cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بزرگراه ۸۲ آسیا
بزرگراه ۸۲ آسیا که به صورت علامت اختصاری AH-82 نشان داده می‌شود، بزرگراهی است به طول ۱۲۶۵ کیلومتر که از لسلایز در گرجستان آغاز شده و در ایواوغلی ایران پایان می‌یابد. مسیر آن از جاده‌های زیر است :
یانیک تالاباردون
یانیک تالاباردون (Yannick Talabardon؛ زادهٔ July 6, 1981) دوچرخه‌سوار اهل فرانسه است.
موتور علم بیک
موتور علم بیک یک منطقهٔ مسکونی در ایران است که در دهستان جلگه چاه هاشم واقع شده‌است. موتور علم بیک ۲۳ نفر جمعیت دارد.
تپه قوم باشی
تپه قوم باشی مربوط به هزاره اول اورارتویی است و در شهرستان ورزقان، بخش مرکزی، دهستان سینا، چسبیده به ضلع غربی روستای وردین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۹۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
هنا آر هال
هنا آر هال (Hanna R. Hall؛ زادهٔ July 9, 1984) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۹۴ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به فارست گامپ و گاوچران آمریکایی اشاره کرد.
گورپان
گورپان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان اسفراین در استان خراسان شمالی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان زرق آباد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۹۵ نفر (۵۷خانوار) بوده‌است.
شد شد، نشد نشد
شد شد، نشد نشد فیلمی به کارگردانی هوشنگ شفتی، احمد افسانه و نویسندگی معتضدی ساختهٔ سال ۱۳۳۹ است.
سیارک ۱۳۸۰۱
سیارک ۱۳۸۰۱ سیزده هزار و هشتصد و یکمین سیارک کشف شده‌است که در ۱۱ نوامبر ۱۹۹۸ کشف شد.
رود بورن، کنت
TQ 664 477]|length=10 mi|elevation=249 feet (76 m)|mouth_elevation=42 ft |مختصات=51.2042°N, 0.383°W
رودخانه بورن رودی است که در کنت و Ightham جریان دارد و به رود مدوی می‌پیوندد. طول این رود ۱۶ کیلومتر (۱۰ مایل) می‌باشد.
ویچمن (دهانه)
ویچمن یک دهانه برخوردی در ماه‌ است.
دهانه‌های اقماری
این دهانه ۵ دهانه اقماری دارد.
متانت رنج کشیدن
متانت رنج کشیدن (The Serenity of Suffering) دوازدهمین آلبوم استودیویی گروه نیو متال آمریکایی کورن است که در ۲۱ اکتبر ۲۰۱۶ (۳۰ مهر ۱۳۹۵) منتشر شد. به گفته گیتاریست برایان ولش، «سنگین تر از آن چیزی است که کسی در مدت زمان طولانی از ما شنیده باشد» و حاوی شدیدترین آوازها و موسیقی آنها در زمان‌های اخیر است.
اعضا
کورن
بزرگراه ۸۷ آسیا
بزرگراه ۸۷ آسیا که به صورت علامت اختصاری AH-87 نشان داده می‌شود، بزرگراهی است به طول ۶۰۶ کیلومتر که درون ترکیه از آنکارا آغاز شده و در ازمیر پایان می‌یابد. مسیر آن از جاده‌های زیر است:
کمردراز
کمردراز، روستایی از توابع بخش قلعه تل شهرستان باغملک در استان خوزستان ایران است.ساکنان این روستا از طایفه کُرد حسین خانی می‌باشند که قرن ها پیش از کردستان به این منطقه مهاجرت کرده و هم اکنون به زبان لری بختیاری صحبت می‌کنند.
جمعیت
این روستا در دهستان قلعه تل قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۱۲ نفر (۵۸خانوار) بوده‌است.
بخش ادسهگ
بخش ادسهگ (به سوئدی: Ödeshögs kommun) یک ناحیه شهری در سوئد است که در شهرستان اوستر گوتلاند واقع شده‌است.
شهرستان سانتا روسا، گواتمالا
شهرستان سانتا روسا، گواتمالا (به اسپانیایی: Santa Rosa Department, Guatemala) یک شهرستان در گواتمالا است که در گواتمالا واقع شده‌است.
خصوصیات
شهرستان سانتا روسا ۲٬۲۹۵ کیلومترمربع مساحت و ۳۰۱٬۳۷۰ نفر جمعیت دارد.
ماریان هاگن
ماریان هاگن (Marianne Hagan؛ زادهٔ 1968 (age 55)) یک بازیگر سینما، و هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است.
وی. باند (دهانه)
'''وی. باند''' یک دهانه برخوردی در ماه‌ است.
اچ‌ام‌اس اسپیرفیش (۶۹اس)
اچ‌ام‌اس اسپیرفیش (۶۹اس) یک زیردریایی بود که طول آن 208 ft بود. این زیردریایی در سال ۱۹۳۶ ساخته شد.
رادنی مک‌کری
رادنی مک‌کری (Rodney McCray؛ زادهٔ August 29, 1961) یک بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به دالاس ماوریکس، ساکرامنتو کینگز، شیکاگو بولز، و هیوستون راکتس اشاره کرد.
موتور عبدل (دلگان)
موتور عبدل یک منطقهٔ مسکونی در ایران است که در دهستان جلگه چاه هاشم واقع شده‌است. موتور عبدل ۲۶ نفر جمعیت دارد.
رود فال
رود فال رودی است که به کانال مانش می‌ریزد. این رود از کشور بریتانیا می‌گذرد.
سوفانووونگ
سوفانووونگ (Souphanouvong؛ زاده ۱۳ ژوئیه ۱۹۰۹ – درگذشته ۹ ژانویه ۱۹۹۵) یک سیاست‌مدار اهل لائوس بود. وی از دسامبر ۱۹۷۵ تا اوت ۱۹۹۱ اولین رئیس‌جمهور این کشور بود.
گزرابی
گزرابی، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان اسفراین در استان خراسان شمالی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان زرق آباد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۹ نفر (۱۵خانوار) بوده‌است.
رادیو هرات
رادیو هرات یکی از رادیوهای دیرینه محلی در افغانستان است که روی فرکانس ۱۰۵٫۲ موج اف ام در شهر هرات قابل دریافت است.
سیارک ۲۱۰۸۷
قدر مطلق سیارک برابر ۳۰.۹ است.
رادیو هرات
این رادیو زیر نظر اداره رادیو و تلویزیون هرات (دولتی) به پخش برنامه در دو نوبت از ساعت هفت صبح الی ده و از ساعت چهار عصر الی هفت شام می‌پردازد. اخبار، برنامه‌های ذوقی و تفریحی و پخش نامه‌های شنونده گان در اولویت‌های کاری این رسانه قرار دارد.
او-۷۴ (کریگسمارینه)
او-۷۴ یک او-بوت کریگسمارینه از نوع ۷ب بود.
لرستان (ابهام‌زدایی)
لرستان ممکن‌است به این موارد اشاره داشته باشد:
کاغذ بی‌خط
کاغذ بی‌خط نام فیلمی به کارگردانی و نویسندگی ناصر تقوایی و تهیه‌کنندگی حسن توکل‌نیا محصول سال ۱۳۸۰ ایران است. شاهد احمدلو فیلم مستندی به نامِ پس از سکوت دربارهٔ این فیلم ساخته‌است.
داستان فیلم
رؤیا در کلاس فیلمنامه‌نویسی مدرسه باغ فردوس ثبت نام می‌کند و استادش (جمشید مشایخی) به او توصیه می‌کند که برای نوشتن، از نکات رایج زندگی واقعی خودش بهره ببرد. رؤیا هم چنین می‌کند، ولی چنان درگیر این فرایند می‌شود که اعتراض جهانگیر را برمی‌انگیزد. تشنج‌های جاری امکان نوشتن در منزل را از رؤیا می‌گیرد و برای همین راهی خانه مادرش (جمیله شیخی) می‌شود تا نوشتن فیلمنامه را به اتمام برساند.
شیرفروش (فیلم)
شیرفروش فیلمی به کارگردانی اسماعیل کوشان و نویسندگی کریم فکور ساختهٔ سال ۱۳۳۹ است.
خلاصه داستان
دختری که مأمور توزیع شیر است با مرد جوانی آشنا می‌شود و به زودی شیفته اش می‌شود...
مارکت هایتس، ایلینوی
مارکت هایتس، ایلینوی (به انگلیسی: Marquette Heights, Illinois) یک شهر در ایالات متحده آمریکا است که در ایلی‌نوی واقع شده‌است.
مؤسسه تحقیقات پزشکی استاورز
این مرکز در کانتری کلاب پلازا در مجاور دانشگاه میزوری در کانزاس‌سیتی قرار دارد و ۵۵۰ محقق در استخدام دارد.
مؤسسه تحقیقات پزشکی استاورز در سال بیش از یک میلیارد دلار تحقیقات انجام میدهد
کولن هسکل
کولن هسکل (Colleen Haskell؛ زادهٔ December 6, 1976) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است.
وی همچنین درفیلم ￼￼حیوان ایفای نقش کرده است.
گله‌واری
گله‌واری، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان باغ‌ملک در استان خوزستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان قلعه تل قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۲۷ نفر (۲۹خانوار) بوده‌است.
دانه‌برفی
دانه برفی یک نوع جنس یا سرده از گیاهان است. گیاهانی هستند پیاز دار با برگ‌های قاعده‌ای، ساقه گل طویل آن به یک چتر با چندین گل ختم می‌گردد یا دارای یک گل منفر است. در گونه‌های ایرانی پوشش گل بوسیلهٔ یک شیار از هم باز می‌شود. گل زنگوله‌ای با قطعات گل پوش آزاد که برخلاف گل برفی یک اندازه بوده و میوهٔ آن کپسول با تعداد زیادی دانه است. این جنس ۱۲ گونه دارد که در نواحی مدیترانه پراکنده بوده و در شمال ایران یک گونه از آن یافت می‌شود و چندین گونهٔ آن نیز به عنوان گیاهان باغی کشت می‌شوند.
بکار
بِکار یا موسومت در تئوری موسیقی یک علامت عَرَضی است که علامت‌های عرضیِ قبلِ خود را فسخ می‌کند و زیروبمی (نواکِ) تغییرنیافته از یک نت را نمایش خواهد داد.
موقوفه اود
موقوفه اود وقفی است که به انتقال تدریجی بیش از شش میلیون روپیه از پادشاهی عود هند به شهرهای مقدس شیعیان نجف و کربلا بین سال‌های ۱۸۵۰ تا ۱۹۰۳ انجامید. این وقف برای اولین بار در سال ۱۸۵۰ به این دو شهر رسید و توسط دو مجتهد به دو شهر منتقل و توزیع شد. انگلیسی‌ها بعداً به تدریج این وقف و توزیع آن را به دست خود گرفتند. به گفته محققان، آنها قصد داشتند از آن به عنوان یک «اهرم قدرت» برای تأثیرگذاری بر علما و شیعیان ایرانی استفاده کنند. تلاش انگلیسی‌ها برای پرداخت وقف عود یکی از دلایل اصلی ظهور انجمن احیای اسلامی در سال ۱۹۱۸ بود.
ادوار فاکلتنر
ادوار فاکلتنر (Édouard Fachleitner; February 24, 1921 – 1921:2:24, July 18, 2008) دوچرخه‌سوار اهل فرانسه بود.
بزرگراه ۷۷ آسیا
بزرگراه ۷۷ آسیا که به صورت علامت اختصاری AH-77 نشان داده می‌شود، بزرگراهی است به طول ۱۲۹۸ کیلومتر که از ولسوالی جبل‌سراج در افغانستان آغاز شده و در ماری ترکمنستان پایان می‌یابد. مسیر آن از جاده‌های زیر است :
کردی جافی
کردی جافی گویشی از زبان کردی است که به‌عنوان یکی از گویش‌های کردی میانی دسته‌بندی شده و در میان بخش‌هایی از مردم جاف تکلم می‌شود.
حوزهٔ رواج
کردی جافی زبان اصلی مردم جاف است و در بخش بزرگی از استان‌های کرمانشاه و کردستان در ایران و استان‌های سلیمانیه و دیاله در عراق تکلم می‌شود. کردی جافی در استان کرمانشاه در شهرستان‌های جوانرود، ثلاث باباجانی، روانسر  ، پاوه، سنقر و کلیایی، سرپل ذهاب، دالاهو، قصر شیرین و کرمانشاه تکلم می‌شود. در استان کردستان نیز کردی جافی در شهرستان‌های کامیاران، سروآباد و مریوان گویشور دارد.
گویش کردی جافی قرابت بسیار زیادی با گویش کردی اردلانی دارد که علاوه بر منطقهٔ اردلان، در بخش‌هایی از شهرستان روانسر نیز رایج است. علاوه بر این کردی جافی با برخی از گویش‌های کردی جنوبی همچون گروسی، کلیایی، کرندی، دهلرانی و زبان لکی نیز شباهت‌هایی دارد و در بسیاری از ویژگی‌ها مشابه است. همچنین این گویش شباهت بسیار بالایی را با کردی سقزی نشان می‌دهد.
ویژگی‌های دستوری
کردی جافی پیشوند /ئه/ را در مورد افعال استمراری در خود حفظ کرده و از این نظر به گویش‌های کردی اردلانی، بابانی و کلیایی و کرندی شباهت دارد. اما بر خلاف کلیایی، و دهلرانی و گروسی، ویژگی ارگاتیو را داراست و از این حیث به اردلانی و دیگر گویش‌های کردی میانی و نیز گویش کرندی در کردی جنوبی و همچنین گویش‌های مختلف کردی همانند کردی لکی شباهت دارد. در رابطه با ویژگی‌های آوایی و ابدال‌ها نیز این گویش، بیشترین شباهت را با کردی هورامی، گویش‌های کردی جنوبی و نیز کردی اردلانی دارد. همچنین در رابطه با واحدهای زبرزنجیری کردی جافی شباهت بسیار بالایی با هورامی، کردی اردلانی و نیز کردی کلهری و گویش خاص منطقهٔ دالاهو دارد.
ایان هانتر (بازیگر)
ایان هانتر (Ian Hunter؛ June 13, 1900 – 1900:06:13, September 22, 1975) یک هنرپیشه اهل بریتانیا بود. وی بین سال‌های ۱۹۲۴ تا ۱۹۶۳ میلادی فعالیت می‌کرد.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به ادوارد، پسرم، سست‌عفاف، فرشته سپید و رؤیای نیمه شب تابستان اشاره کرد.
گورستان تربه کوله میانرود
گورستان تربه کوله میانرود در شهرستان رضوانشهر، بخش پره سر، روستای میانرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۹۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
زلو (خواننده)
چوی جون-هونگ (به کره‌ای: 최준홍؛ به انگلیسی: Choi Jun-hong. زادهٔ ۱۵ اکتبر ۱۹۹۶) با عنوان هنری زِلو، رپر، رقصنده، خواننده و بیت‌باکسر اهل کره جنوبی است. او کوچک‌ترین عضو و رپر گروه بی. ای. پی می‌باشد.
اوّلین تک‌آهنگ وی با عنوان «هیچ‌وقت کوتاه نیا»، با همکاری بانگ یونگ-گوک، دیگر عضو گروه، در نوامبر ۲۰۱۱ منتشر شد.
زردپی چهارسر
در بدن انسان، زردپی چهارسر با ماهیچه چهارسر ران همکاری می‌کند تا بازشدن پا انجام شود.
ماهیچه چهارسر ران که در جلوی استخوان ران قرار گرفته، از طریق زردپی (تاندون) چهارسر به بالای کشکک متصل است. این زردپی کشکک را می‌پوشاند و در حالی که به سمت پایین می‌آید به شکل طناب درآمده و زردپی کشکک (تاندون پاتلا) را تشکیل می‌دهد، به این ترتیب ماهیچه بزرگ چهارسر ران به زانو متصل می‌شود.
التهاب زردپی چهارسر
التهاب زردپی (تاندونیت) چهارسر ران یا التهاب زردپی زانو در میان ورزشکاران و افرادی که بسیار فعالند، شایع است. این وضعیت در کسانی ایجاد می‌شود که درگیر فعالیت‌هایی هستند که بر زانوها و پاهایشان فشار مضاعف وارد می‌کند. استفاده بیش از حد از ساختارهای زانو، تاندون و عضله چهارسر ران را به سمت کشیدگی، تحریک یا آسیب می‌برد. این باعث ایجاد درد، ضعف و تورم مفصل زانو می‌شود.
چین کلاغ
چین کلاغ از قله‌های جنوبی البرز جنوبی در نزدیکی تهران با ارتفاع ۲۸۲۰ متر است. این کوه از شمال به یونجه‌زار و از غرب به کوه‌های امامزاده داوود و از شرق به کوه‌های درکه و از جنوب به منطقه  سعادت‌آباد و فرحزاد و بخشی از محله ی درکه محدود می شود. چین کلاغ قبل امامزاده داوود غربی ترین قله شناخته شده در رشته کوه توچال است.
گردشگری
از جاهای دیدنی مسیر صعود به این کوه آبشار دره دیوانه و غار دو سنگ (اگر از طرف درکه صعود کنیم) سنگ نشین و دره بهشت و معدن سنگ سعادت‌آباد (اگر از طرف سعادت‌آباد صعود کنیم) و رودخانه فرحزاد و قهوه‌خانه جاده یونجه‌زار (اگر از طرف یونجه‌زار صعود کنیم) است. صعود به این قله از طرف یونجه‌زار برای کوهنوردان تازه‌کار مشکل است. از زیبایی های دیگر هم آبشار کارا است که در مسیری که از سمت درکه می رود هست. در مابقی مسیر جنگل کارا و در انتهای مسیر گردنه کارا که مسیر ارتباطی بین دو قله معروف و زیبای چین کلاغ و دوشاخ است.
مسیر ها
مسیر های مختلفی برای صعود بهچین کلاغ وجود دارد اما ۳ تا مسیر معروف و اصلی دارد که اولین گزینه برای بیشتر کسانی که می خواهند به قله چین کلاغ صعود کنند از سمت سعادت آباد و فرحزاد است که تقریبا بیشتر مسیر از روی یال رد می شود. مسیر دوم از سمت معدن سنگ سبز درکه گذر می کند که یک سوم مسیر از دره و مابقی از روی یال رد می شود که یکی از زیبا ترین مسیر ها برای صعود به چین کلاغ است. و مسیر سوم که بخشی از مسیر آن را مسیر کوهپیمایی پلنگ چال تشکیل می دهد که از دره ی کارا و جنگل کارا رد می شود که زیبایی فوق العاده ای دارد در انتها مسیر به گردنه ی کارا می رسد که همان طور که گفته شد مسیر بین دوشاخ و چین کلاغ است. این مسیر هایی که گفته شد پر تردد ترین و مسیر های اصلی معروف برای صعود به این قله است. توصیه می شود که اگر برای اولین بار است که می خواهید به این قله بروید یکی از این سه مسیر را برای رسیدن انتخاب کنید و تا حد امکان مسیر هایی که معین و قدیمی هستند را دنبال کنید.
پرونده‌های تعرض جنسی بیل کازبی
بیل کازبی کمدین آمریکایی به تجاوز جنسی عمومی متهم شده‌است. در اواسط دهه ۱۹۶۰ با چند رویداد که همزمان با هم رخ داد کازبی از سوی چند زن به انواع تجاوز جنسی و بدرفتاری و نیز سوءاستفاده جنسی از کودکان متهم شد. اتهام‌ها علیه بیل کازبی وقتی عمومی شد که کمدین آمریکایی هانیبال بورس در حال اجرای برنامه طنز در اکتبر سال ۲۰۱۴ به بدرفتاری‌های جنسی کازبی به‌طور غیرمستقیم کنایه زد. به دنبال آن، اتهام‌های دیگری علیه کازبی جریان گرفت که مربوط به بازه زمانی ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۸ در ده ایالت آمریکا و یک استان کانادا است.
کازبی همیشه ابراز بی‌گناهی کرده و مرتب اتهام‌ها را انکار کرده‌است. او در نوامبر ۲۰۱۴ در پاسخ یکی از سؤال‌ها دربارهٔ تجاوز گفت: «من درباره‌اش حرف نمی‌زنم».
به محض اینکه اتهام‌ها به وجود آمد، سازمان‌های مختلف قراردادشان را با این کمدین سخت کردند و بسیاری از عنوان‌ها و افتخاراتی را که به او داده بودند پس گرفتند. بازپخش برنامه «کازبی شو» و سایر برنامه‌هایی که کازبی در آن‌ها بازی کرده بود، پروانه پخش‌شان توسط سازمان‌های مختلف لغو شد. ۲۵ دانشگاه و دانشکده نیز درجه‌های افتخاری اهدایی‌شان را پس گرفتند. گزارشگر ادویک جیسون لینچ گفت: فضای رسانه به کلی دگرگون شده‌است و به رسانه‌های اجتماعی پیوسته‌است که تمایل‌شان به گذشت بسیار کمتر است.
برخی از شکایت‌ها علیه کازبی مشمول قانون مرور زمان شده‌است اما پرونده‌های مجرمانه‌ای که برای او تشکیل شده‌است اکثراً از طریق قضایی قابل پیگرد قانونی است. گلوریا آلرد وکیل ۳۳ تن از قربانی‌ها شده‌است. از سال ۲۰۰۵ چیزهایی که در دادگاه توسط کونستاد ضبط شده‌است در اختیار عموم قرار گرفته و بر ضد کازبی به کار می‌رود. کازبی در دادگاه سکس سرسری با تعدادی از زنان جوان با مصرف متاکوالون را پذیرفته‌است.
در سال ۲۰۱۵ در مونتگومری در پنسیلوانیا سه درخواست جرم تجاوز همراه با آزار بر ضد کازبی داده شد که این پرونده‌ها در ژوئن ۲۰۱۷ مختومه شدند. در ۲۶ آوریل ۲۰۱۸ کازبی به سه جرم تجاوز همراه با آزار متهم شد. مجازات ۱۰ سال زندان و پرداخت جریمه نقدی ۲۵٬۰۰۰ دلار در انتظار اوست.
جدول تجاوزشده‌ها
کازبی به ۵۹ زن اتهام تجاوز دارد.
References For Accuser Table:
پرونده کونستاد
در سال ۲۰۱۵ آندریا کونستاد هم‌دانشگاهی کازبی علیه او شکایت کرد.
موتور محمدحسین صفی‌نژاد
موتور محمدحسین صفی‌نژاد یک منطقهٔ مسکونی در ایران است که در دهستان وکیل‌آباد واقع شده‌است. موتور محمدحسین صفی‌نژاد ۳۰ نفر جمعیت دارد.
بنیتو خوارس
بنیتو خوارس  نام کامل او بنیتو پابلو خوارس گارسیا  سیاستمدار مکزیکی که ۵ بار به عنوان رئیس‌جمهور مکزیک خدمت کرده‌است.
زندگی
بنیتو خوارس در خانه‌ای کوچک و خشتی در روستای «سان پابلو گلاتو» (San Pablo Guelatao) در ایالت اوآخاکا در مکزیک، در تاریخ ۲۱ مارس ۱۸۰۶ میلادی در یک خانواده زاپوتک به دنیا آمد.
در حالی که او تا سن ۱۲ سالگی سواد نداشت و حتی نمی‌توانست به زبان اسپانیایی سخن بگوید (او تا این سن تنها با زبان زاپوتک آشنایی داشت)، برای رفتن به مدرسه به شهر وآخاکا سفر کرد. او توانست در سال ۱۸۳۴ میلادی به یک وکیل و در سال ۱۸۴۱ میلادی به یک قاضی تبدیل شود.
بنیتو خوارس از سال ۱۸۴۷ تا ۱۸۵۲ میلادی فرماندار ایالت اوآخاکا بود و در سال ۱۸۵۳ میلادی به دلیل اعتراض خود به دیکتاتوری نظامی فاسد رئیس‌جمهور وقت مکزیک، سانتا آنا، به تبعید فرستاده شد. او تبعید خود را در نیواورلئان، لوئیزیانا به سر برد، در حالی که مشغول به کار دریک کارخانه سیگار بود همچنان امور سیاسی کشورش را دنبال و در آن شرکت می‌کرد.
بعد از اینکه سانتا آنا با مخالفت زیادی رو به رشد و در سال ۱۸۵۵ میلادی استعفا داد، بنیتو خوارس به مکزیک بازگشت. او در سال ۱۸۵۸ میلادی به‌طور موقت رئیس‌جمهوری مکزیک شد، و از سال ۱۸۶۱ و تا مرگ خود در ۱۸۷۲ میلادی به‌طور رسمی در ۴ نوبت رئیس‌جمهوری مکزیک شد.
در دوران رئیس‌جمهوری خود، او برای شکست اشغالگران فرانسوی، سرنگونی امپراتوری مکزیک، بنیان‌گذاری جمهوری، آزادی‌خواهی، برابری بومیان مکزیک با دیگر شهروندان و مدرن سازی کشور، تلاش بسیار کرد.
مرگ
بنیتو خوارس در تاریخ ۱۸ ژوئیه ۱۸۷۲ میلادی در حالی که مشغول به خواندن بخش اجتماعی روزنامه بود، پشت میز خود در کاخ ملی در مکزیکو سیتی در سبب یک حمله قلبی درگذشت.
رئیس‌جمهوری
خدمت او به عنوان رئیس‌جمهور مکزیک در سالهای:
یادبود
زادروز بنیتو خوارس «۲۱ مارس» در مکزیک یک روز تعطیل عمومی است.
نقل قول معروف
نقل قول معروف بنیتو خوارس همچنان به خوبی به یاد مردم مکزیک هست:
سرکه
سرکه معمولی افزون برداشتن آنتی‌بیوتیکهای طبیعی، پس از تخمیر دارای اسید آمینه های بیولوژیک می‌شود، در صورتی که در سرکه مصنوعی این ماده مهم وجود ندارد.
سرکه طبیعی ناظم متابولیسم بدن می‌باشد، چون ترشح بزاق را زیاد می‌کند، ترشح بزاق از نظر علم بیوشیمی، دارای مقدار زیادی مواد پروتئینی (آلبومین) است که غذا را بهتر حل و هضم می‌کند. همچنین اختلاط سرکه با بزاق دهان، از دندانها در برابر فساد حفظ می‌کند.
سرکه محرک بدن است و برای پاره‌ای از داروها، مانند آتروپینف ضدتریاک محسوب می‌شود. مدت‌ها پیش سرکه را عامل سرطان زا می‌دانستند، ولی هم‌اکنون تا اندازه‌ای آن را عامل مبارزه با مواد تولیدکننده سرطان (کانسروژن) به حساب می‌آورند.
در رژیم نمک (زیان نمک و نخوردن آن) خوردن سرکه مناسب است، چون سرکه نمک موجود در میوه‌ها را تحریک و زیاد نموده و از راه عرق کردن بدن خارج می‌نماید. در رژیم گوشت نیز همین گونه عمل می‌نماید، و تنها برای مبتلایان به بیماری کبد مناسب نیست. سرکه برای جلوگیری از چاقی و لاغری و همچنین در رژیم ضد دیابت بسیار سودمند است. هم چنین مردمان ایران آن را برای ساخت ترشی استفاده می‌کنند
تولید سرکه
در دو روش سریع و آهسته انجام می‌شود. در روش آهسته طی چندین ماه وطی عملکرد استیک اسید باکتری‌ها اتانول به استیک اسید اکسید می‌شود. در روش سریع با اضافه نمودن بچ سرکه (محیط کشت حاوی باکتری استیک اسید باکتری معروف به کشت مادر) به محیط تخمیر، سرکه تهیه می‌کنند. عمل اکسید شدن را باکتری استوباکتر انجام می‌دهد. این باکتری در سال ۱۸۶۴ م. توسط لوئی پاستور کشف شد.
سرکه مالت
این نوع سرکه را با مالت کردن جو درست می‌کنند. در فرایند مالت کردن، نشاسته موجود در دانه جو به قند تبدیل می‌شود. سپس از این قند، آب جو پدید می‌آید که با گذشت زمان این ماده تبدیل به سرکه می‌شود. روشی دیگر، استفاده از محلول ۴–۸ درصدی اسید استیک است که با استفاده از کارامل، آن را رنگی کرده‌اند.
در کشورهای غربی معمولاً از سرکه مالت همراه با غذای ماهی و سیب زمینی سرخ کرده استفاده می‌کنند.
سرکه سفید
اسید استیک خالص را می‌توان در آزمایشگاه ساخت. متأسفانه در بسیاری از کارخانه‌های تولید سرکه انگوری به عنوان ماده اولیه وارد نمی‌شود و اسید استیک را با آب رقیق کرده و آن را به عنوان سرکه سفید می‌فروشند. با این حال، اسید استیک‌های ایجاد شده در آزمایشگاه‌ها فاقد طعم خاص موجود در سرکه‌های واقعی هستند و انواع سنتز شده، به پای سرکه‌هایی که به‌طور طبیعی از میوه‌های تابستانی حاوی شکر تخمیر می‌شوند نمی‌رسند و از لحاظ خواص مفید به خوبی آن‌ها نیستند.
سرکه برای از بین بردن بوی بد بدن نیز استفاده می‌شود.
سرکه شیر
مشتقات شیر تابع یک سلسله تخمیراتی است که از انجام آن‌ها سرکه شیر به‌دست می‌آید، و دارای اسید لاکتیک و اسید استیک و مواد حیاتی مثل فسفات و ویتامین ب 1 (B1) می‌باشد. در یک لیتر شیر مقدار ۲۸۰ میلی‌گرم از این مواد وجود دارد و مقدار ویتامین ب2 (B2) آن ۶۰ میلی‌گرم که در یک لیتر شیر هم در واقع همین مقدار از این مواد وجود دارد. این سرکه که با تخمیر بیولوژیک (طبیعی و حیاتی) به‌وجود می‌آید، دارای طعم و عطری مانند سایر سرکه‌های بیولوژیک است. این نوع سرکه ضد میکروب است، و به خصوص برای بیمارانی که اختلال معده و روده دارند و قادر به استفاده از سرکه‌های معمولی نیستند مجاز است؛ زیرا ترشی آن به حالت طبیعی است و مثل سرکه‌های دیگر زیاد قوی و ترش نمی‌باشد.
خاصیت‌های سرکه سیب
کمبود یا عدم وجود پتاسیم در انسان و حیوان و نبات رشد را متوقف می‌سازد.
اهمیت پتاسیم برای نسوج نرم همانطوری‌که اهمیت کلسیم برای استخوان‌ها لازم است اثبات شده‌است. پتاسیم از تصلب شرایین که خطرات زیادی برای انسان دارد تا اندازه‌ای جلوگیری می‌کند. به علاوه با خوردن سرکه سیب آدم می‌تواند به نحو بهتری با میکروبهای مختلف مبارزه کند و به آن‌ها مبارزه کند.
بخور سرکه به گونه‌ای که اگر بر آجر داغ یا سنگ داغ بریزد و بر بینی کشند، بسیار مفید است. یا می‌توان سنگ داغی را بداخل ظرف سرکه فرو برد و بخار آن را تنفس نمود.
برای درمان دیفتری و آنژین غرغره سرکه نافع است.
برای درمان گلودرد و ورم گلو، یک‌وزن سرکه، دو برابر آب و قدری شکر را در ظرفی از سنگ یا بلور یا چینی و مشابه اینها که دردار باشند ریخته و در آن را می‌بندید و روزنه‌های آن را با خمیر آرد ماش محکم کنید، پس از اینکه آن را به جوش آوردید، سوراخ ریزی از کنار در ظرف باز کنید و بخار آن را به حلق و گلو دهید. هر سه ساعت یکبار این کار باید انجام گردد.
برای درمان حلقه کبودی دور چشم و خون مردگی زیر پوست، ضماد ترکیبی از سرکه و عسل بسیار مفید است.
چکاندن سرکه در گوش چرک، عفونت، درد گوش و کثیفی‌های آن را از بین می‌برد.
برای درمان سنگینی یا باد و صدا در گوش، تهیه بخور سرکه و رساندن بخار آن در گوش می‌باشد.
برای درمان لق شدن دندان، خوردن مخلوط پخته شده شوید و سرکه و همچنین مالیدن آن‌ها بر دندان مفید است و درد دندان را نیز برطرف می‌سازد.
برای ایجاد قی و استفراغ در مواردی مانند مسموم شدن یا مواردی که احتیاج به استفراغ کردن باشد، سرکه گرم کرده باید خورده شود. برای سم داروهای سمی و بسته شدن خون یا شیر در معده، خوردن مخلوطی از سرکه و نمک خوب است. برای درمان مسمومیت از قارچها، ابتدا از داروهای ملین استفاده می‌نمایید و سپس مخلوطی از سرکه و نمک حل شده استفاده می‌نمایید.
برای درمان زخمهای چرکه پوست، و نیز جلوگیری از افزایش زخمهای چرکی و حتی سفلیس و لکهای سیاه‌پوستی و صورت و جوشهای آبدار خارش دار، ضماد سرکه مفید است.
برای درمان کپه ارمنی یا سالک یا زخمی که یکسال طول می‌کشد، ضماد ترکیبی از سرکه و اسپرزه بذر قلوه شکم پاره مرتباً بمالند، مفید است.
برای درمان گوش گلو یا گلودرد ورم بغل گوش، سرکه را با اسفند کوبیده مخلوط کنند و بمالند.
برای درمان درد سرهای مزمن، سرکه را در داخل ظرف آهنی ریخته و روی آتش بجوشانند، یا سنگ داغی را به داخل سرکه فرو برند و روی سر بیمار پتویی انداخته و بخار حاصله را استنشاق می‌نماید. این بخور حتی ناراحتیهای سینه، مثل سرفه و سینه درد را برطرف می‌نماید، برای مبتلایان به بواسیر نیز مفید است.
برای تسکین درد دندان و جراحات لثه و درد گوش، ضماد ترکیبی از مرزه و زیره پخته شده در سرکه و مخلوط با بابونه بسیار مفید ست، و درد گوش، صدای گوش و سنگینی آن را نیز با چکاندن این مایع در آن برطرف می‌شود. بوئیدن این مایع گیر گلو و دماغ را باز می‌کند.
برای درمان سرسام، و هذیان گویی، ترکیبی از سرکه و گلاب و روغن بادام به بیمار دهند، بسیار مؤثر و درمان‌کننده است.
در درمان بدبویی دهان مربوط به معده، هرگاه در حدود ۷۵ گرم عنصل یا پیاز دشتی را خشک کرده و ورقه ورقه نموده و در سرکه بجوشانید به‌طوری‌که کاملاً له شود، سپس آن را به مدت یک هفته در آفتاب گذاشته و بعد آن را صاف می‌نمایید. هر روز صبح ناشتا ۵ گرم از آن را بنوشید بوی بد دهان مربوط به معده از بین خواهد رفت. باید یادآوری نمود که مقدار خوراک سرکه مجاز برای هر نفر در هر وعده حداکثر ۳۵ گرم می‌باشد.
مضرات سرکه سیب
مبتلایان به آلبومین آوری، تصلب شرایین، اختلال معده، اسهال، تورم روده، سنگ صفرا، ورم کلیه، زنان باردار باید اعتدال را رعایت کنند. سرکه مضر پیران و مزاجهای خشک و سودائی و سرد و نقصان دهنده قوه باء، و مضر کسانی که تازه مبتلا به سرفه به خصوص سرفه‌های خشک شده‌اند. مضر اعصاب اشخاص عصبانی، مضر خانمهایی که از نظر رحم مشکل دارند. مضر اشخاص سرد مزاج و کسانی که مبتلا به انواع بادها یا نقاهتهای مفاصل و غیره هستند خوردن سرکه به‌طور مداوم باعث استسقاء در اشخاص صاحب معده‌های ضعیف، ریه‌های ضعیف، مضر نور چشم، و باز هم در صورت مداومت زردی رخسار، زخم روده، لاغری و خنثی‌کننده اثرات زیان بخش آن، شیرینی، روغن [بادام]، ادویه جات ضعیف (نه زیاد تند) مثل دارچین و در اشخاص مبتلا به ضعف اعصاب عسل و ادویه تند، و در مورد اشخاص مبتلا به زخم روده، خوراکیهای لعابدار مثل لعاب به دانه،.....
سرکه انگور
مایعی است مقوی، تقریباً سرد و خشک و جمع‌کننده و زود اثرکننده و تأثیر دهنده قوه و اثر ادویه، قطع و برطرف کننده اخلاط غلیظ و موافق معده‌های ملتهب و بلغمی و سوزاننده بلغم، قطع و برطرف‌کننده صفرا و پاک‌کننده معده و طحال. هرگاه صبح ناشتا میل شود، کشنده قوی کرم معده است. خوردن سرکه گرم و عسل، برطرف‌کننده تنگی نفس می‌باشد.
خواص داروئی سرکه انگور
خوردن سرکه پس از بعضی داروها مثل داروی ضد کرم و دفع انجماد خون و شیره معده بسیار خوب و اثر آن‌ها را قویتر و کاملتر می‌کند.
مکیدن و نوشیدن جرعه جرعه‌های کوچک از سرکه بسیار مؤثر و نافع است، و برطرف‌کننده سرفه‌های کهنه رطوبتی و غرغره آن مانع نفوذ چرک و ناراحتیهای گلو و در دهان نگهداشتن آن دفع‌کننده دندان درد و مزه مزه کردن مخلوط سرکه و نمک، قطع‌کننده خون لثه‌ها و بن دندان به خصوص دندانی که تازه کشیده باشند. مزه مزه کردن سرکه با زاج سفید جهت درمان سستی لثه و خون‌ریزی آن است، و همچنین مزمزه کردن سرکه مخلوط با نمک نیز این خاصیت را داراست.
ضماد انجیری که در سرکه پخته باشند، برطرف‌کننده سوزش زخم و خشکی آن و خشونت زخم می‌شود.
ضماد سرکه و گوگرد برای درمان نقرس مفید است.
هرگاه سرکه و عسل را مخلوط‌کننده و روی چشم ضربه خورده بمالند، برطرف‌کننده آثار ضربه زیر چشم و خون مردگی می‌شود.
برای درمان درد سر ناشی از آفتاب زدگی، ضماد ترکیبی از روغن گل و سرکه بسیار مفید است.
برای درمان گلودرد (خناق) و ورم پستان و بناگوش، ضماد ترکیبی از سرکه و آرد جو بسیار مفید است.
برای درمان غده‌ها و ورمهای سرد، ضماد ترکیبی از سرکه و خاکستر مو مفید است (اگر از باد سرد باشد).
برای درمان درد سری که مربوط به صفرا و خون باشد، پارچه‌ای را در داخل مخلوط گلاب و سرکه خیس نموده و بر روی سر بیندازید (در صورتی که سر مو نداشته باشد) بسیار مؤثر است. در صورتی که سر مو دارد، این مایع را به موی شخص پاشیده و مالش دهند، تا به پوست سر برسد. برای درمان درد سر ناشی از بخار حمام، نیز به همین شیوه می‌توان عمل نمود، البته بر روی پیشانی نیز اثر خواهد داشت.
سرکه نارگیل
سرکه نارگیل، ساخته شده از تخمیر عصاره نارگیل است که در غذاهای آسیایی جنوب شرقی (به خصوص در فیلیپین)، و همچنین در برخی از غذاهای مورد استفاده هند یا سری‌لانکا، به خصوص غذاهای محبوب شهر گوآ استفاده می‌شود. این سرکه به شکل یک مایع سفید ابری است و طعم اسیدی آن به‌طور خاصی تیز است.
سرکه خرما
سرکهٔ خرما که قدیمی‌ترین نوع سرکه استفاده شده توسط بشر می‌باشد از تخمیر الکلی و سپس استیکی خرمای رسیده، تمیز، بدون هسته و بدون مواد خارجی بدست می‌آید. رنگ آن کهربایی قرمز بوده و کمی بو و طعم خرما را دارد.
در طول تاریخ از سرکه خرما به عنوان یک عصارهٔ دارویی استفاده می‌شده‌است. کمک به کاهش وزن، پیشگیری از سرطان، درمان مشکلات گوارشی، تقویت قلب، درمان سوختگی و التهاب و تسکین سرفه و سردرد از فواید درمانی سرکه خرما است.
از سرکه خرما برای مرینیت کردن انواع ماهی، گوشت و همچنین در ترکیب سالاد استفاده می‌شود.
سرکه نیشکر
تنوع رنگ سفید سرکه در سال‌های اخیر در برزیل به سرکه‌هایی بسیار محبوب تبدیل شده‌است، که به عنوان ارزان‌ترین نوع سرکه فروخته شده‌است. در حال حاضر انواع دیگر سرکه (ساخته شده از شراب، برنج و سیب) برای کاهش هزینه به صورت مشترک، مخلوط با سرکه نیشکر به فروش می‌رسد.
سرکه نیشکر از عصاره نیشکر در پنجاب، هند ساخته شده‌است. در طول تابستان، مردم عصاره نیشکر را در گلدان سفال که با چنگال آهنی است می‌ریزند. سپس تخمیر صورت می‌گیرد. عصاره نیشکر به سرکه که یک رنگ سیاه دارد تبدیل می‌شود. این سرکه برای حفظ ترشی غذا و برای طعم مثل ادویه کاری استفاده می‌شود.
سرکه عسل
سرکه‌های ساخته شده از عسل نادر است، اگر چه سرکه عسل تجاری که در ایتالیا، پرتغال، فرانسه، رومانی و اسپانیا تولید شده‌است در دسترس هستند.
سرکه برنج
مردمان ژاپن دوست دارند که سرکه خود را با برنج تهیه کنند. این سرکه خوشمزه‌است و با انواع غذاها مصرف می‌شود. سرکه برنج از تخمیر شراب برنج که مردم ژاپن از آن استفاده می‌کنند تهیه می‌شود و مزه غذا را دلچسب تر می‌کند. رنگ آن طلایی است و نسبت به سرکه‌های اروپایی طعم ملایم تری دارد.
سرکه بالسامیک
سرکه بالسامیک (بالزامیکو) یک چاشنی با منشأ ایتالیایی است. این نوع سرکه معطر و دارای طعم شیرین می‌باشد.
سرکه آلو شابلون
سرکه مخصوص اسپانیا
خاصیت پاک کنندگی
سرکه نوعی ماده پاک‌کننده خنثی و ارزان قیمت است که به محیط زیست هم هیچ آسیبی نمی‌رساند (بر خلاف برخی مواد پاک‌کننده). معمولاً از سرکه سفید برای پاک کردن استفاده می‌شود. برای مثال، مخلوط آب و سرکه (یک قسمت سرکه و چهار قسمت آب) قادر است تا شیشه‌های پنجره را به خوبی تمیز کند. اگر احساس می‌کنید که پس از تمیز کردن شیشه‌ها با سرکه، شیشه‌ها چرب شده‌اند نصف قاشق غذاخوری صابون مایع به مخلوط اضافه کنید. این صابون مایع هرگونه لک و چربی شیشه را از بین می‌برد.
لوله‌ها را می‌توان با استفاده از مخلوط سرکه سفید و جوش شیرین تمیز کرد. پس از مدت زمان معین، چند گالن آب داخل لوله بریزید تا اثر سرکه و جوش شیرین کاملاً از بین برود.
مصرف دارویی
از سرکه در کشور چین به عنوان نوعی داروی خانگی استفاده می‌شود. معمولاً سرکه را برای جلوگیری از پخش ویروس سارس و ذات الریه مورد مصرف قرار می‌دهند؛ بنابراین سرکه خاصیت ضد ویروسی دارد.
همان‌طور که می‌دانید، هیدروژن برای نابود کردن باکتری و ویروس‌های مواد غذایی پیش از نگهداری غذا در یخچال به کار می‌رود. برای تهیه افشانه‌هایی (اسپری‌هایی) که به منظور کنترل بیماری ذات الریه، معمولاً در قاره آسیا مورد استفاده قرار می‌گیرند، ۵ درصد اسید استیک و ۳ درصد هیدروژن را با هم مخلوط می‌کنند.
سرکه اسید خوراکی است و مزهٔ ترشی دارد.
انواع سُو
برخی از سرکه‌هایی که از غلات گرفته می‌شود، از برنج یا جو پرک نشده درست می‌شوند. سرکه حاصل از آن هم‌چنان‌که جا می‌افتد، به رنگ قهوه‌ای تیره در خواهد آمد، که در این صورت به آن «کورُ-زو» یا «سرکه تیره» می‌گویند. همچنین، «اواسه-زو» یا سرکه‌های طعم‌دار برای انواع کاربردهای گوناگون وجود دارند. در سوشی، برنج با سوشی-زو یا سرکه مخصوص سوشی مخلوط شده‌است، سرکه‌ای که در آن چاشنی‌هایی مانند شکر، نمک و دیگر مواد اضافه شده‌است. همچنین «آما-زو یا» یا سرکه شیرین وجود دارد و نیز «توسا-زو» یا سرکه به سبک توسا.
رود اوز، ساسکس
رود اوز رودی است که به کانال مانش می‌ریزد. این رود از کشور بریتانیا می‌گذرد.
اورگروند
اورگروند (به سوئدی: Öregrund) یک منطقهٔ مسکونی در سوئد است که در بخش اوستهامار واقع شده‌است. اورگروند ۲٫۴۴ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۵۵۵ نفر جمعیت دارد.
روزنبرگر (دهانه)
روزنبرگر یک دهانه برخوردی در ماه‌ است.
دهانه‌های اقماری
این دهانه ۱۵ دهانه اقماری دارد.
آب‌گرازی
آب‌گرازی، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان باغ‌ملک در استان خوزستان ایران است.
فرگشت آب‌بازسانان
آب‌بازسانان بزرگ‌ترین گروه از پستانداران دریایی هستند که شامل نهنگ‌ها، دلفین‌ها، و گرازماهی‌ها می‌شوند. این گروه از پستانداران نزدیک به هشتاد و هشت عضو دارد و اعضای آن در بیشتر آب‌های آزاد جهان و چند رودخانه بزرگ حضور دارند.
آب‌گرازی
جمعیت
این روستا در دهستان قلعه تل قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۱ نفر (۷خانوار) بوده‌است.
فرگشت آب‌بازسانان
گاودریاییان و آب‌بازسانان قدیمی‌ترین و نخستین جانوران شناخته شده در میان دیگر پستانداران دریایی هستند. نیاکان این هر دو گروه در ۵۴–۵۳ میلیون سال پیش در دوره ائوسن پا به درون آب گذاشتند تا از جانوران و گیاهان درون آن تغذیه کنند و این آغاز فرگشت (تکامل) آن‌ها در دریاها بود. نیاکان اعضای راسته گاودریاییان گیاه‌خوار بودند و دو گروه عمده باقی‌مانده از این راسته – گاوهای دریایی و داگونگ – از گیاهان دریایی نزدیک به سطح آب تغذیه می‌کنند. نیاکان گوشت‌خوار آب‌بازسانان را اما جفت‌سمانی تشکیل دادند که ظاهری همچون گرگ‌های امروزی داشتند و برای خوردن ماهی و سخت‌پوستان به درون آب‌های شیرین رفتند.
نخستین آب‌بازسانان نزدیک به ۵۰ میلیون سال پیش در کناره‌های اقیانوس باستانی تتیس در جایی که امروزه هند و پاکستان قرار دارند پدیدار شدند. با گذشت نزدیک به ۲ میلیون سال، آن‌ها توانایی زندگی در هر دو محیط خشکی و آبی را داشتند. نزدیک به ۵ میلیون سال بعد و در ۴۵ م.س.پ. آب‌بازسانان آغازین، به‌طور کامل با زندگی در آب خو گرفته بودند و فرزندان خود را در آن به دنیا آورده و شیر می‌دادند. تا ۳۵ م.س.پ. این جانوران پاهای عقبی خود را از دست داده بودند و برای تغذیه و مکان‌یابی از پژواک بهره می‌گرفتند. نیاز خو گرفتن بیشتر این گروه با حرکت در آب و روش‌های شکار در آن باعث تغییرات بسیار در ساختار بدنی آن‌ها شد. این‌ها شامل صاف شدن کامل ستون مهره‌ها، از دست دادن پاهای عقبی به شکل کامل و به دست آوردن دم‌باله به عنوان وسیله پیش‌رانشی، چرخش حفره بینی به سوی بالای سر و پدید آمدن سوراخ تنفسی، و بسیاری دیگر دگرگونی‌های ریختی می‌شوند.
آب‌بازسانان و جفت‌سم‌سانان
از لحاظ تاریخی، در گذشته تصور بر این بود که آب‌بازسانان انواعی از ماهی هستند. اگرچه ارسطو به این اشاره کرده بود که نهنگ‌ها برای تنفس به سطح آب می‌آیند، این باور حتی تا هنگام لینه و در چاپ نخست سیستما ناتوره نیز وجود داشت. فلاور (۱۸۸۳) نخستین کسی بود که پیشنهاد داد آن‌ها در واقع گونه‌ای پستاندار هستند که رابطه نزدیکی با جفت‌سم‌سانان دارند. این ایده بعدها از روی شواهد دندانی و جمجمه‌ای توسط دانشمندانی چون ون والن (۱۹۶۶) و زالای (۱۹۶۹) پشتیبانی شد.
تا سال ۱۹۹۹ میلادی، باور دانشمندان بر این بود که آب‌بازسانان به تک‌سم‌سانان نزدیک‌تر هستند و جفت‌سم‌سانان شاخه پایه‌ای کلادی از سم‌داران هستند. تا آن هنگام گمان بر این بود که میان‌پنجه‌سانان، که گروهی منقرض‌شده از پستانداران سم‌دار گوشتخوار یا همه‌چیزخوار بودند، گروه خواهر آب‌بازسانان به‌شمار می‌روند.
ون والن و زالای نشان داده بودند که پیوند مشخصی میان این گروه از پستانداران و آب‌بازسانان وجود دارد. آن‌ها بخش‌هایی از بدن همانند گرگ داشتند؛ کناره‌ای بلند، توانایی راه رفتن بر پا و انگشتان پا، و به احتمالی سُم. به علاوه، بیشتر آن‌ها دندان‌هایی بزرگ و خردکننده داشتند که برخلاف بیشتر جفت‌سم‌سانان، نشان از رژیم غذایی گوشتخواری داشت. ارتباط میان میان‌پنجه‌سانان و آب‌بازسانان از بررسی ریخت‌شناسانه جمجمه، دندان، و استخوان پساجمجمه تعدادی از ابتدایی‌ترین نهنگ‌ها با نام‌های پروتوستوس، پاکیستوس، رودوستوس، و آمبولوستوس سرچشمه می‌گیرد. در آن هنگام اغلب پژوهشگران مخالف این ایده بودند که آب‌بازسانان نوعی جفت‌سم باشند چرا که آب‌بازسانان و جفت‌سم‌سانان دارای تفاوت‌های ظاهری بنیادین بودند؛ پاهای پشتی آن‌ها از میان رفته و تنها چند اندام زائدمانده کوچک باقی‌مانده‌اند، بدنشان همانند ماهیان شده و سوراخ بینی آن‌ها به بالای سر رفته‌است. قوزک پا که از جمله بخش‌های بارز بدن در جفت‌سم‌سانان است در هیچ‌یک از آب‌بازسانان کنونی وجود ندارد و سنگواره‌های یافت شده از نهنگ‌های باستانی تا آغاز دهه نخست هزاره سوم میلادی یا بخش پای عقبی نداشتند یا اندک استخوان‌های باقی‌مانده از آن‌ها آنچنان تحلیل رفته بودند که امکان شناسایی قوزک پا و دیگر ویژگی‌های استخوانی مربوط به آن بخش وجود نداشت. دهه ۲۰۰۰ میلادی اما این باور را به کلی دگرگون کرد؛ هنگامی که انبوه داده‌های علمی به دست آمده از آزمایش‌های مولکولی و نیز یافته‌های جدید زیست‌باستان‌شناسی نشان دادند که آب‌بازسانان نه تنها در راسته جفت‌سم‌سانان قرار دارند که نزدیک‌ترین گروه به آن‌ها تیره اسب‌آبیان است.
اگرچه حتی تا پیش از آن دهه، آزمایش‌های مولکولی، وجود ارتباط میان جفت‌سم‌سانان و آب‌بازسانان را با اطمینان پشتیبانی می‌کرد، تا نخستین سال‌های سده ۲۱ میلادی هیچ نشانه‌ای از همانندی ریخت‌شناسانه این دو گروه در دست نبود تا آنکه دو گروه پژوهشی مستقل با یافتن قوزک‌های پای پروتوستوس و پاکیستوس توانستند ویژگی‌هایی در قاپ و استخوان پاشنه آن‌ها بیابند که تا پیش از آن تنها در جفت‌سم‌سانان دیده شده بودند. این ویژگی‌ها شامل وجود سامانه استخوانی با کارکردی همچون کارکرد دو قرقره متصل به هم در قوزک پای نهنگ‌های نخستین و نیز دیگر شباهت‌های ریختی قوزک پا با جفت‌سم‌سانان بودند؛ چیزی که تنها نشان از ارتباط نزدیک آب‌بازسانان با این گروه از پستانداران داشت. همچنین، بررسی‌ها بر روی بیش از ۱۶٬۰۰۰ شاخه درخت فیلوژنتیکی با بهره‌گیری از داده‌های مولکولی ارتباط نزدیک سه گروه آب‌بازسانان، اسب‌آبیان، و گروه منقرض رائوایان، را ثابت می‌کند. ۸٬۲۳۹ شاخه از این تعداد گویای آن هستند که اسب‌آبیان و رائوایان دو گروه خواهر به‌شمار می‌روند. به همین تعداد شاخه نیز خواهر بودن رائوایان و آب‌بازسانان را نمایش می‌دهند. از این رو می‌توان چنین نتیجه گرفت که این سه گروه از جفت‌سم‌سانان دارای نیای مشترک هستند.
پژوهش‌های علمی بسیاری از این نگره که آب‌بازسانان تک‌نیا هستند پشتیبانی می‌کنند. به نسبت دیگر پستانداران، کاریوتیپ این جانوران بسیار دست‌نخورده مانده و در طول فرگشت خود تفاوت آنچنانی نکرده‌اند. عدد کروموزوم برای بیشتر آب‌بازسانان ۲N=۴۴ است. امروزه اگرچه ارتباط این گروه فراگیر (مونوفیلتیک) پستانداران با جفت‌سم‌سانان میان‌پنجه‌سان مشخص است، ولی هنوز آشکار نیست که آیا آن‌ها آرایه‌ای خواهر از نیاکان آب‌بازسانان بوده‌اند یا آب‌بازسانان خود از درون گروهی هم‌نیای میان‌پنجه‌گان برخاسته‌اند. در هر دو صورت، ارتباط نزدیک این جانوران با جفت‌سم‌سانان دوره پالئوسن از شواهد انبوه دیگری از جمله داده‌های ایمنی‌شناسی، دورگه‌سازی دی‌ان‌ای، توالی دی‌ان‌ای میتوکندریایی، و توالی دی‌ان‌ای هسته‌ای اثبات شده‌است.
فرگشت
کهن‌آب‌بازسانان آرایه‌ای پرتعداد از نیاکان نهنگ‌های امروزین هستند که مشخصه‌های اصلیشان عبارتند از پوزهٔ کشیده، حفره مغزی باریک، جمجمه‌ای با گودال گیجگاهی بزرگ، و نوک سر پیکانی مشخص. تفاوت عمده این جانوران با آب‌بازسانان کنونی در میزان جلوآمدگی استخوان‌های جمجمه است؛ چیزی که در آب‌بازسانان امروزین به شکل تلسکوپی و متمرکز رو به جلو دیده می‌شود. قدیمی‌ترین عضو این آرایه نزدیک به ۵۰ میلیون سال پیش پا بر زمین گذاشت و واپسین آن‌ها تا پایان دوران ائوسن منقرض شد، اگرچه نهنگ‌ها و دلفین‌های امروزین از آن پدید آمدند و به زندگی ادامه دادند.
نزدیک‌ترین جاندار امروزین به آب‌بازسانان اسب آبی است. خط فرگشتی نیای اسب‌های آبی و نهنگ‌ها در حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیون سال پیش از هم جدا شد. تخمین‌های کنونی بر پایهٔ تغییرات ملکولی دی‌ان‌ای این جدایی خط فرگشتی اسبان آبی و نهنگ‌ها را در تقریباً ۵۴٫۹ میلیون سال پیش تخمین می‌زنند. نیای مشترک این دو گونه‌ای پستاندار نیمه‌آبزی بوده‌است که بازماندگان آن بعدها به دو گروه کامل آبزی (نهنگ‌ها) و گروه دیگر بزرگی شامل چهارپایان زغال‌دد تقسیم شدند. زغال‌ددان برای مدت ۴۰ میلیون سال روی زمین زیستند و ۳۷ سرده گوناگون پدیدآوردند، ولی واپسین آن‌ها نزدیک به ۲٫۵ میلیون سال پیش منقرض شد و تنها جانور باقی‌مانده ازشان اسب آبی است.
نخستین پستانداری که با عنوان نهنگ شناخته می‌شود هیمالیاستوس نام دارد که سنگوارهٔ آن در سازند کوتار نالا (مربوط به ایپرزین) در هند به دست آمده‌است. هیمالیاستوس در ۵۲٫۵ میلیون سال پیش می‌زیست و اگر چه سازند کوتار نالا مربوط به رسوب‌های اقیانوسی بوده‌است، اما بررسی بر روی میزان ایزوتوپ اکسیژن در مینای دندان این جانور نشان از زندگی آن در محیط دارای آب شیرین دارد. چنین چیزی به معنای آن است که هیمالیاستوس یا در محیط آب شیرین با دسترسی گاه به گاه به محیط اقیانوسی زندگی می‌کرد یا نمونهٔ یافت شده در کنار رودخانه مرده و جسدش توسط آب به اقیانوس برده شده‌است.
کلادنما
کلادنمای زیر روند فرگشت آب‌بازسانان از پستاندارانی خشکی‌زی و چهارپا به جانورانی دریازی و باله‌دار را نشان می‌دهد. تاریخ‌های نوشته شده در این کلادنما تقریبی هستند.
پاک‌نهنگان
پاک‌نهنگان نخستین نهنگ‌های روی زمین بودند که در ائوسن آغازین در نزدیک ۵۰ میلیون سال پیش در منطقه‌ای که امروزه پاکستان نامیده می‌شود، زندگی می‌کردند. سنگواره‌های بسیاری از آنان در کرانه‌های اقیانوس تتیس پیشین یافت شده‌اند. بقایای سنگواره و استخوان‌های پاک‌نهنگان در سازند معروف به کولدانا در شمال‌شرقی پاکستان و بعدها شمال‌غربی هند به وفور پیدا شده‌اند و ویژگی‌های این سازند دانشمندان را به این باور رسانده‌است که پاک‌نهنگان در محیطی رودخانه‌ای زندگی می‌کردند. در میلیون‌ها سال پیش، مکان زندگی این جانوران خشک با رودهای فصلی و سیلاب‌های زودگذر بوده‌است. در آن هنگام، این جانوران از آب شیرین تغذیه می‌کردند. رژیم غذایی آن‌ها به گمانی شامل جانورانی می‌شد که برای نوشیدن آب به رودخانه‌ها نزدیک می‌شدند و نیز جانوران آبزی که درون آب زندگی می‌کردند. آن‌ها قدیمی‌ترین نیاکان آب‌بازسانان به‌شمار می‌روند و سازندهای قدیمی‌تر از و زیر کولدونا نشانی از آب‌بازسانان آغازین در خود ندارند.
پاک‌نهنگ‌ها توانایی زیادی برای زندگی در آب نداشتند؛ پاهای عقبی آن‌ها بسیار بزرگ بود، چندین مهره به‌هم‌چسبیده در لگن خاصره داشتند و شنوایی‌شان در آب بسیار ضعیف بود. این‌ها ویژگی‌هایی بودند که کمابیش در راهرونهنگان و رمینگتون‌نهنگان نیز دیده می‌شوند؛ از این رو، به این سه گروه از آب‌بازسانان کهن، «آب‌بازسانان آغازین» می‌گویند. سنگواره آب‌بازسانان آغازین تنها در منطقه هند–پاکستان امروزین یافت شده‌است و همه آن‌ها دارای فرمول دندانی بودند.
آنچه که پاک‌نهنگان را استثنایی می‌کند پیدا شدن تعدادی از استخوان‌های قوزک پای پاکیستوس – در کنار همین استخوان‌ها از آنِ رودوستوس – در سال ۲۰۰۱ میلادی بود که نشان داد این جانوران همانند خویشاوندان جفت‌سم کنونی نهنگ‌ها دارای قوزک پای دوقرقره‌ای بوده‌اند. پیدا شدن این حلقه ارتباطی اثبات کرد که نهنگ‌های امروزین دارای نیاکان جفت‌سم بوده‌اند. پاکیستوس پوزه دراز و دندان‌های قوی‌ای داشت که نشان از رژیم غذایی به شدت وابسته به گوشت دارد. حفره صماخی آن همانند همه دیگر نهنگ‌ها تصلب استخوانی داشت و کاسه چشم آن به سوی عقب چرخیده بود؛ چیزی که نشان می‌دهد امکان چرخش چشم به اطراف و دیدن آن در هنگام فرورفتن کامل در آب وجود داشته‌است. فرورفتن کامل در آب همچنین به آن‌ها امکان دوری از پرتو فرابنفش خورشید را – در صورتی که همچون اسب‌های آبی کنونی موی چندانی نداشتند – می‌داد.
راهرونهنگان
دسته دیگری از نهنگان آغازین که خاستگاهشان همانند پاک‌نهنگان در پاکستان امروزین بود، راهرونهنگان Ambulocetidae بودند. نام علمی این تیره از آب‌بازسانان نخستین از دو بخش Ambulo– به معنای متحرک و جابجاشونده و cete به معنای نهنگ آمده‌است؛ نامی که اشاره به نخستین تلاش این جانوران برای سازش بیشتر با زندگی در آب و راه رفتن آسان در آن دارد. این جانوران در ۴۹ میلیون سال پیش در آغاز ائوسن میانی زندگی می‌کردند و دوزیست بودند. آن‌ها همچنین همانندی بسیاری به تمساح‌های امروزین داشتند و در هنگام شکار در کنارهٔ رودخانه‌ها و آبگیرها منتظر جانوران خشکی‌زی می‌ماندند تا در هنگام نوشیدن آب شکارشان کنند. بررسی بر روی دو ایزوتوپ Δ۱۸O و Δ۱۳C موجود در استخوان‌های این جانوران نشان داده‌است که بعضی از آن‌ها در هر دو محیط آب شور اقیانوس و آب شیرین رودخانه‌ها زندگی می‌کردند بعضی نیز هیچ آب شوری مصرف نکرده بودند. از این رو، امروزه باور بر این است که راهرونهنگان حلقه میان ورود آب‌بازسانان از آب شیرین به آب شور بوده‌اند.
راهرونهنگان پاهای عقبی دراز و نیرومندی به ویژه در بخش‌های درشت‌نی و نازک‌نی داشتند که در انتها به انگشتانی بلند می‌رسیدند. دمشان نیز بلند بود ولی نشانه‌ای از دم‌باله در آن‌ها دیده نمی‌شود. این دم کوتاهتر از پاهای عقبیشان بود. لگن خاصره به خوبی شکل گرفته و استخوان خاجی بارزی حضور دارد. این بدان معناست که آن‌ها توانایی حرکت در هر دو محیط خشکی و آب را داشتند؛ اگرچه شواهد نشان می‌دهند که نمی‌توانستند در هیچ‌کدام با سرعت به پیش روند. ماهیچه‌های کمری قدرتمند آن‌ها نشان از آن دارند که راهرونهنگان با حرکت دادن ستون فقرات و پاهای عقبی در سطحی افقی (همچون شنگ‌های دریایی) به جلو پیش می‌رفتند. همچنین، کانال عصبی استخوان خاجی بزرگشان و نیز مهره‌های دمی آن‌ها حکایت از وجود دمی قوی دارند که هماهنگ با دیگر اعضای شناکننده بدن حرکت می‌کرد. اگرچه ریخت واپسین مهره دمی بیان‌گر آن است که دم تا آن هنگام هنوز به خوبی شکل باله به خود نگرفته بوده و تنها عامل پیش‌برندهٔ جانور به جلو به‌شمار نمی‌رفته‌است.
آن‌ها وزنی میان ۱۴۱ تا ۲۳۵ کیلوگرم داشتند و به نظر می‌رسد که پاهای عقبی کشیده امکان تحرک بیشتری به آن‌ها در محیط آب می‌داده‌است و همچون پارو از آن‌ها بهره گرفته می‌شده‌است. همچنین از آن‌ها برای جهت گرفتن و حفظ تعادل در هنگام شنا استفاده می‌شده‌است. این پاها در آب‌بازسانان پسین با رشد دم‌باله ناپدید می‌شوند و کارکرد خود را از دست می‌دهند.
رمینگتون‌نهنگان
رمینگتون‌نهنگان کلادی از کهن‌آب‌بازسانان بودند که عمری کوتاه در آغاز ائوسن میانی داشتند. این کلاد دارای پنج سرده بود که مشخصه‌شان جمجمه‌های بلند و باریک و فک‌ها و پاهای عقبی قوی بود. ریخت‌شناسی سنگواره‌های این جانوران نشان می‌دهد که رژیم غذایی آن‌ها از جانداران دریاییِ سریع و چابک تشکیل می‌شد. گوش میانی آن‌ها بزرگ بود و نشانه‌هایی از تطبیق برای شنیدن بهتر در محیط آب داشت. به دلیل داشتن کیسه‌های هوایی در استخوان تریگویدشان، در گذشته گمان بر این بود که آن‌ها نیاکان نهنگ‌های دندان‌دار بودند، اما امروزه به عنوان نسبی از آب‌بازسانان آغازین شناخته می‌شوند.
بقایای این نهنگ‌ها در مناطق مرکزی پاکستان و غرب هند یافت شده‌اند. بررسی ویژگی‌های خاک بستری که رمینگتون‌نهنگان در آن پیدا شده‌اند نشان می‌دهد که رمینگتون‌نهنگان آغازین مناطق کرانه‌ای نزدیک به آب شیرین را، همانند آنچه در راهرونهنگان وجود داشت، اشغال می‌کردند. رمینگتون‌نهنگان پس از این دوره همانندی بیشتری به پیش‌نهنگان داشتند و بقایایشان در سازند دوماندا در مرکز پاکستان و هارودی در شمال‌غربی هند پیدا شده‌اند. در سازند هارودی، انواع گوناگون پیش‌نهنگ‌ها در سازند درازیندا، که از دید چینه‌شناسانه درست بالای سر هارودی قرار دارد، یافت شده‌اند.
بدن بلند و پوزه و آرواره کشیده آن‌ها شباهت آنان به تمساح‌ها را حتی بیشتر از راهرونهنگان می‌کرد. همانند پاک‌نهنگان و راهرونهنگان، رمینگتون‌نهنگ‌ها نیز دارای چهار مهره خاجی جوش خورده بودند. پاهای عقبی، گردال‌های لگن خاصره، و اسکلت محوردار آن‌ها نشان از توانایی‌شان در حرکت در هر دو محیط آب و خشکی دارند. هم بررسی‌های ایزوتوپی و هم چینه‌شناسانه نشان داده‌اند که رمینگتون‌نهنگ‌ها از جانداران اقیانوسی تغذیه می‌کرده‌اند.
پیش‌نهنگان
پیش‌نهنگان نسبی بسیار گسترده از نهنگ‌های آغازین بودند که در مناطق گوناگونی از جهان از جمله هند–پاکستان، مصر، جنوب‌شرقی ایالات متحده، اروپا، و آفریقا زندگی می‌کردند. آن‌ها در آغاز ائوسن میانی در هند–پاکستان ظاهر شدند و به سرعت به مناطق دیگر جهان گسترش پیدا کردند. استخوان‌های یافت شده از تعدادی از این نهنگان آغازین نشان‌دهنده آن هستند که آن‌ها با دم‌های قوی خود در کنار پاهای عقبی نیرومند اقدام به شنا می‌کردند. طول این جانوران به صورت تقریبی به ۲ متر می‌رسید. فرمول دندانیشان همانند پاک‌نهنگان بود و در کل فاقد دندانک‌های کمکی بر روی دندان‌های جلویی خود بودند. به نسبت پاک‌نهنگان و دیگر پستانداران معمولی خشکی‌زی، روزنه آرواره‌ای و کانال‌های آرواره در این نهنگ‌ها بسیار بزرگ‌تر شده بود.
استخوان‌های این گروه از کهن‌آب‌بازسانان نشان از توانایی تعدادی از آن‌ها – به استثنای ائوستوس و جرجیاستوس – در حرکت بر روی زمین دارند. هیچ پیش‌نهنگ شناخته‌شده‌ای دارای مهره‌های دمی پشتی (خلفی) که نشان از وجود باله داشته باشند، نبوده‌است. ماهیچه‌های بزرگ پاهای عقبی ائوستوس و جرجیاستوس بیانگر آن هستند که آن‌ها توانایی حرکت بر روی زمین را نداشتند و از آن پاها برای موج‌وار حرکت کردن در آب بهره می‌گرفتند. با این حال، پیش‌نهنگان به شکل کامل آبزی نشده بودند و همانند خوکان دریایی کنونی، هنوز برای جفت‌گیری و زایش به خشکی برمی‌گشتند.
پیش‌نهنگان و رمینگتون‌نهنگان هر دو از نیای مشترکی از راهرونهنگان پدید آمدند که در آغاز دوره لوتتین زندگی می‌کرد. اگرچه رمینگتون‌نهنگ‌ها در نزدیک ۴۶ میلیون سال پیش منقرض شدند، پیش‌نهنگ‌ها توانستند راه خود را به سوی دیگر مناطق جهان باز کنند و نیای نهنگ‌های امروزین شوند. آن‌ها با خسروسوسماران در تعدادی از ویژگی‌ها اشتراک داشتند و این شامل استخوان خاجی تحلیل‌رفته، پاهای عقبی کوچکتر، و ورودی هوایی که بیشتر به سوی بالای سر متمایل شده بود، می‌شدند.
خسروسوسماران و دورودونتیان
خسروسوسماران تیره‌ای از کهن‌آب‌بازسانان هم‌نیا بودند که در زمان‌های به نسبت متاخرتری از دیگر آب‌بازسانان در میانهٔ تا پایان ائوسن و به گمانی آغاز اولیگوسن ظاهر شدند. شباهت‌هایی میان بعضی پیش‌نهنگان متاخر با خسروسوسماران آغازین دیده می‌شود، ولی ویژگی خسروسوسماران در داشتن مهره‌های دمی بسیار کشیده و فقدان کامل استخوان خاجی شناسایی آن‌ها را از پیش‌نهنگان میسر ساخته‌است. تا پایان ائوسن، همهٔ پیش‌نهنگان منقرض شده بودند. سنگواره‌های بی‌شماری از این جانداران در نیمکره شمالی، به ویژه مصر، یافت شده‌اند. آن‌ها همچنین در اروپا، شرق آمریکا، غرب آمریکای جنوبی، غرب آفریقا، و جنوبگان وجود داشتند. خسروسوسمارها جثه بزرگی داشتند و طول آن‌ها میان ۱۸–۴ متر بوده‌است. آن‌ها توانایی گذر از اقیانوس‌ها را داشتند و در شکار بسیار توانا بودند. زیرخانواده‌های سه‌گانه این آب‌بازسانان کمابیش به میزانی از تطبیق به زندگی در محیط اقیانوسی رسیده بودند که امروزه در آب‌بازسانان نوین دیده می‌شود. همه آب‌بازسانان نوین کنونی برآمده از این گروه از نهنگ‌ها هستند.
حسام‌آباد (قزوین)
حسام‌آباد (قزوین)، روستایی از توابع بخش کوهین شهرستان قزوین در استان قزوین ایران است.
جین هتر
جین هتر (Jean Heather؛ February 21, 1921 – ) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا بود.
حسام‌آباد (قزوین)
جمعیت
این روستا در دهستان ایلات قاقازان غربی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۹۶ نفر (۳۱خانوار) بوده‌است.
جین هتر
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به به راه خود می‌روم و غرامت مضاعف اشاره کرد.
فرگشت آب‌بازسانان
خسروسوسماران و دورودونتیان
این گروه از آب‌بازسانان شامل نَسَبی از پستاندارانی بزرگ‌جثه با بدنی کشیده می‌شدند که به گونه کامل وابسته به آب بودند. زیرخانواده‌ای از آن‌ها با نام دورودونتیان نیز شامل جانورانی بزرگ‌جثه، اما بی بدن کشیده بود. طول بدن بعضی از خسروسوسماران به ۲۵ متر می‌رسید. نخستین سنگواره‌های این جانوران به دلیل همانندی زیاد به سوسماران بزرگ‌جثهٔ ساکن دریاها با این نام خوانده شدند، اگرچه بعدها ریچارد اوون به درستی آن‌ها را در رده پستانداران قرار داد.