cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
رندی اورتن
بازگشت به اسمکدان و به‌دست آوردن قهرمانی‌های جهانی و درگیری‌های مختلف (۲۰۱۱)
هفتهٔ بعد اورتن با پیروز شدن در مسابقهٔ بتل رویال ۴۱ نفره، توانست اجازه مسابقه دادن با مارک هنری را در همان شب به‌دست بیاورد، در همان شب رندی در حال شکست دادن هنری بود که با دخالت کودی رودز، اورتن پیروز میدان با دیسکالیفای شد پس عنوان قهرمانی به او داده نشد؛ در نهایت اورتن با پیروزی در مقابل کودی رودز در پیپر ویو ونجنس، انتقام خود را از رودز گرفت. سر انجام اورتن اسمکدان روز ۴ نوامبر در مسابقهٔ استریت فایت با شکست دادن کودی رودز به درگیری اش با رودز خاتمه داد. درهفته‌های بعد وقتی که اورتن و وید برت به عنوان کاپیتان‌های مسابقهٔ ۵ به ۵ بازمانده‌ها انتخاب شدند، آتش درگیری مجدد این دو سوپراستار جرقه خورد. در اسمکدان ۱۱ نوامبر در مسابقهٔ کاپیتان در مقابل کاپیتان، برت دست در چشم رندی اورتن کرد و توانست بلافاصله اورتن را رول کرده و پین فال کند. اما در ریمچ اورتن در راء ۱۴ نوامبر مسابقهٔ تک به تک اورتن و برت، اورتن آمادهٔ اجرای آر کی او و بردن مسابقه شد که کودی رودز دخالت کرد و در نهایت اورتن مسابقه را با دیسکالیفای پیروز شد. در سورواویر سریز ۲۰۱۱ تیم اروتون به تیم برت باخت. (بازمانده‌های آن مسابقه وید برت و کدی رودز بودند) ادامه درگیری این دو به فردا شب همان مسابقه در راء کشیده شد و وقتی که وید برت با کوفی کینگستون بازی داشت اورتن حواس برت را پرت کرد. کمی بعد؛ در ادامه درگیری برت و اورتن در اسمکدان تایم تو بیت چنلج داشتند که برنده انتخاب می‌کرد که در پی پر ویو تی ال سی مسابقهٔ میز، نردبان یا صندلی داشته باشند. هر دو در این چنلج پیروز مسابقه‌هایشان بودند؛ اما اورتن مسابقه اش را با حتی دخالت وید برت توانست ۲ ثانیه زودتر ببرد؛ اورتن بعد از پیروزی اش رفت تا با برت درگیر شود اما بافرار کردن برت نظر اورتن به دلف زیگلر جلب شد و با انجام پاور بامب روی او بر روی میز؛ اعلام کرد که مسابقه میز می‌خواهد. در نهایت او وید برت را در پی پی وی تی ال سی شکست داد با انجام یک سوپر آر کی او (وقتیکه برت در هوا بود) روی وید برت بروی میز. با شدت‌گیری درگیری اش با وید برت در ۲۷ دسامبر در آخرین اسمکدان سال ۲۰۱۱ در حین انجام مسابقهٔ فالز کانت آنی ور در مقابل وید برت رندی اورتن با پرتاب شدن از روی پله‌ها به مدت هفته‌هایی مصدوم شد و از رینگ به دور ماند.
۲۰۱۲–۲۰۱۴ (درگیری‌ها و قهرمانی‌ها)
در آخرین اسمکدان سال ۲۰۱۱ رندی اورتن در حین انجام مسابقه با برت مصدوم شد. یک ماه از مسابقات کنار ماند و طبق اعلام WWE، او در ۲۷ ماه ژانویه، آخرین اسمکدان قبل از رویال رامبل بازگشت؛ اورتن درحالی بازگشت که وید برت در حال صحبت کردن در مورد بازگشت اورتن بود، ارتون به برت حمله کرد و او را مورد ضرب و شتم قرار داد، چند داور WWE آمدند و هرچه تلاش کردند نتوانستند مانع اورتن شوند، چند کشتی‌گیر به کمک برت آمدند و توانستند او را فراری دهند سپس اورتن به هرکسی که به کمک آمده بود (تایلر رکس، کورتها کیز، ترنت برتا و جیمی و جی یوسو) آر کی او زد. رندی اورتن در رویال رامبل ۲۰۱۲ به عنوان نفر بیست و هشتم وارد شد و در چند دقیقه‌ای که در رینگ بود، جی یوسو و وید برت را به ترتیب به عنوان نفرات بیستم و بیست و یکم حذف کرد و در نهایت بیگ شو را به عنوان نفر بیستو هفتم حذف کرد و بلافاصله خودش نیز توسط کریس جریکو بیست و هشتمین نفری بود که حذف شد. در اسمکدان ۳ ماه فوریه، رندی اورتن به مصاف وید برت رفت دریک مسابقهٔ نو دیسکالیفای و موفق شد انتقام خود را با پیروزی در این مسابقه از برت بگیرد، همچنین اورتن یکی از شرکت کنندگان الیمنشن چمبر اسمکدان انتخاب شد.
در ۱۴ فوریه، سوپر شو راء (آخرین راو قبل از الیمنشن چمبر) رندی اورتن به مصاف بیگ شو رفت و تا پای برد پیش رفت اما با حملهٔ دنیل برایان و ضربه زدن با کمربند به سر رندی اورتن نه تنها باعث دیسکالیفای شدن بیگ شو شد بلکه با این ضربه اورتن دچار صدمه و تکان خوردن مغز شد که منجر به بیهوشی می‌شود. با این مصدومیت اورتن مسابقه الیمنشن چمبر را از دست داد و جای او را سنتینو مارلا در یک بتل رویال به حذف کردن ایزیکیل جکسون و دیوید اوتانگا پر کرد. اورتن پس از دو هفته به اسمکدان بازگشت به مصاف دنیل برایان رفت ولی مسابقه اش را با دخالت کین با کانت اوت باخت و سپس با کین درگیر شد و در انتها یک چوک اسلم از کین خورد. کین با تحقیر به رندی اورتن گفت بازگشتت را خوشامد می‌گویم!
هفتهٔ بعد در شو راء، اورتن پس از پیروزی کین در برابر آر تروث وارد آرنا شد و با کین درگیر شد و انتقام چوک اسلم هفتهٔ پیش را با یک آر کی او گرفت و سپس به کین که روی زمین دراز کش شده بود خیره شد و با حالتی تحقیرآمیز پرسید :این خوشامد گویی بهتر بود یا خوشامد گویی هفته پیش؟ در راء هفته بعد رندی اورتن به مصاف جک سواگر رفت و موفق به پیروزی شد بعد از مسابقه موزیک کین نواخته شد و رندی منتظر ورود کین شد اما اثری از کین نبود. سپس بعد از چند هفته درگیری مسابقه‌ای برای آن دو در رسلمینیا۲۸ ترتیب داده شد. اورتن در آن مسابقه حساس موفق به وارد کردن ضرباتی دلگرم‌کننده به کین شد و حتی زمانی که در اوج عصبانیت بود به قصد پانت کیک نیز به سمت کین حرکت کرد که ناموفق ماند. او به خاطر اشتباهات فردی پیاپی مسابقه را به کین واگذار کرد. اورتن مدتی بعد در شو اسمک دان سرانجام موفق به شکست دادن کین شد.
در شو اسمکدان هفته بعد رندی اورتن پس از بازی با مارک هنری کین در بک استیج ورزشگاه دید. کین پدر او را زده بود. رندی اورتن با عصبانیت به سمت اتاقی که پدرش در آن بود رفت ولی ناگهان از پشت، کین به او حمله کرد. در هفته بعد در شو راو کین رندی اورتن را در بک استیج دید که پدرش را درون فریزر می‌کند. اما کین برای کمک به پدرش نشتافت. سپس رندی اورتن به کین حمله کرد و انتقام هفتهٔ پیش را از کین گرفت. برای همین بازی آن‌ها در اکستریم رولز ثبت شد. در آن بازی که فالس کانت آنی ور مچ بود کار به داخل آرنا کشد و زک رایدر هم به کین حمله کرد. در اواخر بازی کین به رندی اورتن چوکسلم زد ولی رندی تسلیم نشد. سپس در ادامه کین می‌خواست به رندی اورتن بر روی صندلی فولادی تومبستون بزند اما رندی اورتن بدل کرد و RKO را روی همان صندلی فولادی اجرا کرد و پیروز شد.
در شو راو پس از اکستریم رولز رندی اورتن در یک بازی بیت د کلاک چلنج پس از بدل کردن حملهٔ جک سواگر با اجرای RKO در ۴:۱۶ ثانیه موفق شد علاوه بر برد، رکورد د میز را که ۴:۱۸ بود، بزند. هر که تایم بهتری می‌داشت باید به مصاف سی ام پانک درآور د لیمیت بر سر تایتل WWE می‌رفت. اما رکورد او توسط دنیل برایان که به راحتی جری لالر گزارشگر شو را با یس لاک (لیبل لاک) تسلیم کرد، شکسته شد. با این حال در هفتهٔ بعد راو او در یک بازی تگ تیم مچ به همراه شیمس در مقابل کریس جریکو و آلبرتو دلریو قرار گرفت. در مسابقه توانست با حرکت RKO آلبرتو دلریو را از رینگ به بیرون پرتاب کند اما در اثر اشتباه شیمس او از وی یک بروف کیک دریافت کرد. در ادامه وقتی شیمس حواسش به رندی جلب شده بود کریس جریکو به او حمله کرد و قهرمان سنگین‌وزن جهان را پین کرد و بازی را برد. در ادامه شیمس به کمک رندی اورتن شتافت و سعی می‌کرد رندی را که در حالت درد است بلند کند اما به علت عصبانیت او از وی یک RKO سنگین دریافت کرد.
در ادامه شو کریس جریکو در بک استیج نزد جان لورینایتیس رفت و به او گفت که من شیمس، قهرمان سنگین‌وزن جهان را پین کردم پس من باید در پی پی وی Over The Limit با او مسابقه دهم بعد آلبرتو دلریو آمد و گفت نه مسابقه من و شیمس بر سر کمربند از قبل تعیین شده بعد رندی اورتن آمد و گفت من به او آر کی او زدم پس من باید با او مسابقه دهم. اما آلبرتو دلریو و کریس جریکو به وی حمله کردند ولی شیمس آمد و رندی اورتن را نجات داد. سپس آن دو با هم سر زدن آر کی او و بروف کیک به یکدیگر بحث می‌کردند که داوران رندی اورتن را از آن جا بیرون بردند. بعد جان لورینایتیس که نظاره گر تمام این درگیری‌ها بود گفت: رندی اورتن در برابر شیمس مقابل کریس جریکو علیه آلبرتو دلریو.}این گونه بود که مسابقه رندی اورتن بر سر تایتل World Heavyweight Champion ثبت شد. یک هفته قبل ازآور د لیمیت رندی اورتن مقابل کریس جریکو قرار گرفت. در اواخر بازی آلبرتو دلریو کریس جریکو را زد و بازی به نفع جریکو دیسکوالیفای شد. دلریو وارد رینگ شد و کراس آرم برکر را زد. اما شیمس وارد شد و او را نجات داد. بعد کریس جریکو کد برکر را به دلریو زد. بعد از آن نوبت آر کی او رندی اورتن فرا رسیده بود. پس از آر کی او شیمس هم یک بروف کیک را به دلریو زد.
در هفتهٔ بعد شو راو او در بازی با کریس جریکو دیسکوالیفای شد و بازی را باخت. درآور د لیمیت او به آلبرتو دلریو و کریس جریکو آر کی او زد اما از شیمس بروف کیک دریافت کرد و باخت. در شب بعد راو او در حال بازی با آلبرتو دلریو بود و از کریس جریکو کدبرکر دریافت کرد و بازی را با قانون دیسکوئالیفای برد. در اسمکدان همان هفته یک بازی سه نفره برای انتخاب حریف شیمس در نو وی اوت برای مسابقه برای کمربند سنگین‌وزن جهان توسط جانشین جان لورینایتیس انتخاب شد. بازی کین بود دربرابر آلبرتو دلریو در برابر رندی اورتن. در اواخر آن بازی رندی اورتن حرکت RKO را بر روی کین انجام داد. او برای کاور رفت اما آلبرتو دلریو وی را از رینگ به بیرون انداخت و خود کاور کرد و برندهٔ بازی شد. در راو هفتهٔ بعد پس از بازی که د میز دربرابر کریستین داشت میز شروع به سخن گفتن دربارهٔ خود و قهرمانی‌هایش کرد. او گفت که من در مین اونت رسلمنیای ۲۷ برنده شدم و در رسلمنیای ۲۸ من باعث شدم تا تیم جان لورینایتیس ببرد. من مسابقهٔ قهرمانی با سانتینو مارلا در اکستریم رولز داشتم که ناگهان رندی اورتن وارد شد و د میز به او گفت سر جایت بایست. اما رندی توجه نکرد و به او آر کی او زد.
مدتی بعد او به علت استفاده از داروهای انرژی‌زا به تعلیق درآمد و پی پی وی نو وی اوت و مانی این د بنک را از دست داد. اما او هم‌اکنون به رینگ برگشته است با ظاهر جدید و اولین مسابقه اش را با هیت اسلیتر انجام داد که توانست او را با یک rko مقلوب کند و پیروز شود؛ و پس از ان درگیری‌های را با دلف زیگلر داشت که در مسابقهٔ نایت اف چمپین با پرتاب دلف به آسمان و انجام یک rko موفق به شکست او شد. دو هفتهٔ بعد وی مسابقهٔ ۱coutounder با بیگ شو داشت ان مسابقه شکست خورد و از مسابقه بر سر کمربند بازماند. به علیت مصرف ماری جوآنا و مصدومیت‌های پی در پی WWE از او به‌طور کامل استفاده نمی‌کرد و مدتی بدون مسابقه خاصی ماند. در شوهای قبل رسلمنیا گروه تازه تشکیل شده The Shield به او و شیمس و بیگ شو حمله می‌کردند و همین باعث شد تا مسابقه شش نفره تگ تیم آن‌ها دربرابر شیلد ثبت شود.
در رسلمنیا در حالی که شیمس تلاش داشت با بیگ شو تگ کند ناگهان رندی اورتن با شیمس تگ کرد و وارد رینگ شد و در حالی که آمده اجرا کردن حرکت RKO روی دین آمبروز (یکی از اعضای شیلد) بود ست رولینر از روی تاپ روپ روی و پرید که ناگهان او RKO را اجرا کرد. اما در عین غافلگیری رومن رینز (یکی از اعضای شیلد) حرکت اسپیر را به دور از چشم داور اجرا کرد و آمبروز کاور کرد و تیم خودش رو پیروز میدان کرد. پس از مسابقه رندی به اعتراض به بیگ شو گفت که چرا به کمک او نیامده و بیگ شو ناک اوت پانچ را روی او اجرا کرد. در شوهای بین رسلمنیا ۲۹ و اکستریم رولز ۲۰۱۳ رندی و بیگ شو با هم درگیر شدند. این مجادله تا جایی ادامه داشت که مسابقه آن‌ها در اکستریم رولز ۲۰۱۳ به صورت اکستریم رولز مچ ثبت شد و هر دو کشتی‌گیر منتظر اثبات قدرت و توانایی‌های خود هستند تا جایی که رندی اورتن حدود ۳ بار قهرمان سابق ایالات متحده را شکست داد. در این مسابقه مهیج رندی اورتن با پیاده کردن حرکت SKULL KICK بردی را به یاد ماندنی برای خود به رقم زد پس از شکست دادن بیگ شو او درگیری خود را با گروه شیلد (دین امبروز، سث رولنز و رومن رینز) شروع کرد ولی این بار با گروه Hell NO.
این سه کشتی‌گیر با شکست دادن گروه شیلد آماده انجام مسابقه‌ای در پی پی وی پی بک شدند که در آن بازی کین به مصاف دین امبروز بر سر قهرمانی US رفت و رندی اورتن و دنیل برایان(TEAM RKNO) به مصاف دیگر اعضای گروه شیلد (رومن رینز و سث رالنز) رفتند و آن بازی بر سر قهرمانی تگ تیم بود که گروه شیلد برد دیگری را برای خود به رقم زد و رندی اورتن در آن بازی به عنوان بازنده بیرون آمد. پس از ان رندی اورتن با دنیل بریان سه بار مسابقه داد که در آن بازی‌ها رندی اورتن یک بار برنده شد و دو دفعه باخت. سپس اورتن به خواستهٔ استفنی مکمن وارد مسابقهٔ مانی آیند بانک شد و در ان بازی پس از زدن یک RKO به راب ون دم برندهٔ بازی شد و او حالا با لقب MR.MONEY IN THE BANK در WWE حضور دارد. در PPV سامر اسلم او توانست پس پیروزی دنیل برایان دربرابر جان سینا در مسابقه قهرمانی WWE چمدان مانی این د بنک خود را کش کند و قهرمان جدید WWE شود. کار رندی اورتن پس از کش کردن ساده بود زیرا قبل از آن دنیل برایان از Triple H پدیگری دریافت کرده بود. مسابقه دنیل برایان و رندی اورتن نیز برای PPV بزرگ Night of Champions ثبت شد. اورتن در ppv Night of Champions کمربند wwe را به دنیل برایان واگذار کرد.
در شوی راو پس از PPV قائم مقام کمپانی تریپل اچ، کمربند WWE را از دانیل برایان پس گرفت زیرا داور بازی اورتن و بر این بازی را به نفع دانیل سریع تمام کرده بود. پس از ان گزارشگر کمپانی مایکل کول اعلام کرد که REMATCH رندی با بر این برای PPV BATTLEGROUND ثبت شد. اما در PPV BATTLEGROUND بیگ شو با KO کردن داوران اورتن و بر این مسابقه در بی پایان گذاشت و REMATCH در PPV HELL IN CELL موکول شد. در شو راو قبل از Hell In A Cell شان مایکلز با رأی تماشاچیان داور مسابقه رندی و برایان در هل این ا سل شد و در پی پر ویو Hell In A Cell بعد از این که برایان ضربه سنگینی به تریپل اچ وارد کرد شان مایکلز ضربه‌ای به او زد و باعث پیروزی رندی در مقابل برایان شد و رندی برای بار یازدهم قهرمان جهان شد.
بعد از اینکه بیگ شو توسط کمپانی بارها تحقیر شد سرانجام اخراج شد اما تصمیم گرفت شکایت‌نامه‌ای علیه کمپانی تهیه کند که اخراجش غیرقانونی بوده‌است. در قسمت ۴ نوامبر راو، بیگ شو شغلش در دبلیودبلیوئی را پس گرفت و به تریپل اچ گفت تنها در صورتی به پیگیری پرونده خاتمه می‌دهد که یک مسابقه قهرمانی دبلیودبلیوئی در مقابل رندی اورتن در سروایور سریز داشته باشد. تریپل اچ هم برخلاف میل باطنی خود، این پیشنهاد را پذیرفت. در هفته بعد در راو برد مادوکس (مدیر برند راو) و ویکی گرورو (مدیر برند اسمکدان) مسابقه نابرابر ۲ به ۱ برای رندی در مقابل کودی رودز و گولداست برای وی تشکیل دادند اما رندی در اوایل مسابقه رینگ را ترک کرد اما بیگ شو به وی حمله کرد و روی میز به او چوکسلم زد و شانه ارورتون صدمه دید.
هفته بعد در مراسم امضای قرار داد تریپا اچ گفت هر دو کمربند ارزش زیادی دارند کسان بزرگی مانند د راک استون کلد و هالک هوگان کمربند wwe را در دست داشته‌اند و کسانی مانند ریک فلیر شان مایکلز ادج کمربند سنگین‌وزن جهان را داشتند و اورتن و سینا وارد رینگ شدند. پس از امضا قرار داد سینا به اورتن حمله کرد و به او روی میز aa زد. هفته بعد در مراسم اسلامی اووردز جان سینا و اورتن یک بار دیگر با یک دیگر رو به رو شدند در رینگ ۲۰ تن از کسانی که هر دو کمربند را گرفته‌اند بودند رندی اورتن به همه گفت تمام کسانی که الان در رینگ هستند از من شکست خوردند و اورتن شان مایکلز و میک فولی (همان کاکتوس جاک و دو لاو) را مثال زد جان سینا گفت که این آخرین باری هست مه دو قهرمان جهان در یک رینگ قرار می‌گیرند و با اورتن دست داد اما رندی به سینا حمله کرد سی ام پانک برای جدا کردن آن‌ها آمد اما رندی ضربه‌ای به او وارد کرد و پانک به رندی حمله‌ور شد و او را زد شان مایکلز به پاک سوپر کیک زد و دنیل بر این به مایکلز رانینگ‌های نی زد اورتن برای rko زدن به بر این آمد آمد بر این او را هل داد و او به استفانی مکمن همسر ترپل اچ برخورد کرد و او بیهوش شد و تریپل اچ به رندی پدگیری زد.
در اسمکدوان همان هفته رندی ارتون از تریپل اچ و همسرش معذرت خواهی کرد و تریپل اچ هم اورتن را بخشید. در tlc اورتن توانست جان سینا را در مسابقه سر هر دو کمربند شکست دهد و champion of champions شود. رندی اورتن در پی پر ویو رویال رامبل ۲۰۱۴ در مسابقه ریمج کمربندهای دبلیو دبلیو ای و سنگین‌وزن در مقابل جان سینا پیروز شد و کمربند هارا نزد خود نگه داشت. او در پی پر ویوی الیمنیشن چمبر ۲۰۱۴ به مصاف دنیل برایان، جان سینا، سزارو، کریسشن، شیمس رفت و توانست از عنوان‌های خود دفاع کند و حریف باتیستا در مین ایونت رسلمنیا سر کمربندهای دبلیو دبلیو ای سنگین‌وزن جهان قرار بگیرد. اما او در رسلمنیا کمربند را به دنیال بر این باخت و عنوان wwe whc را از دست داد.
ناحیه مدینه
ناحیه مدینه (به عربی: منطقة المدینة) یک منطقهٔ مسکونی در اردن است که در استان امان واقع شده‌است.
رندی اورتن
بازگشت اولوشن و درگیری با گروه شیلد (۲۰۱۴)
پس از شکست در رسلمنیا رندی و باتیستا و ترپل اچ به بر این حمله کردند اما شیلد که به تازگی فیس شده بود به کمک او آمد. در شب بعد از رسلمنیا شیلد در مسابقه‌ای که داشت رندی باتیستا و ترپل اچ به آن‌ها حمله کردند و این شروعی دوباره برای گروه اولوشن بود این دو تیم در اکستریم رولز مسابقه دادند اما د شیلد برتر بود و پیروز شد. باتیستا که یکی از اعضای گروه اولوشن بود از این گروه کناره‌گیری کرد. کمپانی را ترک کرد به جای باتیستا سث رالینز عضو سوم گروه اولوشن شد. او با خیانت به گروه شیلد از این گروه خارج شد و به گروه اولوشن پیوست.
از درگیری‌های جدید این گروه می‌توان به (دالف زیگلر) اشاره کرد. تریپل اچ بخاطر وفاداری اورتن به او یک مسابقه نبردبان در پیپرویو مانی ان د بنک سر کمربند بدون صاحب داد (کمربندها بخاطر مصدومیت دنیل بر این از او گرفته شده بود) دو هفته بعد در راو تریپل اچ کین را به این مسابقه اضافه کرد تا به رندی کمک کند. ورندی به مصاف جان سینا البرتو دل ریو شیمس بری وایت آنتونیو سزار و رومن رینز و کین رفت. بعد از اینکه شیلد به‌طور کلی از هم پاشید رندی که حالا عضو تیم آتورتی بود چندین بار با رومن رینز مسابقه داد که تقریباً در همه آن‌ها رندی شکست خورد. پس از اتمام درگیریش با رومن رینز با کریس جریکو درگیر شد و یکی دو مسابقه با او داد.
پس از آن رندی به همراه سث رالینز و کین در مقابل جان سینا و دین امبروز که برای مسابقه با سث رالینز با هم درگیری داشتند چند مسابقه دادند که اکثر مسابقات با قانون عدم صلاحیت به پایان رسید. ترپل ایچ یک مسابقه برای جان سینا و دین امبروز ترتیب داد که برنده این مسابقه قرار بود با سث رالینز مسابقه دهد رندی که مغروریت سث رالینز را دید از ترپل ایچ درخواست کرد تا با بازنده مسابقه سینا با امبروز مسابقه دهد تا ثابت کند از رالینز چیزی کم ندارد ترپل ایچ هم پذیرفت. سینا در مسابقه با امبروز شکست خورد و قرار شد در پی پی ویو هل این سل با رندی مسابقه دهد. در راو قبل از هل این سل ترپل ایچ اعلام کرد که برنده مسابقه سینا با رندی به مساف براک لسنار که قهرمان جهان بود خواهد رفت.
در آخرین مسابقه قبل از هل این سل یک مسابقه نابرابر سه به دو میان اورتن، رالینز و کین در مقابل سینا و امبروز صورت گرفت که در آخر مسابقه به دستور مدیر اجرایی کمپانی کین قفس هل این سل پایین آمد و سعی داشتند جان سینا رو در قفس زندانی کنند ولی امبروز خود را به داخل قفس رساند اما با این حال با زدن یک ار کی او روی دین امبروز مسابقه به نفع تیم آتورتی تمام شد ولی بلافاصله پس از اتمام مسابقه سث رالینز (هم تیمی رندی) یک کوربستومز روی رندی انجام داد و به بالای قفس رفت و ادعا کرد که بهترین است. در هل این سل جان سینا از روی تاپ روپ یک ای ای روی رندی زد که رندی روی میز افتاد و جان سینا نامبر وان کانتیندر شد.
بعد از هل این سل مسابقه‌ای تیمی برای سری وایور سریز ترتیب دادند که قرار شد یک تیم پنج نفره جان سینا برای خود تشکیل دهد و یک تیم پنج نفره رالینز برای خود تشکیل دهد. رندی اورتن از عضویت در تیم رالینز به خاطر کورب استومزی که از رالینز خورده بود خودداری کرد ولی بعد از این که وینس مکموهان اعلام کرد که اگر تیم سث رالینز مسابقه را ببازد باید ترپل ایچ از ریاست کنار رود ترپل ایچ با یک پیشنهاد خوب رندی را حاضر به عضویت در تیم رالینز کرد ولی اورتن گفت به شرطی عضو تیم رالینز می‌شوم که با رالینز یک مسابقه دهم ترپل ایچ هم قبول کرد. در مسابقه رالینز با اورتن چند فرصت برای پیروزی اورتن پیش آمد ولی در پایان مسابقه وقتی رندی داشت ار کی او می‌زد رالینز حرکتش را بدل کرد وبا یک رول رالینز پیروز مسابقه شد. بعد از اتمام مسابقه رندی با تمام اعضا آتورتی دست ولی وقتی داشت با رالینز دست می‌داد یک آر کی او به رالینز زد و تمام اعضا آتورتی را از رینگ بیرون کرد ولی وقتی داشت آماده می‌شد که حرکت پنت کیک را به سث رالینز وارد کنه ترپل ایچ وارد شد و جلوی اورتن را گرفت ولی بلافاصله رندی یک ضربه محکم به ترپل ایچ زد و ترپل ایچ عصبانی شد و به آتورتی دستور داد تا کار اورتن را تمام کند. کین سر رندی را روی پلکان فلزی قرار داد و رالینز یک کوربستومز به او زد، رندی سرش مصدوم شد و با برانکارد از سالن خارج شد.
بازگشت به دبلیودبلیوئی و درگیری با سث رالینز، شیمس، لزنر و وایت فمیلی
راولیست لین ۲۰۱۵ رندی اورتن در مسابقه تیمی که سث رالینز داشت به اعضاء سازمان (آتورتی) حمله کرد و بر روی کین، جان مرکری، جیمی نوبل RKO زد. در راو بعد فست لین اورتن با درخواست سازمان به آن‌ها پیوست و درگیری خود را با سث رولینزپایان داد. راو ۲ مارس وقتی که جان استوارت (مجری برنامه دیلی شو که با رالینز مشکل‌هایی پیدا کرده بود) در رینگ حاضر شد تا با رالینز صحبت کند وقتی که رالینز قصد انجام کرب استامپ را روی وی کرده بود رندی اورتن وارد سالن شد و موجب حواس‌پرتی رالینز شد و استوارت لو بلو را به رالینز زد. رالینز که از این حرکت اورتن عصبانی بود در پشت صحنه با رندی بحث می‌کرد که اورتن به او گفت:من کمک تو کردم اگه او رو می‌زدی حتی ممکن بود از کمپانی اخراج شی. رالینز که همان شب با رومن رینز مسابقه داشت اورتن با دخالت در مسابقه به نفع وی او را برنده کرد. هفته بعد راو ۹ مارس وقتی اعضاء سازمان کاملاً به اورتن اعتماد کرده بودند اورتن در مسابقه نابرابر رالینز و اورتن مقابل رومن رینز وقتی رالینز قصد تگ کردن با اورتن را داشت رندی عقب کشید و پس از اتمام مسابقه رندی انتقام مصدوم شدنش را از رالینز گرفت.
هفته بعد در راو رندی رالینز را برای یک مسابقه تک به تک در رسلمنیا چلنج کرد رالینز این چلنج را به شرطی که رندی امشب در راو با وی مسابقه دهد قبول کرد. در مسابقه این دو رالینز همراه با تمام اعضاء سازمان (آتورتی) وارد شد و قصد حمله کردن به اورتن را داشتند که چراغ‌های سالن خاموش شد و استینگ (که با لیدر سازمان تریپل اچ در رسلمنیا مسابقه داشت) وارد شد و به کمک اورتن شتافت و اعضاء سازمان نا موفق مانند.
در رسلمنیا رندی اورتن با سث رالینز مسابقه داد و این مسابقه که جیمی نوبل و جان مرکری به نفع سث رالینزدخالت کردند اما اورتن جواب دخالت آن‌ها را با RKO داد در اواخر مسابقه سث رالینز که موقعیت انجام کرب استامپ را داشت اما رندی با یک بدل زیبا که به RKO منجر شد مسابقه را برد.
در اسمکدان بعدی سث رالینز مقابل دین امبروز باخت و دین امبروز نیز وارد مسابقه شد و مسابقه به یک مسابقهٔ چهار نفره تبدیل شد. در شوی راء بعد از این ماجرا تریپل ایچ اعلام کرد که اگر سث رالینز در این مسابقه کمربند خود را از دست دهد، کین هم از سمت مدیر اجرایی بر کنار خواهد شد.
در پی پر ویوی پی بک رندی اورتن مقابل سث رالینز، دین امبروز و رومن رینز قرار گرفت. کین هم به خاطر حفاظت از مقامش بارها در مسابقه اختلال ایجاد کرد. از صحنه‌های جالب این مسابقه این است که رندی میز گزارشگران را خالی می‌کند و آماده است تا سث رالینز را روی آن بشکند ولی سث رالینز این اجازه را به او نمی‌دهد و در ادامه از رومن رینز هم کنک می‌خورد. زمانی که رندی اورتن بر زمین افتاده، سث رالینز و دین امبروز و رومن رینز در حال نگاه به یکدیگر هستند و با اینکه دیگر در یک گروه نیستند ولی با این حال حرکت بمب سه نفره‌ای را که در گروه شیلد انجام می‌دادند، بر روی رندی اورتن بر میز گزارشگران انجام دادند. در اواخر بازی، رندی محافظان جی و جی و کین را با استفاده از RKO ناک اوت کرد ولی در آخر سث رالینز فینیشر تریپل ایچ، پدگیری را اجرا کرد و موفق به شکست رندی اورتن شد و او باز هم از رسیدن به کمربند دبلیو دبلیو ای سنگین‌وزن جهان ناکام ماند.
جدایی برندها و درفت به اسمکدان
او در اولین اسمکدانی که به صورت زنده برگزار می‌شد در ۱۹/۷/۲۰۱۶ به اسمکدان درفت شد و در اسمکدان لایو ۲۶/۷/۲۰۱۶ به عنوان رقیب براک لزنر در سامراسلم انتخاب شد در پی پر ویو سامر اسلم ۲۰۱۶ بعد از مصدومیتی چند ماهه به مصاف براک لزنر رفت که متأسفانه از ناحیه سر خون‌ریزی شدیدی کرد و براک لزنر با ناک اوت برنده بازی شد.
پس از آن او وارد استوری جدیدی با بری وایت شد. او باید در بکلش (۲۰۱۶) به مصاف وایت می‌رفت که به علت مصدومیتی که در سامراسلم (۲۰۱۶) برایش پیش آمده بود نتوانست با او مسابقه دهد و به جای او کین با بری مسابقه داد. اما در اسمکدانهای هفته‌های بعد بارها با بری وایت و اریک روئن درگیر شد. در آخرین اسمکدان پیش از نومرسی (۲۰۱۶) اریک روئن از ناحیه گردن مصدوم شد ولی لوک هارپر از مصدومیت بازگشت و در مسابقه وایت با اورتن در نومرسی (۲۰۱۶) دخالت کرد و باعث برد وایت شد. در هفته بعد اورتن و کین به مصاف وایت و هارپر رفتند که در آن مسابقه هنگامی که اورتن می‌خواست با کین تگ کند ناگهان چراغ‌ها خاموش شد و وقتی روشن شد کین غیب شده بود و هارپر به جای کین ایستاده بود و رندی که حیرت‌زده شده بود ناگهان با سیستر ابیگل سریع وایت رو به رو شد و آن مسابقه را واگذار کرد. در هفته بعد اورتن به مصاف هارپر رفت که در آن بازی بری دخالت کرد و در حالی که داشت حواس اورتن را پرت می‌کرد ناگهان کین از تابوتی که در کنار رینگ بود بیرون آمد و با وایت در گیر شد و وقتی اورتن و کین می‌خواستند به وایت و هارپر RKO و چوکسلم بزنند ناگهان چراغ‌ها خاموش شد و وقتی روشن شد وایت فمیلی غیب شده بودند. در هفته بعد کین به مصاف وایت در یک مسابقه بودن قانون رفت که ناگهان اورتن وارد شد و در کمال تعجب به کین RKO زد و باعث برد وایت شد. و او سپس در شو اسمکدان هفتهٔ بعد اعلام کرد که به گروه وایت پیوسته‌است.
قهرمانیwwe و درگیری با جیندرماهال
او در رویال رامبل۲۰۱۷ با حذف کردن رومن رینز توانست پیروز شود. و بعد از مدتی گروه وایت فمیلی از هم پاشیده شد و رندی اورتن در رسلمنیا ۳۳ توانست کمربند دبلیودبلیوئی را از بری وایت بگیرد اما در بکلش ۲۰۱۷ رندی اورتن مقابل جیندر ماهال باخت و کمربند را از دست داد. او در بتلگراند(۲۰۱۷) در یک مسابقه زندان پنجابی به جیندر باخت و از پس گرفتن کمربندش بازماند.
قهرمانی کمربند ایالات متحده
او در رویال رامبل۲۰۱۸ به عنوان نفر بیست و چهارم وارد شد و همچنین توانست آندراده آلماس را از رینگ بیرون بیندازد ولی توسط رومن رینز حذف شد. او در فست لین ۲۰۱۸ با بابی رود قهرمان کمربند us مسابقه داد و او را شکست داد و توانست قهرمان جدید کمربند us شود و همین‌طور به مقام گرنداسلم هم برسد. ولی در رسلمنیا ۳۴ در مسابقه چهار نفره مقابل بابی رود و جیندر ماهال و روسف کمربند را به جیندر ماهال باخت. او در رویداد بزرگ‌ترین رویال رامبل که در عربستان برگزار شده بود حضور داشت. او در رویال رامبل ۵۰ نفره حضور یافت و به عنوان نفر سی و پنجم وارد رینگ شد او توانست موجو راولی، کارل اندرسون، آپولو کروز و بارن کوربین را حذف کند اما سرانجام او توسط الایس حذف شد. رندی اورتن در بکلش ۲۰۱۸ از ریمچ خود برای تایتل us استفاده کرد و مقابل جف هاردی قهرمان این کمربند قرار گرفت ولی او در این مسابقه باخت و همین‌طور به مدت دو ماه تا سه ماه مصدوم شد. رندی اورتن هم‌اکنون در مصدومیت به سر می‌برد.
فیود و درگیری با ای جی استایلز
در چندین شو قبل از المینشن چمبر ۲۰۱۹ در یک مسابقه گاتنلنت مچ با حضور رندی اورتن و جف هاردی و کوفی کینگستون و ساموآ جو و دنیل برایان (قهرمان کمربند WWE) و ای جی استایلز، ای جی با حذف کردن کوفی منتظر آخرین نفر یعنی رندی بود، اما وقتی تم رندی پخش شد او از پشت به استایلز RKO زد و از آنجا این درگیری شروع شد. در المینشن چمر نیز ای جی رندی را در اتاق حذف دبلیو دبلیوای حذف کرد و این درگیری رو گسترش داد. در فست لین ۲۰۱۹ هیچ مسابقه ای برای این دو نبود اما با این حال در هنگام اجرای الایس لیسی ایوانز (سوپراستار زن NXT) وارد شد و حواس الایس رو پرت کرد و در این هنگام رندی با یک RKO به استقبال الایس رفت اما این پایان کار نبود و ای جی از تاپ روپ با یک فنامنال فور آرم رندی را غافلگیر کرد. در شوی اسمکدان ۱۲ مارس رندی دربارهٔ کریر خود و ای جی در حال صحبت بود که ای جی وارد شد و با رد کردن حرف‌های رندی او را برای رستلمانیا ۲۰۱۹ چلنج کرد اما رندی جوابی نداد و سالن را ترک کرد.
شخصیت و گیمیک‌های رندی اورتن
پس از جدایی از تیم ریتد-آر کی او، رندی اورتن با شخصیت قاتل اسطوره‌ها کار خود را دنبال کرد. سپس رندی از کاراکتر قاتل اسطوره‌ها به کاراکتر افعی The Viper تغییر شکل داد. اورتن در کاراکتر قاتل اسطوره‌ها یک شخصیت طغیان گر، گستاخ و جسور بود و گاهی حریف را به تمسخر می‌کشید. اما پس از تغییر شخصیت به کاراکتر افعی، رندی خیلی آرام و خونسرد و با اباهت کار خود را دنبال می‌کند و درست مانند یک مار افعی آرام رفتار می‌کند و در نهایت حریف را مغلوب می‌کند. به عقیدهٔ بسیاری از کارشناسان دنیای کشتی، شخصیت افعی رندی اورتن بسیار شبیه به شخصیت استون کلد استیو آستین Stone Cold Steve Austin اسطورهٔ دنیای کشتی کج و کمپانی WWE شده‌است. استیو آستین هم رفتاری آرام و خونسرد داشت و در عین حال ناگهان حریف را غافلگیر می‌کرد.
بازیگری
در عرصهٔ هنر بازیگری، رندی اورتن اولین فیلم سینمایی خود را زیر نظر استودیوی فیلم‌سازی دبلیو دبلیو ای یعنی دبلیو دبلیو ای استودیو بازی کرد. نام این فیلم این چیزی است که من هستم (That's What I Am) می‌باشد. در این فیلم رندی اورتن به همراه ستاره‌هایی همچون اد هریس، امی مدیگان، مولی پارکر، دنیل ریباک و میا روز فرمپتون به ایفای نقش پرداخته‌است. رندی در این فیلم نقش اد فریل (Ed Freel) که نقش پنجم فیلم را بازی می‌کند این فیلم ۲۹ آوریل ۲۰۱۱ اکران شد. کارگردان نویسنده و تهیه‌کننده فیلم، مایکل پاون است و توزیع و پخش فیلم بر عهدهٔ شرکت ساموئل گلدوین فیلم (Samuel Goldwyn Film) بوده‌است و ژانر فیلم کمدی می‌باشد. همچنین این فیلم با هنرمندانش به جشنواره سانتا باربارا راه پیدا کرد. او در سال ۲۰۱۳ هم فیلمی با نام دوازده راند ۲ را بازی کرد. این فیلم زیر نظر استودیو WWE ساخته شده و ادامه‌ای بر فیلم ۱۲ راند با بازیگری " جان سینا " دیگر سوپراستار موفق و سرشناس WWE می‌باشد.The Condemned 2 این فیلم در سال ۲۰۱۵ میلادی ساخته شده و داستان فیلم دربارهٔ یک جایزه بگیر سابق هست که درمی یابد در مسابقه‌ای بسیار خطرناک که حتی ممکن هست جانش را هم در آن از دست بدهد، شرکت داده شده‌است. به همین منظور، او باید از تمام توانایی‌هایش استفاده کند تا از آنجا جان سالم به در ببرد و…
زندگی شخصی
در نوامبر ۲۰۰۵، اورتن نامزدی اش را با دوست دخترش سامانتا اسپِنو (Samantha Speno) اعلام کرد آن‌ها در ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۷ ازدواج کردند. در دسامبر ۲۰۰۷ اورتن اعلام کرد که وی و همسرش در انتظار اولین فرزندشان هستند. اورتن و همسرش در ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۸ صاحب آلِنا ماری اورتن (Alanna Marie orton) شدند. رندی اورتن و همسرش سامانتا اسپنو با توجه به سایت TMZ در اواخر سال ۲۰۱۲ به‌طور رسمی از هم جدا شدند و سرپرستی فرزند آن‌ها به سامانتا واگذار شد.
او روی بازوی چپش یک خالکوبی به شکل "USMC" دارد که برای سپاه نیروی دریایی ایالات متحده است اما بعد از اخراج از این بخش، آن را پوشاند.
اورتن از بیماری انعطاف زیاد شانه رنج می‌برد. بعد از اینکه ترقوه او در مسابقه با تریپل اچ شکست، دوباره از همین ناحیه در تصادف موتورسیکلت آسیب دید.
قهرمانی‌ها و مقام‌ها
رندی مقام‌های متعددی را در دنیای کشتی کسب کرده‌است. وی از زمان حضور در کمپانی دبلیو دبلیو ای یکبار قهرمان کمربند بین قاره‌ای، چهار بار قهرمان کمربند سنگین‌وزن جهان، یکبار قهرمان تیمی جهان، دوبار برندهٔ رویال رامبل در سال ۲۰۰۹ و ۲۰۱۷ و هشت بار قهرمان کمربند دبلیو دبلیو ای، یکبار برنده چمدان مانی این د بنک در سال ۲۰۱۴ شده‌است. او در پی پی وی تی ال سی صاحب هر دو کمربند دابلیو دابلیو ای و سنگین‌وزن شد. اورتن موفق شد در فست‌لین (۲۰۱۸) با غلبه بر بابی رود قهرمان کمربندایالت متحده آمریکا بشود.
جمال اجلالی
جلال اجلالی (زادهٔ ۱۳۲۶) بازیگر ایرانی تئاتر، سینما و تلویزیون است.
زندگی‌نامه
اجلالی از همان دوران کودکی، با هنر آشنا شد و سپس با رتبه دورقمی در دانشکده هنرهای زیبا در رشته بازیگری تئاتر پذیرفته شد و فعالیت رسمی خودش را آغاز کرد. حمید سمندریان در کشف استعداد او نقش به سزایی داشت و جمال اجلالی در سال ۱۳۶۸ در تنها فیلم سینمائی او - تمام وسوسه‌های زمین - بازی کرد و همچنین با بازی در تئاترهای «مرغ دریایی» (۱۳۵۶)، «ازدواج آقای می‌سی‌سی‌پی» (۱۳۶۸) و «دایره گچی قفقازی» (۱۳۷۷) جایگاه خود را در تئاتر ایران تثبیت نمود. اما به یکباره در آن سال‌ها، این بازیگر رو به فراموشی رفت؛ به طوریکه بعد از ۷ سال، فیلمی سینمایی ۱۳۷۹ - آبی با بازی او به پرده‌های سینما رفت. همچنین بازی وی در نقش یک پزشک معتاد در فیلم آرایش غلیظ در سال ۹۲ مورد تحسین قرار گرفت. بیماری جمال اجلالی
جمال اجلالی را با نقش آقای قندی در سریال برای آخرین بار و همچنین سریال دوردست ها میشناسیم ولی متاسفانه مدتی است این بازیگر پیشکسوت در بستر بیماری است و قدرت تکلم ندارد. فریبا توکلی تهیه کننده سریال "دوردست ها" با اشاره به وضعیت جمال اجلالی بازیگر این سریال که چند روز پیش به دلیل خون ریزی مغزی در بیمارستانی در ساری بستری شد، درباره وضعیت فعلی وی گفت:ما هر روز به دیدار وی می رویم و شب گذشته پنجم بهمن ماه هم به بیمارستان رفتیم. او اگرچه هنوز نمی تواند تکلم داشته باشد و صحبت کند، اما نسبت به سخنان ما واکنش نشان می دهد
محمود کلاهی
محمود کلاهی، روستایی در دهستان جلابی بخش تخت شهرستان بندرعباس در استان هرمزگان ایران است.
ظفرنامه تیموری
ظفرنامه تیموری کتابی است مدیحه سرایانه نوشته شرف‌الدین علی یزدی که در مورد زندگی‌نامه و نبردهای امیر تیمور گورکانی است. چند نسخه خطی از کتاب باقی‌مانده‌است. یکی از نسخه‌ها در موزه آثار ترک و اسلام استانبول نگهداری می‌شود. نسخه دیگری از کتاب به دست سلطان محمدنور موجود است که در کتابخانه کاخ گلستان تهران محفوظ است. این نسخه مربوط به سال ۹۳۵ هجری قمری (۱۵۲۹ میلادی) می‌باشد.
محمود کلاهی
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۴۳۳ نفر (۱۲۵ خانوار) بوده‌است.
مسجد جامع کیلان
مسجد جامع کیلان مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان دماوند، کیلان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۵۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساکن خانه چوبی
ساکن خانه چوبی فیلمی به کارگردانی و نویسندگی حسینعلی لیالستانی محصول سال ۱۳۹۱ است.
میکال بریجز
میکال بریجز (Mikal Bridges؛ زادهٔ August 30, 1996) بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به فینیکس سانز اشاره کرد.
مردم آذری
مردم آذری یا مردم آذربایجانی یا آذری‌ها   مردمانی ترک‌زبان با فرهنگ ایرانی هستند که بیشتر در استان‌های اردبیل، زنجان، آذربایجان شرقی و غربی ایران، جمهوری آذربایجان و همچنین در استان‌های مرزی ترکیه، گرجستان و روسیه (داغستان) سکونت دارند. خاستگاه آذری‌ها فلات ایران بوده و بیشتر جمعیت آنها در ایران سکونت دارند. نه مهاجمان آریایی و نه مردم ترک تبار تاثیر قابل توجهی در ژنتیک مردم آذربایجان بر جای نگذاشته اند
توضیحات کلی
آذری‌ها (به ترکی آذربایجانی: آذری‌لر) همچنین با نام‌های «آذربایجانی‌ها» و «ترک‌زبان‌های آذربایجانی» (به ترکی آذربایجانی: آذربایجان تورک لری) شناخته می‌شوند. و عمدتاً مسلمان شیعه هستند. آذری‌ها همچنین اقلیت بومی جمهوری داغستان (روسیه) هستند و برخلاف واقع شدن در دو کشور ایران و جمهوری آذربایجان یک گروه قومی را تشکیل می‌دهند. هرچند رشد فرهنگی متفاوت روسیه / شوروی و ایران در دو سده اخیر باعث به وجود آمدن تفاوت‌هایی میان آذربایجانی‌های ساکن ایران و جمهوری آذربایجان شده‌است. زبان ترکی آذربایجانی، آذربایجانی‌ها را به هم پیوند می‌دهد و به صورت دو طرفه توسط ترکمن‌ها، قشقایی‌ها، گاگااوزها و ترک‌های آناتولی (شامل ترکی استانبولی و ترکمن‌های عراق) که همه متعلق به شاخه اغوز زبان‌های ترکی هستند قابل فهم است. در پی دوره اول جنگ‌های ایران و روسیه در سالهای ۱۸۱۳ و ۱۸۲۸ قفقاز که قسمتی از خاک ایران بود به خاک امپراطوری روسیه پیوست و بر اساس عهدنامه گلستان و ترکمنچای مرز دقیق ایران و روسیه مشخص شد. جمهوری آذربایجان کنونی در ابتدا آران نام داشت،  بعدها با تلاش حزب مساوات نامش به آذربایجان تغییر یافت. همچنین در سال ۱۹۱۸ شکل‌گیری جمهوری خلق آذربایجان باعث به وجود آمدن کشور جمهوری آذربایجان شد. آذری واژه‌ای است که از قرن دهم تاکنون برای اشاره به اقوام مختلفی که در این منطقه زیست می‌کردند، به کار رفته‌است.
جمعیت آذری‌های ایران در حدود ۱۶ درصد از جمعیت کل ایران و جمعیت آذربایجانی‌ها در ایران و جمهوری آذربایجان از ۲۴ تا ۲۸ میلیون تن در جهان  برآورد می‌شود.
پیشینه
نام آذربایجان برگرفته از نام آتروپات یک ساتراپ (فرماندار) ایرانی است  که در آتورپاتکان (آذربایجان امروزی) حکمرانی می‌کرده‌است. نام امروزی آذربایجان حاصل ترکیب دو واژه فارسی باستان «آذر (آتور)» به معنی «آتش (مقدس)» و «آبادگان (آپاتکان)» به معنی «محل» است که «سرزمین آتشکده‌ها» یا «محافظت شده توسط آتش» معنی می‌دهد. «آذربایجان» شکل معرب شده «آتورپاتکان (آذربادگان)» می‌باشد. در آذربایجان همواره گروه‌های جمعیتی بومی و مهاجم رفت و آمد داشته‌اند همچون: آلبانی‌های بومی قفقاز، مادها، سکاها و دیگر ایرانیان، یونانی‌ها، رومیان (ایتالیایی‌ها)، خزرها، اعراب، ترک‌های اغوز، ترک‌های سلجوق، ارمنی‌ها و روس‌ها بوده‌است. آذربایجانی‌های باستان به زبان آذری باستان که از زبان‌های ایرانی و از شاخه زبان‌های هند و اروپایی است سخن می‌گفته‌اند. در قرن یازدهم در پی فتوحات سلجوقیان، قبیله‌های غز شروع به مهاجرت به قفقاز و آناتولی از فلات ایران کردند و سپس سیل مهاجرت قبیله‌های اغوز و ترکمن با هجوم مغولان شدت یافت. در این هنگام قبایل اغوز به گروه‌های کوچکتری تقسیم شدند، قسمتی از آن‌ها که بیشتر سنی بودند به آناتولی رفتند و در آنجا سکنی گزیدند و بقیه در قفقاز ماندند و بعدها به دلیل نفوذ صفویه مذهب خود را تغییر داده و شیعه شدند. برای مدت زمان زیادی آن‌ها با نام «ترکمن» یا «ترکمان» شناخته می‌شدند. از قرن سیزده به بعد مردمان منطقه آذربایجان بر اساس هویت جدید شیعه و ترک‌های اغوز ترک سازی شده و به زبان ترکی حرف می‌زدند. هرچند قابل ذکر است تا قبل از اواخر قرن نوزده گویشوران زبان آذری باستان در مناطق دور افتاده همچون: هرزند، گالین گویا و روستاهای شهرود در خلخال و انرجان وجود داشتند و ترک‌سازی کامل مردمان آذربایجان بعد از این تاریخ می‌باشد. امروزه این مردمان ترک‌زبان، «آذربایجانی» شناخته می‌شوند. "بر اساس گفته بریس ریباکو (تاریخ‌نویس روسی): در رابطه با به وجود آمدن فرهنگ آذربایجان در قرون چهاردهم و پانزدهم پیش از هر چیزی باید به رابطه ادبیات و قسمت‌های دیگر فرهنگ توجه داشت که به‌طور اساسی با زبان پیوند خورده‌است، همان‌طور که حتی پس از ترک سازی، فرهنگ جمعیت محلی آذربایجان به صورت سنتی باقی‌ماند. هرچند حضور یک قشر عظیمی از ایرانیان در شکل‌گیری قوم آذربایجان تأثیرگذار بوده‌است. نخست وجود تعداد زیادی از کلمات ایرانی و عربی در زبان ترکی آذربایجانی و دوم استفاده از زبان‌های ترکی آذربایجانی و ترکی استانبولی در ایران به عنوان زبان میانجی. پس از استقلال جمهوری آذربایجان فرهنگ آذربایجان همواره رابطه نزدیکی را با فرهنگ‌های ایرانی و عربی به دلیل مذهب و سنت‌های تاریخی مشترک داشته‌است."تا پیش از حملهٔ مغول به ایران، مردم آذربایجان به زبانی تاتی‌تبار که آن را زبان آذری باستان می‌نامید، سخن می‌گفته‌اند. هنوز هم می‌توان باقی‌مانده این زبان را در همه جای آذربایجان ایران و جمهوری آذربایجان یافت. زبان ترکی در سده‌های پس از پاگیری اسلام در ایران، بر اثر مهاجرت تدریجی و متمادی ایل‌های ترک، به‌ویژه در آسیای صغیر جایگزین زبان‌های هند و اروپایی رایج در این منطقه شده‌است.
با توجه به تاریخ و مسیر کوچ ایل‌های ترک به آسیای صغیر از طریق آذربایجان می‌توان نتیجه گرفت که چیره گشتن زبان ترکی در آذربایجان امری تدریجی بوده‌است که مراحل آن را می‌توان بدینسان فهرست نمود:
دوران پس از اسلام
عرب‌های مسلمان، ساسانیان و سپس امپراتوری روم شرقی را در قفقاز شکست دادند. آن‌ها آلبانیای قفقاز را بعد از مقاومتشان توسط شاه جوانشیر در سال ۶۶۷ به صورت ایالت وابسته (ایالت غیرمستقل) درآوردند. در سده‌های نهم و دهم میلادی نویسندگان عرب از منطقه‌ای در بین رودهای ارس و کورا به نام اران (آلبانیای قفقاز/ آذربایجان) شروع به نام بردن کردند. در این هنگام اعراب از بصره و کوفه به آذربایجان آمدند و سرزمین‌هایی که توسط بومیان رها شده بود را تصاحب کردند؛ بنابراین اعراب از زمین داران تراز اول (بزرگ/قدرتمند) شدند. تغییر دین در آذربایجان کند بود به‌طوری‌که ساکنان آذربایجان برای سال‌ها در برابر تغییر دین مقاومت نشان دادند و ناخشنودی آذربایجانی‌ها با مهاجرت گروه‌های کوچکی از اعراب به شهرهایی همچون تبریز و مراغه بیشتر شد. این مهاجرت‌های اعراب باعث به‌وجود آمدن قیامی در آذربایجان توسط بابک خرمدین در سالهای ۸۱۶–۸۳۷ گشت. هرچند با مقاومت توده‌هایی از مردم در برابر اسلام، بیشتر آذربایجانی‌ها به اسلام تغییر دین دادند. بعدها پادشاهی‌های شدادی، روادی و ساجیان در قرن‌های ۱۰ و ۱۱ بر قسمت‌هایی از آذربایجان حکمرانی کردند. در میانه‌های قرن یازدهم سلجوقیان تسلط اعراب را بر آذربایجان از بین بردند و امپراتوری عظیمی را بنیان نهادند که بیشتر نواحی غرب آسیا را در بر می‌گرفت. با سلطه سلجوقیان، ایلات اغوز شروع به کوچ به آذربایجان کردند و بدین گونه ترک سازی مردمان آذربایجان شروع شد. فرهنگ ایرانی به حیات خود ادامه داد و شاعرانی همچون نظامی گنجوی در این دوران شکوفا شدند. سلطنت ترک‌ها با حمله مغول‌ها دستخوش وقفه شد و ترک‌ها با سلطه تیمورلنگ به حاکمیت برگشتند، سپس قره قویونلوها و آق قویونلوها تا به حاکمیت رسیدن صفویان در سال ۱۵۰۱ قدرت را در دست داشتند.
ژنتیک
هاپلوگروپ پدری شایع میان ترکمن های اغوز تبار، هاپلوگروپ Q حدود ۴۵٪ است که منشا در سیبری دارد،این هاپلوگروپ تنها در حدود ۴.۵٪ در مردم آذری وجود دارد که سهم حدود ۱۰٪ از تبار ترکی-سیبریایی را بیان می کند همچنین هاپلوگروپ اصلی مردم آذربایجان،هاپلوگروپ J2 می باشد حدود ۴۰٪ که منشا در غرب آسیا و خاورمیانه دارد که بیانگر آنست که جمعیت آذربایجان منشا از مردمانی دارد که پیش از آریایی ها و ترکها در ایران زندگی می کردند.
از لحاظ ژنتیکی،مردم آذربایجان بیشتر به بومیانی که پیش از مهاجرت آریایی ها و ترک ها در جنوب قفقاز زندگی می کردند شباهت دارند و هم ترکان ترکیه و کردها ریشه از اقوامی دارند که از هزاران سال پیش در مناطق شرقی مدیترانه زندگی می کرده اند و تاثیر اقوام آریایی و ترک تبار بیشتر زبانی است تا نژادی.
برای بررسی تنوع ملکولی mtDNA در جمعیت آذری‌های ایران، ۱۳۳ نمونه فرد آذری که در نقاط مختلف منطقه آذربایجان (ایران) ساکن بودند انتخاب گردیدند. خون این افراد برای تخلیص mtDNA جمع‌آوری گردید و mtDNA تخلیص شده با استفاده از روش PCR-RFLP مورد مطالعه قرار گرفت. ۱۴ هاپلوگروپ مورد شناسائی قرار گرفت که ۸۲٪ آنها از هاپلوگروپ‌های اختصاصی اروپایی بودند. هاپلوگروپ H شایع‌ترین هاپلوگروپ بود و ۷۹ هاپلوتیپ نیز مشخص شدند. در این مطالعه جمعیت آذری‌های ایران یک جمعیت نامتجانس مشاهده گردیدند که تمامی هاپلوگروپ‌های آسیایی، اروپایی و آفریقائی در آنها مشاهده گردید. مقایسه هاپلوگروپ‌های مطالعه حاضر با جمعیت‌های دیگر نشان دهنده تشابه بسیار جمعیت آذری ایران با سایر جمعیت‌های ایرانی بود تحقیقات ژنتیکی نشان می‌دهند که عموم اقوام و گروه‌های جمعیتی ایرانی که در ایران امروزی (و حتی فراتر از مرزهای سیاسی فعلی ایران) ساکن هستند، علیرغم اینکه دارای تفاوتهای جزئی فرهنگی هستند و حتی گاه به زبانهای مختلف هم تکلم می‌کنند، دارای ریشه ژنتیکی مشترکی هستند و این ریشه مشترک به جمعیتی اولیه که در حدود ده تا یازده هزار سال پیش در قسمتهای جنوب غربی فلات ایران ساکن بوده بر می‌گردد. ارتباط ژنتیکی قوی بین کردها و آذری‌های ایران وجود دارد، آزمایش‌های ژنتیکی صورت گرفته تفاوت معنی داری بین این جمعیت‌ها و سایر اقوام عمده ایران نشان نداد. با توجه به نتایج فعلی، به نظر می‌رسد کردهای امروزی و آذری‌های ایران متعلق به یک ریشه ژنتیکی مشترک هستند. مطالعات ژنتیکی نشان داده که آذربایجانی‌های ایران (azeris) هم از نظر میتوکندری دی‌ان‌ای، که فقط از مادر منتقل می‌شود و هم از نظر کروموزوم ایگرگ، که فقط از پدر به ارث می‌رسد، به همسایگان جغرافیایی خود یعنی اقوام بومی قفقازی (گویشوران به زبان‌های قفقازی) شبیه ترند تا به پارسی زبان‌های ایران (persians) (هندوایرانی زبان)، نتایج نشان داد که پارس‌ها و ارمنی‌های ایران بیش از همه به ترک‌های قشقایی و ترک‌های تاتار شبیه هستند. مطالعات ژنتیکی دیگر در مورد ارمنی‌ها قوم همسایه هندواروپایی زبان آذربایجانی‌ها هم نشان داده که شباهت ژنتیکی آن‌ها هم در نسب مادری و هم در نسب پدری به همسایگان قفقازی بیشتر از هم‌زبانان هندواروپایی است. خصوصیات ژنتیکی قفقازی‌ها نیز در مجموع چیزی بین اروپائی‌ها و ساکنان خاورمیانه‌است که نسب مادری شباهت بیشتری را به اروپائی‌ها و نسب پدری شباهت بیشتری را به خاورمیانه‌ای‌ها نشان می‌دهد. این نتایج ایده جابجایی زبانی آذربایجانی‌ها را تقویت می‌کند و نشان می‌دهد که گروه‌های مهاجر آن قدر کوچک بوده‌اند که سهم ژنتیکی آن‌ها در جمعیت فعلی قابل مشاهده نیست. مطالعات دپارتمان ژنتیک دانشگاه کمبریج به علاوه همین امر، تمایز و فاصله ژنتیکی مردمان آذری با تُرک‌های آناتولی و اروپا را نیز نشان می‌دهد.
طی تحقیقی که در سال ۱۳۸۹ روی جمعیت‌های ساکن در ایران انجام شد، سهم هاپلوگروپ منتسب به اقوام آریایی در کل جمعیت ایران فقط ۱۰/۲ درصد بدست آمد، در مقیاس و مقایسه جهانی، جمعیت ایران از لحاظ شباهت کروموزوم Y (نسب پدری) از یک سو به هندوها و پاکستانی‌ها و از سوی دیگر به مردمان آسیای میانه و همچنین کشورهای خاورمیانه نزدیکی و قرابت دارد. بر مبنای یک مقاله منتشر شده در سال ۲۰۱۳، که مقایسه‌ای است در مورد ساختار ژنتیکی ۳۵۲ ایرانی، با وجود اینکه تنوع ژنتیکی کل ایرانیان بسیار بالا است، آذری‌های ایران قرابت ژنتیکی نزدیکتری با مردم گرجی در مقایسه با گروه‌های ایرانی، ترکیه ای و همچین آذری‌های قفقاز دارند. برخلاف تصور موجود که فرض می‌شود که آذربایجانی‌ها (ساکنان امروزی کشور جمهوری آذربایجان) با آذری‌های ایرانی ریشه مشترک دارند، تحقیقات نشان می‌دهد که آذری‌های ناحیه قفقاز ویژگی ژنتیکی متفاوتی از آذری‌های ساکن ایران دارند و موقعیتی میان آذری ها/گرجی‌ها از یک سو و ایرانی ها/ترک‌ها از سوی دیگر دارند. باور غالب دانشمندان بر این است که آذربایجانی‌های امروز از نسل آلبانیای قفقاز و اقوام ایرانی تباری هستند که در قفقاز و شمال ایران قبل از ترک سازی می‌زیستند. مورخان از جمله ولادیمیر مینورسکی دربارهٔ ترک‌سازی مردمان قفقاز و ایرانی‌ها می‌نویسد: "در اویل قرن یازدهم ورود قبایل اغوز ابتدا به صورت گروه‌های کوچک و سپس در دسته‌های بزرگ در دوران سلجوقیان شروع شد. در نتیجه جمعیت آذربایجان و قفقاز جنوبی ترک شدند و خصوصیاتی همچون ورود اصوات فارسی و عدم رعایت هم آوایی در بعضی کلمات وارد شده غیر ترکی در زبان ترکی آذربایجانی دیده می‌شود."برخی از مردم آذربایجان دارای سابقهٔ اخیر از نسبت قبیله‌ای (به ایل‌های ترک یا کرد) هستند. از گروه‌های عمدهٔ قبایل ترک که هنوز قابل تشخیص هستند، می‌توان به شاهسون‌های مشکین و اردبیل، افشار‌های ارومیه و صائین‌قلعه و بیات‌های ماکو اشاره کرد.
در ارتباط با پیوندهای تباری ایرانیان با دیگر ملت‌ها پژوهش‌های جالبی صورت گرفته‌است. تارنمای اینترنتی «مجارتی رایتس» یا «حقوق اکثریت»، گراف جالبی را مشخصا پیرامون میزان خویشاوندی و شباهت ژنتیکی بیست و شش گروه جمعیتی انتشار داده که با تحقیق بر روی ده هزار نمونهٔ واجد شرایط از بیست و شش ملیت مختلف در سال ۱۹۹۴ و به سرپرستی پروفسور «لوییجی س فورزا» از دانشگاه استنفورد به دست آمده و اطلاعات مهمی را در زمینهٔ شباهت‌های ژنتیکی ایرانیان با دیگر ملل نمایش می‌دهد. در این گراف از معیاری به نام «کین شیپ» یا خویشاوندی برای نشان دادن میزان شباهت یا اختلاف ژنتیکی کشورها استفاده شده و بر مبنای ضریب خویشاوندی، میزان تغییرات فاصلهٔ ژنتیکی یا واریانس آن، اندازه شباهت یا اختلاف تباری ملتها را نشان می‌دهد.
مطابق با نمودار بالا، میزان اختلاف ژنتیکی میان مردمان دانمارک و انگلستان در حدود ۰٫۰۰۲۱ می‌باشد که نشان از شباهت این دو ملت دارد (در نمودار با عدد ۲۱ نمایش داده شده/ کلیهٔ ارقام نمودار در عدد ده هزار ضرب گردیده) و این میزان قرابت نزدیکتر از میزان قرابت هشت نسل متوالی یا قرابت یک شخص با پدر پدربزرگ پدر بزرگ پدر بزرگ اوست! همچنین میزان خویشاوندی میان بومیان استرالیایی با مردمان بنتو در آفریقا ۰٫۳۲۷۲ (در نمودار ۳۲۷۲) است که نشاندهندهٔ بیشترین اختلاف تباری در گروه‌های مورد مطالعه است.
مطابق با این گراف نزدیکترین گروه به ایرانیان، یونانیان هستند با ۰٫۰۰۷۰ اختلاف پس از ایشان به ترتیب ۰٫۰۱۳۳ مردمان ایتالیا و ۰٫۰۱۵۲ هندوستان، خاور نزدیک ۰٫۰۱۵۴، دانمارکیها ۰٫۰۱۷۹ و انگلیسیها ۰٫۰۱۹۷ قرار دارند و همین‌طور میزان خویشاوندی ایرانیان با زردپوستان ترک و اقوام تورکیک (با علامت اختصاری ان تی یو در گراف) ۰٫۰۸۲۱ است که اختلاف زیادی را نمایش می‌دهد.
نکته قابل توجه در این پژوهش که توسط یکی از معتبرترین مراکز تحقیقات ژنتیک صورت گرفته مصری‌ها آفریقایی تبارها و عرب‌ها در گروه ژنتیکی یکسان قرار گرفته‌اند و مغولان ژاپنی‌ها کره ای‌ها و ترکان نیز در گروهی یکسان قرار گرفته‌اند.
ترک‌سازی
در زمان سلجوقیان اولین اقوام ترک به صورت عمده وارد آذربایجان شدند. مهاجرت ترک‌های اغوز از ترکمنستان تا زمان حکومت مغولان ادامه یافت به‌طوری‌که بسیاری از نیروهای ایلخانان ترک بودند و همین موضوع از دلایل اصلی ترکیزه شدن زبان آذربایجان بود. در زمان صفویان ترک‌سازی آذربایجان با نفوذ قزلباشها افزایش یافت. واژه آذربایجان از واژه کهن ولایت «آتورپاتکان» مشتق شده و بیانگر این است که با تغییر زبان، اسامی محلی هر چند با تغییرات اندکی از ترک‌سازی جدا ماندند.
فرهنگ
آذربایجانی‌ها با سایر مردم ایران از دید فرهنگی نزدیکی دارند، دی‌ان‌ای ساکنین بومی منطقه تفاوتی با یکدیگر ندارد، و مذهب آنان شیعه است که آنان را از دیگر ترک‌زبانان که سنی هستند متمایز می‌گرداند. علاوه بر این به همراه دیگر اقوام ایرانی نوروز، سال نو را با شکوه جشن می‌گیرند. آذری‌ها علاوه بر به آیین‌های ملی و مذهبی، در بسیاری از جنبه‌های فرهنگی آداب مخصوص به خود را حفظ کرده‌اند و در بعضی از موارد، مراسم و آیین‌های رایج بین آنان شهرت ملی یافته‌است. برخی از آین آیین‌ها ریشه مذهبی دارد، مانند دسته‌های عزاداری حسینیهٔ اعظم زنجان، تبریز، ارومیه و اردبیل که از مشهورترین دسته‌های سوگواری مذهبی در ماه محرم در بین ایرانیان آذری به‌شمار می‌رود. مراسم‌های دیگری چون تشت‌گذاری، شبیه‌خوانی، شاه‌حسین‌گویان، سینه‌زنی، و زنجیرزنی از دیگر آداب و رسوم رایج در بین آذری‌ها به حساب می‌آید.
موسیقی آذربایجانی نیز بخش مهمی از هویت فرهنگی این مردم محسوب می‌شود و هنرمندان آذربایجانی با خلاقیت خود موسیقی خاص خود را آفریده‌اند. «عاشیق»، در آذربایجان (هم در ایران و هم در جمهوری آذربایجان)، شاعر و نوازنده‌ای است که همراه با ساز آواز خود را اجرا می‌کند. عنوان قدیمی عاشیق‌ها «اوزان» است. علاوه بر قهوه‌خانه‌ها، عاشیق‌ها در عروسی و دیگر مراسم نیز اجرا می‌کنند. از داستان‌های حماسی که عاشیق‌ها نقل می‌کنند، می‌توان به کوراوغلو، و از داستان‌های عاشقانه می‌توان به اصلی و کرم اشاره کرد. بسیاری از رقص‌ها و آوازهای محلی (رقص لزگی،...) همچنان اجرا می‌شوند.
نقش آذری‌ها در شیوع ملی‌گرایی در ایران
سرانجام جنبش مشروطه ایران تأسیس سلسهٔ پهلوی بود  معمار اصلی چنین سیاستی میرزا فتحعلی آخوندزاده (آخوندوف)، یکی از روشنفکران آذری بود. آخوندزاده، با تاسی به دیدگاه خاورشناسان مبنی بر برتری نژاد آریایی، امپراتوری‌های پیش از اسلام ایران را به‌عنوان جامعهٔ آرمانی مطرح کرد که با اشاعه اسلام توسط اعراب به قهقرا رفت. این ایدئالیسم توسط پادشاهان دودمان پهلوی به اجرا گذاشته شد. محمدرضا پهلوی خود را به لقب آریامهر، به معنی خورشید آریایی‌ها، مفتخر کرد، لقبی که سازنده آن صادق رضازاده شفق، که خودش نیز آذری بود. حسن تقی‌زاده، مؤسس انجمن ایران در برلین، نیز در ایجاد ناسیونالیسم ایرانی نقشی بارز داشت. او، در مقالاتی که بعد از سال ۱۹۱۶ در مجله «کاوه» منتشر می‌کرد، سعی داشت یکی بودن نژاد آلمانی‌ها و ایرانی‌ها را ثابت کند.
جدایی قفقاز از ایران
در پی جنگ‌های ایران و روسیه در سده‌های ۱۲ و ۱۳ هجری خورشیدی، مناطقی از ایران در قفقاز (بعضی صرفاً تحت کنترل اسمی) از ایران جدا شده و به امپراتوری روسیه پیوسته شدند و این موضوع شامل کشور کنونی جمهوری آذربایجان نیز می‌شود.
عهدنامه‌های گلستان در سال۱۱۹۲ (خورشیدی) (۱۸۱۳ (میلادی)) و ترکمان‌چای در سال (خورشیدی) (۱۸۲۸ (میلادی)) سرحد مرز ایران و روسیه را معین کردند. در پی این موضوع و جدایی مردم آذربایجان، مردم جمهوری آذربایجان بیشتر سکولار شدند و مسلمانان مذهبی بیشتر در آذربایجان زندگی می‌کنند. در پی استقلال جمهوری آذربایجان از شوروی در سال ۱۳۷۰، علاقهٔ مردم به مذهب و روابط دوطرفه بیشتر شده‌است.
پیندون
پیندون با فرمول شیمیایی C۱۴H۱۴O۳ یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۶۷۳۲ است. که جرم مولی آن ۲۳۰٫۲۶ g/mol می‌باشد.
فصل برداشت ۳
فصل برداشت ۳ و  یک بازی ویدئویی در سبک شبیه‌سازی مزرعه است که توسط شرکت ویکتور اینتراکتیو سافتور طراحی و ساخته شد. این بازی که در مجموعه بازی‌های فصل برداشت قرار دارد، برای نخستین بار در ۲۹ سپتامبر ۲۰۰۰ در زاپن منتشر گشت. این بازی همچنین در ۱۴ نوامبر ۲۰۰۱ در ایالات متحده امریکا نیز عرضه شد. بازی، به شکل اختصاصی برای کنسول بازی دستی گیم بوی کالر طراحی و ساخته شده‌است.
در این بازی، امکان انتخاب دو شخصیت پسر یا دختر برای بازیباز فراهم شده است که به فراخور شخصیت انتخابی، داستان و گیم‌پلی نیز اندکی متفاوت خواهد بود.
گلوجه سفلی
گلوجه سفلی یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان چاراویماق مرکزی بخش مرکزی شهرستان چاراویماق واقع شده‌است.
تیسین
تیتزیانو وچلی مشهور به تیسین  (حدود ۱۵۷۶–۱۴۸۷)، نقاش و نگارگر ایتالیایی سده شانزدهم میلادی است. او از معروف‌ترین اعضای مکتب ونیز در قرن شانزدهم میلادی بود. او یکی از استادان نامدار دوران رنسانس است که معاصرانش او را «خورشیدی در میان ستارگان خُرد» می‌دانستند.
زندگی‌نامه
او در سال ۱۴۸۸ در روستای پیوه دی کادوره نزدیک شهر بلونو ناحیه ونتو جمهوری ونیز زاده شد. پدرش جورجو وچلیو و مادرش لوچیا نام داشتند. تاریخ دقیقی از تولدش در دسترس نیست.