cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پیشینه باشگاه فوتبال ملوان انزلی
خلاصه‌ای از قدمت باشگاه ملوان بندر انزلی
باشگاه فرهنگی ورزشی ملوان نیروی دریایی بندر انزلی در سال ۱۳۴۸ و فقط در رشته فوتبال، با حمایت ناوبان کریم رستگاری راد (رئیس وقت تربیت بدنی نیروی دریایی انزلی) و با مربیگری آقای بهمن صالح نیا که بازیکن تیم ملوان نیز بود، تأسیس گردید. صالح نیا که معلم ورزش مدارس انزلی بود تیم را با جمعی از شاگردان خود تشکیل داد. ملوان که کار خود را از مسابقات دانش آموزی کشور و مسابقات استانی شروع کرده بود طی مدت کوتاهی پا به عرصه لیگ دسته اول کشور گذاشت و از همان ابتدا با ارائه بازی‌های زیبا و کسب نتایج شایسته، توجه همگان را به خود جلب نمود. ملوان از سال ۵۲ به بعد در تمام ادوار لیگ ایران حاضر بود و تنها در سال ۷۵ بود که برای اولین بار در مسابقات لیگ فوتبال سقوط را تجربه کرد. ملوان در سال ۷۸ برای دومین بار سقوط کرد. آن‌ها برای سومین بار در سال ۸۱ به دسته اول سقوط کردند. با اینحال یک کارنامه مثبت برای همیشه از ملوان در تاریخ فوتبال ایران ثبت شده‌است، ملوان تا سال ۸۰ بهترین تیم شهرستانی تاریخ لیگ ایران بوده‌است. گرچه بعد از آن سپاهان و فولاد ملوان را به پله سوم سکوی افتخار شهرستانی‌ها بردند اما هنوز ملوان با کسب سه عنوان قهرمانی در جام حذفی کشور و چهار نایب قهرمانی، دو مرتبه حضور در بازی‌های آسیایی و کسب عناوین متعدد بهترین شهرستانی در لیگ ایران و در جام تخت جمشید صاحب رکوردی قابل توجه در تاریخ فوتبال کشور است.
پدر فوتبال گیلان و ملوان
در سال ۱۳۴۸ بهمن صالح نیا دبیر ورزش مدارس شهر بندر انزلی عده‌ای جوان را به دور خود جمع کرد و پایه‌های تشکیل تیم ملوان بندرانزلی را ریخت. مدتی بعد نیروی دریای ارتش این تیم را تحت پوشش خود گرفت. صالح نیا که می‌توان او را بنیان‌گذار ملوان دانست، در سال ۵۲ خودش سکان هدایت تیم ملوان را بر عهده گرفت و تا سال ۷۷ یکسره هدایت این تیم را بر عهده داشت. آنچه در ادامه این نوشتار آمده‌است برگرفته از خاطرات بهمن صالح نیا است که از زبان خودش ارائه گردیده‌است:
تأسیس ملوان از زبان بهمن صالح نیا
من عضو تیم آموزشگاهی بندر انزلی بودم که مربیگری آن بر عهده جبار صمدی بود تیم ما پس از قهرمانی در استان به عنوان نماینده استان گیلان راهی مسابقات تبریز شد، مسابقاتی که باعث آشنایی من با دهداری کاپیتان مسجد سلیمان و همچنین پذیرفته شدن من در دانشسرا به توصیه آزاد سرپرست تیم دانشسرا شد. صالح نیا بعد از اتمام دانشسرا به انزلی آمد و معلم همکلاسی‌ها وهم مدرسه ای‌های سابقش شد. وی به عنوان جوان‌ترین عضو تیم منتخب انزلی کمک مربی تیم هم بود. آن زمان هم مسابقات بین شهری به‌خصوص با تیم رشت در میان انزلی چی‌ها از اهمیت خاصی برخوردار بود. در محل کنونی آپارتمان‌های ارتش در میان پشته، زمین فوتبال بسیار عالی وجود داشت در کنار این زمین دو درخت توت بزرگ بود که از آن‌ها به عنوان رختکن استفاده می‌کردیم، چاه آبی هم در آنجا وجود داشت که بعد از بازی با سطل از آن آب می‌کشیدیم وبا آن دوش می‌گرفتیم، توی همین زمین با خیلی از تیم‌ها بازی کردیم ازجمله رشت که در یک بازی با نتیجه ۱۱ بر ۱ آن‌ها را شکست دادیم که هفت گل آن را برادرم جواد به ثمر رساند.
سال ۴۸
سال ۴۸ سال مهمی برای فوتبال انزلی بود: قهرمانی تیم آموزشگاه‌های انزلی در بابل و نائب قهرمانی در مشهد همچنین وجود استعدادهای بسیار خوب در انزلی این فکر را در من تقویت کرد که برای تشکیل یک تیم فوتبال دست به کار شوم بنابراین با کمک دوستداران فوتبال در انزلی، جناب کریم رستگار که آن موقع سروان نیروی دریایی انزلی بودند و همچنین تیمسار آریانپور فرمانده وقت پایگاه نیروی دریایی انزلی، موفق به دریافت پروانه باشگاه شدیم که به اسم تیم نیروی دریایی انزلی و نه «ملوان» به فعالیت بپردازد.
تیم نیروی دریایی اولین مسابقه را با تیم گیو انزلی برگزار می‌کند که ۲ بر ۱ آن بازی را می‌برد، در آن تیم غفور جهانی، نصرت ایراندوست، سلطانزادی، بهمن صالح نیا و… بازی می‌کردند. تیم نیروی دریایی در اولین مسابقات رسمی اش به قهرمانی استان گیلان می‌رسد و به مرحله اول مسابقات منطقه‌ای کشوری راه میابد.
صعود به اولین دوره جام تخت جمشید
در ساری تیم‌های ساری، قائم شهر و گارد تهران به مربیگری دهداری و چند تیم دیگر حضور داشتند که ما دوم شدیم و با تیم گارد به مسابقات اهواز اعزام شدیم آن موقع سفرها مثل حالا نبود، کل تیم را با ۷۲۰۰ تومان سوار اتوبوس ماکروس نیروی دریایی کردیم و باید ده روز را با همین مبلغ سر می‌کردیم! شب‌ها زیر سکوهای ورزشگاه اهواز که به عنوان خوابگاه بود می‌خوابیدیم! صبحانه را خودمان تهیه می‌کردیم به همراه مسئول تدارکاتمان که شهنواز بود، نهار را هم در یک رستوران معمولی اهواز می‌خوردیم، نکته جالب شام بود که هر کس فقط می‌توانست سه سیخ کباب بخورد نه بیشتر! مسابقات اهواز بود که اسم تیم نیروی دریایی انزلی را در دهان‌ها چرخاند، تیمی که به نظر مطبوعات آن زمان همانند دینامو مسکو بازی می‌کرد. ما واقعاً سبک بازی آن‌ها را بازی می‌کردیم استفاده از تمام نقاط زمین و ارسال توپ‌های بلند و قدرت بدنی فراوان. اما تنها بر اثر یک ضربه کاشته بازی را به جم آبادان واگذار کردیم و سوم شدیم مقامی که با آن نمی‌شد به جام تخت جمشید راه یافت. بعد از اینکه تیم به بندر انزلی برگشت به تیم نیروی دریایی خبر دادند که می‌تواند در اولین دوره جام تخت جمشید شرکت کند پس حالا باید برای تیم اسم انتخاب می‌شد: ما سه اسم آرتمیس، ملوان و بایندر را پیشنهاد دادیم که ملوان انتخاب شد.
فرانک اوفارل
ملوان که بعد از ورودش به جام تخت جمشید همواره روند رو به رشدی را داشت، سه دوره بهترین تیم شهرستانی شد ویک دوره قهرمان جام حذفی، بازیکنان زیادی در سطح بالا به فوتبال کشور و تیم ملی معرفی کرد و بهمن صالح نیا به عنوان مربی به تیم ملی راه یافت: به ما گفتند فرانک اوفارل به همراه اسکینر آمده‌اند تا تمرین ملوان را ببینند، توی تمرین غفور خیلی آماده بود و تقریباً هر توپی را که گوش‌ها و به‌خصوص جاوید جهانگیری برایش فرستادند وارد دروازه کرد، بعد از تمرین آن روز غفور جهانی و عزیز اسپندار و جاوید جهانگیری به تیم ملی دعوت شدند ومن هم همکار اوفارل در تیم ملی شدم.
قهرمان اولین جام حذفی ایران
ملوان در فینال جام حذفی آن سال تراکتورسازی را از پیش روی برداشت و قهرمان ایران شد. اما ششمین دوره جام تخت جمشید به دلیل وقوع انقلاب نیمه تمام ماند. در این سال‌ها ملوان همچنان تمرین می‌کرد و در مسابقاتی که در شهرستان‌های دیگر انجام می‌شد شرکت می‌کرد.
ملوان پس از انقلاب
بعد از انقلاب از طرف بعضی افراد که برایشان سوء تفاهم شده بود برخورد بدی با بهمن صالح نیا شد. نامه آیت اله پیشوایی امام جمعه وقت مبنی بر برائت بنده از مسائل یاد شده صادر شد. اما وی با دلخوری از ملوان کناره‌گیری کرد تا پس از آن ملوان زیر نظر غفور جهانی، نصرت ایراندوست و بقیه به کار خود ادامه دهد.
ملوان دهه شصت
'''بعد از سال ۶۰ بعضی از بازیکنان ملوان دیگر به سن بازنشستگی رسیده بودند. تاریخ تحول برای ملوان فرارسیده بود:'''
غفور جهانی دیگر کاپیتان ملوان نبود، اما بهترین بازیکن ملوان بود. آن موقع تصمیم داشت در بازار به کار بپردازد که برای همین مغازه‌ای روبروی اداره برق گرفته بود و تصمیم داشت فوتبال را به عنوان بازیکن کنار بگذارد. غفور جهانی چندی بعد باشگاه استقلال انزلی را بنیان‌گذاری کرد. با جدا شدن غفور جهانی چند نفر دیگر از بازیکنان ملوان از جمله محمود پیشگاه هادیان، رضا ویشگاهی، قاسم سلطانزادی، رمضان احمد پور و نصرت ایراندوست هر کدام به عللی ملوان را ترک کردند خروجی که باعث ورود فرهاد پورغلامی والیبالیست و محمد احمدزاده بسکتبالیست و سیروس قایقران و رسول یکتا به ملوان شد.
ملوان بهترین شهرستانی فوتبال ایران طی بیش از یک دهه
پشتوانه قوی ملوان از جوانانش موجب تشکیل تیمی گردید که اولین جام حذفی بعد از انقلاب ملوان را به همراه داشت: آن سال سیروس قایقران به فوتبال ایران معرفی شد با گل معروفش به خیبر خرم‌آباد در فینالی که در تهران برگزار می‌شد و ما بازی را دو بر صفر پیروز شدیم. سال بعد نیز به عنوان نماینده ایران در آسیا شرکت کردیم، مرحله اول را در سریلانکا قهرمان شدیم و به مرحله دوم راه پیدا کردیم اما به دلیل اینکه آن سال سال اوج پناهندگی ورزشکاران به خارج از کشور بود به‌علت عدم هماهنگی فدراسیون ما نتوانستیم به عربستان برویم و از راهیابی به دور بعد محروم شدیم ” از این سال تا سال ۷۳ ملوان قوی‌ترین تیم شهرستانی بود که همواره بین ۳ تیم اول کشور قرار داشت. ده سالی که در آن قویترین تیم شهرستانی در لیگ یک پای ثابت فینال جام حذفی بود.
جنگل‌بان اوسترودنس
جنگل‌بان اوسترودنس نام یک گونه از تیره جنگل‌بانان است.
پیشینه باشگاه فوتبال ملوان انزلی
ورود سرمایه به فوتبال ایران
قهرمانی ملوان در جام حذفی شروع اتفاقات بزرگی در فوتبال ایران بود، بعد از آن قهرمانی، در ایران تیمی تأسیس شد که برای اولین بار در ایران پول را به‌طور رسمی وارد چرخه فوتبال ایران کرد، باشگاه فوتبال کشاورز که از طرف وزارت خانه کشاورزی حمایت مالی می‌شد در آن سال توانست بزرگ‌ترین ستاره‌های فوتبال ایران از جمله قایقران زرینچه و محمدخانی را به خدمت بگیرد. اما در سال‌های قبل تر مثلاً در دهه شصت نیز ملوان به راحتی اداره نمی‌شد همان زمان هم ملوان به کمک همه فوتبال دوستان انزلی سرپا می‌ماند. اما از این سال به بعد هزینه‌ها سال به سال سنگین تر شدند، دیگر کمتر بازیکنی به خاطر عشق به فوتبال و رنگ خاصی در یک تیم به بازی می‌پرداخت.
وضعیت مالی ملوان قبل از ورود سرمایه
سال بعد از قهرمانی، ملوان نماینده ایران در بازی‌های قهرمانی آسیا بود. در طی دو بازی در انزلی و امان ملوان حذف شد. اما سال بعد اتفاقی که نباید می‌افتاد افتاد. ملوان که در نیم فصل اول صالح نیا را به علت اینکه به عنوان سرمربی تیم ملی جوانان مشغول بود در اختیار نداشت، با وجود اینکه در نیم فصل دوم امتیازهای خوبی کسب کرد نتوانست در دسته اول باقی بماند.
آغاز لیگ برتر فوتبال ایران
محمد احمدزاده کسی بود که با جوانگرایی و استعداد یابی در بندر انزلی هم‌زمان با آغاز لیگ حرفه‌ای ملوان را از دسته اول ایران به لیگ تازه حرفه‌ای شده ایران (لیگ برتر) رساند. در آن دوره بازیکنان جوانی نظیر: سید جلال حسینی، پژمان نوری و … به فوتبال ایران معرفی شدند. به جز یک فصل فصل ۸۲ الی ۸۳ که ملوان نائب قهرمان دسته یک فوتبال شد و دوباره به لیگ برتر بازگشت در مابقی فصل‌های فوتبال برتر ایران حضور متداول داشت. کسب مقام‌های هفتم و هشتم لیگ برتر و کسب عنوان نائب قهرمانی جام حذفی از دستاوردهای ملوان طی دوران لیگ حرفه‌ای فوتبال ایران می‌باشد. در این دوران مربیانی نظیر: محمد احمدزاده، بهمن صالح نیا، نصرت ایراندوست و فرهاد پورغلامی هدایت ملوان را بر عهده داشته‌اند که همگی از مکتب ملوان هستند.
ورود سرمایه‌گذار خصوصی به ملوان
با آغاز فصل ۹۲–۱۳۹۱ لیگ برتر فوتبال ایران و حرکت فوتبال ایران به سمت خصوصی‌سازی ۷۰ درصد سهام باشگاه ریشه دار و قدیمی ملوان بندر انزلی از طرف نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و فرماندهی آن امیر دریادار حبیب ا... سیاری به مردم بندر انزلی هدیه شد و این اختیار به مسئولان شهری واگذار شد تا بتوانند برای فروش آن به بخش خصوصی تصمیم بگیرند. فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با اشاره به علاقه نیروی دریایی به مردم انزلی و تیم ملوان ابراز کرد: به دلیل این علاقه ۳۰ درصد سهام را حفظ کردیم تا بتوانیم کمک‌های خود را به این تیم با سابقه و ریشه دار کشورمان ادامه دهیم.
تانچئون
تانچئون رودخانه‌ای است که در کره جنوبی جریان دارد.
پایکوب نقاب‌دار
پایکوب نقاب‌دار نام یک گونه از سرده پایکوب است.
تصوف
تصوّف یا درویشی طریقه‌ای مبتنی بر آداب سلوک، برای تزکیه نفس و ترک دنیا برای رسیدن به حق و به کمال رسیدن نفس است. معنی لغت تصوف پشمینه‌پوشی است و نام صوفی‌ها هم به دلیل لباس‌های پشمی آن‌ها و یکی از نشانه‌های زهد است. تصوف بیشتر با آداب ترک دنیا و ریاضت همراه است؛ در حالی که عرفان، مکتبی جامع و مطلق سلوک معنوی و شامل تصوف است و در بعضی موارد، عرفان، از سلوک «فردی» برتر دانسته شده‌است.
به عبارتی تصوف، روشی از سلوک باطنی است. در تعریف تصوف، نظرات مختلفی بیان شده‌است، اما اصول آن بر پایه طریقتی است که شناخت آفریدگار جهان، کشف حقایق آفرینش و پیوند بین انسان کامل و بشر و حقیقت از طریق سیر و سلوک عرفانی و باطنی و نه از راه استدلال عقلی، می‌باشد. موضوع آن نفی خودمحوری و نیست شدن و پیوستن به خالق هستی است. شیوه تصوف، ورود به وادی‌های مختلف همچون پله‌های ترقی از مرحله (وادی) طلب به مراحل بالاتر یا ۷ وادی عطار جهت کنترل نفس و ترک علایق دنیوی و خویشتن‌داری است.
ظاهراً واژه صوفی به معنی پشمینه‌پوش در قرن دوم هجری، در برخی از سرزمین‌های اسلامی، به ویژه در میان‌رودان متداول شد. کسانی که در قرن دوم، صوفی خوانده می‌شدند، تشکیلات اجتماعی و مکتب و نظام فکری و عرفانی خاصی نداشتند؛ به عبارت دیگر، تشکیلات خانقاه و رابطه مرید و مرادی (استاد و شاگردی) و آداب و رسوم خاص صوفیه و همچنین نظام فکری و اعتقادی که جنبه نظری تصوف را تشکیل می‌دهد، در قرن دوم و حتی در ربع اول قرن سوم، پدید نیامده بود.
تصوف در لغت
دربارهٔ معنای لغوی کلمه تصوف، اقوال متعددی وجود دارد (بدون هیچ‌گونه ترتیب خاصی):
منشأ تصوف
آرا و عقاید مختلفی دربارهٔ منشأ تصوف ذکر شده‌است: "سپس در سده‌های نخست اسلام که دانش‌های یونانیان و همچنان فلسفه یونانی بمیان مسلمانان آمد، این نیز همراه آنها رو به شرق آورد و در اینجا در میان مسلمانان رواجش بسیار بیشتر شده تکان بزرگی در سراسر کشورهای اسلامی پدیدآورد. چون هنگامی می‌بود که خردها رو به پستی می‌داشت، کسان بسیاری گفته‌های فیلسوف رومی را پذیرفته آن را دنبال کردند. این به بسیاری خوش می‌افتاد که می‌شنیدند آدمی با خدا یکی‌ست. خوش می‌افتاد که خود را خدا شناسند و زبان به لاف «انا الله» بگشایند. این بود شوری در میان سبک مغزان پدیدمی‌آورد.""در زمان کمی دسته‌ها پدید آمد و خانقاه‌ها برپا گردید. پلوتینوس چنان‌که از سخنش پیداست، تنها از آدمیان گفتگو می‌داشت و تنها روان آدمی را می‌گفت که از خدا جدا شده؛ ولی در اینجا میدان بزرگتری برای «وحدت وجود» (یا یکی بودن هستی) باز کرده دامنه آن را به چهارپایان و دَدان و بلکه به همه چیز رسانیدند: «لیس فی الدار غیره یار».""از آن سو پارسایی یا روگردانی از خوشی‌های جهان که پلوتینوس گفته بود در اینجا آن را به بی‌کار زیستن و زن نگرفتن و به گوشه‌ای خزیده تن‌آسانی کردن یا از شهری به شهری رفتن و وِل گردیدن عوض گردانیدند، که همین انگیزه دیگری به تندی پیشرفت صوفی‌گری گردید." "ایرانیان پس از آنکه در جنگ‌های قادسیه و جلولا و حلوان و نهاوند مغلوب شمشیر عرب شده استقلال و شوکت خود را از دست دادند به حکم غریزه حفظ جان زیر بار دیانت اسلام رفتند. پس از خاتمه کشمکش‌های میدان جنگ انفعالات روحی مردم ایران بشکل کشمکش‌های فکری درآمد که مهم‌ترین نتیجه آن عکس‌العمل‌ها یکی تشیع بود و دیگری تصوف."
تصوف در نگاه اسلام و تشیع
از این منظر روایات به دو گروه روایات موافق و روایات مخالف تصوف تقسیم شده‌اند:
در گروهی از روایات موافق که عموماً سرسلسله تمامی فرق تصوف را به امام اول شیعیان علی (د. ۴۰ ق) می‌دانند. از وی نقل شده‌است که گفته‌است:
۱. «التّصوّف اَرْبَعَةُ اَحْرُفٍ، تاءٌ و صادٌ و واوٌ و فاءٌ. التّاء: ترکٌ و توبةٌ و تُقی؛ و الصّادٌ: صبرٌ و صِدْ و صَفاءٌ؛ و الواو: وردٌ و وُدٌّ و وَفاءٌ؛ و الفاء: فردٌ و فقرٌ و فناءٌ.» تصوف چهار حرف است: تاء و صاد و واو و فاء. تاء: ترک دنیا و توبه و پرهیزکاری است؛ و صاد: صبر و راستی و صفای دل است؛ و واو: دوستی و توجّه به ورد و دعا و وفای به عهد است؛ و فاء: تنها بودن از خلق و فقر الی اللّه و نیستی و فانی شدن از انانیت است.»
۲. حدیث محمد بن عبدالله: مَنْ سَرَّهُ اَنْ یجْلِسَ مَعَ اللّه فَلْجْلِسْ مَعَ اَهْلِ التَّصَوُّف(۷۹). هر کس می‌خواهد با خداوند همنشین شود با اهل تصوف همنشین شود.
۳. حدیث: لاتَطْعَنوا اَهْلَ التّصوفِ وَ الْخِرَقِ فَاِنَّ اخلاقَهُم اخلاقُ الانْبیاء و لباسَهُم لباسُ الانْبیاء(۸۰) به اهل تصوف طعنه نزنید که اخلاق آنها اخلاق انبیاست و لباس آنها لباس انبیاست.
۴. حدیث منسوب به امام اول شیعیان در کتاب عوالی الئالی: التصوف مشتق من الصوف و هو ثلاثة أحرف ص و ف فالصاد صبر و صدق و صفا و الواو ود و ورد و وفاء و الفاء فقر و فرد و فناء.
بخش دوم مربوط به احادیثی است که در مخالفت با اهل تصوف روایت شده‌است:
در اینجا بیشتر احادیث در کتب متأخر و بعد از صفویه به‌خصوص از زمان شیخ حر عاملی (متوفای ۱۱۰۴ هـ ق) صاحب کتاب وسائل الشیعه در کتابی به نام الاثنی عشریه نقل شده‌است. در این کتاب روایاتی در انکار و نکوهش آنان نقل شده‌است.
در کتاب الاثنی عشریه آمده‌است: «جمیع الشیعة انکروهم (أی الصوفیة) و نقلوا عن ائمتهم احادیث کثیرة فی مذمتهم و صنف علماء الشیعة کتباً کثیرة فی ردّهم و کفرهم منها کتاب الشیخ المفید فی الرّد علی اصحاب الحلاج و ذکر فیه أن الصوفیة فی الاصل فرقتان حلولیة و اتحادیة» (الاثنی عشریه ص۵۳) «تمام شیعیان، فرقه‌های صوفیه را انکار نموده‌اند و از امامان خویش احادیث بسیاری در نکوهش آنان نقل کرده‌اند و علمای شیعه کتاب‌های بسیاری را در ردّ این فرقه و اثبات کفر آنان تألیف نموده‌اند که از آن جمله کتاب شیخ مفید در ردّ اصحاب حلاج است که در آن آمده‌است: صوفیه در اصل دو فرقه: حلولیه و اتحادیه می‌باشند.»
از دیگر روایاتی که در مخالفت صوفیه نقل شده‌است: (سفینة البحار محدث قمی/ ج۲ / ص۵۸ چاپ انتشارات فراهانی تهران و در چاپ جدید اسوه قم ج ۵ ص ۲۰)
(حقایق فیض کاشانی ص۱۳۶ چاپ بیروت)
(کشکول بحرانی ج۳ ص۲۳۱)
(البدعة و التحرف جواد خراسانی ص۱۳۴)
(اثنی عشریه شیخ حر عاملی ص۳۴)
(مصابیح الدجی ص۲۴۶)
(هذا کتاب مغنی فی رد الصوفی ص۳۱)
تصوف و عرفان
عرفان اسلامی عرصه وسیعی دارد و با طریقت تصوف هم آمیختگی دارد و در مواردی تلقی یکسان یا مختلطی از آن دو وجود دارد. از جهت لغوی این دو گاه به جای یکدیگر بکار برده می‌شوند از آنجا که حقیقت عرفان اسلامی اعم از تصوف است مطالب کلی و علمی-اصطلاحی می‌تواند تحت عنوان عرفان اسلامی قرار گیرد و طریقت مشهور در اسلام غالباً تحت عنوان «تصوف» آورده می‌شود. بعضی نویسندگان مانند مرتضی مطهری نیز دو نوع تلقی از این دو مفهوم ارائه کرده‌است و عرفان را جنبه علمی و تصوف را بعد اجتماعی و متظاهر آن می‌داند.
تاریخ تصوف
حقیقت عرفان از ابتدا در اسلام و سیره پیامبر و اهل بیت بروز داشته‌است و بعضی صحابه و تابعین از زهّاد و عبّاد عصر خود بودند اما آنچه به عنوان تصوف شناخته می‌شود به معنی طریقت شناخته‌شده عرفانی پایبند به آدابی ویژه در کنار فرمان‌های شرع است. تصوف از قرن دوم قمری هویدا شد و نخستین کسی که صوفی نامیده شد عثمان بن شریک مشهور به ابوهاشم کوفی (درگذشته ۱۵۰ ق) است و پیش از او نیز کسانی چون حسن بصری (درگذشته ۱۱۰ ق) با توجه به تمسک به آداب طریقت درشمار صوفیان ذکر می‌شود. آداب طریقت در ابتدای تصوف ساده و بیشتر متوجه ریاضت و عزلت و … بوده‌است.
قرن دوم تا پنجم قمری
دوره اولیه تصوف و عرفان که شکل‌گیری و تدوین آن از آغاز تا پایان قرن پنجم در سه مرحله است. مرحلهٔ شکل‌گیری در آغاز و به‌خصوص قرن دوم قمری با توجه به ساحت باطنی شریعت تصوف بی‌تکلف و زاهدانه با حضور عارفانی چون: ابوهاشم کوفی (درگذشته ۱۵۰ ق)، سفیان ثوری (درگذشته ۱۶۱ ق)، حسن بصری، ابراهیم ادهم (درگذشته ۱۶۲ ق)، داود طایی (درگذشته ۱۶۵ ق)، شقیق بلخی (درگذشته ۱۷۴ ق)، رابعه عدویه (درگذشته ۱۸۵ ق)، فضیل عیاض (درگذشته ۱۸۷ ق)، معروف کرخی (درگذشته ۲۰۰ ق) شکل گرفت.
مرحلهٔ کمال (قرن سوم تا نیمه‌های قرن چهارم) با حضور مشایخ بسیار بزرگی در مصر، شام و خراسان و به‌خصوص بغداد مانند: ذوالنون مصری، جنید بغدادی، ابو سعید خراز، ابن عطا آدمی، سهل تستری، حکیم ترمذی و حارث محاسبی به تبیین تصوف و عرفان پرداختند.
آبشار لیدل دیویس
آبشار لیدل دیویس (به انگلیسی: Little Davis Falls) آبشاری است که در همیلتون (انتاریو)، کانادا واقع شده و ارتفاع کلی ریزشگاه آن ۳ m است.
برنت بارت
برنت بارت (Brent Barrett؛ زادهٔ February 28, 1957) بازیگر و تنور اهل ایالات متحده آمریکا است.
تصوف
قرن دوم تا پنجم قمری
قرن سوم قمری، تصوف گسترش یافت و از آداب ساده زاهدانه گذشت و به محبت و خدمت به خلق گرایید و تعینات و ظواهر متعدد طریقت پیدا کرد و ابعاد علمی (متأثر از فلسفه یونانی به‌خصوص در ارائه مفهومی وحدت وجود) را نیز محکم ساخت. در این قرن صوفیه در قالب یک فرقه و طبقه خاص اجتماعی با آداب خاص طریقت متشکل شدند و از سویی مورد انتقاد شدید فقها و متشرعان بودند. از جمله بایزید توسط متشرعان به عقیده اتحاد و حلاج به اعتقاد به حلول متهم شدند. از بزرگان صوفیه در سدهٔ سوم: حارث محاسبی، ذوالنون مصری، سری سقطی، بایزید بسطامی، سهل تستری، جنید بغدادی و حلاج می‌باشند.
مرحلهٔ تثبیت (نیمهٔ دوم قرن چهارم و قرن پنجم) که مشایخ عرفان همچون: قشیری سلمی، ابوطالب مکی، هجویری و خواجه عبدالله انصاری به نگارش آثار گذشتگان پرداختند و آموخته‌های عرفان و تصوف را مدون نمودند. طبقات صوفیه سلمی، کشف المحجوب هجویری، کتاب اللّمع ابونصر سراج، قوت القلوب ابوطالب مکی و طبقات‌الصوفیه خواجه عبدالله انصاری از جمله کتاب‌هایی است که با این هدف نوشته شده‌اند و به ماندگاری عرفان عملی کمک کرد.
قرن چهارم قمری، تصوف بیش از پیش رونق یافت و تبیین حکیمانه تصوف و عرفان توسط ابن سینا و تطبیق آن با شریعت توسط محمد غزالی و دیگران و تلطیف آن به وسیلهٔ اهل ذوق همراه شد. در این قرن علوم شرعی هم گسترش یافت و در میان صوفیه نیز مرسوم شد؛ و اغلب صوفیه در مباحث کلامی جانب اشاعره را گرفتند. از صوفیان بزرگ قرن چهارم می‌توان به شبلی، ابن خفیف شیرازی، ابونصر سَراج، ابوطالب مکی، ابوعلی دقّاق و … نام برد.
قرن پنجم قمری، تصوف همچنان شاهد گسترش بود و مباحث فلسفی و کلامی از رونق افتاد و اختلافات مذهبی زیاد شد و صوفیه هم از آن دور نماندند. مذهب شیعه نیز با وجود شیخ طوسی و فرقه اسماعیلیه نیز قوت گرفتند. در این قرن چند صوفی و عارف نام‌آور ظهور کردند و کتب معتبری چون احیاء علوم الدین در اخلاق صوفیانه و کشف المحجوب دربارهٔ تصوف نوشته آمد. همچنین افکار صوفیانه در شعر فارسی به‌خصوص توسط ابوسعید ابی الخیر، خواجه عبدالله انصاری و باباطاهر بیشتر نفوذ یافت. در این قرن خانقاه‌ها و آداب آن و مجلس گفتن گسترش یافت. از ابتدا تا پایان قرن پنجم اکثر صوفیه معروف اهل خراسان بودند. از بزرگان تصوف و عرفان در این قرن: ابوالحسن خرقانی، ابوسعید ابوالخیر، باباطاهر همدانی، ابوالقاسم قشیری، خواجه عبدالله انصاری، امام محمد غزالی می‌باشند.
قرن ششم تا نهم قمری
دوره دوم تاریخ تصوف از اوایل قرن ششم آغاز و تا قرن نهم، ابعاد پنهان عرفان بیشتر خود را نشان داد و عرفان عملی و فرق گسترده شد و عرفان نظری و ادبی و شیعی مدون شد و به کمال رسید.
ابعاد پنهان
در مرحلهٔ نخست این دوره (سه ربع اول قرن ششم) تصوف توسط چهره‌های برجسته‌ای مانند: عین القضات همدانی (م۵۲۵)، خواجه یوسف همدانی (م۵۲۵)، سنایی غزنوی (م۵۴۵)، احمد جام (م ۵۳۶)، ابونجیب سهروردی (م۵۶۳) در تبیین ابعاد پنهان و دیگر عرفان نقش داشتند و عرفان ادبی و ذوقی به صورت رسمی با سنایی آغاز شد و در قرن‌های بعد توسط مولوی، حافظ و دیگران به اوج رسید.
قرن ششم، تصوف ادامه قرن پنجم است اما از مشخصه‌های آن تدوین و توجیه حکمت اشراق به وسیلهٔ شهاب‌الدین سهروردی است که بر تصوف و عرفان تأثیر شگرف داشت. همچنین در این دوره تعصب در مقابل آزاداندیشی و توجه به مذهب و اول آنست. در این قرن تصوف و عرفان با شعر درآمیخت و به وسیلهٔ سنایی و سپس عطار شعر عرفانی نضج یافت. عناد با فلاسفه هم از سوی صوفیه هم متشرعیان بیشتر شد. چندین کتب معتبر مثل اسرارالتوحید و آثار احمد غزالی و عین القضات و شیخ اشراق و ظهور بزرگان عرفان و شیوع تصوف و عرفان و کاربرد همه‌گیر از مصطلحات آن (حتی در آثار شاعران غیر صوفی مانند خاقانی و نظامی) نقطه عطف این سده است. عرفاً و صوفیه به استدلالی کردن اندیشه‌های خود برآمدند چنان‌که در قرن بعد این مهم توسط ابن عربی به کمال رسید. در این سده به‌دنبال منازعات مذهبی نزاع بین شیعه و سنی چشمگیرتر شد و کتاب النقص در دفاع از تشیع از تأثیرات آن است. انکار صوفیه توسط متشرعان در این قرن هم ادامه یافت و تشدید شد نمونهٔ آن کتاب تلبیس ابلیس از ابن جوزی در رد صوفیه است. در مقابل دفاعیاتی هم له تصوف (مانند صوفی نامه) تألیف شد.
تدوین نظری و ذوقی
مرحله دوم این دوره (ربع آخر قرن ششم تا پایان قرن هفتم) با عارفان نامور و تأثیرگذاری مانند: عطار نیشابوری (م۶۱۸)، مولوی (م ۶۷۲)، روزبهان بقلی (م۶۰۶)، شهاب الدین سهروردی (م۶۸۸) و ابن فارض (م ۶۳۲) عصر طلایی عرفان را ببار نشست. در این دوره عرفان ادبی با مولوی و عراقی و عرفان نظری با محی الدین و شاگردانش به اوج رسید به گونه‌ای که دوره‌های بعدی عرفان بسیار متأثر از فرزانگان این مرحله است.
قرن هفتم، تصوف و عرفان شاهد تلفیق عرفان و حکمت اشراق و تدوین مکتب عرفانی (عرفان نظری) توسط ابن عربی است. خانقاه‌ها رواج بیشتر یافت و طریقه کبرویه و اندیشه اشراقی در آن‌ها چشمگیر بود. یورش مغول در ۶۱۶ ق بود و موجب پراکندگی علما و صوفیه شد و انزواگرایی افراطی توسط بعضی صوفیه در این دوره شکل یافت و عده‌ای دیگر از بزرگان مانند مولوی و سعدی و فخرالدین عراقی به مسافرت و مهاجرت پرداختند. علاوه بر فصوص ابن عربی کتب دیگری نیز برای علمی کردن تصوف (آثار قونوی، عوارف المعارف سهروردی، مرصادالعباد نجم دایه) تألیف شد. از نیمه دوم سده هفتم چند صوفی و عارف شیعی به ترویج تصوفی متمایز پرداختند. شعر عرفانی توسط سعدی، مولوی و اوحدالدین کرمانی رشد یافت و مورد اقبال همگانی قرار گرفت. خواجه نصیرالدین طوسی ضمن نقد از قلندران و درویشان لاابالی از مدافعان تصوف (در آثار خود) و بزرگانی چون حلاج و بایزید بود.
از بزرگان صوفیه قرن ششم و هفتم: احمد غزالی، عین القضات همدانی، احمد جامی، سنایی غزنوی، عبدالقادر گیلانی، شهاب الدین یحیی سهروردی (شیخ اشراق)، روزبهان بقلی، شیخ نجم الدین کبری، شیخ عطار، شهاب الدین عمر سهروردی، اوحدالدین کرمانی، ابن عربی، صدرالدین قونوی، مولوی، سعدی، نجم الدین رازی، عزیزالدین نسفی، باباافضل، عبدالسلام کامویی و بهاءالدین مولتانی در هندوستان و ابوالحسن مغربی الشاذلی در شمال آفریقا را می‌توان نام برد.
تصوف شیعی
مرحله سوم این دوره (قرن هشتم و نهم) عارفانی مثل: اوحدی مراغه‌ای (م۷۳۶)، علاء الدین سمنانی (م ۷۳۶)، شاه نعمت‌الله ولی (م ۸۳۴)، سید حیدر آملی (متوفای اواخر قرن هشتم) و جامی (م ۸۹۸) که با کوشش عارفانی همچون سید حیدر آملی و…، عرفان به تشیع نزدیک شد.
قرن هشتم، تصوف علمی و مدون مورد توجه قرار گرفت و تصوف به تشیع نزدیک و با تصوف اهل سنت متمایز شد، از صوفیه شیعه، شیخیه جوریه در خراسان (پیروان خلیفه مازندرانی) و سادات مرعشی در آمل (پیروان میرقوام‌الدین مرعشی) و صوفیه قزلباش و صفویه (پیروان صفی‌الدین اردبیلی) از آن جمله‌اند. عرفان ذوقی و شاعرانه به‌دست حافظ به کمال رسید. تصوف مورد توجه ایلخانان مغول و وزرایشان واقع شد از جمله به کم آن‌ها خانقاه‌ها رو به فزونی رفت؛ اما این امور موجب تظاهر در تصوف شد. از مهم‌ترین کتب صوفیه مصباح الهدایه عزالدین محمود کاشانی است. از عارفان شاعر قرن هشتم: خواجوی کرمانی، اوحدی مراغه‌ای، کمال خجندی، شیرین مغربی، عبدالرزاق کاشانی، علاءالدوله سمنانی و سید علی همدانی می‌باشند.
قرن نهم، تصوف با توجه تیموریان به آن متصوفه و فرق آن فزونی یافت و عمق و کیفیت آن کاسته شد. تصوف بیشتر به تشیع نزدیک شد. شریعت و طریقت به هم آمیخت و علمای دین هم صوفیه و عرفاً موافق و گرایش داشتند. عرفان ذوقی هم ادامه داشت. بعضی مشایخ بزرگ صوفیه متصدی امور شرع هم بودند. اما افراد صوفی نما نیز کم نبودند.
قرن دهم قمری تاکنون
دوره سوم تاریخ تصوف از قرن ده تا حال، دوره رکود و تطور تصوف و عرفان است و تصوف به شریعت نزدیک بلکه در هم آمیخته شد با پیدایش ملاصدرا عرفان با فلسفه به هم آمیخت. تصوف و عرفان طریقت مآب دستخوش تعدد در فرقه‌ها و فخرفروشی و مطالبه منافع دنیوی شد اما همواره علمای عارف روشن بین شیعه در تاریخ شیعه بدور از مظاهر و آداب تصوف و بدون نام تصوف (در این دوره معمولاً با نام عرفان)، عرفان اسلامی را ترویج می‌دادند که در این دوره به‌شکلی خاص و با تأکید برداشتن استاد (بجای مرشدی در تصوف) ادامه و نمونه بارز آن مکتب سید علی قاضی در عصر معاصر است.
قرن دهم به بعد قزلباشان صوفی نما اعتقاد مردم به تصوف را کم کرد و به علمای دین تمایل بیشتر نشان دادند.
قرن دوازدهم، تصوف ایرانی به خارج ایران رفت و آثار متعددی پدید آمد و شروح زیادی بر مثنوی نوشته شد. از قرن دوازدهم و سیزدهم به بعد، سلسله‌های صوفیه با اختلافات زیاد متعدد شد و مریدان به سود فرقه در کارهای حکومتی واداشته شدند.
شریعت و طریقت و حقیقت
در تصوف شریعت علم و احکام ظاهری، طریقت راه و سیر مقامات و حقیقت مقصد و رسیدن به احوال تصوف است.
مقامات
مقامات یا منازل، مراحل طریقت است که مشهور آن نزد صوفیه هفت مقام است که ابونصر سرّاج در کتاب اللُمّع آن را ذکر کرده‌است: توبه، ورع، زهد، فقر، صبر، توکل و رضا.
عطار آن را با هم‌آمیختگی با احوال در هفت وادی بیان داشته‌است. مقامات و منازل نزد صوفیه متعدد است و یکی و دوتا تا هفت و هفتاد و هفتاد هزار و ده و صد و هزار گفته شده‌است. خواجه عبدالله انصاری در کتاب منازل السائرین، آن را در ده مرحله و هر کدام ده مرحله صد منزل (صد میدان) نقل داشته‌است.
احوال
حال (جمع: احوال) هدف تصوف و عرفان است و آن وارد غیبی است. ابونصر سراج حالات مشهور نزد صوفیه را ده تا ذکر کرده‌است: مراقبه، قرب، محبت، خوف، رجا، شوق، انس، اطمینان، مشاهده و یقین.
آداب طریقت
طریقت و سلوک نزد صوفیه کوشش در زهد و عزلت است که برای آن آدابی در نظر گرفته شده‌است. آداب، در اصطلاح صوفیه مجموعه قواعد و رسوم و وظایفی است که رعایت آن‌ها «جهت تحسین اخلاق و تهذیب اقوال و افعال» بر سالکان طریقت لازم است.
مستحسنات متصوفه
مستحسنات صوفیه یا آداب ظاهری طریقت، امور و رسوم و اعمالی است که صوفیان پسندیده و آن‌ها را وضع کرده‌اند. مانند: خرقه‌پوشی، خانقاه، چلّه‌نشینی، سماع و….
خانقاه
خانقاه معرب خانگاه (زاویه یا رباط) محل اجتماع خاص و گذران و پذیرایی صوفیان مسافر یا مقیم است. گفته‌اند نخستین خانقاه در رمله شام توسط امیری انصاری (مسیحی) برای صوفیان ساخته شد. بنای خانقاه را از قرن ۴ و بعضی قرن ۶ قمری می‌دانند.
هرچند تاریخ دقیق پیدایش خانقاه‌ها مشخص نیست، ولی به نقلی هسته اولیه آن‌ها از مجالس ذکر زهاد و عرفایی که در یک مجلس دور هم به عبادت و ذکر مشغول می‌شدند تشکیل شده‌است. شاید بتوان گفت اولین آثار این‌گونه مجالس در بصره بوده و در قوت القلوب اثر ابوطالب مکی آمده‌است که مجالس ذکر در منزل حسن بصری (۲۵۸ قمری) تشکیل می‌شده و اشخاصی مانند ایوب سختیانی و مالک دینار و محمد واسع در این مجالس حضور داشته و ادامه دهنده جلسات بوده‌اند. در این زمان هنوز اطلاق کلمه خانقاه و صوفی به این مکان و اشخاص متداول نبوده‌است. از این حلقه، عبدالواحد ابن زاید، رباط عٌبادان (آبادان کنونی) را در نزدیکی بصره پایه‌گذاری کرد که افرادی مانند سلیمان دارانی وبشر حافی و سری سقطی (۲۴۴ قمری) در این رباط اقامت و به سیر و سلوک مشغول بودند. برای اولین بار، در نوشته‌های ابن حوقل، ساکنین رباط عبادان (آبادان) را صوفی نامیده‌است و نیز کلمه «دویره» برای نخستین بار به محفل عبدالرحمان سلمی (۴۱۲ قمری) و بعداً به محل درس و زندگی ابوسعید ابوالخیر اطلاق شده‌است. برای توصیف محل زندگی و مقبره بایزید بسطامی (۲۶۰ قمری) و سهل تستری (۲۸۲ قمری) از کلمه «صومعه» استفاده شده‌است.
چلّه نشینی
چله نشینی یا اربعینیه؛ خلوت، عزلت و عبادت چهل روز همراه با آداب خاص از رسوم صوفیه است.
سماع
سماع به معنی شنیدن، مجازا صدای خوش (آواز و ساز) و رقص (دستت افشانی و پایکوبی) صوفیانه است. سازهای صوفیانه عموماً نای و دف و چنگ است.
اصطلاحات و رموز صوفیه
خلسه، شطح، کرامات، کشف و شهود، طامات، واردات، صحو و سکر، غیبت و حضور، فنا و بقا، قبض و بسط، وقت و … از جمله اصطلاحات اعتباری صوفیه است.<
رموز
رموز نزد صوفیه شامل کلمه یا ترکیب و تعبیر و حرف و عدد و نشانه است که از معنی ظاهری خود خارج شده و حسب قرینه ادبی بمعنی کنایی و مجازی بکار می‌رود و در ادبیات صوفیانه بسیار است از قبیل: رخ، زلف، خط، خال، چشم، لب، ابرو، شراب، ساقی، خرابات، بت، پیر مغان، رند، سیمرغ، شمع، می، جام جم، سبو، معشوق، نای و … می‌باشد.
تفاوت سلسله و فرقه
سید هبةالله جذبی اصفهانی در رساله باب ولایت و راه هدایت، گفته‌است:
فرویو، وایومینگ
فرویو شهری در ایالت وایومینگ کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۷۵ نفر بوده‌است.
تصوف
تفاوت سلسله و فرقه
همچنین میرزاحسن اصفهانی، ملقب به صفی علیشاه در این باره می‌گوید:
فرویو، وایومینگ
موقعیت جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
تصوف
تفاوت سلسله و فرقه
عراقی:
جواد نوربخش:
سلسله‌های بنام تصوف
از همان آغاز به علل مختلف، سیر و سلوک عرفانی با شیوه‌ها و روش‌های گوناگون انجام پذیرفته‌است که این شیوه‌ها و سلیقه‌ها به عنوان طریقت یا سلسله، شناخته شده‌اند، اسامی برخی از معروف‌ترین سلسله‌های مهم تصوف اسلامی به شرح زیر است:
تصوف در دیدگاه مخالفان
در خصوص اینکه سید روح‌الله خمینی را جزو مخالفان و منتقدان تصوف به‌شمار آوریم یا جزو موافقان آن، اختلاف نظرهایی وجود دارد. عده‌ای با اشاره به برخی اشعار و افکارش او را در زمرهٔ طرفداران تصوف به‌شمار آورده‌اند، و عده‌ای نیز بر عکس، وی را منتقد و مخالف جدی تصوف دانسته‌اند. وی ذیل حدیث کبر، در کتاب چهل حدیث نوشته‌است:
وی همچنین معتقد است:
وی که از مخالفان سرسخت تصوف بود، در کتاب صوفی گری باور دارد که: "بایستی پرسید: شما اینرا از کجا می‌گویید؟!.. چه دلیلی برایش می‌دارید؟ !.. همچنین، گفته‌های دیگر او بیدلیلست.""می‌گوید: «هرکسی باید از این جهان و از خوشی‌هایش گریزان باشد». بایستی پرسید: «پس این خوشی‌ها بهر که بوده؟ !»""می‌گوید: «اگر کسی از خود بیخود گردد به خدا تواند پیوست». بایستی پرسید: «بی‌خودی از خود چگونه تواند بود؟! چنین چیزی جز سمرد[خیال، وهم]ی نتواند بود. آنگاه اگر کسی از خداست، از خداست. دیگر به بیخودی چه نیاز است؟!»" "این بدان می‌ماند که ما در بیابانی درختهایی را می‌بینیم در یک رده پهلوی هم ایستاده‌اند و یک جوی آبی از زیر پای آن‌ها کشیده شده، و چون می‌دانیم که این کار از خود درختها نتواند بود، پی می‌بریم که باغبانی آن‌ها را کاشته و جویی برایشان کنده، و به جستجوی آن باغبان و جایگاهش می‌پردازیم، و در آن میان کسی از میان ما درختها را نشان داده می‌گوید: «آن باغبان خود همینهاست»، آیا ما به سخن او نخواهیم خندید؟!... آیا نخواهیم گفت اگر این درختها به خود توانستندی بود ما را چه نیاز افتادی که به بودن یک باغبان باور کنیم و در جستجوی او باشیم؟!""به هرحال ما چون دیده‌ایم این جهان و این آدمیان به خود نتوانند بود ناچار مانده گفته‌ایم در بیرون از این جهان خدایی هست. پس اکنون چگونه توانیم گفت: آن خدا همین آدمیانند؟!"
زنان و تصوف
با وجودی که اکثر صوفیان بزرگ، که تعالیم و سیره و سرگذشت آنان محرک و مشوق دل‌های سالکان بوده‌است، مرد بوده‌اند، در عین حال، استثناهایی هم وجود داشته‌است. مشهورترین صوفی زن، رابعه عدویه (قرن دوم) است که نامش در بسیاری از آثار صوفیه ذکر شده. در قرن پنجم بعضی از مشایخ، از جمله ابوسعید ابوالخیر، زنان را نیز در سلک مریدان خود می‌پذیرفتند. بعدها در بعضی از خانقاه‌ها محلی برای زنان در نظر گرفته شد.
گرچه از نظر برخی دیگر مرد به معنای جنسیتی آن در پیشگاه خدا مطرح نیست، عطار در تذکرةالاولیاء هنگامی که به زندگی رابعه (بزرگ زن صوفی) می‌پردازد می‌گوید:
جواد نوربخش:
در کتاب زنان صوفی بعد از شرح زندگی رابعه عدویه، شرح مختصر زندگی ۱۳۵ تن از دیگر مشاهیر زنان صوفیه مانند رابعه شامی، تحفه، شمسی (امّ‌الفقرا)، عایشه (دختر جعفر صادق)، خواهر منصور حلاج و بی‌بی حیاتی کرمانی (همسر نورعلیشاه اصفهانی) آورده شده‌است.
اهل القرآن و انکار تصوف
احمد صبحی منصور از دانشمندان بزرگ اهل القرآن در خصوص نحوه پیدایش تصوف و همسویی آنان با اهل سنت در ظاهر احکام، و هماهنگی ایشان با مذهب تشیع در تقدیس بشر و حجر و مرقد و ضریح، در مقاله ای با عنوان: «المسلمون و عبادة الأحجار» می‌گوید: «سنیان صوفی مسلک در عصر عثمانی بیشترین قدرت و سلطه را در دست داشتند، درنتیجه ایشان بر عبادت اولیاء و تقدیس مرقد و ضریحانی که قبل از اسلام نزد عرب احترام داشتند سماجت و تأکید نمودند. درحالیکه رسالت اسلام بلحاظ قلبی و اعتقادی، دینی است که در آن تنها خداوند متعال مورد پرستش واقع می‌شود و نه هرگز بشر یا حجر، و رسالت پیامبر به وسلیه کلام وحی هم، بخاطر تربیت اذهان و رهایی مردم از عبادت احجار و سنگ‌ها بود. درعین حال آیین تصوف در ارتقای رواج تقدیس بشر و قبور آنان موفق شد، ولذا مذهب تصوف با نگرش تسنن، به‌عنوان یک آیینی جدید روی کار آمد و برای این مذهب (نوپا) حقیقت و شریعتی تراشیده شد، و شریعتش بدین روش و معنا بود: ظاهراً تمسک به احکام مذهب تسنن در مواردی چون: نماز و زکات و روزه و حج، و البته همراه با نگاه و نگرش تصوف که اعتقاد داشتند: به تقدیس اولیاء و بزرگان مذهب تصوف و ایمان داشتند: به شفاعت و کرامت و معجزات آنان و همچنین (معتقد بودند به) تقدیس پیامبر و بزرگان صحابه و پیشوایان اهل سنت. این دائره اولیاء و آلهه مقدس ایشان، رونق گرفته و شدت یافت، ولذا برای اولیاء و بزرگان شان، حال نزد قبور واقعی یا وهمی و غیرواقعی، در بیشتر مساجد کشورهای مختلف اسلامی که همواره نیز وجود دارد مراسمی در عبادت آنان اقامه شد. شیعه نیز قبل از ظهور تصوف، پیشوایان خود، علی و فرزندانش را تقدیس می‌کردند، لذا شیعیان در مساجد و حسینیه‌هایی که مخصوص و متعلق به مقتول کربلاء حسین بن علی است، به وفور قبور فراوانی را ایجاد و توسعه دادند.»
یونس (ملایر)
یونس (ملایر)، روستایی از توابع بخش سامن شهرستان ملایر در استان همدان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان سامن قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۲۳۹ نفر (۱۰۱خانوار) بوده‌است.
نولیتو
مانوئل آگودو دوران (Manuel Agudo Durán؛ زادهٔ ) که به‌اختصار نولیتو نامیده می‌شود یک بازیکن فوتبال اهل اسپانیا است.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال اسپانیا بازی کرده‌است.
دوشیزه آبی
پوماسنتروس پاوو گونهای دوشیزه ماهی است که در سرده پوماسنتروس‌ها قرار دارد. اقیانوس هند و غرب اقیانوس آرام زیستگاه این آبزی است.
هابیت: نبرد پنج سپاه
هابیت: نبرد پنج ارتش بخش سوم سه‌گانهٔ سینمایی  هابیت است. تهیه کنندگی، نویسندگی و کارگردانی این اثر توسط پیتر جکسون انجام شده‌است. این فیلم بر اساس کتابی با همین نام اثر جی آر آر تالکین (۱۹۳۷) ساخته شده‌است. نام این فیلم در ابتدا هابیت: آنجا و بازگشت دوباره بود ولی پیتر جکسون در ۲۵ آوریل ۲۰۱۴ اعلام کرد نام فیلم به هابیت: نبرد پنج ارتش تغییر کرده‌است.
این فیلم به عنوان یکی از پر خرج‌ترین فیلم‌های جهان با بودجه۲۵۰ میلیون دلاری به حساب می‌آید. داستان این فیلم ادامه قسمت قبلی یعنی تباهی اسماگ می‌باشد بیلبو و گروه دورف‌ها شروع به گشتن به دنبال یاقوت فرمانروایی می‌کنند و در پی یافتن آن جواهر تورین هم دیوانه می‌شود پس از ماجراهای بسیار در نبرد با ارک‌ها تورین و دو خواهر زاده اش فیلی و کیلی کشته می‌شوند و این در حالی ایست که کیلی و یک زن الف سخت عاشق هم شده بودند در نهایت بیلبو به شایر بر می‌گردد و مشاهده می‌کند اموال و دارایی‌های خانه اش در حال فروخته شدن است بیلبو علت فروش را جویا می‌شود و مردم به او می‌گویند بیلبو بگینز ۱۳ ماه پیش رفته و دیگر برنگشته است و در این لحظه بیلبو متوجه می‌شود ۱۳ ماه ماجراجویی را پشت سر گذاشته و پس از اثبات هویتش وارد خانه اش می‌شود و فیلم به زمان حال بر می‌گردد و بیلبو که دیگر پیر شده‌است خاطراتش را مرور می‌کند و با دیدن گاندلف مشغول صحبت با او می‌شود و فیلم به پایان می‌رسد
آتابای (فیلم)
آتابای فیلمی ایرانی در ژانر درام عاشقانه به کارگردانی و تهیه‌کنندگی نیکی کریمی و نویسندگی هادی حجازی‌فر محصول سال ۱۳۹۸ است. از بازیگران این فیلم می‌توان از هادی حجازی‌فر، سحر دولتشاهی و جواد عزتی نام برد.
آتابای در ۱۲ بهمن ۱۳۹۸ در سی و هشتمین دورهٔ جشنوارهٔ فیلم فجر به نمایش درآمد و نامزد دریافت سیمرغ بلورین در پنج بخش شد. این فیلم در ۳ آذر ۱۴۰۰ در سینماهای ایران به صورت عمومی به نمایش درآمد. آتابای فیلم برگزیده منتقدان و نویسندگان نشریهٔ فیلم در شماره اسفند ۱۳۹۸ شده‌ است. این فیلم در جشنواره فیلم آسیا پاسیفیک ۲۰۲۱ حضور داشته‌ است.
خلاصهٔ داستان
داستان فیلم دربارهٔ مردی میان‌سال به نام کاظم است که در روستای پیرکندی شهرستان خوی زندگی می‌کند. او که دانشجوی معماری دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران بوده، پس از یک شکست عاطفی از دانشگاه انصراف داده و به زادگاه خودش برگشته‌ است. خواهرش در جوانی خودسوزی کرده و پس از آن مسئولیت سرپرستی و تربیت پسر خواهرش با اوست. حالا آیدین به سن نوجوانی رسیده و او خود را در تربیت او ناتوان می‌بیند و با این حال به شدت به او علاقه‌مند است. از سوی دیگر رابطهٔ او با دوست قدیمی‌اش به نام یحیی دچار چالش شده‌ است. در این میان، حضور دو خواهر که آتابای کار ساخت ویلا برای پدر آن‌ها را بر عهده دارد، شرایط تازه‌ای را رقم می‌زند و او به سیما دختر بزرگ خانواده علاقه‌مند می‌شود اما در بیان این علاقه به او تردید دارد.
حواشی فیلم
ترکی بودن زبان آتابای لحظات پرتنشی را در کنفرانس مطبوعاتی این فیلم رقم زد. خبرنگاری با گفتن این‌که زبان رسمی کشور فارسی است و چه نیازی به فیلم با زبان ترکی داریم، اعتراض خود را نسبت به این فیلم نشان داد. کارگردان این فیلم، نیکی کریمی گفت: «چه کسی گفته که باید تمام فیلم‌های ساخته شده در ایران به زبان فارسی باشند؟ ۹۰ درصد فیلم‌هایی که تا به حال ساخته شده‌اند، به زبان فارسی اند.» نویسندهٔ فیلم، هادی حجازی‌فر، در واکنشی تفکرات خبرنگار را فاشیستی دانست.
زمین‌لرزه ۱۳۸۲ بم
زمین‌لرزه ۱۳۸۲ بم زمین‌لرزه‌ای بود با بزرگی ۶٫۶ ریشتر که در ساعت ۵:۲۶ بامداد روز جمعه ۵ دی ۱۳۸۲ به مدت ۱۲ ثانیه شهر بم و مناطق اطراف آن در شرق استان کرمان را لرزاند. زمین‌لرزه بم با حدود ۳۴٬۰۰۰ تا ۵۰٬۰۰۰ کشته سومین زمین‌لرزه پرتلفات تاریخ ایران بعد از زمین‌لرزه ۲۷۲ اردبیل و زمین‌لرزه ۲۳۵ دامغان را رقم زد.
مشخصات
قبل از وقوع زمین‌لرزه ۶٫۶ ریشتری سه پیش‌لرزه خفیف روی داد که دو لرزش حوالی ساعت ۲۲:۰۰ و ۲۲:۳۰ شب قبل و سومی ۴۵ دقیقه قبل از زلزله اصلی احساس شد. اما شدت زلزله، عمق کم، ساعت وقوع، طولانی بودن مدت زمین لرزه و نزدیکی کانون زلزله به شهر (فاصله رومرکز زمین لرزه تا شهر بم حدود چهار کیلومتر بود) موجب خسارات فراوان گردید. فاجعه این زمین‌لرزه در سده گذشته ایران بی‌مانند بود از این واقعه به عنوان مرگبارترین زلزله تاریخ ایران یاد می‌شود. در آن زمان مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران محل رخداد زمین‌لرزه را حدود ۱۵۰ کیلومتر دورتر از کانون زلزله اعلام کرد به‌طوری که تا بعد از ظهر آنروز اطلاع دقیقی از بیشترین مناطق آسیب دیده در دست نبود.
خسارات
در اثر این زمین‌لرزه ۹۵٪ از سازه‌های شهر بم به کلی تخریب شدند. ارگ باستانی بم هم ۱۰۰٪ تخریب شد. شهر بروات در حاشیه شرق بم، و صدها روستا تا شعاع ۳۰ کیلومتری ویران شدند.
آمار دقیقی از مرگ و میر زلزله بم در دست نیست آماری ضد و نقیض سال‌ها پس از فاجعه توسط دولت اعلام شد که مورد پذیرش مقامات محلی و بازماندگان قرار نگرفته‌است.
حجم و گستره ویرانی‌ها حکایت از تلفاتی انسانی بین ۵۰٬۰۰۰ تا ۷۰٬۰۰۰ نفر دارد. خسارات اقتصادی زلزله بم در سال ۲۰۰۳، بیش از ۲ میلیارد دلار برآورد شده‌است. پس از زلزله، بسیاری از بازماندگان شهر بم و منطقه را ترک کردند، کشاورزی منطقه به شدت آسیب دید و هزاران هکتار نخلستان و باغات مرکبات خشکیده و از بین رفتند.
زمین‌لرزه‌های مشابه
بسیاری از کارشناسان زمین‌لرزه ۱۹۸۰ سان‌فرناندو را مشابه زمین‌لرزه بم می‌دانند؛ چراکه از لحاظ بزرگی، دوام و ژرفای کانونی کاملاً مشابه هم هستند. در این زمین لرزه تنها ۶۵ نفر کشته شدند. زمین‌لرزه سان فرناندو راس ساعت ۶:۰۰:۴۱ صبح به وقت محلی رخ داد.
وقایع پیش از رخداد زمین لرزه
اولین پیش‌لرزه‌های این زلزله بزرگ از خرداد ماه ۸۲ آغاز گردید. سپس در مرداد ماه دو زمین‌لرزه نسبتاً شدید با بزرگای ۵ ریشتر در منطقه روی داد. همچنین، از مدت‌ها قبل بوی نامطبوعی به مشام و صداهایی از چاه‌های منطقه به گوش می‌رسید؛ آب چاه‌ها و قنات‌ها گرم‌تر شده بود؛ برخی از چاه‌ها پرآب‌تر و برخی کم‌آب‌تر شده بود و همه این‌ها نشانه‌هایی بر فعالیت‌های غیرعادی زمین بود.
بازسازی و امداد
طبق برنامه‌ریزی مسئولان، بازسازی بم باید تا تابستان سال ۸۴ به پایان می‌رسید. اما ضعف مدیریت، ناهماهنگی میان نهادها، عدم استفاده بهینه از نیروهای متخصص خارجی، عدم آموزش صحیح امدادگران و سوء استفاده در کنار عوامل متنوع دیگر باعث شده تا بازسازی شهر به کندی انجام گیرد و هنوز به پایان نرسد.
یکی از آثار این زلزله بهبود روابط ایران و آمریکا بود. حکومت ایران ابتدا پیشنهاد کمک آمریکا را رد کرد اما مدتی بعد آن را پذیرفت. بطوری‌که یک هواپیمای نظامی آمریکا برای اولین بار در بیش از ۲۰ سال پیش از زلزله در ایران فرود آمد. ایران که در آن هنگام توسط رئیس‌جمهور آمریکا، جرج بوش، یکی از اعضای محور شرارت قلمداد می‌شد، از آمریکا کمک‌های انسان‌دوستانه مستقیم دریافت کرد و پس از آن به پروتکل الحاقی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیوست که بر اساس آن نظارت بیشتری بر فعالیت‌های اتمی این کشور صورت می‌گرفت. به عبارت بهتر دقیقاً یک هفته بعد از این که ایران توافق را امضا کرد، زلزله بم رخ داد. به همین دلیل مخالفان توافق اعتقاد داشتند زلزله پیامد این توافق بوده‌است در مجموع ۴۴ کشور نیروهایی را برای کمک به عملیات امداد ارسال کرده و حدود ۶۰ کشور پیشنهاد کمک دادند. اسرائیل نیز پیشنهاد کمک داد اما جمهوری اسلامی ایران حاضر نشد آن را بپذیرد. همچنین بسیاری از امکانات اتریشی‌ها و آلمانی‌ها که به بم برای کمک آمده بودند نیز سرقت شد از جمله سگ‌های زنده یاب و چادرهای امدادی و کانکس‌های آماده گران‌قیمت. همچنین یک فرمانده سپاه به سربازان دستور می‌داد که کیسه‌های برنج و ربهای گوجه‌فرنگی را برایش نگه دارند و به مردم بم ندهند.
یکی دیگر از آثار زلزله سفر یکی از اعضای خاندان سلطنتی بریتانیا به ایران برای اولین بار بود (ولیعهد وقت، شاهزاده چارلز که هم اکنون شاه بریتانیا است).
تئوری بیگ بنگ
تئوری بیگ بنگ یک مجموعهٔ تلویزیونی در گونهٔ کمدی موقعیت ساختهٔ چاک لوری و بیل پریدی و با مدیریت اجرایی آن دو به اتفاق استیون مولارو است. هر سهٔ آن‌ها نویسندگان اصلی مجموعه نیز بوده‌اند. پخش این مجموعه از ۲۴ سپتامبر ۲۰۰۷ از شبکه سی بی اس آغاز شده و در دوازده فصل و ۲۷۹ قسمت، پس از دوازده سال در ۱۶ می ۲۰۱۹ به پایان رسید.
این مجموعه در ابتدا حول محور پنج شخصیت که در پاسادینا، کالیفرنیا زندگی می‌کنند شکل گرفت: لئونارد هافستادر و شلدون کوپر، دو فیزیکدان مؤسسه فناوری کالیفرنیا که هم‌اتاقی هستند؛ پنی که پیش‌خدمت رستوران و علاقمند به بازیگری و همسایهٔ روبه‌رویی آن‌هاست؛ و دو دوست و همکار لئونارد و شلدون، مهندس هوافضا هاوارد والوویتز و اخترفیزیکدان راجش کوترپالی که مانند آن دو گیک و غیراجتماعی هستند. با جلو رفتن مجموعه، برخی از نقش‌های مکمل به نقش اصلی ارتقا داده شدند، از جمله عصب‌پژوه ایمی فارا فاولر، میکروبیولوژیست برنادت راستنکاوسکی، فیزیکدان آزمایشگاهی لزلی وینکل، و فروشندهٔ کتاب‌های کمیک استوارت بلوم.
این مجموعه به‌طور زنده در برابر حضار فیلمبرداری شده و توسط وارنر برادرز تله‌ویژن و چاک لوری پروداکشن تهیه شد. فصل اول مجموعه با نظرات ضد و نقیض منتقدان مواجه شد، اما با این وجود فصل‌های دوم و سوم بیشتر مورد استقبال قرار گرفت. به رغم نقدهای اولیه، هفت فصل از مجموعه در بین ده مجموعهٔ برتر قرار گرفته و در نهایت فصل یازدهم رتبهٔ اول را به خود اختصاص داد. این مجموعه از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ نامزد دریافت جایزه امی ساعات پربیننده برای مجموعه تلویزیونی کمدی و چهار بار برندهٔ جایزه امی ساعات پربیننده برای بهترین بازیگر نقش اول مرد در مجموعه تلویزیونی کمدی برای جیم پارسونز شد. در مجموع، هفت جایزهٔ امی از ۴۶ نامزدی نصیب این مجموعه شد. پارسونز همچنین در سال ۲۰۱۱ برندهٔ جایزه گلدن گلوب برای نقش اول مرد در مجموعه تلویزیونی کمدی شد. محبوبیت زیاد این مجموعه باعث شد تا شبکهٔ سی‌بی‌اس در سال ۲۰۱۷ سریال مشتق شلدون جوان را حول محور شخصیت شلدون کوپر بسازد.
معرفی سریال
هوش و نبوغ ۴ شخصیت مرد و عدم موفقیتشان در روابط اجتماعی در تضاد با کاراکتر پنی است که فردی محبوب و دارای روابط اجتماعی گسترده‌است، موجب ایجاد صحنه‌های کمدی در مجموعه می‌شود.
اگراگاون
اگراگاون (به لاتین: Agragaun) یک منطقهٔ مسکونی در نپال است که در Bheri Zone واقع شده‌است.
خصوصیات
اگراگاون ۲٬۳۷۰ نفر جمعیت دارد.
تئوری بیگ بنگ
معرفی سریال
فصل دوازدهم، آخرین فصل از این مجموعه بود و پس از آن پخش سریال تمام شد.
تولید
مجموعه از طرف شبکه تأیید نشد، ولی به تهیه‌کنندگان آن این فرصت داده شد که روی آن تغییراتی ایجاد کنند و آن را بهبود ببخشند. آن‌ها با تغییراتی که روی سریال ایجاد کردند، نسخهٔ امروزی آن را تولید کردند. قسمت آزمایشی اولیه هرگز به صورت رسمی منتشر نشد، اما بر روی اینترنت موجود است. در مورد تکامل سریال لوری می‌گوید: «ما قسمت آزمایشی بیگ بنگ را ساختیم و اصلاً به درد نمی‌خورد. اما دو چیزِ قابل توجه وجود داشت که در آن عالی بود و آن بازی جانی گالکی و جیم پارسونز بود. ما همه چیز را از اول بازنویسی کردیم و کیلی کوئوکو، سایمون هلبرگ و کونال نایر را به مجموعه اضافه کردیم».
هر دو قسمت آزمایشی ساخته شده را جیمز باروز کارگردانی کرد که البته کار با این مجموعه را ادامه نداد. سی‌بی‌اس بعد از ساخته شدن قسمت آزمایشی دوم، ۱۳ قسمت جدید از این مجموعه را سفارش داد. پیش از شروع پخش سریال، قسمت آزمایشی دوم به صورت رایگان بر روی آی‌تونز قرار گرفت. از ۲۴ سپتامبر ۲۰۰۷، پخش سریال شروع شد و در نهایت قرار شد فصل اول آن ۲۲ قسمت باشد. اما در نهایت به علت اعتصاب نویسندگان، ۱۷ قسمت ساخته شد.
دیوید سالتزبرگ، استاد فیزیک و اخترشناسی دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس فیلم‌نامه را از لحاظ علمی چک می‌کند و دیالوگ‌های علمی، فرمول‌ها، معادلات و نمودارها را می‌نویسد. بیل پریدی در این‌باره می‌گوید: «ما سعی کردیم برای شلدون در فصل [اول] یک مسئلهٔ واقعی ایجاد کنیم که او در حال کار کردن بر روی آن باشد. هرآنچه روی تختهٔ او می‌بینید واقعی است. ما سخت تلاش کردیم تا همه‌چیز از نظر علمی صحیح باشد».
دستمزد بازیگران
برای سه فصل اول، گالکی، پارسونز و کوئوکو، سه بازیگر اصلی مجموعه، برای بازی در هر قسمت ۶۰٬۰۰۰ دلار حقوق می‌گرفتند. این رقم برای فصل چهارم تا ۲۰۰٬۰۰۰ دلار افزایش یافت و در قرارداد آن‌ها ذکر شده که در هر فصل، ۵۰٬۰۰۰ دلار به دستمزدشان اضافه می‌شود، یعنی برای فصل هفتم، هرکدام ۳۵۰٬۰۰۰ دلار برای هر قسمت دستمزد می‌گیرند. طی اعتصابی که بازیگران در مرداد ماه سال ۹۳ انجام دادند، دست‌مزد جیم پارسونز، جانی گالکی و کیلی کوئوکو طی قراردادی سه‌ساله به یک میلیون دلار بابت هر قسمت افزایش یافت. در فصل دهم نیز دست‌مزد کونال نایر و سایمون هلبرگ به یک‌میلیون دلار بابت هر قسمت رسید و با سه‌بازیگر اصلی برابر شد. در مارس ۲۰۱۷ این پنج شخصیت اصلی ۱۰٪ از دست‌مزد خود کم کردند تا به دست‌مزد ملیسا راوش و ماییم بیالیک اضافه شود. در پایان آپریل، دست‌مزد راوش و بیالیک به نیم‌میلیون دلار بابت هر قسمت افزایش یافت.
بازیگران
<!-- {| class="wikitable" ! rowspan="2"|بازیگر ! rowspan="2"|شخصیت ! colspan="7"|فصل‌ها ! style="width:10%;"|۱ ! style="width:10%;"|۲ ! style="width:10%;"|۳ ! style="width:10%;"|۴ ! style="width:10%;"|۵ ! style="width:10%;"|۶ ! style="width:10%;"|۷ -->
یورن لانده
یورن لانده خواننده سبک هوی متال اهل نروژ است.
او در پروژه‌های مختلفی فعالیت می‌کند و عضو پیشین گروه‌های موسیقی آرک، مسترپلن، آلن/لانده، بیاند توییلایت و اسنیک بوده است و افزون بر آن‌ها آثار خود را به صورت انفرادی با عنوان یورن پخش می‌کند. او تاکنون بیش از هفت میلیون از کارهایش در سرتاسر جهان فروش رفته است.
تنگه سوندا
تنگهٔ سوندا (Selat Sunda) آبراهی به پهنای ۲۶ تا ۱۱۰ کیلومتر است که در بین دو جزیرهٔ جاوه در شرق و سوماترا در غرب واقع شده و دریای جاوه در اقیانوس آرام را به اقیانوس هند در جنوب متصل می‌سازد. همچنین این تنگه که نامش برگرفته از اصطلاح اندونزیایی Pasundan به‌معنای جاوه غربی است مهمترین گذرگاهی است که آسیای شرقی را به اقیانوس هند پیوند می‌دهد.
چندین جزیرهٔ آتشفشانی در این تنگه قرار دارند که کراکاتوا شناخته‌شده‌ترین آنهاست. فوران این آتشفشان در ۲۷ اوت ۱۸۸۳ باعث ایجاد سونامی‌ای با امواجی به ارتفاع ۳۸ متر شد که ۳۰۰ شهر و روستا را نابود کرد و منجر به کشته‌شدن تقریباً ۳۶٬۰۰۰ نفر شد.
این تنگه همچنین در مارس سال ۱۹۴۲ میلادی صحنهٔ رویارویی نیروهای متفقین و نیروهای ژاپنی در بحبوبهٔ جنگ جهانی دوم با یکدیگر بود.
پاگ (نژاد سگ)
پاگ یک نژاد سگ اشرافی است که خاستگاه آن را چین می‌دانند. پاگ دارای جثه کوچک و عضلانی می‌باشد. به رنگهای نخودی سیاه، نقره‌ای، قهوه‌ای و طلایی یافت می‌شود. گوشها مخملی و به شکل گلبرگ رُز می‌باشند. اکثراً دارای خال بر روی گونه‌ها می‌باشند. چشمهای تیره، براق و برآمده و دم کوتاه فر خورده دارد (دم اگر دو بار فر بخورد ترجیح دارد).
خلق و خو
سگی است باوفا، جنجالی، بی انضباط، سرکش، با محبت و خوشحال. جذاب، باهوش و بازیگوش. آموزشها را به خوبی فرا می‌گیرد. پاگ نسبت به تن صدا حساس است بنابراین نیازی به بلند کردن صدا در هنگام تنبیه حیوان نمی‌باشد. دیدبان خوبی است سگ صلح طلبی می‌باشد و رابطه خوبی با کودکان، سایر حیوانات خانگی و حتی غریبه‌ها دارد. پاگ به توجه زیادی از سوی صاحبش نیاز دارد و بی‌توجهی او را به یک موجود حسود تبدیل می‌کند البته این حیوان بقدری انرژی کمی دارد بطوری‌که ۱۴ساعت را به خواب اختصاص می‌دهد و حتی در برخی موارد به توپ هم واکنش نشان نمی‌دهد.
جمله «چندین سگ در یک جای کوچک» به خوبی نژاد پاگ را توصیف می‌کند. این سگ همراهی محبوب است. ظاهر بی‌تفاوت، شخصیت بازیگوش و علاقه اش به بیرون رفتن مشخصه‌های این نژاد هستند. این سگ چهار گوش و توپر در رنگ‌های مشکی و حنایی دیده می‌شود و حالت بامزه‌ای بر روی پوزه خود دارد.
تاریخچه این نژاد بسیار قدیمی است و حتی تا ۴۰۰ سال قبل از میلاد مسیح نیز آثاری از آن دیده شده‌است. اولین جایی که آثار نژاد پاگ دیده شده کشور چین، در معابد بودایی بوده. این نژاد بعدها در ژاپن و بعد در اروپا ظاهر شد که در آنجا محبوب بسیاری از دربارهای سلطنتی شد.
دلیل زندگی نژاد پاگ نزدیک دوستانش بودن و خوشحال کردن آنهاست. جثه قوی این سگ موجب شده که محبوب خانواده‌ها باشد. پاگ در آپارتمان‌های کوچک هم راحت است، چون فعالیت چندانی لازم ندارد. کلاً این نژاد خود را با هر موقعیتی وفق می‌دهد.
وزن و ارتفاع
وزن در نرها: (۶–۹) ک. گ، در ماده‌ها: (۶–۸) ک. گ