cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فاطمه معصومه
جدایی از برادر
مأمون پس از شکست برادرش امین در جنگ بر سر خلافت در سال ۱۹۸ هجری قمری، با چالش‌های سیاسی و اجتماعی فراوانی مواجه بود؛ چاره‌ای که وی اندیشید، ولایتعهدی یکی از سادات علوی بود تا بتواند علاوه بر کنترل قیام علویان، جایگاه حکومت را احیاء کند و به آن قداست ببخشد. برای این منظور، بهترین گزینه، علی بن موسی الرضا به عنوان رهبر علویان معرفی شد؛ به همین جهت با نامه‌نگاری‌های متعدد، وی را به مرو دعوت کرد و مسئله خلافت و ولایتعهدی را به وی پیشنهاد داد. علی بن موسی سرانجام در ۱۵ محرم سال ۲۰۰ هجری قمری از مدینه به قصد مرو خارج شد. بنابر گزارشی در تاریخ قم، علی بن موسی در طول مسیر مدینه تا مرو، نامه‌ای به خواهرش فاطمه معصومه نوشت و به غلامی نامه‌رسان دستور داد هرچه سریع‌تر به مدینه برود و نامه را به فاطمه معصومه برساند، وقتی نامه به فاطمه معصومه رسید، وی مهیای سفر شد. اما در منابعی دیگر، از وجود و ابلاغ چنین نامه‌ای گزارشی به میان نیامده‌است و تنها به قصد ملاقات فاطمه معصومه از برادرش به عنوان هدف این سفر یاد شده‌است. همچنین یک گزارش از سفر فاطمه معصومه به مرو برای ازدواج با خلیفه یاد کرده‌است که بیشتر به یک داستان عاشقانه شباهت دارد. این گزارش اخیر با شواهد تاریخی سازگاری ندارد؛ چرا که در این صورت، باید سفر فاطمه معصومه، با تشریفات خاصی صورت می‌گرفت.
سفر به ایران
مهاجرت سادات به سرزمین‌های اسلامی و غیر اسلامی، از جمله مهاجرت‌های شایع در دوران پسا اسلام است. مقصد این مهاجران، بیشتر عراق و خراسان در ایران بود. این مهاجرت‌ها از عصر امویان آغاز و تا دوران عباسیان و پس از آن نیز ادامه داشت. از علل این مهاجرت‌ها ظلم و ستم خلفای اموی و عباسی بر طالبیان و خصوصاً علویان و همین‌طور جذب سادات به عنوان نمایندگان اسلام در مناطق مختلف مطرح شده‌است. یکی دیگر از عواملی که سبب افزایش مهاجرت سادات و علویان به ایران و خصوصاً خراسان شد، ولایتعهدی علی بن موسی الرضا در مرو و تأسیس حکومت علویان در طبرستان می‌باشد. انتخاب خراسان به عنوان مقصد به جهت موقعیت مناسب خراسان، دوری از عراق به عنوان مرکز خلافت، حضور علویان زیدیه و اسماعیلیه و گرایش به تشیع مردمان خراسان برای ساداتی که تحت نظارت حکومت بودند، گزینه مناسبی بود. عوامل جذب خراسان برای شیعیان تا سال ۱۳۲ ه‍.ق ادامه داشت ولی با قتل عبیدالله الاعرج و پیگیری سیاست‌های ضد شیعی توسط حکومت و خصوصاً هارون الرشید؛ خراسان برای شیعیان منطقه امنی محسوب نمی‌شد و مهاجرت به آنجا به شدت کاهش یافت. این موضوع تا زمان مهاجرت علی بن موسی الرضا به خراسان و ولایتعهدی وی، ادامه داشت. با ولایتعهدی علی بن موسی، برخی از سادات همراه وی و برخی دیگر به جهت قیام‌هایشان در شهرهای دیگر به خراسان منتقل شدند. برخی منابع مانند کنزل الانساب از مهاجرت‌های غیرواقعی و داستان‌گونه یاد کرده‌اند که به درخواست علی بن موسی رخ داده‌است؛ برای نمونه، این کتاب از کاروانی ۱۲ هزار نفری سادات به فرماندهی ابراهیم بن موسی کاظم یاد می‌کند که برای مهاجرت به خراسان به ری رسیده و با نیروهای خلیفه پیکار نمودند یا از کاروانی ۱۰ هزار نفری دیگری به فرماندهی احمد بن موسی کاظم یاد کرده که در شیراز به جنگ با حکومت پرداخته‌اند. به گزارش منابع شیعی، مأمون نیز پس از وصول گزارش‌هایی مبنی بر حرکت کاروان‌های سادات به سمت خراسان، به نیروهای حکومتی دستور داد تا از پیشروی سادات به سمت خراسان، جلوگیری نمایند.
آغاز حرکت
به گزارش عباس قمی در منتهی الآمال، با رسیدن پیک علی بن موسی و دعوت از فاطمه معصومه به عزیمت به خراسان، فاطمه معصومه مهیا سفر شد. قرشی و سجادی تاریخ حرکت فاطمه معصومه از مدینه را در سال ۲۰۱ ه‍.ق گزارش می‌کنند. ربیعی گزارش می‌کند که در این سفر چند تن از برادران فاطمه معصومه: فضل، جعفر، هادی، زید و قاسم و تعدادی از برادرزاده‌های و جمعی از غلامان و کنیزان وی را همراهی کردند. سید کباری توضیح می‌دهد، از آنجا که برای موسی کاظم، فرزندی به نام هادی گزارش نشده‌است، احتمالاً نام این فرزند، هارون بوده که در تصحیف به هادی مبدل شده‌است. همین‌طور وجود زید که به زیدالنار شهره است در کاروان فاطمه معصومه امکان ندارد؛ چرا که وی به سبب قیامی که در بصره به راه انداخته بود، دستگیر و به مرو فرستاده شده بود. علاوه بر برادران، زنانی نیز با وی همسفر بوده‌اند که عبارتند از دختران موسی کاظم به نام‌های: میمونه، فاطمه صغری و خدیجه خاتون و سلطان موصلیه، خادمه شخص فاطمه معصومه. همچنین منابع از یک خواهر دیگر که همراه دختران موسی کاظم همسفر بوده‌است یاد کرده‌اند اما نام وی را گزارش ننمودند. جعفر مرتضی عاملی، مورخ شیعه، تعداد افراد کاروان فاطمه معصومه را ۲۳ نفر گزارش می‌کند؛ اما همو می‌نویسد که تعداد افراد کاروان، تا ۴۰۰ نفر نیز یاد شده‌است.
در طول سفر
به گزارش سید کباری، از مسیر دقیق کاروان فاطمه معصومه خبری در دسترسی نیست، اما با وجود برخی گزارش‌ها و تحلیل‌ها، مسیر حرکت کاروان از مدینه آغاز و از شهرهای بغداد و ساوه عبور و به قم منتهی شده‌است. بر اساس یک تحلیل جغرافیایی، کاروان از مدینه حرکت کرده و از منزل‌های: «معدن نقره، قادسیه، کوفه و نجف، بغداد و کاظمین، نهروان، خانقین، قصرشیرین، حلوان، زبیدیه، شبدیز، قصر اللصوص، خنداد، همدان، بوزنجرد، طرزه، روذه، سونقین و ساوه» عبور کرده‌است.
فاطمه معصومه هنگامی که به شهر ساوه رسید، بیمار شد. در علت بیماری او آورده‌اند که وقتی کاروانیان به شهر ساوه رسیدند، عده‌ای راه را بر آنان بسته و پس از درگیری، تمام برادران و اکثر مردان کاروان کشته شدند؛ جعفر مرتضی عاملی در اینباره گزارش می‌کند که مأمورین نظامی مأمون، هارون بن موسی کاظم را که به همراه جمعی از برادران و خواهرانش — از جمله فاطمه معصومه — قصد عزیمت به خراسان داشت به قتل رساندند. مرتضی عاملی همچنین به خوراندن سم به فاطمه معصومه در این جریان نیز اشاره کرده‌است. علت درگیری کاروانیان با آن گروه ناشناس مشخص نیست، اما با توجه به تاریخچه اعتقادی اهالی ساوه، احتمالاً این درگیری به سبب اختلافات مذهبی بوده‌است. به نقل از کتاب تاریخ قدیم قم، داستان دیگری از شیوه رسیدن فاطمه معصومه به قم گزارش شده‌است که بر اساس آن، وقتی کاروانیان به ساوه رسیدند، فاطمه معصومه بیمار شد و از همراهان خود پرسید که تا قُم چقدر فاصله است؟ در پاسخ به او گفته شد که ۱۰ فرسخ راه باقی‌است. سپس دستور داد تا به قم عزیمت کنند. ربیعی، از دعوت مردم قم در ساوه نیز یاد می‌کند و سجادی در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی نیز از رفتن موسی بن خزرج از قم به ساوه و دعوت فاطمه معصومه به قم گزارش می‌دهد. به گزارش سید کباری، با تغییر مسیر به سمت قم، کاروان از شهرهای تفرش و آشتیان نیز عبور کرده تا به قم رسیده‌است. وجود امام‌زادگانی بی واسطه از موسی کاظم در شهر تفرش، احتمال حضور این افراد در کاروان فاطمه معصومه را تقویت می‌کند. به احتمال قوی این افراد بر اثر حمله به کاروان یا مسمومیت در این شهر درگذشته‌اند. مؤلف بحرالانساب ضمن اینکه علت بیماری فاطمه معصومه را مسموم شدن بر اثر زهر در ساوه ذکر می‌کند، مرگ «فاطمه صغری» خواهر فاطمه معصومه را قبل از وی و در روستایی از روستاهای آشتیان بیان می‌کند. همین‌طور در طول مسیر ساوه به قم، امام‌زادگان دیگری چون امامزاده محمد فرزند موسی کاظم در خاورشهر تفرش، امامزاده هادی فرزند موسی کاظم در روستای جمزقان در دهستان قاهان از بخش خلجستان، امامزاده جعفر فرزند موسی کاظم در دهکده مصفای گیو از روستاهای دهستان دستگرد و امامزاده زکریا فرزند موسی کاظم در بخش خلجستان گزارش شده‌است. همین‌طور از وجود یک امامزاده دیگر به نام بقعه بی‌بی در مرکز شهر تفرش یاد شده‌است که دختر موسی کاظم است ولی نام و نشان وی، مخفی است. علاوه بر امامزادگان بدون واسطه، امامزادگانی با واسطه نیز گزارش شده از جمله: ابوالعلی مهدی بن محمد از نوادگان جعفر صادق، امامزاده احمد از احفاد موسی کاظم، قاسم بن حمزه بن موسی کاظم شهرهای تفرش و آشتیان. بر اساس آنچه علی‌اکبر تشید در مزار خود می‌نویسد، در ده کیلومتری شهرستان ساوه، امام‌زاده‌ای به نام هارون بن موسی کاظم وجود دارد که به دست عمال عباسی مجروح شده و به زمین‌های زراعی گریخته‌است، عمال عباسی پس از یافتن وی، او را به قتل رساندند. امامزاده دیگری نیز در شهر ساوه گزارش شده‌است که متعلق به اسحاق بن موسی کاظم است.
در شهر قم
به گزارش خراسانی در منتخب التواریخ در ۲۳ ربیع‌الاول سال ۲۰۱، کاروان فاطمه معصومه به شهر قم وارد شد. به گزارش شیخ عباس قمی، در اینکه چرا فاطمه معصومه شهر قم را برای اقامت برگزید، حضور مریدان و شیعیان پدرش موسی کاظم در شهر قم و کانون شیعیان بودن آنجا، دلیلی برای این تصمیم عنوان شده‌است. همچنین از درخواست و دعوت مردم قم در این خصوص یاد شده‌است. در کتاب آیین برنامه‌سازی آمده‌است که تشیع در این زمان در ایران نیز پراکندگی بالایی داشت و در شهر قم تراکم بسیاری داشت؛ به گونه‌ای که قم را تنها شهر شیعی جهان اسلام می‌دانستند. علی بن موسی الرضا نیز به عنوان رهبر شیعیان، از این پراکندگی، کمال استفاده را کرد و تا پیش از مهاجرت به خراسان، در محوریت مثلث قم، اهواز، همدان شروع به تربیت و تقویت شاگردانش نمود. به مرور زمان و با افزایش کمی و کیفی شاگردان شیعی علی بن موسی در ایران و خصوصاً در قم، شهر قم به مرکز شیعیان مبدل شد و لقب «حرم اهل بیت» را کسب کرد. به گزارش هاشمی، در روایتی صحیح آمده‌است که چون خبر حرکت فاطمه معصومه به سمت قم به اهالی قم رسید؛ آل سعد تصمیم گرفتند تا به سمت کاروان فاطمه معصومه در حرکت شوند. در این بین موسی بن خزرج شبانه از قم خارج شد و به کاروان رسید و زمام ناقه فاطمه معصومه را گرفته و به شهر قم و خانه خویش برد. موسی بن خزرج، شتر فاطمه معصومه را وارد قم کرد و از دختر موسی کاظم در منزل خویش به مدت ۱۷ روز پذیرایی کرد. پس از آن فاطمه معصومه در منزل او به سبب بیماری درگذشت.
تاریخ درگذشت
سرانجام پس از گذشت ۱۷ روز تحمل بیماری، به گزارش هاشمی، فاطمه معصومه در سن ۲۸ سالگی و در ۱۰ ربیع‌الثانی (و به نقلی ۱۲ ربیع‌الثانی) ۲۰۱ ه‍.ق در شهر قم درگذشت. سن او ۱۸ سال عنوان شده‌است اما این مسئله با شواهد تاریخی سازگاری ندارد و سن او لااقل باید بین ۲۱ تا ۲۲ باشد. با این وجود سن او در هنگام درگذشت در منابعی بین ۱۴ تا ۳۰ سال عنوان کرده‌اند. شیخ منصوری در حیاة الست نیز هشتم ماه شعبان را روز درگذشت فاطمه معصومه گزارش‌کرده‌اند. با این وجود، با نزدیکی دو روز ۱۰ و ۱۲ ربیع‌الثانی، این سه روز به عنوان ایام معصومیه در قم مراسم عزاداری برپا می‌شود.
علت درگذشت
در علت درگذشت فاطمه معصومه، منابع به بیماری اشاره کرده‌اند اما در علت این بیماری اختلاف است؛ جعفر مرتضی عاملی علت بیماری فاطمه معصومه و تغییر حرکت کاروان به سمت قم را، مسمومیت بر اثر زهر دانسته‌است اما شیوه مسمومیت را هجوم عباسیان به کاروان بیان می‌کند. گای لسترنج نیز در کتاب جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقیبه، مسمومیت فاطمه معصومه اشاره دارد ولی محل مسمومیت را شهر قم می‌داند. به عقیده سجادی، مسمومیت فاطمه معصومه مربوط به روایتی ضعیف است که تواریخ معتبر از آن یادی نکرده‌اند. تنها کسی که بیماری منجر به مرگ او را به‌طور مشخص، عنوان کرده‌است، ساید است که مدعیست فاطمه معصومه بر اثر بیماری تیفوس از دنیا رفته‌است.
دفن
پیکر او را در جایی که آن زمان به باغ بابلان مشهور بود به خاک سپردند که هم‌اکنون زیارتگاه مشهور به حرم فاطمه معصومه است. مالک باغ بابلان، موسی بن خزرج بود. برخی منابع نیز آنجا را قبرستان خصوصی آل سعد می‌دانند. آل سعد پس از آنکه سردابی را در باغ بابلان حفر کرده و جسد فاطمه معصومه را غسل و کفن نمودند، بر سر اینکه چه کسی وی را دفن کند اختلاف کردند؛ سرانجام اتفاق کردند که سیدی پرهیزکار به نام قادر این کار را انجام دهد. وقتی به سراغ او فرستادند، دو سوار ناشناس به نزد جنازه آمده، بر آن نماز خوانده و سپس دفنش کردند. اما از هویت این دو سوار خبری گزارش نشده‌است. پس از مرگ فاطمه معصومه، منزلی که فاطمه معصومه در آن سکونت داشت، به عنوان مسجدی با نام ستیه وقف شد.
مدفن
بر اساس گزارش منابع شیعی، پس از مراسم خاکسپاری، توسط موسی بن خزرج، سایبانی از بوریا بر قبر او ساخته شد که این سایبان تا زمانی که زینب دختر محمد بن علی الجواد (امام نهم شیعه)، بر آن گنبدی بنا کرد، همچنان پابرجا بود. اما با وجود ساخته شدن این گنبد در قرن سوم صورت گرفته‌است، احتمالاً زینب، نوه محمد تقی بوده‌است و نه دختر او. نام این گنبد، قبه زینبیه گزارش شده‌است. به گزارش امینی، چندی پس از دفن فاطمه معصومه و با فوت چند تن از دختران علوی، آنان نیز در کنار وی دفن گردیدند؛ از جمله: زینب، میمونه و بریهه (دختران موسی مبرقع)، میمونه و امّ محمد (دختران محمد تقی)، امّ اسحاق (کنیز محمد بن موسی مبرقع) و امّ حبیب (کنیز ابوعلی محمد بن احمد بن علی بن موسی الرضا). قبه برجی شکلی که زینب دختر محمد تقی از آجر و سنگ و گچ بر فراز قبر فاطمه معصومه ساخته بود در اواسط قرن سوم هجری قمری تکمیل شده و به مرور زمان با دفن سایر زنان علوی، دو گنبد دیگر در کنار گنبد آجری بنا شد. این سه گنبد تا سال ۴۷۷ پابرجا بود. علاوه بر گنبد، ساخت و سازها در ساخت و تزئین مرقد نیز دوران‌های مختلفی را گذرانده‌است. بعدها به سال ۱۵۱۹ میلادی، شاه بیگم دختر شاه اسماعیل اول، این زیارتگاه را توسعه داد. بعدها شاه عباس اول نیز اقدام به توسعه مجموعه حرم کرد و مدرسه و امکاناتی رفاهی برای زائران این مدفن، ساخت.
زیارت
زیارت مدفن فاطمه معصومه در قم، مورد توجه شیعیان قرار گرفته‌است و در این باره تاکیدهایی در منابع شیعی مشاهده می‌شود. از جمله روایتی که از جعفر صادق، علی بن موسی و محمد الجواد دربارهٔ ثواب بهشت برای زیارت فاطمه معصومه ذکر کرده‌اند. همچنین از علی بن موسی منقول است که کسی که فاطمه معصومه را در قم زیارت کند، گویا مرا زیارت کرده‌است. مدفن او امروزه به یکی از زیارت‌گاه‌های مهم شیعیان مبدل شده‌است که سالانه زائران بسیاری را میزبانی می‌کند.
محمدباقر مجلسی، عالم شیعه، در بحارالانوار و به نقل از کتب زیارات، زیارت‌نامه‌ای برای فاطمه معصومه نقل می‌کند که علی بن موسی آن را برای سعد اشعری انشاء می‌کند. این زیات‌نامه با اذکار الهی — ۳۴ مرتبه الله اکبر، ۳۳ مرتبه سبحان الله و ۳۳ مرتبه الحمدلله — آغاز می‌شود که در نوع زیارات، بی‌نظیر توصیف شده‌است. مقیسه معتقد است که یکی از ویژگی‌های منحصر به‌فرد زیارت فاطمه معصومه نسبت به سایر امام‌زادگان، مأثوره بودن زیارت‌نامه وی می‌باشد. به‌طور کلی سه زیارت‌نامه برای فاطمه معصومه منقول است که یکی از آنها سندی معتبر داشته و دو تای دیگر غیر مشهور می‌باشند. از میان این سه زیارت‌نامه مختلف، تنها یک مورد از آنها در منابع مختلف گزارش شده‌است.
جایگاه معصومه در نقل احادیث
فاطمه معصومه از جمله بانوانی والامقامی در تشیع است که از لحاظ علمی نیز مورد تکریم بوده‌است. وی از جمله معدود زنان مسلمان است که در سلسله روات شیعه مورد استناد قرار گرفته‌است. محدث قمی در ذکر فضیلت دختران موسی کاظم، می‌نویسد: «بر حسب آنچه به ما رسیده افضل آنها، سیده جلیلهٔ معظمه، فاطمه بنت امام موسی (ع) معروف به حضرت معصومه است.» به گزارش هاشمی، از فاطمه معصومه، حدیث و روایتی به صورت مستقیم از موسی کاظم و علی بن موسی نقل نشده و تنها چهار روایت وی از طریق فاطمه بنت علی بن موسی الرضا و بکر بن احمد قصری منعکس شده‌است که مفاهیم این احادیث عبارتند از:
منزلت معصومه در احادیث
بر اساس گزارشی که رفیعی آن را نقل می‌کند، روزی جمعی از شیعیان وارد مدینه شدند تا پاسخ سوالاتشان را از موسی کاظم دریافت نمایند اما موسی کاظم و فرزندش علی بن موسی الرضا در مدینه حضور نداشتند، به همین جهت فاطمه معصومه نامه‌های حاوی سوالات آنها را دریافت کرد و پاسخ آنها را نوشت و به آنها داد. جماعت شیعه در راه بازگشت از مدینه، با موسی کاظم برخورد کردند و ماجرای دریافت پاسخ از فاطمه معصومه را گزارش کردند. موسی کاظم نامهٔ فاطمه معصومه را طلب کرد و پس از مطالعه و درست یافتن پاسخ‌ها سه مرتبه دربارهٔ او گفت: «پدرش به فدایش». همچنین در بحارالانوار به نقل از جعفر صادق گزارش شده‌است که: "«راستی که برای خدا حرمی است و آن مکه است و برای رسول خدا حرمی است و آن مدینه است و برای امیرالمؤمنین حرمی است و آن کوفه است و برای ما حرمی است و آن شهر قم است و به زودی زنی از اولاد من به نام فاطمه در آن سرزمین دفن می‌شود، پس هرکس او را زیارت کند، بهشت بر او واجب خواهد شد.»"
در آثار سفرنامه نویسان غربی
گارسیا د سیلوا، در گزارش سفری که به قم داشته‌است، می‌نویسد که مردمان شهر قم و خصوصاً زنان آنان، به جهت خدمات یکی از زنان علوی مهاجر به این شهر همچون بنای بیمارستان و کاروانسرا، خود را مدیون آن زن دانسته و در سعی می‌نمودند در حیا و تقدس، خود را به او شبیه نمایند. هرچند گارسیا، نام این زن را لیلی و فرزند فاطمه زهرا و خواهر حسن و حسین دانسته‌است که به جهت ظلم حاکمان وقت از بغداد گریخته و به این شهر درآمده است؛ اما محقق سفرنامه او را فاطمه معصومه می‌داند که گارسیا به اشتباه به عنوان لیلی از او یاد کرده‌است. ژان شاردن در توصیف فاطمه معصومه می‌نویسد: «چون خلفای بغداد شیعیان حضرت علی علیه السلام و همهٔ ائمهٔ اطهار را مورد شکنجه و آزار قرار می‌دادند، امام موسی کاظم پدر آن حضرت وی را به شهر قم انتقال داد. حضرت فاطمه طیّ مدت اقامت خود در این شهر بناهای بزرگی ساخت؛ و سرانجام در همین شهر جان به جان‌آفرین تسلیم کرد. شیعیان بر این اعتقادند که به اراده و مشیت باری‌تعالی آن حضرت پس از مرگ به آسمانها عروج کرده و در مرقدش چیزی نیست، و این بناهای عالی به یاد وی برپا شده‌است.» این گزارش با سایر گزارش‌ها همخوانی ندارد؛ چرا که در تواریخ معتبر، از حرکت و ورود فاطمه معصومه به سال ۲۰۱ — پس از ۱۸ سال از درگذشت موسی کاظم — یاد شده‌است. شبیه به گزارش شاردن را دالمانی نیز در سفرنامه خویش نقل کرده‌است؛ او می‌نویسد که فاطمه معصومه، از کربلا به قم آمد تا از آزار خلفاء عباسی محفوظ بماند. جملی کارری نیز بانوی مدفون در قم را فاطمه دختر حسین بن علی می‌داند.
شعر
شاعران بسیاری در مدح و منقبت و مرثیه فاطمه معصومه شعرها سروده‌اند؛ از مشهورترین آنها می‌توان به شاعران ذیل اشاره کرد: شوریده شیرازی، فتح‌علی خان صبا، سید احمد هاتف اصفهانی، ملک الشعراء، سروش اصفهانی، احمد چگینی، ظهیر لاهیجی و محمدصادق ناطق. همچنین از علماء و مراجع تقلید شیعه معاصر نیز، در مدح و مرثیه او اشعاری گزارش شده‌است؛ افرادی چون: لطف‌الله صافی گلپایگانی،روح‌الله خمینی،حسین وحید خراسانی، محمدعلی اراکی، علی صافی گلپایگانی، جواد محدثی، محمد محمدی اشتهاردی و محمدباقر ایروانی. اشعار مدحی که برای فاطمه سروده شده‌اند، محتوایی در ستایش او، توصیف سفرش و بعضاً مدح شهر و اهالی قم است. شاعران در این اشعار، بین وضعیت فاطمه در شهر قم و وضعیت زینب بنت علی در شهر کوفه و شام بعد از اسارت در نبرد کربلا مقایسه‌هایی را مطرح کرده‌اند. او به جهت جایگاه ویژه‌اش در نزد شیعه، همواره با فاطمه زهرا مقایسه می‌شود. به گزارش محمدبیگی، در گلوگاه ساق گنبد فاطمه معصومه، اشعاری از فتحعلی خان صبا به خط نستعلیق نقش بسته‌است. اشعار به شرح زیر است:
خراسانی در منتخب التواریخ نیز گزارش می‌کند که فتحعلی شاه قاجار با تخلص «خاقان» در وصف فاطمه معصومه سروده‌است:
داستان
در زمینه داستان و رمان، می‌توان به کتاب «فصل فیروزه» اثر محبوبه زارع و با محور فاطمه معصومه اشاره کرد؛ داستان این کتاب دربارهٔ دختری به نام سیندخت است که عاشق پسری فیروزه‌تراش نیشابوری می‌شود؛ سیندخت مجبور می‌شود با کاروانی راهی مرو شود تا به دیدار علی بن موسی الرضا برود. همچنین رمان «به سپیدی یک رؤیا» اثر فاطمه سلیمانی که فرازی از سفر فاطمه معصومه از مدینه تا قم است جزء این دسته آثار محسوب می‌شود.
فیلم
در دیماه سال ۱۳۹۸، جواد افشار (کارگردان) به همراهی مجتبی امینی (تهیه‌کننده) خبر از آغاز پروژه ساخت فیلم سینمایی با موضوع سفر فاطمه معصومه به ایران را در رسانه‌ها مطرح کردند. پیش از این جواد افشار از ساختن یک سریال با موضوع فاطمه معصومه خبر داده بود. به گزارش فارس این سریال قرار است روایتگر زندگانی فاطمه معصومه باشد که با درجه الف و به سفارش آستان مقدس حضرت معصومه و صدا و سیما تولید خواهد شد.
منبع‌شناسی
دربارهٔ زندگانی فاطمه معصومه و شرح احوالات او و همچنین شمارش و توضیح کرامات و معجزاتش؛ کتاب‌های مفصل و متعددی نگارش یافته که برخی از آنها عبارتند از: کتاب احوالات حضرت فاطمه معصومه علیها السلام تألیف محمدحسین مفلس (متوفی ۱۳۶۷ ه‍.ق) که از آن اثری در دست نیست. از دیگر آثار کتاب وسیلة المعصومیه است که اثری از حکیم میر ابوطالب (۱۳۷۱ ه‍.ق) می‌باشد؛ این اثر به عنوان اولین کتاب مستقل در زندگانی فاطمه معصومه مشهور است. از دیگر آثار در این باره می‌توان به کتاب حضرت معصومه و شهر قم اثر محمد حکیمی، کتاب زندگی حضرت معصومه علیها السلام اثر محمد محمدی اشتهاردی، کریمه اهل بیت علیهم السلام اثر علی‌اکبر مهدی‌پور، البدر المشعشع فی احال ذریة موسی المبرقع تألیف میرزاحسین نوری و تعزیه حضرت معصومه علیها السلام اثر سید حسین مدرسی طباطبایی اشاره کرد. از کتاب‌هایی که به زندگانی فاطمه معصومه پرداخته‌است، کتاب سیدة عشّ آل محمد صلی اللّه علیه و آله است که توسط سید ابوالحسن هاشم تألیف شده‌است؛ این اثر دربردارنده زندگانی فاطمه معصومه اعم از ولادت، تربیت، القاب، مهاجرت و فضائل و مناقب وی است. این کتاب شامل اشعار عربی و زیارت‌نامه نیز می‌باشد. سید محمدباقر موحد ابطحی نیز کتابی را با عنوان فاطمه بنت الامام موسی بن جعفر علیه السلام تألیف کرده‌است که شامل احادیث مربوط به فضیلت شهر قم، زندگی، فضائل و وفات فاطمه معصومه می‌باشد. محمدهادی امینی نیز کتابی با عنوان فاطمة بنت الامام موسی الکاظم تهیه کرده و در آن به زندگانی فاطمه معصومه و کرامات و فضائل وی پرداخته‌است. کتاب دیگری که در این خصوص به رشته تحریر درآمده، کتاب انجم فروزان، اثری از عباس بن محمد فیض قمی (۱۳۹۲ ه‍.ق) است. این اثر در برگیرنده تاریخ امامزادگان و اماکن شهر قم بوده و از بهترین آثار پیرامون تحلیل زندگانی فاطمه معصومه محسوب می‌شود. کتاب تاریخ قم مختارالبلاد نوشته محمدحسین ناصرالشریعه که توسط علی دوانی به فارسی ترجمه شده‌است، از بهترین کتب در زمینه تاریخ قم است که تاریخ ورود فاطمه معصومه به قم را پوشش داده‌است. از کامل‌ترین و گسترده‌ترین کتب در زندگانی فاطمه معصومه، توسط علی‌اکبر مهدی‌پور به نام کریمه اهل بیت علیهم السلام است؛ این کتاب از شهر قم، شخصیت فاطمه معصومه، نام‌ها و لقب‌ها، احادیث، نسب و تاریخ تولد و وفات، احادیث فضیلت زیارت و آداب آن، هجرت به سوی ایران و قم، تاریخچه حرم، کرامت‌های فاطمه معصومه و تلالو فاطمه معصومه در ادب فارسی را شامل می‌شود.
مهدی شریفیان
مهدی شریفیان سیاستمدار ایرانی است. او در انتخابات مجلس یازدهم در لیست نهایی اصولگرایان قرار داشت و توانست با کسب ۷۶۰ هزار و ۱۶ رای به عنوان نفر بیستم از حوزه انتخابیه تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس از استان تهران به مجلس راه یابد. وی فرزند هرمز شریفیان از کشته شدگان نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی است.
دیدگاه‌ها
مهدی شریفیان در تشریح نحوه پدیدآوردن نهضت خدمات اجتماعی در کشور گفت یک ظرفیت عظیم مردمی از جوانان و البته افراد با تجربه در بسیاری از نقاط کشور وجود دارد که با میدان دادن و نقش تعریف کردن برای این ظرفیت مردمی قطعاً ما خواهیم توانست یک نهضت پرشور خدمات اجتماعی ایجاد کنیم.
دفع مدفوع
دفع مدفوع که در گفتار رسمی به آن دفع، قضای حاجت، اجابت مزاج و در گفتار عامیانه به آن ریدن گفته می‌شود، آخرین مرحله از عملیات دستگاه گوارش جانداران است. در این مرحله اندام‌های زیرین دستگاه گوارش به خروج مواد جذب نشده و زائدِ عمل گوارش، که مدفوع (پیخال) گفته می‌شوند می‌پردازند. دفع مدفوعِ انسان به‌طور متناوب از چند بار در روز تا چند بار در هفته متغیر است.
هر انسان در یک سال نزدیک به ۱۴۵ کیلوگرم (نزدیک به دو برابر وزن بدن خود) مدفوع تولید می‌کند.
زور زدن هنگام تخلیه روده‌ها ممکن است باعث بروز مشکلاتی مانند بواسیر، سنکوپ و حتی سکته مغزی در انسان گردد.
شبه‌سرو (سرده)
شِبهِ‌سَرو نام یک سرده از تیره سرویان است.
شهرستان مورگان، آلاباما
شهرستان مورگان، آلاباما (به انگلیسی: Morgan County, Alabama) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آلاباما واقع شده‌است.
پولو، ایلینوی
پولو، ایلینوی (به انگلیسی: Polo, Illinois) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۲٬۳۵۵ نفر است که در شهرستان اوگل واقع شده‌است.
شهرستان مورگان، آلاباما
خصوصیات
شهرستان مورگان ۱٬۵۵۱٫۴۱ کیلومترمربع مساحت دارد.
پولو، ایلینوی
موقعیت جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
سیارک ۱۴۰۴۰
قدر مطلق سیارک برابر ۱۱.۷ است.
پدیده‌شناسی فیزیک ذره‌ای
پدیده‌شناسی فیزیک ذره‌ای بخشی از فیزیک ذرات نظری است که به کاربرد این تئوری در آزمایش‌هایِ مربوط به ذرات انرژی بالا می‌پردازد.
پدیده‌شناسی برای توجیه نتایج به دست آمده در آزمایش در مدل‌های جدید به کار می‌رود.
آنتونوف ای‌ان-۱۴
آنتونوف ای‌ان-۱۴ یک هواپیمای ساختِ کارخانهٔ آنتونوف در کشور اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی است که در سال ۱۹۶۶–۱۹۷۲ ساخته شد. نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواپیما نیروی هوایی شوروی بوده‌است. این هواپیما در ۱۹۵۸ میلادی نخستین پرواز خود را انجام داد.
فایت دومرگی
فایت دومرگی (Faith Domergue; June 16, 1924 – 1924:06:16, April 4, 1999) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی بین سال‌های ۱۹۴۱ تا ۱۹۷۴ میلادی فعالیت می‌کرد.
گزیده فیلمشناسی
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد.
برم شاهزاده عبدالله
برم شاهزاده عبدالله، روستایی در دهستان واجل بخش مرکزی شهرستان صیدون در استان خوزستان ایران است.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۲۳۸ نفر (۵۲ خانوار) بوده‌است.
کریستیان سزنک
کریستیان سزنک (Christian Seznec؛ زادهٔ November 19, 1952) دوچرخه‌سوار اهل فرانسه است.
از باشگاه‌هایی که در آن رکاب زده‌است می‌توان به تیم دوچرخه‌سواری مرسیه اشاره کرد.
زیدان (درمیان)
زیدان روستایی در دهستان درمیان بخش مرکزی شهرستان درمیان استان خراسان جنوبی ایران است. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰ جمعیت این روستا ۲۹۱ نفر (در ۸۴ خانوار) بوده است.
پیرکوله
پیرکوله نام یک سرده از تیره کاسنیان است.
پوتسک، استان ماسوویان
پوتسک   یک شهر در استان ماسوویان، لهستان است. این شهر در سواحل رود ویستولا واقع شده‌است.
برپایهٔ آمار ژوئن سال ۲۰۰۹ مرکز آمار لهستان، جمعیت پوتسک در این سال بالغ بر ۱۲۶٬۶۷۵ نفر بوده‌است.
الناز حبیبی
الناز حبیبی (زادهٔ ) بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون اهل ایران است. وی دانش‌آموخته رشتهٔ تدوین است.
زندگی‌نامه
الناز حبیبی اصالتاً همدانی می‌باشد. کار هنری را در کودکی و با بازیگری در تئاتر آغاز کرد. از سال ۱۳۷۶ همکاری با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان را آغاز کرد. او تاکنون در چند مجموعه تلویزیونی و فیلم سینمایی بازی کرده‌است. پس از آن که سعید سلطانی برای ۳ فیلم خود او را برگزید به‌طور جدی‌تر این حرفه را دنبال کرد. الناز حبیبی تاکنون در ۳ فیلم کیانوش عیاری نیز جلوی دوربین رفته‌است.
تله تئاتر
شام یکشنبه: محمد قنبری، ۱۴۰۱
نورینا ماچابلی
نورینا ماچابلی (Norina Matchabelli؛ March 3, 1880 – 1880:3:3, June 15, 1957) هنرپیشه، ناشر و عطرساز اهل ایتالیا و از شاگردان مهربابا بود.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به معجزه و گم‌گشته در تاریکی اشاره کرد.
تونل جاده گوتهارد
تونل جاده گوتهارد (Gotthard-Strassentunnel) یک تونل در کشور سوئیس است.
این تونل که در سال ۱۹۸۰ تأسیس شده از گاشنن، کانتون آوری شروع و در آیرولو، کانتون تیچینو به پایان می‌رسد، تونل گوتهارد با ۱۶٫۹ کیلومتر طول به صورت دو طرفه در زیر کوه‌های آلپ ساخته شده‌است.
منگلی علیا
منگلی علیا، روستایی در دهستان صفی‌آباد بخش مرکزی شهرستان بام و صفی‌آباد در استان خراسان شمالی ایران است.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۱۵۱ نفر (۴۹ خانوار) بوده‌است.
فلیپه گوتیرس
فلیپه آلخاندرو گوتیرس لیوا (Felipe Alejandro Gutiérrez Leiva؛ زاده ) بازیکن فوتبال اهل شیلی است.
لونا (خواننده)
لونا با نام اصلی پارک سون-یونگ  (زاده ۱۲ اوت ۱۹۹۳) خواننده، هنرپیشه، مجری کره‌ای است.
رشید الصلح
رشید الصلح (رشید الصلح؛ ۲۲ ژوئن ۱۹۲۶ – ۲۷ ژوئن ۲۰۱۴) یک سیاست‌مدار اهل لبنان بود. وی دو مرتبه از تاریخ ۳۱ اکتبر ۱۹۷۴ تا تاریخ ۱۵ مه ۱۹۷۵ و از تاریخ ۱۳ مه ۱۹۹۲ تا تاریخ ۳۱ اکتبر ۱۹۹۲ پست نخست‌وزیری لبنان را برعهده داشت.
شهرستان مورگان، کلرادو
شهرستان مورگان، کلرادو (به انگلیسی: Morgan County, Colorado) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در کلرادو واقع شده‌است.
خصوصیات
شهرستان مورگان ۳٬۳۵۱٫۴۶ کیلومترمربع مساحت دارد.
ریاض الصلح
ریاض الصلح (ریاض الصلح) (زاده ۱۸۹۴ – درگذشته ۱۹ ژوئیه ۱۹۵۱) اولین نخست‌وزیر لبنان بعد از استقلال، در سال ۱۸۹۴ در خانواده‌ای سرشناس از اهل سند در صیدا واقع در جنوب لبنان متولد شد. پدر وی رضا الصلح یک رهبر عربی و فرماندار نبتیه و صیدا بود که در سال ۱۹۱۵ پس از محاکمه توسط عثمانی‌ها به تبعید در آناتولی ترکیه فرستاده شد. ریاض نیز همراه پدرش به این تبعید رفت و تا سال ۱۹۱۸ در آنجا بود. ریاض الصلح نقش مؤثری در جدا شدن لبنان از سوریه ایفا کرد.
فعالیت‌ها
ریاض بعد از پایان جنگ جهانی اول، در دمشق اقامت گزید و در حزب جوانان عرب که یک حزب مخفی بود به فعالیت پرداخت و بعد از اشغال سوریه توسط فرانسه در سال ۱۹۲۰ به مصر رفت. در سال ۱۹۳۵ به لبنان بازگشت و مدتی به عنوان وکیل به کار پرداخت و سپس وارد پارلمان شد. در سال ۱۹۴۳ به منصب نخست‌وزیری رسید و پیشنهاد تغییراتی در قانون اساسی که فرانسوی‌ها برای مقاصد استعماری وضع کرده بودند را داد که مورد تأیید بشاره الخوری رئیس‌جمهور لبنان نیز قرار گرفت. تصویب این تغییرات توسط پارلمان خشم فرانسوی‌ها را برانگیخت و موجب شد که او را دستگیر کنند. ریاض الصلح دو دوره نخست‌وزیر لبنان بود دوره اول از ۲۵ سپتامبر ۱۹۳ تا ۱۰ ژانویه ۱۹۴۵ بود. او در سال ۱۹۴۳ به‌همراه بشاره الخوری رئیس‌جمهور یک پیمان ملی به‌مثابه چارچوب رسمی برای حل و صل اختلافات مذهبی در لبنان را به‌مورد اجرا گذاشت. بر اساس این پیمان رئیس‌جمهور از مسیحیان، نخست وزیر از اهل سنت و رئیس پارلمان از اهل تشیع خواه بود. او همچنین از ۱۴ دسامبر ۱۹۴۶ تا فوریه ۱۹۵۱ مجدداً نخست وزیر لبنان شد. وی در این دوره نقش مهمی در اعطای برتری کمیته سیاسی اتحادیه عرب به دولت فلسطین ایفا کرد.
وفات
در تاریخ ۱۶ ژوئیه ۱۹۵۱ هنگامی که از اردن عازم بازگشت به لبنان بود مورد سوء قصد قرار گرفت و کشته شد.
خانواده
دخترش موانا الصلح با شاهزاده طلال بن عبدالعزیز ازدواج کرد. از این سوی ریاض الصلح، پدربزرگ مادری شاهزادگان خالد بن طلال آل‌سعود، ولید بن طلال آل‌سعود و ریما بنت طلال آل‌سعود است.
مسابقه خودروی خورشیدی
مسابقه خودروی خورشیدی به مسابقات رقابتی بین وسایل نقلیه الکتریکی گفته می‌شود که منبع انرژی حرکتی آنها با استفاده از انرژی خورشیدی تابیده شده بر صفحات خورشیدی نصب شده روی سطح بدنه اتومبیل تأمین می‌شوند (خودروهای خورشیدی). اولین مسابقه خودرو خورشیدی تور د سل در سال ۱۹۸۵ برگزار شد که منجر به چندین مسابقه مشابه در اروپا، آمریکا و استرالیا شد. معمولاً چنین چالش‌هایی توسط دانشگاه‌ها برای توسعه مهارتهای مهندسی و فناوری دانشجویان برگزار می‌شود، اما با گذشت زمان بسیاری از شرکتهای تجاری وارد این گونه مسابقات شده‌اند. تعداد کمی از تیم‌های دبیرستان در مسابقات اتومبیلرانی خورشیدی که مخصوص دانش آموزان دبیرستان طراحی شده‌است شرکت می‌کنند.
ساختار منافذ
ساختار منافذ اصطلاح رایجی است که برای توصیف تخلخل ، اندازه منافذ، توزیع اندازه منافذ و مورفولوژی منافذ (مانند شکل منافذ، زبری سطح و پیچ خوردگی کانال‌های منفذی) یک محیط متخلخل به کار می‌رود. اینها ، منافذی هستند که در ماتریس متخلخل غیرقابل نفوذ سطوح قرار دارند که گازها، مایعات یا حتی ذرات میکروسکوپی خارجی می توانند در آنها ساکن شوند. ساختار منافذ و جریان سیال در محیط متخلخل ارتباط نزدیکی با هم دارند.
شعاع منافذ در مقیاس میکرونانو،بر اتصال پیچیده و ناهمگنی قابل توجه، پیچیدگی ساختار منافذ بر هدایت هیدرولیکی و ظرفیت نگهداری این سیالات تأثیر می گذارد. نفوذپذیری ذاتی مشخصه ای است که عمدتاً تحت تأثیر ساختار منافذ است و عوامل فیزیکی اساسی حاکم بر جریان و توزیع سیال عبارتند از نسبت سطح دانه به حجم و شکل دانه.
این ایده که فضای منافذ از شبکه‌ای از کانال‌ها تشکیل شده است که سیال می‌تواند از طریق آن جریان یابد، بسیار مفید است. منافذ بخش‌های نسبتاً نازکی هستند که بخش‌های نسبتاً بزرگی را که به عنوان بدنه‌های منفذی شناخته می‌شوند، تقسیم می‌کنند. سایر تشابهات تشریحی عبارتند از "شکم" یا "کمر" برای ناحیه وسیع منافذ و "گردن" یا "گلو" برای قسمت منقبض. بدنه های منفذی، شکاف های بین دانه ای با ابعادی هستند که عموماً به طور قابل توجهی کوچکتر از ذرات اطراف در محیطی هستند که فضای منافذ بافتی غالب است، مانند ماسه. از طرف دیگر، کرمچاله را می توان به عنوان یک منفذ منفرد در نظر گرفت اگر قطر آن عملاً در طول آن ثابت باشد.
چنین منافذی می توانند یکی از سه نوع مرز را داشته باشند: (1) انقباض، که صفحه ای در سراسر باریک ترین قسمت محلی از فضای منافذ است. (2) رابط با منافذ دیگر (مانند کرمچاله یا ترک). یا (3) رابط با جامد.
تخلخل
نسبت فضای خالی در یک محیط متخلخل را تخلخل می گویند. با تقسیم حجم منافذ یا فضای خالی بر حجم کلی تعیین می شود. به صورت درصد یا کسری اعشاری بین 0 و 1 بیان می شود. تخلخل برای اکثر سنگ ها از کمتر از 1٪ تا 40٪ متغیر است.
تخلخل بر ذخیره سیال در سیستم‌های زمین گرمایی، میادین نفت و گاز و سفره‌های زیرزمینی تأثیر می‌گذارد و این امر نشان می‌دهد که نقش مهمی در زمین‌شناسی دارد. حرکت و انتقال سیال در میان سازنده های زمین شناسی، و همچنین ارتباط بین خواص توده ای سنگ و ویژگی های کانی های خاص، توسط اندازه و اتصال ساختار متخلخل کنترل می شود.
اندازه گیری تخلخل
حجم کل نمونه ها و حجم فضای منافذ به منظور محاسبه تخلخل اندازه گیری شد.
اندازه گیری حجم فضای منافذ
اندازه منفذ
به طور معمول، شعاع موثر بدنه منافذ یا گردن برای تعیین اندازه منافذ استفاده می شود. موقعیت، شکل و اتصال منافذ در جامدات تنها تعدادی از ویژگی‌های متعدد آنهاست و ساده‌ترین جنبه منافذ برای تجسم احتمالاً اندازه آن یا وسعت آن در یک بعد فضایی واحد است.
در مقایسه با سایر عوامل مانند شکل منافذ، می توان بحث کرد که اندازه منافذ بیشترین یا گسترده ترین تأثیر را بر ویژگی های جامدات دارد. بنابراین، استفاده از اندازه منافذ یا توزیع اندازه منافذ برای توصیف تضاد مواد متخلخل مختلف قطعاً راحت و ارزشمند است.
سه محدوده اندازه منافذ اصلی (طبقه بندی فعلی اندازه منافذ توصیه شده توسط اتحادیه بین المللی شیمی خالص و کاربردی) به شرح زیر است:
توزیع اندازه منافذ
فراوانی نسبی اندازه منافذ در حجم معمولی خاک با توزیع اندازه منافذ نشان داده می شود. این تابع با تابع f(r) نشان داده می شود که مقدار آن متناسب با حجم کل همه منافذی است که شعاع موثر آنها در محدوده بینهایت کوچک متمرکز بر r است. و f(r) را می توان دارای اجزای بافتی و ساختاری دانست.
اندازه گیری توزیع اندازه منافذ
تخلخل سنجی نفوذ جیوه و جذب گاز ، تکنیک های رایج برای تعیین توزیع اندازه منافذ مواد و منابع قدرت هستند.
تخلخل سنجی جیوه توزیع اندازه منافذ را تعیین می کند و با اعمال فشار به جیوه غیر مرطوب، مقدار نفوذ مرتبط را کم می کند. اندازه منافذ را می توان به راحتی با استفاده از این روش تخمین زد و از چند نانومتر تا 1000 متر متغیر است. این ماده باید به اندازه کافی محکم باشد تا فشار را تحمل کند زیرا نفوذ جیوه به فشار 140 مگاپاسکال برای منافذ کوچکتر از 10نانومتر نیاز دارد. علاوه بر این، از این ایده برای تعیین اندازه منافذ گردن بطری جوهر استفاده می کند.
رابطه اندازه منافذ با توزیع اندازه منافذ
انتظار می رود که رابطه بین اندازه منافذ و توزیع اندازه منافذ در یک سیستم متخلخل که به طور تصادفی ساخته شده است یکنواخت باشد: منافذ بزرگتر به ذرات بزرگتر متصل می شوند. رابطه بین اندازه منافذ و اندازه ذرات به دلیل ماهیت غیر تصادفی بیشتر خاک ها پیچیده است. منافذ بزرگ ممکن است در ذرات بزرگ و ریز، از جمله خاک رس، یافت شود، که باعث تجمع و در نتیجه ایجاد منافذ بزرگ بین دانه‌ها می‌شود. تقسیم‌بندی‌های توزیع اندازه منافذ در محیط‌هایی با ساختار تصادفی می‌توانند ویژگی‌های خاص‌تری از خاک‌ها را با مفهوم‌سازی‌های پیچیده‌تر، مانند پسماند احتباس آب خاک بیان کنند.
پیچ خوردگی کانال های منافذ
پیچ خوردگی کانال های منفذی یک کمیت هندسی منحصر به فرد است که نه تنها برای اندازه گیری ویژگی های حمل و نقل سیستم متخلخل، بلکه برای بیان سینوسیته و پیچیدگی مسیرهای نفوذ داخلی استفاده می شود.
Toruosity ارتباط نزدیکی با رفتار انتقال رسانایی الکتریکی ، نفوذ سیال، انتشار مولکولی و انتقال حرارت در علم زمین دارد که بر پارامترهای پتروفیزیکی مانند نفوذپذیری، نفوذ موثر، هدایت حرارتی و ضریب مقاومت تشکیل تاثیر می گذارد.
زبری سطح
تعریف استاندارد زبری سطح برای محیط متخلخل بر اساس میانگین مقدار مختصات عمودی اندازه گیری شده در مقایسه با ارتفاع نسبی سطح، مانند زبری ریشه-متوسط مربع یا زبری محاسباتی است. با این حال ، فقدان در نظر گرفتن توپولوژی فراکتال منجر به این شد که تعریف ارتفاع سطح نسبی در واقعیت ناکافی تلقی شود.
نسبت "مساحت سطح واقعی" به "مساحت سطح صاف هندسی" به عنوان دومین تعریف از زبری سطح استفاده شد. این تعریف در چندین تحقیق برای تغییر معادلات جریان یا اندازه‌گیری سطح سطحی سیال-سیال اعمال شده است.
ایده اساسی هندسه فراکتال جایی است که سومین تعریف زبری سطح از آنجا می آید، که در آن سطوح منفذی (دو بعدی) یا کل محیط متخلخل (سه بعدی) را با استفاده از تنظیمات ابعاد فراکتال اصلاح می کند و در نتیجه بزرگتر می شود. گاهی اوقات ابعاد سطح یا کاهش ابعاد رسانه در یک تعریف مشابه، استفاده می شود. این کمیت که از 0 تا 1 را در بر می گیرد، به بعد فراکتال متصل است.
همچنین ببینید
Reactive transport
Permeability
Porous medium
Filtration
Poro mechanics
Bulk density
برون‌چاله‌ای‌ها
برون‌چاله‌ای‌ها نام یک سرده از تیره پرنده‌ماهیان است.
بوستوس ۲۱۴۱۸
سیارک ۲۱۴۱۸ بیست و یک هزار و چهارصد و هجدهمین سیارک کشف شده‌است که در ۲۰ مارس ۱۹۹۸ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۰.۷ است.
دیوید لوی یولی
دیوید لوی یولی سناتور سابق عضو حزب دموکرات ایالات متحده آمریکا بود. وی در سال ۱۸۴۵ تا ۱۸۵۱ و ۱۸۵۵ تا ۱۸۶۱ میلادی سناتور ایالت فلوریدا در سنای ایالات متحده آمریکا بود.
دوئی
دوئی (به لاتین: Dewei) یک شهرک در جمهوری خلق چین است که در شهرستان لودینگ واقع شده‌است.
زواب
زواب، روستایی از توابع بخش صیدون شهرستان باغ‌ملک در استان خوزستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان صیدون شمالی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۸ نفر (۴خانوار) بوده‌است.
یحیی بن عبدالله
یحیی که فرزند عبدالله بن حسن مثنی، و برادر محمد نفس زکیه و ادریس بود، از قیام صاحب فخ گریخت و به دیلم پناه برد و با کمک جستان یکم پادشاه جستانی آنجا علیه هارون الرشید خلیفهٔ عباسی قیام کرد. مردم گرد او جمع شدند و او به قدرتی بدل گردید. هارون الرشید هراسان فضل بن یحیی برمکی را با ۵۰٬۰۰۰ مرد جنگی و وعدهٔ حاکمیت بر جرجان، طبرستان و ری به جنگ با وی روانه کرد. فضل در طالقان نامه‌ای به یحیی نوشت و او را دعوت به تبعیت از هارون کرد. یحیی پذیرفت در صورت نوشته شدن پیمان صلح به خط هارون آشتی کند. هارون به خط خود امان نامه‌ای با گواهی فقها و قضات بغداد نوشت و یحیی به بغداد و سپس به حجاز رفت. اما چندی بعد هارون، یحیی را زندانی کرد و او در حبس درگذشت.
او نزد جعفر صادق و مالک بن انس تحصیل کرد.
ارتباط با زیدیه
یحیی بن عبدالله در واقع آخرین نفر از خاندان حسنی بود که علیه خلافت اقدام به قیام نمود. در این قیام زیدیان نقش پررنگی ایفا می‌کردند و عامر بن کثیر سراج، از بزرگان زیدیه، به این قیام پیوسته بود. رهبری زیدی‌ها در قیام یحیی به فرماندهی حسن بن صالح، از پیروان شاخهٔ بتریه، بود. علی‌رغم حضور زیدی‌ها، در قیام‌هایی که سادات حسنی ترتیب می‌دادند، برتری با افراد حسنی بود و رهبری آنان تثبیت شده بود و زیدیه در حاشیه قرار داشتند. ابوالعباس حسنی نافرمانی‌های حسن بن صالح را از عوامل فروپاشی این قیام دانسته؛ گویا زیدیان عقیده به مسح از روی کفش داشتند و به همین خاطر یحیی بن عبدالله حاضر نشد با آن‌ها در نماز جماعت شرکت کند و جداگانه نماز خواند و این موجب اختلاف میان قوای او شد. همچنین زمانی که هدایایی برای یحیی فرستاده شد، او تنها سادات حسنی را لایق دریافت سهمی از هدایا دانست و این موجب اعتراض حسن بن صالح شد.
آیس ریسر
بازی  آیس رِیسر  (به انگلیسی: 007 Ice Racer) یک بازی بر اساس سری بازی‌های جیمز باند بر روی گوشی‌های تلفن همراه می‌باشد که در سال ۲۰۰۲ میلادی توسط شرکت "این-فوزیو" (In-Fusio) در اروپا تولید و منتشر گردید.
داستان بازی
داستان این بازی بر اساس فیلم معروف "روزی دیگر بمیر" (Die Another Day) ساخته شده و جیمز باند در این بازی در کشور ایسلند در حال تعقیب زائو و جینکس می‌باشد. در این بازی جیمز باند با استفاده از ماشین ویژ خود یعنی استون مارتین به تعقیب این دو خائن می‌پردازد.
آندوسکوپی
درون‌بینی یا آندوسکوپی (به انگلیسی: Endoscopy) در پزشکی، عمل دیدن و مشاهدهٔ درون بدن با مقاصد تشخیصی یا گاهی درمانی است که با دستگاهی به نام درون‌بین صورت می‌گیرد. حفره‌ها و مجاری درون بدن امکان استفاده از دستگاه درون‌بین را برای معاینهٔ پزشکی درون بدن فراهم کرده‌است. اصول کار درون‌بینی، استفاده از یک آینه و نور بازتابیده‌است.
آیس ریسر
گیم‌پلی
در این بازی اسلحه‌های ویژه‌ای برای جیمز باند در نظر گرفته شده و هدف اصلی بازی این است که قبل از اتمام زمان، اقدام به نابودی ماشین‌های دشمنان نموده و از رسیدن آنان به کاخ یخی، خودداری کنید.
آندوسکوپی
متخصصان داخلی برای دیدن پوشش مری و معده از راه درون‌بینی، لولهٔ ضخیمی را از حلق بیماران عبور می‌دهند که این، برای بسیاری از آن‌ها ناراحت‌کننده است برای همین در اکثر مواقع از بیهوشی لایت یا خواب عمیق توسط داروی بیهوشی استفاده می‌کنند.
امروزه در درون‌بینی، تصاویر گرفته‌شده از بدن به یک واحد پردازشگر ویدئویی منتقل می‌شوند و در بیشتر اعمال جراحی آندوسکوپی، از ویدئو و دوربین‌ها برای دیدن و ثبت عمل استفاده می‌شود. با این روش، تصاویر رنگی قابل ضبط و ذخیره شدن به‌دست می‌آید. به تازگی آزمایش‌هایی نیز با یک دوربین کوچک بلعیدنی (کپسول آندوسکوپی) برای درون‌بینی دستگاه گوارش انجام شده‌است.
امروزه درون‌بینی، رایج‌ترین و دقیق‌ترین روش معاینه برای دیدن انحرافات و گرفتگی‌های بینی نیز هست.
درون‌بینی در عمل جراحی دیسک کمر نیز کاربرد دارد. از مهم‌ترین مزیت‌های عمل جراحی دیسک کمر با روش درون‌بینی، ترخیص سریع بیمار پس از عمل، کاهش درد، طول برش جراحی و محدودیت‌های حرکت و بهبودی سریع است. با این روش برخلاف روش‌های معمول و قدیمی‌تر، رباط‌ها و عناصر پیرامون مهره آسیب نمی‌بیند.
تاریخچه
برای نخستین بار درون‌بین دارای منبع نور در سال ۱۸۹۴/۵ توسط جان مکاینتایر در بیمارستان سلطنتی گلاسکو در اسکاتلند برای بررسی حنجره استفاده شد.
کاربرد در حوزهٔ پزشکی
برای هر کدام از موارد زیر در پزشکی ممکن است از درون‌بینی استفاده کنند:بررسی علائم مانند علائم دستگاه گوارش از جمله تهوع، استفراغ، درد شکم، مشکل بلع و خون‌ریزی گوارشی.
تأیید تشخیص، اغلب با انجام بیوپسی برای بررسی شرایطی مانند کم‌خونی، خون‌ریزی، التهاب و سرطان‌های دستگاه گوارش.
درمان‌هایی مانند کتتر گذاشتن برای رگ خونریزی کننده، گشاد کردن مری باریک، برداشتن یک پولیپ یا از بین بردن یک ضایعهٔ خارجی.
سازمان‌های تخصصی که در مشکلات گوارشی متخصص هستند، توصیه می‌کنند که بسیاری از بیماران مبتلا به مری بارت، درون‌بینی را به‌صورت دوره‌ای انجام دهند.
ارائه‌دهندگان خدمات بهداشتی می‌توانند از درون‌بینی برای بررسی هر یک از قسمت‌های بدن که در زیر بیان شده‌است، استفاده کنند:
دستگاه گوارش:
دستگاه تنفسی
دستگاه ادراری (سیستوسکوپی)
دستگاه تولیدمثل زنان (gynoscopy)
حفره‌های بدن که به‌صورت عادی بسته‌اند. (از طریق برش کوچک):
آندوسکوپی برای بسیاری از روندهای زیر استفاده می‌شود: در دوران بارداری
جراحی پلاستیک
پاناندوسکوپی (یا آندوسکوپی سه‌گانه)
جراحی ارتوپدی
جراحی ریشه‌درمانی
جراحی آندوسکوپی اندونازال
جراحی آندوسکوپی ستون مهره‌ها
آندوسکوپی یک روش ساده است که اجازه می‌دهد تا یک پزشک در داخل بدن انسان با استفاده از یک ابزار به‌نام آندوسکوپ نگاه کند. ابزار برش را می‌توان به انتهای اندوسکوپ متصل کرد و سپس می‌توان از دستگاه برای انجام جراحی استفاده شود که معمولاً فقط جای زخم کوچکی باقی می‌ماند.
خطرات
خطرات اصلی آندوسکوپی شامل عفونت، آرام‌بخشی بیش از حد، ایجاد سوراخ، یا پریشانی معده یا مری یا خونریزی است. اگرچه نفوذ به‌طور کلی نیاز به عمل جراحی دارد، موارد خاصی ممکن است با آنتی‌بیوتیک‌ها و مایعات داخل وریدی درمان شود. خونریزی ممکن است در محل بیوپسی یا حذف پولیپ رخ دهد. چنین خونریزی به‌طور معمول جزئی است و ممکن است به سادگی و خودبه‌خود متوقف شود یا با گذاشتن کتتر کنترل شود. به ندرت جراحی ضرورت دارد. ایجاد سوراخ و خونریزی در حین گاستروسکوپی نادر است. سایر خطرات جزئی شامل واکنش‌های دارویی و عوارض مربوط به بیماری‌های دیگر است که بیمار ممکن است داشته باشد. در نتیجه، بیماران باید همهٔ اطلاعات در مورد حساسیت‌ها و مشکلات پزشکی خود را به پزشک اطلاع دهد. گاهی اوقات محل تزریق بیهوشی ممکن است برای مدت کوتاهی ملتهب و نازک شود. این مشکل معمولاً جدی نیست و استفاده از کمپرس گرم برای چند روز معمولاً مفید است. در حالی که هر یک از این عوارض ممکن است رخ دهد، خوب است که به یاد داشته باشید که هر یک از خطرات، کاملاً نادر است و پزشک می‌تواند با توجه به عمل گاستروسکوپی، با بیمار بیشتر در مورد خطرات صحبت کند.
آمادگی‌های قبل از آندوسکوپی
به‌طور کلی ۴ تا ۶ ساعت قبل از آندوسکوپی نباید هیچ غذایی میل کرد و باد معده کاملاً خالی باشد اما تا ۲ ساعت قبل از آن خوردن آب بلامانع است. قبل از آندوسکوپی در مورد تمام داروها و مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید با پزشک خود مشورت کنید. اگر از داروهای رقیق کننده خون استفاده می‌کنید، احتمالاً پزشک توصیه می‌کند در روزهای قبل از آندوسکوپی مصرف آن را قطع کنید؛ زیرا برخی اقدامات در طی آندوسکوپی خطر خونریزی را افزایش می‌دهد. اگر شرایط مزمن مانند دیابت، بیماری قلبی یا فشار خون بالا دارید، با پزشک مشورت نمایید. امکان دارد پزشک برای شما آرام بخش تجویز کند که در این صورت برای همراهی خود تا منزل بعد از آندوسکپی باید یک همراه با خود داشته باشید
بعد از آندوسکوپی
پس از عمل، بیمار در یک اتاق آندوسکوپی قرار می‌گیرد تا زمانی که بخش قابل توجهی از اثرات دارو از بین رود. گاهی اوقات بیمار دچار گلودرد خفیف می‌شود که ممکن است هفته‌ها طول بکشد یا اصلاً این اتفاق نیفتد. بیمار ممکن است احساس خوبی در نفس کشیدن نداشته باشد که این مشکل زودگذر و سریع هست. هنگامی که بیمار به‌طور کامل بهبود می‌یابد، به بیمار برای چندساعت رژیم خاصی داده می‌شود و بیمار می‌تواند به خانه برگردد. در صورت استفاده از آرامش بخش، در اغلب مواقع لازم است که بیمار توسط فرد دیگری به خانه برده شود و در طول روز با ماشین کار نکند. بیمارانی که آندوسکوپی بدون آرامبخش داشته‌اند می‌توانند بدون کمک محل را ترک کنند.
آندوسکوپ
آندوسکوپ یا درون‌بین وسیله‌ای است به قطر حدود ۴ میلی‌متر و طول ۲۰ میلی‌متر که سر آن حاوی لنزی است که ناحیه مورد بررسی را به وضوح روی نمایشگر تلویزیون نشان می‌دهد. این لنز با زاویه‌های ۰، ۳۰، ۷۰، ۹۰، ۱۲۰ درجه وجود دارد.
آندوسکوپ می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
اخیراً دانشمندان هنگ کنگی آندوسکوپی به مراتب بهتر برای معاینه، آزاد کردن نانوربات‌های تحویل دارو یا نمونه‌برداری از بافت‌های دستگاه گوارش توسعه داده‌اند. این آندوسکوپ می‌تواند با کم‌ترین میزان درد و ناراحتی برای بیماران، کل روده باریک را در عرض ۳۰ دقیقه معاینه کند و توسط میدان مغناطیسی از خارج بدن کنترل می‌شود.
تاریخچه
اولین آندوسکوپ در سال ۱۸۰۶ توسط فیلیپ بوزینی در مانزز با معرفی "Lictleiter" (رسانای نور) برای بررسی کانال‌ها و حفره‌های بدن انسان توسعه یافت. با این حال، انجمن پزشکی وین این را تأیید نکرد. اولین آندوسکوپ استفاده شده در یک عملیات موفقیت‌آمیز، توسط آنتونیون ژن دسورومو بود که اختراع آن قبل از اختراع برق بود. استفاده از نور الکتریکی یک گام مهم در بهبود آندوسکوپی بود. اولین بار چراغ‌های خارجی که برای سیستوسکوپی، هیستروسکوپی و سیگموئیدوسکوپی و همچنین بررسی حفره‌های بینی (و بعد از قفسه سینه) در بیماران توسط سر فرانسیس کروز (با استفاده از اندوسکوپ تجاری موجود خود)) توسط ۱۸۶۵ در بیمارستان Mater Misericordiae در دوبلین، ایرلند استفاده شد. بعدها، لامپ‌های کوچکتر درست شد که امکان استفاده از نور را در داخل بدن فراهم کرد به عنوان مثال در هیستروسکوپ توسط چارلز دیوید در سال 1908.
Hans Christian Jacobaeus برای اولین بار اکتشافاتی از آندوسکوپی شکم و قفسه سینه با لاپاراسکوپی (۱۹۱۲) و توراکوسکوپی (۱۹۱۰) منتشرکرد. اگرچه اولین معاینه توروکوسکوپی در انسان توسط کروز بود. لاپاروسکوپی در تشخیص بیماری کبد و کیسه صفرا توسط هاینز کالک در دهه ۱۹۳۰ مورد استفاده قرار گرفت. در سال ۱۹۳۷ از لاپاروسکوپی برای تشخیص حاملگی خارج از رحم استفاده شد. در سال ۱۹۴۴، رائول پالمر بیماران خود را در موقعیت Trendelenburg پس از انسداد گاز از شکم قرار داد و در نتیجه قادر به انجام لاپاراسکوپی gynecologic شد.
Wolf and Storz
جرج ولف (۱۹۳۸–۱۸۷۳) یک برندساز اندوسکوپ‌های سفت و سخت است که در سال ۱۹۰۶ تأسیس شد، گاستروسکوپ انعطاف‌پذیر Sussmann را در سال ۱۹۱۱ تولید کرد (Modlin, Farhadi Journal of Gastroenterology Clinical، 2000). Karl Storz از طریق شرکت خود شروع به تولید ابزار برای متخصصان ENT در سال ۱۹۴۵ کرد.
فیبرهای نوری
Basil Hirschowitz و Larry Curtiss اولین فیبرنوری آندوسکوپ را در سال ۱۹۵۷ اختراع کردند. Harold Hopkins پیش از این در دهه ۱۹۵۰ «فیبروسکوپ» را طراحی کرده بود که شامل یک مجموعه ای از الیاف شیشه ای انعطاف‌پذیر بود که می‌توانست یک تصویر را انتقال دهد. این اثرات مفید هم به لحاظ پزشکی و هم از لحاظ صنعتی، و تحقیقات بعدی منجر به بهبود کیفیت تصویر شد.
در عمل‌های قبلی یک لامپ رشته‌ای کوچک بر روی نوک آندوسکوپ قرار می‌گرفت و خطر سوزاندن بیمار را به همراه داشت. علاوه بر پیشرفت‌های نوری، هدایت نوک آندوسکوپ نیز توسعه یافت.
آندوسکوپی لنزهای میله‌ای شکل
محدودیت‌های فیزیکی برای کیفیت تصویر یک فیبروسکوپ وجود دارد. یک بسته از ۵۰٬۰۰۰ الیاف به‌طور مؤثر به تنهایی یک تصویر ۵۰٬۰۰۰ پیکسل به همراه می‌آورد و چون از خم شدن استفاده می‌کند و الیاف را از بین می‌برد، به این ترتیب پیکسل‌ها را از دست می‌دهد. در نهایت بسیاری از آن‌ها از بین می‌روند که بسته کامل باید جایگزین شود (هزینه قابل توجهی). Harold Hopkins متوجه شد که هر بهبود نور بیشتر نیاز به یک رویکرد متفاوت دارد. آندوسکوپ‌های سفت قبلی از انتقال نور کم و کیفیت تصویر ضعیف رنج می‌برد. راه حلی که Hopkins اختراع کرد، پر کردن فضای هوایی بین لنزهای کوچک با میله‌های شیشه ای بود.
بازتولید آندوسکوپ
سطح بالای ضدعفونی آندوسکوپ‌های انعطاف‌پذیر توسط تمام مراکز صدور دستورالعمل ملی مورد نیاز است. سطح بالای ضدعفونی اندوسکوپ‌ها در طی یک فرایند چندمرحله‌ای به‌نام بازتولید اتفاق می‌افتد. بازتولید آندوسکوپ‌ها شامل بیش از ۱۰۰ مرحله است. این مراحل را می‌توان به دسته‌های گسترده‌ای مانند از پیش تمیز کردن، تست نشت، تمیزکردن دستی، تأیید تمیزی، بازرسی بصری، ضدعفونی سطح بالا، شستشو، خشک کردن و ذخیره‌سازی تقسیم کرد. عدم انجام تمام این مراحل به درستی می‌تواند منجر به آلودگی باقی‌مانده در اندوسکوپ‌ها شود.
پیشرفت‌های اخیر
با استفاده از سیستم‌های رباتیک، جراحی می‌تواند در یک محل بسیار دور از بیمار انجام شود. اولین عمل جراحی transatlantic به عنوان عملیات Lindbergh نامیده می‌شود.
ابزار اندازه‌گیری pH برای دستگاه‌های دستگاه گوارش بی‌سیم اکنون می‌تواند به وسیله اندوسکوپ قرار گیرد تا تمایل PH در یک ناحیه از راه دور ثبت شود.
شبیه‌ساز واقعیت مجازی آندوسکوپی
شبیه‌سازهای واقعیت مجازی برای آموزش پزشکان در مهارت‌های مختلف آندوسکوپی در حال توسعه است.
آندوسکوپی یک‌بار مصرف
اخیراً آندوسکوپی یک‌بار مصرف، نوعی جدید از ابزار آندوسکوپی است. توسعه‌های اخیر اجازهٔ ساخت اندوسکوپ‌های ارزان و تنها برای یک بیمار شده‌است. اینکار برای رفع آلودگی متقابل و بیماری‌های درمانی بیمارستان است. یک کنسرسیوم اروپایی SME در حال کار بر روی پروژه DUET (استفاده یکبار مصرف از ابزار آندوسکوپی) برای ساخت یک اندوسکوپ یکبار مصرف است.
کپسول آندوسکوپی
یک تکنولوژی آندوسکوپی جدید از کنترل مغناطیسی کپسول آندوسکوپ (MGCE) برای کنترل بی‌سیم، نظارت و تصویربرداری استفاده می‌کند.
واقعیت افزوده
تصویر آندوسکوپی را می‌توان با منابع تصویر دیگر ترکیب کرد تا اطلاعات اضافی را برای جراح فراهم کرد. به عنوان مثال، موقعیت یک تومور ممکن است در ویدیوی آندوسکوپی نشان داده شود.
نگارخانه
انواع تصاویر درون‌بینانه:
زمین‌لرزه ژانویه ۱۹۷۸ ژاپن
زمین‌لرزه ژاپن  در تاریخ میلادی، برابر با ، ساعت ۳:۲۴:۳۹ به زمان یوتی‌سی در ژاپن رخ داد. ژرفای این زلزله ۱۲٫۵ کیلومتر بود، و بزرگی آن ۶٫۶ در مقیاس Mw اعلام شده‌است. زمین‌لرزه به وقت محلی در روز شنبه، ساعت ۱۲ روی داده و منطقه زمانی آن یوتی‌سی +۹ بوده‌است.
پروژهٔ «تنسور گشتاور مرکزوار» زاویه‌های (راستا، شیب، ریک) گسل سازندهٔ زمین‌لرزه و صفحه عمود بر آن را (°۲۸۰، °۱۸، °۱۵۴) یا (°۳۵، °۸۲، °۷۳) و نوع گسل را «معکوس» فرارسانده‌است.
شمار کشتگان زلزله حدود ۲۱ نفر بوده‌است.تعداد زخمیان ۲۱۱ نفر برآورده شده‌است.
جان میر
جان کلایتون مِیِر (/ˈmeɪ.ər/؛John Mayer؛ زاده ۱۶ اکتبر ۱۹۷۷) خواننده ، ترانه سرا ، گیتاریست و تهیه کننده موسیقی آمریکایی است. میر که در بریج پورت کنتیکت متولد شد ، در کالج موسیقی برکلی بوستون شرکت کرد ، اما جدا شد و در سال ۱۹۹۷ با کلای کوک به آتلانتا نقل مکان کرد.آنها با هم یک گروه کوتاه مدت به نام Lo-Fi Masters تشکیل دادند.پس از جدا شدن آنها میر هم چنان به نواختن در کلاب های محلی ادامه داد و مهارت هایش را اصلاح کرد و دنبال کنندگانی را به دست آورد. پس از حضورش در فستیوال جنوب غربی سال ۲۰۰۱ او با اویر رکوردز و پس از آن با کلمبیا رکوردز قرارداد بست و در آن زمان اولین ای پی ( Inside Wants Out )خود را منتشر کرده بود.دو آلبوم قدی _(Room for Squares (۲۰۰۱و (Heavier Things(۲۰۰۳_به خوبی از نظر تجاری ، به وضعیت چند پلاتینی دست یافت.در سال ۲۰۰۳ ، او برای تک آهنگ "Your Body Is a Wonderland"(بدن تو یک سرزمین عجایبه) جایزه گرمی را برای بهترین اجرای آهنگ پاپ مرد بدست آورد.