند. ظاهراً این وضعیت تا زمانی که کاخ‌های شاهانه در هگمتانه مورد کاوش و مطالعه قرار نگیرند، تغییری نخواهد کرد. اسکار وایت موسکارلا توجه کرده که «هیچ نمونه‌ای از هنر و آثار مکشوفهٔ مادی در کاوش‌های باستان‌شناسی شناخته نشده‌است». با این وجود، دیگر پژوهشگران عقیده دارند محوطه‌هایی مانند تپه نوشیجان و گودین‌تپه که در محدودهٔ تاریخی مادها قرار دارند و از نظر زمانی نیز به سدهٔ هشتم و هفتم پیش از میلاد برمی‌گردند، مادی هستند. انتساب باباجان ۳ به مادها نامشخص است.
هنر هخامنشی
هنر هخامنشی ناب‌ترین فرم هنر خاورمیانهٔ باستان و اوج آن بوده‌است. همچنین دوران هخامنشی نمایندهٔ بالاترین درجهٔ قدرت سیاسی است که ایرانیان در طول تاریخ به آن رسیده‌اند. پس از آن، ایرانیان هرگز همان درجهٔ چیرگی را بر مردم آسیای غربی و مناطقی از شمال آفریقا اعمال نکردند. دورانی که هنر هخامنشی نیز به واسطهٔ این قدرت سیاسی، گسترش یافت.
نخستین کانون هنری شاهنشاهی هخامنشی در پاسارگاد است. آنچه که بعدها از شوش به مجموعه معماری هخامنشی راه پیدا کرد در قالب یک کاخ بزرگ بود با دیوارهای منقوش به حیوانات اساطیری و نگهبانان، که با خود هنر بین‌الملل آن دوره را هم به ارمغان آورد. در دوره هخامنشی شاهد ترکیب عناصر فراوانی از هنر ایرانی، آشوری، مصری، یونانی و سکایی هستیم.
دستاورد اصلی و بزرگ هخامنشیان در زمینهٔ پیکر تراشی، نگاره‌های مسطح بوده‌است. در اینجا نیز پای میراثی ایلامی در کار است. اما این بار نیز پارسیان از روی الگوی بیگانه هنری کاملاً مستقل پدیدآوردند که با دیگر هنرها اشتباه نمی‌شود.
ظرف‌های سیمین و زرین ایران باستان در دوره هخامنشیان بی‌نظیرند. در میان ظرف‌های فلزی هخامنشیان به وفور به دسته‌های زینتی پر نقش و نگاری برمی‌خوریم به شکل قوچ کوهی. این نماد خورنه هستند. در تصویرهای تخت جمشید به عطردان‌های رخامی، عود سوزهای زرین، سطل زرین کندر، و حوله‌های ظریف کتان در دست جامه دار و خواجگان شاهنشاه برمی‌خوریم. در زمان هخامنشیان حتی قالی بافی هم ارج و قرب بسیار داشت.
به‌طوری‌که از منابع متأخر بر می‌آید، موسیقی در ایران باستان هنری ظریف و به کمال بود، و قواعد آن از نظر دقت قابل قیاس است با «کُنترپوان» غربی. ظاهراً رایج‌ترین ساز در دربار چنگ بوده‌است. شواهد دیگری نیز مبنی بر استفاده از رباب، بربط، تنبور، قانون، نی و نیز دف و دهل موجود است. در دوره هخامنشیان به استادان موسیقی در دربار احترام بسیار گذاشته می‌شد. به‌طوری‌که اینان در میان ملازمان دربار از بلند پایگان بودند. خوانندگان و نوازندگان به سه طبقه تقسیم می‌شدند. هیچ خواننده‌ای نمی‌توانست با نوازنده‌ای بخواند که در طبقهٔ او نبود. اگر شاهنشاه ضیافتی می‌داد، در سکوتی که نفس‌های مهمانان در سینه‌ها حبس بود، پرده‌ای که پادشاه را از چشم درباریان او پنهان نگه می‌داشت کنار می‌رفت. سپس رئیس تشریفات که عنوان پر معنی «شادباش» را داشت، استاد آواز را به خواندن ترانه‌ای معین ندا می‌داد یا از یکی از نوازندگان دربار می‌خواست تا قطعه‌ای را که با دقت گزیده شده‌است بنوازد. هنر هخامنشی نماد تمام هنرهای جهان باستان بود، و طرح و هدف‌ها و هویت آن خرجی بود، و اجزاء آن از هنرهای مردم باتجربه جهان کهن یعنی آشوریان، مصریان، اوراتوئیان، بابلیان، لودیان، ایونیان، هندوان، سکائیان و غیره گرفته شده بود.
هنر اشکانی
اگرچه فرهنگ و هنر یونانی در دوره هلنی نزد مردم خاور نزدیک مقبولیت قابل توجهی پیدا کرده بود، اما در دوره اشکانی شاهد احیای فرهنگ ایرانی در فرهنگ و هنر و … هستیم. هنر دوره اشکانی را می‌توان به سه بخش جغرافیایی-تاریخی: هنر اشکانی، هنر فلات ایران و هنر میان‌رودان تقسیم نمود. اولین بخش هنر اشکانی پیدا شده در مهردادکرت، ترکیبی از هنر یونانی و ایرانی در راستای سنت‌های هخامنشی و سلوکی است. بخش دوم آن، گویای تأثیر آثار هنری دوره هخامنشی می‌باشد و بخش سوم به‌تدریج با گذشتن مرزهای اشکانی از میان‌رودان شکل گرفته‌است.
نقوش متداول به جا مانده از دوران اشکانی معمولاً شامل تصاویری از شکارهای سلطنتی و اهدای نشان توسط پادشاهان است. استفاده گسترده از این نقوش منجر به استفاده حتی توسط حاکمان محلی شده بود. این نقوش معمولاً شامل انواع نقش برجسته، فرسکو و دیوارنگاری می‌شد. همچنین از الگوهای هندسی و طرح گیاهان به صورت گچ بری بر دیوار نیز استفاده می‌شده‌است.
پارتیان در شمال خاوری ایران معماری نوینی را تکوین بخشیدند. معماری پارتیان، با ترکیب عناصر ایرانی و یونانی شیوه جدید و بی‌نظیری را در معماری به‌وجود آورد.
یکی از هنرهای برجسته پارت‌ها، ظروف کنده کاری شده از عاج است که در نسا پیدا شده و نقوشی از حیوانات، الهه‌ها و موجودات تخیلی بر آن‌ها نقش بسته‌است. این ظروف مربوط به قرن دوم قبل از میلاد است. کنده کاری بر روی استخوان نیز از هنرهای دوره پارتیان است که در شهر الویا در ساحل دریای سیاه یافت شده‌است. مهرها و مسکوکاتی که تصویر پادشاهان بر آن‌ها نقش بسته‌است همچنین از جمله آثار هنری دوره اشکانی محسوب می‌گردد. یکی از خصوصیات هنر نقاشی و مجسمه‌سازی پارتیان موضوع نماسازی است که به عنوان میراث به ساسانیان انتقال پیدا کرده و سپس به هنر بیزانس نیز راه یافت.
هنر ساسانی
هنر ساسانی اساساً با «جهان بینی مذهبی» همراه است و هر چند ادامه هنرهای قدیم ایران و هخامنشی و پارتی است و تحت تأثیر جریان‌های مختلفی که از سمت شرق و غرب به سوی این هنر سرازیر بود. شکل گرفته‌است، اما ویژگی‌های خاص خود را نیز دارد گسترش طاق‌های نیم دایره و شلجمی با دهانه فراخ و کنگره‌های واقع بر طاق از ویژگی‌های هنر معماری ساسانیان در اوایل تأسیس این حکومت است. در آثار معماری ساسانی نوعی عناصر قدیمی و کهنه که مربوط به دوره هخامنشی است به چشم می‌خورد که ناشی از فرهنگ محلی مشابه این دو سلسله است. این آثار در کاخ فیروزآباد در قلعه دختر و ابنیه مربوط به شاپور اول در بیشاپور قابل رویت هستند.
معماری
معماری ایرانی دارای دانش بومی و پیشینه‌ای طولانی است و در طول تاریخ، همواره به عنوان عالی‌ترین بخش هنر ایران، شناخته شده‌است. این معماری در دوره‌های هخامنشیان، پارت‌ها و ساسانیان برتر بوده‌است و در دوران اسلامی نیز برتری خود را حفظ کرد. فرهنگ باستانی ایران، از سبک معماری عمیقی برخوردار است. ایلامی‌ها، هخامنشیان، هلنیستی‌ها و دیگر سلسله‌های پیش از اسلام، آثار سنگی برجسته‌ای را از عظمت معماری خود، به جای گذاشتند. چغازنبیل و پارسه از این آثار هستند و هر دو در سال ۱۹۷۹ میلادی، به عنوان میراث جهانی یونسکو شناخته شدند. مجموعه‌آثار رهبانی ارامنه ایران در سال ۲۰۰۸ م، به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شد؛ معماری این مجموعه، نمایانگر ترکیبی از فرهنگ‌های بیزانس، پارسی و ارمنی است. از آغاز دوران اسلامی، دستاوردهای معماری سلسله‌های سلجوقی، ایلخانی و صفوی، منحصراً قابل توجه است. در این دوران، شهرهایی در ایران، نظیر نیشابور، اصفهان و شیراز در بین شهرهای بزرگ جهان اسلام قرار گرفتند و شمار بالای مساجد، مدرسه‌های اسلامی، زیارتگاه‌ها و کاخ‌های آن‌ها، یک سبک معماری ایرانی را شکل داد که در مجموعهٔ بزرگتر اسلامی قرار داشت.
ادیکهوسور
ادیکهوسور (به انگلیسی: Adikehosur) در هند است که در کارناتاکا واقع شده‌است.
هنر ایرانی
معماری
در بررسی نمونه‌ای کهن، معماری هخامنشیان به دست آوردهای ایرانیان هخامنشی در ساخت شهرهایی چون (تخت جمشید، شوش، هگمتانه)، معابد برای عبادت و گردهمایی‌های اجتماعی (مانند معابد زرتشتی) و آرامگاه پادشاهان گذشته (مانند آرامگاه کورش بزرگ) اشاره دارد. از ویژگی‌های بنیادین این معماری می‌توان به ترکیب خود با عناصر مادها، آشوری، یونانی و آسیایی اشاره کرد. میراث معماری هخامنشی با گسترش امپراتوری در حدود ۵۵۰ پیش از میلاد، شروع شد. با ظهور دومین امپراتوری ایرانی یعنی امپراتوری ساسانی (۲۲۴–۶۲۴ میلادی) سنت‌های هخامنشی با ساخت معابد مخصوص آتش و قصرهای عظیم دوباره زنده شد.
در دوران شاهنشاهی پهلوی، دو گونه معماری در ایران، توسعه داده شد؛ نخستین گونه، تقلیدی از سبک معماری غربی بود که ارتباط کمی با اقلیم این کشور داشت و دومین گونه، تلاشی برای احیای معماری بومی ایرانی بود. به تدریج، مسئولان ایرانی از تقلید کورکورانه از غرب، دلسرد شدند و به پشتیبانی از سبک‌های بومی ایرانی که برای رفع نیازهای نوین، اصلاح شده بودند، پرداختند. از برجسته‌ترین نمونه‌های معماری این دوران، برج آزادی است. همچنین دو دورهٔ برجستهٔ نفوذ معماری غربی در ایران وجود دارد که نخستین آن در دوران قاجار بود. در دورهٔ دوم نیز که کلاً در دوران پهلوی رخ داد، همهٔ معماری ایران دگرگون گردید و ساختمان‌هایی با عنوان و کارکرد غربی در این کشور، متداول شدند. در گفتگوی سال ۱۳۹۷ مهر و امیر منصوری، پژوهشگر معماری، این خبرگزاری به اهمیت ندادن مسئولان جمهوری اسلامی به برقراری پیوندی میان معماری و هویت تاریخی ایران اشاره داشت و اعلام کرد که یک سردرگمی در زمینهٔ معماری ایجاد شده‌است.
باغ ایرانی
باغ ایرانی به ساختار و طراحی منحصر به فرد آن اشاره دارد. باغ ایرانی پاسارگاد را ریشهٔ معماری این باغ‌ها دانسته‌اند. کوروش بزرگ شخصاً دستور داده بود که باغ پاسارگاد چگونه ایجاد شود و درخت‌ها نیز به چه شکل کاشته شوند و در واقع هندسی‌سازی باغ و شکل و شمایل آن از دیدگاه که کوروش به باغ ایرانی گرفته شده‌است. در دورهٔ ساسانیان نیز باغ‌ها در جلوی کاخ‌ها و معابد شکل گرفتند و این موضوع در دورهٔ اسلامی نیز ادامه یافت. این باغ‌ها عنوان یک ساختار کامل، بیانگر رابطهٔ تنگاتنگ میان بستر فرهنگی و طبیعی است و نشانه‌ای از سازگار نمودن و همسو کردن نیازهای انسان و طبیعت است. در گذشته باغ ایرانی بروز توان نهفتهٔ محیط و ادراک پیچیدگی‌های آن بود. خالق باغ با اتکا به دانش تجربی خود فضایی را ایجاد می‌کرد که باعث بقاء و پویایی بستر طبیعی می‌شد. در سال ۱۳۹۰ (۲۰۱۱ میلادی) در ۳۵امین نشست یونسکو روی هم رفته ۹ باغ ایرانی به عنوان میراث جهانی یونسکو پذیرفته شدند. این باغ‌ها دربرگیرندهٔ باغ‌های ایرانی پاسارگاد، ارم، چهلستون، فین، عباس‌آباد، شازده، دولت‌آباد، پهلوان‌پور، اکبریه می‌باشد.
فرش
قدیمی‌ترین فرش دنیا نمونه ای است از یک قالی ایرانی که قالیچه‌ای است با نقوش اصیل هخامنشی که در گور یخ‌زدهٔ یکی از فرمانروایان سکایی در درهٔ پازیریک در ۸۰ کیلومتری مغولستان بیرونی پیدا شده و قالی پازیریک نامیده می‌شود. پژوهشگران این قالی را از دست‌بافت‌های پارت‌ها یا مادها می‌دانند. قالی ایرانی از دیرباز معروف و مورد استفاده بوده. گزنفون تاریخ‌نگار یونانی در کتاب سیرت کوروش می‌نویسد: ایرانیان برای این‌که بسترشان نرم باشد قالیچه زیر بستر خود می‌گسترند.
نگارگری ایرانی
نگارگری ایرانی که مینیاتور نیز خوانده می‌شود شامل آثاری از دوره‌های مختلف تاریخ ایران است که بیشتر به صورت مصورسازی کتب ادبی (ورقه و گلشاه، کلیله و دمنه، سمک عیار، و…)، علمی و فنی (التریاق، الادویه المفرده، الاغانی، و…)، تاریخی (جامع التواریخ، و…)، و همچنین، برخی کتب مذهبی، همچون، خاوران نامه می‌باشد.
سفال و سرامیک
سفالگری یا کوزه‌گری ایرانی سابقه طولانی در تاریخ ایران دارد. سفالگری یکی از اولین و مهم‌ترین اختراع‌های ساخته شده توسط انسان است. برای مورخان و باستان شناسان از مهم‌ترین مظاهر هنری است. باستان شناسان از راه سفالگری با شرایط اجتماعی و اقتصادی یک دوره یا یک منطقه آشنا می‌شوند. با مطالعه سفال‌ها در مورد زندگی، دین مردم و تاریخ، روابط اجتماعی و نگرش جامعه را نسبت به همسایگان تفسیر می‌کنند.
ساخت سفال در ایران دارای سابقه طولانی و درخشان است. با توجه به موقعیت جغرافیایی خاص کشور ایران، که در محل تقاطع تمدن‌های باستانی و در مسیرهای کاروان‌های مهم واقع است، تقریباً در هر بخشی از ایران، در زمان‌های مختلف درگیر ساخت سفال بوده‌اند. با این حال، حفاری‌های اخیر و تحقیقات باستان‌شناسی نشان داد که چهار منطقه عمده در تولید سفال در فلات ایران وجود دارد که بخش نخست شامل غرب کوه‌های زاگرس و نواحی لرستان است، بخش دوم شامل نواحی جنوب دریای خزر که استان‌های گیلان و مازندران را در بر می‌گیرد. این دو منطقه نخستین نواحی در فلات ایران بوده‌اند که سفالگری را آغاز نموده‌اند. بخش سوم شامل شمال غرب کشور و نواحی آذربایجان را شامل می‌شود، بخش چهارم در جنوب شرقی است که استان‌های کرمان و سیستان و بلوچستان را شامل می‌شود. افزون بر این ۴ منطقه، تپه‌های باستانی حاشیه نواحی کویری ایران را نیز می‌توان به مناطق ساخت سفال در ایران اضافه کرد. قدمت ساخت سفال در ایران به هزاره هشتم پیش از میلاد بر می‌گردد.
رقص
گونه‌های متفاوتی از رقص در میان ایرانیان مرسوم است، از جمله آنها می‌توان به رقص‌های آیینی، رقص‌های محلی و رقص‌های سنتی اشاره کرد.
ادبیات
ادبیات پارسی به ادبیاتی گفته می‌شود که به زبان فارسی نوشته شده باشد. ادبیات فارسی تاریخی هزار و صد ساله دارد. شعر فارسی و نثر فارسی دو گونه اصلی در ادب فارسی هستند. برخی کتاب‌های قدیمی در موضوعات غیرادبی مانند تاریخ، مناجات و علوم گوناگون نیز دارای ارزش ادبی هستند و با گذشت زمان در زمره آثار کلاسیک ادبیات فارسی قرار گرفته‌اند.
آوازه برخی شاعران و نویسندگان ایرانی از مرزهای ایران فراتر رفته‌است. شاعران و نویسندگانی نظیر فردوسی، سعدی، حافظ شیرازی، مولوی، عمر خیام و نظامی شهرتی جهانی دارند. در میان چهره‌های شناخته شده ادبیات معاصر فارسی در جهان می‌توان به صادق هدایت در داستان و احمد شاملو در شعر اشاره کرد.
خوش‌نویسی
خوشنویسی ایرانی بخشی از خوشنویسی اسلامی است که در ایران و سرزمین‌های وابسته یا تحت نفوذ او همچون کشورهای آسیای میانه، افغانستان و شبه قاره هند به تدریج حول محور فرهنگ ایرانی شکل گرفت؛ و نه تنها از مفاخر هنر ایرانی بلکه از مفاخر هنر اسلامی و حتی هنر جهان به‌شمار می‌رود.
سینما
نخستین دوربین فیلم‌برداری در زمان مظفرالدین‌شاه به ایران آمد. نخستین فیلم صدادار فارسی، فیلم دختر لر بود که در سال ۱۳۱۷ خورشیدی توسط عبدالحسین سپنتا ساخته شد. ورود نخستین دستگاه سینماتوگراف به ایران در سال ۱۲۷۹ هجری خورشیدی توسط مظفرالدین شاه سر آغازی برای سینمای ایران به حساب می‌آید، هر چند ساخت اولین سالن سینمای عمومی تا سال ۱۲۹۱ اتفاق نیفتاد. تا سال ۱۳۰۸ هیچ فیلم ایرانی ساخته نشد و اندک سینماهای تأسیس شده به نمایش فیلم‌های غربی که در مواردی زیرنویس فارسی داشتند می‌پرداختند. نخستین فیلم بلند سینمایی ایران به نام «آبی و رابی» در سال ۱۳۰۸ توسط اوانس اوگانیانس، با فیلمبرداری خان بابا معتضدی ساخته شد.
زری‌بافی
در فرهنگ معین آمده‌است: زری یعنی پارچهٔ ساخته شده از زر (طلا). پارچه‌ای که پودهای آن از طلا است. زری یا زربفت پارچه‌ای ظریف و بسیار گران بهاست که چله یا تار آن از ابریشم خالص است و پودهای آن ابریشم رنگی و یکی از پودها، نخ گلابتون است که می‌تواند زرین یا سیمین باشد. زری نفیس‌ترین و افسانه‌ای‌ترین منسوج ایرانی که در روزگار رونق و رواج خود شهرتی عالمگیر داشته و هم‌اکنون نمونه‌هایی از آن زینت‌بخش موزه‌ها و سایر مراکز هنری ایران و دیگر کشورهای جهان است و دارای سابقه‌ای طولانی از لحاظ بافت و تولید می‌باشد. بافت پارچه‌هایی که در متن و نقوش آن‌ها، نخ‌های گلابتون به کار گرفته شده بنا به روایات تاریخی به هفت هزار سال پیش می‌رسد.
خاتم کاری
هنر آراستن سطح اشیاء به صورتی شبیه موزائیک، با مثلث‌های کوچک. طرح‌های گوناگون خاتم همواره به صورت اشکال منظم هندسی بوده‌است. این اشکال هندسی را با قراردادن مثلث‌های کوچک در کنار هم نقش‌بندی می‌کنند. مثلث‌ها را از انواع چوب، فلز و استخوان می‌سازند. هرچه مثلث‌ها ریزتر و ظریف‌تر باشند، خاتم مرغوب‌تر است. در یک طرح خاتم، برای ساختن کوچک‌ترین واحد هندسی، حداقل سه مثلث و برای بزرگ‌ترین آن، حداکثر چهارصد مثلث به کار می‌رود.
قلم‌زنی
قَلَم‌زنی عبارت است از تزیین و کندن نقوش بر روی اشیای فلزی به ویژه مس، طلا، نقره، برنج یا به عبارت دیگر ایجاد خطوط و نقوش به وسیله قلم با ضربه چکش و بر روی اجسام فلزی. قلم‌زنی یکی از رشته‌های هنرهای سنتی ایران است که در دسته‌بندی، در رده هنرهای صناعی و در گروه فلزکاری قرار دارد. قلمزنی روی مس. ساختن اشیاء با فلز مس، برنج، نقره و… به روش سرد را «دواتگری» گویند.
پیروز شاپور
پیروز پسر شاپور که در شاهنامه فردوسی از او به عنوان فرخ‌نژاد یاد می‌شود فرستاده ما بین رستم فرخزاد و سعد وقاص است. پس از حمله اعراب به ایران به فرماندهی سعد وقاص، رستم فرخزاد نامه ای نزد سعد وقاص فرستاد و از او می خواهد تا از در صلح درآید و به او وعده‌هایی می‌دهد که جنگ را کنار بگذارد. فرستاده این نامه پیروز شاپور است. عمرسعد در جواب از دین جدید و بهشت دوزخ می گوید و و به فرستاده می گوید که به دین جدید بگروید و سعادتمند شوید.
دانشگاه اگدر
دانشگاه اگدر (University of Agder؛ Universitetet i Agder) که قبلاً به نام کالج اگدر و کالج دانشگاه اگدر شناخته می‌شده‌است، یک دانشگاه دولتی واقع در نروژ است که کالج‌های آن در کریستیان‌ساند و گریمستا قرار دارد. این دانشگاه از طریق ادغام کالج دانشگاه اگدر و پنج کالج دیگر از جمله یک کالج فنی و یک دانشکده پرستاری در سال ۱۹۹۴ تاسیس و در سال ۲۰۰۷ به یک دانشگاه کامل ارتقا یافت.
منتش
منتش، روستایی از توابع بخش سریش‌آباد شهرستان قروه در استان کردستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان لک قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.
کریووکلاتسکو پروتتستد لاندستساپه ارا
کریووکلاتسکو پروتتستد لاندستساپه ارا یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه بروون واقع شده‌است.
شکربگ
شکربگ روستایی از توابع بخش خلیفان در شهرستان مهاباد است که در استان آذربایجان غربی ایران قرار دارد.
ادگرتن، آلبرتا
ادگرتن، آلبرتا (به انگلیسی: Edgerton, Alberta) یک منطقهٔ مسکونی در کانادا است که در آلبرتا واقع شده‌است. ادگرتن ۳۸۴ نفر جمعیت دارد و ۶۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
سینت-میخیلسخستل
خصوصیات
سینت-میخیلسخستل ۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
خواهرخوانده
شهر Buk خواهرخواندهٔ سینت-میخیلسخستل هست.
دهستان قبله‌ای
دهستان قبله‌ای نام دهستانی در بخش مرکزی شهرستان دزفول، استان خوزستان در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۵۱۰۸ نفر (۵۱۲۱ خانوار) بوده‌است. که مردم آن به زبان لریِ بختیاری تکلم می کنند.
کیک اکلز
کیک اکلز (به انگلیسی: Eccles cake؛ تلفظ: /eklz keɪkˈ/) نوعی کیک کلوچه مانند کوچک انگلیسی است که حاوی کشمش یا دیگر میوه‌های خشک شده می‌باشد و نخستین بار در اکلز لانکاشایر (اینک منچستر بزرگ) تولید شده است.
چادگان
چادگان شهری ساحلی در کرانه دریاچه سد زاینده رود و مرکز شهرستان چادگان در استان اصفهان است.
نام باستانی چادگان «پاراتاک» بوده که بعدها به چادگان تغییر پیدا کرد.
تاریخچه چادگان
چادگان، یک منطقه گردشگری با تاریخچه‌ی طولانی است. اسناد تاریخی نشان می‌دهد که شهرستان چادگان در دوران صفویه و با فرمان شاه عباس اول بنا شده است. با فاصله‌ی کم و همجواری با رود زاینده رود و موقعیت جغرافیایی مساعد، شهرستان چادگان به یکی از شهرهای زیبا و پرجمعیت تبدیل شده است.در گذشته، این منطقه با نام "پاراتاک" شناخته می‌شد که بعدها به چادگان تغییر نام داده شد.
نام چادگان از دو کلمه‌ی "چاد" و "گان" تشکیل شده است. "چاد" یک کلمه‌ی ترکی به معنای شیار، شکاف و دره است. "گان" هم پسوند نسبت است. چون شهرستان چادگان در میان یک دره‌ی کوچک قرار دارد، به همین دلیل معنای لغوی یکسانی با محل قرارگیری خود دارد.
شاه عباس صفوی ترک زبانان را به این منطقه هدایت کرده است تا از شرایط آب و هوایی مساعد و امکانات زاینده رود استفاده کنند. آخرین پادشاه هخامنشی نیز برای گردآوری سپاه خود به پاراتاک آمده بود و از این راه، با عبور از دهات دیگر، به همدان رسیده بود.
روایت‌های متفاوتی در مورد اقامت اسکندر در شهرستان چادگان وجود دارد، اما وجود روستای اسکندری در مجاورت چادگان و ستون‌های سنگی و ظروف سفالی قدیمی، به اهمیت و قدمت این منطقه اشاره می‌کنند.
موقعیت جغرافیایی
فاصله‌ی چادگان تا مرکز استان اصفهان، که به معنای شهر اصفهان است، حدود ۱۱۵ کیلومتر است. مساحت شهرستان چادگان نیز حدود ۱۲۰۰ کیلومتر مربع است و شهرها و شهرستان‌های نزدیکی همچون تیران، کرون، فریدن و فریدون شهر به آن مرز می‌زنند.
شهرستان چادگان با استان چهارمحال و بختیاری نیز مرز دارد. در نظر گرفتن آب و هوای این منطقه، زبانزد خاصی برای شهرستان وجود ندارد. آب رودخانه‌ی زاینده رود و هوای مساعد، از دلایلی هستند که باعث سرسبزی و زیبایی این منطقه شده‌اند. علاوه بر این، شهرستان چادگان از طرفی با رشته‌ی کوه‌های مشهوری هم‌جوار است.
ساختمان‌های شهر چادگان بر روی تپه‌های کم ارتفاع ساخته شده‌اند و به همین دلیل، منظره‌ی خاصی را در شکل‌گیری شهر ایجاد کرده‌اند. اختلاف ارتفاع میان مناطق مسکونی و زمین‌های کشاورزی، باعث حفظ مزارع و باغات و کنترل توسعه‌ی مناطق مسکونی در بافت کشاورزی شهرستان شده است.
جمعیت و مردم
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهر چادگان در سال ۱۳۹۵ برابر با ۹۹۲۴ نفر بوده‌است. مردم شهر چادگان به زبان ترکی سخن می‌گویند.
جهت
شهر چادگان در ۱۲۰ کیلومتری غرب استان اصفهان، در حاشیه رودخانه زاینده رود واقع شده‌است. این دهکده تفریحی که در ساحل دریاچه پشت سد زاینده رود قرار گرفته‌است.
تعداد گردشگر
در فصل گرما، دهکده تفریحی زاینده رود تا ۶ درجه سانتیگراد از اصفهان، بزرگترین کلانشهر مجاورش که در فاصله زمانی یک و نیم ساعته از آن قرار دارد، خنک تر است و از این رو در تابستان روزانه به‌طور میانگین ۱۴ هزار گردشگر را به سوی خود جلب می‌کند. دهکده زاینده رود، سالانه حدود ۸۰۰ هزار گردشگر را پذیرا است.
امکانات
وجود امکانات متعددی از تفریحات خانوادگی و دسته جمعی از جمله؛ ماهیگیری، غواصی، پینت بال، قایقرانی، کارتینگ، ماشین شارژی و پل معلق و… لحظات مفرح و هیجان انگیزی را برای گردشگران رقم می‌زند. آرامش یک استراحتگاه ییلاقی با امنیت کامل محیطی خانوادگی از نخستین ویژگی‌هایی است که دهکده فرهنگی تفریحی زاینده رود را برای مسافرانش محبوب کرده‌است. تنفس در فضای آرام و پاک کوهستانی دهکده، قدم زنی در میان انبوه فضای سبز و گلزار‌های پرتعداد، ماهیگیری در ساحل آرام و وسعت آبی دریاچه، به تماشا نشتن انواع گونه‌های گیاهی در گلخانه ای به وسعت ۵۰۰۰ متر مربع، در کنار بهره جستن امکانات وسیع ورزش‌هایی چون استخر ساحلی، مانژ سوارکاری، و زمین تنیس و… تجربه ای را رقم می‌زند.
منابع
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
سنگ فرز
سنگ فرز یا سنگِ تراش (و گاهی سنگ چاقوتیزکنی)، سنگی است که از زمان‌های قدیم برای تراش یا تیز کردن ابزار آهنی استفاده می‌شد. ابزارها با کیفیت سایندگی سنگ تیز می‌شوند که مواد را از طریق اصطکاک از ابزار جدا می‌کند تا لبه ظریفی ایجاد کند. مانند کاغذ سنباده، هر سنگ دارای سنگ‌ریزه متفاوتی است که منجر به ابزارهای تیزتر یا کندتر می‌شود. در استرالیا، مردم بومی با شکل‌دادن مکرر تبرهای سنگی در برابر رخنمون ‌های ماسه‌سنگ، شیارهای سنگ‌زنی (grinding grooves) ایجاد کردند.
سنگ‌های فرز از زمان‌های قدیم برای تیز کردن ابزارهای ساخته‌شده از فلز استفاده می‌شده‌است. آنها معمولاً از ماسه‌سنگ ساخته می‌شوند.
مرد باش
« مرد باش» تک‌آهنگی از هنرمند اهل کانادا سلین دیون است که در November 13, 1997 منتشر شد.
گلد ویند
گلد ویند شرکت چینی تولیدکننده توربین‌های بادی است، که دفتر مرکزی آن در شهر اورومچی، سین‌کیانگ، چین قرار دارد. شرکت گلد وین، دومین تولیدکننده توربین‌های بادی در چین و سومین شرکت تولید توربین بادی در جهان می‌باشد.
حسین هنگ‌آفرین
حسین هنگ‌آفرین (زادهٔ ۱۲۵۴ - درگذشتهٔ ۱۳۳۱) نوازندهٔ تار، سه‌تار و ویولن و رئیس دستهٔ موزیک قزاقخانه اهل ایران بود. او از شاگردان موسیو لومر فرانسوی بوده‌است.
زندگی هنری
حسین هنگ‌آفرین در سال ۱۲۵۴ شمسی متولد شد. او در شعبه موزیک دارالفنون به تحصیل موسیقی پرداخت و از شاگردان ممتاز «آلفرد ژان باتیست لومر» شد. پس از پایان تحصیل، با درجه صاحب منصبی، به ریاست یکی از دسته‌های موزیک قزاقخانه منصوب شد. وی افزون بر تحصیل موسیقی نظامی، موسیقی ایرانی را نزد «میرزا عبدالله» آموخت. او از درویشان صفائی بود و در برنامه‌ها و کنسرت‌های اعیاد و مناسبت‌های مذهبی در انجمن اخوت شرکت می‌کرد.
وی در حدود سال ۱۹۱۰ میلادی به همراهِ چند نوازنده، خواننده و برادرش «اکبرخان فلوتی» برای ضبط موسیقی بر روی صفحات گرامافون راهی روسیه و انگلستان شد.
از شاگردان او می‌توان «ابوالحسن صبا» و «نصرالله زرین‌پنجه» را نام برد.
هنگ‌آفرین از متقدمان نوازندگی ویولن در ایران بود که آثاری از وی باقی مانده‌است. او سال‌های متمادی عمر را در راه خدمت به موسیقی ایرانی مصروف داشت.
وی در سال ۱۳۳۱ در سن ۷۶ سالگی درگذشت.
قوزلو (بستان‌آباد)
قوزوللو یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان اوجان شرقی بخش تیکمه‌داش شهرستان بستان‌آباد واقع شده‌است.این روستا ۲۶۲ نفر جمعیت دارد.
فعالیت
عمده فعالیت مردم این روستا کشاورزی، دامداری و قالی بافی است.
سمیونوف (شهر)
شهر سمیونوف در کشور روسیه و در اوبلاست نیژنی نووگورود واقع شده‌است.
جوانشیر رحیموف
جوانشیر رحیموف (Cavanşir İzzət oğlu Rəhimov; June 5, 1973 – 1973:06:05, August 6, 1992) سرباز آذربایجانی و قهرمان ملی جمهوری آذربایجان است.
خاتم‌الانبیا
خاتَم‌الانبیاء یا خاتَم النبیین یا خاتم‌الرسل از لقب‌های محمد پیامبر اسلام است. این اصطلاح در آیهٔ ۴۰ سورهٔ احزاب آمده: «ما کان محمد ابا احد من رجالکم و لکن رسول‌الله و خاتم النبیین و کان الله بکل شیء علیما».
جوانشیر رحیموف
اوایل زندگی
جوانشیر رحیموف ۵ ژوئن سال ۱۹۷۳ در روستای «قاشقاچای» شهرستان قاخ در آذربایجان شوروی به دنیا آمد. وفتی که ۱ سال سن داشت، خانواده اش به باکو منتقل شد. او مدرسه را در رایون سوراخانی باکو پشت سر گذاشت.
خاتم‌الانبیا
خاتم در زبان عربی به معنای «مُهر، انگشتری و پایان» است و این واژه هم به معنی «واپسین پیامبران».
جوانشیر رحیموف
جنگ قره‌باغ
جوانشیر رحیموف به عنوان عضو خدمه بالگرد جنگنده میل -۲۴ در جنگ قره‌باغ حضور داشت. با آنکه در ۶ اوت سال ۱۹۹۲، در حین دومین پرواز مأموریتی زخمی شد، ولی به ادامه حضورش جنگ اصرار کرد. اما هلیکوپتر آن‌ها در حین انجام چهارمین پرواز مورد اصابت موشک نیروهای ارمنستان قرار گرت و همه خدمه آن کشته شدند.
نشان
بر اساس فرمان شماره ۲۰۴ ریاست جمهوری آذربایجان مورخ ۱۴ سپتامبر ۱۹۹۲، بعد از مرگش به جوانشیر رحیموف نشان قهرمان ملی جمهوری آذربایجان، والاترین عنوان افتخاری این کشور اعطاء شد.
ادیکیکرهسور
ادیکیکرهسور (به انگلیسی: Adikekerehosur) یک روستا در هند است که در کارناتاکا واقع شده‌است.
چراغ‌آباد شکرآباد
جمعیت
این روستا در دهستان لک قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۶۹ نفر (۳۷خانوار) بوده‌است.
تورنتون این لانزدیل
تورنتون این لانزدیل (به انگلیسی: Thornton in Lonsdale) یک روستا و محله مدنی در بریتانیا است که در کراون واقع شده‌است. تورنتون این لانزدیل ۲۸۸ نفر جمعیت دارد.
کریوسوودوو
کریوسوودوو یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه بنشوو واقع شده‌است.
نوعی لبخند
نوعی لبخند نام یک کتاب ادبی است که توسط فرانسواز ساگان، نویسندهٔ اهل فرانسه نوشته شده‌است.
والتر یانسن
والتر یانسن (Walter Janssen؛ February 7, 1887 – 1887:2:7, January 1, 1976) یک هنرپیشه و کارگردان اهل آلمان بود. وی بین سال‌های ۱۹۱۷ تا ۱۹۷۰ میلادی فعالیت می‌کرد.
از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به شیطان در شب آمد، کمدین‌ها، اپیزود، سرنوشت، پتر کبیر و شهر آوازه‌خوانی اشاره کرد.
دیفنباخیا
دیفن‌باخیا نام یک سرده از خانوادهٔ گل‌شیپوریان (آراسه) است. این گیاه بومی آمریکای استوایی است. ساقه‌های سادهٔ آن سرتاسر پوشیده از برگ‌های غلافیِ رنگارنگ و خالدار است. یاخته‌های این گیاه حاوی بلورهای کلسیم اگزالات معروف به رافید (کریستال‌های دوسر سوزنی) بوده و چنانچه برگ‌هایش خورده شوند باعث مسمومیت و ورم و دیسفاژی و گاه مرگ می‌گردند. سم رافید با جوشاندن نیز از بین نمی‌رود.
گیاهی است برگ زینتی که زادگاهش برزیل است. ساقه‌ها نرم و آبکی و نقش و رنگ برگها سبز رنگ بوده و آراسته به لکه‌های سفید کرمی و زرد کمرنگ است که از دو طرف برگ دیده می‌شوند. ساقه‌ها غالباً بدون انشعاب و برگهای انتهایی همیشه در حال رشد و فعالیت می‌باشند و برگهای پایینی به تدریج می ریزند و ساقه حالت سخت به خود می‌گیرد. نسبت به عدم تهویه هوای اتاق و آبیاری بیش از اندازه حساس است.
عوارض و درمان دیفن باخیا
اگر برگها زرد و تار عنکبوت زیر آن‌ها مشاهده می‌گردد، عامل کنه ریز قرمز است؛ هر دو هفته یکبار با سم کنه کش گیاه را سمپاشی نمایید تا علائم برطرف گردند.
اگر برگها خشک شده و سقوط می‌نمایند،هوا خیلی گرم و خشک است؛ رطوبت خاک را بازدید و در صورت لزوم آبیاری نمایید همچنین غبار پاشی را فراموش نکنید و گیاه را به محل خنک‌تری منتقل نمایید.
گاهی بعضی از برگها و ساقه‌ها می‌پوسند که عامل آن قارچ است. غبارپاشی را کمتر کنید. گیاه را در درجه حرارت ۱۶ درجه سانتیگراد نگه دارید و با سم قارچ کش سمپاشی کنید.
اگرزخمهای سفید پنبه‌ای شکل روی برگها و قاعده آن‌ها مشاهده می‌کنید،حشره آفت عامل آن است؛ گیاه را هر دو هفته یکبار با سم حشره کش نفوذی سمپاشی نمایید.
اگر برگها رنگ پریده و به سفیدی گرایش نموده‌اند، یا نور زیاد است یا احتیاج به کود دهی دارد.
اگر برگهای پایین زرد و لکه‌های قهوه‌ای در حاشیه آن‌ها مشاهده می‌گردد، آبیاری بیش از اندازه‌ است. اجازه دهید سطح خاک گلدان در فاصله بین دو آبیاری خشک شود سپس با میزان کمتری آبیاری را انجام دهید.
گاهی برگهای پایین به طرف داخل می‌پیچند و خشک می‌شوند که این پدیده کاملاً طبیعی است و با بالا رفتن سن گیاه برگهای پایین می‌ریزند. بهتر است گیاه را به محل خنک‌تری منتقل نمایید.
اگر برگها رنگ پریده و سقوط می‌کنند هوا خیلی سرد است، گیاه را به محل گرمتری منتقل نمایید.
ایوان کرستانوویچ
ایوان کرستانوویچ (Ivan Krstanović؛ زادهٔ ) یک بازیکن فوتبال اهل کرواسی است.
وی سابقه بازی در تیم‌های تومسیلاو، درینوفسی، پوسوشه، زاگرب، دینامو زاگرب، رییکا و زادار را دارد.
گنتوم‌تباران
گنِتوم‌تباران (Gnetophyta) نام دسته‌ای از گیاهان است. دسته گنتوم‌تباران از سه راسته زنده از گیاهان چوبی تشکیل شده که در زمره بازدانگان به‌شمار می‌آیند. سه راسته یادشده هر یک تنها یک سرده را شامل می‌شود که گنتوم، ویلوچیا، و ریش بز هستند که جمعاً و ۷۰ گونه زنده دارند.
گنتوم‌تباران برخلاف دیگر بازدانگان، عنصر چوب‌آوندی vessel element دارند که در گیاهان گلدار نیز دیده می‌شود. عنصر چوب‌آوندی یاختهٔ آوندی در چوب برخی سرخس‌ها و اغلب نهان‌دانگان است که فاقد دیوارهٔ عرضی است و دیوارهٔ ثانویهٔ ضخیم دارد.
شیخان
شیخان روستایی از توابع بخش خلیفان در شهرستان مهاباد است که در استان آذربایجان غربی ایران قرار دارد.
جمعیت
این روستا در دهستان دهستان منگور غربی واقع شده و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۶۲ نفر (۱۵ خانوار) بوده‌است.
برادشاو، ویرجینیای غربی
برادشاو شهری در ایالت ویرجینیای غربی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۳۳۷ نفر بوده‌است.
موقعیت جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
آکسفورد، آیداهو
آکسفورد شهری در شهرستان فرانکلین ایالت آیداهو است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی ۴۸ نفر بوده است.
واکنش جانبی
واکنش جانبی یک واکنش شیمیایی است که همزمان با واکنش اصلی، ولی به میزان کمتری رخ می‌دهد. این واکنش منجر به تشکیل محصول جانبی می‌شود، به طوری که بازدهی تولید محصول اصلی کاهش می‌یابد:
پیروزی نهایی
پیروزی نهائی، فتح نهائی یا لا فینا وِنکو در فرهنگ اسپرانتو به معنای همه‌گیری بهره‌گیری از زبان بین‌المللی اسپرانتو در جهان به‌عنوان زبان مشترک جهانی است. پیروزی نهائی هدف اصلی جنبش اسپرانتو در سراسر جهان را تشکیل می‌دهد.
تا زمان نائل شدن به پیروزی نهائی، تنها منبع موثق و غیرقابل‌تغییر در مورد زبان اسپرانتو، کتاب مبانی اسپرانتو، نوشتهٔ دکتر لودویک زامنهوف، خالق زبان بین‌المللی اسپرانتو، است که در بهار سال ۱۹۰۵ انتشار یافت. در بند چهارم اعلامیه بولونی که در نخستین کنگره جهانی اسپرانتو، که در سال ۱۹۰۵ در شهر یولونی-سور-مر فرانسه ارائه گردید، این کتاب به عنوان منبع رسمی زبان اسپرانتو پذیرفته شد.
پس از پیروزی نهائی، یک بار و برای همیشه، تمامی تغییرات و/یا پیشنهادهای ارائه‌شده در طول عمر زبان اسپرانتو، که در کتاب مبانی اسپرانتو نیامده یا مغایر با محتوی آن است، طبق صلاح‌دید و تصویب آکادمی اسپرانتو، در زبان اسپرانتو اعمال خواهد شد، و نهایتاً روایت نهائی کتاب مبانی اسپرانتو تهیه و منتشر خواهد گردید.
حسن حسین کورکمازگیل
حسن حسین کورکمازگیل یا حسن حسین (۱۹۲۷ در گورون - ۲۶ فوریهٔ ۱۹۸۴ در آنکارا) یک شاعر جمع‌گرای رئالیست اهل کشور ترکیه بود.
زندگی
حسن حسین کورکمازگیل که بیشتر با نام حسن حسین شناخته شده‌است، در سال ۱۹۲۷ در شهر گورون در استان سیواس به دنیا آمد. او پس از پایان تحصیلاتش به کار معلمی پرداخت. با این حال پس از مدتی به دلیل فعالیت‌های سیاسی‌اش از کار معلمی منع شد. با این حال او تا پایان عمر به فعالیت سیاسی ادامه داد. نخستین شعر حسن حسین در سال ۱۹۵۹ منتشر شد. اشعار او به خاطر خیرخواهی، حکمت و مواضع سیاسی آن‌ها و به خاطر مضامینی که از مسائل سیاسی و اجتماعی تا رنج و سختی و امید در زندگی گستردگی داشت به محبوبیت رسید.
مهاجرت اقلیمی
مهاجرت اقلیمی به مهاجرت یا پناهجوییِ مردمانی اشاره دارد که به علت تغییر ناگهانی یا درازمدت در محیط زیست خود مجبور به ترک خانه خود می‌شوند. اینها تغییراتی هستند که به رفاه و معیشت آنها لطمه وارد کرده‌است.
تغییرات
ازجمله تغییرات محیطی شامل افزایش خشکسالی، بیابان زایی، افزایش سطح آب دریاها و تغییر در آب و هوای فصول (نظیر بادها یا بارانهای موسمی ) است. مهاجران اقلیمی ممکن است برای فرار از آسیب‌های طبیعی مهاجرت کنند یا ممکن است در داخل کشور خود جابجا شوند.
اصطلاح "مهاجرت اقلیمی "، تا حدودی با اصطلاحات مشابهی هم‌معنی هستند مانند پناهجویان زیست‌محیطی، پناهندگان زیست‌محیطی، پناهجویان اقلیمی، مهاجران زیست‌محیطی، مهاجرین متحرک محیط زیست، پناهندگان تغییر اقلیم، افراد بیجا شدگان محیط زیست (EDP)، پناهجویان فاجعه، زیست‌محیطی، پناهندگان زیست‌محیطی، افراد آواره شده در محیط زیست یا پناهندگان محیط زیست (ERTB). اصطلاح «تبعیدی آب و هوا» برای اشاره به مهاجران اقلیمی است که ممکن است در معرض خطر از دست دادن ملیت خود شوند. تمایز بین این اصطلاحات موضوع بحث هستند .به رغم مشکل فرموله کردن یک تعریف جامع و روشن از "مهاجرت اقلیمی"، چنین مفهومی به عنوان موضوع نگرانی سیاست گذاران، در ۲۰۰۰ بود.
تعاریف
برپایهٔ چنین تغییراتی در محیط زیستِ آدمیان، می‌تواند منجر به فرار یا مهاجرتِ مردم به کشوری دیگر یا مهاجرتِ عظیم در داخلِ همان کشور شود. از چنین مردمانی با عنوانِ مهاجرِ زیست‌محیطی یا با طیفی وسیع‌تر، پناهندهٔ زیست‌محیطی یا پناهندهٔ آب و هوایی نیز یاد می‌شود.
پسر خوشگل
« پسر خوشگل» تک‌آهنگی از جان لنون است که در سال ۱۹۸۱ میلادی منتشر شد.
زونگ کینگهوا
زونگ کینگهوا (زاده ۱۹۴۵) کارآفرین، سرمایه‌دار و مدیر ارشد اجرایی چینی است، که در سال ۱۹۸۷ گروه هانگژو واهاها را تأسیس نمود.
کینگهوا در ماه مارس ۲۰۱۴ با دارایی خالص ۱۲٫۳ میلیارد دلار از سوی مجله فوربز به‌عنوان دومین فرد ثروتمند چین شناخته شد.
هاتا یوگا
هاتا یوگا (Hatha yoga) شاخه‌ای از یوگاست. هاتا در لغت به معنی نیروست و بیان‌کننده یک سری از تکنیک‌های فیزیکی مکمل برای یوگاست. هندوها معتقدند که شیوا بنیان‌گذار هاتا یوگا بوده‌است. در قرن بیستم، هاتا یوگا، به ویژه تمرینات آسانا در سراسر جهان به عنوان تمرین‌های بدنی محبوبیت زیادی پیدا کردند. آن‌ها در حال حاضر و در اصطلاح به یوگا مشهورند.هاتا یوگا نردبان رسیدن به راجا یوگاست.
انبار (شهر)
شهر انبار یا پیروز شاپور یکی از شهرهای باستانی ایران در زمان ساسانیان بود. این شهر در حال حاضر در عراق قرار دارد. این شهر در زمان فرمانروایی شاپور یکم شاه ساسانی مورد تجدید بنا و بازسازی قرار گرفت و به نام شاپور نامگذاری شد. در این شهر مخازن بزرگ اسلحه و موادغذائی برای سپاهیان ساسانی ایجاد گردید، بدین سبب آنجا را شهر انبار نیز می‌نامیدند. نام این شهر در پشت سکه‌های خسرو انوشیروان و خسرو پرویز و یزدگرد سوم آخرین شهریار ساسانی دیده می‌شود. از لحاظ سیاست جنگی ایران با روم انبار دارای اهمیت فراوان بود، گذشته از جنگ‌های عربی در جنگ‌های ایران و روم هم بارها نام آن برده شده‌است. در نوشته‌های رومی این شهر به نام پریساپور خوانده‌شده این لفظ شکل یونانی-رومی نام اصلی این شهر است که پیروز شاپور بوده‌است. با این حال بتدریج نام انبار بر آن غلبه یافته و بیشتر به این نام خوانده می‌شده. در مآخذ عربی هم در هر جا سخنی از این شهر رفته به همین نام انبار خوانده شده‌است. انبار گذشته از عمران و آبادی خود بر سر دو راه اصلی از راه‌های بازرگانی و نظامی دنیای قدیم قرار داشته، یکی راه زمینی که آن را از شرق به تیسفون و جادهٔ خراسان می‌پیوست، و از غرب به شهرهای روم و مغرب و دیگر راه آبی بود که از طریق فرات به آبراه دجله و از آنجا به خلیج فارس و دریای آزاد راه می‌یافت.
تاریخچهٔ شهر انبار
در زمان پادشاهی شاپور یکم جنگ با رومیان همچنان ادامه یافت تا آنکه شاپور در فرات شکست سختی به رومی‌ها وارد ساخت به نحوی که در صحنهٔ جنگ گوردین امپراتور روم بقتل رسید. این واقعه در سال ۲۴۴ میلادی اتفاق افتاد. شهری که جنگ در نزدیکی آن به وقوع پیوست، به افتخار این پیروزی، پیروز شاپور نامیده شد. این شهر در جانب چپ فرات قرار داشت. شهر و استحکامات آن مورد تجدیدبنا و بازسازی قرار گرفت و به صورت مکانی نظامی و سوق‌الجیشی درآمد و دراین شهر مخازن بزرگ اسلحه و مواد غذایی برای سپاهیان ساسانی ایجاد گردید. قابل ذکر است که اعراب دست نشانده و وفادار دولت ساسانی، مانند شاهان حیره موادغذایی را که به صورت کمک سالیانه از ساسانیان می‌گرفتند، از این شهر دریافت می‌کردند. شهر انبار در حملهٔ اعراب دچار صدمات و خرابی‌های فراوان گردید و با پرداخت مبلغی به خالد بن ولید سردار نامی مسلمانان صلح را خواستار شد. انبار همچنان در زمان عباسیان از شهرهای بزرگ عراق محسوب می‌شد و در سال ۱۳۲ هجری مرکز خلافت شد و ابوالعباس عبدالله سفاح نخستین خلیفه عباسی در نزدیک آن کاخ‌هایی بنا کرد و آن را الهاشمیه نامید. برادرش منصور عباسی نیز مدتی در آن شهر زندگی کرد و از آنجا به بغداد که ساختمان پایتخت جدید عباسیان در آنجا شروع شده بود، منتقل شد. اهمیت شهر انبار بدان جهت بود که در سر اولین نهر بزرگی که قابل کشتی‌رانی بود و از فرات جدا می‌شد و به دجله می‌ریخت، واقع بود. با توسعه سریع بغداد انبار اهمیت و موقعیت خود را از دست داد و به ویرانی گرائید. حمدالله مستوفی گوید:《آن‌را لهراسف (لهراسب) کیانی ساخت جهت زندان اسیران که بخت‌النصر از بیت‌المقدس آورده بود بدین سبب انبار گویند شاپور ذوالاکتاف تجدید عمارت آن کرد و سفاح خلیفه اول بنی‌عباس در آنجا عمارت عالی کرد و دارالمُلک ساخت و دور باروی آن پنج هزار گام است》.
حیره و انبار و خط و کتابت عربی
در روایات آمده‌است که نخستین کسی که به عربی چیزی نوشت مردی بود بنام مُرامِر بن مُرة از مردم انبار و از انبار کتابت عربی به جاهای دیگر گسترش یافت. این مطلب از اصمعی که از علمای بنام لغت عربی است، روایت شده‌است. روایت دیگری هم در همین زمینه آمده که بدین مضمون است «از قریش پرسیدند شما کتابت را از کجا آموختید؟ گفتند از انبار.» این روایت را ابن رسته در کتاب الاعلاق النفیسه آورده‌است. بیهقی نیز در کتاب امحاسن و المساوی همین مطلب را بدین مضمون نقل کرد «نخستین کسی که به عربی چیزی نوشت مامر بن مرة از مردم انبار بود و از انبار در میان مردم منتشر گردید.» در روایتی از ابن‌عباس نقل شده‌است که «انباریان از مردم حیره خط آموخته‌اند و یکی از آنها خط را به عبدالله بن جدعان و او به حرب بن امیه آموخته و خط حجازی قریشیان از این راه پدید آمده‌است.» چنان‌که ملاحظه می‌شود در این روایت هم مأخذ اصلی خط حجازی قریشی همچنان انبار معرفی شده‌است.
برگن ان در دومه
برگن ان در دومه (به آلمانی: Bergen an der Dumme) یک شهر در آلمان است که در نیدرزاکسن واقع شده‌است.
تورنتون
تورنتون (به انگلیسی: Thoroton) یک روستا و محله مدنی در بریتانیا است که در راشکلف واقع شده‌است. تورنتون ۱۱۲ نفر جمعیت دارد.
سقنقور لب‌خال‌خالی
جستارهای وابسته
سقنقورهای چغر
برگن ان در دومه
خصوصیات
برگن ان در دومه ۲۵٫۴۸ کیلومترمربع مساحت دارد ۲۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ادیکمت
ادیکمت (به انگلیسی: Adikmet) در هند است که در آندرا پرادش واقع شده‌است.
کلمنتس مارکم
کلمنتس مارکم (Clements Markham; July 20, 1830 – 1830:7:20, January 29, 1916) یک گردشگر، نویسنده، جغرافی‌دان، و تاریخ‌نگار اهل بریتانیا بود. وی همچنین دبیر انجمن سلطنتی جغرافیا از سال ۱۸۶۳ تا ۱۸۸۸ بود و بعد از آن به عنوان رئیس این بخش برای مدت ۱۲ سال خدمت کرد، در دوران دومین انتصابش (ریاست) مسئول و مدیر عمده سازماندهی گروه اعزامی و اکتشافی به قطب جنوب در سال‌های ۱۹۰۱ تا ۱۹۰۴ بود، مارکم از مشوقان و حامیان رابرت فالکون اسکات برای سفر قطب جنوب بود.
کریژانکی
کریژانکی یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه ژدار ناد سازاووو واقع شده‌است. کریژانکی ۱۱٫۹۷ کیلومتر مربع مساحت و ۳۴۷ نفر جمعیت دارد و ۶۱۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
سنگیلی
شهر سنگیلی در کشور روسیه و در اوبلاست اولیانوفسک واقع شده‌است.
حسن خان (قروه)
حسن خان (قروه)، روستایی از توابع بخش سریش‌آباد شهرستان قروه در استان کردستان ایران است. از جاذبه های گردشگری این روستا غار پیر یوسف می‌باشد. این غار در سال ۱۳۶۲ توسط گروه غار نوردی قاجر کشف شد
جمعیت
این روستا در دهستان لک قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۶۱۱ نفر (۱۲۹خانوار) بوده‌است.
سالومون مونک
سالومون مونک(زادهٔ ۱۴ مهٔ ۱۸۰۳- مرگ ۵ فوریهٔ ۱۸۶۷) خاورشناس آلمانی-فرانسوی یهودی بود.
زندگی
وی در گروس گلوگاو در پروس آن زمان زاده‌شد. در آغاز نزد پدر به آموختن زبان عبری و تلمود پرداخت. از ۱۸۲۰ به برلین رفت و به آموختن لاتین و یونانی پرداخت. در ۱۸۲۴ به دانشگاه برلین رفت و از آموزه‌های فیلیپ آوگوست بوک، هگل و به ویژه فرانتس بوپ بهره‌مند گردید. ولی تحصیلاتش را در آن دانشگاه نیمه‌تمام گذاشت و به دانشگاه بن رفت و زمانی را هم در آنجا به آموختن زبان عربی نزد گئورگ فرایتاگ و سانسکریت از کریستین لاسن پرداخت. وی دیداری هم با گوته داشته‌است. آنگاه راهی فرانسه می‌شود.
در ۱۸۳۸ مونک فهرست‌نگار زبان‌های عبری، سریانی، کلدانی و عربی در کتابخانه ملی پاریس شد. در این زمان او زمان خود راوقف ادبیات عربی-یهودی سده‌های میانه و همچنین کارهای موسی بن میمون پرداخت.
کلغان
کلغان یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان اوجان شرقی بخش تیکمه‌داش شهرستان بستان‌آباد واقع شده‌است.این روستا ۳۵۲ نفر جمعیت دارد.
شکار ببر
شکار ببر در سال ۲۰۱۸ به‌منظور تبلیغات برای مجموعهٔ تلویزیونی وراثت شبکهٔ اچ‌بی‌او، به‌عنوان یکی از عناصر صحنه مورد استفاده قرار گرفت.
دهستان رودزرد
دهستان رودزرد، یکی از دهستان‌های بخش مرکزی شهرستان باغ‌ملک در استان خوزستان ایران است. مرکز این دهستان، روستای رودزرد کایدرفیع است.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت دهستان رودزرد برابر با ۲٬۲۸۳ نفر بوده‌است.
چاووش ۸
چاووش ۸ نام آلبومی است با صدای شهرام ناظری و سیما بینا که با همکاری گروه شیدا با سرپرستی محمدرضا لطفی ساخته شد.
مجله اخلاق پزشکی
مجله اخلاق پزشکی یک ژورنال علمی داوری همتا شده‌است که در زمینه اخلاق زیستی فعالیت دارد و در سال ۱۹۷۵ تأسیس شده‌است.
چاووش ۸
روی الف
در گوشه شوشتری اجرا شده است. (تابستان ۱۳۵۹)
مجله اخلاق پزشکی
نویسندگان
از سال ۲۰۱۱ تا کنون ژولیان ساولسکو از دانشگاه آکسفورد سردبیر این مجله بوده‌است. از جمله نویسندگان پیشین آن می‌توان به سورن هلم از دانشگاه کاردیف، جان هریس از دانشگاه منچستر (۲۰۰۱ تا ۲۰۱۱)، رانان گیون از کالج سلطنتی لندن (۱۹۸۰ تا ۲۰۰۱) و آلاستایر وی کمبل از دانشگاه ادینبرو (۱۹۷۵ تا ۱۹۸۰، مؤسس مجله) اشاره کرد.
چاووش ۸
روی ب
در آواز افشاری اجرا شده است. (بهار ۱۳۵۷)
قره‌چلان
جمعیت
این روستا در دهستان دهستان منگور غربی واقع شده و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۶ نفر (۶ خانوار) بوده‌است.
تاریخ کاتالان
زبان کاتالان از لاتین عامیانه در کوه‌های پیرنه میان فرانسه و اسپانیا ریشه گرفته‌است. این زبان در سده نهم میلادی از سایر زبان‌های رومی جدا شد. در آن زمان، هنگامی که کنت‌های کاتالان‌ها قلمرو مسلمانان را تسخیر کردند، کاتالان به سرعت در سراسر شبه‌جزیره ایبری گسترش یافت. در قرن یازدهم، زبان کاتالان در چندین سند فئودالی حضور داشت. کاتالان در قرن ۱۵ در سراسر مدیترانه به دلیل رونق شهر والنسیا رایج بود.
در سال ۱۶۵۹، با امضای پیمان پیرنه سرکوب کاتالان آغاز شد. لوئی چهاردهم فرمانی صادر کرد که استفاده از کاتالان در کاتالونیا شمالی را ممنوع می‌کرد. این سرکوب در زمان انقلاب فرانسه که جمهوری اول فرانسه استفاده از کاتالان را در مدارس ممنوع کرد، نیز تداوم داشت. سرکوب کاتالان تا چندین سال پیش رایج بود و در نهایت دولت فرانسه در سال ۲۰۰۷ استفاده از کاتالان را به طور عمومی و در آموزش و پرورش مجاز دانست.
در اسپانیا نیز در زمان‌هایی استفاده از کاتالان ممنوع بود. در اسپانیای فرانکو، استفاده کاتالان در دولت و آموزش کاملاً ممنوع بود. در آغاز حتی به‌کارگیری آن در رسانه‌های جمعی نیز ممنوع بود، اما در اوایل دهه ۱۹۵۰ این ممنوعیت برداشته شد. گرچه انتشار کتاب به کاتالان همچنان ادامه داشت. پس از مرگ فرانکو و سپس تصویب پادشاهی مشروطه اسپانیا، زبان کاتالان ترویج یافته‌است.
قرون وسطی
در قرن نهم، کاتالان در دو طرف انتهای شرقی پیرنه، و همچنین سرزمین‌های استان رومی هیسپانیا تاراکوننسیس در جنوب از لاتین عامیانه تکامل یافت. از قرن هشتم به بعد، کاتالان‌ها با دفع مسلمانان قلمرو خود را به سمت جنوب و غرب گسترش دادند و زبانشان را در آن مناطق گستردند. با جدایی شهرستان بارسلونا از امپراتوری کارولنژی در سال ۹۸۸، روند گسترش زبان کاتالان بیش از پیش تقویت شد.
در قرن یازدهم، تلمیع‌های لاتین این مناطق شروع به نشان دادن عناصر کاتالان کرد. کاتالان باستان اشتراکات بسیاری با گالی-رومی داشت و حاصل واگرایی از اکسیتان باستان بین قرن ۱۱ و ۱۴ بود.
در طول سده‌های ۱۱ و ۱۲ قلمرو حاکمان کاتالان تا شمال رود ایبرو گسترش یافت و آن‌ها در قرن سیزدهم سرزمین والنسیا و جزایر بالئاری را فتح کردند. شهر آلگرو در ساردینیا در قرن ۱۴ با جمعیت کاتالان‌زبان دوباره آباد شد. این زبان به مورسیا نیز رسید که در قرن پانزدهم اسپانیایی‌زبان شد.
در قرون وسطی، کاتالان دوران طلایی را پشت سر گذاشت و به اوج بلوغ و غنای فرهنگی رسید. برای نمونه می‌توان به کارهای همه‌چیزدان مایورکایی رامون یوی (۱۲۱۵–۱۳۱۵)، چهار تواریخ بزرگ (سده‌های ۱۳–۱۴) و مکتب شعر والنسیا اشاره کرد که توسط آوزیاز مارک (۱۴۵۹–۱۳۹۷) به اوج خود رسید. در قرن پانزدهم، شهر والنسیا به مرکز فرهنگی اجتماعی تاج‌وتخت آراگون تبدیل شد و کاتالان در سراسر جهان مدیترانه حضور داشت. در این دوره، شورای سلطنتی یک زبان کاملاً معیارشده را تبلیغ کرد. کاتالان در سیسیل تا قرن پانزدهم و در ساردینیا تا قرن هفدهم به عنوان زبان رسمی مورد استفاده قرار می‌گرفت. کوستا کارراس در این دوره کاتالان را «یکی از زبان‌های بزرگ اروپای قرون وسطی» می‌نامید.
رمان جوانمردانه تیرانت لو بلانک (۱۴۹۰) از مارتورل، گذر از ارزش‌های قرون وسطایی به دوران رنسانس را نشان می‌دهد، چیزی که در آثار میجه نیز دیده می‌شود. نخستین کتاب چاپ‌شده با روش چاپ سربی در شبه‌جزیره ایبری به زبان کاتالان بود.
آغاز دوران نوین
با پیمان پیرنه (۱۶۵۹)، اسپانیا قسمت شمالی کاتالونیا را به فرانسه واگذار کرد و به زودی پس از آن گونه‌های محلی کاتالان آن مناطق تحت تأثیر زبان فرانسوی قرار گرفتند که در سال ۱۷۰۰ تبدیل به تنها زبان رسمی منطقه شد.
اندکی پس از انقلاب فرانسه (۱۷۸۹)، جمهوری اول فرانسه استفاده رسمی از زبان‌های منطقه‌ای فرانسه، مانند کاتالان، آلزاسی، برتون، اکسیتان، فلامان و باسکی را ممنوع کرد و سیاست‌های تبعیض‌آمیزی را اعمال کرد.
فرانسه: قرن نوزدهم تا بیستم
پس از تأسیس مستعمره الجزایر توسط فرانسه از سال ۱۸۳۰، این سرزمین چندین موج از مهاجران کاتالان‌زبان را پذیرفت. مردم استان آلیکانته اسپانیا در اطراف وهران ساکن شدند و الجزیره بیشتر از کاتالونیای شمالی و مینورکا مهاجر داشت. گویش آن‌ها به پاتوئت معروف بود. تا سال ۱۹۱۱ تعداد کاتالان‌زبانان الجزایر در حدود ۱۰۰٬۰۰۰ نفر بود. پس از اعلام استقلال الجزایر در سال ۱۹۶۲، تقریباً همه کاتالان‌زبانان به کاتالونای شمالی یا آلیکانته گریختند.
اسپانیا: قرن هجدهم تا بیستم
زوال کاتالان در قرن ۱۶ و ۱۷ ادامه یافت. شکست ائتلاف طرفدار هابسبورگ در جنگ جانشینی اسپانیا (۱۷۱۴) مجموعه‌ای از قوانین را آغاز کرد که در میان سایر اقدامات متمرکز، استفاده از زبان اسپانیایی را در اسناد قانونی در سراسر اسپانیا اجباری می‌کرد.
با این حال، قرن نوزدهم شاهد احیای ادبی کاتالان بود (رونسانس کاتالان یا Renaixença)، که تا به امروز ادامه داشته‌است. این دوره با قصیده به میهن (۱۸۳۳) از اریباو آغاز می‌شود. این روند در نیمه دوم قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم با کارهای ورداگر (شعر)، اولر (رمان رئالیستی) و گویمرا (درام) دنبال شد.
در قرن نوزدهم، منطقه کارچه، در استان مورسیا، با حضور کاتالان‌زبانان سرزمین والنسیا دوباره آباد شد. جمهوری دوم اسپانیا (۱۹۳۱ تا ۱۹۳۹) شاهد یک دوره آزادی کوتاه‌مدت برای کاتالان بود و بیشترین محدودیت‌ها در مورد آن برداشته شده بودند. علی‌رغم معیارسازی املایی در سال ۱۹۱۳ و وضعیت رسمی زبان در جمهوری دوم اسپانیا، در اسپانیای فرانکو استفاده از کاتالان در مدارس و در ادارات دولتی بین سال‌های ۱۹۳۹ و ۱۹۷۵ ممنوع بود. با توجه به خواست فرانکو برای همگن بودن جمعیت اسپانیا، برخی از کاتالونیایی‌ها، که بیشتر از اعضای طبقه بالا بودند، آغاز به عدم استفاده از کاتالان کردند. مهاجرت‌های اسپانیایی‌زبانان در دهه ۱۹۵۰ از سایر مناطق اسپانیا به کاتالونیا نیز علاوه بر از دست دادن ارج کاتالان و ممنوعیت استفاده از آن در مدارس، به کاهش استفاده از این زبان کمک کرد. بیشتر این مهاجران از وجود زبان کاتالان بی‌اطلاع بودند و بنابراین نیازی به یادگیری یا استفاده از آن احساس نمی‌کردند. با وجود همه این سختی‌ها، کاتالان همچنان به صورت خصوصی در خانه‌ها مورد استفاده قرار گرفت و پس از پایان دیکتاتوری فرانکو توانست زنده بماند.