cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پاک‌سازی قومی
کشتار دانمارکیان توسط انگلیسی‌ها
اتلرد دوم ملقب به اتلرد بدفهم، پادشاه انگلستان در سال‌های میان ۹۶۸ تا ۱۰۱۶ میلادی، در سال ۱۰۰۲ در پاسخ به حمله اسوین اول پادشاه دانمارک به انگلستان، اقدام به اعدام و کشتار جمعی دانمارکی‌های مهاجر در کشور خود کرد. معروفترین بخش این حادثه، به «کشتار سنت برایس» شهره گردید. چند ماه پس از ازدواجِ اتلرد با «اِما» دخترِ «ریچارد اول دوک نورماندی»، وی برای مقابله با حمله اسوین، دستور کشتار دانمارکی‌های ساکن در شمال و شرق انگلستان را صادر کرد. وی زمانی این دستور را داد که دریافت دانمارکی‌های مهاجر در انگلستان، به وی خیانت کرده و به حمایت از اسوین، دست به شورش زده‌اند. برخی مورخان معتقدند که این کشتار نه برای از بین بردن همه دانمارکی‌های مهاجر در انگلستان، بلکه فقط برای از میان برداشتن آن دسته از نیروهای دانمارکی که پس از پرداختن باج در اول سال بدان‌ها، هنوز انگلستان را ترک نکرده بودند انجام شد. در این کشتار «گانهیلد»، خواهر اسوین به همراه همسرش «پالیگ» و بچه‌هایشان کشته شدند. این کشتارها تا سال ۱۰۱۳، زمان تسخیر انگلستان به دست اسوین ادامه یافت. پس از این شکست، اتلرد به نرماندی گریخت و پس از مرگ اسوین در سال ۱۰۱۴ میلادی، به انگلستان برگشت و دوباره بر تخت نشست.
اخراج یهودیان از انگلستان
پس از برتختِ پادشاهی نشستن ادوارد یکم، فشارها بر جامعهٔ یهودیان انگلستان افزایش یافت. تبعیت و پیروی از قوانینِ کلیسا، دلیل یا بهانهٔ اصلیِ این فشارها بود. در این مسیر، ممنوعیت تنزیل خواری یهودی، افزایش تبعیض میان یهودیان و مسیحیان و فشار وارد کردن به یهودیان برای تغییر دین به مسیحیت، اقداماتی بود که حکومت انگلستان برای وارد آوردن فشار بر یهودیان به اجرا گذاشت. در سال ۱۲۷۵ میلادی، ادوارد یکم فرمانی را در مورد یهودیان انگلستان صادر کرد. کُلیت این فرمان از این قرار بود که یهودیان دیگر نمی‌توانستند چرخ اقتصادی خود را با وام‌دهی بچرخانند زیرا این کنش نزد کلیسا و قوانین آن، از مصادیق رباخواری محسوب می‌شد. شایان ذکر است وام‌دهی یهودیان تا پیش از صدور این فرمان، نه‌تنها منع قانونی نداشت، بلکه از پشتیبانی حکومت‌های انگلستان نیز برخوردار بود. از آنجا که بیشتر فعالیت‌ها و درآمدهای اقتصادی یهودیان انگلستان به سیستم وام‌دهی آنان گره خورده بود، این فرمان ممنوعیت، تأثیرات بسیاری بر کاهش درآمد و رکود اقتصاد آنان داشت. در همین راستا، در میانه دههٔ ۱۲۸۰ میلادی، ادوارد یکم پیشنهاد داد یهودیانی که به مسیحیت بگروند، اجازه دارند نیمی از دارائی‌های خود را حفظ و نیمی دیگر را به خانه تغییر واگذارند. در آن برهه؛ یهودیانی که از مسیحی شدن امتناع می‌ورزیدند، باید همه دارائی‌های خود را به خزانه سلطنتی تحویل می‌دادند. عده‌ای از یهودیان از این فرمان سرپیچی کرده و دست به شورش‌هایی علیه یهودیان مسیحی شده زدند. یکی از این شورش‌ها در شهر آکسفورد با حمله به یهودیانی که اقدام به دادن مالیات به خانه تغییر کرده‌بودند، صورت گرفت. سرانجام ۱۸ ژوئیهٔ سال ۱۲۹۰ میلادی، ادوارد یکم دستور داد که یهودیانی که از مسیحی شدن امتناع ورزیدند، تا نوامبر همان سال باید انگلستان را ترک گویند.
اخراج یهودیان از فرانسه
بسیاری از یهودیان انگلستان، پس از اخراج توسط ادوارد یکم، دست به مهاجرت به فرانسه زدند. پادشاه وقت فرانسه، فیلیپ چهارم، پادشاه فرانسه، به دلیل جنگ با فلاندرها و مشکلات ناشی از سقوط ارزش پول رایج، با معضلات مالی بسیاری دست به گریبان بود. وی تصمیم گرفت برای برون‌رفت از این چالش‌های مالی، اقدام به ضبط اموال و دارایی‌های یهودیان کند. بر اساس سنت‌های فئودالی قرون وسطا و همچنین حمایت کلیسای کاتولیک رم، این عمل شاه کاملاً قانونی بود. به‌طور مثال در سال ۱۲۱۵، پاپ اینوسنت سوم با فراخوانی شورای کلیسای رم، اقدام به قدغن ساختن زندگی، کار و تجارت میان یهودیان و مسیحیان کرده بود. در روز ۲۲ ژوئیهٔ ۱۳۰۶ میلادی، صدهزار یهودی به‌طور ناگهانی دستگیر و مجبور شدند تنها به دریافت بخش اندکی از دارایی‌های خود رضایت دهند. سپس به آنان یک ماه فرصت داده‌شد تا فرانسه را ترک کنند. اگرچه برای اتمام فرآیند ضبط دارایی، بسیاری از آن‌ها تا اکتبر همان سال فرانسه را ترک نکردند. پس از پایان مصادره دارایی یهودیان، همهٔ سرمایه‌های آن‌ها حراج و درآمد حاصل از آن وارد خزانهٔ فیلیپ شد. تمام طلب‌های یهودیان به شاه منتقل شد و وی همه طلب‌های یهودیان را از مسیحیان واستاند.
اخراج یهودیان از اسپانیا
در سال ۱۴۹۲ میلادی، فرناندوی دوم، پادشاه آراگون به همراه همسرش ایزابل یکم، ملکه کاستیا، برای رسیدن به اهداف سیاسی‌شان یعنی اتحاد پادشاهی‌های خود و حکومت بر کل اسپانیا بر اساس تئوریِ «یک اسپانیای کاملاً کاتولیک و متحد»، تصمیم به برداشتن موانع این امر گرفتند. آنان برای این منظور، اقدام به پاک‌سازی جمعیت‌های مسلمان و یهودیِ ساکن در شبه جزیره ایبری کردند. شایان ذکر است که سابقهٔ اسکان یهودیان در اسپانیا، به زمان امپراتوری روم بازمی‌گشت. یهودیان پیش از اخراج از اسپانیا، به مدت قرن‌ها از مهم‌ترین بازیگران عرصهٔ اقتصادی و از مهم‌ترین مشاوران و پزشکان طبقه اشراف و پادشاهان اسپانیا بودند. کشمکش، بدگمانی، آزار و شکنجهٔ یهودیان، باعث شد که عدهٔ بسیاری از آنان در قرن ۱۵ میلادی تغییر دین داده و به کیش مسیحی درآیند. در آن هنگام، ایدهٔ رسیدن به یک اسپانیای کاملاً کاتولیک و متحد رواج پیدا کرده‌بود. متعصبانِ کاتولیکِ اسپانیایی، برای از میان برداشتن باقی‌ماندهٔ یهودیان، در سال ۱۴۸۰، دادگاه‌های تفتیش عقاید، با حوزه اختیارات فراوان تأسیس کردند. با این حال، ترکیبی از بدگمانی ایزابل و فرناندو و فشارهای مسیحیان متعصب، منجر به صدور فرمان اخراج یهودیان در ۳۱ مارس ۱۴۹۲ شد. بر اساس این فرمان، یهودیان یا باید به کیش مسیحیت درمی‌آمدند یا اسپانیا را ترک می‌گفتند. اگرچه عدهٔ بسیار کمی از یهودیان اخراجی، در قرن ۱۸ میلادی دوباره به اسپانیا بازگشتند، با این حال این فرمان تا سال ۱۹۶۸ میلادی که رسماً توسط ژنرال فرانسیسکو فرانکو لغو گردید، اعتبار قانونی داشت.
اخراج مسلمانان از اسپانیا
مسلمانان اسپانیا در طول حیات خود در آن سرزمین، فراز و فرودهای بسیاری را تجربه کردند. از زمان سقوط آندلس در سال ۱۴۹۲ میلادی به دست فرناندوی دوم تا اخراج کامل در تاریخ ۹ آوریل ۱۶۰۹ به دستور فیلیپ سوم، مشکلات و محدودیت‌های بسیاری را از سوی فرمانروایان کاتولیک متحمل شدند. پس از سقوط آخرین قلمرو مسلمانان در اسپانیا یعنی امارت غرناطه، یکدست‌سازی چهره مذهبی اسپانیا، به آرمان حاکمان مسیحی آنجا تبدیل شد. ترکیبی از تبعیض علیه مسلمانان، ظن کمک موریسک‌ها به دشمنان اسپانیا مخصوصاً امپراتوری عثمانی و دیگر فشارهای مذهبی– فرهنگی، از قبیل ممنوعیتِ زبانِ عربی، مراسمِ مذهبیِ اسلامی و پوشیدنِ اجباریِ لباس‌هایِ اروپایی، باعث بروز شورش‌هایی به دست مسلمانان شد. فیلیپ دوم این شورش‌ها را با تمام توان سرکوب کرد و موریسک‌ها را در سرتاسر اسپانیا پراکند. اما چندی بعد افزایش فشارها برای اخراج، بدبینی، طمعِ تَمَلُکِ اموال موریسک‌ها، جبران شکست سنگین اسپانیا از شورشیان پروتستان هلندی و بازسازی چهرهٔ حاکمیتی کاتولیک و مقتدر نزد مردم داخلی، باعث صدور فرمان اخراج موریسک‌ها به شمال آفریقا در آوریل ۱۶۰۹ شد. بدیهی‌ست بسیاری از موریسک‌ها در میانهٔ راه تبعید به شمال آفریقا، به دلیل گرسنگی و درگیری‌ها جان خود را از دست دادند.
جابه‌جایی‌های اجباری امپراتوری عثمانی و روسیه
امپراتوری عثمانی سیاستی به نام سورگون را در تبعید گروه‌هایی خاص به اجرا می‌گذاشت. از همان نخستین سال‌های امپراتوری، مقامات عثمانی مکرراً مسلمانان (اغلب مردم نیمه‌عشایری) را برای تقویت مرزهای خود در اروپا، به سمت غرب جابه‌جا می‌کردند. هدف این جابه‌جایی‌ها در درجهٔ اول تبدیل جمعیت‌های مستقل به جمعیت‌های وفادار و مفید برای سلطان بود. همچنین امپراتوری عثمانی از مهاجرت اجباری جهت توسعهٔ جمعیتی قسطنطنیه پس از تصرف شهر در سال ۱۴۵۳ سود جست. سلطان محمد دوم یهودیان را به قسطنطنیه منتقل کرد. چنین‌جابه‌جایی‌هایی با پاک‌سازی قومی مدرن از لحاظ انگیزه تفاوت می‌دارد. هدف حاکمان عثمانی از این جابه‌جایی‌ها، کمتر خالص‌سازی قومیتی - اعم از مذهبی، قومی یا نژادی - بوده و بلکه بیشتر اهداف استراتژیک و اقتصادی را دنبال می‌کرده‌است. در قرن هجدهم میلادی نیز، امپراتوری روسیه و امپراتوری عثمانی، جابجایی‌هایی جمعیتی، میان خود داشتند. بر اساس «قرارداد کوچوک - کاینارژی» که پس از شکست عثمانی از روسیه در سال ۱۷۷۴ میان دو دولت بسته شد، روسیه علاوه بر امتیازاتی که به دست آورد، حق حمایت از مردمانِ مسیحیِ ارتدوکسِ بالکان را نیز از عثمانی گرفت. در مقابل عثمانی نیز حق جابه‌جایی بخش بزرگی از مردمان مسلمان زیر حاکمیت روسیه را به دست آورد. بدین ترتیب گروه‌هایی از مسلمانان روسیه مانند «چِرکِس‌ها»، «اوبیخ‌ها» و «تاتارها» توسط امپراتوریِ عثمانی به آناتولی کوچانده شدند. امپراتوری روسیه نیز به دلایل استراتژیک، مسلمانان تاتار کریمه را مکرراً جابه‌جا و از مرزهای جنگی دور نگاه می‌داشت. اینچنین رفته‌رفته در طول یک قرن، کریمه خالی از جمعیت تاتار گردید.
استعمار و پاک‌سازی قومی
در تمام دوران استعمار اروپاییان، دکترین اصلی استعمار آنان بر اساس دو مفهوم «ناکجاآباد» یا «سرزمین بلاصاحب» استوار بود. بر این پایه، تصرف و تملک سرزمین‌های همه قبایل و مردمانی که نمی‌توانستند مالکیت خود را بر سرزمین‌شان به‌طور مکتوب سندیت ببخشند، جایز بود. این امر سبب شد که در طول استعمار، رفته‌رفته گروه‌های بزرگ انسانی را از سرزمین‌های اجدادی‌شان بیرون برانند. عملاً فتح تمامی مستعمرات اروپاییان —مانند مکزیک، استرالیا، آمریکا— خشن بودند، و برخی از آن‌ها منجر به پاک‌سازی قومی خونین شدند.
نابودی تائینوها
تائینوها نخستین قومی بودند که کریستف کلمب با آنان در هیسپانیولا —هاییتیِ امروزی— روبه‌رو شد. آن‌ها از خانوادهٔ مردمان آراواک بودند. اگرچه اسپانیایی‌ها با استقبال گرم تاینوها مواجه شدند، اما طولی نکشید تازه‌واردان اروپایی، به روش‌های مختلف، شروع به زیر سلطه درآوردن و نابودی آنان کردند. استفاده از تاینوها به عنوان برده در کارهای طاقت‌فرسا در جزایر طلا، قتل‌عام، زنده‌زنده سوزاندن، خودکشی‌های دسته‌جمعی به دلیل فشار مهاجران و میکروب‌ها و ویروس‌های کشنده‌ای که توسط اروپاییان بدان سرزمین آورده شده‌بود و جمعیت بومی را مبتلا می‌کرد، دست به دست هم داد تا در اواخر قرن ۱۶ میلادی، حتی یک نفر از آن قوم برجای نماند.
جابه‌جایی اجباری سرخپوستان در آمریکای شمالی
جابه‌جایی اجباری سرخپوستان توسط مهاجران سفیدپوست در آمریکای شمالی در قرن ۱۸ و ۱۹ میلادی به عنوان نمونه‌ای از پاک‌سازی قومی ذکر شده‌است. مهاجران اروپایی سیاست کلی کشتار یا اخراج همهٔ سرخپوستان را نداشتند، اما گروه‌های ویژه‌ای را برای اخراج هدف قرار دادند. ترکیب فرایندهای متعددی منجر به خروج مردم بومی آمریکا از اراضی وسیعی در شمال آمریکا گشت. امضای پیمان و خرید زمین اغلب به عنوان مؤثرترین راه برای به دست آوردن سرزمین‌های بومی بود. مهاجران اروپایی هیچ رابطه‌ای با سرخپوستان، چه دوستانه چه خصمانه، نداشتند. سرخپوستان با تازه‌واردان معامله کرده و در نواحی مرزی اختلاط میان آن دو باعث به وجود آمدن هویت‌های ترکیبی پیچیده گردید. اما زور و تهدید هم در بیرون راندن مردم بومی استفاده شد. سیاست حذف سرخپوستان توسط دولت مرکزی آمریکا در سال‌های ۱۸۳۰، که شامل حذف قبیله چروکی بود، ترکیبی از زور و رفتار قانونی بود. پس از جابه‌جایی اکثر سرخپوستان از ایالات شرقی آمریکا، ایالات متحده از طریق عملیات نظامی سرخپوستان را از مناطق مرزی در حال گسترش مهاجران اروپایی بیرون می‌کرد. در نهایت دولت مرکزی آمریکا جمعیت بازمانده سرخپوست را به زمین‌های خاصی که جهت استفاده سرخپوستان بود محدود کرد. این نوع از پاک‌سازی قومی به بازسازی نقشه‌های قومی در مناطق بزرگی از ایالات متحده کمک کرد. به گفتهٔ مایکل مان از دیدگاه مهاجران، سرخپوستان اقوام غیر متمدن، وحشی و مجزا از شهروندان متمدن مهاجر بودند، و این پاک‌سازی آن‌ها را توجیه می‌کرد. به گفتهٔ توماس جفرسون «اگر ما زمانی مقید به مقابله با قبیله‌ای بشویم، هرگز تا پیش از نابودی کامل آن قبیله متوقف نمی‌شویم.»
پاک‌سازی قومی در جزیره دیگو گارسیا
آخرین مورد از پاک‌سازی‌های قومی استعماری، در مجمع‌الجزایر شاگوس در قلمرو بریتانیا در اقیانوس هند انجام گرفت. این جزایر مرجانی که در ۲۰۰۰ کیلومتری شمال شرقی جزیرهٔ موریس و فاصلهٔ ۱۲۰ کیلومتر در امتداد مالدیو واقع شده‌اند، قبلاً از سوی بریتانیا جزء مناطق وابسته به جزیرهٔ موریس اعلام شده بود. تا پیش از پاک‌سازی، شاگوسی‌ها در این جزایر در حدود ۲۰۰۰ نفر جمعیت داشتند. شاگوسی‌ها متشکل از افرادی دورگه با ریشهٔ موریسی و زبان فرانسوی بودند. اینان از پنج نسل پیش در این جزایر زندگی می‌کردند. پیش از استقلال موریس در سال ۱۹۶۸، بریتانیا مجمع‌الجزایر شاگوس را از موریس جدا و آن‌ها را به مجمع‌الجزایر سیشل ملحق کرد. موریس در ازای از دست دادن مجمع‌الجزایر شاگوس، ۳ میلیارد لیرهٔ استرلینگ از بریتانیا به عنوان غرامت دریافت کرد. پس از انعقادِ قرارداد اجارهٔ جزیرهٔ دیگو گارسیا —که بزرگترین جزیرهٔ مجمع الجزایر شاگوس است— میان بریتانیا و ایالات متحده در سال ۱۹۶۶، همهٔ ساکنان بومی، از جزیره رانده شدند. جزیره موریس در ازای غرامتی که دریافت کرد، پذیرفت که شاگوسی‌ها را در جزایر دیگر خود نظیر «آگاله‌گا» اسکان دهد. اما شاگوسی‌ها که هیچ غرامتی مستقیماً دریافت نکرده بودند، حاضر به پذیرش این امر نشدند. سرانجام، بریتانیا در سال ۱۹۸۲ پذیرفت که غرامتی دیگر با مبلغ بسیار کمتری به شاگوسی‌ها پرداخت کند.
پاک‌سازی‌های قومی در قرن بیستم میلادی
از اواخر قرن ۱۹ میلادی به بعد سه موج پاک‌سازی قومی مدرن بوقوع پیوست. این سه موج نقشه مذهبی-نژادی اکثر کشورهای اروپایِ مرکزی و شرقی و غرب آسیا را تغییر داده و باعث ایجاد یکدستی ملی بیشتری شد. ویژگی مشترک این وقایع این است که عاملان آن‌ها بارها و بارها با ادعای اینکه در واقع خود آن‌ها قربانی گروه‌هایی شده‌اند که هدف حذف قرار گرفته‌اند، خود را «حق به جانب» نشان داده‌اند. عاملان هنگام توصیف قربانیان از گفتمانی استفاده می‌کنند که به تنش‌های درازمدت قومیتی یا مذهبی بازمی‌گردد، و پس از یک مرحله افراطی‌شدن سریع این گفتمان، عموماً به پاک‌سازی قومی ختم می‌شود. در برخی موارد، افراط شدن گفتمان مستقیماً به نسل‌کشی منجر می‌شود، اما در بقیه، پاک‌سازی قومی به عنوان هدف مطلوب برای حذف گروهی که خطرناک توصیف می‌شود استفاده می‌شود.
پیش از جنگ جهانی اول
فروپاشی امپراتوری عثمانی و همچنین رشد ناسیونالیسم خصوصاً در بالکان، باعث ایجاد درگیری‌ها، جابه‌جایی‌ها و پاک‌سازی‌هایی در آن منطقه شد. در نتیجه شمار زیادی از مردم بوسنیایی، بلغار، کُرد، ارمنی، پوماک، چرکس، یونانی، تاتار و ترک مجبور به جابه‌جایی شدند. پس از شکست‌های امپراتوری عثمانی و از دست دادن بخش‌های زیادی از اروپا در جنگ اول بالکان در سال ۱۹۱۲–۱۹۱۳، پاک‌سازی قومی علیه مسلمانان ساکن بلغارستان و مقدونیه که شامل تهدید و حملات خشن به آنان بود، شروع شد. نتیجهٔ این حملات کاهش جمعیت مسلمانان در این نواحی بود. این پاک‌سازی قومی در زمان جنگ جهانی اول (۱۹۱۴–۱۹۱۸) و کمی پس از آن بیشترین شدت را داشت.
در جنگ جهانی اول
در طول جنگ جهانی اول امپراتوری روسیه و عثمانی گروه‌هایی را که فکر می‌کردند به اندازه کافی وفادار نیستند، به اجبار مهاجرت می‌دادند. مهاجرت‌های اجباری در امپراتوری عثمانی به نسل‌کشی نیز انجامید.
نسل‌کشی‌های ترکان عثمانی
جنبش ترکان جوان پس از به‌قدرت رسیدن در سال ۱۹۰۸ میلادی در عثمانی، رفته‌رفته به تمایلات پان ترکیستی گروید. آن‌ها تمایل به گسترش مرزهای سرزمینی خود داشتند اما بیشتر سرزمین‌های اروپایی تحت سیطرهٔ خود را از دست داده‌بودند. به همین سبب ترکان جوان به فکر شکست دادن امپراتوری روسیه و گسترش مرزهای خود در شرق و ضمیمه ساختن مناطق ترک‌زبان قفقاز و آسیای مرکزی به امپراتوری عثمانی افتادند. همچنین با توجه به آموزه‌های پان‌ترکیستی، در پی ایجاد کشوری با نژادی واحد برای ترک‌ها و تسخیر همهٔ سرزمین‌های ترک‌زبان-مسلمان برآمدند. بر همین اساس، ترکان عثمانی شروع به پاک‌سازی مناطق غیرترک‌نشین امپراتوری کردند. در این راستا، ارمنیان که بزرگترین اقلیت غیرترک ساکن در عثمانی و همچنین جداکنندهٔ مناطق ترک‌زبان قفقاز و ترکان عثمانی از منظر جغرافیایی بودند، قربانی نخستین نسل‌کشی قرن بیستم شدند. هم‌زمان اقوام دیگر نظیر یونانیان و آشوریان مسیحی نیز در همین راستا نسل‌کشی شدند.
در خلال جنگ جهانی اول و در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۷، دولت عثمانی که در آن هنگام به دست ترکان جوان اداره می‌شد، به کشتار و پاک‌سازی نژادیِ مردم غیرنظامیِ ارمنی و آشوریِ ساکنِ بخش‌های شرقی این امپراتوری اقدام کرد. البته پیش از جنگ جهانی اول نیز کشتاری علیه ارمنیان، به دست سلطان عبدالحمید دوم صورت گرفته بود، اما میزان و ابعاد قتل‌عام ارمنیان به دست ترکان جوان در زمان جنگ جهانی اول، بسیار فراتر از کشتار ایشان به دست عبدالحمید دوم بود. ترکان عثمانی پیش از آغاز نسل‌کشی، با تبلیغات وسیع، سعی در معرفی ارمنیان و آشوریان به عنوان خائن به کشور و هم‌دستان امپراتوری روسیه در جنگ با عثمانی کردند. دولت عثمانی در این پاک‌سازی، به غیر از شیوهٔ دستگیری و اعدام‌های رسمی ارمنی‌ها، اقدام به تبعید مردان، زنان و کودکان ارمنی از خانه و شهرهایشان و تحمیل راهپیمایی‌های طویل المسافت به‌سمت جنوب و به بیانی دقیق‌تر بسوی صحراهای سوریه و میان‌رودان بدون دسترسی به آب و غذا و به همراه اذیت و آزار جنسی و غیر جنسی در طول مسیر توسط افسران ترک نمود. دولت عثمانی در مدت چند سال با این شیوه توانست سرزمین‌های وسیعی از بخش‌های شرقی این امپراتوری را خالی از جمعیت ارمنی کند. در این میان حدوداً یک تا یک و نیم میلیون ارمنی به طرق مختلف جان خود را از دست دادند. در همین میان و با استفاده از شیوه‌های مذکور، ترکانِ عثمانی جامعه صد الی صدوپنجاه هزار نفریِ آشوریان را نیز نابود کردند. ترکانِ عثمانی حتی، در اوایل سال ۱۹۱۵، با اشغال مناطق شمال غربی ایران، وارد خاک این کشور شده و دست به کشتار و غارت آشوریان حائل در مرز ایران-عثمانی و حتی آشوریان ساکن در ایران زدند. در ژانویهٔ سال ۱۹۱۵ و پس از عقب‌نشینی نیروهای ارتش روسیه تزاری از ارومیه، سربازان ترک عثمانی به همراه دسته‌جات مسلح کُرد، دست به کشتار آشوریان ایران زدند. به عنوان نمونه، در یک مورد نیروهای متجاوز، اقدام به محاصره، غارت و نابودی «روستای گلپشن» —بزرگترین و ثروتمندترین روستای آشوری‌نشین ارومیه— نمودند. این روستای آشوری‌نشین، دو هزار و پانصد نفر جمعیت داشت که در این حمله، همهٔ آشوریان روستا بجز دویست نفر کشته شدند. در «روستای هفتوان» —دیگر روستای آشوری‌نشین ایران نزدیک ارومیه— ۷۵۰ نفر گردن زده شدند و پس از آن ۵ هزار زن و کودک آشوری به اسارت کُردها درآمدند. در پی کشتارهای آشوریان، تنها ۲۵ هزار نفر از آشوریان ایران موفق به فرار از مرگ شده و در قفقاز جنوبی پناه گرفتند.
در خلال سال‌های فروپاشی امپراتوری عثمانی، جنگ اول بالکان و جنگ جهانی اول و همچنین رشد پان‌ترکیسم در میان سردمداران عثمانی و همچنین جنبش‌های ملی‌گرایانه در بالکان و شرق اروپا که مناطق تحت سلطه عثمانی بود، ترکان عثمانی شروع به جابه‌جایی، کشتار و پاک‌سازی همه‌جانبهٔ جمعیت یونانی باقی‌مانده در امپراتوری عثمانی کردند. این کشتارها که مقارن با حملهٔ یونان به ترکیه بود. در خلال جنگ‌های یونان و ترکیه (۱۹۲۲–۱۹۱۹) و پس از پیروزی ملی‌گرایان ترک در سال ۱۹۲۲، یونانیان بسیاری مجبور به مهاجرت گسترده شدند. در آن هنگام یونانیان بیشتر در شمال آناتولی، پنتوس، تراس و ناحیهٔ اژه ساکن بودند. در شهر ازمیر، تا پیش از این جنگ، یونانیان نیمی از جمعیت این شهر را تشکیل می‌دادند. ترکان عثمانی با توسل به تبعید، پیاده‌روی‌های طولانی بدون دسترسی به آب و غذا به همراه آزارهای افسران ترک در میان راه و کشتار، باعث فراری دادن و نابودی جمعیت بزرگی از یونانیان ساکن در آناتولی شدند. یونانیانی که از کشتار جان سال به دربردند نیز پس از پایان جنگ‌های یونان و ترکیه بر اساس قرارداد لوزان، به خاک کشور رقیب کوچانده شدند. البته معیار ترک یا یونانی بودن مذهب انتخاب شد و نه اینکه خود شخص خود را ترک یا یونانی محسوب کند. اجباری بودن جابه‌جایی و سختی‌هایی که به مهاجران وارد شد، آن را تبدیل به پاک‌سازی قومی‌کرد.
موج دوم
موج دوّم پاک‌سازی قومی در جنگ جهانی دوم به اوج رسید. آلمان نازی از طریق مهاجرت‌های اجباری قصد داشت که نقشهٔ قومیتی اکثر سرزمین‌های اروپایی شرقی و مرکزی را ناحیه‌ای تحت سلطه نژاد «آریایی» دربیاورد. به عنوان مثال جهت افزایش آلمانیان در غرب لهستان، صدها هزار لهستانی را اخراج کردند. بعدها در طول جنگ، هاینریش هیملر تصمیم گرفتند که میلیون‌ها اسلاوِ اوکراینی و روس سفید را به سمت شرق اخراج کنند که بیشتر این نقش‌ها به دلیل شکست آلمان‌ها عملی نشد.
نسل‌کشی و پاک‌سازی قومی توسط آلمان
با به‌قدرت رسیدن حزب ناسیونال سوسیال کارگران در آلمان، مبانی اندیشه پان‌ژرمنیسم در دستور کار حکومت قرار گرفت. یکی از اجزاء اصلی ایدئولوژی نازی‌ها، فراهم کردن «فضای حیاتی» برای «ملت آلمان» در شرق اروپا بود. این اندیشه، محرک اصلی توسعه‌طلبی و پاک‌سازی‌های قومی نازی‌ها در شرق اروپا گردید. مناطق اشغالی لهستان توسط آلمان‌ها، نخستین آزمایشگاه واقعی برای پیاده‌سازی «سیاست لبنسراوم» بود. هیتلر از طریق مهاجرت‌های اجباری قصد داشت نقشهٔ قومیتی اکثر اروپای شرقی و مرکزی را تغییر داده و آن را به ناحیه‌ای تحت سلطه آلمان و نژاد «آریایی» دربیاورد. وی قصد اخراج ۸ میلیون غیر آلمانی ساکن در بخش‌هایی از لهستان که به خاک رایش سوم ضمیمه شده‌بود را داشت. نازی‌ها قصد داشتند غیر آلمانی‌ها را به بخش باقی‌مانده از لهستان که «دولت عمومی» می‌نامیدندش اخراج کنند. بسیاری از لهستانی‌های اخراجی به دولت عمومی نیز در اردوگاه‌ها، به کار اجباری مشغول می‌شدند. در این راه، هیتلر جهت افزایش نسبی آلمانیان در غرب لهستان، صدها هزار لهستانی را اخراج کرد. بعدها در طول جنگ هاینریش هیملر تصمیم گرفت میلیون‌ها اسلاو اوکراینی و روسی سفید را به سمت شرق اخراج کنند که اکثر این نقشه‌ها به دلیل شکست آلمان‌ها عملی نشد.
هولوکاست
پس از تشکیل حزب نازی در ۱۹۱۹ میلادی و با به‌قدرت رسیدن آن حزب در سال ۱۹۳۳ با صدراعظم شدن آدولف هیتلر در آلمان، تبلیغات نژادپرستانه رو به گسترش نهاد. آن‌ها دست به تبلیغات وسیعی برای توجیه کشتار یهودیان اروپا زدند. ترکیبی از تنفر نژادی، خودنکوپنداری و پارانویا، سبب‌ساز نسل‌کشی یهودیان اروپا در جنگ جهانی شد. هولوکاست یهودیان با پاک‌سازی‌های قومی دیگر تفاوت داشت، از این نظر که هدف کلی هولوکاست نسل‌کشی بود و نه پاک‌سازی قومی، زیرا جابه‌جایی یهودیان معادل تمام کردن کار یهودیان نبود. اما از طرف دیگر تصمیم اولیهٔ آلمان‌ها پاک‌سازی قومی یهودیان بود و زمانی که به این نتیجه رسیدند که امکان عملی پاک‌سازی قومی وجود ندارد به سمت نسل‌کشی روی آوردند. تصمیم اولیه آلمان‌ها این بود که یهودیان اروپا را به ماداگاسکار یا به نقاط دوری در روسیه منتقل کنند. برخی از این نقشه‌ها - اگر انجام می‌شد - به دلیل سختی‌های احتمالی‌ای که در راه انتقال به یهودیان متحمل می‌شدند، منجر به نسل‌کشی می‌شد. اما عملی نبودن آن‌ها نیز باعث شد که نازی‌ها به نسل‌کشی و کشتار دسته‌جمعی یهودیان در مناطق تحت کنترل آلمان دست بزنند. در طول جنگ جهانی دوم، نزدیک به ۶ میلیون یهودی به طرق مختلف جان خود را از دست دادند.
پاک‌سازی قومی توسط رومانی
رومانیایی‌ها نیز در خلال جنگ جهانی دوم در بوکوفینای شمالی و بیسارابیا به پاک‌سازی قومی علیه یهودیان روی آوردند. آن‌ها، یهودیان را متهم به کمک به روس‌ها ساختند و قتل‌عام یا اخراجشان کردند. رومانیایی‌ها در هنگام اشاره به عملشان از لفظ «پاک کردن زمین» استفاده می‌کردند. گروهی از یهودیان کشته شده و گروهی دیگر به ترنسنیستریا تبعید شدند. در هنگام تبعید، برخی از یهودیان در طول مسیر کشته شدند و برخی از قحطی و بیماری و سرما مردند. از میان ۱۲۵ هزار تا ۱۵۰ هزار یهودی اخراج شده تنها ۵۰ هزار نفر پس از جنگ زنده ماندند.
پاک‌سازی قومی توسط شوروی
هیئت عالی شوروی، در ۲۶ اوت ۱۹۴۱ یعنی در اوج جنگ جهانی دوم و درگیری شوروی با آلمان، در فرمانی، آلمانی‌های ساکن شوروی را به ظن جاسوسی و خرابکاری به نفع آلمان نازی، به مناطقِ نووسیبیرسک، امسک، سرزمین آلتایی و قزاقستان تبعید کرد. در این فرمان، هیئت عالی شوروی، آلمانی‌های ساکن در شوروی را ده‌ها هزار جاسوس و خرابکار معرفی کرد که منتظر اشارهٔ نازی‌ها برای شروع خرابکاری ضد شوروی هستند. این اولین فرمان تبعید آلمانی‌های شوروی بود که فقط آلمانی‌های «جمهوری آلمانی‌های ولگا» را دربر می‌گرفت. هیئت عالی شوروی در ۷ سپتامبر همان سال، در فرمانی دستور برچیدن «جمهوری شوروی سوسیالیستی آلمانی ولگا» را هم صادر کرد و فردای آن روز یعنی ۸ سپتامبر، فرمان تبعید همهٔ آلمانی‌های ساکن در سرزمین‌های شوروی را به دست ارتش سرخ صادر کرد. بر اثر این فرمان‌ها، جمعیتی میان ۹۵۰ هزار تا یک میلیون و دویست هزار آلمانی ساکن در شوروی تبعید و نابود شدند. حکومت شوروی به غیر از آلمانی‌ها، سایر مردمانی را هم که بالقوه جاسوس خارجیان می‌پنداشت، تبعید کرد. در سال ۱۹۴۰، فنلاندی‌های اینگریای استانِ لنینگراد به‌طور گسترده تبعید شدند. در همین راستا، از اکتبر ۱۹۳۹، ۱/۵ میلیون لهستانی به سیبری تبعید شدند. این تبعیدها را دولت شوروی در مورد لهستانی‌هایی انجام می‌داد که به باور خود، «عناصر ضد شوروی» می‌پنداشت. پس از حملهٔ آلمان به شوروی، دولت مسکو شش قوم روسیهٔ جنوبی، که مظنون به همدستی با آلمان‌ها بودند را نیز تبعید کرد. در نخستین مرحله یعنی فوریهٔ ۱۹۴۳، ۴۰۰ هزار چچن را تبعید کرد. این درحالی بود که ارتش آلمان بجز اندکی، وارد سرزمین چچن‌ها نشده‌بود. پس از آن نوبت به تبعید ۱۰۰ هزار اینگوش، همسایگان چچن‌ها در قفقاز، رسید. در نوامبر و دسامبر همان سال ۷۰ هزار قره‌چای و ۱۰۰ هزار کلموک نیز تبعید شدند. در آخر نیز در مه ۱۹۴۴، ۵۰ هزار بالکار و ۲۰۰ هزار تاتار کریمه تبعید شدند. بدیهی‌است که به دلیل عدم هشدار قبلی به مردمان تحت تبعید و شرایط انتقال بد و بدون امکانات آنان به تبعیدگاه‌ها، تقریباً نیمی از جمعیت‌های تبعیدی در میانه راه جان خود را از دست می‌دادند.
پاک‌سازی‌های قومی محلی
در مناطق مختلف شرق و جنوب شرقی اروپا، سیاست‌های ملی گرایان محلی افراطی به پاک‌سازی قومی محلی در طول جنگ جهانی دوم منجر شد. در بالکان، حکومت فاشیستی کرواتی که دولت دست‌نشاندهٔ آلمان‌ها در یوگسلاوی بود، شروع به کشتار و اخراج صرب‌ها کرد. همچنین اوکراینی‌ها و لهستانی‌های مسلح هم در مناطقی که در کنار یکدیگر زندگی می‌کردند، دست به جنگ علیه یکدیگر با هدف پاک‌سازی قومی دیگری زدند.
اخراج آلمانی‌ها
در خلال و پس ازجنگ جهانی دوم، فرایندی برای اخراج آلمانی‌های ساکن در کشورهای دیگر شکل گرفت. در طول جنگ، اتحاد جماهیر شوروی، حکومت خودمختار آلمانی‌های ولگا را برانداخت و صدها هزار نفر از آلمانی‌های آن منطقه را به سیبری تبعید کرد. پس از جنگ نیز در «کنفرانس پوتسدام»، کشورهای پیروز جنگ یعنی شوروی، بریتانیا و ایالات متحده آمریکا، بر اساس توافق سه جانبه فی‌مابین، به کشورهای لهستان، چکسلواکی، مجارستان و یوگسلاوی اجازه دادند که آلمانی‌زبانان ساکن در خاکشان را اخراج کنند. البته دولت‌های ایالات متحده آمریکا و بریتانیا تلاش‌های زیادی را در جهت معتدل‌تر کردن فرایند اخراج آلمانی‌ها در برابر شدت عمل روس‌ها به کار بستند. در حدود ۳ میلیون آلمانی پس از جنگ، از سودتنلند و دیگر مناطق آلمانی‌نشینِ شمال و غرب چکسلواکی، به روش‌های گوناگون به خاک آلمان کوچانده شدند.
در خلال جنگ و پس از آن، در حدود ۷ میلیون آلمانی، از مناطقی که پس از جنگ به لهستان واگذار شده‌بود، به سوی غرب خط اودر - نایسه تبعید شدند. مناطق مبدأ در این تبعیدها، سرزمین‌های تاریخاً آلمانی مانند سیلسی، پومرانی، پروس شرقی، پروس غربی به مرکزیت بندر دانزیگ، براندنبورگ شرقی و دیگر مناطق مورد اختلاف میان آلمان - لهستان بود. در این پاک‌سازی‌ها، بسیاری از مردمان آلمانی را ترس از توسل به زور توسط ارتش سرخ که در حال پیشروی بود، به سوی غرب گریزاند. بسیاری دیگر نیز بر اساس «قرارداد پوتسدام»، قانوناً مجبور به ترک سرزمین‌های تاریخی خود شدند. در خلال این روند، حدود ۲ میلیون آلمانی نیز از مجارستان، رومانی و یوگسلاوی به سوی خاک اصلی آلمان رانده‌شدند. کشورهای مذکور، آلمانی‌های ساکن در کشورشان را به همدستی با نازی‌ها متهم می‌کردند. آن‌ها با این اتهام، خواه درست یا نادرست، حدود ۱۲ میلیون و به استناد برخی دیگر از منابع ۱۴ میلیون آلمانی را جابه‌جا و از سکونتگاه تاریخی خود اخراج کردند. در این میان حدود ۲ میلیون آلمانی نیز به دلایلی مانند سرما، گرسنگی، بیماری و جنگ جان باختند.
فلسطینی‌ها
پایان قیومیت بریتانیا بر فلسطین در سال ۱۹۴۸ به جنگ اول اعراب و اسرائیل و مهاجرت و اخراج دست کم هفتصدهزار پناهنده فلسطینی منجر شد. البته گروهی کوچکی از اعراب در اسرائیل ماندند. در مورد دلیل این جابه‌جایی و میزان برنامه‌ریزی صهیونیست‌ها در بیرون راندن فلسطینی‌ها نزاع و اختلاف نظر وجود دارد. از مباحثی که نزاع بر آن متمرکز شده نقشه دالت می‌باشد که توسط نیروهای نظامی صهیونیستی هگانا علیه ساکنان فلسطینی اعمال شد. مورخان دو تفسیر متفاوت از این نقشه ارائه کرده‌اند: یکی عملیاتی نظامی علیه نواحی مسکونی فلسطینی‌ای که در پشت خطوط یهودیان قرار داشته‌اند، و دیگری نقشه‌ای برای اخراج فلسطینی‌ها از محل زندگی‌شان. اینکه از ابتدا نقشه‌ای مرکزی برای اخراج فلسطینی‌ها وجود داشته یا نه، یا گزینه‌های دیگری مانند اینکه نیروهای هگانا به‌تدریج و در طی عملیاتشان دریافتند که حملات آن‌ها می‌تواند به پاک‌سازی قومی منجر شود، همه مورد بحث و مناظره هستند.
موج سوم
موج سوم پاک‌سازی‌های قومیِ قرن بیستم، در آغاز، میان و پس از پایان جنگ سرد بوقوع پیوست. اگرچه این فرایند در زمان جنگ سرد هرگز متوقف نشد ولی آهنگِ روندِ آن بسیار نسبت به پیش کُند شد. مهم‌ترین پاک‌سازی قومی در خلالِ جنگ سرد، درگیری‌های خشونت‌آمیز میان یونانیان و ترک‌های جزیرهٔ قبرس و پس از آن حملهٔ نظامیِ ترکیه به قبرس بود که باعث تجزیهٔ جزیره و به وجود آمدن نواحیِ جدا از هم ترک و یونانی گردید. این تفکیک بر اساس زبان و قومیت ساکنان جزیره به وجود آمد. پس از پایان جنگ سرد، دوباره جریان تازه‌ای از پاک‌سازی‌های قومی در جهان سربرآورد که از آن جمله می‌توان به نسل‌کشی‌های یوگسلاوی و پاک‌سازی‌ها در قفقاز جنوبی اشاره کرد.
پاک‌سازی قومی در یوگسلاوی
عبارتِ پاک‌سازی قومی، برگردان عبارتی با همین مفهوم در زبان صربی—کرواتی است. این عبارت برای کشتارهایی که در طول دههٔ ۹۰ سدهٔ بیستم میلادی علیه گروه‌های غیرنظامی در جریان فروپاشی یوگسلاوی صورت گرفت، مورد استفاده واقع شد. از گروه‌هایی که تحت پاک‌سازی قومی در یوگسلاوی قرار گرفتند می‌توان به مسلمانان بوسنیایی در منطقه بوسنی و هرزگوین، صرب‌های منطقه کرایینا در کرواسی، آلبانیایی‌ها و پس از آن صرب‌های کوزوو اشاره کرد. البته ریشهٔ استعمال این عبارت در یوگسلاوی، به سال ۱۸۷۸ بازمی‌گردد. در آن سال مسئولان صرب تصمیم گرفتند ساکنان آلبانیایی‌تبار بیش از ۱۰۰ روستا در حوضهٔ فوقانی منطقهٔ موراوای علیا و جنوب نیش —مناطقی که به‌تازگی به دست آورده بودند— را اخراج کنند. تا پیش از سال ۱۹۹۲، بوسنی و هرزگوین پذیرای صرب‌های ارتودوکس، کروات‌های کاتولیک و بوسنیایی‌های مسلمان بود. در فوریه و مارس سال ۱۹۹۲، بوسنی و هرزگوین با یک همه‌پرسی، استقلال خود را از یوگسلاوی اعلام داشت. در همه‌پرسی مذکور استقلال بوسنی توسط اکثریت مسلمان بوسنیایی —که ۴۴ درصد از جمعیت بوسنی را تشکیل می‌دادند— و کروات‌ها —که ۱۷ درصد از جمعیت را تشکیل می‌دادند— حمایت شد، اما صرب‌های بوسنی —که ۳۱ درصد از جمعیت بوسنی را شامل می‌شدند— آن را تحریم کردند. استقلال بوسنی و هرزگوین در همان سال مورد پذیریش بین‌المللی واقع شد. آتش جنگ و کشتار با حمله مسلمانان بوسنیایی به یک عروسی صرب‌ها در سارایوو و سپس حمله و کشتار زنان و کودکان صرب در روستای سیه‌کوواس شعله‌ور گردید. صرب‌ها نیز در پاسخ، اقدام به بستن راه‌های خروجی سارایوو نمودند. تا پیش از آوریل ۱۹۹۲ زد و خوردها و کشتارها کوچک بود اما در آوریل ۱۹۹۲، با کشتار مسلمانان بوسنیایی توسط صرب‌ها در «بیه‌لینا»، جنگ ابعاد تازه‌ای یافت. محاصرهٔ سارایوو از سوی صرب‌ها یکی از نقاط عطف جنگ بود. اگرچه کروات‌های بوسنی و بوسنیایی‌های مسلمان در همه‌پرسی استقلال بوسنی از یوگسلاوی، متحد محسوب می‌شدند، اما دیری نپایید که گروه‌های شبه‌نظامی دو طرف نیز به پاک‌سازی یکدیگر از مناطق تحت نفوذ خود مبادرت ورزیدند. بر همین اساس در غرب بوسنی، جنگ میان کروات‌های بوسنی و بوسنیایی‌های مسلمان پیرامون شهر تاریخی «موستار» —مرکز جمهوری کروات‌های بوسنی و هرزگوین— با شدت آغاز شد. در میانهٔ مارس ۱۹۹۲، اتحادیه اروپا پیشنهاد کرد که بوسنی و هرزگوین بر اساس نقشهٔ قومی، به سه بخش صرب‌نشین، کروات‌نشین و مسلمان‌نشین تقسیم شود. اما این پیشنهاد از سوی بوسنیایی‌های مسلمان رد شد. در پایان تابستان ۱۹۹۲، صرب‌های بوسنی —که از سوی ارتش یوگسلاوی حمایت می‌شدند— موفق به اشغال دو سوم از بوسنی و هرزگوین شدند. آن‌ها در سرزمین‌های زیر کنترل خود، «سیاست پاک‌سازی قومی» علیه بوسنیایی‌های مسلمان و کروات‌ها را در ابعادی وسیع به اجرا درآوردند. در این راه صرب‌ها با تبعید و کشتار بسیاری از مناطق تحت کنترل خود را از جمعیت کروات و بوسنیایی خالی کردند. تلاش‌های بین‌المللی برای صلح نیز به دلیل عدم پذیرش کنترل مناطق پاک‌سازی شده توسط صرب‌ها به دست آنان بی‌نتیجه ماند. برای همین در اوایل ۱۹۹۴ میلادی، بر اثر فشارهای آمریکا، کروات‌های بوسنی و بوسنیایی‌های مسلمان علیه صرب‌ها متحد شدند. در این میان جابه‌جایی جمعیت به صورت صلح‌آمیز میان کروات‌ها و مسلمانان بوسنیایی هنوز جریان داشت. در تابستان ۱۹۹۵ میلادی، نیروی‌های مشترک کروات‌ها و بوسنیایی‌های مسلمان توانستند مناطق اشغال شده توسط صرب‌ها از سال ۱۹۹۲ به بعد را بازپس بگیرند. پس از این بازپس‌گیری، صرب‌ها به‌طور جدی حاضر به آغاز مذاکرات صلح شدند. سرانجام با امضای قراداد صلح در ۱۴ دسامبر ۱۹۹۵ میلادی در پاریس، جنگ بوسنی به پایان رسید.
از علل به وجود آمدن این پاک‌سازی‌ها در بوسنی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
کمیسیونی که از کارشناسان سازمان ملل، جهت رسیدگی به وقایع بوسنی و هرزگوین تشکیل شده‌بود، اولین تعریف‌ها را از پاک‌سازی قومی و سازوکارهای انجام آن اینگونه بیان کرد: یکی از اعمال صرب‌ها برای پیاده‌سازی سیاست‌های پاک‌سازی قومی علیه مسلمانان بوسنی و هرزگوین، تجاوز جنسی سربازان صرب به زنان بوسنیایی مسلمان بود. آنان به زنان مسلمان تا زمانی که باردار شوند تجاوز می‌کردند و سپس تا زمان بی‌خطریِ سقط جنین، آنان را زندانی کرده و سپس آن‌ها را آزاد می‌کردند. منطق این کار، پاک‌سازی نژادی توسط بچه‌دار کردن به وسیلهٔ نژاد صرب، و همچنین وادا کردن مسلمانان به مهاجرت بود.
پاک‌سازی قومی در رواندا
پاک‌سازی قومی در رواندا، قتل‌عامی‌ست سامانمند و سازمان یافته که در سال ۱۹۹۴ میلادی توسط عناصر افراطی قوم «هوتو» علیه قوم «توتسی» و هر آن کَس که مخالف انجام کشتارها بود صورت گرفت. کشتارِ توتسی‌های و عناصر ملایم هوتو، در بازه‌ای ۱۰۰ روزه میان ماه‌های آوریل تا ژوئیهٔ سال ۱۹۹۴ میلادی به وقوع پیوست. قوم هوتو از نظر جمعیتی در رواندا اکثریت و توتسی‌ها اقلیت محسوب می‌شدند. برآورد می‌شود که حدود ۲۰۰ هزار هوتو با تحریک و تبلیغاتِ رسانه‌های رواندا، در این کشتارها شرکت جستند. بیش از ۸۰۰ هزار شهروند رواندا —در وهلهٔ نخست توتسی‌ها و پس از آن هوتوهای میانه‌روتر— کشته شدند.
پاک‌سازی قومی و حقوق بین‌الملل
کمیسیونی از کارشناسان سازمان ملل که جهت رسیدگی به وقایع بوسنی و هرزگوین تشکیل شده بود، در ماه فوریه ۱۹۹۳ اعلام کردند که پاک‌سازی قومی جرمی علیه قوانین بین‌المللی می‌باشد. اگرچه امروزه مفهوم پاک‌سازی قومی به‌خوبی فهمیده شده، اما پاک‌سازی قومی برخلاف نسل‌کشی وارد متون حقوقِ بین‌الملل نشده‌است و به عنوان شکلی از جرایمی که پیشتر تعریف شده مانند جنایت علیه بشریت و جنایات جنگی طبقه‌بندی می‌شود که این تلقی در مواردی می‌تواند با مصوبهٔ کنوانسیون نسل‌کشی در تناقض باشد.
والتر دلیون
والتر دلیون (Walter DeLeon؛ May 3, 1884 – 1884:5:3, August 1, 1947) فیلم‌نامه‌نویس و نمایشنامه‌نویس اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی بین سال‌های ۱۹۱۲ تا ۱۹۵۳ میلادی فعالیت می‌کرد.
پاک‌سازی قومی
انگیزه عاملان
وقوع پاک‌سازی قومی در مقیاس بزرگ، بدون همکاری هزاران نفر از مردم یک جامعه امکان‌پذیر نیست، و سؤالی که پیش می‌آید این است که چه می‌شود که افراد عادی جامعه چنین جنایاتی را انجام دهند؟ معروف‌ترین پاسخ مبتنی بر آزمایش میلگرم است که میزان اطاعت شرکت‌کنندگان در آزمایش از قدرت، و دشواری‌ای که در رد کردن قدرت و مقام علمی را دارند را نشان می‌دهد. آزمایش معروف دیگری، به نام آزمایش زندان استنفورد، نشان می‌دهد که مردم عادی قادر به انجام ظالمانه‌ترین کارها هستند اگر اجازه انجام آن توسط نهادهای مشروع داده شود. به‌طور کلی می‌توان عاملان پاک‌سازی قومی را به نُه دسته تقسیم کرد:
والتر دلیون
از فیلم‌هایی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است، می‌توان به برد با اختلاف اندک، زنوبیا، راگلزهای رد گپ، اتحادیه اقیانوس آرام و غول کوچک اشاره نمود.
پاک‌سازی قومی
پاک‌سازی قومی و فلسفه
از پاک‌سازی قومی در زیرشاخه‌های مختلف فلسفه صحبت به میان رفته‌است که در اینجا نمونه‌هایی از آن را ذکر می‌کنیم.
یکی از ارکان اصلی انتقادات مکتب اعتراضی تعالی‌گرایی، اعتراض به پاک‌سازی قومی سرخپوستان توسط دولت آمریکا بود. در بحث مربوط به تروریسم، نظر برخی فلاسفه درباب تروریسم و پاک‌سازی قومی چنین است که اگر راهی بجز دست زدن به اقدامات تروریستی برای قوم تحت نسل‌کشی یا پاک‌سازی باقی نماند، تحرکات تروریستی قوم مورد پاک‌سازی موجه است. از پاک‌سازی قومی و نسل‌کشی در استدلال‌های مربوط به مسئولیت جمعی (که در آن کل افراد یک گروه مسئول اشتباهاتی شناخته می‌شوند) استفاده می‌شود. یکی از مباحث پیرامونی پاک‌سازی قومی، مسئله «مداخله مسلحانه بشردوستانه» دولت‌های خارجی در کشور مجری پاک‌سازی قومی‌ست. پرسش اصلی در این باب این است که دقیقاً در چه صورتی می‌توان مداخله دولت‌های خارجی را توجیه کرد. در فلسفه اخلاق، ریچارد رورتی، فیلسوف پست‌مدرن، معتقد است که میان نحوه فکر عاملان پاک‌سازی قومی و فلاسفه اخلاق خویشاوندی وجود دارد. به عقیده رورتی فلسفه - در پایه‌ای‌ترین شکل آن - منجر به محروم کردن برخی انسان‌ها از خصایص انسانی شده‌است. فرانسیس ریوز در نقد نظریات پست‌مدرن رورتی می‌نویسد که او در فلسفه‌اش هیچ دلیل منطقی‌ای نمی‌تواند ارائه کند که از انجام رفتارهای بشردوستانه در مقابل انجام رفتارهایی مانند نسل‌کشی حمایت کند. برای پست‌مدرن‌هایی مانند رورتی، مهربان بودن و ظالم بودن از لحاظ استدلال منطقی به یک میزان قابل توجیه هستند.
پاک‌سازی قومی و دموکراسی
برخی از محققان در فلسفه و علوم سیاسی به رابطه‌ای که به عقیده آن‌ها میان دموکراسی و پاک‌سازی قومی وجود دارد اشاره کرده‌اند. به گفتهٔ دیوید ویلیامز مطالعه تاریخ آمریکا بیانگر پارادکسی‌است که چگونه «امپراتوری آزادی جفرسون» با پاک‌سازی قومی سرخپوستان آغاز شد. ویلیامز می‌نویسد که فلاسفه‌ای مانند میشل فوکو و هاجیمه تانابه از مطالعه سوژه به این نتیجه رسیده‌اند که ترس بخشی از شالوده ذاتی دموکراسی را تشکیل می‌دهد. دموکراسی نیازمند سوژه‌است و این سوژه شامل قدرتی می‌شود که نابود کردن دشمنانش را تهییج کرده و ظرفیت انجام آن را به وجود می‌آورد. به عقیده برخی از فلاسفه رمز موفقیت و شکوفایی دموکراسی این است که با تأکید پیوسته بر جنبه‌های مثبتش خودش را گمراه می‌کند و تصویری وهم‌آلود و فریبنده از خودش ترسیم می‌کند. مایکل مان استدلال می‌کند که احتمال اینکه دموکراسی‌های جدید دست به پاک‌سازی قومی بزنند حتی از رژیم استبدادی پایدار بیشتر است. مان می‌پذیرد که دموکراسی یک ایدئال است، و می‌نویسد که دموکراسی‌های کمی بوده‌اند که دست به پاک‌سازی قومی زده‌اند، اما دموکراسی همواره با خودش امکان مبدل شدن به وسیله‌ای برای پاک‌سازی قومی را همراه داشته‌است. آیدین صالحیان در نقد نظریه مایکل مان می‌نویسد که بسیاری رژیم‌هایی که پاک‌سازی قومی را انجام داده‌اند را دموکراتیک محسوب نمی‌کنند؛ بنابراین موضوع اصلی تعریف صحیح از دموکراسی‌است. میلتون آسمان معتقد است که تفسیر مایکل مان از داده‌های تاریخی همانند دیگر مطالعات مورد اختلاف نظر خواهد بود.
سن-مارتن-دو-باول
سن-مارتن-دو-باول (به فرانسوی: Saint-Martin-de-Bavel) یک کمون در فرانسه است که در Canton of Virieu-le-Grand واقع شده‌است.
خصوصیات
سن-مارتن-دو-باول ۸٫۵۰ کیلومترمربع مساحت و ۴۵۷ نفر جمعیت دارد و ۳۳۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
دریاچه اویگون
دریاچه اویگون (به لاتین: Oigon Lake) یک دریاچه در مغولستان است که در استان زوخان واقع شده‌است.
لژ بزرگ متحد انگلستان
لژ بزرگ متحد انگلستان (UGLE) لژ ماسونی حاکم برای اکثر فراماسون‌ها در انگلستان، ولز و کشورهای مشترک المنافع است. با ادعای‌تبار از لژ بزرگ ماسونی که در ۲۴ ژوئن ۱۷۱۷ در میخانه گوس و گریدیرون در لندن شکل گرفت، این لژ قدیمی‌ترین لژ بزرگ ماسونی در جهان در نظر گرفته می‌شود. همراه با لژ بزرگ اسکاتلند، و لژ بزرگ ایرلند، اغلب توسط اعضای خود به عنوان «لژهای بزرگ خانگی» یا «قانون اساسی خانه» نامیده می‌شوند.
تاریخچه فراماسونری انگلیسی
قبل از سال ۱۷۱۷ لژهای فراماسونری در انگلستان، اسکاتلند و ایرلند وجود داشت که اولین پذیرش شناخته شده ماسون‌های غیرعملی در اسکاتلند بود. در روز سنت جان، ۲۴ ژوئن ۱۷۱۷، سه لژ موجود در لندن و یک لژ وست مینستر شام مشترکی را در خانه گوس و گریدیرون در کلیسای سنت پل برگزار کردند ، آنتونی سایر را به عنوان استاد بزرگ انتخاب کردند و خود را لژ بزرگ لندن و وست مینستر نامیدند. . شرکت شهر لندن یک پلاک آبی در نزدیکی محل نصب کرده‌است. اطلاعات کمی در مورد آنتونی سایر وجود دارد، مگر اینکه زمانی که استاد بزرگ شد، او را یک جنتلمن (مردی مستقل) توصیف کردند، اما بعداً با دریافت پول از صندوق خیریه لژ بزرگ در روزهای سختی قرار گرفت.
در سال ۱۷۱۸ جورج پین، یک کارمند دولتی موفق، جانشین سایر شد. سپس لژ تحت مراقبت جان تئوفیلوس دساگولیرز، دانشمند و روحانی قرار گرفت و سپس به رهبری پین بازگشت. در سال ۱۷۲۱، لژ بزرگ موفق شد یک نجیب‌زاده به نام دوک مونتاگو را به عنوان استاد اعظم به دست آورد و بنابراین توانست خود را به عنوان یک نهاد نظارتی معتبر تثبیت کند و جلسات خود را به صورت فصلی آغاز کرد. این منجر به وابستگی لژهای خارج از لندن شد و ضمانت نامه‌های شماره گذاری شده متوالی را پذیرفتند که به متقاضیان بعدی امتیاز می‌دهد.
در سال ۱۷۲۳، با اختیار لژ بزرگ، جیمز اندرسون قوانین اساسی ماسونری به منظور تنظیم صنعت و ایجاد اختیارات لژ بزرگ برای تضمین ملاقات لژها منتشر کرد. این کتاب شامل تاریخچه ای خیالی از مراسم ماسونی است که با این وجود حاوی مطالب بسیار جالبی است.
در سالهای ابتدایی لژ بزرگ جدید، تعدادی از ماسون‌ها و لژها وجود داشتند که هرگز به لژ بزرگ جدید وابسته نبودند. به این ماسون‌های غیروابسته و لژهای آنها «ماسون‌های قدیمی» یا «ماسون‌های سنت جان» و «لژهای سنت جان» گفته می‌شود.
در طول دهه‌های ۱۷۳۰ و ۱۷۴۰، ضدیت بین لژ بزرگ لندن و لژهای بزرگ ایرلند و اسکاتلند افزایش یافت. ماسون‌های ایرلندی و اسکاتلندی که در لندن زندگی می‌کردند، لژ بزرگ لندن را به‌طور قابل‌توجهی از شیوه‌های باستانی مراسم ماسونی منحرف می‌کردند. در نتیجه، این ماسون‌ها رابطه خویشاوندی قوی‌تری با لژهای لندن غیروابسته داشتند. ماهیت اشرافی لژ بزرگ لندن و اعضای آن باعث بیگانه شدن سایر ماسون‌ها شد و باعث شد که آنها نیز با لژهای غیروابسته همذات پنداری کنند.
ایجاد لژها همزمان با توسعه امپراتوری بریتانیا بود، که در آن هر سه لژ بزرگ خانگی که از دهه ۱۷۳۰ لژهایی را در سراسر جهان از جمله آمریکا، هند و آفریقا تضمین می‌کردند.
تشکیل لژ بزرگ متحد انگلستان
در سال ۱۸۰۹، مدرن‌ها یک "لژ تبلیغ" را تعیین کردند تا مراسم خود را با اسکاتلند، ایرلند و به ویژه باستانی‌ها به نظم بازگردانند. در سال ۱۸۱۱ هر دو لژ بزرگ کمیسرانی را منصوب کردند. و طی دو سال آینده، مواد اتحادیه مورد مذاکره و توافق قرار گرفت. در ژانویه ۱۸۱۳، دوک ساسکس با استعفای برادرش، شاهزاده ریجنت، استاد بزرگ مدرن‌ها شد. و در دسامبر ۱۸۱۳، برادر دیگری، دوک کنت، استاد بزرگ آنتیانت شد. در ۲۷ دسامبر ۱۸۱۳ لژ بزرگ متحد انگلستان ("UGLE") در سالن فراماسونر لندن با دوک ساسکس (پسر کوچکتر پادشاه جورج سوم) به عنوان استاد بزرگ تشکیل شد. لژ آشتی برای آشتی دادن مراسمی که تحت دو لژ بزرگ سابق انجام می‌شد تشکیل گردید.
استاد اعظم جدید امید زیادی به فراماسونری داشت و این نظریه را داشت که پیش از مسیحیت است و می‌تواند به عنوان یک دین جهانی در خدمت آرمان بشریت باشد. با این حال، معاملات استبدادی او با لژهای معمولی دوستان کمی را در خارج از لندن برای او به ارمغان آورد و باعث شورش آشکار و ایجاد لژ بزرگ جدید ویگان در شمال غربی شد. در لژ بزرگ، مخالفت‌ها بر علیه خیریه ماسونی متمرکز بود. رابرت کراسفیکس برای ترویج امور خیریه وبرای دور نگه داشتن فراماسون‌ها از کارگاه، و همچنین مشارکت ماسون‌ها در بحث گسترده‌تر برای اصلاحات اجتماعی ، نشریه فراماسون را راه اندازی کرد. مدیریت راضی و نادرست ارل زتلند در لژ بزرگ به نفع اصلاح‌طلبان بود و در پایان دهه ۱۸۷۰ فراماسونری انگلیسی به بیان کاملی از آرزوهای طبقات متوسط روشن‌فکر تبدیل شد.
فراماسونری در دوران معاصر
در پاسخ به تئوری‌های توطئه در مورد فراماسون‌ها و به‌طور کلی دیدگاه‌های خصمانه که جان تازه‌ای به دست می‌آورد، با توجه به آثار استیون نایت و مارتین شورت، لژ بزرگ متحد انگلستان از اواسط سال شروع به تغییر نحوه برخورد خود با عموم مردم و رسانه‌ها دهه ۱۹۹۰، با تأکید بر «باز بودن» جدید کرد. . این ارائه توسط دبیر استانی لنکاوی شرقی، آلن گارنت، خلاصه شد و گفت: «ما یک جامعه مخفی یا جامعه ای با اسرار نیستیم، بلکه یک جامعه خصوصی هستیم.» لژها در سراسر انگلستان و ولز شروع به برگزاری روزهای باز کردند تا به عموم مردم اجازه دهند تا ببینند چه کار می‌کنند. تالار فراماسونرها، لندن و کتابخانه و موزه فراماسونری نیز برای عموم مردم و از جمله تورهای راهنما باز شد.
امروزه، لژ بزرگ متحد انگلستان یا لژ بزرگ بیش از ۲۰۰۰۰۰ عضو دارد که در بیش از ۶۸۰۰ لژ، در تعدادی لژ بزرگ استانی که تقریباً معادل شهرستان‌های تاریخی انگلستان هستند، سازماندهی شده‌اند.
استادان بزرگ حرفه ای
هنگامی که استاد بزرگ عضوی از خانواده سلطنتی است، مرسوم است که یک استاد بزرگ حرفه ای منصوب شود. استاد بزرگ حرفه ای زمانی که به دلیل وظایف سلطنتی در دسترس نباشد، نقش استاد بزرگ را ایفا می‌کند. متمایز از معاون استاد اعظم است که به عنوان معاون استاد اعظم عمل می‌کند نه به عنوان سرپرست استاد اعظم.
مخالفتها در سیاست
در سیاست انگلیس، فراماسونری اغلب توسط افراد مرتبط با حزب کارگر و اتحادیه‌های کارگری مورد انتقاد قرار گرفته‌است، زیرا این تصور وجود دارد که فراماسونری با حزب محافظه‌کار همسو است. حزب کارگر از سال ۱۹۲۲ به بعد به دومین حزب بریتانیا تبدیل شد و بر سکوی نمایندگی منافع طبقه کارگر ایستاد، در حالی که محافظه کاران و لیبرال‌ها عمدتاً در طبقه متوسط و طبقه بالا (مشابه فراماسونری) مستقر بودند. پس از اینکه تعدادی از نمایندگان حزب کارگر از پیوستن به لژهای ماسونی گلوله سیاه (سمبل رد شدن) گرفتند، شاهزاده ولز که نگران درگیری احتمالی بود، مداخله کرد و لژ جدید استقبال را برای اعضای کارگر در سال ۱۹۲۹ ایجاد کرد. هربرت موریسون ادعا کرد که پیشنهاد او در سال ۱۹۳۵ برای رهبری حزب کارگر توسط اعضای لژ که ابتدا آرتور گرینوود و سپس کلمنت آتلی را ترجیح دادند، خراب شد.
با وجود ایجاد لژ خوش آمد گویی جدید، عنصر خصومت با ماسونری در حزب کارگر باقی ماند. آنها همچنین فراماسونری را به داشتن نفوذ غیرقابل پاسخگویی در سیستم قضایی متهم کردند. این موضوع در دهه ۱۹۹۰ زمانی که جک استراو، وزیر کشور در دولت تونی بلر، تلاش کرد همه فراماسونری که به عنوان افسر پلیس، یا قاضی کار می‌کردند، مجبور به اعلام عمومی عضویت در انگلیس شود، مطرح شد. در سال ۲۰۰۹، حکمی که فراماسون‌ها باید اعلام می‌کردند اگر قاضی یا قاضی بودند، توسط استراو پس از ترس از دست دادن پرونده دادگاه در دادگاه حقوق بشر اروپا لغو شد. منتقدان «گروه هدف مشترک» را تلاشی برای ایجاد یک معادل فراماسونری طرفدار کارگر می‌دانند.
تئوری‌های توطئه
همانند فراماسونری در سایر کشورها، لژ بزرگ متحد انگلستان به عنوان موضوع تئوری‌های توطئه ماسونی مطرح شده‌است. پیگیرترین این تلاش‌ها برای پیوند دادن فراماسونری به «پوشاندن» یا سفید کردن پرونده جک چاک دهنده (جک ریپر) (در برخی موارد، نظریه پردازان توطئه ادعا کرده‌اند که این قتل‌ها یک قتل آیینی ماسونی بوده‌است)، تحقیق در مورد غرق شدن کشتی تایتانیک (از طریق لرد مرسی، سیدنی باکستون و لرد پیری)، و یکشنبه خونین (از طریق لرد ویجری).
برخی از حامیان بومی تئوری‌های توطئه ضد ماسونی عمومی تر مربوط به ایلومیناتی (بر اساس جان رابیسون و آگوستین باروئل) معمولاً به دنبال این بوده‌اند که فقط فراماسونری قاره ای را به عنوان یک نیروی خرابکار درگیر کنند، در حالی که ادعا می‌کنند که به لژ بزرگ متحد انگلستان یا خود فراماسونری بریتانیا به‌طور کلی تر حمله نمی‌کنند. این مورد در مورد نستا هلن وبستر در انجمن‌های مخفی و جنبش‌های خرابکارانه (۱۹۲۴) قابل توجه است. لیدی کوئین بورو که متولد آمریکاست اما مقیم انگلیس است، با تئوکراسی غیبی خود (۱۹۳۳) ضربات کمتری کشید و مدعی شد که فراماسونری انگلیسی به عنوان جبهه ای برای " آیین مانوی " چلیپای گلگون تأسیس شده‌است. بسیاری از این نظریه پردازان توطئه همچنین سعی کردند یهودیان یا یسوعیان را به عنوان دست در دست سنگ‌تراشی درگیر کنند (مانند بری دامویل، ابداع کننده لقب «جودماس»).
فوکوئی ۶۹۲۴
سیارک ۶۹۲۴ شش هزار و نهصد و بیست و چهارمین سیارک کشف شده‌است که در ۸ اکتبر ۱۹۹۳ کشف شد.
آلکس مک‌کارتی
آلکس مک‌کارتی (Alex McCarthy؛ زادهٔ December 3, 1989 ) یک بازیکن فوتبال اهل بریتانیا است.
یوشیتو تراکاوا
یوشیتو تراکاوا (Yoshito Terakawa؛ زادهٔ September 6, 1974) بازیکن فوتبال اهل ژاپن است.
تپه هاچا
تپه هاچا مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان ایجرود، بخش مرکزی، دهستان گلابر، ۳۵۶۰ متری شمال روستای قره دره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۰۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بیچ ماونتن، کارولینای شمالی
بیچ ماونتن شهری در ایالت کارولینای شمالی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۳۲۰ نفر بوده‌است.
شبکه تلویزیونی ایدمان
شبکه تلویزیونی ایدمان(به ترکی آذربایجانی:İdman Azərbaycan Televiziyası) از شبکه‌های تلویزیونی جمهوری آذربایجان که در زبان ترکی‌آذربایجانی معادل با ورزش در زبان فارسی می‌باشد و جزء گروه کانال‌های ملی(دولتی) که در ۱ ژانویهٔ ۲۰۰۹ توسط صداوسیمای جمهوری آذربایجان تأسیس شد. سی‌بی‌سی اسپورت دیگر شبکه ورزشی جمهوری آذربایجان در سال ۲۰۱۵ افتتاح شد.
ووستوچنویه (آستراخان)
ووستوچنویه (به لاتین: Vostochnoye) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در استان آستراخان واقع شده‌است.
حسین فروتن
حسین فروتن (۱۳۲۷ در رودسر) پزشک فوق‌تخصص گوارش ایرانی و استاد گروه داخلی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران است. وی بیست و چهارمین رئیس دانشگاه تهران از ۱ دی ۱۳۶۴ تا ۲۱ مهر ۱۳۶۷ بود. فروتن در انتخابات مجلس سوم از حوزه انتخابیه تهران با کسب ۸۷۸٬۲۹۸ رأی و حدود ۴۳٫۲۰٪ آرا به عنوان نماینده مجلس شورای اسلامی انتخاب شد.
اکبر هاشمی رفسنجانی در خاطره ۸ خرداد ۱۳۶۷ خود در مورد او می‌نویسد: بعد از ظهر دکتر [حسین] فروتن [رئیس دانشگاه تهران] آمد و برای حل مشکل ریاست دانشگاه تهران استمداد کرد. مدعی است تعویض رئیس آسان نیست. رئیس دانشگاه تهران است و از حوزه انتخابیه تهران هم [به عنوان نماینده مجلس] انتخاب شده است.»
قاسم انصاری
قاسم انصاری (زاده ۱۲ آذر ۱۳۱۴ درروستای شنستقین قزوین – درگذشتهٔ ٢٩ اسفند ١۴٠٠) استاد دانشگاه، نویسنده، مترجم، مصحح و پژوهشگر حوزه‌های ادبیات فارسی، ادبیات عربی، عرفان و تصوف و علوم قرآنی بود. وی در آخرین ساعات آخرین روز سال ١۴٠٠ درگذشت.
زندگی‌نامه و تحصیلات
دکتر قاسم انصاری، در ۱۲ آذرماه ۱۳۱۴ خورشیدی در افشاریه قزوینروستای شنستقین به دنیا آمد.
فراگیری قرآن و تحصیلات ابتدایی و مقدماتی را در زادگاه خود و نیز در قزوین سپری نمود و تا پایان دوره متوسطه از دبیران و استادان بنام آن زمان بهره جست. همچنین به تحصیل دروس حوزوی پرداخت و بسیاری از کتب و مآخذ مدارس علوم دینی را در قزوین فراگرفت.
پس از آن با انگیزه جستجوی کار و ادامه تحصیل به تهران عزیمت کرد و درسال ۱۳۳۸ در رشته علوم تربیتی از دانشگاه تهران دانش‌آموخته گردید، سپس به استخدام آموزش و پرورش درآمد و به منظور تدریس در دبیرستانها و مرکز تربیت معلم شهر خمین عازم آن دیار گردید.
وی درسال ۱۳۴۱ به قزویندر دبیرستان‌های رهنما و نظام وفاو پس از آن به سال ۱۳۴۶ به تهران انتقال یافت و درضمن تدریس، در سال ۱۳۴۸ از مقطع فوق لیسانس رشته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل گردید و در سال ۱۳۵۱ با کسب رتبه نخست در دوره دکتری ادیان و عرفان دانشگاه تهران پذیرفته شد. درسال ۱۳۵۸ تحصیلات خود را به پایان رسانید.
از سال ۱۳۵۶ در دانشگاه‌های سراسری تهران، شهید بهشتی، تربیت مدرس، گیلان، بین‌المللی امام خمینی قزوین و … به تدریس متون عرفانی پرداخت و از سال ۱۳۶۹ به عضویت هیئت علمی دانشگاه‌های آزاد اسلامی زنجان و تاکستان درآمد.
خدمات علمی و فرهنگی
تألیف، ترجمه و تصحیح کتاب، نگارش مقدمه و تحشیه بر کتاب‌ها و همچنین نگارش مقالات علمی ازجمله خدمات علمی، فرهنگی وی به‌شمار می‌روند.
آثار
وی تاکنون بیش از ۵۰ تألیف و ترجمه و نیز ۴۰ مقاله در حوزه ادبیات فارسی به ویژه گرایش عرفان و تصوف اسلامی ارائه کرده‌است.
جوایز
جوایز و تقدیر نامه‌های فراوان به مناسبت‌های مختلف از دانشگاه‌ها و مراکز علمی و فرهنگی، از جمله انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی و..
پساپتانزی، ویرجینیا
پساپتانزی (به انگلیسی: Passapatanzy) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان کینگ جورج، ویرجینیا واقع شده‌است.
بش اویلی
بایلی، روستایی است از توابع بخش لوه شهرستان گالیکش در استان گلستان ایران.
جمعیت
این روستا در دهستان قراولان قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۴۲۹ نفر (۱۲۹ خانوار) بوده است.
آندره موروا
آندره موروا نویسنده، تاریخ‌نویس، مقاله‌نویس و حکایت پرداز قرن بیستم میلادی اهل فرانسه است. او زادهٔ ۲۵ ژوئیه ۱۸۸۵ و درگذشتهٔ ۹ اکتبر ۱۹۶۷ در نویی-سور-سن است.