cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دانشکده پرستاری و مامائی
پرستاری حرفه‌ای در ایران
در دههٔ ۳۰ شمسی اساسنامه‌های آموزشگاه‌های پرستاری توسط وزارت بهداری در ایران تدوین شد. در سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۸ به ترتیب آموزشگاه‌های پرستاری شرکت نفت آبادان ۱۳۲۰، هلال احمر همدان ۱۳۲۷، تهران ۱۳۲۸، نمازی شیراز ۱۳۳۳ و جرجانی مشهد ۱۳۳۸ تأسیس شدند. انجمن صنفی پرستاران در سال ۱۳۳۶ تشکیل شد و این انجمن به شورای بین‌المللی پرستاری پیوست. از شرایط پذیرش برخی از آموزشگاه‌ها داشتن مدرک دیپلم کامل متوسطه بود.
در سال ۱۳۳۷ طبق اساسنامه آموزشگاه‌های پرستاری مصوب شورای عالی فرهنگ، مقرر گردید پذیرش داوطلبان کلیه آموزشگاه‌ها با مدرک کامل متوسطه، دوره تحصیل سه سال و ارزش آن معادل لیسانس پرستاری محسوب گردد. برنامة تحصیلی مدارس عالی پرستاری با رعایت معیارهای شورای بین‌المللی پرستاران و سازمان بهداشت جهانی تنظیم و به تصویب شورای عالی فرهنگ رسید. در این برنامه علاوه بر دروس اختصاصی و فنی، دروس علوم رفتاری و اجتماعی نیز گنجانده شد. در سال ۱۳۴۴ اولین دوره آموزش چهارساله پرستاری با تأسیس انستیتو عالی پرستاری فیروزگر آغاز گردید. به دنبال آن فارغ التحصیلان سایر آموزشگاه‌ها به منظور کسب مدرک لیسانس، دورهٔ تکمیلی لیسانس را طی نمودند. به‌طوری‌که در سال ۱۳۵۴ با تصویب دورة لیسانس پرستاری در وزارت علوم کلیه مراکز آموزش عالی پرستاری موظف به ارائه دورهٔ چهار ساله با برنامه متمرکز گردیدند.
در سال ۱۳۵۹ با تشکیل شاخه پرستاری ستاد انقلاب فرهنگی برنامه‌ریزی متمرکز پرستاری توسط این شاخه با استفاده از نظرات صاحب نظران پرستاری صورت گرفت. با تشکیل وزارت بهداشت و درمان آموزش پزشکی، در سال ۱۳۶۵ و ایجاد دانشکده‌های پرستاری و مامایی، کیفیت آموزش پرستاری توسعه فراوان یافت. به گونه‌ای که از سال ۱۳۶۵ آموزش پرستاری در جهت فلسفه جامع گرا، جامعه نگر و جامع نگر گام‌های مؤثری برداشته‌است.
در سال ۱۳۶۹ انجمن پرستاری ایران به عنوان اولین تشکل صنفی پرستاری بعد از انقلاب تأسیس گردید. در سال ۱۳۷۳ برنامه کارشناسی رشته پرستاری در راستای آموزشی جامعه نگر تدوین و در سال ۱۳۷۴ برنامه به تصویب شورای عالی برنامه‌ریزی وزارت فرهنگ و آموزش عالی رسید.
پس از تشکیل شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی در وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی این برنامه تحت نظارت کامل وزارت خانه قرار گرفت؛ و بعد از پیگیری فعالان پرستاری اساسنامه قانون نظام پرستاری در ۲۱ مرداد ۱۳۸۰ تصویب شد.
جاستین چادویک
جاستین چادویک (Justin Chadwick؛ زادهٔ December 6, 1968) هنرپیشه، کارگردان فیلم و تلویزیونی اهل انگلستان است. وی از سال ۱۹۹۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
جاکارتا مرکزی
جاکارتا مرکزی (به لاتین: Central Jakarta) یک منطقهٔ مسکونی در اندونزی است که در جاکارتا واقع شده‌است.
خصوصیات
جاکارتا مرکزی ۴۸٫۱۳ کیلومترمربع مساحت و ۸۹۸٬۸۸۳ نفر جمعیت دارد.
جرج پاپاکونستانتینو
جرج پاپاکونستانتینو (Γιώργος Παπακωνσταντίνου؛ زادهٔ October 30, 1961 ) سیاست‌مدار و اقتصاددان اهل یونان است. وی هم‌اکنون وزیر انرژی یونان می‌باشد.
دروژبا، اوکراین
دروژبا (Дру́жба,, lit. دوستی; پیش از ۱۹۶۲: Khutir-Mykhailivskyi) در شهری استان سومی در کشور اوکراین واقع شده‌است. جمعیت این شهر است.
محوطه چلاده
محوطه چلاده در شهرستان کلاله، روستای قره تپه شیخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فورست میدوز، کالیفرنیا
فورست میدوز (به انگلیسی: Forest Meadows) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان کالاوراس، کالیفرنیا واقع شده‌است. فورست میدوز ۱۴٫۶۴۷ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۲۴۹ نفر جمعیت دارد و ۱٬۰۲۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آلامو، تگزاس
آلامو شهری در شهرستان ایدالگو ایالت تگزاس از ایالات جنوبی ایالات متحده آمریکا است. در سرشماری سال ۲۰۰۰، جمعیت این شهر ۱۴،۷۶۰ نفر اعلام شد.
التاری
التاری (به ایتالیایی: Altare) یک سکونتگاه مسکونی در ایتالیا است که در استان ساونا واقع شده‌است.
خصوصیات
التاری ۱۱٫۷ کیلومترمربع مساحت و ۲٬۱۶۲ نفر جمعیت دارد و ۳۹۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
میدان ساعت (تبریز)
میدان شهرداری (ساعت) در مقابل کاخ شهرداری تبریز معروف به «ساختمان ساعت» واقع شده‌است. این محل در زبان عامهٔ مردم «ساعات قاباغی» (جلوی ساعت) نام دارد. این میدان در تقاطع خیابان‌های ارتش و امام خمینی  قرار دارد و وجه تسمیهٔ این میدان که سبب شهرت آن شده، ساعت تعبیه شده بر روی کاخ شهرداری تبریز است. این کاخ از بالا به شکل عقاب است.
پیشینه
برج ساعت شهرداری تبریز در سال ۱۳۱۴ هجری خورشیدی در محل نوبر به دستور حاج ارفع‌الملک با نظارت مهندسان آلمانی به سبک بناهای کشور آلمان احداث گردیده‌است.
این میدان تا سال ۱۳۲۴ چهارراه بود. در زمان حکومت جعفر پیشه‌وری میدان آن ساخته شد و تندیس نیم‌تنهٔ باقرخان سالار ملی در آنجا نصب شد. پس از سقوط پیشه‌وری مجسمهٔ محمدرضاشاه را در آن‌جا قرار دادند. این میدان از میادین اصلی شهر تبریز به‌شمار می‌رود.
ویتوریو فاروپا
ویتوریو فاروپا بازیکن فوتبال و اهل ایتالیا است که از سال ۱۹۱۲ میلادی عضو تیم ملی فوتبال ایتالیا بوده و در ۱ بازی ملی حضور داشته‌است. او در بازی‌های ملی‌اش ۴ گل دریافت کرد. ویتوریو فاروپا آخرین بازی ملی خود را در سال ۱۹۱۲ میلادی انجام داد.
الکساندر خینشین
الکساندر خینشین ریاضی‌دان روسی و یکی از اثرگذارترین ریاضی‌دان‌های روس در زمینهٔ نظریه احتمال بود.
پیوند به بیرون
کتاب‌های نوشته شده توسط خینشین
خرم راه
خرم راه، روستایی از توابع بخش زیلائی شهرستان مارگون در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان زیلائی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۶۹ نفر (۶۴خانوار) بوده‌است.
سیمونه پتیلی
سیمونه پتیلی (Simone Petilli؛ زادهٔ May 4, 1993) دوچرخه‌سوار اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن رکاب زده‌است می‌توان به تیم یوای‌ئی امارات اشاره کرد.
اندیس قره داغین سویی
قره داغین سویی یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر ورزقان استان آذربایجان شرقی قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، سرب است.
گمینا رادووو ماوه
گمینا رادووو ماوه یک گمینا در لهستان است که در شهرستان ووبز واقع شده‌است. گمینا رادووو ماوه ۱۸۰٫۴۰ کیلومتر مربع مساحت و ۳٬۷۶۰ نفر جمعیت دارد.
پدرو عبد
پدرو عبد (به اسپانیایی: Pedro Abad) یک دهستان در اسپانیا است که در استان کوردوبا (اسپانیا) واقع شده‌است. پدرو عبد ۲۴ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۹۳۴ نفر جمعیت دارد و ۱۶۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
سینمای نپال
سینمای نپال که با نام کولیوود Kollywood نیز شناخته می‌شود، پیشینه اندکی دارد. با این‌همه این صنعت جایگاه ویژه خود را در میراث فرهنگی نپال به دست آورده و عمدتاً از واژه کلشیترا نپالی Nepali Chalchitra به مفهوم فیلم‌هایی با زبان نپالی از آن یاد می‌کنند. جغرافیای نپال همواره مورد توجه مستندسازان و شرکت‌های فیلمسازی خارجی بوده‌است.
پیشینه
در سال ۱۹۶۶ مائیتیگار (خانه مادرانه) به عنوان اولین فیلم محصول یک استودیوی خصوصی در نپال اکران شد. این فیلم اگرچه محصول نپال بود اما هندی‌های زیادی در آن ایفای نقش کردند و صحنه‌های رقص و آواز هندی در این فیلم طولانی به مدت ۱۳۴ دقیقه فراوان بود. با تأسیس شرکت سلطنتی فیلم نپال و تزریق بودجه به آن، سینمای نپال تا اوایل دهه ۹۰ که کشور دچار تنش سیاسی گردید روند رو به رشدی را طی کرد.
== فیلم‌هایی که تمام یا بخشی از آن در نپال فیلمبرداری شدند ==
== فیلم‌های مهم نپالی ==
جشنواره‌های سینمایی
جشنواره بین‌المللی فیلم بومی نپال (Nepal International Indigenous Film Festival) از سال ۲۰۰۷ در کاتماندو برگزار می‌شود. جشنواره بین‌المللی فیلم کوهستان کاتماندو (Kathmandu International Mountain Film Festival) نیز از فستیوال مهم فیلم ناحیه تبت است.
آمار و ارقام
نپال اکنون دارای ۳۰۰ سالن نمایش فیلم است. تولید مشترک سالیانه با هند و سریلانکا حدود ۳۵ فیلم است. بدنه سینمایی نپال هنوز قدرت ساخت فیلم مستقل ندارد.
لئونگ چون-یینگ
لئونگ چون-یینگ (Leung Chun-ying؛ زادهٔ August 12, 1954) یک سیاست‌مدار اهل هنگ کنگ است.
گواهی فوت
گواهی فوت را گاهی پزشکان به منظور مشخص کردن وضعیت مرگ بیمار صادر می‌کنند. بر اساس ماده ۲۲ قانون ثبت احوال در ایران، وفات هر شهروند ایرانی یا غیر ایرانی باید به اداره ثبت احوال این کشور اعلام گردد. اداره ثبت احوال برای اخذ گواهی فوت، موارد ذیل را عنوان کرده‌است:
اسپنسر ساسر
اسپنسر ساسر (Spencer Susser؛ زادهٔ ۱۹۷۷) تهیه‌کننده، کارگردان فیلم و فیلم‌نامه‌نویس اهل ایالات متحده آمریکا است.
تینا بیربیلی
تینا بیربیلی (Κωνσταντίνα Μπιρμπίλη؛ زادهٔ ۱۹۶۹) یک سیاست‌مدار اهل یونان است. وی وزیر انرژی اسبق یونان می‌باشد.
فرودگاه فاکس لیک
فرودگاه فاکس لیک یک فرودگاه خصوصی است که یک باند فرود ماسه و شن دارد و طول باند آن ۱۰۶۷ متر است. این فرودگاه در کشور کانادا قرار دارد و در ارتفاع ۲۵۹ متری از سطح دریا واقع شده است.
توماسو ده پرا
توماسو ده پرا (Tommaso de Pra؛ زادهٔ December 16, 1938) دوچرخه‌سوار اهل ایتالیا است.
ترامونتانا (خودرو اسپورت)
ترامونتانا (خودرو اسپورت) (Tramontana (sports car)) خودرویی است که از سال ۲۰۰۷ تا کنون تولید شده‌است.
این خودرو در کلاس خودرو اسپورت قرار گرفته، طول آن در حالت طبیعی 4900 mm، عرض آن در حالت طبیعی 2080 mm و ارتفاع آن در حالت طبیعی 1300 mm و وزن آن در حالت طبیعی 1268 kg است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۶ دنده است.
التاوسی
التاوسی یک سکونتگاه مسکونی در اتریش است، که در ناحیهٔ لایتسن واقع شده‌ است.
خصوصیات
التاوسی ۹۲ کیلومترمربع مساحت دارد ۷۱۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ایران بزرگ
ایران بزرگ (همچنین ایران‌ویچ، ایران‌زمین یا ایرانشهر)  محدودهٔ جغرافیایی و حوزهٔ تمدنی فلات ایران و جلگه‌های مجاور آن، دربرگیرندهٔ ایران کنونی، بخش بزرگی از قفقاز، افغانستان و آسیای میانه، دربرگیرندهٔ تاجیکستان و ازبکستان کنونی، ماوراءالنهر و خوارزم و مناطق جنوبی دریاچه خوارزم (آرال) تا دریای کاسپین، پاکستان و کشمیر، کوه‌های هندوکش و مناطق غربی چین امروزی و نیز کرانه‌ها و آبخوست‌های جنوبی خلیج فارس و در غرب، شامل تمام منطقه‌های میان‌رودان، کردستان و بخش شرقی ترکیه‌ی امروزی و آناتولی است؛ که در زبان‌های فرنگی از آن اغلب با عنوان پارس بزرگ  یاد می‌شود. کاربرد تاریخی ایران صرفاً محدود به بخش غربی آن که هم‌اکنون به این نام خوانده می‌شود نبوده و تمام مرزهای سیاسی کشورهایی که تحت تسلط ایرانیان بود همچون میان‌رودان و اغلب ارمنستان و جنوب قفقاز را هم در بر می‌گرفته‌است.
مفهوم ایران بزرگ، از جنبه‌های گوناگون ریشه در تاریخ چندهزار ساله ایران دارد و به دوران نخستین شاهنشاهی ایران که توسط پارس‌ها بنیان گذاشته‌شد، بازمی‌گردد. اواسط دوران صفوی تا قاجاریه، ایران بسیاری از سرزمین‌های خود را از دست داد. از جمله واگذاری کردستانات در ترکیه و عراق امروزی به امپراتوری عثمانی (۱۵۳۳ میلادی)، واگذاری خانقین، دیالی در عراق امروزی طی معاهده زهاب، واگذاری بخش‌های شرقی، هرات در افغانستان و بلوچستان پاکستان به بریتانیا طی معاهده پاریس در سال ۱۸۵۷ میلادی و ۱۹۰۵ میلادی  و واگذاری مناطق ارمنستان، خانات باکو و شرق گرجستان که پیشتر بخشی از ایران بودند بر طبق عهدنامه گلستان (۱۸۱۳.م)  و خانات ایروان، نخجوان و تالش شمالی طبق ترکمنچای (۱۸۲۸.م) در نتیجه شکست ایران در جنگ‌های ایران و روسیه، استان‌های قفقازی برای همیشه به روسیه واگذار شد و مرزهای جدید در طول رودخانه ارس شکل گرفت. همچنین در دوره پهلوی اول و دوم نیز بخش‌هایی مانند آرارات، مناطقی از سیستان، بحرین، و برخی بخش‌های کوچک دیگر از ایران جدا شدند. آخرین بخشی که از ایران جدا شد بحرین بود که در سال ۱۳۵۰ با حمایت بریتانیا از ایران جدا شد. (استقلال بحرین) اثر این تجزیه تاریخی کشورها و ملت‌های جدیدی تحت نفوذ روسیه و انگلستان شکل گرفتند که اگرچه از طریق زبان یا فرهنگ با ایران پیوستگی داشتند اما جوامع خاص خود را شکل دادند.
ریشه نام ایران
نام ایران به معنای سرزمین آریایی‌ها (ایرها)، شکل پارسی نو واژه آریانام از زبان پیشا ایرانی و به معنای آریایی‌ها است که نخستین بار در زبان اوستایی به صورت آریانم آمده‌است. (زبان اوستایی در شمال شرق ایران بزرگ یا آنچه امروز ترکمنستان و تاجیکستان خوانده می‌شود، مورد استفاده بود.)
اگرچه عنوان ایران تا اواخر دوران شاهنشاهی اشکانی، مفهوم قومی، زبانی و دینی معلوم داشت، اما تابدان روز نسبتاً دارای بار سیاسی نبود. "شاهنشاهی ایران" یا "ایرانشهر"در مفهوم سیاسی به دوران ساسانیان بازمی‌گردد که در نتیجه پیوند میان حکومت جدید و روحانیت زرتشتی پدید آمد. آن‌طور که از شواهد موجود برمی‌آید این همگرایی ایده "شاهنشاهی ایران یا ایرانشهر'' را بیش از پیش تقویت کرد.
در سال ۱۹۳۵ در زمان سلطنت رضا شاه پهلوی، نام ایران رسماً در مجامع بین‌المللی به‌عنوان نام بخش‌های به‌جا مانده از سرزمین ایران به کار رفت. تا پیش از آن ایران معمولاً با نام «سرزمین پارس» (به انگلیسی: Persia) شناخته می‌شد و مردم ایران با نام «پارسی» (انگلیسی: Persian) شناخته می‌شدند.
مفهوم
ریچارد فولتس می‌گوید: «گمان می‌رود مردمان ایران بزرگ - منطقهٔ فرهنگی که از خاورمیانه تا قفقاز، خوارزم، ماوراءالنهر، بلخ و پامیر امتداد دارد و مردمان آن مادها، پارس‌ها و پارت‌ها و سغدیان بودند - پیش از اسلام همگی آیین زرتشتی داشتند». این دیدگاه اگرچه در میان دانشمندان رواج دارد اما تا حدی هم اغراق‌آمیز است. فولتس استدلال می‌کند: «اگرچه ایرانیان معابد، نمادها و اساطیر مذهبی مشابه داشتند اما در حقیقت خدایان متعددی پرستیده می‌شدند، علی‌الخصوص میترا خدای پیمان‌ها و آناهیتا خدای آب‌ها. اما خدایان دیگری هم برحسب زمان و مکان یا بر حسب گروه‌های مختلف مورد پرستش قرار می‌گرفتند».
ریچارد فرای ایران بزرگ را شامل بخش بزرگی از قفقاز، عراق، افغانستان، پاکستان و آسیای مرکزی می‌داند که از طریق نفوذ فرهنگی تا چین و غرب هند گسترش می‌یابد. به گفته فرای: «ایران شامل تمام مردمان و سرزمین‌هایی است که در آن‌ها زبان‌های ایرانی به کار می‌رود و تمام بخش‌هایی که فرهنگ ایرانی در آن رواج داشته‌است را شامل می‌شود».
به گفته جی پی مالری و داگلاس کیو آدامز در بیشتر بخش غربی ایران بزرگ در زمان هخامنشی، زبان‌های ایرانی شاخهٔ جنوب غربی به کار می‌رفت در صورتی که در بخش شرقی آن زبان‌های ایرانی شاخه شرقی که با زبان اوستایی خویشاوندی داشت، متداول بود.
پس از چیرگی مغول بر ایران سلسله ایلخانان بر ایران مسلط شدند و اولجایتو در طول سال‌های ۱۳۰۴–۱۳۱۷ میلادی بر این سرزمین فرمان می‌راند.
منابع اولیه همچون میر خاوند تاریخ‌نویس دوران تیموری، محدوده ایرانشهر (ایران بزرگ) را از رود فرات تا رود سیحون توصیف می‌کنند.
از دیرباز تاکنون قومیت هیچ‌گاه عامل جدایی در ایران بزرگ نبوده؛ ریچارد فرای می‌گوید:
در دوران مدرن، مداخله استعمار غرب و قومیت موجب جدایی استان‌های ایران بزرگ شد. همان‌طور که پاتریک کلاسن می‌گوید ناسیونالیسم قومی حتی اگر به گذشته‌های دورتر نسبت داده شود، پدیده‌ای مربوط به سده نوزدهم است. با این حال ایران بزرگ پس از یک جغرافیای سیاسی که در ابتدا شکل گرفت، بیشتر به یک ابر کشور فرهنگی تبدیل شد.
حمدالله مستوفی، جغرافی‌دان قرون وسطی در نزهت القلوب می‌نویسد:
تاریخ ایران کمبریج محدوده تاریخی و فرهنگی ایران بزرگ را شامل ایران امروز، بخش‌هایی از چین، افغانستان و جمهوری‌های جدا شده از شوروی سابق معرفی می‌کند. فهرستی از این مناطق در دنباله این نوشته درج شده‌است.
پیشینه
[[File:Map_of_Attested_and_Hypothetical_Old_Indo-Iranian_Dialects_Without_Key.png|thumb|توزیع پیشین گویش‌های فرضی و گواهی شده هندوایرانی: {{legend|#B1CC43|ایرانی}} {{legend|#CE932D|هندوآریایی}} {{legend|#4C9E7A|تایید نشده/پارا هندوایرانی}} {{legend|#E0D745|نورستانی}}
مدل دروده
مدل درود یک توضیح کلاسیک از جریان الکتریکی در فلزات یا به عبارت جامع تر، الکترون‌های آزاد در مواد جامد می‌باشد. این مدل در سال ۱۹۰۰ میلادی توسط پاول درود معرفی شد و در سال‌های بعد توسط دانشمندان دیگر در حوزۀ مکانیک کوانتوم کامل‌تر گردید. در مدل درود یک رسانای الکتریکی به‌عنوان یک کریستال یونی مورد توجه قرار می‌گیرد که در آن الکترون‌ها می‌توانند آزادانه حرکت کنند (همانند ذرات گاز درون یک ظرف). این ذرات عامل به وجود آمدن جریان الکتریکی درون جسم جامد می باشند. هنگامی که رسانا در یک میدان الکتریکی خارجی قرار می گیرد به این ذرات به طور ناپیوسته نیرو F = E q وارد می گردد. بنابراین مقدار جریان و مقاومت در طول زمان یکسان نمی باشد. از این رو قانون اهم در اینجا صدق نمی کند. بعد از مدت کوتاهی از اعمال میدان الکتریکی ، حالت تعادلی برقرار می گردد و سرعت متوسط الکترونها و بدنبال آن جریان الکترونها متناسب با میدان خارجی می شود. طبق این مدل الکترونها به یونهای موجود در ساختار بلوری (کریستالی) جامد برخورد کرده و متوقف می شوند. این توقف دارای مدت زمان برخورد τ بین دو ذره بوده که با افزایش دما این زمان برخورد و بدنبال آن رسانایی فلز کمتر می شود.
ایران بزرگ
پیشینه
*احتمالا اوستایی]]
در دوران پیش از اسلام، ایرانیان سرزمین‌های زیر دست خود را به دو بخش تقسیم کرده بودند و آن‌ها را ایران و اَنیران می‌خواندند. ایران شامل بخش‌هایی بود که در آن مردمان ایرانی‌تبار باستان یا ایرانی زبان سکونت داشتند و آن منطقه از کشوری که هم‌اکنون به نام ایران خوانده می‌شود، به‌مراتب گسترده‌تر بود. چنین مفهومی از ایران (به‌عنوان یک سرزمین) ایران بزرگ را شکل داد. بعدها تغییرات بسیاری در مرزها و مناطقی که ایرانیان در آن زندگی می‌کردند، ایجاد شد؛ اما کماکان زبان و فرهنگ ایرانی بر بسیاری از بخش‌های ایران بزرگ باقی ماند.
برای نمونه، پیش از اشغال آسیای مرکزی و قفقاز توسط روسیه، زبان فارسی در این مناطق زبان اصلی ادبی بود. آسیای مرکزی همان‌جایی است که زبان پارسی نو در آن شکل گرفت. حتی فراتر از این‌ها به اعتراف دولت انگلستان، پیش از اشغال عراق توسط انگلستان در سال‌های ۱۹۱۸–۱۹۳۲ میلادی و اعمال ممنوعیت‌ها، در کردستان عراق زبان فارسی بکار می‌رفت.
با پیشروی مدام امپراتوری روسیه به سرزمین‌های جنوبی پس از دو جنگی که به ایران تحمیل شد و عهدنامه‌های گلستان و ترکمانچای و همین‌طور مرگ نابهنگام عباس میرزا در سال ۱۸۲۳ و قتل میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی، صدر اعظم ایران، بسیاری از خانات آسیای مرکزی امید خود را به پشتیبانی ایران در مقابل ارتش تزاری از دست دادند. ارتش روسیه سواحل آرال را در ۱۸۴۹، تاشکند را در سال ۱۸۶۴، بخارا را در سال ۱۸۶۷، سمرقند را در سال ۱۸۶۸ و نواحی خیوه و آمودریا را در سال ۱۸۷۳ تصرف کرد.
پاتریک کلاسون از انستیتو واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک در واشینگتن:
پاتریک کلاسون:
عراق
در دوره‌های تاریخی عراق بخشی از شاهنشاهی‌های حاکم بر ایران بود و از فرهنگ ایرانی تأثیر بسزایی گرفته‌است؛ یکی از پایتخت‌های ساسانیان به نام تیسفون هم در عراق کنونی قرار داشته‌است و هنوز هم برخی شهرها و استان‌های عراق همچون الانبار یا بغداد نام‌های ایرانی دارند. شهرهای دیگر عراق هم نام‌های ایرانی داشتند مانند سورستان -->> کوفه، شهربان-->> مقدادیه، آشب-->> عمادیه. در دوران مدرن و شاهنشاهی صفوی، ایران در طول سال‌های ۱۵۰۱–۱۵۳۳ و ۱۶۲۲–۱۶۳۸ عراق را در کنترل داشت.
کردستان
از لحاظ تاریخی و فرهنگی، کردستان بخشی است از آنچه که امروز با عنوان ایران بزرگ شناخته می‌شود. کردها به زبان ایرانی شاخه شمال غربی تکلم می‌کنند که با زبان فارسی خویشاوندی نزدیکی دارد. همچنین کردها مردمانی ایرانی‌تبار هستند که در چهار کشور سوریه، عراق, ترکیه و ایران زندگی میکنند.
قفقاز
پیش از تشکیل حکومت ماد، حکومت‌هایی همچون اورارتو و کلخیس در قفقاز شکل گرفته بود که قدمت برخی از آن‌ها به بیش از ۴٬۰۰۰ سال نیز می‌رسد، اما در نتیجهٔ جنگ‌های فرسایشی بین این دولت‌ها از قدرت آن‌ها کاسته شد و بعدها دولت هخامنشی آن را تصرف و به خاک خود ضمیمه نمود. بخش‌هایی از قفقاز در دوره‌هایی تحت تسلط حکومت ایران قرار داشت. در اوایل سده نوزدهم میلادی جنگ‌های ایران و روس بر سر تسلط بر مناطق جنوبی و شرقی قفقاز درگرفت. در پایان دورهٔ اول جنگ روسیه با انعقاد عهدنامهٔ گلستان بیشتر مناطق قفقاز و در پایان دورهٔ دوم جنگ با عهدنامهٔ ترکمن‌چای تقریباً تمامی این منطقه را به تصرف خود درآورد. با فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱ سه جمهوری گرجستان، ارمنستان و آذربایجان در این منطقه اعلام استقلال کردند. از شاعران بزرگ پارسی‌گوی قفقاز می‌توان به خاقانی، نظامی، مجی، بدر، مهستی، هندوشاه نخجوانی و پسرش محمد بن هندوشاه اشاره کرد.
ارمنستان
ارمنی‌ها از دوران هخامنشی بخشی از شاهنشاهی‌های متعدد ایران بودند؛ و از فرهنگ ایرانی به شدت تأثیر پذیرفتند. ارمنی‌ها البته از شاخه دیگری از گویشگران زبانهای هند و اروپایی هستند که به زبان‌های ایرانی مستقیماً مربوط نیست. در واقع ارمنستان باستانی ترکیبی بود از فرهنگ بومی، فرهنگ ایرانی و فرهنگ هلنی/مسیحی. در طول سده‌های بعد، در اثر برخورد با روس‌ها، رومی‌ها، اقوام اروپایی و لبنانی‌ها، هر یک از این اقوام و ملل، تأثیری بر فرهنگ ارمنی‌ها گذاشتند.
سرزمین‌های آذربایجان
پس از عهدنامه گلستان، ایران تمامی خانات جنوب قفقاز، شامل خانات باکو، خانات شیروان، خانات قره باغ، خانات گنجه، خانات شکی، خانات قبا و بخشی از خانات تالش را به امپراتوری تزاری واگذار کرد. دربند هم به همین شیوه به روس‌ها واگذار شد. این خانات امروز منطقه‌ای را تشکیل می‌دهند که جمهوری آذربایجان خوانده می‌شود. پس از عهدنامه ترکمانچای، ایران علاوه بر این سرزمین‌ها، خانات نخجوان و مغان و همین‌طور ایروان را هم به روس‌ها واگذار کرد. این مناطق امروز جمهوری‌های آذربایجان و ارمنستان را تشکیل می‌دهند. بیشتر این مناطق هنوز هم نام‌های ایرانی یا نام‌هایی برگرفته از زبان‌های ایرانی دارند. زبان آذری هم که زیرشاخه‌ای از زبان‌های ایرانی بود تا پیش از این که ترکی آذربایجانی ساخته و جایگزین آن شود، زبان چیره آذربایجان بود.
گرجستان
در شرق گرجستان، مناطق کارتلی و کاختی در دوران ساسانی و در ایام پادشاهی هرمز چهارم، مناطقی ایرانی محسوب می‌شدند. در دوران صفوی هم برخی رجال حکومتی از اهالی گرجستان بودند. شرق گرجستان تا سال ۱۷۸۳ هم تحت قیومیت ایران بود تا اینکه در طی عهدنامه گرجیوسک در ۲۴ ژوئیه ۱۷۸۳ این مناطق بخشی از امپراتوری روسیه شناخته شدند. ایران بعدها طی قرارداد گلستان و ترکمانچای رسماً از ادعای مالکیت بر این مناطق چشم پوشی کرد.
شمال قفقاز
بخش شمالی قفقاز که امروز در جنوب روسیه قرار دارد، شامل جمهوری‌های داغستان، چچن، اوستیای شمالی-آلانیا، کاباردینو-بالکاریا برای مدت‌های طولانی قسمت‌هایی از ایران و در حوزه تمدنی ایران بود تا اینکه در قرون هجدهم و نوزدهم توسط امپراتوری روسیه تصاحب شد. تأثیرهای فرهنگ ایرانی حتی تا تاتارستان در مرکز روسیه هم قابل مشاهده‌است. برای نمونه بسیاری از مناطق در قفقاز از سبک معماری ساسانیان در دربند تقلید می‌کنند. حتی امروز هم پس از دهه‌ها جدایی این مناطق، رگه‌هایی از فرهنگ ایرانی همچو بزرگداشت نوروز در آن‌ها دیده می‌شود.
آسیای مرکزی
آسیای مرکزی در درازای تاریخ با کوچ‌نشینان و جادهٔ ابریشم یادآوری شده‌است و مانند جاده‌ای برای پیوند مردم، جابجایی کالاها و اندیشه‌ها بین اروپا، خاورمیانه، آسیای جنوبی و آسیای شرقی بوده‌است. آسیای مرکزی در باستان و از آغاز تاریخ از پنج سرزمین مرگیانا (مرو)، غرب (باکتریا)، سغد، خوارزم و سکاستان تشکیل شده‌بود که مردمانشان ایرانی‌تبار بودند و به زبان‌های ایرانی میانه سخن می‌گفتند و این سرزمین‌ها در دوران باستان به مرور بخشی از شاهنشاهی ایران شدند.
سکاستان یا سرزمین سکاها یا سکیتیه یا تورانیان (منابع غربی) سرزمینی بود در اوراسیا که از ۴۰۰۰ پیشامیلاد تا سدهٔ ۲ پسامیلاد (به مدت حدود ۴۲۰۰ سال) زیستگاه گروهی از مردمان ایرانی‌تبار        و از قوم آریایی بودند به نام سکا بود. مرزهای آن در گذر زمان جابه‌جا شده‌است ولی معمولاً مرزهای غربی آن گسترده‌تر از آن بود که در این نقشه نشان داده شده‌است. این کشور در شمال پارتیه (ایران امروزی) و در جای امروزی روسیه و اوکراین و چندین کشور دیگر جای داشت. پس از ۴۲۰۰ سال نام این کشور به مدت ۳۰۰ سال سکِستان بود و کم‌کم به توران تغییر کرد و در دوره قاجار کاملاً نابود شد. تنها اسناد و مدارک از ۴ پادشاه هست ولی گمان می‌رود سکیستان بیش از ۱۳۰ پادشاه داشته‌است.
گمان می‌رود اجداد مردمان کنونی شمال ایران و کشورهای حاشیه قفقاز سکاهای باستانی باشند. دین سکائی بسیار شبیه به دین ایران باستان بوده و آن دسته از سکایی‌هایی که در اثر مهاجرت‌های گسترده در مجاورت یونان قرار گرفتند تحت تأثیر دین و فرهنگ یونانی قرار گرفتند.
قزاقستان
ساکنان اصلی آسیای مرکزی از مردم ایرانی‌تبار سَکا بودند. مردمان ترک‌تبار از سده پنجم به این‌سو آغاز به نفوذ و کوچ در این منطقه کردند. بخش‌های بزرگی از مناطق جنوبی قزاقستان امروزی (در حدود ۶۰۰ هزار کیلومتر مربع) تا اواسط سده هجدهم میلادی (مرگ نادرشاه در سال ۱۷۴۷ میلادی) از اراضی ایران افشاری به حساب می‌آمدند.
شهرهای با پیشینه ایرانی در قزاقستان
معماری و ادبیات آسیای مرکزی ریشه در معماری ایرانی دارد. سغدی‌ها در قرون وسطی نقش بسیار عظیمی در آسیای مرکزی داشتند و قبل از اسلام، تعداد بسیاری از شهرها و کاروان‌سراهایی که در جاده ابریشم قرار داشتند، توسط سغدی‌ها ساخته شده‌اند. در غرب چین و نزدیک به مرز قزاقستان شهر ژرکینت وجود دارد که نام درست فارسی آن یارکند است مثل چیمکند، تاشکند، سمرکند یا پنجکند که پسوند سغدی (ایرانی) کند دارند. در کتابخانه ابوریحان بیرونی در ازبکستان ۴۳ هزار نسخه خطی نگهداری می‌شود که ۳۹ هزار تای آن به زبان فارسی است. در شهر آلماتی چندین نسخه خطی نادر به زبان فارسی وجود دارد که در جای دیگر یافت نمی‌شود. از جمله دو کتاب از عبدالرحمان جامی که در شهر بلخ کتابت شده و تحفةالاحرار که ۲۳ سال قبل از مرگ جامی در زمان زنده بودن او کتابت شده‌است. در قزاقستان به خصوص شهر آلماتی، تعدادی از مردم هنوز فارسی‌زبان هستند. در استان قزاقستان جنوبی چند مدرسه فارسی برای تاجیک‌هایی ساخته شده که سال‌ها در آن جا ساکن هستند. نباید فراموش کنیم که هم زبان فارسی و هم زبان‌های ایرانی در قزاقستان وجود دارند. کردهای قزاقستان که ریشه آنها به ایران برمی‌گردد و ایرانی‌تبار هستند حدود ۵۰ هزار نفر از جمعیت قزاقستان را تشکیل می‌دهند. در شهر آلماتی در میدان جمهوری مجسمه سرباز سکایی وجود دارد. پیش تر تقریر شد که سکاها از اقوام ایرانی بودند. در موزه ملی قزاقستان هم پیکره‌های دیگری از ایرانیان باستان وجود دارد. در طول تاریخ بخش‌هایی از قزاقستان به خصوص جنوب قزاقستان، بخشی از امپراتوری ایران به حساب می‌آمد. در ادبیات فارسی بارها با نام طراز و بت قبچاق برخورد می‌کنید که در شعر فارسی بسیار آمده‌است. در قرون وسطی نیز زبان فارسی در آسیای مرکزی، به‌ویژه بعد از سامانیان، بسیار گسترش پیدا کرده بود و حتی پادشاهان ترک و مغول نژاد افتخار می‌کردند که با آن صحبت کنند و به آن شعر بگویند. در کتاب شهرستان‌های ایرانشهر آمده‌است که نخستین شهری که ایرانیان بنیاد کردند، سمرکند بود. ایرانیان در نزدیکی سمرکند شهرهای چاچ، بخارا و اسپیجاب را ساختند. شهرهای ختن و کاشغر نیز از آفریده‌های ایرانیان است
شومسک
شهر شومسک در استان ترنوپیل در کشور اوکراین واقع شده‌است. جمعیت این شهر ۵٬۱۶۱ نفر است.
ایران بزرگ
شهرهای با پیشینه ایرانی در قزاقستان
در ادبیات فارسی به‌طور فراوان نام شهرهای اسپیجاب و طراز آمده‌است برای نمونه در شعر رودکی سمرقندی آمده‌است:
یا در شاهنامه فردوسی بارها ذکر شده‌است. برای نمونه:
خوارزم
خوارزم بخشی از ایران‌زمین یا همان ایران بزرگ، سرزمین ایرانیان کهن بود. بر طبق نظر برخی پژوهشگران مدرن کتاب باستانی اوستا، خوارزم همان‌جایی است که در ابتدا ایرییانم وَئِجه (ایران‌ویج) یا ایران خوانده شد. این منابع می‌گویند کهنه‌گرگانج در متن پهلوی وندیداد هشتمین سرزمین اهورا مزدا، یا اروه نامیده می‌شود. برخی پژوهشگران هم مانند التون دنیل، مورخ دانشگاه هاوایی، اعتقاد دارند که خوارزم به احتمال زیاد موطن مردم اوستایی است. دهخدا هم خوارزم را مهد قوم آریا معرفی می‌کند. امروزه خوارزم میان جمهوری‌های متعدد آسیای مرکزی تقسیم شده‌است.
خراسان
افزون بر خوارزم، خراسان هم در محدوده جغرافیایی مشابهی قرار دارد. (محدوده خراسان از خاور سمنان، تا باختر افغانستان تا مجاورت ایالت باختر است) استان‌های کنونی همچون سنجان در ترکمنستان، خراسان رضوی، خراسان شمالی و خراسان جنوبی در ایران همگی بخش‌هایی از خراسان کهن هستند. تا پیش از سده سیزده میلادی و حمله مغول، خراسان پایتخت فرهنگی ایران بزرگ به‌شمار می‌آمد.
بلوچستان
بلوچستان، مسکن مردمان بلوچ از نژاد آریایی و منطقه ای در جنوب غربی آسیا می‌باشد. مرزهای آن را به‌طور دقیق نمی‌توان مشخص کرد اما گسترهٔ آن در غربی‌ترین نقاط از حوزه هلیل رود در استان کرمان کنونی، جلگهٔ میناب در استان هرمزگان ایران و در امتداد دریای مکران و در منتهی‌الیه شرقی‌ترین نقطه به رود مهران در غرب ایالت سند منتهی می‌شود. شمال بلوچستان نیز مشخصا ولایات نیمروز، هلمند و قندهار در جنوب افغانستان مدرن و بخش کوچکی از خراسان جنوبی (نهبندان) در کشور ایران را در بر می‌گیرد.
ساکنان بلوچستان را به‌طور عمده مردم بلوچ و به شکل جزئی و پراکنده پشتون‌ها، مردم هزاره و فارسی زبانان تشکیل می‌دهند.
بلوچ‌ها به زبان بلوچی که یکی از زبان‌های ایرانی غربی و از شاخه شمال غربی می‌باشد سخن می‌گویند.
در طول تاریخ کهن عمدتاً قسمت‌های بزرگی از بلوچستان کنونی به شکل مستقیم یا غیر مستقیم بخشی از امپراتوری‌های ایرانی پیشدادیان، کیانیان، هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان بوده‌است.
سین کیانگ
بخش خودگردان تاشکورگان دارای فرهنگ و مردمان ایرانی است. تاشکورگان همواره با کاشغر، یارکند، ختن و تورفان بخشی از تاریخ و فرهنگ ایران بزرگ به‌شمار می‌آید.
منطقه سین کیانگ پیش از سکونت مهاجران مغول و اقوام ترک، سرزمینی ایرانی بوده که اقوام و قبایل ایرانی همچون سکاها و سغدها، یعنی گویشوران زبان‌های ایرانی شرقی در آن به سر می‌بردند. در کتب تاریخی از سکونت شاخه‌هایی از اقوام آریایی در منطقه سین کیانگ نام برده شده که برخی از آنان دارای حکومت‌های محلی نیز بوده‌اند. رواج زبان سغدی از آثار ماندگار فرهنگ ایرانی قدیم در این منطقه به‌شمار می‌آید. عبور جاده ابریشم از این منطقه موجب شده نژادهای گوناگونی با فرهنگ‌های مختلف در آن ساکن شوند.
در اثر افزایش تعداد مهاجران، جمعیت قبایل آریایی و ایرانی رو به کاهش گذاشت و کم‌کم آریایی‌ها، مردمان ایرانی‌تبار و فارسی‌زبانان در جمعیت غالب ذوب شدند. در سده نهم (۸۴۰ میلادی) به علت بروز قحطی و خشکسالی و بحران اجتماعی در فلات مغولستان، تعداد زیادی از مغول‌ها از محل سکونت خود مهاجرت و به سرزمین سین کیانگ وارد شدند که از اختلاط مهاجران و سایر اقوام ترک با ساکنان بومی (سکاها یا همان آریائی‌ها) نژاد جدیدی به وجود آمد که بعدها به اویغورها معروف شدند.
نقاشی‌ها و آثار کشف شده از قبرستان باستانی شهر گائوچانگ و اجساد مومیایی کشف شده از واحه‌های حوضه تاریم که هم‌اکنون در موزه تاریخی شهر اورومچی مرکز سین کیانگ نگهداری می‌شود، و همچنین سکه‌های فراوان دوره‌های مختلف ساسانی که از این منطقه کشف شده و آثار بر جای مانده از آیین مانوی و زرتشتی در منطقه سین کیانگ به ویژه در غار هزار بودای تورفان و غار دون هوان، حکایت از حضور فرهنگ مزدیسنا و ریشه ایرانی مردم در این منطقه دارد.
در اواخر سده نهم و اوایل سده دهم میلادی و همزمان با حاکمیت سلسله سامانیان (۹۹۹–۸۴۰) اسلام در منطقه سین کیانگ گسترش یافت و مردم اویغور زبان به آیین اسلام گرویدند.
در اوایل سده نوزدهم در میان طومارهای مکشوفه تورفان، متون مانوی و نیز اسنادی هم به زبان‌های پارسی میانه و سغدی کشف شد. دانشمند آلمانی متون زبان‌های ایرانی که در این منطقه کشف شده بود را با سختی بسیار خواند.
شبه قاره هند
الیاس‌شاهیان و عادل‌شاهیان و سلطان‌نشین بهمنی و تغلق‌شاهیان مردم ایرانی تباری بودند که بر هند حکومت کردند.
تجزیه ایران؛ عهدنامه‌ها (تاریخ تجزیه ایران)
ساکنان اصلی آسیای مرکزی از مردم ایرانی‌تبار سَکا بودند. مردمان ترک‌تبار از سده پنجم به این‌سو آغاز به نفوذ و کوچ در منطقه کردند. بخش‌های بزرگی از مناطق جنوبی قزاقستان امروزی (در حدود ۶۰۰ هزار کیلومتر مربع) به همراه تمامی ازبکستان و ترکمنستان امروزی (با مجموع حدود ۹۰۰ هزار کیلومتر مربع) از اراضی ایران افشاری تا اواسط سده هجدهم میلادی (مرگ نادرشاه در سال ۱۷۴۷ میلادی) بخشی از ایران بود. با مرگ نادرشاه، با ضعف دولت ایران و حکومت مرکزی وقت ایران، بدون اینکه قراردادی به‌طور رسمی بسته شود حدود ۱٫۵ میلیون کیلومتر مربع از اراضی ایران در آسیای مرکزی به تدریج از کنترل ایران خارج شد. ضمن اینکه این واقعه، در عمل سبب شد تا امپراتوری درانی ایجاد شود و کشوری به نام افغانستان موجودیت پیدا کند. ایران تا عهدنامه پاریس ۱۸۵۷ چنین کشوری را به رسمیت نمی‌شناخت و آن را بخشی از ایران می‌دانست هر چند تنها بر بخش‌های غربی آن (در حدود ۱۶۵ هزار کیلومتر مربع از غرب افغانستان یعنی ولایت هرات تاریخی) تسلط داشت. باید توجه داشت که بر اساس متون و نقشه‌های قدیمی، منظور از ولایت هرات (en:Herat (1793–1863)) که در ۱۸۵۷ از ایران جدا شد (جدایی هرات از ایران و شکل‌گیری افغانستان) نه ولایت هرات امروزی بلکه منطقه‌ای به گستردگی چهار ولایت امروزی افغانستان بود که شامل چهار ولایت هرات، ولایت بادغیس، ولایت فراه و ولایت نیمروز امروزی و در حدود یک چهارم مساحت افغانستان امروزی است.
عهدنامه‌های زیر شامل تجزیه ایران از دوره ایران صفوی تا به امروز است:
کنفدراسیون ایران
ایده کنفدراسیون ایران (فدراسیون ایران) یا اتحادیه ایران (اتحادیه ایران بزرگ) نخستین بار توسط محمدظاهر شاه پادشاه افغانستان مطرح گردید سال‌ها صحبت از ایجاد کنفدراسیون ایران و افغانستان در میان بود؛ و برای بار دوم توسط ژنرال ایوب خان رئیس‌جمهور پاکستان در سال ۱۳۴۱ خورشیدی تحت عنوان کنفدراسیون ایران و افغانستان و پاکستان مطرح شد.
ماجرای مطرح کردن ایدهٔ کنفدراسیون ایران و افغانستان
در نوروز سال ۱۳۳۹، سردار محمدداوود صدراعظم وقت افغانستان به ایران آمد تا دربارهٔ این موضوع بررسی‌های تازه‌ای صورت گیرد و به این سبب، وی هم در مراسم نوروز آن سال شرکت کرد؛ زیرا نوروز آیین مشترک مردم دو کشور است که پیش از قتل نادرشاه افشار، قلمرو حکومتی واحدی را تشکیل می‌دادند. اتباع دو کشور دارای نیاکان (تاریخ) زبان و فرهنگ مشترک هستند و به همین دلیل طبق نظر جامعه شناسان از جمله «ماکس وبر» یک ملت محسوب می‌شوند و به همین صورت تاجیک‌های فرارود (پارسیان) که اینک در چند کشور زندگی می‌کنند. ترس از همین خویشاوندی و وحدت فرهنگی است که در سال‌های اخیر فشارهای تازه‌ای وارد می‌آید که افغان‌ها و به ویژه پشتون‌ها به ایران و پارسیان فرارود (تاجیک‌ها) نزدیک نشوند.
ماجرای مطرح کردن ایده کنفدراسیون ایران و افغانستان و پاکستان
ژنرال ایوب خان رئیس‌جمهور پاکستان در سال ۱۳۴۱ خورشیدی برابر با ۱۹۶۲ میلادی خطاب به یک اجتماع بزرگ در کویته گفته بود که افغانستان، ایران و پاکستان در بین دو قوه بزرگ یعنی اتحاد شوروی و هند قرار گرفته‌اند و نظر به این وضع برای بقای این سه کشور برادر، اتحاد با هم یک امر ضروری می‌باشد؛ زیرا در صورت اختلافات داخلی، مقابله آن‌ها با فشارهای خارجی مشکل خواهد بود و شاید در این صورت کشورهای سه‌گانه از هم جدا شده و خاتمه بیابند ولی هرگاه این سه کشور با هم متحد شوند، از خود به خوبی دفاع خواهند کرد. رئیس‌جمهور پاکستان در میان کف زدن‌های ممتد حضار گفت که اگر چنین پیشنهادی به عمل آید، پاکستان از همه پیشتر این پیشنهاد را قبول خواهد کرد. وی گفت مردمان پاکستان، ایران و افغانستان به یک نژاد تعلق دارند و بین آن‌ها رشته‌های عمیق تاریخی و کلتوری وجود دارد و به عقیده وی مردمان این سه کشور برای دفاع در مقابل فشارهای خارجی و سعادت خود این اتحاد را می‌پسندند.
چند روز بعد، ذوالفقاری سفیر ایران در کابل، هنگام دیدار با سردار نعیم خان وزیر خارجه وقت دربارهٔ این اظهارات ایوب خان گفتگو کرد. سفیر ایران به نعیم خان گفت که "اتحادی که ایوب خان از آن صحبت کرده، آرزوی همه ماست". نعیم خان گفت: «بله همین‌طور است؛ ولی اکنون موقع چنین کاری نیست. اگر ما در حال حاضر دست به چنین اقدامی بزنیم، نابود خواهیم شد. انجام این عقیده کار امروز و فردا نیست و وقت می‌خواهد. به هر حال، در چنین موقع حساس، به هیچ وجه جای طرح این موضوع نیست".
نقش دیگران در جلوگیری از پیشرفت طرح
محمدظاهر شاه که در طول سلطنت خود بر بی‌طرفی و عدم تعهد افغانستان پای می‌فشرد یک بار تلاش کرد تا سرزمین‌هایی را که انگلستان در دوران سلطه خود بر هندوستان از افغانستان جدا ساخته و اینک ضمیمه پاکستان و پاتان‌نشین (پشتون) هستند بازگرداند از جمله منطقه خودمختار «وزیرستان». این تلاش، در دهه ۱۹۶۰ افغانستان و پاکستان را در آستانه یک جنگ قرارداده بود که اگر آغاز شده بود؛ گسترش می‌یافت زیرا که مسکو از افغانستان و واشینگتن از پاکستان حمایت می‌کرد و دولت وقت ایران دچار سردرگمی عجیبی شده بود زیرا که از یک طرف با پاکستان قرارداد دفاعی داشت و از سوی دیگر، افغان‌ها را ایرانی می‌دانست، لذا دست به میانجی‌گری زد و موفق شد. در جریان همین میانجی‌گری باردیگر از ایجاد کنفدراسیون ایران و افغانستان مرکب از دو کشور مستقل سخن به میان آمد که ایران به خواست غرب، قضیه تقسیم درآمد نفت را پیش کشید و موضوع به تدریج منتفی شد. در آن زمان، غرب از آن بیم داشت که پس از ایجاد کنفدراسیون، ایران مدعی بلوچستان شرقی و افغانستان مدعی مناطق پاتان‌نشین پاکستان شود و این کشور که تنها به دلیل مسلمان بودن مردم آن از شبه قاره هند جدا شده و استقلال یافته فرو بپاشد. مسکو هم از آن هراس داشت که پس از تأسیس کنفدراسیون، تاجیک‌های «فرارود» باردیگر طغیان کنند و برای پیوستن به کنفدراسیون از شوروی جدا شوند. احمدشاه مسعود در دهه ۱۹۹۰ (همانند پدرش در نیمه اول سده بیستم) تلاش‌هایی در این زمینه به عمل آورد که با قتل او در سپتامبر سال ۲۰۰۱ قضیه مسکوت ماند. در سال‌های اخیر باز تلاش‌هایی در این زمینه و به ویژه از ناحیه تاجیک‌ها (پارسیان) به عمل آمده و تشکیل جبهه ملی افغانستان که برادر احمدشاه و پسر محمدظاهر شاه و بسیاری از تاجیک‌ها در آن شرکت دارند در همین راستا است.
ابوالمعالی
محمد بن نعمت بن عبیدالله (درگذشتهٔ بعد از ۴۸۵ ق/۱۰۹۲ م) ملقب به ابوالمعالی و یار خدای، فقیه و نویسنده کتاب بیان الادیان است. بیان الادیان یکی از قدیمی‌ترین تالیفاتی است که به زبان فارسی در ارتباط با ادیان و مذاهب گوناگون در پنج فصل نوشته شده‌است.
آثار
بیان الأدیان، کتابی به زبان فارسی درباره فرقه‌ها و مذاهب اسلامی و پیش از اسلام است که او در سال ۴۸۵ ق/۱۰۹۲ م برای سید نصیر الدوله و زین المله مجیر الملک ابی الفتح المظفر بن قوام الملک نوشته‌است.
رافائو مروچک
رافائو مروچک (Rafał Mroczek؛ زادهٔ July 18, 1982) بازیگر و رقصنده اهل لهستان است.
کلاغ خورده سفلی
کلاغ خورده سفلی، روستایی از توابع بخش زیلائی شهرستان مارگون در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان زیلائی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.
رافائو مروچک
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است، می‌توان به ع چون عشق و عشق اول اشاره نمود.
اوسوالدو فاتوری
اوسوالدو فاتوری بازیکن فوتبال و اهل ایتالیا است
تیم ملی
از سال ۱۹۴۹ میلادی عضو تیم ملی فوتبال ایتالیا بوده و در ۴ بازی ملی حضور داشته‌است. او در بازی‌های ملی‌اش گلی به ثمر نرساند. اوسوالدو فاتوری آخرین بازی ملی خود را در سال ۱۹۴۹ میلادی انجام داد.
علف چشمه
آهن قابل جذب علف چشمه از اسفناج هم بیشتر است و به همین جهت می‌تواند در بهبود کم‌خونی مؤثر باشد. کلسیم آن نیز بیشتر از شیر و ویتامین ث آن از پرتقال بیشتر است.
تاریخچه
علف چشمه به صورت وحشی در بسیاری از نقاط آسیا و اروپا می‌روید و انسان‌ها از دوران باستان با آن آشنا بوده و خاصیت‌های درمانی گوناگونی را به آن نسبت می‌دادند. این گیاه هم به خاطر این خاصیت‌های دارویی و هم مزهٔ تند خوش‌گوار آن مورد علاقهٔ بسیاری بوده‌است. کسنوفون فرماندهٔ جنگی و مورخ یونانی از سربازانش می‌خواسته برای تقویت نیروی خود علف چشمه بخورند. وی همچنین در کتاب کورش‌نامه خود در توضیح زندگی پارسیان در مراکز تربیتی آن‌ها به این نکته اشاره می‌کند که علف چشمه از غذاهای اصلی آنان بوده‌است. در مورد کودکان می‌نویسد؛ «غذای عمدهٔ آن‌ها نان و بولاغ اوتی است، که از خانه با خود می‌آورند و فنجانی دارند، که با آن از رودخانه آب می‌آشامند.» و در مورد نوجوانان؛ «غذای دیگر این نوجوانان، جز آنکه ذکر شد، فقط گوشت شکار است با بولاغ اوتی.» یونانیان و انگلوساکسونها علف چشمه را برای درمان طاسی مصرف می‌کرده‌اند. جرارد (۱۶۳۳) آن را برای درمان یرقان سفید دختران جوان توصیه می‌کرده‌است. فرانسیس بیکن هم خاصیت‌های جادویی همچون جوان کردن زنان سالخورده را به علف چشمه نسبت داده‌است. ایرلندی‌ها هم ارزش خاصی برای علف چشمه قائل بوده و آن را غذای دانایان و فرزانگان می‌دانسته‌اند.
اثر درمانی
برخی تحقیقات از اثر ضدسرطانی علف چشمه حکایت داشته‌است.
در سال ۲۰۱۰ تحقیق در دانشگاه ساوتمپتون نشان داد که تنها پس از چند ساعت از گذشت مصرف حدود ۸۰ گرم علف چشمه ، میزان مولکول‌های ضدسرطانی در خون افزایش یافته و از رشد سلول‌های سرطان پستان جلوگیری می‌شود. به این ترتیب این گیاه هم در جلوگیری از رشد سرطان پستان و هم در کمک به بهبودی مبتلایان به این بیماری و جلوگیری از عود آن مؤثر است.
شرایط رشد و نگهداری
نور: این گیاه به نور متوسط خورشید نیاز دارد و نباید به صورت کاملاً مستقیم مقابل نور ۱۰۰ درصد خورشید باشد.
آب: علف چشمه اغلب کنار آب‌ها و چشمه‌ها رشد می‌کند، پس یک گیاه آبزی‌ست. ریشه‌های آن فقط درون آب دوام می‌آورد.
توجه داشته باشید که ساقه‌های این گیاه باید تا ۵ سانتی‌متر در آب باشد.
خاک: این گیاه بیشتر در زمین‌های پر آب و یا باتلاقی با اسیدیته ۷٫۲ رشد می‌کند.
دما: بهترین حالت دمایی برای این گیاه نواحی معتدل تا گرم است.
البته این گیاه در دمای منفی ۱۵ درجه سانتی‌گراد هم بدون مشکل رشد می‌کند.
عوارض
احتمالا باعث خونریزی در افراد مبتلا به هیموروئید میشود(تجربی)
اندیس قره دوز
قره دوز یک اندیس غیرفلزی است که در حوالی شهر ورزقان استان آذربایجان شرقی قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، سیلیس است.
تل کوچک
تل کوچک در شهرستان کهگیلویه، روستای تل کوچک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
همدید
یک محدوده همدید فضای قابل مشاهده از یک نقطه معین در فضا است، که برای یک نقطه خاص تعریف می شود. محدوده همدید به طور طبیعی سه بعدی هستند ، اما ممکن است فقط در دو بعد مورد بررسی قرار بگیرند: یا در سطح افقی مانند پلان های معماری و شهرسازی یا در سایر سطوح عمودی که به آن محدوده سه بعدی همدید می گویند. هر نقطه از فضای فیزیکی دارای محدوده همدیدی است که با آن در ارتباط است.
شکل مرز محدوده همدید ممکن است یک شکل مشخص باشد و یا ممکن است قسمتی از فضا را مشخص کند. اگر اتاق محدب باشد (مثلاً مستطیل یا دایره) ، آنگاه شکل هر محدوده همدید در آن اتاق یکسان است. و حجم آن در فضای سه بعدی محدوده فضای محدب و همدید یکسان است. با این حال اگر موقعیت نقطه مرجع تغییر کند باز محدوده همدید ثابت باقی می ماند. اگر در اتاقی غیر محدب محدوده همدید بررسی شود (به عنوان مثال ، یک اتاق L یا پارتیشن بندی شده) ، در آن صورت تعداد زیادی محدوده همدید وجود خواهند داشت که اندازه آن کمتر از کل اتاق است و شاید برخی از آن کل اتاق و بسیاری از آنها اشکال ناقصی از شکل اتاق باشد. شاید بسیاری از آنها منحصر به فرد باشند، بزرگ و کوچک ، باریک و گسترده ، محور و خارج از مرکز ، کل و خرد شده و غیره.
References
گسترش دهندگان ویکی‌پدیای انگلیسی en.wikipedia.org/wiki/Isovist
گمینا رازانوو (شهرستان بیاووبژگی)
گمینا رازانوو (شهرستان بیاووبژگی) یک گمینا در لهستان است که در شهرستان بیاووبژگی واقع شده‌است. گمینا رازانوو ۸۲٫۵۹ کیلومتر مربع مساحت و ۳٬۸۸۸ نفر جمعیت دارد.
هولدن مونارو
هولدن مونارو (Holden Monaro) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۷/>۲۰۰۱–۲۰۰۵تولید شده‌است.
فانوس‌ماهی دم‌خاری
فانوس‌ماهی دم‌خاری نام یک گونه از تیره فانوس‌ماهی است.
دانشگاه آتن
دانشگاه آتن (Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών) دانشگاه دولتی یونانی است، که در سال ۱۸۳۷ تأسیس شد.
اوگو کولومبو (دوچرخه‌سوار)
اوگو کولومبو (Ugo Colombo؛ زادهٔ - درگذشته  ) دوچرخه‌سوار اهل ایتالیا بود.
التاواس، اکلان
التاواس، اکلان (به لاتین: Altavas, Aklan) یک سکونتگاه مسکونی در فیلیپین است که در آکلان واقع شده‌است.
عروس دریایی جعبه‌ای
عروس دریایی جعبه‌ای جانوری است از ردهٔ جعبه‌زیان (نام علمی: Cubozoa) در شاخه مرجانیان. این جانور کشنده ژلاتینی به اندازه یک توپ فوتبال است و تا ۶۰ شاخک با طول ۴٫۵ متر دارد. هر شاخک از ۵۰۰۰ سلول نیش‌زننده و سم کافی برای کشتن ۶۰ انسان برخوردار است. تاکنون هیچ آمار رسمی وجود نداشته اما کارشناسان برآورد کرده‌اند که سالانه بیش از ۱۰۰ تن با نیش گونه‌های مختلف این عروس دریایی در سراسر جهان کشته می‌شوند. طبق برآوردهای بنیاد ملی علوم آمریکا، تنها در فیلیپین سالانه ۴۵ انسان توسط این حیوان کشته می‌شوند. حداقل ۵۱ گونه از عروس دریایی جعبه‌ای تا سال ۲۰۱۸ شناخته‌شده‌است که به دو دسته و هشت خانواده دسته‌بندی می‌شوند.
پوشیدن جوراب‌شلواری، اسپندکس، لباس غواصی و لباس‌های شنا برای محافظت در برابر نیش‌های عروس دریایی جعبه‌ای ضروری است. هنگامی که یکی از شاخک‌های این عروس دریایی به پوست برخورد می‌کند اقدام به پمپاژ یاخته گزنده به همراه زهر به درون پوست قربانی می‌کند که باعث درد و سوزش شدید می‌شود. شستشو با محلول سرکه برای غیرفعال‌نمودن یاخته‌های گزندهٔ تخلیه‌نشده و همچنین جلوگیری از انتشار سم اضافی بسیار مؤثر است. هر چند، برخی از تحقیقات موارد خلاف این موضوع را نشان داده‌اند که البته مورد انتقاد و عدم صحت ادعا قرار گرفته‌اند دلارام خالقی
تلفات و ایمنی
در کشور استرالیا بیشترین آمار مرگ‌ومیرها به واسطه نیش این‌گونه از عروس‌های دریایی در کودکان بوده‌است که این موضوع با توده بدنی ناچیز و بافت حداقلی چربی ارتباط بسیار نزدیکی دارد. در برخی از مناطق مجمع‌الجزایر مالایی تعداد موارد کشنده به مراتب بیشتر است (فقط در فیلیپین تخمین زده می‌شود سالانه ۲۰ تا ۴۰ مرگ وجود دارد) که احتمالاً به دلیل دسترسی محدود به امکانات پزشکی است. هر چند در استرالیا وضع اندکی متفاوت است. در حقیقت، در بسیاری از خطوط ساحلی استرالیا پست‌هایی تعبیه‌شده که محل نگهداری محلول سرکه برای مواقع اضطراری است و به همین جهت برای آنها تابلویی تعبیه‌شده که بر روی آن نوشته؛ روی زخم بریزید ولی نمالید - صرفاً جهت مصارف پزشکی و گزش‌های دریایی. در فیلیپین اهالی محلی نیز از سرکه به عنوان درمان استفاده می‌کنند.
اندیس کیامکی
کیامکی یک اندیس مصالح ساختمانی است که در حوالی شهر ورزقان استان آذربایجان شرقی قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، دولومیت است.
تپه شوولی
تپه شوولی در شهرستان کهگیلویه، روستای کوشک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فانوس‌ماهی اندرسون
فانوس‌ماهی اندرسون نام یک گونه از تیره فانوس‌ماهی است.
گمینا رازانوو (شهرستان مواوا)
گمینا رازانوو (شهرستان مواوا) یک گمینا در لهستان است که در شهرستان مواوا واقع شده‌است. گمینا رازانوو ۹۸٫۷ کیلومتر مربع مساحت و ۳٬۵۰۳ نفر جمعیت دارد.
ده بنیاب چربیون
ده بنیاب چربیون، روستایی از توابع بخش زیلائی شهرستان مارگون در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.
والنتینو فویس
والنتینو فویس (Valentino Fois; September 23, 1973 – 1973:9:23, March 28, 2008) دوچرخه‌سوار اهل ایتالیا بود.
موندونیه‌دو
موندونیه‌دو (به اسپانیایی: Mondoñedo) یک دهستان در اسپانیا است که در استان لوگو واقع شده‌است. موندونیه‌دو ۱۴۲٫۶۶ کیلومتر مربع مساحت و ۴٬۵۰۸ نفر جمعیت دارد و ۱۴۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آلبانی، تگزاس
آلبانی شهری در شهرستان شکلفورد ایالت تگزاس از ایالات جنوبی ایالات متحده آمریکا است. در سرشماری سال ۲۰۰۰، جمعیت این شهر ۱٬۹۲۱ نفر اعلام شد.
موندونیه‌دو
خواهرخوانده
شهرهای فرول و ترگویئر خواهرخوانده‌های موندونیه‌دو هستند.
بند سلما
بند سَلْما سدی است بر روی هریرود در ولسوالی چشت شریف، ولایت هرات افغانستان. کار آب‌گیری ذخیره اصلی بند سلما در این ولایت، روز یکشنبه ۴ اسد (مرداد) ۱۳۹۴ آغاز شد و در ۱۵ خرداد ۱۳۹۵ به بهره‌برداری رسید. ذخیره اصلی بند سلما با ۲۰ کیلومتر طول و ۳ کیلومتر عرض، ظرفیت ۶۴۰ میلیون متر مکعب آب را دارد. بند سلما علاوه بر تأمین آب مورد نیاز برای بیشتر از ۷۵ هزار هکتار زمین کشاورزی، ظرفیت تولید سالانه ۴۲ مگاوات برق را نیز دارا است.
بند سلما بزرگ‌ترین پروژه کشور هندوستان برای بازسازی افغانستان است که با ارزش ۳۰۰ میلیون دلار احداث شده‌است. احداث بند سلما از پروژه‌های بزرگ دولت محمد داوود خان، نخستین رئیس‌جمهوری افغانستان بود که در سال ۱۹۷۶ به کمک هند آغاز شد. روند ساخت این بند که به دلیل درگیری‌ها در افغانستان متوقف شده بود، بار دیگر در سال ۲۰۰۵ آغاز شد.
پیشینه
سد سلما که در افغانستان به پروژهٔ بند سلما معروف است بزرگ‌ترین برنامهٔ زیربنایی تاریخ افغانستان است که در زمان حکومت سردار محمد داوود خان نخستین رئیس‌جمهور پیشین افغانستان طرح‌ریزی شد و کار مقدماتی آن در همان زمان آغاز و اعمار آن تا بیست و پنج درصد تکمیل گردید. اما وقوع جنگ‌های خونین در این کشور موجب توقف اعمار بند در سال ۱۳۵۷ گردید. پس از سقوط طالبان، دولت افغانستان اعمار بند سلما را نخستین برنامهٔ بزرگ سازندگی‌اش عنوان کرد و در ۲۵ حوت سال ۱۳۸۶ سنگ تهداب آن گذاشته شد. این سد در ۱۷۰ کیلومتری شمال شرق هرات و در مسیر دریای هریرود در ولسوالی چشت ولایت هرات احداث می‌گردد که با تکمیل آن بیش از ۴۲ مگاوات برق مورد نیاز هرات و ولایات همجوار آن تأمین خواهد شد و بیش از ۲۰۰ هزار جریب زمین از مسیر هریرود تا مرز ایران در منطقهٔ ذوالفقار را نیز آبیاری خواهد کرد. کشور هند متعهد شد تا این بند را از کمک‌های بلاعوض دولت آن کشور احداث کند. کار اعمار بند سلما که قرار بود طی ۱۵ ماه به پایان برسد به دلایل مختلفی از جمله نبود امنیت کامل با کندی مواجه شد. افراد مسلح بارها بر کارگران و مهندسان شاغل در بند حمله کردند و در مواردی حتی چندین محافظ امنیتی آنان را کشتند. سد سلما در ۱۵ خرداد ۱۳۹۵ با حضور اشرف غنی رئیس‌جمهور افغانستان و نارندرا مودی نخست‌وزیر هند، به بهره‌برداری رسید.
ایران و ترکمنستان که در حال حاضر عمده مصرف‌کنندهٔ آب هریرود هستند، با احداث این سد مخالف هستند. زیرا ورودی آب سد دوستی که توسط این دو کشور بر روی هریرود احداث شده‌است را ۷۳ درصد کاهش می‌دهد. آب هریرود تأمین‌کنندهٔ بخشی از آب استان خراسان رضوی ایران است و در صورت احداث این سد، منبع تأمین آب این منطقه از میان می‌رود؛ ولی دولت افغانستان اعلام کرده نسبت به این نگرانی‌ها بی‌توجه است، چون آب افغانستان برای سال‌ها رایگان به مصرف کشورهای همسایه رسیده‌است.
سنترال هایتس-میدلند سیتی، آریزونا
سنترال هایتس-میدلند سیتی (به انگلیسی: Central Heights-Midland City) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان جیلا، آریزونا واقع شده‌است. سنترال هایتس-میدلند سیتی ۴٫۹۶ کیلومتر مربع مساحت و ۵٬۰۱۵ نفر جمعیت دارد.
بند سلما
هند و بند سلما
کشور هند که یکی بزرگ‌ترین کشورهای کمک‌کننده به افغانستان به‌شمار می‌آید، کار اعمار این بند را با هزینه‌ای بیش از هشتاد میلیون دلار آمریکایی از کمک‌های بلاعوضش به افغانستان به عهده گرفت، اما بعدها مشخص شد که اعمار بند سلما هزینهٔ بیشتری می‌طلبد و دولت هند بازهم تعهد کرد که همهٔ هزینهٔ احتمالی آن را پرداخت خواهد کرد. هر چند کار اعمار این بند سی سال پیش نیز به یک شرکت هندی سپرده شده بود، اما در آن زمان هزینهٔ اعمار آن توسط دولت افغانستان پرداخت می‌شد. راکش سود سفیر وقت هندوستان در افغانستان گفته بود: «از آنجایی‌که سلسلهٔ چشتیه از اینجا (ولسوالی چشت شریف) به هندوستان رفته، بنا بر این میان مردم چشت و مردم هند سابقهٔ طولانی وجود دارد و به همین سبب دولت ما تصمیم گرفت که این بند را اعمار کند.»
مرکز اصلی آب
بند سلما در منطقهٔ سلما در ولسوالی چشت ولایت هرات و در ۱۷۰ کیلومتری شمال‌شرق شهر هرات، در مسیر دریای هریرود قرار دارد. دریای هریرود از دامنه‌های کوه بابا در مناطق مرکزی افغانستان سرچشمه می‌گیرد و فاصلهٔ طولانی را در داخل ولایت غور طی نموده و با عبور از شهر چغچران مرکز آن ولایت وارد ولایت هرات می‌شود. هریرود ۱٬۱۲۴ کیلومتر طول دارد که ۵۶۰ کیلومتر آن در درون افغانستان جاری است و شصت کیلومتر مرز مشترک میان دو کشور ایران و افغانستان را همین دریا تشکیل می‌دهد.
فرودگاه فاکس هاربور
فرودگاه فاکس هاربور یک فرودگاه خصوصی است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۱۴۸۹ متر است. این فرودگاه در کشور کانادا قرار دارد و در ارتفاع ۱۹ متری از سطح دریا واقع شده است.