cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کنترپوان
تا قرن هشتم میلادی، موسیقی کلاسیک غربی به‌صورت یک‌صدایی اجرا می‌شد. پس از قرن نهم میلادی رو به تکامل نهاد و به‌تدریج به دوصدایی، سه‌صدایی و چندصدایی رسید و نام آن را کنترپوان نهادند. آموزش کنترپوان در قرون گذشته و قبل از ورود هارمونی، بر اساسِ سیستم مدال انجام می‌گرفت که امروزه این روش تغییر کرده‌است. ساختار کنترپوان بستگی به نظرِ آهنگساز از حداقل دو تا حدودِ هشت صدا تشکیل می‌شود و فاصله‌های مجاز عبارتند از: دوم کوچک، دوم بزرگ، سوم کوچک، سوم بزرگ، چهارم درست، پنجم درست، ششم کوچک، ششم بزرگ و اکتاو که طبق قواعد و قوانینی مشخص، ترکیب می‌شوند و عدم رعایت این قوانین، خطا محسوب می‌گردد. این ساختار شامل ترکیبی از کنترپوان‌های «دوصدایی» تا «هشت‌صدایی» است که در درون آن «کنترپوان تقلیدی» و «کنترپوان معکوس» از اهمیت زیادی در مهارت و تکنیکِ کنترپوان‌نویسی برخوردارند. کنترپوان از دورهٔ رنسانس در اروپا با پیشگامی «مکتب فلاماند» و تلاش آهنگسازانی چون پالسترینا رواج یافت و در دوره باروک به اوج و شکوفایی رسید و در تمامیِ دوره‌ها تا به امروز از عناصر اصلی موسیقی در آثار آهنگسازان بوده است و از  فرم‌های کانن و فوگ به‌عنوان مهم‌ترین و پیچیده‌ترین بخشِ کنترپوان یاد می‌کنند. در ادامه و با پیدایشِ دانشِ هارمونی که در آن آکوردها به صورت عمودی و هم‌زمان یک ملودیِ واحد را همراهی می‌کردند، آهنگسازان را بر آن داشت تا از هر دو شیوه و تکنیک برای غنای آثار خود استفاده کنند و ضمنِ حفظ ساختار هارمونی، بخش‌هایی مستقل و کنترپوانتیک به‌وجود آورند. در این دوره از موسیقی‌دانانی چون یوهان سباستیان باخ به‌عنوان یکی از موفق‌ترین آهنگسازان در ترکیب هارمونی و کنترپوان یاد می‌کنند.
نامگذاری
واژهٔ کنترپوان در زبان فرانسوی حاصل افزودن پیشوند کُنتر (contre؛ به معنای «مقابل») به واژهٔ پوان (point؛ به معنی «نقطه») است. این واژه ریشه در زبان لاتین دارد و به معنای «نقطه در برابر نقطه» است. از آنجا که در موسیقی حاوی کنترپوان، نت‌ها در پارت‌های مختلف موسیقی به صورت متناظر اجرا می‌شوند و هارمونی ایجاد می‌کنند، برای توصیف این وضعیتِ «نت در مقابل نت» یا «ملودی در مقابل ملودی» از واژهٔ کنترپوان استفاده می‌شود.
ریشه‌های چندصدایی
بر اساس اسناد موجود، پیشینهٔ تئوری علمیِ موسیقی به حدود قرن هشتم پیش از میلاد می‌رسد که یونانی‌ها با استفاده از حروف، نُت‌ها را یادداشت می‌کردند، و سپس به تدریج قواعدی مبتنی بر آواز و صداشناسی تدوین کردند. در روش یونانیان باستان، فقط فواصل چهارم، پنجم و اکتاو فواصلی مطبوع دانسته می‌شدند، و فواصل سوم و ششم نامطبوع محسوب می‌شدند. قواعد یونانی تا قرون وسطی در اروپا رایج بود و در برخی موارد تا قرن پانزدهم نیز ادامه داشت؛ از آنجا که قواعد یونانی بر موسیقی تک‌صدایی متمرکز بود، این قواعد یکی از موانع برای پیشرفت موسیقی چندصدایی بود. موسیقی چندصدایی به مفهوم سنتی و نه حرفه‌ای، گرچه در تمام جهان به طور هماهنگ و برابر رشد نکرده ولی طیف گسترده‌ای از مردم جهان را در بر می‌گیرد. اعتقاد بر این است که چندصدایی در موسیقی سنتی، بسیار پیشتر از ظهور چندصدایی در موسیقی حرفه‌ای اروپایی سابقه دارد. بنابراین، در حال حاضر دو رویکردِ متفاوت در خصوص پیشینهٔ موسیقی چندصدایی وجود دارد که «مدل فرهنگی» و دیگری «مدل تکاملی» چندصدایی را جستجو می‌کند. مدل فرهنگی ریشه‌های چندصدایی را با توسعهٔ فرهنگ موسیقی بشر مرتبط می‌داند و موسیقی چندصدایی را یک پیشرفت طبیعی می‌داند که به‌تدریج جایگزین تک‌صدایی شده‌است. در سوی دیگر، مدل تکاملی معتقد است خاستگاه آواز چندصدایی بسیار عمیق‌تر است و به مراحل اولیهٔ تکامل انسان مرتبط است. بر اساس این مدل، چندصدایی بخش مهمی از یک نظام مستحکم نزد انسان‌ها بوده و در نتیجهٔ آن سنت‌های آواز چندصدایی به‌تدریج در سرتاسر جهان فراگیر شده‌است.
از قرن نهم تا دوره رنسانس
ریشه‌های چندصدایی در سنّت‌های کلیسای غربی ناشناخته است و دو رساله از نویسندگانی ناشناس، متعلق به قرن نهم موجود است که معمولاً قدیمی‌ترین نمونه‌های مکتوب موجود از چندصدایی در نظر گرفته می‌شوند. در قرون نخست تا هشتم میلادی، آوازهای کلیسایی در موسیقی غربی به‌طور کُلی یک‌صدایی بودند. در قرن نهم، در مقابل موسیقی «یک‌صدایی»، یک بافت جدید موسیقایی به‌نام «دیافونی» (دوصدایی) مرسوم شد. این شیوه در ابتدا از دو صدا به فاصلهٔ سوم تشکیل می‌شد؛ سپس فاصلهٔ دو صدا به پنجم تغییر داده شد و نام آن را «اُرگانوم» نهادند. در این دوصدایی، ملودی اصلی «تِنور» و ملودی دوم «کُنترشان» (صدای پشتیبان) نام داشت. بعد از آن کاربردِ فاصله‌های اکتاو، پنجم و چهارمِ موازی که در موسیقی یونان نیز رواج داشت، مورد استفاده قرار گرفت. با این حال با توسعهٔ موسیقی چندصدایی، ترکیب و استفاده از فواصل سوم و ششم، به آرامی جایگزین فواصل چهارم موازی شد. موسیقی‌دانان این دوره اعتقاد داشتند که فواصل سوم و ششم، شیرین‌تر و برای موسیقی چندصدایی بهتر است و همچنین دارای انعطاف و هماهنگی با سازهای جدید نیز هست. در قرن دوازدهم، آهنگسازانی مانند لئونین و در قرن سیزدهم میلادی توسط پروتین و آهنگسازان «مکتب نوتردام» با استفاده از ریتم و میزان‌بندی، به بافتی چهارصدایی و پولیفونیک دست یافتند. در قرن چهاردهم، مس‌هایی توسط گیوم دو ماشو تصنیف شد که جزوِ آثار پولیفونیک محسوب می‌شود. در قرن پانزدهم مکاتب دیگری مانند «مکتب فلاماند» به چندصدایی پرداختند. در این مکتب که اکثر خوانندگان آن موسیقی‌دان بودند، تحقیقات در زمینهٔ موسیقی آوازی و پولیفونیک انجام می‌شد و دقت موسیقی‌دانان این مکتب بر رابطهٔ نت‌های موسیقی با اعداد، بیشتر به ریاضی شباهت داشت تا اینکه یک اثر هنری باشد؛ به‌همین دلیل چنین به‌نظر می‌آید که آنها به‌دنبال یک «مکتب ریاضی» بوده‌اند. آثاری که پیروان «مکتب فلاماند» به‌وجود آوردند، چندان قابل اعتنا نیست اما پیدایش این سبک در دوره‌ای که یک‌صدایی رایج بود، دارای اهمیت است. در اواخر قرن پانزدهم بود که قواعد چندصدایی برای آواز را «کنترپوان» نامیدند. در قرن شانزدهم، پالسترینا نقش ویژه‌ای در توسعهٔ کنترپوان داشت و آثار او را اوجِ موسیقی چندصدایی در دورهٔ رنسانس می‌دانند. در این دوره، فرم کانن یا موسیقی تقلیدی، از تکنیک‌های جدید در کنترپوان‌نویسی شد و در نهایت فرم فوگ به‌عنوان پیشرفته‌ترین و کاملترین فرم موسیقی دارای کنترپوان (موسیقی کنترپوانتیک) به‌وجود آمد.
از دوره باروک تا قرن بیستم
کنترپوان که از دورهٔ رنسانس در اروپا رایج شده بود، در دوره باروک به اوجِ خود رسید. ادامهٔ این روند منجر به پیشرفت در دانشِ هارمونی شد که در آن آکورد ها به‌صورت عمودی و هم‌زمان یک ملودیِ واحد را همراهی می‌کردند. درک هارمونی آهنگسازان را بر آن داشت تا از هر دو شیوهٔ کنترپوان و هارمونی برای هر چه غنی‌تر‌ کردن آثار خود استفاده کنند و ضمنِ حفظ ساختار هارمونی، بخش‌هایی مستقل و کنترپوانتیک به‌وجود آورند. از آثار باخ به‌عنوان بهترین نوعِ آثار در ترکیب هارمونی و کنترپوان یاد می‌کنند و او را سرمشق و روشنگرِ تکنیک‌های پیچیدهٔ کنترپوان دانسته‌اند و هنوز پس از گذشت سال‌ها، آثار باخ الگوی آموزشی و تمرین برای آهنگسازان امروزی است.
در سیر تحول موسیقی غرب، کنترپوان نقشی اساسی در تمام دوره‌های موسیقی داشته‌است و آهنگسازان دوره‌های مختلف از این شیوه استفاده کرده‌اند. در قرون وسطی کنتراپون روشی برای افزودن صدا به فیگورهای ریتمیک بود، در دورهٔ رنسانس تقلید از ملودی را دنبال می‌کردند، در دورهٔ باروک با این روش سعی در ایجاد تضاد بین گروه‌های سازی و آوازی داشتند، در دورهٔ کلاسیک به همراه تونالیته، کنترپوان در گام‌های دیگر را سازمان‌دهی کردند، رمانتیک‌ها سعی می‌کردند قطعات کوتاه و لایت موتیف را با شیوهٔ کنترپوان ترکیب کنند و در موسیقی قرن بیستم، آهنگسازان اجزای جداشدهٔ صداها را در قالب کنترپوان تنظیم می‌کردند.
تعریف
کنترپوان به شکلی از «چندصدایی» اشاره دارد که در آن دو یا چند خطِ ملودیک با توجه به استقلال هر یک از بخش‌ها، به‌صورت هم‌زمان به صدا در می‌آیند و تشکیل یک بافت پولیفونیک می‌دهند.
توسعهٔ کنترپوان در قرن شانزدهم باعث شد تا قوانین جدیدی برای آن نوشته شود، این امر در نهایت منجر به پیدایش هارمونی شد که این دانش، تحولی بزرگ در تاریخ موسیقی غرب ایجاد کرد و هنرِ موسیقی وارد مرحلهٔ جدیدی شد. استفاده از اصطلاح کنترپوان برای تعیین یک صدا یا حتی برای همهٔ ترکیب یک آهنگ نیز به‌کار برده شده‌است. در کنترپوان چون تعامل بر تمرکزِ ملودیک و مستقل یک بخش است، بنابر‌این هارمونی در درجهٔ دوم اهمیت قرار می‌گیرد. به قول جان ران (نظریه‌پرداز و استاد دانشگاه واشینگتن):
در کنترپوان، توجه اصلی روی استقلال عملکرد صداها است. نقضِ این اصل منجر به تأثیرات ویژه‌ای می‌شود که در کنترپوان باید از آن اجتناب کرد. به‌عنوان مثال در گستره‌های صوتی ارگ، برای ترکیب‌ها و استفاده از آکوردها، زمانی پیش می‌آید که با یک دکمه، صداهای نواخته شده به‌صورت موازی دوبل می‌شوند که این امر استقلال صدای اصلی را از بین می‌برد و با ادغام دیگر صداها، باعث ایجاد درکِ جدیدی (غیر از کنترپوان) از یک آهنگ می‌شود. در ارکستر نیز از این ترکیب‌ها استفاده می‌شود؛ مثلاً در بولرو شمارهٔ پنج، اثر موریس راول، حرکت موازی و هم‌زمان در سازهای فلوت، هورن و چلستا، صدایی شبیه به یک «ارگ الکترونیکی» تولید می‌کند. در کنترپوان حرکت صداها به‌صورت موازی ممنوع است، زیرا هنگامی که صداهای مستقل گه‌گاهی ناپدید می‌گردند (و یا بالعکس)، به یک کیفیت جدید از صوت تبدیل می‌شوند و همگونی بافت موسیقی را نقض می‌کنند. فیلیپ دو ویتری (نظریه‌پرداز فرانسوی ۱۳۶۱–۱۲۹۱م) در رسالهٔ خود آرس نوا (هنر جدید)، نخستین کسی بود که کاربردِ اکتاو و پنجمِ موازی برای دوصدایی را ممنوع اعلام کرد.
تفاوت میان دانش هارمونی و دانش کنترپوان در آنجاست که هارمونی نوعی از موسیقی هوموفونیک (چندصدایی هماهنگ) و کنترپوان نوعی از موسیقی پولیفونیک (چندصدایی مستقل) است. در شیوهٔ کنترپوان به‌خاطر وجود چند خط ملودیکِ متفاوت و پیچیدگی این خطوط، شنونده قادر نیست در یک بار شنیدن آن‌ها را تفکیک کند و بارِ اول به یک خط ملودیک توجه می‌کند و تنها پس از چند بار شنیدن است که می‌تواند بخش‌های دیگر را هم به‌خاطر سپرد. از فرم‌های فوگ و کانن به‌عنوان پیچیده‌ترین نوعِ کنترپوان یاد می‌شود.
ساختار
در قرون گذشته و قبل از ظهور دانش هارمونی، آموزش «کنترپوان مُدال» متکی به مدهای کلیسایی و بر اساسِ قوانینی سخت و خشک انجام می‌گرفت که این روش در دوران قواعد مشترک تغییر کرد و از قرن هجدهم به بعد، آهنگسازان ابتدا به آکوردشناسی و قواعد هارمونی تسلط می‌یابند، سپس به فراگیری این دانش تحتِ نام «کنترپوان تنال» یا «کنترپوان آزاد» می‌پردازند. بخشی از سختی‌های قوانینِ کنترپوان مدال مربوط به موسیقی کلیسایی بود، زیرا در آن زمان تداخلِ صداها گاهی باعث ناخوشایندی در صداها می‌شد و این امر مطلوب کلیسا نبود. آنها علاقه داشتند متون مذهبی، تأثیر مطبوعی در شنوندگان داشته باشد؛ از این رو آهنگسازان سعی کردند با استفاده از صداهای خوشایند روی متونِ مذهبی و بر اساس قواعدی که از کنترپوان به‌دست آورده بودند، شکلی از موسیقی چندصدایی بسازند که فقط از فاصله‌های مطبوع استفاده کند. به‌طور کلی کنترپوان مدال که «کنترپوان جدی» (یا سخت) نیز نامیده می‌شود، سیستمی متعلق به قرن شانزدهم و موسیقی آوازی است، در حالی که کنترپوان تنال (یا کنترپوان آزاد) متعلق به قرن هجدهم و متکی بر موسیقی سازی و گام‌های مینور و ماژور است. گرچه بحث‌های زیادی در بارۀ این دو سیستم (مُدال و تُنال) انجام گرفته و تفاوت‌هایی وجود دارد و دو شیوهٔ مختلف برای پیمودن یک راه است، اما به گفتۀ کنت کنان «تداخل این دو روش منجر به ایجاد مدلی می‌شود که هرگز وجود نداشته است». با این حال، کنترپوان تنال که به مدل باخ معروف است، از دورۀ باروک تا به امروز، پایه و اساسِ موسیقی چندصدایی بوده‌است.
ملودی‌نویسی
نگارشِ کنترپوان بر پایهٔ یکی از گام‌های مُدال یا تُنال تنظیم می‌گردد. در کنترپوان مُدال ملودیِ اصلی را کانتوس فیرموس، به معنای «ملودی ثابت»، و نت‌های مقابل آن را «کنترپوان» می‌نامند. در هر دو ساختار، فاصله‌های مُجاز عبارتند از: دوم کوچک (نامطبوع)، دوم بزرگ (نامطبوع)، سوم کوچک (مطبوع ناقص)، سوم بزرگ (مطبوع ناقص)، چهارم درست (نامطبوع)، پنجم درست (مطبوع کامل)، ششم کوچک (مطبوع ناقص)، ششم بزرگ (مطبوع ناقص) و اکتاو (مطبوع کامل). کاربردِ فاصله‌های دیگر و حرکت‌های کروماتیک همگی خطا هستند. استفاده از فوسرولاسیون و حرکت ملودیک به سوی پنجم کاسته یا چهارم افزوده ممنوع است (به‌عنوان مثال حرکت ملودیکِ صعودی فا ← لا ← سی بکار). فواصل مطبوع به هم پیوند می‌خورند و فواصل نامطبوع باید حل شوند.
کنترپوان بر اساس حرکات متصل استوار است و هر نوع پرشِ ملودیک و گُسسته به جز اکتاو، حرکت‌های پی‌درپی و بیش از حد به فاصلهٔ سوم و ششم، ممنوع است. پرشِ ملودیک بیشتر از فاصلهٔ سوم، باید بلافاصله در جهتِ مخالف حل شود. بهترین حرکات ملودیک در کنترپوان ابتدا «حرکت مخالف» بخش‌ها نسبت به هم است، سپس «حرکت مورب» است که در مرحلهٔ دوم قرار می‌گیرد و سوم اینکه باید از «حرکت موازی» مستمر به بالا یا پایین حتی‌الامکان کمتر استفاده شود و از حرکات منفصل ملودیک نیز اجتناب کرد.
کنترپوان دوصدایی
کنترپوان دوصدایی، در هر دو سیستم (مُدال و تُنال) به پنج نوع تقسیم می‌شود که عبارتند از: نوع اول، نوع دوم، نوع سوم، نوع چهارم و نوع پنجم (فلورید کنترپوان).
نوع اول
یک بر یک: در برابر هر نتِ گردِ داده‌شده (کانتوس فیرموس)، یک نتِ هم ارزش (کنترپوان) قرار می‌گیرد. در این نوع کنترپوان، فاصلهٔ هم‌صدا در اول و آخرِ قطعه ممنوع است. فاصلهٔ بین دو بخش در شروع، باید با فاصلهٔ مطبوعِ کامل (اکتاو یا پنجم درست) و پایان قطعه در اکتاو باشد. حرکت‌های موازی چند مطبوعِ کامل و عبور بخش‌ها از یکدیگر همگی خطا محسوب شده و برای رسیدن به «هم‌صدا» در بخش‌های میانی، صداها باید با حرکت پیوسته به هم وصل و سپس جدا شوند.
در مثال زیر، از آنجا که کششِ هر دو بخش با هم مساوی و حرکت نت‌ها هم‌زمان است، استقلال بخش‌ها در نظر گرفته نمی‌شود. خط پایین «کانتوس فیرموس» یا ملودیِ داده‌شده و خط بالا «کنترپوان» یا ملودی مقابل آن است. فاصلهٔ حرکت بخش‌ها نسبت به هم به‌ترتیب عبارتند از: اکتاو، سوم، سوم، ششم، ششم، اکتاو:
نوع دوم
دو بر یک: در برابر هر نتِ گردِ داده‌‌شده، دو نت سفید قرار می‌گیرد. (همچنین می‌توان در برابر یک نتِ گردِ نقطه‌دار، سه نت سفید قرار داد). در این بخش تمام قوانینی که در نوع اول وجود دارد، در نوع دوم هم باید رعایت شود با این تفاوت که دو نت سفید در مقابل یک نت گرد قرار می‌گیرد به جز پایان قطعه که هر دو نت باید گرد باشد. در این بخش قسمت کنترپوان دارای ضرب قوی و ضرب ضعیف در میزان است و شروع قطعه می‌تواند از «ضرب ضعیف» باشد. در این بخش می‌توان از فواصل مطبوع در ضرب‌های قوی و از فواصل نامطبوع و نت‌های زینت در ضرب‌های ضعیف استفاده کرد. فاصلهٔ نامطبوع باید در بین دو فاصلهٔ مطبوع قرار گیرد.
در مثال زیر «میزان اول» با یک فاصلهٔ پنجم درست در ضرب ضعیف شروع شده‌است و پرشِ چهارم در میزان بعدی بلافاصله در جهت مخالف، در ضربِ ضعیفِ حل شده‌است. «میزان دوم» فاصله (ششم به پنجم)، «میزان سوم» (سوم به ششم)، «میزان چهارم» (ششم به سوم)، «میزان پنجم» (پنجم به ششم) و «میزان آخر» (اکتاو) که هر دو نت گرد هستند:
نوع سوم
چهار بر یک: در این نوع، یک نت گرد (ملودی داده‌شده) در مقابل چهار نت سیاه (کنترپوان) قرار می‌گیرد، و کلیهٔ قوانینِ قبلی در مورد وصل و حرکت صداها به قوت خود باقی است. در بخش «چهار بر یک» به خوبی می‌توان از ضرب‌های ضعیف و قوی میزان در ترکیب فواصل مطبوع و نامطبوع به‌صورت متناوب استفاده کرد و حرکت‌های پیوسته و ملودیکِ نت‌های سیاه، بر حرکت گسسته ارجحیت دارد. میزان ابتدایی می‌تواند با یک ضرب سکوت آغاز شود اما در میزان آخر هر دو نت باید گرد باشند.
در مثال زیر، صدای کنترپوان ترکیبی از نت‌های مطبوع، نامطبوع و «نت‌های زینت» است. در این قطعه «میزان اول» از یک فاصلهٔ هم‌صدا (مطبوع) به دوم (نامطبوع)، سوم (مطبوع) و چهارم (نیمه مطبوع) حرکت می‌کند. «میزان دوم» از فاصلهٔ سوم به چهارم، پنجم و ششم؛ «میزان سوم» از فاصلهٔ ششم به پنجم، چهارم و سوم؛ «میزان چهارم» از فاصلهٔ سوم به چهارم، پنجم و سوم؛ در «میزان پنجم» از فاصلهٔ سوم، چهارم، پنجم و ششم به میزان آخر می‌رسد که هر دو صدا، دارای نت گرد هستند و در اکتاو است:
نوع چهارم
یک برابر دو «سنکپ»: در برابر هر نتِ گرد، دو نتِ سفیدِ به هم پیوسته قرار می‌گیرد با این تفاوت که نتِ دومِ کنترپوان، با خط اتحاد به میزان بعدی وصل می‌شود. سَنکُپ در اینجا بدین معنی است که نیمی از کشش نت در «ضرب ضعیف» میزان قرار گرفته و نیم دیگر آن به «ضرب قوی» میزان بعد امتداد دارد. در این نوع از کنترپوان، ضرب ضعیف باید مطبوع و در پیوند به ضربِ قوی میزانِ بعدی می‌تواند مطبوع یا نامطبوع باشد. از آنجا که سنکپ (یا نت تأخیر) نامطبوع محسوب می‌شوند، حل آن به پایین ضروری است اما در مواردی که در «ضربِ قوی» فاصلۀ مطبوع باشد، پرش یا حرکت متصل به بالا یا پایینِ نتِ بعدی مجاز است.
در مثال زیر نت‌های سَنکُپ‌دار همگی به پایین حل شده‌است و تمامیِ قوانینِ قبلی در مورد وصل، حرکت ملودی و فاصله‌ها، رعایت شده‌است:
نوع پنجم
کنترپوان مخلوط: در برابر نتِ گردِ داده‌شده (کانتوس فیرموس)، از انواع کشش‌ها حتی نتِ چنگ نیز در بخش مقابل (کنترپوان) استفاده می‌شود. در کنترپوان مخلوط، استفاده از نتِ گرد و حرکت تکراری در ریتم و ملودی در بخشِ کنترپوان ممنوع است و باید از میزان‌ها و سنکپ‌های تکراری پرهیز کرد. در این بخش می‌توان با رعایت قوانین و حفظ اصول کنترپوان‌نویسی، تا آنجا که امکان دارد ملودی‌های زیبا ساخت.
در مثال زیر با اجرای دقیق قواعد قبلی از همهٔ چهار نوع کنترپوان دوصدایی شامل: یک بر یک (میزان اول)، دو بر یک (میزان دوم)، چهار بر یک (میزان سوم) و سنکپ (میزان چهارم و پنجم) استفاده شده‌است و هیچ میزانی در بخش کنترپوان با هم شباهت ندارد: کنترپوان دوصدایی یا دوبل و یا دولایه در مفهوم عام، نشان‌دهندهٔ ماهیتِ ویژه‌ای از یک فرازِ دو جمله‌ای است که دارای خط کنترپوان است و از این کنترپوان می‌توان کنترپوان دیگری استخراج کرد. در مثال زیر خط کنترپوان (بخش بالا) در اجرای دوم، یک ششم بزرگ به پایین انتقال داده شده‌است بدون اینکه در ملودی ثابت یا کانتوس فیرموس (بخش پایین) تغییری داده شده باشد:
کنترپوان سه‌صدایی
در کنترپوان سه‌لایه برای نخستین بار روشِ به‌کارگیری آکوردهای سه‌صدایی، ظهور می‌کند. در این شیوه رعایت بعضی از قواعد که در کنترپوان دوصدایی وجود داشت، امکان‌پذیر نیست. استفاده از فاصله‌های چهارم کاسته و افزوده، پنجم کاسته و افزوده مجاز است اما همچنان برای حل آنها اگر در بخش باس قرار گیرند، باید تابعِ قوانین دوصدایی بود. به عبارتی دیگر، در این روش هارمونی به‌طور کامل حضور دارد و به‌دلیلِ مشکلاتی که از افزایش صداها به‌وجود می‌آید، از سختی‌های قوانین نیز کاسته می‌شود و دارای آزادی‌های بیشتری است ولی این دلیلی برای نادیده‌گرفتنِ قواعد و عدم رعایتِ آن در کنترپوان‌نویسی نیست.
کنترپوان سه‌صدایی مانند دوصدایی به پنج شیوه تقسیم می‌شود و عبارتند از: یک بر یک، دو بر یک، چهار بر یک، سنکوپ‌دار و مخلوط. در این روش (به‌خاطر ظهورِ آکورد و هارمونی) قوانین جدیدی به‌وجود می‌آید که باید به آنها پایبند بود (همچنین ساختار را ببینید): مثال از کنترپوان سه‌صدایی، نوع چهارم، یک بر دو، کنترپوان سنکپ. کانتوس فیرموس می‌تواند در صدای بالا یا میانی نیز قرار بگیرد اما قواعد نامطبوع‌ها همچنان به قوت خود باقیست و باید از آن پرهیز کرد: برای رعایتِ قوانین در کنترپوان سه‌صدایی و صداهای بیشتر، سختی‌هایی وجود دارد که آهنگسازان را مجبور به خطا یا نادیده‌گرفتنِ قواعد می‌کند، این سرپیچی از قوانین در آثار بسیاری از آهنگسازان کلاسیک و حتی در آثار پالسترینا نیز وجود دارد، ولی بروز این مشکلات نشان از تلاش این آهنگسازان برای رهایی از محدودیت‌ها و آزادی‌های بیشتر است و باید توجه داشت آثاری که بدین‌گونه نوشته می‌شوند و در ظاهر خطا به‌نظر می‌آیند، در نهایت دارای اعتبار است.
ورود به کنترپوان سه‌صدایی این امکان را به‌وجود می‌آورد تا آهنگساز بتواند به کنترپوان آزاد نیز بپردازد. کنترپوان آزاد زمانی شکل می‌گیرد که آهنگساز دیگر از کانتوس فیرموس استفاده نمی‌کند و تمامیِ بخش‌های کنترپوان متعلق به خودش است و این باعث می‌شود تا بتوان روی فرم‌های مختلف ایمیتاسیون یا کنترپوان تقلیدی، موسیقی ساخت. همچنین در کنترپوان سه‌صدایی تغییرات کروماتیکی به خاطر شکل‌گیری آکورد و هارمونی آسان‌تر است. حرکات کروماتیک در یک گام دیاتونیک غنای بیشتری به اثر می‌دهد و بیشتر تزیینی است. روش‌های دیگر مانند «مدولاسیون کروماتیک» در موسیقی قرن هجدهم متداول نبود و تنها در موسیقی قرن نوزدهم بود که آثار زیادی با استفاده از مدولاسیون کروماتیک توسط آهنگسازانی مانند سزار فرانک و ریشارد واگنر ساخته شد.
کنترپوان چهار، پنج‌، شش‌، هفت‌ و هشت‌صدایی
در کنترپوان چهارصدایی، سختی‌های قوانین نسبت به سه‌صدایی کمتر می‌شود (همان‌طور که قواعدِ سه‌صدایی نسبت به دوصدایی آسان‌تر است)، در کنترپوان مدرنِ تنال، تکرار نت در یک بخش مجاز شمرده می‌شود، این در حالی است که تکرار دو نتِ متوالی در سیستم قدیمی‌ترِ مدال (مدهای کلیسایی) همچنان ممنوع است. در چهارصدایی به‌علت افزایش صداها بهتر است بخش‌ها فاصلۀ زیادی با یکدیگر نداشته باشند و از فاصله‌های خیلی نزدیک به‌ هم (به‌خصوص در بخش باس با بخش بالاتر از خود) نیز پرهیز شود. بقیۀ قواعد مشترک همچنان به قوت خود باقیست.
برای هشت‌صدایی نیز آثاری برای دو گروه کر چهاربخشی نوشته می‌شود، بدین‌صورت که گاهی با هم و گاهی به صورت سوال و جواب اجرا می‌گردد. همچنین آهنگسازان کهن، آثاری هم‌زمان برای ۶ گروه کر نوشته‌اند و باز هم افرادی دیگر به این تعداد از صدا افزوده‌اند و به‌عنوان مثال، اثری کانونیک برای ۲۴ گروه کر ساخته شده‌است که در حقیقت ۹۶ گروهِ صدا در آن وجود دارد که برای چنین ترکیبِ بزرگ و عظیمی، دقت و تلاش بسیار زیادی در تصنیف این قطعات لازم است تا خطایی رخ ندهد و چنین آثاری نشان می‌دهد کارهای خیلی سخت در این سیستم امکان‌پذیر است.
کنترپوان تقلیدی
تقلید نوعی از آهنگسازی است که در آن یک تم یا ملودی پیشرو وجود دارد و سپس صدایی دیگر بعد از مقداری سکوت، ملودی یا سوژهٔ مورد نظر را تقلید می‌کند. «کنترپوان تقلیدی» شیوه‌های متفاوتی دارد. اولین تقلیدِ درست، زمانی است که «دنباله‌رو» سوژه را در هم‌صدا یا اکتاو در همان گام تعقیب کند. دومین روش در جهتِ مخالف سوژه است، بدین معنی که اگر سوژه حرکتی رو به بالا داشته باشد، دنباله‌رو با حرکتی پایین‌رونده به او پاسخ می‌دهد. حرکت دیگر قهقرایی است که در یک جملهٔ موسیقی، دنباله‌رو جواب سوژه را از آخر به اول می‌دهد. روش‌های دیگری هم وجود دارد که تقلید با فاصله‌ای غیر از اکتاو مانند چهارم و پنجم، تقلید از طریق افزایش یا کاهش ارزش کشش نت‌های ملودی، و روش‌های دیگر از این نوع است. همچنین تقلید می‌تواند در سه صدا یا چهار صدا نیز ساخته شود. اکثر آثاری که در موسیقی دورهٔ رنسانس (بین سال‌های ۱۶۰۰–۱۴۵۰) ساخته شده‌اند، با ترکیبی بر پایهٔ «کنترپوان تقلیدی» استوار بوده‌است و پس از آن‌زمان تاکنون نیز به‌وفور یافت می‌شود.
کنترپوان معکوس
دو ملودی که یکدیگر را پیشتر همراهی کرده بودند و سپس دوباره آن را تکرار کنند اما این بار یکی از این ملودی‌ها به بخش پایین یا ضعیف‌تر بخش منتقل شود (یا بالعکس)، بافت موسیقی وارونه می‌گردد. کنترپوان معکوس روشی است که در آن می‌توان با مهارت، بخش‌های مختلفِ یک قطعهٔ موسیقی را به پایین، بالا یا میانی جابجا کرد، بدون اینکه قواعد کنترپوان تغییر کند. در این شیوه بستگی به تعداد بخش‌ها، به کنترپوان دولایه، سه‌لایه و چهارلایه تقسیم و نام‌گذاری می‌شوند. برای کنترپوان معکوس قوانینی وجود دارد که رعایت آنها الزامی است، چرا که منجر به ایجاد خطا به‌خاطر معکوس‌نمودنِ کنترپوان می‌شود. فواصل در معکوس‌ها به هفت شکلِ نهم (یا دوم)، دهم (یا سوم)، یازدهم (یا چهارم)، دوازدهم (یا پنجم)، سیزدهم (یا ششم)، چهاردهم (یا هفتم) و پانزدهم (یا اکتاو)، تغییر می‌کند. غیر از معکوس در اکتاو، دهم و دوازدهم، کاربرد بقیۀ فواصل گرچه امکان‌پذیر است اما در آثار موسیقی بسیار کمیاب‌اند.
مثال از کتاب اولِ کلاویه خوش‌آهنگ، فوگ سه‌صدایی شماره ۲ (BWV 847)، اثرِ یوهان سباستیان باخ؛ در اجرای اول، ابتدا سوژه (رنگ قرمز) با یک کنترپوانِ ثابت (رنگ آبی) همراه است که در اجرای دوم، کنترپوان معکوس‌شونده به بخش بالا و سوژه به بخش باس انتقال یافته است.
برای معکوس‌کردنِ کنترپوان، قبل از هر چیز باید دانست که از چه فواصلی باید پرهیز کرد، بنابر‌این در مثال زیر دو ردیف عدد از فواصل برای معکوسِ اکتاو (یا پانزدهم) بدین‌صورت نوشته می‌شود و فاصلۀ بین دو صدا نباید بیشتر از عدد هشت باشد: در مثال بالا مشخص است فاصلهٔ پنجم (عدد ۵) در بخش اصلی، هنگامی که معکوس گردد، به فاصلهٔ چهارم (عدد ۴) تبدیل می‌شود که نُتی ناسازگار در باس است و باید از کاربردِ آن پرهیز کرد، یا اینکه به‌عنوان نت تأخیر یا سنکوپ استفاده کرد تا حل شود.
معکوس دوازدهم به‌خاطرِ آسان‌بودنِ کار با این نوع از فاصله‌ها، پرکاربردترین در بین کنترپوان‌های معکوس‌شونده است. مثال از کنترپوان معکوسِ دوازدهم در قطعۀ رکوئیم، اثرِ موتسارت در میزان دوم (کنترپوان می‌تواند پس از تم اصلی معرفی شود): کنترپوان معکوس به‌طور طبیعی برای دو صدا نوشته می‌شود اما برای فاصله‌های آسان‌تری مانند معکوس‌کردن در اکتاو، دهم و دوازدهم نیز می‌توان کنترپوان سه‌صدایی یا چهارصدایی ساخت، هرچند این روش به‌علت مشکلات هارمونیکی که به‌وجود می‌آورَد، نیاز به تدبیر برای گریز از خطا دارد. به‌عنوان مثال برای ساخت یک سه‌صدایی که امکانِ معکوس‌شدن در فاصلۀ اکتاو را داشته باشد، بهتر است یک فاصلهٔ ، به بخش بالاییِ یک کنترپوان دوصدایی اضافه کرد و دوباره برای تبدیل سه‌صدایی به چهارصدایی، یک فاصلهٔ ، به بالایِ در کنترپوان سه‌صدایی افزود:
در نمونه‌ای دیگر برای تبدیل کنترپوان دوصدایی به سه‌صدایی و چهارصدایی که امکانِ معکوس‌شدن در فاصلهٔ دهم (یا سوم) را داشته باشد، کافی‌است یک فاصلهٔ «دهم به پایین» به بخش بالایی و برای تبدیل به چهارصدایی، یک فاصلهٔ «دهم به بالا» به بخش باس افزود. همچنین برای تبدیل کنترپوان دوصدایی به سه‌صدایی که امکان معکوس‌شدن در فاصلهٔ دوازدهم (یا پنجم) را داشته باشد، می‌توان یک فاصلهٔ سوم را «به بالا یا پایین» بخش بالایی افزود و برای چهارصدایی، یک «فاصلهٔ سوم به بالا» به بخش باس اضافه کرد. جابجاکردنِ بخش‌ها در معکوس‌های دهم و دوازدهم به آسانیِ «معکوسِ اکتاو» نیست و ممکن است در معکوس، مشکلات و خطاهای زیادی به‌وجود آورد. در تصنیف یک قطعهٔ کنترپوانتیک که قابلیتِ دوبل و معکوس‌شدن برای سه صدا یا چهار صدا را داشته باشد، تنها شرط، رعایت کاملِ قوانین دوصدایی است تا در هنگام تبدیل آن به سه‌صدایی یا چهارصدایی، خطایی رخ ندهد.
مثال‌‌هایی از آثار موسیقی
نمونه‌های زیادی از ترانه‌های ملودیک وجود دارد که دارای خطوطی هماهنگ هستند اما این خطوط ملودیک و ریتمیک، مستقل از یکدیگرند. همچنین بسیاری از ترانه‌های عامه‌پسند که آکوردهای متوالی یکسانی دارند نیز می‌تواند با تکنیک کنترپوان خوانده شود. دو مثال معروف در این مورد ترانه‌های «به روش خودم» و «زندگی در مریخ» است.
در موسیقی باروک، قسمت سوم از انوانسیون‌ها و سینفونیاها در فا مینور اثر: یوهان سباستیان باخ، شامل سه ملودی مستقل است: یک نمونه از کنترپوان پنج‌صدایی در سمفونی شماره ۴۱، موومان چهارم، اثر موتسارت. در اینجا پنج ملودی متفاوت در یک «پرده‌نگاری غنی از گفتگو» ترکیب شده‌اند. آندراش شیف (پیانیست) می‌گوید کنترپوان‌نویسیِ باخ در آهنگسازی موتسارت و بتهوون تأثیرگذار بوده است. به‌عنوان مثال در بخش گسترش از موومان اولِ سونات پیانو در می مینور اپوس ۹۰، بتهوون با افزودن «یک کنترپوان فوق‌العاده» این تأثیر را نشان می‌دهد. یکی دیگر از کنترپوان‌های سَیّال را می‌توان در اولین واریاسیون روی تم سرود شادی در موومان چهارم از سمفونی شماره ۹، اثرِ بتهوون یافت. در این مثال از میزان‌های ۱۲۳–۱۱۵، تمِ معروف توسط ویولاها و ویلنسل‌ها شنیده می‌شود، همزمان خط کنترباس‌ها کنترپوانی را اجرا می‌کنند که غیرقابل پیش‌بینی بودنِ این خط باعث می‌شود خودبه‌خود تصور شود این کنترپوان یک نوع بداهه‌نوازی است، فاگوت نیز کنترپوانی را می‌نوازد که دارای کیفیت مشابهی است. در پرلود اپرای استاد خواننده از نورنبرگ اثرِ ریشارد واگنر، سه تم یادآور به‌طور هم‌زمان ترکیب شده‌اند. به گفتۀ گوردون جاکوب (آهنگساز انگلیسی)، «این ترکیب به‌طور فراگیر و عادلانه، یک شاهکار خارق‌العاده و خلاقانه شناخته می‌شود.» این در حالی است که دونالد تووی (موسیقی‌شناس بریتانیایی) اشاره می‌کند که در این اینجا «ترکیب تم‌ها… برخلاف کنترپوان کلاسیک، با یک هارمونی کامل و خوش‌صدا آمیخته نشده است.»
کنترپوان نامطبوع
«کنترپوان نامطبوع» شکلی از آهنگسازی است که در آن قواعد سنتی کنترپوان زیر پا گذاشته می‌شوند. متداول‌ترین شکل عدول از قواعد سنتی کنترپوان آن است که در کنترپوان نامطبوع، فواصل نامطبوع بسیار استفاده می‌شوند و اگر چه فواصل مطبوع هم به کار گرفته می‌شوند اما قبل و پس از آن‌ها یک فاصلهٔ نامطبوع به کار برده می‌شود.
این شیوهٔ آهنگسازی در حوالی ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۷ میلادی شکل گرفت و حاصل همکاری هنری کاول و چارلز سیگر در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی بود. کاول بعدها در کتاب منابع موسیقی نو که در فاصلهٔ ۱۹۱۶ تا ۱۹۱۹ نگاشت و در ۱۹۳۰ منتشر کرد، به اولین نمونه‌هایی که از کنترپوان نامطبوع ساخته بودند پرداخته‌است. برخلاف سیگر که پس از ترک دانشگاه برکلی در سال ۱۹۱۸، دیگر به کنترپوان نامطبوع نپرداخت، کاول به کار در این موضوع ادامه داد و با آهنگسازان دیگری نیز روی آن کار کرد. نتایج این فعالیت‌ها در چندین مقاله منتشر شد و کاول نیز به تدریس این موضوع در دانشگاه پرداخت. آهنگسازان «فوق مدرن» آمریکایی، از جمله خوزه آردول (۱۹۸۱–۱۹۱۱)، یوهانا بیر (۱۹۴۴–۱۸۸۸)، مرتون براون (۲۰۰۱–۱۹۱۳)، نورمن کازدن (۱۹۸۰–۱۹۱۴)، لیمان انگل (۱۹۸۲–۱۹۱۰)، ویوین فاین (۲۰۰۰–۱۹۱۳)، لو هریسون (۲۰۰۳–۱۹۱۷)، جیمز تنی (۲۰۰۶–۱۹۳۴) و کارل راگلز (۱۹۷۱–۱۸۷۶) از کنترپوان نامطبوع در آثارشان استفاده کرده‌اند. از مهم‌ترین آثار از این دست می‌توان از کوارتت شمارهٔ ۱ از هنری کاول (۱۹۱۶)، قطعهٔ فرشتگان از کارل راگلز (۲۱–۱۹۲۰)، چهار قطعه برای دو فلوت اثر ویوین فاین (۱۹۳۰)، کوارتت زهی شمارهٔ ۲ از یوهانا بیر (۱۹۳۶) و تریو در نه موومان کوتاه از هنری کاول (۱۹۶۵) را نام برد. پس از کاول، یوهانا بیر نیز به آموزش کنترپوان مطبوع پرداخت و در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰، جیمز تنی به تدریس کنترپوان نامطبوع در دانشگاه پرداخت.
فرودگاه بین‌المللی دل نورت
فرودگاه بین‌المللی دل نورت یک فرودگاه همگانی با کد یاتا NTR است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۲۰۱۱ متر است. این فرودگاه در شهر مونترری، نوئوو لئون کشور مکزیک قرار دارد و در ارتفاع ۴۴۸ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
چاه عمیق شماره ۳ زور
جمعیت
این روستا در دهستان جغتای قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن کمتر از ۳ خانوار بوده‌است.
بمب‌گذاری ۲۰۱۰ ولادی‌قفقاز
بمب‌گذاری ۲۰۱۰ ولادی‌قفقاز (2010 Vladikavkaz bombing) در بازار مرکزی شهر ولادی‌قفقاز پایتخت جمهوری اوستیای شمالی-آلانیا در جنوب‌غرب روسیه واقع شد. در تهاجمی که با یک خودروی انتحاری در تاریخ ۹ سپتامبر صورت گرفت. خودرو در بازار منفجر شد و حداقل ۱۷ کشته و بیش از ۱۶۰ مصدوم برجای گذاشت.
یوشیتارو نومورا
یوشیتارو نومورا (野村 芳太郎؛ April 23, 1919 – 1919:4:23, April 8, 2005) کارگردان فیلم و تهیه‌کننده اهل ژاپن بود. او فیلمسازی پرکار بود و جوایز زیادی در طول دوران حرفه‌ای‌اش دریافت کرد که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به جایزه بهترین کارگردانی آکادمی فیلم ژاپن برای فیلم روح خبیث اشاره کرد.
محوطه ۳۵۷
محوطه ۳۵۷ در شهرستان زابل، بخش شیب آب، دهستان لوتک، روستای حومه شهر سوخته، ۱۷ کیلومتری جنوب پایگاه باستان‌شناسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
النور لمبرت
الِـنور لَمبرت (Eleanor Lambert؛ August 10, 1903 – 1903:08:10, October 7, 2003) یک روزنامه‌نگار، مُدپرداز و شخصیت فرهنگی اهل ایالات متحده آمریکا بود.
وی یکی از شخصیت‌های محوری و تأثیرگذار در زمینهٔ روابط عمومی و صنعتِ مد و پوشاک در ایالات متحده آمریکا محسوب می‌شود.
اورانیم سولفات
اورانیم سولفات با فرمول شیمیایی U(SO۴)۲ یک ترکیب شیمیایی است. که جرم مولی آن ۴۳۰٫۱۵ g/mol می‌باشد.
سیارک ۱۵۰۸
سیارک ۱۵۰۸ هزار و پانصد و هشتمین سیارک کشف شده‌است که در ۲۱ اکتبر ۱۹۳۸ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۲٫۰۳ است.
فیات ۵۱۰
فیات ۵۱۰ (Fiat 510) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۲۵تولید شده‌است.
طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور عقب بوده وزن آن در حالت طبیعی 1550 kg است.
موتور آن ۳۴۴۶ سی‌سی سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۴ دنده به صورت دستی است.
سوپرمارین سوان
سوپرمارین سوان یک هواپیمای آزمایشی آبی خاکی بریتانیایی در دهه ۱۹۲۰ بود که توسط شرکت هواپیماسازی سوپرمارین در وولستون، ساوت‌همپتون ساخته شد.
بور مورتنسن
بور مورتنسن (Børge Mortensen; November 3, 1921 – 1921:11:3, October 16, 2005) دوچرخه‌سوار اهل دانمارک بود.
سرگی ویکتوروویچ ریژیکوف
سرگی ویکتوروویچ ریژیکوف (Серге́й Викторович Рыжиков؛ زاده September 19, 1980) یک بازیکن فوتبال اهل روسیه است.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال روسیه بازی کرده‌است.
هرکینو
هرکینو (به لاتین: Herekino) یک زیستگاه انسانی در نیوزیلند است که در ناحیه فار نورث واقع شده‌است.
خصوصیات
هرکینو ۱٬۹۴۷ نفر جمعیت دارد.
ژنجنه
ژنجنه یک روستا در لهستان است که در گمینا دوبرا (شهرستان پلیس) واقع شده‌است.
سان جرگوریو مانیو
سان جرگوریو مانیو (به ایتالیایی: San Gregorio Magno) یک کومونه در ایتالیا است که در استان سالرنو واقع شده‌است. سان جرگوریو مانیو ۴۹ کیلومتر مربع مساحت و ۴٬۳۲۷ نفر جمعیت دارد و ۵۰۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
خواهرخوانده
شهرهای کولنیو و گرولیاسکو خواهرخوانده‌های سان جرگوریو مانیو هستند.
آرتم تایشچنکو
آرتم تایشچنکو (؛ زادهٔ December 22, 1993) ورزشکار دوگانه اهل اوکراین است. وی از ورزشکاران دوگانه در بازی‌های المپیک زمستانی بوده است.
آبل
آبل (به عربی: آبل ) یک منطقهٔ مسکونی در سوریه است که در حمص واقع شده‌است.
خصوصیات
آبل ۲٬۸۷۳ نفر جمعیت دارد.
ادمیلسون آلوز
ادمیلسون آلوز هافبک اهل برزیل است که در شهر برزیل و در تاریخ  به دنیا آمده‌است.
ادمیلسون آلوز در تیم‌های فوتبال CA Juventus سابقهٔ حضور دارد.
داج سیتی، کانزاس
داج سیتی شهری در ایالت کانزاس کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۷٬۳۴۰ نفر بوده‌است.
آلما، جورجیا
آلما، جورجیا (به انگلیسی: Alma, Georgia) یک شهر در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۳٬۴۶۶ نفر است که در جورجیا واقع شده‌است.
سنگ‌نگاره و سنگ‌نوشته کرتیر در نقش رستم
سنگ‌نگاره و سنگ‌نوشتهٔ کرتیر یکی از آثار بازمانده از دورهٔ ساسانی است که در محوطهٔ نقش رستم و در پشت سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم تراشیده شده‌اند. در حدود سال ۲۸۰ میلادی و دورهٔ پادشاهی بهرام دوم به فرمان کرتیر موبد موبدان، در پشت سر شاپور، تکه‌ای از کوه را تراشیده‌اند و نقش نیم‌تنهٔ کرتیر را به آن افزودند. کرتیر بی ریش و رو به راست نقش شده، و کلاه بلند نیم استوانه‌ایش دارای علامتی مانند قیچی است که از نقوش دیگر وی در نقش رجب، سنگ‌نگاره بهرام دوم و درباریان و در سرمشهد شناخته‌است. وی انگشت سبابهٔ دست راست را به نشانهٔ ستایش به سوی شاپور دراز کرده‌است و حالت احترام به خود گرفته، گردنش با گردنبندی حلقه حلقه‌ای آراسته شده، و نیم‌تنه پوشیده‌است و دو سر ردایش با سگکی حلقه‌دار در جلوی سینه به هم وصل می‌باشد. در آن هنگام باید کرتیر هفتاد ساله یا بیش تر بوده باشد. بنابراین موی مجعد انبوه زیر کلاه او باید شکوه مصنوعی بوده باشد. در این جا پیش از هر چیز یک نکته حائز اهمیت است: کرتیر نشانی بر روی کلاه خود دارد به شکل یک قیچی بزرگ. ظاهرأ کلاه او در نگارهٔ نقش رجب نیز چنین نشانی داشته است که امروز چیزی از آن قابل تشخیص نیست. این قیچی را سمبلی از قدرت تصمیم گیری او در مقام بالاترین مقام قضایی کشور دانسته اند که قدرت داشته است بزرگترین مسائل را بِبُرد.
در پایین تنهٔ کرتیر، کتیبه‌ای به خط و زبان فارسی میانه کنده‌اند که بسیار آسیب دیده‌است، اما گویا در آغاز آن، از اردشیر نام رفته و به همین جهت می‌پندارند که کار کرتیر در دربار از زمان اردشیر آغاز گشته‌است. این نوشته دارای ۷۹ سطر است که بسیاری از آنها آسیب دیده‌است. این کتیبه مانند کتیبه کرتیر در سرمشهد در نزدیکی کازرون دارای دو بخش است. بخش اول شامل سطرهای ۱ تا ۴۹ که به معرفی کرتیر می‌پردازد و بخش دوم از ۴۹ تا ۷۳ به معراج او اشاره کرده‌است و از آنجا تا پایان مؤخرهٔ کتیبه‌است. از میان چهار کتیبهٔ کرتیر احتمالاً کتیبهٔ سرمشهد از نظر زمانی از همه قدیمی‌تر و احتمالاً تحریر اصلی است و پس از آن به ترتیب این کتیبه و سپس کتیبه کرتیر در کعبه زرتشت و در آخر کتیبه کرتیر در نقش رجب قرار دارند.
آلفا رومئو ۱۲سی
آلفارومئو ۱۲سی (Alfa Romeo 12C) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۷تولید شده‌است. طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور عقب بوده ‌است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۴ دنده به صورت دستی است.
هانوماگ
هانوماگ که علامت اختصاری عبارت  می‌باشد. هانوماگ یک تولید کننده لوکوموتیوهای بخار و تراکتور و ماشین آلات سنگین و خودروهای نظامی در هانوفر آلمان بود. هانوماگ شهرت بین‌المللی اولیه خود را قبل از جنگ جهانی اول با ارائه فراوان و تولید انبوه لوکوموتیوهای بخار برای فنلاند، رومانی و بلغارستان بدست آورد. در سال ۱۹۲۵ خط تولید اتومبیل هانوماگ راه اندازی گردید. در سال ۱۹۳۳ کار تولید ماشین آلات ماشین‌آلات سنگین عمرانی را آغاز نمود، از سال ۱۹۸۹ هانوماگ تبدیل به بخشی از شرکت کوماتسو شده‌است و اکنون بخشی از این شرکت می‌باشد.
قدمت
قدمت این کمپانی به سال ۱۸۳۵ برمی گردد وقتی که گئورگ اگستورف در لیندن در نزدیکی هانوفر یک تولیدی بنام Eisen-Giesserey und Maschinenfabrik تأسیس کرد که هدف آن تولید موتوهای کوچک بخار بود. آن‌ها به زودی ساخت ماشین آلات کشاورزی را شروع کردند و در سال ۱۸۴۶ اولین لوکوموتیو راه آهن خود را برای راه آهن سلطنتی دولتی هانوفر تولید کردند.
لوکوموتیوها
تولید لوکوموتیوهای بخار هانوماگ بین سال‌های 1846 و 1931 صورت میگرفت. که تولید قطارها به شرکت هنشل فروخته شد.
خودروهای نظامی
در سال 1934 هانوماک بخشی از صنایع فولاد متحده آلمان گردید.
بوستان (جغتای)
بوستان یا چاه عمیق شماره ۵ زورزمند روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان جغتای در استان خراسان رضوی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان جغتای قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۷۹ نفر (۲۲ خانوار) بوده‌است.
سیلوردیل
سیلوردیل (به لاتین: Silverdale, Auckland) یک شهر در نیوزیلند است که در منطقه اوکلند واقع شده‌است.
لنفوسیت
انواع
لنفوسیت B (به علت اینکه اولین بار در تخمدان جوجه که Bursa نامیده می‌شود مشاهده شده‌اند) دوره تمایز خود را در محل تولید یعنی همان مغز استخوان می‌گذارنند. این لنفوسیت‌ها بیشتر در تولید پادتن و ایمنی هومرال نقش دارند. لنفوسیت T هم مانند لنفوسیت B از سلول‌های بنیادین مغز استخوان ایجاد می‌شود اما محل تمایز آنها در غده تیموس است و در اثر هورمون تیموسین تمایز می‌یابند، وخود چهار نوع هستند که عبارت اند از: لنفوسیت تی سیتوتوکسیک، لنفوسیت تی یاری دهنده، لنفوسیت تی خاطره و لنفوسیت تی سرکوبگر انواع لنفوسیت‌های تی هستند. لنفوسیتهای T در ایمنی سلولی و ایمنی تطبیقی سیتوتوکسیک مؤثرند. لنفوسیت‌ها بعد از تمایز در غدد لنفی مستقر می‌شوند. سلول‌های دندریتیک نیز به آنها در تشخیص آنتی ژن کمک می‌کنند. سلولهای کشنده طبیعی (NK cells) در ایمنی سلولی و ایمنی ذاتی دخیل هستند.
منابع
ویرایش :Abolfazl Majidi ,kiarash habibian
سیارک ۱۳۱۱۸۶
سیارک ۱۳۱۱۸۶ صد و سی و یک هزار و صد و هشتاد و ششمین سیارک کشف شده‌است که در ۱۶ فوریه ۲۰۰۱ کشف شد.
کیم سونگ یون
کیم سونگ یون (؛ زادهٔ ۱۹۷۶) کارگردان تلویزیونی اهل کره جنوبی است. او به خاطر کارگردانی مجموعه‌های تلویزیونی عشق در مهتاب (۲۰۱۶) و کلاس ایته وون (۲۰۲۰) شناخته می‌شود.
تپه ۳۵۶
تپه ۳۵۶ در شهرستان زابل، بخش شیب آب، دهستان لوتک، روستای حومه شهر سوخته، ۱/۵ کیلومتری جنوب پایگاه باستان‌شناسی شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
اورانیوم پنتافلورید
اورانیوم پنتافلورید با فرمول شیمیایی UF۵ یک ترکیب شیمیایی است؛ که جرم مولی آن ۳۳۳٫۰۲ g/mol می‌باشد.
گله زن
گله زن، روستایی از توابع بخش درودزن شهرستان مرودشت در استان فارس ایران است.
سان لورنتزو ال ماره
سان لورنتزو ال ماره (به ایتالیایی: San Lorenzo al Mare) یک کومونه در ایتالیا است که در استان ایمپریا واقع شده‌است. سان لورنتزو ال ماره ۱٫۳ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۴۰۹ نفر جمعیت دارد.
گله زن
جمعیت
این روستا در دهستان ابرج قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۸۳ نفر (۱۰۵خانوار) بوده‌است. جمعیت این روستا هم‌اکنون 680 نفر مباشد.همهٔ مردم این روستا به زبان ترکی صحبت می‌کنند.شغل مردم روستا کشاورزی و دامداری می‌باشد. از لحاظ آب و هوا بسیار عالی هس و یک چشمه فصلی بنام تنگ کردان دارد که از اواسط زمستان تا اردیبهشت ماه آب دارد.این روستا از طرف غرب به روستا قرخلو و از طرف شرق به روستای قلعه نو ابرج منتهی میشود.در این روستا زمین فوتبال با چمن طبیعی وجود دارد که متاسقانه چندسال اخیر از هیچ ارگانی به آن رسیدگی نکردند. این روستا شامل زمین والیبال که به بهره برداری نرسید وجود دارد و پارک و بهداشت و خانه دهیاری که از ان به عنوان مهمان خانه برای افراد همچون پیمانکاران و آخوند محله استفاده میشود.
شهرک کنداز
شهرک کنداز، روستایی از توابع بخش درودزن شهرستان مرودشت در استان فارس ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان ابرج قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۰۴ نفر (۲۴خانوار) بوده‌است.
جک لرد
جک لرد (Jack Lord؛ December 30, 1920 – 1920:12:30, January 21, 1998) یک هنرپیشه، کارگردان، و تهیه‌کننده اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی بین سال‌های ۱۹۴۹ تا ۱۹۸۰ میلادی فعالیت می‌کرد.
ژندوویتسه
ژندوویتسه یک منطقهٔ مسکونی در لهستان است که در گمینا زاوازکیه واقع شده‌است. ژندوویتسه ۲٬۵۰۰ نفر جمعیت دارد.
فرودگاه شهرستان دل نورت
فرودگاه شهرستان دل نورت (به زبان بومی: Jack McNamara Field) یک فرودگاه همگانی بهره‌برداری هوایی با کد یاتا CEC است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۱۵۲۵ متر است. این فرودگاه در شهر کرس سنت سیتی، کالیفرنیا کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۱۷ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
دین لوری
دین لوری (Dean Lorey؛ زادهٔ November 17, 1967) یک نویسنده اهل ایالات متحده آمریکا است.
کارست (شهرک)
شهر کارست در ایالت نوردراین-وستفالن در کشور آلمان واقع شده است.
پرستودریایی خزری
ویژگی‌های ریخت‌شناسی
پرستودریایی کاسپی ۵۳ سانتی‌متر طول دارد و از همهٔ دیگر پرستوهای دریایی بزرگ‌تر است. طول بدن این پرنده به اندازهٔ کاکایی نقره‌ای است. این پرنده بال‌هایی بلند و باریک دارد و با دم دوشاخه و منقار بزرگ نارنجی‌رنگش به آسانی قابل تشخیص است. پرهای سر پرستوی بالغ در تابستان به رنگ سیاه است و در زمستان به خاکستری می‌گراید. پرندهٔ نابالغ سری خاکستری دارد و پشتش با لکه‌های قهوه‌ای پوشیده شده‌است.
تغذیه
این پرندگان اغلب از ماهی‌ها، سخت‌پوستان، نرم‌تنان و حشرات تغذیه می‌کنند. البته در مواردی نیز به شکار پرنده‌ها، تغذیه از لاشه و ربودن تخم آن‌ها می‌پردازد. پرستودریایی خزر اغلب به صورت گروهی لانه‌سازی می‌کند. لانهٔ آن‌ها از گودالی در شن‌های ساحلی تشکیل‌شده که گاهی توسط شاخ و برگ پوشیده‌شده‌است.
زیستگاه
پرستوی دریایی کاسپین در آب‌های داخلی به سر می‌برد و در کرانه‌های دریا تنها به صورت گذری دیده می‌شود. این پرنده به صورت گروهی روی گیاهان شناور در دریاچه‌ها و باتلاق‌ها و به صورت تکی در کنار آب‌های داخلی آشیانه می‌سازد و تولید مثل می‌کند. در ایران و در منطقهٔ خزر به نسبت فراوان است و در شمال غرب کشور زندگی و تولید مثل می‌کند.
توپیرامات
توپیرامات
رده درمانی: مشتق کاربامات.
اشکال دارویی: قرص
موارد مصرف
درمان تشنج و صرع.در تشنجات پارشیال ، تشنجات تونیک، کلونیک ژنرالیزهٔ اولیه در بزرگسالان و کودکان با سن بالاتر از ۲ سال، انواع سندرم‌های صرعی، پیشگیری از حملات میگرن و درمان اختلالات دو قطبی، افسردگی، اسکیزوفرنی،PTSD و اختلالات مربوط به خورانش eating disorder مصرف می‌شود.
قرص توپیرامات سلول های عصبی پر کار مغز که باعث ایجاد میگرن می شوند را آرام می کند و مقدار مصرف آن یک بار در روز است و مدت درمان حملات میگرنی حدود 1 ماه می باشد. البته در برخی افراد 2 تا 3 ماه طول می کشد
مکانیسم اثر
مکانیسم اثر این دارو به‌طور دقیق شناخته نشده‌است. مهار کانال‌های سدیمی حساس به ولتاژ در نورون‌های مغزی، مهار آزاد سازی اسیدهای آمینه تحریکی مانند گلوتامات در مغز و مهار گیرنده‌های نوع کاینیک اسید، افزایش میزان GABA در مغز، افزایش اثر مهاری نوروترانسمیتر GABA از طریق اتصال به گیرنده هایGABA A ، مهار اختصاصی ایزوآنزیم‌های کربنیک انهیدراز و مهار کانال‌های کلسیمی نوع L از مکانیسم‌های پیشنهادی در خصوص عملکرد دارو می‌باشد.
عوارض جانبی
تب" تهوع و استفراغ، یبوست، اسهال، پارستزی، اختلالات شناختی، سردرد، سرگیجه، آتاکسی، خواب آلودگی، ضعف، ریزش مو ،تاری دید، دوبینی، نیستاگموس، کاهش اشتها، کاهش وزن، سنگ‌های کلیه، استئومالاسی.
از عوارض نادر دارو می‌توان به اسیدوز متابولیک، هیپرترمی، گلوکوم حاد، الیگوهیدروز و تضعیف مغز استخوان اشاره کرد. اختلال قاعدگی و تاثیر توپیرامات بر قاعدگی یکی از عوارض جانبی احتمالی توپیرامات است و بهتر است اگر در زمان مصرف توپیرامات دچار تغییرات در قاعدگی خود شدید با پزشک خود مشورت کنید.
تداخل دارویی توپیرامات
استفاده از توپیرامات با داروهای دیگری که باعث خواب آلودگی می شود ممکن است اثر داروها را بدتر کند و قبل از استفاده از داروهای خواب آور، شل کننده عضلات یا داروی اضطراب یا افسردگی با پزشک خود مشورت کنید.
جستارهای وابسته
صرع
بور ساکسیل نیلسن
بور ساکسیل نیلسن (Børge Saxil Nielsen; February 21, 1920 – 1920:2:21, March 20, 1977) دوچرخه‌سوار اهل دانمارک بود.
تپه شهر سوخته ۳۵۹
تپه شهر سوخته ۳۵۹ در شهرستان زابل، بخش شیب اب، دهستان لوتک، روستای حومه شهر سوخته، ۴/۹ کیلومتری جنوب پایگاه باستان‌شناسی شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرتم موروز
آرتم موروز (Artem Moroz؛ زادهٔ March 28, 1984) ورزشکار روئینگ اهل اوکراین است. وی از قایقرانان روئینگ بازی‌های المپیک تابستانی بوده است.
تگوسیگالپا
تِگوسیگالپا پایتخت کشور هندوراس در آمریکای مرکزی است. تگوسیگالپا همچنین مرکز استان فرانسیسکو مورازان هم هست. جمعیت کلانشهری آن در سال ۲۰۰۶ برابر با ۱٬۶۸۲٬۷۲۵ نفر بود. صنایع این شهر عبارتند از نساجی، شکر و سیگارسازی.
و همین لباس زیباست
و همین لباس زیباست (Clothes Make the Man) یک فیلم کمدی صامت کوتاه به کارگردانی ویلارد لوئیس است که در سال ۱۹۱۵ منتشر شد. از بازیگران این فیلم می‌توان به اولیور هاردی و ریموند مک‌کی اشاره کرد. این فیلم بر پایه رمان کوتاهی به همین نام اثرِ گوتفرید کلر ساخته شد.
تگوسیگالپا
تگوسیگالپا بزرگ‌ترین شهر هندوراس است و در ارتفاع حدود ۱۰۰۰ متری واقع شده‌است. این شهر در میانه یک رشته کوه قرار دارد و جنگل‌های کاج پیرامون آن را پوشانده‌اند. این شهر دارای آب و هوای نیمه‌گرمسیری و مرطوب با یک فصل خشک از نوامبر/دسامبر تا آوریل است. سوءاستفاده از مواد مخدر، فقر، دزدی از منزل و ماشین، تجاوز جنسی، گروگان‌گیری، کیف گاپی، بد رفتاری و فساد دولتی تگوسیگالپا را به نا امن‌ترین شهر جهان تبدیل کرده‌است.
تاریخچه
این شهر در دره‌ای به همین نام و در بلندای ۳٬۲۵۰ پایی واقع شده‌است. نام آن از واژه تِگوز-گالپا در زبان سرخ‌پوستی ناهوآتل گرفته شده که به معنی «تپه‌های نقره‌ای» است.
این شهر در ۲۹ سپتامبر ۱۵۷۸ توسط اسپانیایی‌ها بنا نهاده شد و در ۳۰ اکتبر سال ۱۸۸۰ در زمان رئیس‌جمهور مارکو آرلیو سوتو پایتخت کشور شد.
این منطقه مرکز استخراج معادن طلا و نقره بود، و فاتحان اسپانیایی در معادن آن مردم محلی را به کار می‌گرفتند. تگوسیگالپا در زمان استعمار هنوز یک شهرک صنعتی بیش بود و پایتخت این منطقه تروخیلو بود که در ساحل قرار داشت. در سده ۱۸ معادن پس از جاری شدن سیل و از دست رفتن تولید بسته شدند و این شهر سپس برای درآمد خود به ترابری کالا از ساحل اقیانوس آرام به سواحل کارائیب روی آورد.
در آغاز سده ۱۹، تگوسیگالپا به‌اندازه کافی بزرگ شده‌بود که بتوان به آن شهر گفت. در تاریخ ۱۱ دسامبر سال ۱۸۲۱ تگوسیگالپا رسماً به عنوان شهر رسمیت یافت. در سده ۱۹، چینی‌ها و اعراب در تگوسیگالپا، مستقر شده و به دادوستد پرداختند. مهاجرت اعراب پس از پنجاه سال متوقف شد اما مهاجرت چینی‌ها هم‌چنان ادامه دارد. مردم هر دو گروه امروز در تگوسیگالپا یافت می‌شوند.
در زمان جمهوری آمریکای مرکزی در سال ۱۹۲۱، تگوسیگالپا به عنوان منطقه فدرال و پایتخت این جمهوری کوتاه‌مدت برگزیده شد. این جمهوری کشورهای السالوادور، گواتمالا و هندوراس را در بر می‌گرفت.
منابع
Wikipedia contributors, "Tegucigalpa," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tegucigalpa&oldid=184162674 (accessed January 16, 2008).
جوئل (خواننده)
جوئل کیلچر (متولد ۲۳ می ۱۹۷۴)خواننده، ترانه‌سرا، بازیگر و شاعر آمریکایی است که بیشتر با اسم کوچک خود جوئل شناخته می‌شود. او ۳ بار نامزد دریافت جایزه گرمی شده‌است.
او همچنین در فیلم سواری با اهریمن بازی کرده‌است.
مارتین والزر
مارتین والزر (زاده ۲۴ مارس ۱۹۲۷ – درگذشته ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۳) نویسنده معاصر آلمانی بود. وی دانش‌آموخته دانشگاه «توبینگن» و «رگنزبورگ» در رشته ادبیات، فلسفه و تاریخ بود.
زندگینامه
سال‌های ۱۹۴۹–۱۹۵۷ میلادی به عنوان کارگردان تلویزیون جنوب آلمان به اجرای برنامه‌های مختلف اشتغال داشت و سپس به کار نویسندگی پرداخت.
آثار او ابتدا پیرامون جامعه مرفه آلمان بعد از جنگ، مانند رمان «ازدواج های فیلیپس بورگ» که در سال ۱۹۵۷ میلادی به رشته تحریر در آورد، دور می‌زند. تصویر لحظه‌ای و انتقادی از قشر متوسط و پیوند آن به شخصیت‌های رمانش که بدون پرده فساد اخلاقی جامعه را منعکس می‌کنند، از ویژگی‌های والزر است، مانند رمانهای «نیم وقت» ، «اسب یک شاخ»(۶) و «سقوط»(۷).
در پایان سال‌های هفتاد والزر به خلق رمانهای تک شخصیتی و اختلاف بین زن و شوهر پرداخت که در رمان «اسب فراری» به تصویر کشیده‌است.
جنجالی‌ترین رمان والزر داستان «مرگ یک منقد»(۱۳) است که به عنوان ضد یهود(۱۴) مورد انتقاد بعضی محافل واقع شد. والزر با قلمی هنرمندانه مشاهیری مانند فرانتس کافکا، گئورگ بوشنر و فریدریش هولدرلین را به نقد گرفته‌است. زبان مارتین والزر در روند ادبی خود به لحاظ تغییر لایه‌های گفتاری و طنز پوشیده، به جذابیت خاصی دست یافته‌است.
والزر بیشترین جوایز ادبی، من جمله جایزه گئورگ بوشنر، در سال ۱۹۸۱ میلادی و جایزه صلح انتشارات کتاب در آلمان، در سال ۱۹۹۸ را به دست آورد. سخنرانی وی در مراسم اهدای این جایزه که بخشی از آن به انتقاد از برخورد به تاریخ گذشته آلمان تخصیص داشت باعث ایجاد بحثی شدید در افکار عمومی شد که به «گفتمان والزر- بوبیز»(۱۵) معروف است.
آثار ترجمه شده
«ازدواج های فیلیپس بورگ» با ترجمهٔ اژدر انگشتری توسط نشر بیدگل در سال ۱۳۹۹ منتشر شده است.
کتاب آخرین پیچ را هم سال ۹۶ انتشارات کوله پشتی منتشر کرده است.
دهلی
دهلی (، تلفظ هندوستانی: )، دومین کلانشهر پرجمعیت هند است و دهلی نو، پایتخت هند، نیز بخشی از این کلانشهر است. دهلی طبق سرشماری سال ۲۰۰۱ با جمعیتی برابر ۱۳٬۷۸۲٬۹۷۶ نفر جمعیت مرکزی و بیش از ۲۲ میلیون نفر در کلان‌شهر دهلی بزرگ‌ترین شهر هند است و با قدمتی افزون بر ۵۰۰۰ سال به همراه دمشق، بنارس و شوش از قدیمی‌ترین شهرهای جهان محسوب می‌شود. این شهر تاکنون ۱۱ بار ویران گشته و از نو ساخته شده‌است. دهلی آمیخته‌ای است از جامعه سنتی و مدرن و نمودی است از اجتماع مذاهب، قومیت‌ها و فرهنگ‌های مختلف.
جغرافیا
شهر دهلی در ناحیه مرکزی نیمه شمالی هند و در ساحل غربی رود یامونا (جمنا) واقع شده و دارای ۲۳۹ متر ارتفاع از سطح دریا است. وسعت ناحیه پایتختی ملی دهلی برابر ۱۴۸۳ کیلومتر مربع است که ۷۰۰ کیلومتر آن ناحیه شهری و ۷۴۳ کیلومتر مربع ناحیه روستایی است و از بزرگ‌ترین کلانشهرهای جهان محسوب می‌شود. ناحیه پایتختی ملی دهلی یا ایالت دهلی که دهلی‌نو مرکز آن است، از طرف شرق به ایالت اوتارپرادش و از طرف شمال، غرب و جنوب به ایالت هاریانا محدود می‌شود؛ و تماماً بر روی جلگه رود گنگ واقع است.
آب و هوا
به‌طور کلی دهلی دارای سه فصل آب و هوایی است:
تاریخ
از سال ۱۷۷۲ تا ۱۹۱۱ شهر کلکته پایتخت هندوستان بود ولی به دلیل مرکزیت دهلی، جرج پنجم بریتانیا، که در دههٔ ۱۹۰۰ پادشاه هند به‌شمار می‌آمد پایتخت را از کلکته به دهلی نو منتقل کرد.
اولین جنگ برای استقلال سرزمین هند، در سال ۱۸۷۵ در شهر دهلی به وقوع پیوست. انگلیسی‌ها در سال ۱۹۱۱ مرکز حکومت خود را از کلکته به این شهر انتقال دادند. طراحی و احداث دهلی نو بلافاصله پس از استقرار حکومت انگلیسی‌ها، توسط یک معمار برجسته انگلیسی به نام «ادوین لوتینز» در جنوب دهلی آغاز شد. دهلی نو پس از استقلال به‌عنوان پایتخت هند معرفی شد.
گردشگری
در کلان‌شهر دهلی اماکن تاریخی و گردشگری زیادی موجود است و این شهر، ظرفیت قابل قبولی برای پذیرایی گردشگران دارد. از مهم‌ترین اماکن جلب گردشگر در این شهر می‌توان به مراکز زیر اشاره کرد:
بزرگ‌ترین مرکز جلب توریست در دهلی است؛ که دستور احداث این قلعه را شاه جهان امپراتور گورکانی، وقتی که پایتخت خود را از اگرا به دهلی تغییر داد، صادر کرد. ساخت آن نه سال به طول انجامید و در سال ۱۶۴۸ تکمیل شد. این قلعه به وسیله دیواری از سنگ‌های قرمز رنگ محصور شده که طول آن ۵/۲ کیلومتر و ارتفاع آن از ۱۶ تا ۳۳ متر متغیر است.
این بنا شامل بخش‌ها و اجزاء مختلفی است که شامل تالارها، ایوان‌ها و بناهای گوناگون خصوصی و عمومی باشکوه و زیبایی است که معروفترین آنها را می‌توان به‌این ترتیب نام برد:
آن را با قلعه دیگری که به همین نام «قلعه سرخ» مشهور است و در آگرا ساخته شده، نباید اشتباه گرفت.
مسجد جامع دهلی یا «مسجد جهان‌نما» از بزرگ‌ترین مساجد هندوستان و از باشکوهترین مساجد در جهان اسلام است. این بنا به دستور شاه جهان سازنده تاج محل در سال ۱۶۵۶ میلادی ساخته شده‌است. این مسجد که روبروی قلعه سرخ، در قسمت دهلی قدیم قرار دارد، یکی از مراکز مهم مسلمانان هند به‌شمار می‌رود. محوطه خارجی این مسجد می‌تواند بیش از ۲۵ هزار نمازگزار را در خود جای دهد و ازجمله اشیاء باستانی که در این مسجد نگهداری می‌شود، قرآنی است که روی پوست آهو نوشته شده‌است. برای ساخت این مسجد ۵۰۰۰ کارگر به مدت بیش از شش سال کار کرده‌اند. سقف این مسجد دارای سه گنبد است که روی آن‌ها با مرمرهای سیاه و سفید تزیین شده‌است. دو مناره این مسجد دارای ۴۰ متر ارتفاع هستند.