cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
قوچان
کشاورزی
در کوه‌های شمالی قوچان خصوصاً در منطقه حفاظت شده، قوچ، میش و بز کوهی یافت می‌شود. شهرستان قوچان بواسطه وجود ارتفاعات کوه‌های هزارمسجد، آلاداغ، شاه جهان در تابستان معتدل و در زمستان بسیار سرد است.
دره‌های کوه‌های این ناحیه پوشیده از نباتات مختلف بوده و برای دامداران محلی مطلوب است.
در این حوزه به منظور حفاظت باغات از سرمای زمستان معمولاً تاک‌ها را در پایان پاییز به زیر خاک می‌خوابانند و در اوایل بهار به محض جوانه زدن از خاک خارج می‌نمایند و همانگونه که در نشریه عمرانی منطقه خراسان آمده‌است قوچان از نظر کشاورزی و حاصلخیزی و همچنین از لحاظ محصول غله در بین شهرهای شمال خراسان از همه معروفتر می‌باشد. وسعت کل زمین‌های قابل کشت ۲۶۶۷۸۵ هکتار و وسعت کشت آبیش ۱۵۷۵۵۸ هکتار است. سطح کل مراتع ۲۵۶۶۱۵ جمعیت شاغل در بخش کشاورزی به کل جمعیت ۴۱/۵ درصد و نسبت سطح زیر کشت به مساحت کاربری اراضی ۲۵ درصد دارای ۴۵ حلقه چاه عمیق و نیمه عمیق، ۱۴۰ رشته قنات دایر و ۱۱۶ چشمه سار و ۲۳ رود فصلی و دائمی است. ۹۵ درصد خاک از نوع شیرین و ۵ درصد خاک شور است. پوشش طبیعی این ناحیه حدود ۲۸۰/۰۰۰ هکتار است که شامل ۲۰ درصد مرتع و ۳ درصد جنگل و درختهای ارس و ۶۲ درصد زمین‌های زراعتی است گندمهایی که در منطقه قوچان به عمل می‌آید عبارتند از انواع ارقام فرانسوی - الموت - بزستایا - کرج یک - روشن - سبلان - سرداری که بیشتر در مناطق کوهپایه کشت می‌شود
در قوچان غلات به صورت آبی و دیم کشت می‌شود و محصول آن از لحاظ کمیت و کیفیت قابل توجه‌است. شهرستان با تنوع کشت زراعی ۲۹ نوع و تنوع باغات ۱۷ نوع، رتبه اول و دوم در کشت علوفه غلات، سیب زمینی، حبوبات و انگور و گردو را در استان داراست و در جمع تولید ردیف هفتم از شهرستان‌های استان را دارد.
دامپروری
گله داری و دامپروری از فعالیت‌های مهم تولید مردم قوچان مخصوصاً ایل زعفرانلو و طوایف آن است. کیفیت بالای لبنیات قوچان (شیر، ماست خشک و انواع ماست، کشک، دوغ، کره، پنیر، روغن زرد یا حیوانی و …) حاصل توجه کشاورزان و دامداران این منطقه و مرهون مراتع سرسبز، گیاهان معطر و خوشبوی کوهساران است که به مصرف تغذیه گوسفندان و دامهای منطقه می‌رسد و بدین لحاظ لبنیات قوچان بسیار معروف است.
دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی
قوچان یک شهر دانشگاهی در شمال شرق ایران می‌باشد و در سال‌های اخیر با تأسیس دانشگاه‌های متعدد، جمعیت دانشجویی این شهر رشد فزاینده‌ای پیدا نموده‌است.
آثار ثبت‌شده
{{legend|#ACE1AF|وقفی}} {{legend|#87CEEB|مالکیت دولتی}} {{legend|#FFC0CB|مالکیت خصوصی}} {{legend|#F0DC82|مالکیت عمومی}}
بلوچستان
بَلوچـِستان (به بلوچی: بلۏچستان)، منطقه‌ای است در جنوب شرقی فلات ایران که از کنار کویر کرمان در شرق بم و کوه‌های بشاگرد تا مرزهای غربی سند و پنجاب و هند را در بر می‌گیرد. بلوچستان از شمال با سیستان و خراسان همسایه است و از جنوب به سواحل مکران، دریای عرب و دریای عمان منتهی می‌شود. مرزهای آن را دقیقاً نمی‌توان مشخص کرد اما مساحت آن حدود ۶۹۰٬۰۰۰ کیلومترمربع تخمین زده می‌شود. این سرزمین، گرم و خشک و کوهستانی است. بلوچ‌ها، بیشتر مسلمان سنی و پیرو مذهب حنفی هستند. بلوچستان در طول تاریخ بین حوزه‌های نفوذ تمدن ایران و هند تقسیم، و از سال ۱۸۷۰ میلادی رسماً بین ایران و هند (بعدتر پاکستان و افغانستان) تقسیم شده‌است.
بلوچستان کنونی بین سه کشور ایران، افغانستان و پاکستان تقسیم شده‌است و از نظر اداری شامل ایالت بلوچستان پاکستان، بخش‌هایی از استان سیستان و بلوچستان ایران و بلوچستان افغانستان در جنوب افغانستان است که شامل استان‌های نیمروز، هلمند و قندهار می‌شود.
موقعیت جغرافیایی
مرزهای ایران و پاکستان، بلوچستان را به دو بخش تقسیم می‌کنند. بلوچستان، از جنوب به چابهار از شرق به اسلام‌آباد، از غرب به استان کرمان و هرمزگان و از شمال به منطقۀ سیستان منتهی می‌شود.
قدمت و تاریخچه
از این سرزمین در دوره‌های پیش از اسلام اطلاعات بسیار اندکی موجود است. محتمل است ایرانی زبانان دیر به مکران آمده باشند. فردوسی نقل می‌کند در زمان حکومت اردشیر و خسرو یکم انوشیروان ساسانی، قوم بلوچ و کوچ به همراه قوم گیلان و دیلم سر به شورش علیه حکومت مرکزی برمی‌آورند که توسط انوشیروان سرکوب می‌شوند و در عین حال می‌گوید در زمان‌های متعددی از حکومت سایر شاهان ساسانی بلوچ‌ها جزو ارتش ساسانی بوده‌اند. منطقۀ بلوچستان امروزی به نام مکا، ایالت چهاردهم ایران در زمان امپراتوری هخامنشی بوده‌است که بعدها به مکران تغییر یافته‌است. گدروزی (به یونانی: گدروزیا) نامی است که یونانی‌ها به بلوچستان دادند. بسیاری از مورخان، ساتراپی گدروزیا را منطبق بر ساتراپی مکا دانسته‌اند و تمایزی بین این دو ساتراپی قائل نمی‌شوند.
فردوسی در شاهنامه علاوه بر اینکه قوم بلوچ را در کنار سایر اقوام ایرانی ذکر کرده هست از بلوچستان (مکران) به عنوان بخشی از قلمرو ایران یاد کرده‌است. یکی در زمان پادشاهی کیخسرو و جنگ ایران وتوران و آن هنگام که فرمانده سپاه قوم کوچ و بلوچ به نام اشکش به مکران می‌رود ودیگری در زمان ستاندن کین سیاوش در حمله به توران:
' 'سپاهش زگردان کوچ وبلوچ /سگالیده جنگ و برآورده خوج
کسی درجهان پشت ایشان ندید/برهنه یک انگشت ایشان ندید
' 'درفشی برآورده پیکر پلنگ /همی از درفشش بیارید جنگ
چو آگاه شد اشکش آمد براه/ ابا لشکری ساخته پیش شاه
.......
گزین کرد از آن نامدارت سوار/دلیران جنگی دو وده هزار
هم از پهلو و پارس و کوچ وبلوچ / زگیلان جنگی و دشت سروچ
از ایران بشد تا به توران و چین/گذر کرد از ان پس به مکران زمین
ز مکران شد آراسته تازره/ میان‌ها ندید ایچرنج ازگره
در کتیبه‌های عصر ساسانی از بلوچستان با نام «مکوران، مُکران». نیز یاد شده‌است این اسامی تا قبل از اسلام در بین مردم معمول بود و امروزه هم در بسیاری از مناطق مردم محلی این سرزمین را با همین نام می‌خوانند. بنا به نظر برخی از محققان، اصطلاح بلوچستان از زمان نادرشاه در منابع فارسی پیداشد. دلیل اصلی جانشینی این اصطلاح نفوذ قبایل بلوچ درمنطقه و کمک‌های فراوانی بود که سران این قبایل به نادر شاه کردند
رقابت‌های استعماری
نخستین استعمارگر ناخوانده، پرتغال بوده که توسط بومیان به عقب رانده شد. بعدها رقابت دولت‌های فرانسه و انگلیس بر سر هندوستان، انگلیس‌ها را برآن داشت تا کنترل مکران (بلوچستان) را که یکی از معابر دسترسی به هندوستان بود، به دست بگیرد. انگلیسی‌ها برای جدا کردن بلوچستان از ایران اقدامات گسترده‌ای برای شناسایی این سرزمین انجام دادند. در کتاب مهاجمان سرحد نوشته رجینالد دایر آمده‌است که سرداران بلوچ برای جلوگیری از حمله استعماری انگلیس با هم متحد شدند و با فرماندهی سردار جمعه خان شه‌بخش و سردار ملک شاه خان نارویی از ورود بیشتر انگلیس به مناطقشان جلوگیری کردند. از جانب دیگر دولت ایران در تلاش بود تسلط خود را بر این نواحی گسترش دهد. در دوره ناصرالدین شاه، دولت مرکزی تسلط و گسترش نفوذ خود را در بلوچستان و مرزهای شرقی ایران افزایش داد. این حرکات سبب شد تا انگلیس سرحدی برای جلوگیری از پیشروی ایران تعیین نماید. انگلیس بعد از کشیدن خطوط تلگراف، درخواست تعیین حدود متصرفی دولت ایران را در بلوچستان نمود، اما با مخالفت دولت ایران مواجه شد. ناصرالدین شاه که قدرت مقاومت در برابر سیاست انگلیسی‌ها را نداشت، تن به تشکیل کمیسیون‌های مرزی مشترک داد. نتیجه کار این کمیسیون‌های مرزی، واگذاری بخش‌های وسیعی از بلوچستان و تشکیل بخشی از منطقهٔ حائل برای هندوستان بود.
دوره‌های ماقبل اسلامی
نخستین اشاره به این منطقه به اسم «مکا» در کتیبه داریوش در بیستون و تخت جمشید صورت گرفته‌است. از این سرزمین در دوره‌های پیش از اسلام اطلاعات بسیار اندکی موجود است. محتمل است ایرانی زبانان دیر به مکران آمده باشند.
دوره‌های اسلامی
ذهن نویسندگان اولیهٔ مسلمان با پیش‌بینی ناپذیری جمعیت‌هایی که زیر کنترل حکومت نبوده و خطر برای مسافران درگیر بوده‌است. توصیفات آنان چیز زیادی در خصوص جمعیت‌های این نواحی نمی‌گوید. آنان گله‌دار بوده‌اند و در چادرهایی از موی بز می‌زیسته‌اند. زبان بومی‌شان فارسی نبوده‌است. به نظر می‌رسد در کوه‌های حاصلخیزتر جنوب شرق کرمان متمرکز بوده‌اند و به‌طور متناوب مسیرهای بیابانی به سوی شمال و شمال شرق را مورد تاراج قرار می‌داده‌اند. وضعیت امنیت مسافرت رو به وخامت گذاشته، چرا که عضدالدوله دیلمی در سال ۳۶۱ هجری کارزار علیه آنان را واجد ارزش دانسته. بلوچ‌ها شکست خوردند، ولی همچنان در دورهٔ غزنویان و سلجوقیان مشکل‌ساز بوده‌اند. وقتی آنان سفیر سلطان محمود را در بیابان شمال کرمان بین طبس و خبیس غارت کردند، او پسرش مسعود را علیه آنان گسیل کرد. گرچه مهاجرت بلوچ‌ها به سمت شرق علی الظهر پس از این شدت گرفته، هنوز در شرق استان کرمان بلوچ‌ها هستند. به نظر می‌رسد هنگام فتح به دست اعراب آنان در بخش شمال غربی منطقه (در جنوب شرقی کرمان) زندگی می‌کرده‌اند؛ ولی فعالیت‌های آن‌ها تا فاصلهٔ قابل توجهی به سمت شرق امتداد داشته‌است و در پنج قرن بعد تا زمان پراکنش قدرت صفوی در قرن دهم هجری نیز به‌طور متناوب ادامه داشته و حرکت‌های اصلی احتمالاً در قرون ششم و نهم هجری صورت گرفته‌است. بلوچ‌ها احتمالاً در حدود دورهٔ اشغال کرمان به دست سلجوقیان از طریق کرمان وارد مکران (بخش غربی بلوچستان) شدند. کرمان در سال ۲۳ هجری در خلافت عمر به وسیله مسلمانان فتح شد. در کوه‌های کرمان، آنان بلوچ هستند در زمان معاویه، شهرهای مکران اشغال شدند و با میدهای ساحل جنگ آغاز شد و یورش‌ها تا سند هم گسترش یافت.
تقسیم بلوچستان بین ایران و هند
تحولاتی که در قاره اروپا روی داد، موجب کشیده شدن میدان رقابت کشورهای اروپایی به دیگر قاره‌ها به ویژه آسیا شد. یکی از سرزمین‌هایی که اهمیت زیادی برای دولت‌های اروپایی داشت، هندوستان بود. در جریان رقابت اروپایی‌ها برای تسلط بر هندوستان، سرزمین‌های مجاور آن به عنوان معابر دسترسی بر آن سرزمین، اهمیت ویژه یافتند. یکی از این نواحی بلوچستان بود. انگلیسی‌ها که توانسته بودند، دست دیگر رقیبان خود را از هندوستان کوتاه نمایند، تصمیم گرفتند برای امنیت بخشیدن به سرحدات آن، منطقه حایلی در مرزهای شمال غربی تشکیل دهند و از این زمان سیاست انگلیس، در بلوچستان آغاز شد.
با تأسیس حکومت قاجار، پادشاهان این سلسله در تلاش بودند بلوچستان را تحت تسلط خویش قرار بدهند. توجه دولت انگلیس به بلوچستان به عنوان کمربند دفاعی جنوب غربی هند و از طرف دیگر نگاه متمرکز شاهان قاجار به بلوچستان موجب تقابل سیاست آنان شد. در این زمان دیپلماسی قوی انگلستان در برابر دیپلماسی ضعیف قاجار قرار گرفت. انگلیسی‌ها برای رسیدن به اهداف خود دست به هر اقدامی زدند و نقشه‌های گوناگونی را به اجرا درآوردند، تا اینکه در نهایت بلوچستان را به عنوان سپر دفاعی هندوستان بین هندوستان و ایران تقسیم کردند.
هندوستان و رقابت کشورهای اروپایی
سفر واسکودوگاما از کشور پرتغال در سال ۱۴۹۷ به هندوستان راه را برای ایجاد مستعمرات در این سرزمین و سایر نواحی آسیا باز کرد. بعد از تسلط پرتغالی‌ها بر هند در سال ۱۶۶۲ دولت پرتغال جزیره بمبئی را به چارلز دوم پادشاه انگلیس هدیه کرد و او نیز این جزیره را به کمپانی هند شرقی منتقل کرد. امپراتوری بریتانیا از نیمه سدهٔ هفدهم به تدریج با زور و زر و خدعه هندوستان را از چنگ راجه‌های ایالت و امپراتوران گورکانی هند خارج کردند. بدین ترتیب انگلیسی‌ها، پرتغالی‌ها را از گردونه رقابت خارج کرده خود بر اوضاع مسلط شدند.
در اواخر ۱۶۰۰ کمپانی هند شرقی به موجب فرمان ملکه الیزابت تأسیس گردید. کمپانی به تدریج توانست نفوذش را در هندوستان گسترش دهد و از دیگر رقبای خود پیشه گیرد. به دنبال ظهور انقلاب صنعتی در اروپا تولید کالا به مراتب بیشتر از احتیاج بازارهای اروپایی بود. علاوه بر این مواد اولیه بسیاری از کارخانه‌ها در اروپا وجود نداشت و کشورهای اروپایی برای رفع این نیازها، توجه بیشتری به سرزمین‌های دیگر نمودند. یکی از این سرزمین‌ها که از قبل نیز مورد توجه کشورهای اروپایی قرار داشت، هندوستان بود. این کشور با توجه به ویژگی‌های خود، مناسب‌ترین سرزمین برای استعمار بود.
با اعزام ژنرال گاردن از جانب ناپلئون به ایران حکومت بریتانیا در لندن وحشتزده شد و نمایندگانی را به دربار ایران مأموریت داد، از جمله این نمایندگان سرجان ملکم بود که به خاطر رابطه دوستی بین ایران و فرانسه، از جانب دولت ایران پذیرفته نشد.
انگلیس و بررسی سرزمین‌های همجوار هندوستان
خطر حمله ناپلئون از طریق ایران و بلوچستان به هندوستان و پذیرفته نشدن ملکم سفیر انگلیس از جانب دولت ایران موجب شد کمپانی هند شرقی و دولت انگلیس به شناسایی و بررسی سرزمین‌های همجوار هندوستان بپردازند. یکی از این سرزمین‌ها بلوچستان بود که این زمان وارد تاریخ جدید خود شد. انگلیس می‌بایست هندوستان را حفظ می‌کرد و معابر لشکرکشی کشورهای اروپایی به هندوستان و مرزهای دفاعی شبه قاره را در اختیار خود می‌گرفت از طرفی روسیه نیز از آغاز سده هجدهم بر دریاهای گرم جنوب و بیش از همه بر استانبول چشم طمع دوخته بود. روسیه می‌بایست معابر لشکرکشی به هندوستان را در اختیار خود می‌داشت تا لندن را لااقل به تسلیم استانبول وادارد. این عوامل سبب شد انگلیس برای دفاع از هندوستان به شناسایی سرزمین‌های غربی آن بپردازد که بلوچستان یکی از آنان به‌شمار می‌رفت.
سیاست ایجاد کمربند حایل
اهمیت هندوستان برای امپراتوری انگلیس به قدری بود که برخی سیاست‌مداران بر این عقیده بودند که امکان زیستن برای انگلستان بدون هندوستان وجود ندارد. لرد کرزن در اینباره می‌نویسد: «زمانی که هند شناخته شده‌است، سرورانش همواره صاحب اختیار نیمی از جهان بوده‌اند».
دولت انگلستان در می‌یابد که برخلاف تصورات قبلی، ایران به عنوان خط دفاعی هندوستان چندان قابل اعتماد نیست و روسیه نیز می‌توانست با عبور از شمال خراسان به خان نشین‌های آسیای مرکزی دست یابد؛ بنابراین، لندن و حکومت کمپانی در هندوستان بر آن شدند تا تلاش خود را در آسیای مرکزی به کار اندازند و دیوار دفاعی هند را از بلوچستان به آسیای مرکزی تغییر دهند. به دنبال آن در دهه ۱۲۵۰ هـ. ق/ ۱۸۳۰ م در انگلستان اجماع فزاینده‌ای پدید آمد مبنی بر اینکه، روسیه به زیان ایران، عثمانی و آسیای مرکزی در حال توسعه بخشیدن به قلمرو خود می‌باشد و از همین‌جا طرح «مسئله شرق» یا «بازی بزرگ» ریخته شد. در این طرح، بلوچستان به عنوان سرزمین حایل در برابر پیشروی و توسعه‌طلبی فزاینده روسیه به هندوستان از اهمیت استراتژیکی خاصی برخوردار شد. در این برهه زمانی انگلیس به دنبال سد دفاعی محکم و استواری می‌گشت تا بتواند با خیال راحت‌تری به سلطه خود در هندوستان ادامه دهد. آنان سد دفاعی خود را در مناطق مرکزی بلوچستان یافتند که دولت مرکزی ایران بعد از تصرف آن سیاست قاطعی برای تسلط کامل بر آن نداشت و این همان چیزی بود که انگلیسی‌ها خواستار آن بودند چرا که به راحتی می‌توانستند مناطق استراتژیک را از همدیگر جدا کرده به نقشه خود یعنی ایجاد کمربند حایل دست یابند.
ایران و توجه به مرزهای شرقی
با پایان یافتن جنگ‌های ایران و روسیه، دولتمردان ایران تصمیم گرفتند بلوچستان را تحت مالکیت خودشان درآورند اما انگلیسی‌ها تصور می‌کردند که دولت ایران هر قدمی که به سمت هندوستان برمی‌دارند به‌طور قاطع به اشاره دولت روس است. انگلیس از اساس تفکر دولت و دربار ایران، دربارهٔ بلوچستان آگاه شده بود. ایران از آغاز سلطنت سلسله قاجار مرز طبیعی جنوب شرقی خود را با احتساب بلوچستان جزو متصرفات ایران، رود سند می‌دانست. عباس میرزا در خلال گفتگوهای دوستانه و خصوصی با مأموران انگلیس بارها به این مطلب اشاره کرده بود و محمدشاه نیز بر همین عقیده بود. در نتیجه انگلیسی‌ها درصدد ممانعت از پیشروی ایران به طرف شرق برآمدند که اولین مورد آن مسئله هرات و به دنبال آن تقسیم بلوچستان بود که با تعیین حدود مرزی این مناطق، هم خط دفاعی هندوستان را کامل کردند و هم به پیشروی ایران به سمت شرق برای همیشه پایان دادند.
بلوچستان در آغاز سلطنت ناصرالدین شاه
با آغاز سلطنت ناصرالدین شاه و توجه دولت مرکزی به بلوچستان برخی سرداران و حاکمان نواحی مختلف این ناحیه، داوطلبانه اطاعت خود را از دولت اعلام نمودند (سپاهی:۱۲۴). و این بدان دلیل است که امیرکبیر صدراعظم ایران در آن زمان اهمیت ویژه‌ای به بلوچستان می‌داد و آن هم به خاطر آگاه بودن او از سیاست‌های انگلیس در بلوچستان بود.
در این دوران نیز مبارزاتی در بلوچستان برای استقلال دوباره رخ داد اما با سیاست‌های امیرکبیر بلوچ‌ها به شدت سرکوب وعده زیادی کشته شدند و دوباره به اطاعت از ایران گردن نهادند. انگلیس‌ها از این وضع نگران شدند، زیرا با گسترش مرزهای شرقی ایران، ایران را به هند نزدیک‌تر می‌دیدند. با توجه به چنین اوضاعی، دولت انگلیس در سال ۱۸۵۳/۱۲۷۰ق. به منظور جلوگیری از گسترش نفوذ بیشتر ایران در بلوچستان، مأمورانی از سند به بلوچستان اعزام کرد. جاسوسان انگلیسی مردم بلوچ را تحریک به مبارزه علیه دولت ایران کرده بودند. دولت انگلیس در این سال‌ها سعی می‌کرد با ایجاد جو خودآگاهی در میان مردمان بلوچ آن‌ها را به مبارزه علیه دولت مرکزی وادارد اما اقدامات آن‌ها در این زمان نتیجه دلخواه را نداد و انگلیسی‌ها درصدد برآمدند تا به ترفندهای دیگر متوسل شوند.
کشیدن خطوط تلگراف؛ زمینه‌ساز تقسیم بلوچستان
مأموران انگلیسی به هنگام مطالعه، برای کشیدن خطوط تلگرافی پی بردند که کشیده شدن خطوط تلگراف زمینی در بخشی از نواحی ساحلی بلوچستان، برای کنترل و سرانجام جدایی این نواحی مجاور، فرصت مناسبی می‌تواند باشد. بنابراین تحقیق و بررسی از این نواحی بر عهده سر فردریک گلداسمیت گذاشته شد.
انگلیس و حفظ خطوط تلگرافی توسط سرداران بلوچ
با عبور سیم تلگراف از بلوچستان، دولت انگلستان گلداسمیت را با چند افسر دیگر به بلوچستان فرستاد، اما آن‌ها با مقاومت و مخالفت بلوچ‌ها مواجه شدند. افسران انگلیسی به فرماندهی گلداسمیت به این نتیجه رسیدند که تنها از طریق کنار آمدن با سران طوایف و قبایل می‌توانند بر حاکمیت خویش در بلوچستان تداوم بخشند. به همین خاطر عمدهٔ سران، خان‌ها و سردارهای بلوچ را با دادن اسلحه و مقرری فریب دادند و به بهانه عبور خط تلگراف در هر محل تلفنخانه‌ای برپا کردند و پرچم انگلیس را بر فراز آن برافراشتند. بدین سان انگلیسی‌ها در سرتاسر بلوچستان نفوذ کردند و از طریق محدود مقرری که به سرداران بلوچ می‌دادند از آن‌ها تعهد گرفتند تا از سیم‌های تلگراف مراقبت نمایند.
در این میان عده‌ای دیگر از بلوچها که بهره‌ای نبرده بودند، دست به تحریکات زدند، در نتیجه سیم‌های تلگراف را قطع، و برای مأموران انگلیسی مزاحمت ایجاد می‌کردند و بعضی از کارکنان را کشته، برخی را اسیر نمودند. این پیشامدها سبب شد دولت انگلیس از ایران بخواهد مرز بین ایران و هند در بلوچستان تعیین شود. دولت ایران با این تقاضا موافقت ننمود. گلداسمیت بلوچها را تحریک نمود تا دوباره مبارزات خودشان را آغاز کنند. ناصرالدین شاه متوجه این خطر شد که چنانچه رضایت انگلیس را فراهم نکند، ممکن است بلوچستان تصرف شده را از ایران مجزا نماید. در سال ۱۲۸۸ق. انگلستان عده‌ای سرباز هندی را به پنجگور فرستاد و خیال داشت تمامی بلوچستان را فتح کند. ناصرالدین شاه از این نقشه باخبر شد و با سفیر انگلیس در تهران در این باب مذاکره نمود. سفیر انگلیس اظهار کرد که اگر دولت ایران خواهان دوستی با دولت انگلیس است، باید خطوط مرزی بلوچستان را با مرز هند تعیین نماید. ناصرالدین‌شاه نیز این پیشنهاد را پذیرفت. از طرف ایران وزیر خارجه میرزا سعیدخان و آصف‌الدوله حاکم کرمان و چند نفر دیگر معلوم شدند. از طرف انگلستان گلداسمیت و دو افسر مهندس تعیین گردیدند، اما نتیجهٔ مطلوبی حاصل نشد. در این جلسه قرار شد دولت انگلیس سالی سه هزار تومان جهت محافظت از تیرها و سیستم تلگرافی که در قسمت بلوچستان واقع می‌شد پرداخت نماید و تعیین مرزها به ملاحظاتی، نامعلوم و مسکوت ماند. در این زمان انگلیسی‌ها با کاشتن تیرهای تلگراف در گوشه‌گوشهٔ بلوچستان و گسترش نفوذ خود در این سرزمین و در نهایت با تفرقه انداختن بین مردم بلوچستان کم‌کم به اهداف خود نزدیکتر شدند.
توافق ایران با انگلیس در تشکیل کمیسیون مرزی
در سال ۱۸۶۲م. در دیوار دفاعی هندوستان، تنها منطقه‌ای که ترتیب قطعی برای آن، مطابق نقشه انگلستان داده نشده بود، منطقهٔ بلوچستان بود. در آن هنگام خان کلات قسمت‌های شرقی بلوچستان را تحت اداره یا نفوذ خود داشت. انگلستان درصدد بود بلوچستان را دوباره به صورت کشوری مستقل درآورد.
مسکوتان (مهرستان)
مسکوتان (سرباز)، روستایی از توابع بخش آشار شهرستان سرباز در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
بلوچستان
توافق ایران با انگلیس در تشکیل کمیسیون مرزی
اولین کمیسیون برای تعیین مرزهای شرقی ایران، بین دولت ایران و خان کلات به حکمیت انگلستان تشکیل گردید، انگلیسی‌ها به ظاهر نقش حکم را بازی می‌کردند اما در واقع مدعی آن‌ها بودند و مطرح نمودن خان کلات بهانه‌ای بود برای استقلال بلوچستان از ایران. بعد از شکست آقاخان محلاتی در مأموریتش برای استقلال بلوچستان، دولت انگلیس بر آن شد که این امر را توسط یکی از خان‌های مقتدر محلی و با توسعه بخشیدن قلمرو او انجام دهد. مقتدرترین و مناسب‌ترین فرد برای این منظور خان کلات بود. که انگلیس آن را تحت‌الحمایه خود کرد و بعد آن را جزء امپراتوری هند درآورد.
مسکوتان (مهرستان)
جمعیت
این روستا در دهستان آشار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۶ نفر (۶خانوار) بوده‌است.
بلوچستان
توافق ایران با انگلیس در تشکیل کمیسیون مرزی
ایجاد روابط سیاسی بین دولت انگلیس و خان کلات باعث شد که از اغتشاشات بلوچستان جلوگیری شود و مقام حکمرانی خان کلات استحکام پیدا کند، اما لازم بود ترتیب‌های تازه اتخاذ شود که سرحدات غربی این مملکت از تجاوزات مصون بماند و از دولت ایران که قریب بیست سال بود به سرحدات کلات تجاوز می‌کرد جلوگیری شود، و در بین یک حد و حدودی معین گردد. زمانی که ابراهیم خان در اوایل دهه ۱۲۷۰ق. در حکومت بلوچستان مستقر شد دامنه فتوحات وی انگلستان را مضطرب کرد و به فکر چاره جویی انداخت. دولت انگلیس می‌پنداشت که در صورت عدم مداخله، ابراهیم خان تمامی حوزه حکومتی خان کلات را فتح خواهد کرد و مرزهای شرقی ایران به هند نزدیکتر می‌شود. آنان درصدد برآمدند تا با تعیین حدود رسمی بین بلوچستان و کلات از پیشروی ابراهیم خان حاکم بلوچستان به سمت سرزمین‌های غربی هند جلوگیری کنند.
با شکایات متعدد دولت انگلیس به دربار و دولت ایران، ایران تحت سرپرستی میرزا حسین خان سپهسالار در سال ۱۸۷۱م / ۱۲۸۷ق. حاضر به تحدید رسمی مرزهای ایران و کلات با حکمیت دولت انگلیس شد. سر فردریک گلداسمیت به عنوان حکم انگلیس تعیین گردید. از طرف دولت ایران میرزا معصوم خان انصاری به عنوان رئیس کمیسیون مرزی انتخاب شد.
بر اساس موافقت‌نامه تعیین حدود مرزی کمیسیونرها ی یاد شده آزادی خواهند داشت نقشه‌ای از متصرفات ایران در بلوچستان و متصرفات خان کلات با مرزهای آن ترسیم کنند و آن را با خود به تهران بیاورند، پس از آن مسئله با آگاهی دولت بریتانیا به گونه‌ای عادلانه تصمیم گرفته می‌شود. نماینده ایران میرزا معصوم خان در راه بازگشت به تهران به دولتمردان ایران می‌نویسد: «... این مأمور انگلیسی]گلداسیمد [جز حمایت و تقویت خان کلات و تحصیل سند که کیج و تمپ و بلیده و مند و کوهک و اسپندار و بلکه بیشتر سرباز و دشت باهو تعلق به خان معزی الیه دارد و خیال دیگری ندارد...». به طوری که از نامه میرزا معصوم خان بر می‌آید، انگلیسی‌ها در نقشه خود قصد داشتند، نواحی تمپ، کیج، بلیده، مند، کوهک و اسپندار و حتی نواحی سرباز و دشت باهو را از بلوچستان تحت مالکیت ایران جدا و به بلوچستان تحت تصرف انگلیس و به خاک کلات بیفزایند.
تلاش‌های میرزا معصوم خان برای قرار دادن کیج و مند در قلمرو ایران به جایی نرسید. ناحیه دیگر که در این زمان مورد اختلاف بین گلداسمیت و میرزا معصوم خان بود، ناحیه کوهک و اسپندار بود. اما با همه تلاش‌های مأموران ایرانی در افزایش سهم ایران از بلوچستان، دولت ایران در اوت سال ۱۸۷۱م/ جمادی الآخر ۱۲۸۸ق. پذیرفت که نقشه‌ها و یافته‌های یکجانبه گلداسمیت، مبنای صدور رأی نهایی قرار گیرد.
بدین ترتیب مناطقی از بلوچستان تحت مالکیت ایران جدا و به خان کلات داده شد که حاکم بلوچستان که از دست نشاندگان حکومت ایران بود و شاه ایران از این امر ناراضی بودند. نارضایتی‌های حاکم بلوچستان و اقدام خودسرانه او برای تصرف نواحی از دست رفته، بعد از کمیسیون مرزی اول، سبب شد زمینه‌های تشکیل کمیسیون دوم مرزی نمایان شود.
اختلاف بر سر کوهک
هر چند دولت ایران نقشه گلداسمیت را برای تعیین حدود مرزی از خلیج گواتر تا جالق قبول نمود، اما اختلاف بر سر کوهک و بخشی از دره ماشکید همچنان باقی‌ماند. حاکم بلوچستان عصبانی و ناراحت از اصل تشکیل کمیسیون و تعیین رسمی سرحدات و به محض مراجعت هیئت‌های طرفین از بلوچستان خودسرانه به اشغال و تصرف کوهک پرداخت. با تصرف کوهک توسط حاکم بلوچستان انگلیسی‌ها درصدد زیر فشار گذاشتن دولت ایران به منظور دست کشیدن از کوهک برآمدند.
وزیر مختار انگلیس در تهران، طی نامه‌ای به وزارت خارجه ایران، تقاضا کرده بود که با توجه به پذیرفتن نقشه گلداسمیت توسط دولت ایران، مسئله کوهک حل و فصل شود. با ادامه کنترل کوهک و اسپندک توسط دولت ایران، مأموران انگلیسی به فکر افتادند این مناطق را از دست ایران خارج نمایند.
کمیسیون مرزی دوم
به دنبال تعیین حدود و علامت‌گذاری بخش اول از مرزهای مکران (بلوچستان امروزی)، در سال۱۲۹۰ق. تامسن وزیر مختار انگلیس، طی نامه‌ای به ایران خواستار تعیین حدود مرزی ایران و کلات از جالق تا ملک سیاه کوه شد. یکی از مهم‌ترین عواملی که سبب شد انگلیسی‌ها دو سال بعد از کمیسیون مرزی اول، تقاضای تشکیل کمیسیون دیگری بنمایند، بدون شک ترس آن‌ها از تصرف قسمت‌هایی بود که تعیین حدود نشده بود. ترس انگلیسی‌ها از آن بود که با تصرف کوهک توسط حاکم مکران امکان داشت کوهک و نواحی اطراف آن در قلمرو ایران داخل گردد. انگلیسی‌ها بعد از تصرف کوهک توسط ابراهیم خان به تلاش‌های خود برای استرداد این ناحیه به خان کلات ادامه دادند.
در نامه‌ای که سفیر انگلیس به دولتمردان ایران نوشته بود، به خط مرزی گلداسمیت استناد نموده بود. طبق این نقشه، جالق و کله گان حدود مرزی ایران را تشکیل می‌دادند. در ادامه تقاضا کرده بود که خط مرزی از جالق تا کوه ملک سیاه در زمستان آینده تعیین شود. اما دولت ایران نواحی کوهک و ماشکید را متعلق به خود می‌دانست و با این طرح مرزی جدید انگلیس مخالف بودند.
بعد از آنکه سفارت انگلیس با اصرار دولت ایران، بر تعلق کوهک و ماشکید مواجه شد. و در این مورد با دولت ایران به نتیجه نرسید، دولت هند بریتانیا نیروهایی در سال ۱۳۱۲ق/ ۱۸۹۴ م در پنجگور در نزدیکی ایران مستقر کرد و در واقع می‌خواست، از راه تهدید نظامی دولت ایران را وادار به قبول درخواست‌های خود بنماید ابتدا به دلیل اهمیت استراتژیکی، شاه حاضر به واگذاری ماشکید نشد، در نتیجه تعیین حدود مرزی منتفی شد. بعد از مخالفت سردارهای بلوچ، شاه دستور تشکیل هیئتی برای تعیین حدود مرزی از جالق تا کوه ملک سیاه را صادر کرد.
با حل این اختلاف، تحدید و علامت مرزی در ۲۴ مارس ۱۸۹۶ م / ۹ شوال ۱۳۱۳ ق پایان یافت و موافقت نامه‌ای به امضا رسید در نتیجه کار این کمیسیون، حاکمیت ایران بر مناطق چون کوهک، کناربست، اسفندک، و غرب رود ماشکید که از مدت‌ها قبل در مالکیت ایران بودند، تأیید شد، ولی بخش عمده‌ای از ناحیه ماشکید و از آن مهم‌تر ناحیه میرجاوه و شهر آن و نقاط استراتژیک این منطقه از ایران جدا شد.
با جدایی این مناطق از مکران (بلوچستان امروزی) تحت مالکیت ایران علاوه بر اینکه دیوار دفاعی هندوستان کامل شد، مقاصد سیاسی انگلیس و بهره‌برداری درازمدت استعمارگران را نیز برای سالیان دراز تأمین کرد.
حاکمیت و سیاست
منطقهٔ بلوچستان از نظر اداری بین سه کشور پاکستان، افغانستان و ایران تقسیم شده‌است که بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین بخش آن در پاکستان است. ایالت بلوچستان بزرگ‌ترین ایالت پاکستان است و حدود ۶٫۹ میلیون نفر از جمعیت پاکستان بلوچ هستند. در ایران حدود دو میلیون بلوچ وجود دارد و بیشتر جمعیت شرق استان سیستان و بلوچستان از قومیت بلوچ هستند. بخش افغان بلوچستان شامل ولسوالی چهاربرجک از ولایت نیمروز و صحرای ریگستان در جنوب هلمند و قندهار است.
منطقهٔ بلوچستان چندین شورش و ناآرامی را تجربه کرده‌است که گروه‌هایی از شبه‌نظامیان جدایی‌طلب خواستار استقلال مناطق بلوچ در این سه کشور برای تشکیل «بلوچستان بزرگ» شده‌اند. در پاکستان، شورش‌های شبه‌نظامیان جدایی‌طلب در ایالت بلوچستان در سال‌های ۱۹۴۸، ۱۹۵۸–۱۹۵۹، ۱۹۶۲–۱۹۶۳ و ۱۹۷۳–۱۹۷۷ رخ داده‌است و موج دیگری از این شورش‌ها از سال ۲۰۰۳ و با شدتی کمتر ادامه دارد. از نظر تاریخی، عوامل مناقشه شامل «شکاف‌های قبیله‌ای»، تقسیمات قومی بلوچ-پشتون، «به حاشیه رانده شدن بلوچ‌ها و ارجحیت منافع پنجابی‌ها» و «ظلم اقتصادی» گزارش شده‌است. با این‌حال، طی سال‌ها، شورش‌های ستیزه‌جویان جدایی‌طلب در نتیجهٔ سرکوب نیروهای امنیتی پاکستان، درگیری‌های داخلی میان شبه‌نظامیان جدایی‌طلب و ترور سیاستمداران بلوچ که مایل به شرکت در روند دموکراتیک پاکستان بودند (به‌دست ستیزه‌جویان جدایی‌طلب) کاهش یافت. ستیزه‌جویان جدایی‌طلب در پاکستان خواستار خودمختاری بیشتر و سهم بیشتر در منابع طبیعی منطقه هستند. جمعیت بلوچ در پاکستان متحمل نقض شدید حقوق بشر شده‌است که شامل قتل‌های فراقانونی، ناپدید شدن اجباری و شکنجه می‌شود. ظاهراً این اقدامات توسط نیروهای امنیتی دولتی و همکاران آن‌ها انجام می‌شود. در سال ۲۰۱۹، ایالات متحده ارتش آزادی‌بخش بلوچستان، یکی از گروه‌های شبه‌نظامی جدایی‌طلب که با دولت پاکستان می‌جنگد را یک گروه تروریستی جهانی اعلام کرد.
در ایران، بر پایهٔ گزارش‌ها، میزان ناآرامی و شورش جدایی‌طلبان بلوچ کمتر از پاکستان بوده‌است. اما شدت آن از سال ۲۰۱۲ رشد کرده و فرقه‌ای‌تر شده‌است، که اکثریت سنی بلوچ درجات بیشتری از سلفی‌گری و ضدیت با حکومت شیعهٔ جمهوری اسلامی را بروز داده‌اند. ستیزه‌جویان جدایی‌طلبی که در ایران می‌جنگند خواهان حقوق بیشتر برای بلوچ‌های ساکن استان سیستان و بلوچستان ایران هستند.
منابع طبیعی
در بلوچستان معادن مختلف فلزات گران‌بها همچون طلا، مس، منگنز، فولاد و… وجود دارد. پتروشیمی و فولاد به صورت صنعتی در بندر چابهار در حال بهره‌برداری است.
یک میدان نفتی عظیم با ذخایر هیدروکربنی در بلوچستان پاکستان که نزدیک به مرز ایران است کشف شده‌است و پیش‌بینی می‌شود که این میدان بیش از ذخایر نفتی کویت نفت داشته باشد.
ساختار اجتماعی
بلوچستان از نظر جغرافیای تاریخی شامل دو بخش است: سرحد:در حوزه‌های کوهستانی واقع در شمال این منطقه (دامنه‌های تفتان تا مرز کرمان) یک ساختار قبیله‌ای وجود دارد. در این ساختار، نحوه معیشت و اقتصاد، گله‌داری و کوچ‌نشینی است و اتحاد و ارتباطات قومی از مشخصات بارز آن است در چنین جوامعی تنها یک دشمن قوی از بیرون می‌تواند بر آن‌ها غلبه کرده و قدرت این قبایل را از بین برده و آن‌ها را تضعیف سازد. عشایر این منطقه از سیاه‌چادر (گدام) برای سکونت استفاده می‌کنند و عشایر منطقه جنوبی از کپر.
در بخش‌های جنوبی بلوچستان، اقتصاد کمتر مبتنی بر شبانی و گله‌داری است و بیشتر به سمت کشاورزی متمایل است. در این نوع جامعه، ساختار قبیله‌ای به قدرتمندی ساختار بلوچستان شمال نیست. در اینجا سلسله مراتب در ساختاربندی بیشتر بر اساس مالکیت زمین‌ها شکل می‌گیرد؛ یعنی آن‌ها که صاحب زمین هستند از احترام و اقتدار بیشتر برخوردارند و آن‌ها که کارگر زمین هستند و زمین‌های کشاورزی را در تملک ندارند قدرتی نداشته و در رده‌های پایین‌تر جای می‌گیرند. در بخش‌های جنوبی بلوچستان یعنی در ساحل مکران، ماهیگری نیز بخشی از درآمد افراد را تأمین می‌کند
موقعیت جغرافیایی بلوچستان به گونه‌ای است که امکان ملاقات بلوچ‌های ایرانی را با چندین مکان دیگر فراهم می‌سازد. از جمله رابطه با هندی‌ها، دریای عمان و مردم عرب زبان (اعراب) و ارتباط با شرق آفریقا. در نتیجه ممکن است آداب و رسوم خود را بر این مناطق تأثیر بدهد یا از این فرهنگ‌ها تأثیر بپذیرد.
جمعیت‌شناسی
جمعیت بلوچستان از نظر قومی همگن نیست. برخی جماعت‌ها از سوی خود و دیگران بلوچ دانسته می‌شوند، با این باور که نیاکانشان کسانی هستند که هنگام ورود به منطقه بلوچ بودند؛ ولی دیگران با این که هم‌اکنون عضو جامعه بلوچ دانسته می‌شوند و در رابطه با جهان بیرون خود را بلوچ می‌دانند، درون جامعه بلوچ با عناوین قبیله‌ای (سپاهی، نوشروانی، گیچکی، میر، بارکزی الهیاری ) و زیرقومی (طایفه سگاری، براهویی، دهوار، غلام، جدگال، مید و غیره) دیگری شناخته می‌شوند، و باور بر این است که آن‌ها هویت بلوچ را نسبتاً اخیراً اختیار کرده‌اند-ولی نه به این معنا که به آن دلیل آن‌ها به هیچ روی غیرخودی باشند. سابقهٔ برخی از این «بلوچ‌ها» به پیش از ورود بلوچ‌ها بر می‌گردد. بقیه (مثل بارکزی‌ها که منشأ اخیر افغان دارند) بعدتر از آنهاست. همچنین بازماندگان آنچه جماعات بزرگتر غیرمسلمان بودند (در دوره حکمرانی خودمختار بلوچ، و نیز در دوره حکمرانی بریتانیا بین ۱۹۶۶ تا ۱۹۴۷) نیز وجود دارند که اکثراً تاجرانی هندو، سیک، اسماعیلی یا بهایی هستند که بلوچ دانسته نمی‌شوند. زبان بلوچی زبان روابط بین قومی و نیز بین قبیله‌ای بود. گرچه به نظر می‌رسد مراوده با بلوچ‌ها عموماً منجر به همسان‌سازی شده باشد، مسلمان بودند علی الظاهر پیش شرط بوده‌است. به هر روی، بلوچ‌های مکران که در قرن ۱۰ هجری ذکری شدند به آن خاطر از بلوچ بودن دست برنداشتند. بلوچ‌ها عموماً مدعی‌اند همهٔ بلوچ‌ها مسلمانان حنفی‌اند گرچه جدا از ذکری‌ها، جماعات کوچک اسماعیلی در حاشیه‌های شمال غربی بلوچستان ایران موجودند، چیزی که در شرق دیده نمی‌شود.
علیخان سیستان طوایف نارویی و پودینه -میربلوچ زهی و سهراب زهی و میر و کرد از طوایف از یک نسل مشترک شمال استان سیستان و جنوب بلوچستان است.
بمپور
واقع در ایرانشهر مکران (بلوچستان)، از لحاظ تاریخی یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران به‌شمار می‌رود و براساس کاوش‌هایی که در اطراف آن انجام شده، تاریخ پیدایش آن به زمان ساسانیان و اشکانیان برمی‌گردد. از قدمت این شهر اطلاع دقیقی در دست نیست اما شهرت این محل به دلیل وجود قلعه بمپور است که به عهد ساسانیان تعلق دارد. برخی روایات و افسانه‌های محلی، علت نام‌گذاری این منطقه را به بمپور را مربوط به بهمن (پسر اسفندیار) می‌دانند که اول بهمن پور بوده و به مرور زمان به بمپور تبدیل شده‌است. سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران در سال ۱۳۸۷ اعلام کرد که محوطه باستانی را در اطراف بمپور با وسعت ۱۵۰ هکتار کشف کرده و کاوش‌ها نشان می‌دهد که آثار به دست آمده در آن با تمدن‌های شهر سوخته و جیرفت همخوانی دارد. همچنین سفال‌های به دست آمده در بمپور متعلق به ۲۷۰۰ سال قبل از میلاد هستند
روستای تیس
این روستای بندری که به دریای آزاد عمان راه دارد، قدمتش به دوران امپراتوری هخامنشیان می‌رسد. در آن زمان کالاها از آسیای شرقی و هند به بندر تیس آورده می‌شد و از این بندر به جاهای مختلف خاور میانه، آسیای میانه و قفقاز فرستاده می‌شدند. در سده‌های اولیه اسلام نیز تیس بندر مهم بوده‌است و مقدسی مورخ سدهٔ چهارم هجری از رونق بندر تیس سخن گفته‌است. در شاهنامه هم از این محل با نام تیز یاد شده‌است.
چو آگاه شد اشکش آمد براه/ ابا لشکری ساخته پیش شاه
همه تیز و مکران بیاراستند/ز هر جای رامشگران خواستند
بندر قدیمی تیس سابقه‌ای چندین هزارساله دارد. وجود آثار تاریخی کهن از قبیل قلعه‌ها و قبور، حاکی از وجود تمدنی بسیار کهن در این محل است که بسیاری از این آثار مورد شناسایی قرار گرفته‌اند. یک گورستان صخره‌ای در تیس کشف شده‌است که نشان می‌دهد گذشتگان صخره‌ها را می‌شکافتند و مردگان را در قلب صخره‌ها دفن می‌کردند.
قلعه دو هزار ساله نیکشهر
قلعه نیکشهر با دو هزار سال قدمت در بخش غربی مرکز شهر نیکشهر و در حاشیه رودخانه گنگ در فاصله ۵۰ متری از خیابان خندق و شرق محور ترانزیتی چابهار - نیکشهر - ایرانشهر در میان نخلستان‌ها واقع شده‌است. این بنای خشت و گلی روی تپه‌ای دست‌ساز به ارتفاع ۱۰ متر قرار دارد و زیربنای این قلعه ۳۰۵ متر مربع است که شامل مسجد، حاکم‌نشین، آشپزخانه، حمام و دستشویی است. قلعه نیکشهر یکی از نقاط استراتژیک از لحاظ سیاسی و اقتصادی دوره‌های اخیر بلوچستان بوده. این قلعه مرکز فرماندهی خان‌های «شیرانی و مکران» بوده که نشانگر اهمیت آن در زمان‌های دور بوده‌است. در سال ۱۳۰۷ شمسی این قلعه توسط قوای دولتی تخریب شده و در حال حاضر به جز پی آن اثری نمانده‌است. در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۷۲۶۱ به عنوان یکی از آثار ملی کشور به ثبت رسیده‌است
دریاچه حمرین
دریاچه حمرین یا دریاچه سد دیاله (Lake Hamrin) مخزن سدی است در پشت سد دیاله در ۵۰ کیلومتری شمال شرقی شهر بعقوبه در استان دیاله عراق.
بلوچستان
سایر
«مقبره امام‌زاده سید غلام رسول» در چابهار، «درخت کهنسال مکرزن» در نیک‌شهر و «قبرستان قدیمی گشت» در سراوان، قلعه سینوکان و قبرستان هفتاد ملا از جمله مناطقی هستند که صرفاً جاذب گردشگران محلی منطقه بلوچستان است.
در بخش جاذبه‌های ورزشی-تفریحی می‌توان به پتانسیل کوهنوردی و ورزش‌های کوهستانی کوه تفتان در ۲۵ کیلومتری شهر خاش و کوه بزمان در ایرانشهر اشاره کرد. همچنین به‌دلیل همجواری بلوچستان با دریای عمان در نتیجه شکل‌گیری پدیده‌های طبیعی چون سواحل، خلیج و هورها (سواحل شنی)، سواحل شمالی خلیج چابهار و کنارک علاوه بر کارکرد بوم‌شناختی، چشم‌اندازهای زیبا، قابلیت‌های تفریحی –گردشگری یافته‌اند. همچنین بندر چابهار به عنوان یک بندر دیدنی امکان بالقوهٔ ورزش‌هایی چون قایق‌سواری و اسکی روی آب را فراهم می‌کند.
«پارک تیسکوپان» و «باغ تاریخی تیس» به ترتیب در شمال شرقی چابهار و در دره تیس، نیز «دره سبز رودخانه سرباز» همگی از جلوه‌های زیبا و طبیعی منطقه بلوچستانند که جایگاهی ویژه در گردشگری بلوچستان فراهم می‌کنند. غار لادیز میرجاوه و مناطق سرسبز اطراف کوه آتشفشانی تفتان منطقه‌ای بکر برای گردشگری در طبیعت است.
اکوتوریسم و حیات وحش
کشور ایران با داشتن ۹ ذخیره‌گاه زیستی (اکوتوریسم) مقام نهم را در جهان به خود اختصاص داده‌است. بالغ بر ۹/۴ میلیون هکتار (۴۸ منطقه) از این ذخیره‌گاه‌ها مربوط به مناطق حفاظت شده‌است که چند مورد از آن‌ها در بلوچستان ایران واقع شده‌است که زیستگاه گونه‌های همچون تمساح گاندو و خرس سیاه بلوچی هستند. منطقه حفاظت‌شده گاندو با وسعتی در حدود ۳۸۳۰ هکتار به لحاظ دارا بون اکوسیستم خاص و شرایط زیستی مناسب برای گاندو، تنها زیستگاه عمده این جانور در کشور ایران به حساب می‌آید. همچنین شرایط خاص اکوسیستم رودخانه‌ای این منطقه امکانات زندگی نوعی ماهی به نام «گل‌خورک» را فراهم آورده که قادر به زیست در آب‌های کم‌عمق و بستر گلی رودخانه است.
پلنگ گونه‌ای کمیاب که نسل آن در حال انقراض است. در مناطق اطراف کوه بیرک در اطراف شهرستان سراوان زندگی می‌کند. گونه‌ای از سنجاب به‌نام سنجاب بلوچی و نیز انواعی از طوطی و قرقاول هم در نواحی جنوبی یافت می‌شود. همچنین سواحل مکران در تابستان، میزبان ماهیانی به‌نام میش‌ماهی است که شهرت آن به‌خاطر ماده‌ای در بدنش جهت بخیه طبیعی است.
گل فشان‌ها از دیگر عوارض طبیعی دیدنی و تماشایی ناحیه مخصوصاً در چابهار و مناطق اطراف آن است که به همراه جنگل‌های حرا در بندر گواتر به همراه دیدن دلفین‌ها از جاذبه‌های گردشگری بلوچستان محسوب می‌شود.
روستای درک در ۱۷۰ کیلومتری غرب چابهار و در سواحل مکران قرار دارد. این روستا محل تلاقی کویر، اقیانوس و نخلستان است؛ این روستا به‌عنوان روستای هدف گردشگری بلوچستان در سال ۱۳۹۶ معرفی شد.
تجارت تلویزیونی
تجارت تلویزیونی یا تجارت از طریق تلویزیون هوشمند این نوع تجارت زیر مجموعه تجارت الکترونیک است؛ و به توانایی تجارت و انجام فعالیت تجاری که از طریق تلویزیون‌های هوشمند صورت می‌گیرد گفته می‌شود. در پاره‌ای مقالات از واژه T-Commerce به عنوان تجارت تبلتی یا Tablet-Commerce نیز استفاده می‌شود.
ایست هام
ایست هام (به انگلیسی: East Ham) یک شهرک در بریتانیا است که در منطقه نیوهام لندن واقع شده‌است.
موروی (گجرات)
شهر موروی با جمعیت ۲۰۵٫۲۴۲ نفر در ایالت گجرات در کشور هند واقع شده‌است.
هروب
هروب یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه تپلیتسه واقع شده‌است. هروب ۲٬۰۹۲ نفر جمعیت دارد.
الیسون گلدفرپ
الیسون گُلدفرَپ (Alison Goldfrapp؛ زادهٔ May 13, 1966) موسیقی‌دان اهل بریتانیا و خواننده اصلی گروه موسیقی الکترونیک گلدفرپ است. او از سال ۱۹۸۹ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
آداموو، شهرستان ماکوو
اداموا، بخش ماکو (به لاتین: Adamowo, Maków County) در لهستان است که در Gmina Czerwonka واقع شده‌است.
قوی‌تر (چیزی که تو رو نمی‌کشه)
«قوی‌تر (چیزی که تو رو نمیکشه)» گاهی با نام قوی‌تر نیز شناخته می‌شود ترانه‌ای از پنجمین آلبوم استودیوی کلی کلارکسون به نام قوی‌تر است که جورجن الوفسون و علی تامپوسی و دیوید گامسون و گریگ کورستین آن را سروده‌اند و گریگ کورستین تهیه‌کنندهٔ آن است.
بییسک
شهر بییسک در کشور روسیه و در کرای آلتایی واقع شده‌است. بییسک پس از بارنائول بزرگترین شهر کرای آلتایی می‌باشد.
شهروندان رایش
جنبش شهروندان رایش (به آلمانی Reichsbürgerbewegung یا Reichsbürger؛ "شهروندان رایش "، واژه آلمانی آن در مفرد و جمع یکسان است) برچسبی است برای چندین گروه و افراد ضد قانون اساسی/ تجدیدنظرطلب در آلمان و جاهای دیگر که به نفع امپراتوری آلمان مشروعیت دولت مدرن آلمان، جمهوری فدرال آلمان را رد می‌کنند.
خاستگاه
ریشه جنبش شهروندان به سال ۱۹۸۵ باز می‌گردد که یک کارمند پیشین خط آهن آلمان شرقی به نام ولفگانگ گونتر ابل، دولت موقت رایش را با هدف اصلی بازگرداندن رایش آلمان، پايه‌گذاری کرد.
باورها
یکی از باورهای معمول این ادعا است که رایش آلمان همچنان در مرزهای قبل از جنگ جهانی دوم به حیات خود ادامه می‌دهد و اکنون توسط یکی از گروه‌های شهروند رایش اداره می‌شود. این گروه حاکميت ملی دولت فدرال آلمان مدرن را نفی می‌کند و آن را کشوری اشغال‌شده می‌انگارد. شهروندان فرمان‌فرما پایه‌ اصول ضد دولتی این گروه را تشکیل می‌دهند. این افراد حکومت‌های دموکراتیک را نامشروع می‌دانند و می‌گویند حق دارند از قوانینی که راضی نیستند یا آن‌ها را خودکامه‌وار می‌انگارند (مانند پرداخت مالیات عمومی) خوددرای کنند.
طی دهه‌ها این جنبش گسترش یافته و افراد و خرده‌سازمان‌های زیادی شکل گرفته‌اند که بعضی از آن‌ها با یکدیگر همکاری و برخی رقابت می‌کنند. اعضایشهروندان رایش برای خود گذرنامه، گواهینامه، و یکای پولی جداگانه چاپ کرده و از پرداخت مالیات خودداری می‌کنند. آنها حتی برای خود اعلام قلمرو کرده‌اند. یکی از اعضای این جنبش که تا حد تاج‌گذاری به عنوان پادشاه آلمان‌ و اعلام حکومت مستقل پیش رفت در سال ۲۰۱۷ به دلیل اختلاس بیش از یک میلیون یورو از پیروانش دستگير شد.
همه‌گيری کووید-۱۹ قرنطين، واکسن کووید-۱۹، و ظهور جنبش کیوانان به افزایش شمار اعضای این گروه انجامید. جنبش کیوانان چنان تاثیری بر جنبش شهروندان رایش داشت که بسیاری از آنها دونالد ترامپ را رهبر مشروع آلمان تلقی کردند.
هواداران جنبش شهروندان رایش در اعتراض‌های خیابانی علیه محدودیت‌ها، قرنطينه‌ها، و مخالفت با واکسن کووید-۱۹ بسیار فعال بودند.
خشونت
چندین حادثه توسط اعضای خشن جنبش و انبارهای غیرقانونی سلاح مورد توجه رسانه‌ها و مقامات آلمانی قرار گرفت.
در اوت ۲۰۱۶ آدریان اورزاخه از اعضای جنبش شهروندان رایش خود را «آقای آلمان» می‌خواند به اتهام اقدام به قتل یک پليس در زاکسن پس از خروج از یک ساختمان دستگير شد که در آن اورزاخه و بعضی از هوادارانش به روی افسران پلیس آتش گشوده بودند.
حزب/جبهه آزادی‌بخش انقلابی خلق
حزب/جبهه آزادی‌بخش انقلابی خلق یا(DHKP-C) (به زبان ترکی: Devrimci Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi) یک حزب مارکسیست -لنینیستی در ترکیه است. این حزب در سال ۱۹۷۸ به عنوان چپ انقلابی (ترکی: Devrimci Sol یا Dev Sol) تأسیس شد و در سال ۱۹۹۴ پس از فروپاشی جناحی تغییر نام یافت. با توجه به فعالیت‌های خشونت‌آمیز افراد این حزب، ترکیه، ایالات متحده و اتحادیه اروپا آن را در لیست گروه‌های تروریستی طبقه‌بندی کردند.
ساختار
حزب/جبهه آزادی‌بخش انقلابی از لحاظ نظری از دو گروه تشکیل شده ولی مقامات آن‌ها را یک گروه واحد در نظر می‌گیرند. در هر صورت، حزب به معنی فعالیت سیاسی و جبهه به معنی فعالیت‌های نظامی آن اطلاق می‌شود.
شهروندان رایش
خشونت
چند ماه بعد در ایالت بایرن، در جریان حمله پلیس برای تصرف سلاح‌های شکاری و ورزشی یکی از اعضای شهروندان رایش به نام ولفگانگ پلان چهار مامور پلیس مجروح شدند و یک نفر جان خود را از دست داد.
حزب/جبهه آزادی‌بخش انقلابی خلق
ساختار
این گروه دارای ایدئولوژی مارکسیسم لنینیسم است و موضعی ضد آمریکایی و ضد ناتو دارد. این حزب عقیده دارد که دولت ترکیه در زیر کنترل امپریالیزم غرب است و تلاش می‌کند که این حکومت را با روش‌های سیاسی و نظامی سرنگون کند.
جیمز دایم
جیمز دایم (James Dime; December 19, 1897 – 1897:12:19, May 11, 1981) ملقب به «شیخ خیابان اسپرینگ»، بوکسور حرفه ای و هنرپیشه یوگسلاوی-آمریکایی بود.
شهروندان رایش
پیروان
مسئولان اطلاعات داخلی آلمان پيروان شهروندان رایش را به دقت زیر نظر گرفتند. آنها برآورد کرده‌اند که این گروه نزدیک به ۱۰ هزار نفر پیرو دارد که ۹۴۰ نفر از آن‌ها یک یا بیش از یک مجوز اسلحه دارند.
حزب/جبهه آزادی‌بخش انقلابی خلق
ساختار
این حزب نیازهای مالی اش را از طریق کمک‌هایی که در ترکیه و کشورهای اروپایی به او می‌شود برطرف می‌کند.
شهروندان رایش
پیروان
مقامات آلمانی تخمین می‌زنند که تا ۲۱ ژوئیه ۲۰۲۲ نزدیک به ۲۱۰۰۰ نفر در آلمان عضو این جنبش باشند.
حزب/جبهه آزادی‌بخش انقلابی خلق
رابطه‌ها
در سال ۲۰۰۸ عثمان آکا فرمانده استانبول این حزب به اتهام طراحی برای ترور رجب طیب اردوغان دستگیر شد. او محاکمه شد، اما دادگاه نتوانست به حکم رسیدگی کند و از آنجا که چهار سال در زندان نگاه داشته شده بود، آزاد شد و قرار شد که مجدداً محاکمه شود. او به رسانه‌ها گفت که ارتباط بین حزبش و سازمان ارگنکون را فاش خواهد ساخت. مدت کوتاهی بعد، او با شلیک گلوله ای به سرش ترور شد. قاتل او، که عضو پ کا کا و همچنین عضو حزب خودش توصیف شده‌است، به پلیس گفت به دستور سران حزب/جبهه آزادی بخش انقلابی و به این دلیل که می‌خواسته رابطه این حزب با ارگنکون را بر ملا کند او را ترور کرده‌است.
بنیانگذاری
این حزب در سال ۱۹۷۸ توسط دورسون کاراتاس یک انقلابی چپ عضو حزب راه انقلابی که از حزب/جبهه آزادیبخش ترکیه جدا شده بود تشکیل شد. این حزب پیش از این از فدراسیون جوانان انقلابی ترکیه جدا شده بود. این گروه در سال ۱۹۹۴ با نام فعلی خود بازسازی شد.
دهه ۱۹۸۰
راه چپ مسؤلیت تعدادی از ترورها را به عهده گرفته‌است. بعضی از این ترورها عبارت اند از: ترور گون سازاک و نهاد اریم در سال ۱۹۸۰. از سال‌های ۱۹۸۰ این گروه افسران امنیت و نظامی دولت ترکیه را ترور کرده‌است.
شورش (۱۹۹۰ تا کنون)
از سال ۱۹۹۰ این حزب فعالیت‌های جدیدی را علیه منافع خارجی آغاز کرد. این فعالیت‌ها شامل حمله علیه پرسنل و امکانات نظامی و دیپلماتیک ایالات متحده بود، این حزب برای اعتراض به آنچه که امپریالیسم آمریکا در جنگ خلیج فارس توصیف می‌کرد، دو تن از پرسنل نظامی ایالات متحده و یک افسر نیروی هوایی این کشور را ترور کرد. همچنین بیش از بیست بار مقرهای آمریکا و ناتو را بمب‌گذاری کرد.
اعتصاب غذا در زندان
در ۲۶ اکتبر ۲۰۰۰ اعتراض به دستور جدیدی علیه زندانیان (که در آن زندانیان گروه‌های مختلف قرار بود از یکدیگر جدا شوند) زندانیان در ۲۶ اکتبر سال ۲۰۰۰ دست به اعتصاب غذا زدند. از این تاریخ تا ۱۹ نوامبر ۲۰۰۰، در مجموع ۸۱۶ زندانی در ۱۸ سال زندان به اعتصاب غذا پیوستند.
تشدید (۲۰۰۱ تا کنون)
در سال ۲۰۰۱ جبهه آزادی‌بخش انقلابی خلق علیه پلیس ترکیه بمب‌گذاری و عملیات انتحاری داشت و در ۱۰ سپتامبر ۲۰۰۱ یک بمب‌گذار انتحاری خود و سه نفر دیگر را در استانبول به قتل رساند.
۲۰۰۲–۲۰۰۳ : عملیات امنیتی در ترکیه و اماکن دیگر این گروه را تضعیف کرده بود. جبهه آزادیبخش انقلابی خلق هیچ حملات عمده ای را در سال ۲۰۰۳ انجام نداد، ولی یک زن انتحاری بنام سنگول آکورت در تاریخ ۲۰ می ۲۰۰۳ با یک کمربند انفجاری در رستورانی در آنکارا خود را منفجر کرد.
۲۰۰۴ : در ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۴ یک انفجار اشتباهی در یک اتوبوس در استانبول باعث کشته شدن یکی از اعضای جبهه آزادی‌بخش انقلابی خلق بنام سمیران پلات و سه نفر دیگر و زخمی شدن ۱۵ تن شد.
۲۰۰۵ : در اول ژوئیه ۲۰۰۵ ایوب بیاض عضو جبهه آزادی‌بخش انقلابی خلق در آنکارا در حالی که در وزارت دادگستری عملیات انتحاری کرد کشته شد.
۲۰۰۶ : در اواخر فوریه ۲۰۰۶ یک زن از اعضای این حزب بنام فهریو اردال در بلژیک، در حالی که تحت بازداشت خانگی بود، محکوم شد. با این حال، مدت کوتاهی قبل از محکومیت فرار کرد، و از سال ۲۰۱۱، تاکنون هنوز پیدا نشده‌است.
۲۰۰۹ : در تاریخ ۲۹ آوریل ۲۰۰۹، دیدم اکمن عضو جبهه آزادی‌بخش انقلابی خلق در تلاش برای ترور حکمت سامی در دانشگاه درست قبل از سخنرانی در مورد قانون اساسی مجروح شد. اکمن و همکار او انور یلماز دستگیر شدند.
۲۰۱۲ : در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۲، یک بمب‌گذار انتحاری، از اعضای جبهه آزادی‌بخش انقلابی خلق در ناحیه سلطان زاده استانبول با انفجار خود یک مأمور ترکیه و یک پلیس را کشت. پلیس ملی ترکیه این بمب‌گذار را به عنوان ابراهیم کوهدار، عضو جبهه آزادی‌بخش انقلابی خلق شناسایی کرد.
۲۰۱۳ : در ۱ فوریه ۲۰۱۳ یک بمب‌گذار انتحاری، عضو جبهه آزادی‌بخش انقلابی خلق، خود را در سفارت ایالات متحده در آنکارا منفجر کرد، یک نگهبان امنیتی ترکیه و چندین نفر دیگر را زخمی کرد. پلیس بمب‌گذار را بنام اسهت شانی، عضو جبهه آزادیبخش انقلابی خلق شناسایی کرد. ۲۰۱۵ : در ۶ ژانویه ۲۰۱۵، یک بمب‌گذار انتحاری زن خود را در یک ایستگاه پلیس در ناحیه سلطان مهد استانبول منفجر کرد، یک افسر پلیس را کشت و یک‌نفر دیگر را زخمی کرد. جبهه آزادی‌بخش انقلابی خلق مسئولیت حملات را بر عهده گرفت.
لیست گذاری به عنوان یک سازمان تروریستی
طبق گزارش وزارت مبارزه با تروریسم و عملیات اداره کل امنیت (پلیس ترکیه) این سازمان در سال ۲۰۰۷ در میان ۱۲ سازمان فعال تروریستی در ترکیه به ثبت رسیده‌است.
این گروه در سال ۱۹۹۷ به لیست سازمان‌های تروریستی خارجی وزارت امور خارجه ایالات متحده اضافه شد. این جبهه همچنین در میان ۴۸ گروه و تشکلی قرار دارد که از نظر اتحادیه اروپا و انگلستان تروریست شناخته می‌شود.
عضویت
اطلاعات ارائه شده توسط منابع اطلاعاتی فدراسیون دانشمندان آمریکایی بر اساس گزارش الگوهای تروریستی سال ۲۰۰۳ نشان می‌دهد که این سازمان دارای چند ده شعبه در ترکیه و یک شبکه پشتیبانی بزرگ در اروپاست.
محکومیت
در دسامبر سال ۲۰۱۱ مرال دونمز دبیر دبیرستان و دانش آموزش بنام گولش ایسیکلی قطعه‌های مقوایی را از پنجره دفتر یک وکیل به سوی او پرت کردند و گفتند ما سپر موشکی نمی‌خواهیم، ما یک دبیرستان دموکراتیک می‌خواهیم. به این دلیل آن‌ها در اکتبر ۲۰۱۲ به ۶ سال و هشت ماه زندان محکوم شدند. آن‌ها اگرچه عضو جبهه نبودند ولی به اتهام عضویت در یک سازمان تروریستی زندانی شدند.
دریاچه ام‌البینی
دریاچه ام‌البینی (Umm al Binni lake) یا ام‌البنی دریاچه‌ای است خشک شده در استان میسان واقع در شرق عراق.
آداموو، شهرستان مواوا
اداموا، بخش ملاوا (به لاتین: Adamowo, Mława County) در لهستان است که در Gmina Strzegowo واقع شده‌است.
اندرو دب
اندرو دب (متولد اودن، یوتا؛ و ساکن لس آنجلس)؛ یک نویسنده آمریکایی، مشغول به کار در زمینه تلویزیون، فیلم‌ها و رمان گرافیکی است.
بهرام‌آباد (مهرستان)
بهرام‌آباد، روستایی در دهستان آشار بخش آشار شهرستان مهرستان در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۲۰۷ نفر (۵۸ خانوار) بوده‌است.
ماسا دی سوما
ماسا دی سوما (به ایتالیایی: Massa di Somma) یک کومونه در ایتالیا است که در استان ناپل واقع شده‌است.
خصوصیات
ماسا دی سوما ۳٫۵ کیلومترمربع مساحت و ۵٬۴۴۹ نفر جمعیت دارد و ۱۷۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
یوردیس تریبل
یوردیس تریبل (Jördis Triebel؛ زادهٔ October 30, 1977) یک بازیگر سینما اهل آلمان است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به زنی در برلین، زویی من و غرب و تاریک اشاره کرد.
حزب مردم اروپا
حزب مردم اروپا (European People's Party) یک حزب در پارلمان اروپاست. این حزب در سال ۱۹۷۶ توسط احزاب دموکراتیک مسیحی بنیان‌گذاری شد و اعضایش را گسترش داد تا احزاب لیبرال-محافظه‌کار و راست میانه را دربر گیرد.
حاجی‌آباد (کاشمر)
حاجی‌آباد نام روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کاشمر در استان خراسان رضوی است. این روستا در دهستان پایین ولایت قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۶۵۴ نفر (۲۰۷خانوار) است.
گریشا یانورشکه
گریشا یانورشکه (Grischa Janorschke؛ زادهٔ May 30, 1987) دوچرخه‌سوار اهل آلمان است.
صاحب‌گنج
صاحب‌گنج (به انگلیسی: Sahebganj) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در صاحب‌گنج واقع شده‌است.
خصوصیات
صاحب‌گنج ۱٬۶۰۱ کیلومترمربع مساحت دارد ۱۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
کوه کنار (مهرستان)
کوه کنار یا کوه کنار پایین، روستایی در دهستان آشار بخش آشار شهرستان مهرستان در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۳۰ نفر (۷ خانوار) بوده‌است.
کوترماهیان
کوترماهیان (Kotr-mahiyan) که در جنوب ایران با نام محلی دوولمی (dovolmi) و چنگو شناخته می‌شوند، شکارچیان ترسناکی برای سایر ماهیان هستند. بدن آن‌ها کشیده و شبیه اردک ماهی است. آرواره تحتانی جلو آمده‌است. دندان‌های تیز محکم و ترسناک در آرواره‌ها وجود دارد.
دو باله پشتی کاملاً از هم جدا هستند. دم دو شاخه‌است و خارهای آبششی کوچک هستند یا وجود ندارند.
طرح و شکل بدن آن‌ها یک نوع حالت حد واسط جالب توجه بین شکل ماهیان شکاری انتظاری و شکار چیان فعال به حساب می‌آیند.
مقطع عرضی سر باریک و رنگ نقره‌ای باعث کاهش قابلیت دید توسط طعمه می‌شود، در حالی که باله دمی طویل به همراه قرار گرفتن باله‌های پشتی و مخرجی در عقب بدن به آن‌ها امکان می‌دهد که سرعت انفجاری داشته باشند و فاصله بین خود و طعمه را سریع پر کنند.
این شیوه خصوصاً زمانی مطرح است که میزان نور کم باشد.
کوتر بزرگ اقیانوس اطلس تقریباً به طول ۲ متر است و گفته می‌شود که به غواصان نیز حمله می‌کند، اما این نوع حملات در مورد ۱۹ گونه دیگر نادر است و در واقع ناشناخته مانده‌است.
با این وجود آن‌ها ماهیان خوراکی عالی و ماهیان صید ورزشی مطلوب محسوب می‌شوند.
رنگ
معمولاً قسمت بالای بدن خاکستری تا آبی با انعکاس‌هایی از رنگ نقره‌ای و قسمت پایین روشن‌تر تا سفید است.
گاهی اوقات بر روی بدن خطوط یا میله‌های عمودی یا مورب دیده می‌شود. بعضی از گونه‌ها دارای خطوط راه‌راه طولی زرد/پرتقالی یا خال‌های تیره هستند.