cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
گنجه
نام
نام گنجه از گنج پارسی برگفته شده‌است و در منابع عربی «جنزه» (از گنزه در پارسی میانه) آمده‌است. این موضوع نشان می‌دهد این شهر در دوران پیش از اسلام وجود داشته و احتمالاً در سده پنجم میلادی تشکیل شده است. نوشته‌هایی از یک حاکم عرب مسلمان به نام محمد ابن خالد الشیبانی درباره شهر گنجه نیز این موضوع را تایید می‌کند.
بر اساس برخی منابع، گنجه در سدهٔ هفتم میلادی میان ایرانیان، خزرها و اعراب دست‌به‌دست شد اما دچار تغییر نام نشد. منطقه‌ای که گنجه در آن واقع شده است از سدهٔ ۹ تا ۱۲ میلادی به ارّان معروف بود و جمعیت شهری آن عمدتاً به زبان فارسی صحبت می‌کردند.
این شهر در دوران امپراتوری روسیه به الیزابتوپول یا یلیزاوتوپول (Елизаветпо́ль) تغییر نام داد. پس از الحاق به اتحاد جماهیر شوروی، نام آن مجدداً در سال ۱۹۳۵ به کیروف‌آباد (Кироваба́д) تغییر یافت و این نام در اکثر دوره‌های شوروی حفظ شد. در سال ۱۹۸۹، شهر دوباره نام اصلی خود یعنی گنجه را به دست آورد.
جمعیّت گنجه پیش از مغولان
این شهر در دوران پیش از اسلام وجود داشته و احتمالاً در سدهٔ پنجم میلادی تأسیس شده است. بر اساس برخی منابع تاریخی، این شهر تا سده هفتم میلادی میان ایرانیان، خزرها و اعراب دست به دست می‌شده‌‌ است. منطقه‌ای که گنجه در آن واقع شده است از سده ۹ تا ۱۲ و حتی پس از آن به ارّان معروف بوده است و جمعیت شهری آن عمدتاً به زبان فارسی صحبت می‌کردند. بنابر قول گیراگوس گاندزاکِتسی (تاریخ‌نگار و کشیش ارمنی همزمان با نظامی گنجوی)، پیش از حملهٔ مغولان به شهر گنجه، شهر گنجه دارای انبوه جمعیّت فارسی زبان و اقلّیّتی از مسیحیان بود. باید توجّه داشت که گیراگوس بین ایرانی و عربی و ترک و مسلمان تفاوت می‌گذاشته‌است و وقتی در متن خود ساکنان شهر گنجه را ایرانی می‌خواند منظورش ایرانی است نه نام عمومی برای تمام مسلمانان. او برای اعراب از واژهٔ «تاچیک» (Tachik همان تاجیک یا تازیک = تازی = عرب = مسلمان) استفاده می‌کند و عربان را تاچیک می‌خواند (همانند نوشتارهای پهلوی). او ترکان را تئورک (T'urk) می‌نویسد. برای نمونه در فصل ۱۸ می‌نویسد که «جلال‌الدین محمد خوارزمشاه سپاهیان خود را از میان ایرانیان و تاچیکان و تئورکان گرد آورد.». در این کتاب به نام تاریخ ارمنیان که مربوط به سدهٔ هفتم ق. / سیزدهم م. یعنی بسیار نزدیک به روزگار شاعر بزرگ ایرانی نظامی گنجه‌ای است، نگارندهٔ ارمنی که خود زادهٔ شهر گنجه است، میان اعراب، ترک، پارسی (در ترجمهٔ انگلیسی به نام ایرانی آمده‌است) تفاوت گذاشته‌است و تنها به انبوه پارسیان و اقلّیّتی از مسیحیان در گنجهٔ پیش از مغولان تأیید کرده‌است. کتاب نزهت المجالس نیز بیست و چهار شاعر پارسیگو پیش از حمله مغولان به گنجه ذکر کرده‌است و وجود این تعداد شاعر که در قرن ششم و هفتم و هشتم در شمال‌غرب ایران قدم به عرصهٔ هستی گذاشته‌اند و در زبان همگانی ایرانیان ـ فارسی ـ شعر سروده‌اند، مؤید آن است که در اران و آذربایجان، زبان و ادب فارسی، زبان مردم کوچه و بازار و دربار بوده‌است.
۴۸۱
۴۸۱ ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
گنجه
جمعیّت گنجه پیش از مغولان
شهر گنجه بنابر نظر این تاریخ‌نگار همزمان با حمله مغولان، به دست مغول‌ها نابود شد و تنها اندکی از مردم شهر که موفق به فرار شدند، پس از پایان حمله مغول در دوران بازسازی شهر به شهر برگشتند.
این شهر دوباره در دوران ایلخانیان رونق نو گرفت. حمدالله مستوفی آن را در میان چهار شهر برجسته ایران می‌داند:
موقعیت تاریخی
نام رسمی گنجه در دوران حاکمیت روسیه تزاری به الیزابت‌پول تغییر نام پیدا کرد، سپس در دوران حاکمیّت کوتاه جمهوری دمکراتیک آذربایجان (۱۹۱۸ میلادی) این شهر موقتاً پایتخت جمهوری جدید درآمد تا آن که باکو از کنترل روس‌ها خارج گشت. نام گنجه در سال ۱۹۳۵ میلادی و در دوره حاکمیت شوروی به کیروف آباد  تغییر کرد. پس از دوران پرسترویکا (اصلاحاتی در دوران میخائیل گورباچف) و استقلال جمهوری آذربایجان نام گنجه رسماً بازیافته شد.
دوران پس از حمله اعراب به ایران
بر اساس منابع عربی دوران قرون وسطی، شهر گنجه در سالهای ۸۵۹–۸۶۰ میلادی توسط محمد بن خالد بن یزید بن مازیاد، فرماندار عرب منطقه در دوره خلیفه متوكل بنیان نهاده شد و نام گنجه به اصطلاح گنجینه‌ای است که در آن کشف شده است. بر اساس برخی داستان‌ها و افسانه‌ها فرماندار عرب در خواب صدایی شنید که می‌گفت گنجینه‌ای در زیر یکی از سه تپه پیرامون منطقه‌ای که در آن اردو زده است، پنهان شده است. پس از آن به او گفت که آن را بیرون بیاورد و از پول برای تأسیس یک شهر استفاده کند. وی خواب خود درباره پول و بنیان‌گذاری شهر را برای خلیفه تعریف کرد و خلیفه محمد را به عنوان والی موروثی شهر قرار داد به شرطی که پولی را که یافت به خلیفه بدهد. بنیان‌گذاری این شهر توسط اعراب توسط مورخ ارمنی قرون وسطایی موسس کاغانکاتواتسی تأیید شده است.
از لحاظ تاریخی گنجه شهر مهمی در ناحیه قفقاز جنوبی و بخشی از سرزمین‌های شاهنشاهی ساسانی، سلجوقیان، پادشاهی متحد گرجستان، اتابکان آذربایجان، خوارزمشاهیان، ایلخانان ، تیموریان ، قراقویونلو‌ها ، آق‌قویونلوها ، صفویه، افشاریه، زندیه و قاجاریه بوده است. پیش از دوران زندیه و قاجاریه و به دنبال مرگ نادرشاه، برای چند دهه توسط خان‌های خانات گنجه که خود تابع حکومت مرکزی ایران بودند به صورت محلی اداره می‌شد. خان‌های گنجه خود از خاندان قاجار بودند. گنجه همچنین زادگاه نظامی گنجوی شاعر پارسی‌گوی ایرانی است.
شهر گنجه چندین بار دچار زوال فرهنگی و سیاسی موقت شد؛ از جمله زمین‌لرزه ۱۱۳۹ میلادی در گنجه و پس از آن که این شهر توسط دیمیتری یکم پادشاه گرجستان تصرف شد و دروازه‌های آن به عنوان غنائم جنگی گرفته شد و هنوز هم در گرجستان نگهداری می.شود و بار دیگر هنگام حمله مغول‌ها در سال ۱۲۳۱ میلادی. این شهر پس از به قدرت رسیدن صفویه در سال ۱۵۰۱ میلادی احیا شد و تمامی مناطق آذربایجان، اران، شروان، قفقاز، ارمنستان، گرجستان، داغستان و فراتر از آن توسط صفویه به قلمروهای ایران بازگشت. این شهر در طی جنگ‌های طولانی مدت میان ایران و امپراتوری عثمانی در سال‌های ۱۵۷۸–۱۶۰۶ و ۱۷۲۳–۱۷۳۵ تحت اشغال عثمانی قرار گرفت، اما با این وجود از ابتدای سده شانزدهم تا اواخر سده نوزدهم، کم‌کم تسلط امپراتوری روسیه بر نواحی پرشمار قفقاز افزایش یافت و گنجه در پیمان گلستان از خاک ایران جدا شد.
سده‌های ۱۶ تا ۱۹ میلادی و واگذاری گنجه به روسیه
نام شهر گنجه برای مدت کوتاهی پس از پیروزی شاه عباس یکم در جنگ با عثمانی به عباس‌آباد تغییر یافت. وی شهر جدیدی را در ۸ کیلومتری جنوب غربی شهر قدیمی گنجه ساخت، اما در طول زمان نام آن به گنجه تغییر یافت. گنجه در زمان حکومت صفویه مرکز استان قره‌باغ بود. در سال ۱۷۴۷ میلادی، گنجه پس از مرگ نادرشاه افشار تا ظهور سلسله‌های ایرانی زندیه و قاجاریه، برای چند دهه به مرکز خانات گنجه تبدیل شد.
از اواخر سده ۱۸ میلادی، امپراتوری روسیه فعالانه شروع به افزایش نفوذ خود در خاک ایران و عثمانی از نواحی جنوبی کشور خود کرد. پس از الحاق شرق گرجستان در سال ۱۸۰۱، روسیه اکنون مشتاق تسخیر دیگر سرزمین‌های ایران در قفقاز بود. گسترش روسیه به قفقاز جنوبی و تصرف گنجه با مخالفت شدید مردم روبرو شد. در سال ۱۸۰۴، روس‌ها به سرپرستی ژنرال پاول سیسیانوف به گنجه حمله کرده و آن را تصرف کردند. این امر باعث جنگ میان روسیه و ایران در سال‌های ۱۸۰۴–۱۸۱۳ شد. برخی منابع غربی ادعا می کنند که تصرف این شهر با قتل عام تا ۳۰۰۰ تن از ساکنان گنجه توسط روس‌ها را به دنبال داشت. آن‌ها همچنین ادعا می کنند که ۵۰۰ تن از مردم که در مسجدی پناه گرفته بودند ذبح شدند، پس از اینکه یک ارمنی به سربازان روسی گفت که ممکن است "سارقان داغستانی" در میان آنها وجود داشته باشد.
روس‌ها در جنگ‌های ۱۸۰۴ تا ۱۸۱۳ میلادی در مقابل ایرانیان از قدرت نظامی بالاتری برخوردار بودند و در پایان جنگ را با پیروزی پشت سر گذاشتند. پس از جنگ و بسته شدن پیمان گلستان در پی آن، ایران وادار شد تا شهر گنجه و خان‌نشین آن را به امپراتوری روسیه واگذار کند. پس از این پیمان چندین درگیری محلی میان مردم و نظامیان ارتش روسیه ایجاد شد که با برتری ایرانیان همراه بود و ارتش روس وادار به عقب نشینی شد و گنجه به خاک ایران بازگشت و روس‌ها از آن بیرون رانده شدند؛ اما با جنگ‌های دوباره در ۱۸۲۶ تا ۱۸۲۸ میلادی که با پیروزی ارتش روسیه همراه بود و پیمان ترکمانچای که پس از آن منعقد شد، روس‌ها تسلط و چیرگی خود بر تمامی نواحی شمال رود ارس از جمله شهر گنجه را قطعی کردند. پس از تصرف کامل شهر گنجه به دست روس‌ها، نام این شهر به افتخار الیزابت الکسی یوونا همسر الکساندر یکم، به الیزابت‌پول به معنی شهر الیزابت تغییر یافت؛ اگرچه مردم این شهر و دیگر نقاط قفقاز نام روسی را نپذیرفتند و باز هم نام گنجه را به کار بردند. این شهر در سال ۱۸۶۸ میلادی مرکز اداری فرمانداری الیزابت‌پول شد. شهر گنجه یا الیزابت‌پول پیش از سال ۱۸۶۸ بخشی از فرمانداری تفلیس بود.
سده بیستم میلادی
شهر گنجه یکی از شهرهای اصلی در قفقاز بود که کشتار ارمنی-تاتار ۱۹۰۵–۱۹۰۷ در آن رخ داد و شمار فراوانی از ارمنی‌ها در آن کشته و زخمی شدند. گنجه در طول تاریخ همواره از شهرهایی بود که در آن جمعیت قابل توجهی ارمنی سکونت داشتند. در سال ۱۹۱۸ میلادی، گنجه پایتخت موقت جمهوری خلق آذربایجان شد و در آن زمان نام شهر دوباره به گنجه تغییر داده شد. در آوریل ۱۹۲۰، ارتش سرخ آذربایجان شهر گنجه را اشغال کرد و پس از آن در ماه مه ۱۹۲۰، گنجه صحنه یک شورش ضد شوروی با نام خیزش گنجه (۱۹۲۰) بود که طی آن درگیری هر دو سوی نبرد یعنی شورشیان و ارتش سرخ به شدت آسیب دیدند. در ادامه جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان بر کلیه مناطق تسلط پیدا کرد. در سال ۱۹۳۵ میلادی جوزف استالین نام شهر را به افتخار سرگئی کیروف به کیروف آباد تغییر داد. در سال ۱۹۹۱ میلادی، جمهوری آذربایجان استقلال خود را دوباره به دست آورد و نام قدیمی این شهر یعنی گنجه به آن بازگردانده شد. برای سال‌های متمادی لشکر ۱۰۴ نیروهای هوابرد شوروی در این شهر مستقر بود.
در نوامبر ۱۹۸۸ میلادی، کشتار کیروف‌آباد مردم ارمنی را مجبور به ترک شهر گنجه کرد.
سده بیست و یکم میلادی
بازسازی و زیباسازی شهر در سده بیست و یکم میلادی منجر به تغییرات چشمگیری در توسعه شهری این شهر شده است و شهر قدیمی دوران شوروی را به قطب ساختمان‌های بلندمرتبه و با کاربری گوناگون تبدیل کرده است.
در سال ۲۰۰۸ میلادی، دروازه‌های آرامگاه گنجه بر اساس طرح‌هایی از دروازه‌های گنجه قدیم که توسط ابراهیم عثمان اوغلو در سال ۱۰۶۳ ساخته شده بود بازطراحی شد.
گنجه به دلیل نزدیکی با نواحی مورد مناقشه ناگورنو قره‌باغ جایگاه راهبردی مهمی برای جمهوری آذربایجان به شمار می‌آید. در سال ۲۰۲۰ میلادی و در جریان جنگ ناگورنو قره‌باغ (۲۰۲۰)، گنجه چندین بار مورد بمباران نیروهای مسلح ارمنستان قرار گرفت و منجر به کشته شدن ۳۲ غیرنظامی و زخمی شدن ده‌ها تن دیگر شد.
گنجه یکی از شهرهایی بود که در جنگ ناگورنو قره‌باغ (۲۰۲۰) آسیب دید. در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۰ میلادی، ادعا شد یک بلوک مسکونی در شهر گنجه در اثر حمله موشکی شبانه ارمنستان ویران شد و منجر به کشته شدن ۱۰ غیرنظامی و زخمی شدن ۳۴ نفر دیگر شد. وزارت دفاع ارمنستان موشک‌باران از درون خاک کشور خود را شدیداً رد و انکار کرد؛ در حالی که مقامات جمهوری آرتساخ اعلام کردند که نیروهای ارمنی آرتساخ پایگاه نظامی گنجه را در فرودگاه بین‌المللی گنجه هدف قرار داده و منهدم کرده‌اند. علت حمله موشکی به این پایگاه، حملات موشکی و بمباران استپاناکرت، پایتخت جمهوری آرتساخ و دیگر نقاط آرتساخ توسط ارتش جمهوری آذربایجان بود. آن‌ها همچنین اعلام کردند که به مردم جمهوری آذربایجان اخطار داده شده تا برای جلوگیری از آسیب‌های جانبی، از مناطق نظامی دور شوند. به دنبال آن، خبرنگاری که از صحنه برای یک رسانه روسی گزارش می‌داد و هم مدیر فرودگاه گنجه، شلیک و بمباران فرودگاه را که از ماه مارس به علت دنیاگیری کووید-۱۹ فعال نبود، انکار کردند. در ۱۷ اکتبر، در اثر اصابت موشک بالستیک ارمنی SCUD B (R-17 Elbrus) به یک منطقه مسکونی در گنجه، ۲۱ غیرنظامی کشته و بیش از ۵۰ نفر زخمی شدند.
آب و هوا
شهر گنجه بر اساس سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن دارای اقلیم نیمه‌خشک است.
تقسیمات شهری
امروزه گنجه به ۲ رایون (منطقه اداری) کپز و نظامی تقسیم شده است. هم‌اکنون نیازی بایراموف شهردار این شهر است. گنجه دارای ۶ شهرک اداری به نام‌های حاجی‌کند، جوادخان، شیخ‌زمان‌لی، ناتوان، مهستی و سدیل‌لی است.
منطقه کپز
منطقه کپز (Kəpəz rayonu) بر اساس تصمیم شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی و جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان در ۲۱ نوامبر ۱۹۸۰ میلادی تأسیس شد. این ناحیه از ۲ ناحیه اداری و ۶ شهرک اداری تشکیل شده است. مساحت آن تقریباً ۷۰ کیلومتر مربع (۲۷ مایل مربع) با ۱۷۸۰۰۰ نفر جمعیت است.
منطقه نظامی
منطقه نظامی (Nizami rayonu) نیز در ۲۱ نوامبر ۱۹۸۰ میلادی بر اساس تصمیم اتحاد جماهیر شوروی و جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان به عنوان منطقه گنجه در شهر کیروف آباد بنیان نهاده شد. هنگامی که نام تاریخی گنجه بازسازی شد و نام این شهر در سال ۱۹۸۹ میلادی به گنجه بازگشت، نام این منطقه نیز به نظامی تغییر یافت. این ناحیه از ۲ بخش اداری تشکیل شده است. مساحت این منطقه تقریبا ۳۹ کیلومتر مربع (۱۵ مایل مربع) و جمعیت آن ۱۴۸۰۰۰ نفر است.
جمعیت‌شناسی
گنجه پس از باکو و سومقاییت با حدود ۳۳۵۶۰۰ تن جمعیت سومین شهر بزرگ و پرجمعیت جمهوری آذربایجان است. در این شهر شمار زیادی پناهنده آذری از ارمنستان و آوارگان آذری اهل قره‌باغ و مناطق اطراف نیز سکونت دارند. شمار آن‌ها در سال ۲۰۱۱ بیش از ۳۳۰۰۰ تن تخمین زده شد.
شمار مردم لزگی در گنجه نزدیک ۲۰ هزار نفر است.
شهر علاوه بر مسلمانان دارای یک گروه جمعیتی بزرگ از ارمنی‌ها هم بوده است. نام ارمنی این شهر گندزک (Գանձակ) بوده است که از گندز (անձ) گرفته شده است. این عبارت وام‌واژه‌ای از زبان فارسی قدیم به معنای گنج و ثروت است.
بر اساس آمار کمیته آمار دولتی جمهوری آذربایجان، تا سال ۲۰۱۸ میلادی، جمعیت شهر ۳۳۲۶۰۰ تن ثبت شده است که از سال ۲۰۰۰ میلادی، ۳۱۹۰۰ تن (حدود ۱۰.۶٪) افزایش یافته است. ۱۶۲۳۰۰ از کل جمعیت را مردان و ۱۷۰۳۰۰ را زنان تشکیل می‌دهند. جمعیت شهر گنجه در سال ۲۰۲۱ برابر با ۳۴۴٬۱۰۸ نفر بوده است که از این لحاظ سومین شهر پرجمعیت جمهوری آذربایجان می‌باشد. بیش از ۲۶ درصد جمعیت (حدود ۸۶۵۰۰ تن) از جوانان و نوجوانان ۱۴ تا ۲۹ ساله تشکیل شده است.
جامعه ارمنیان گنجه
افزون بر مسلمانان فارسی‌زبان و ترک‌زبان، این شهر دارای یک جامعه ارمنی مسیحی با جمعیت قابل توجه نیز بوده است.
شخصیت‌های ارمنی مهم تاریخی شهر عبارتند از:
دین
برخی از دین‌های دیگر از جمله مسیحیت در شهر دیده می‌شود. کلیسای الکساندر نوسکی، کلیسای لوتریانیسم آلمانی، کلیسای سنت جان و کلیسای سنت سرکیس در این شهر قرار دارند. پیش از کشتار کیروف‌آباد در سال ۱۹۸۸ میلادی جامعه قابل توجهی از مسیحیان ارمنی در این شهر زندگی می‌کردند.
اقتصاد
اقتصاد گنجه تا حدی مبتنی بر کشاورزی و تا حدی مبتنی بر گردشگری است. همچنین برخی صنایع از جمله استخراج فلزاتی چون آهن، مس و آلومینیوم و فرآوری آن‌ها، صنایع چینی، ابریشم و کفش نیز در این شهر وجود دارد. در حوزه کشاورزی صنایع غذا، انگور و پنبه با زمین‌های کشاورزی پیرامون شهر گسترش یافته است.
این شهر یکی از بزرگترین مجتمع‌های نساجی جمهوری آذربایجان را دارد و به دلیل پارچه‌ای به نام ابریشم گنجه که بالاترین امتیاز را در بازارهای کشورهای همسایه و خاورمیانه دریافت کرده است، شناخته‌شده است.
مردم عمدتاً در بخش‌های تولید، آموزش، ترابری، بخش‌های خدمات و پذیرایی مشغول به کار هستند. در مجموع صنایع آلومینیوم، خودروسازی و شراب‌سازی در حال توسعه هستند.
بازارها، مراکز خرید و گردشگری
شهر گنجه دارای شمار فراوانی از بازار‌های سنتی، مغازه‌ها و پاساژهای مدرن است. خیابان جوادخان یکی از خیابان‌های بافت قدیمی شهر گنجه است. گنجه مال یکی از پاساژهای مدرن شهر است که میان سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ میلادی ساخته شد و بزرگ‌ترین مرکز خرید شهر به شمار می‌رود. از دیگر مراکز خرید می‌توان به پارک خمسه، مرکز خرید تقی‌اف و پارک آئورا اشاره کرد.
از دیگر نقاط گردشگری و تفریحی می توان به خیابان جواد خان، طاق پیروزی، مرکز حیدر علی‌اف، میدان پرچم و منطقه تفریحی حاجی‌کند اشاره کرد. همچنین شماری از جاذبه‌های طبیعی مانند پارک ملی گوی‌گول و دریاچه گوی‌گول، دریاچه مارال‌گول، کوه کپز و رشته‌کوه مراوی در نزدیکی شهر گنجه قرار دارند.
فرهنگ
این شهر از سال ۲۰۱۲ میلادی، به همراه شهرهای باکو و لنکران در جنبش ساعت زمین شرکت می‌کنند.
ورزش
این شهر دارای یک باشگاه فوتبال به نام کپز است که در لیگ برتر فوتبال جمهوری آذربایجان حضور دارد. این باشگاه سابقه سه قهرمانی در لیگ جمهوری آذربایجان و چهار قهرمانی در جام حذفی این کشور را دارد.
مجموعه ورزشی المپیک گنجه با ۲ ساختمان ( که به ترتیب در سال‌های ۲۰۰۲ و ۲۰۰۶ مورد بهره برداری قرار گرفتند) و ورزشگاه شهر گنجه با گنجایش ۲۷۰۰۰ نفر که در سال ۱۹۶۴ گشایش یافت   ، از امکانات ورزشی این شهر به شمار می‌روند.
در سپتامبر ۲۰۱۷ میلادی ماراتن گنجه ۲۰۱۷ با حضور ۱۱۰۰۰ تن از سراسر جمهوری آذربایجان و همچنین شماری از کشورهای دیگر برگزار شد. این مسابقه از طاق پیروزی آغاز شد و در مجموعه پارک حیدر علی اف با طی مسافت ۱۷ کیلومتر به پایان رسید.
ای‌سی‌اس ماکرو لترز
ای سی اس ماکرو لترز ، نام یکی از نشریه‌های تخصصیِ علم شیمی فراذره‌ای و نانوشیمی است که از سال ۲۰۱۲ به‌دست انجمن شیمی امریکا و به زبان انگلیسی چاپ می‌رسد.
گنجه
شهرهای خواهرخوانده
گنجه با شهرهای زیر خواهرخوانده است:
ای‌سی‌اس ماکرو لترز
این نشریه که از نوع داوری همتا است، به صورت ماهیانه منتشر می‌گردد.
مزاحمت
مزاحمت (از nocence باستانی، از طریق Fr. noisance، مزاحم، از لات. nocere، "آزار دادن") یک جرم قانونی رایج است؛ یعنی چیزی که باعث توهین، آزار، دردسر یا جراحت می‌شود. یک مزاحمت می‌تواند عمومی (همچنین "متداول") یا خصوصی باشد. یک مزاحمت عمومی توسط محقق انگلیسی سر جیمز فیتزجیمز استفن به این صورت تعریف شد:"«عملی که قانون آن را تضمین نمی‌کند، یا ترک انجام وظیفه قانونی، که فعل یا ترک‌کاری مانع یا سبب ایجاد مزاحمت یا آسیب برای عموم در اعمال حقوق مشترک همه رعایای اعلی‌حضرت شود»."
قلب خونین (گیاه)
قلب خونین یا  'قلب خونین مریم'  یا  نام یک گونه از گیاهان گلدار است. خاستگاه این گیاه چین و کره است و از قرن پانزدهم میلادی به ژاپن وارد شده‌است. گل این گیاه دو گلبرگ داخلی و دو گلبرگ خارجی دارد که قسمت اصلی گلبرگ‌های خارجی برآمده بوده و به رنگ‌های صورتی مایل به قرمز و سفید در ماه آوریل و ژوئن شکوفا می‌شود. گیاهی است چند ساله که بوتهٔ آن در حدود ۶۰- ۳۰ سانتیمتر ارتفاع دارد. گل به شکل قلب است و ممکن است یک شاخه تا حدود ۱۵ گل داشته باشد. رنگ برگ‌ها سبز مایل به سفید است. تکثیر گیاه از طریق تقسیم ریشه انجام می‌شود.
گیاهی دائمی و پایا و دارای شاخه گل‌های قلبی شکل شبیه گیره یا قفل گردن بند خانم‌ها به نظر می‌رسند. برگی‌های گل زینتی قلب خونین مریم سبز خاکستری بوده و شبیه برگ سرخس‌ها دارای بریدگی‌های بسیار است. رقمی از آن دارای گل‌های قرمز متمایل به صورتی است اما رقم‌ دیگر آن کوتاه‌تر بوده و دارای سرشاخه‌های گسترده به رنگ خاکستری آبی و گل‌های ارغوانی قلبی شکل است که بر بلندای ساقه‌های به ارتفاع ۳۰ سانتی‌متر قرار گرفته‌اند همچنین Lamprocapnos spectabilis 'Alba' گل آن کاملاً سفید است. این گیاه بوته خوبی برای پوشاندن سطح زمین است این گیاه خاکی مرطوب و محلی نیمه سایه و قطع شاخه‌های رنجور و ضعیف را دوست دارد. تکثیر و ازدیاد گیاه زینتی دیسان ترا از طریق کاشت بذر در اوائل پاییز در هوای آزاد و گرفتن قلمه ساقه یا قلمه ریشه، در بهار و پس از خاتمه گل دادن گیاه صورت می‌گیرد.
نوبند
نوبند، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان سرباز در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان پارود قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۳۶ نفر (۶۶خانوار) بوده‌است.
ادام‌باکام
ادام‌باکام (به انگلیسی: Adambakkam) در هند است که در چنای واقع شده‌است.
خصوصیات
ادام‌باکام ۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
بابکی
بابکی نام یک روستا و بخش در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان شرور واقع شده‌است. بابکی ۱۱۳ نفر جمعیت دارد.
مودینگر
مودینگر (به انگلیسی: Modinagar) یک زیستگاه انسانی در هند است که در قاضی آباد واقع شده‌است.
بابکی
نام بابکی فارسی است و به قهرمان ایرانی، بابک، اشاره دارد.
مودینگر
خصوصیات
مودینگر ۲۷۲٬۹۱۸ نفر جمعیت دارد و ۲۱۹٫۱۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
الیگوت
الیگوت یک غذای سنتی له‌اوبراک (آویرون، کانتال، لوزر و پیرنه میانه) واقع در جنوب فرانسه می‌باشد که از مخلوط کردن پنیر مذاب و پوره سیب زمینی و گاهی سیر تهیه می‌شود. این خوراک فوندو مانند، در رستوران‌ها اوورنی طرفداران زیادی دارد.
الیگوت به‌طور سنتی از پنیر توم لاگویله یا توم اوورنی تهیه شده و بسته به سلیقۀ غذایی به همراه گوشت خوک بریان یا سوسیس تولوس و شراب قرمز اوورنی دمای سرو می‌شود. پنیرهای دیگری نیز مانند موزارلا یا کانتال نیز به جای توم استفاده می‌شوند.
تاریخچه
این غذا ابتدا با نان بود و توسط راهبان برای زائرانی که به سمت سانتیاگو د کمپوستلا می‌رفتند درست شد. سیب‌زمینی زمانی که به فرانسه آورده‌شد، جایگزین نان گردید. الیگوت در جشن‌ها و گردهمایی‌های روستاها غذای اصلی بوده و حتی در خیابان‌های آویرون به فروش می‌رسد.
طرز پخت
الیگوت با مخلوط کردن سیب‌زمینی پوره شده، کره، خامه، سیر له شده و پنیر آب شده درست شده و زمانی آماده می‌شود که بافتی صاف و ارتجاعی پیدا کند. با آنکه دستور پخت‌های مختلفی وجود دارد، اما لاروس گاسترونومیک به ازای هر یک کیلوگرم سیب‌زمینی، ۵۰۰ گرم پنیر، ۲ حبه سیر، ۳۰ گرم کره و به میزان دلخواه نمک و فلفل را پیشنهاد می‌دهد.
تقی ابتکار
تقی ابتکار (زاده ۱ مرداد ۱۳۱۱ مشهد - درگذشته ۲۹ اسفند ۱۳۷۹ تهران) سیاست‌مدار و مدرس دانشگاه ایرانی بود. وی از شهریور ۱۳۵۸ تا اسفند ۱۳۵۹ ریاست سازمان حفاظت محیط زیست را بر عهده داشت و در دولت هفتم هم مشاور رئیس‌جمهور بوده‌است.
زندگی‌نامه
وی دانش‌آموخته کارشناسی مهندسی الکترونیک از دانشکده فنی دانشگاه تهران، کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک از دانشگاه ووستر و دکترای مهندسی مکانیک از دانشگاه پنسیلوانیا بود و فعالیت شغلی خود را از سال ۱۳۴۷ به عنوان استادیار دانشکده فنی دانشگاه تهران آغاز کرد.
دختر او، معصومه ابتکار، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران در دولت خاتمی و دولت یازدهم بود و در دولت دوازدهم نیز معاون رئیس‌جمهور در امور زنان بود.
آننده کومرسوامی
آنَنْدَه کومَرَسوامی (۱۹۴۷ − ۱۸۷۷ میلادی) محقّق و نویسنده و مترجم و اندیشمندِ انگلیسی زبانِ هندی الاصلِ نیمه اوّلِ قرن بیستم میلادی است.
زندگی
آنَنْدَه کینتِش کومَرَسوامی در ۲۲ اوت ۱۸۷۷ میلادی از پدری سیلانی و مادری انگلیسی در شهر کلومبوِ سیلان (سری لانکا) متولد شد. پدرش در سال ۱۸۷۹ یعنی زمانی که آنَنده تنها دو سال داشت درگذشت. کومرسوامی تحصیلاتش را تا ورود به دانشگاه لندن ادامه داد و دکترای خود را در رشته زمین‌شناسی اخذ کرد. بیست و چهار ساله بود که با اتل ماری ازدواج کرد و پس از اندک مدّتی به سیلان بازگشت. علاوه بر شوقی که از ابتدای زندگی‌اش به سرزمین و آیین خود نشان می‌داد در طی بازگشت به سیلان شیفته فرهنگ و هنر مشرق زمین شد. علاوه بر انگلیسی و سیلانی با زبانهای فرانسه، آلمانی، لاتین، یونانی، تمیل، سانسکریت، هندی، پالی، ایتالیایی، اسپانیایی و فارسی آشنایی داشت. ضمن اینکه در آن دوران آثاری مانند «هنر سری‌لانکا در قرون وسطی» و «هنر و صنعت هند و سیلان» از کوماراسوامی منتشر شده بود، در سال ۱۹۱۷ موزه هنرهای زیبای شهر بوستون از او دعوت کرد تا برای تأسیس نخستین بخش فرعی هنر هندی در موزه‌ای آمریکایی به آنجا منتقل شود. او این دعوت را پذیرفت و سی سال پایان زندگی‌اش را تا هنگام درگذشتش در هفتم سپتامبر ۱۹۴۷ در بوستون گذارند؛ دورانی که سخت تحت تأثیر نوشته‌های رنه گنون قرار گرفت.
آثار و اندیشه‌ها
«زمان و بی زمانی» که بر اساس ادیان و مابعدالطبیعه‌های بزرگ جهان شامل بخش‌های آئین هندو، بودا، اسلام، مسیحیّت و یونان است، جلد دوم از سه‌گانه‌ای که راجر لیپسی از مقالات و یادداشت‌های وی جمع‌آوری کرده‌است که با عنوان «متافیزیک» به چاپ رسیده و شامل مقالات بی‌نظیری می‌باشد، مانند «معنای مرگ»، «نمونه‌گرایی ودائی»، «روانشناسی سنّتی هندی»، «توحید ودائی»، «ودانتا و سنّت غربی»، «ابلیس کیست و جهنم کجاست؟»، «آموزهٔ ودائی خاموشی»، «یادآوریِ هندی و افلاطونی» و نیز کتابهای دیگری چون «آئین هندو و بودا»، «رویکردی نو به وداها: نوشتاری در باب ترجمه و تفسیر» و بسیاری از آثار دیگر کوماراسوامی که در باب متافیزیک ادیان نوشته شده‌است، دارای دیدگاهی بی‌همتا در این زمینه‌اند، یعنی همان بصیرتی که تنها از دل سنّت می‌توان آن را کسب کرد. براستی کوماراسوامی دارای خردی سنّتی فارغ از پیش‌فرض‌های مدرن بود. واژهٔ سنت‌گرا برای کسی که با سنّت یکّه و یگانه گشته بسی حقیر است.
همانند گنون، کومرسوامی نیز توجه به رمز و تمثیل را سخت مهم می‌دانست، ضمن آنکه اهتمام او به هنر سنّتی که به معنای حقیقی کلمه، در همهٔ صورش هنری رمزی است، موجب خلق آثار بی‌نظیری در باب رمزپردازی شده‌است، چه مقالاتی که در مورد آموزهٔ جهانی نمادپردازی و فهم رموز فراهم آورده و چه نوشته‌های دیگری که پیرامون نمادهای سنن مختلف بحث می‌کند. مقالاتی چون «رمزها» *، «تأویل رمزها» *، «رمزپردازی کمان» (که این سه در مجموعه‌ای از مقالات او که با عنوان «تمدّن چیست؟» به چاپ رسیده، یافت می‌شود) و نیز کتابهایی چون «عناصر شمائل نگاری بودائی» و «منشاء تصویر بودا» از این دستْ آثارند.
در قیاس با گنون، شاید کوماراسوامی چندان مشغول نقد مدرنیسم نبوده باشد، حال آنکه کمتر نوشته‌ای خالی از نقد تجدد از او یافت می‌شود؛ می‌خواهد آن نوشته تبین و تشریح ادیان باشد یا دربارهٔ هنر و پیشه‌وران و اصول و معیارهای زندگی سنّتی. وی در پایان زندگانیش نگارش مجموعهٔ آثاری موسوم به «Bugbear Series» را که مستقیماً نقد مدرنیسم بود، به عهده گرفت، ولی تنها Bugbear of Literacy، که در صدد براندازی خدایان دروغین تجددگرایی با توسّل به اصول تعقّلی بود، پیش از درگذشت وی منتشر شد.
نوشته‌ها
سیّد حسین نصر از نخستین کسانی بود به نگارش کتاب‌شناسی کوماراسوامی همت گماشت. سال‌ها بعد پسرِ کوماراسوامی، راما، کتاب‌شناسی پدرش را تدوین کرد. پس از او یکی از جامع‌ترین کتاب‌شناسی‌های کوماراسوامی را جیمز اس. کراوچ در مجلّدی به انتشار رساند. این کتاب‌شناسی شامل بیش از هزار آیتم است.
چند کتاب از کوماراسوامی به فارسی ترجمه شده است، از جمله:
از کتاب‌های دیگرش:
۴۸۲
۴۸۲ ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
فرودگاه روسیه میشن
فرودگاه روسیه میشن یک فرودگاه همگانی با کد یاتا RSH است که یک باند فرود شن دارد و طول باند آن ۱۰۹۷ متر است. این فرودگاه در کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۱۶ متری از سطح دریا واقع شده است.
مجید وارث
مجید وارث گزارشگر ورزشی و بنیان‌گذار برنامه ورزش و مردم است.
فعالیت‌ها در ایران
مجید وارث فعالیت خود را از سال ۱۳۵۳ در تلویزیون ملی ایران آغاز کرد و بیشتر به گزارش مسابقات کشتی و فوتبال می‌پرداخت.
وارث یکی از گزارشگران اصلی بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ تهران بوده‌است. پس از انقلاب نیز رویدادهای مهم دیگری از جمله بازی‌های فوتبال جام ملت‌های آسیا در سال ۱۹۸۰، مسابقات کشتی قهرمانی جهان اسکوپیه در سال ۱۹۸۱، جام جهانی فوتبال ۱۹۸۲ اسپانیا و بازی‌های آسیایی ۱۹۸۲ دهلی نو را گزارش کرده‌است. آخرین رویداد بین‌المللی که وی پیش از مهاجرت به استرالیا گزارش کرد، فوتبال جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۴ سنگاپور بود. وی پس از مهاجرت در واپسین همکاری خود با صدا و سیما، گزارش زنده رادیویی مسابقه استرالیا - ایران و برخی از مسابقات ورزشکاران ایرانی در المپیک سیدنی را انجام داد.
پس از انقلاب به ابتکار مجید وارث، برنامه ورزشی ورزش و مردم در شبکه یک پایه‌گذاری شد. این برنامه تا سال ۱۳۶۳ با اجرای مجید وارث ادامه یافت، اما پس از آن به دلیل نگاه انتقادی وارث به مدیریت ورزش وی از اجرای این برنامه منع شد و جای خود را به بهرام شفیع داد. به عقیده بسیاری از علاقه‌مندان ورزش در آن دوران، بهترین دوران برنامه ورزش و مردم در سال‌های مجری گری وارث رقم خورد.
پس از کنار گذاشته شدن از برنامه ورزش و مردم، وارث فعالیت گزارشگری خود را ادامه داد و همچنان فعال بود؛ اما در سال ۱۳۶۴ در یکی از مسابقات باشگاه‌های تهران زمانی که در دهه ۶۰ (خورشیدی)، یک بار در حین بازی توپ شوت می‌شود وسط تماشاچی‌ها و تماشاچی‌ها توپ رو برنمی گردونند تو زمین؛ مجید وارث در هنگام گزارش گفت: «بله، حالا توپ رو ملّاخور می کنن»، همین جمله در شرایط آن روز ایران کافی بود تا وی مجبور شود برای همیشه از گزارشگری در ایران کناره‌گیری کند.
فیلم‌سازی
در مقطع جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان و حضور تیم ایران در این رقابت‌ها نیز مجید وارث فیلمی به نام «ما همه ایرانی هستیم» را ساخت که هدف اصلی این فیلم پرداختن به محرومیت بانوان فوتبالدوست ایران از حضور در ورزشگاه‌ها بود.
برنامه گزارش‌گر
مجید وارث از خرداد ۱۳۸۹ فعالیت رسانه‌ای خود را این بار در خارج از کشور از سر گرفت و برنامه‌ای به نام گزارش‌گر را در تلویزیون پارس به روی آنتن برد. وارث در این برنامه به رویدادهای ورزش ایران بیشتر از دیدگاه سیاسی-اجتماعی می‌پردازد و نگاهی انتقادی به عملکرد گویندگان صدا و سیما دارد که از نظر وی استاد تملق و تعریف و تمجید از قدرت و بزرگ جلوه دادن مسائل سطحی و کم‌اهمیت و بی‌تفاوتی نسبت به مسائل و مشکلات پراهمیت هستند. انعکاس اخبار ورزش بانوان و حمایت از حضور بانوان ایران در استادیوم‌ها از دیگر نکات برجسته برنامه گزارشگر مجید وارث است.
اکنون این برنامه تحت عنوان «دقیقه ۹۰» به‌صورت هفتگی در کانال یوتیوب شخصی او منتشر می‌شود.
هوستیم
هوستیم یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه زنویمو واقع شده‌است. هوستیم ۱۹ کیلومتر مربع مساحت و ۴۱۱ نفر جمعیت دارد و ۳۸۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
جوداپور
جوداپور
شهر جوداپور با جمعیت ۱٫۰۰۶٫۶۵۲ نفر در ایالت راجستان در کشور هند واقع شده‌است.
فرودگاه کیسیدوگو
فرودگاه کیسیدوگو یک فرودگاه با کد یاتا KSI است. این فرودگاه در شهر کیسیدوگو کشور گینه قرار دارد.
هوهانس گوهاریان
هُوْهانِس گنوشی گوهاریان (Հովհաննես Գևուշի Գոհարյան؛ زادهٔ در گاوار) یک بازیکن فوتبال در مهاجم اهل ارمنستان است.
باشگاهی
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به پیونیک، ایمپالس، باته بوریسف، لوکوموتیو مسکو و اولیس اشاره کرد.
تیم ملی
وی همچنین در زیر ۱۷ سال روسیه، زیر ۲۱ سال ارمنستان و تیم ملی فوتبال ارمنستان بازی کرده است. گوهاریان نخستین بازی ملی خود را که یک بازی دوستانه بود در تاریخ ۱۲ اوت ۲۰۰۹ در ایروان در مقابل مولداوی انجام داده‌است.
۴۸۳
۴۸۳ ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
رودلف ریش
رودلف ریش (Rudolf Risch; January 20, 1908 – 1908:1:20, August 22, 1944) دوچرخه‌سوار اهل آلمان بود.
۴۸۴
۴۸۴ ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
راه افتخار
خلاصه داستان
این فیلم بر اساس یک رویداد واقعی تهیه شده است. تلمبه‌خانه تنگ فنی که تلمبه‌خانه سه پالایشگاه بزرگ نفتی کشور ایران است در جریان جنگ ایران و عراق ۳۲ بار توسط جنگنده‌های دشمن بمباران می‌شود، از آنجایی که به فعالیت این تلمبه خانه نیاز مبرم بود مهندس شریفیان مسئول پروژه، مهندس یگانه را به کار دعوت کرد تا ظرف مدت کوتاهی آنجا را احیا کند. این دو مهندس ایرانی با اجرای یک پروژه مخفیانه سبب می‌شوند که هیچکس از وجود این سه پالایشگاه با خبر نمی‌شود و تا پایان جنگ این راز جزو اسرار باقی می‌ماند.
مسیحی (فیلم ۱۹۲۳)
مسیحی (The Christian) فیلمی در ژانر درام است که در سال ۱۹۲۳ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به ریچارد دیکس، مائه بوش، آیلین پرینگل و برل مرسر اشاره کرد.
ویلیام پیتر بلتی
ویلیام پیتر بلتی (زاده ۷ ژانویه ۱۹۲۸ – درگذشته ۱۲ ژانویه ۲۰۱۷) یک نویسنده و فیلمساز آمریکایی بود. کتاب جن گیر مشهورترین اثر اوست که آن را در سال ۱۹۷۱ نوشت. او همچنین نسخه بعدی فیلمنامه این فیلم که جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه اقتباسی را برنده شد نوشت و آخرین قسمت فیلم جن‌گیر را نوشت و کارگردانی کرد.
از آخرین کارهایش می‌توان از کتابهای جایی دیگر (۲۰۰۹)، دیمیتر (۲۰۱۰) و دیوانه (۲۰۱۰) نام برد.
درخت جستجوی دودویی
در علوم رایانه، درخت جستجوی دودویی که گاهی درخت دودویی مرتب هم نامیده می‌شود، یک ساختار داده است و نوعی درخت دودویی است.
یک درخت باینری نوعی ساختارداده برای ذخیره کردن داده‌است مانند عددهاییی که مرتب شده هستند. درخت جست و جوی دودویی این امکان را فراهم می‌کند که جست و جوی یک عدد، اضافه کردن آن و حذف کردن آن با سرعت بیشتری انجام شود. همچنین این امکان را فراهم می‌کند که مجموعه‌های پویا و جداول جست و جو را پیاده‌سازی کنیم.
ترتیب گره‌ها در دخت جست و جوی دودویی به صورتی است که در هر مقایسه نیمی از درخت باقی مانده بررسی نمی‌شود؛ بنابراین زمان جست و جوی درخت متناسب با لگاریتم تعداد عددهای ذخیره شده در درخت است. این زمان بسیار کمتر از زمان جست و جوی خطی در یک آرایه مرتب نشده‌است اما کندتر از انجام عملیات درهم سازی است.
انواع مختلفی از درخت‌های جست و جوی دودویی مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته‌اند.
تعریف
درخت جستجوی دودویی، نوعی درخت دودویی است که ممکن است تهی باشد، اگر تهی نباشد، دارای خصوصیات زیر است:
این ویژگی تضمین می‌کند که پیمایش میان‌ترتیب یک درخت جستجوی دودویی، کلیدها را به ترتیب صعودی نمایش می‌دهد.
در ادامه برخی اصطلاح‌های مهم مربوط به درخت مورد اشاره قرار گرفته‌است:
در عمل، همیشه نمی‌توانیم تضمین کنیم که درخت‌های جستجوی دودویی به تصادف ساخته می‌شوند. اما می‌توانیم انواع مختلفی از درخت‌های جستجوی دودویی را با کارایی بدترین حالتی که بر روی عملیات اصلی به خوبی تضمین شده باشد طراحی کرد.
بعد از ارائه ویژگی‌های اصلی درخت‌های جستجوی دودویی در بخش‌های بعد نشان می‌دهیم چگونه برای چاپ مقادیر یک درخت جستجوی دودویی به صورت مرتب، عملیات روی آن را انجام می‌دهیم.
عملیات اصلی بر روی درخت جستجوی دودویی
معمولاً عملیات زیر بر روی یک درخت جستجوی دودویی تعریف می‌شود:
۴۸۵
۴۸۵ ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
درخت جستجوی دودویی
پیمایش میان‌ترتیبی
در این روش از پیمایش، زیردرخت چپ ابتدا بازدید می‌شود، سپس از گره ریشه بازدید می‌شود و در نهایت زیردرخت راست پیمایش می‌شود. همواره باید به خاطر داشته باشید که هر گره می‌تواند خود نماینده یک زیردرخت باشد.
اگر یک درخت باینری به صوت میان‌ترتیبی پیموده شود، مقادیر کلیدهای ذخیره شده در خروجی به ترتیب نزولی نمایش داده می‌شود
پیمایش پیش‌ترتیبی
در این روش پیمایش، گره ریشه ابتدا مورد بازدید قرار می‌گیرد، سپس زیردرخت چپ و در نهایت زیردرخت راست پیموده می‌شوند.
پیمایش پس‌ترتیبی
در این روش پیمایش، جنان که از روی نام مشخص است گره ریشه در آخر بازدید می‌شود؛ بنابراین ابتدا زیردرخت سمت چپ و بعد از آن زیردرخت راست و در نهایت گره ریشه بازدید می‌شوند.
الگوریتم
برای پیدا کردن گرهی با یک کلید خاص مانند key در درخت، ابتدا باید از ریشه درخت شروع کنیم. اگر ریشه تهی باشد، درخت فاقد هر عنصری بوده و جستجو ناموفق خواهد بود. در غیر این صورت، key را با مقدار گره ریشه مقایسه می‌کنیم، اگر برابر بودند، جستجو موفق است و گره ریشه همان گره مورد نظر است. در غیر این صورت، دو حالت پیش خواهد آمد:
سپس بسته به حالت یک و دو، زیردرخت سمت چپ یا زیردرخت سمت راست را به روش بازگشتی و با استفاده از الگوریتم بالا جستجو می‌کنیم. عمل جستجو در درخت جستجوی دودویی، از مرتبه O(h) است که در آن h ارتفاع درخت است. چرا که حداکثر باید به میزان عمق درخت، به طرف پایین حرکت کنیم.
درج عنصر جدید
برای درج کردن یک گره جدید در درخت جستجوی دودویی، باید گره را طوری درج کرد که خاصیت درخت برهم نخورد و درخت همچنان یک درخت جستجوی دودویی باقی بماند. برای حفظ خاصیت اول (منحصربه‌فرد بودن کلیدها)، باید ابتدا درخت را جستجو کنیم تا مطمئن شویم که عنصر قبلاً در درخت درج نشده‌است. پس از اینکه مطمئن شدیم کلید مورد نظر از قبل در درخت وجود ندارد، می‌توانیم کلید را در درخت درج کنیم. اگر درخت تهی بود، کافیست گره جدید را به عنوان گره ریشه درج کنیم تا عمل درج خاتمه یابد. اگر درخت خالی نبود، کلید جدید را با ریشه مقایسه می‌کنیم، که دو حالت جستجو پیش می‌آید: عمل درج در درخت جستجوی دودویی، از مرتبه O(h) است.
حذف یک گره
فرض کنید می‌خواهیم گره i را از درخت جستجوی دودویی حذف کنیم. به‌طوری که P(i) نشان‌دهنده والد گره i و C(i) نشان‌دهنده فرزند گره i است (چپ یا راست). در مورد حذف یک گره از درخت دودویی، سه حالت مختلف پیش می‌آید:
در حالت اول، کافیست اشاره‌گر مناسبی (چپ یا راست) از P(i) را برابر تهی قرار دهیم، عمل حذف خاتمه می‌یابد. در حالت دوم که i یک فرزند دارد، ابتدا گره i را حذف می‌کنیم، سپس فرزند i یا همان C(i) را جانشین گره i می‌کنیم.
در حالتی که i دو فرزند دارد، باید بزرگ‌ترین عنصر در زیردرخت چپ یا کوچک‌ترین عنصر در زیردرخت راست را پیدا کرده و سپس آن را با گره i جایگزین و تعویض می‌کنیم. سپس ما این فرایند را با حذف کردن این عنصر جایگزین از زیردرختی که از آن گرفته شده‌است، دنبال می‌کنیم. به عبارتی دیگر، اگر بخواهیم گره N را از درخت حذف کنیم (که این گره دو فرزند دارد)، به جای اینکه خود گره N را پاک کنیم، یا گره بعد از N در پیمایش میانوندی یا گره قبلی N در پیمایش میانوندی را انتخاب می‌کنیم و آن گره را R می‌نامیم. سپس مقادیر N و R را تعویض کرده و سپس R را از درخت حذف می‌کنیم.
تابع transplant
این تابع در تابع حذف گره از درخت استفاده می‌شود، این تابع دوگره u و v را به عنوان ورودی می‌گیرد و اگر u ریشه درخت باشد آنگاه v را ریشه درخت قرار می‌دهد، اگر u ریشه دره نباشد پدر u را به v اشاره می‌دهد، و اگر v نال نبود پدر v را پدر u قرار می‌دهد، در واقع این تابع v را جای u قرار می‌دهد و از نظر رابطه با گرهٔ پدر کارها را درست می‌کند ولی کاری به جابه‌جا کردن فرزندان u, v ندارد.
پیمایش درخت
پیمایش درخت بدین معنی است که به همه عناصر به ترتیب خاصی دسترسی داشته باشیم، بدون اینکه گرهی جا بیفتد یا اینکه گرهی دو بار در دسترس قرار گیرد. درخت جستجوی دودویی یک درخت دودویی است که می‌توان آن را به روش‌های معمول پیمایش کرد. اما از آنجا که نحوه قرار گرفتن عناصر در یک درخت جستجوی دودویی، تضمین می‌کند در هنگام پیمایش درخت به صورت میانوندی، عناصر به ترتیب صعودی در دسترس قرار گیرند، ما این نوع پیمایش را در ادامه بررسی می‌کنیم. درخت جستجوی دودویی به روش پیش‌ترتیب و پس‌ترتیب هم می‌توان پیمایش کرد، اما این نوع پیمایش‌ها در یک درخت جستجوی دودویی بیهوده هستند. پیمایش میانوندی بدین شکل تعریف می‌شود:
الگوریتم بالا بازگشتی است.
انواع
درخت جستجوی دودویی گونه‌های مختلفی دارد. درخت ای‌وی‌ال و درخت سرخ-سیاه از جمله درخت جستجوی دودویی خود-متوازن هستند. درخت اسپلی نوعی درخت دودویی است که عناصری که مکرراً مورد استفاده قرار می‌گیرند را به صورت خودکار به ریشه درخت نزدیک می‌کند تا دسترسی به آن‌ها راحت‌تر شود. در یک تریپ، (tree heap) هر گره یک اولویت دارد که این اولویت به شکل تصادفی به گره اختصاص می‌یابد و گره والد اولویت بیشتری نسبت به فرزندش دارد. درختان تانگو نوعی درخت جستجوی دودویی هستند که برای جستجوهای بسیار سریع مورد استفاده قرار می‌گیرند.
درختان جست و جوی دودویی هستند که برای کاهش حافظهٔ استفاده شده. به‌طور گسترده برای پایگاه داده‌های درون حافظه ای استفاده می‌شود.
درخت تباهیده درختی است که در آن هر والد فقط یک فرزند دارد. در واقع می‌توان گفت هر والد فقط یک گره دارد. ای درخت متوازن نیست و در بدترین حالت مانند یک لیست پیوندی عمل می‌کند. اگر با درج عنصر جدید در درخت تابع افزودن گره، ارتفاع درخت را متوازن نکند، می‌توان به سادگی از بک درخت تباهیده کنک گرفت به‌طوری که آن را با داده‌های از قبل مرتب شده پر کرد. در واقع به این معنی که این درخت به صورت یک لیست پیوندی عمل خواهد
کرد.
مقایسه عملکردها
D. A. Heger در سال ۲۰۰۴ روشی برای مقایسه عملکرد درخت‌های جست و جوی دودویی ارائه داد. در این مقایسه تریپ را به عنوان بهترین عملکرد در حالت میانگین معرفی کرد در حالی که در همین مقایسه درخت سرخ-سیاه کمترین اختلاف را بین بدترین حالت و بهترین حالتش دارد هرچند به‌طور میانگین تریپ بهتر ازآن عمل می‌کند.
درخت جست و جوی دودویی بهینه
برای این که bstهایی که داریم را به نحوی تغییر دهیم که الگوریتم جست وجوی بهینه ای داشته باشیم از روش زیر مب توان استفاده کرد:
گره‌هایی که بیشترین استفاده را دارند و دسترسی به آن‌ها مورد نیاز است را نزدیک ریشه قرار می‌دهیم. همچین گره‌هایی که کمترین به آن دسترسی داریم را نزدیک برگ‌ها قرار می‌دهیم. با این روش بهینه هزینه جیت و جوی کمتری خواهیم داشت.
باشگاه والیبال براتیسلاوا
باشگاه والیبال وی کی پی براتیسلاوا باشگاه حرفه‌ای والیبال مستقر در براتیسلاوا اسلواکی است. این باشگاه در سال ۱۹۴۶ تأسیس گشت. براتیسلاو در سال ۱۹۷۹ قهرمان لیگ قهرمانان والیبال اروپا شد و در سه دوره قهرمان لیگ چکسلواکی شد و در حال حاضر با ده قهرمانی در اکسترالیگا پرافتخرترین تیم اسلواکی است.
سهمان حیط
سهمان حیط یا سهمان هیت روستایی در دهستان پارود بخش پارود شهرستان راسک استان سیستان و بلوچستان ایران است.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۳۱۴ نفر (۸۰خانوار) بوده‌است.
بابایفو
شهر بابایفو در کشور روسیه و در اوبلاست ولوگدا واقع شده‌است.
زیباسازی
زیباسازی به هر فعالیتی گفته می‌شود که ویژگی‌های قابل دیدن یک منطقه از زمین را تغییر می‌دهد، از جمله موارد زیر:
اغلب، طراحان از محوطه‌سازی به عنوان گسترش اتاق‌های خانه شما یاد می‌کنند (هر یک کارکردی دارد). فضاهای بیرونی از نظر مواد و عملکرد انعطاف‌پذیری زیادی دارند. اغلب گفته می‌شود که تنها محدودیت فضای بیرون، تخیل فرد است.
رضاحسین میرزاطاهری
رضاحسین میرزاطاهری در دولت اول میرحسین موسوی، معاون نخست وزیر و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران بود. او که دارای تحصیلات لیسانس علوم ریاضی است، دارای سابقه بازرس نخست وزیر در دولت شهید رجایی، مدیر کل آموزش و پرورش استان سمنان و رئیس آموزش و پرورش منطقه ۱۵ تهران (۵ و ۲ فعلی) را نیز در کارنامه خود دارد.
ماریلیانلا
ماریلیانلا (به ایتالیایی: Mariglianella) یک کومونه در ایتالیا است که در استان ناپل واقع شده‌است.
خصوصیات
ماریلیانلا ۳٫۲ کیلومترمربع مساحت و ۶٬۶۶۲ نفر جمعیت دارد.
خواهرخوانده
شهر لاکرونیا خواهرخواندهٔ ماریلیانلا هست.
هوستین
هوستین یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه میلنیک واقع شده‌است.
فرودگاه صحرایی سنترالیا/یامس ت. ممریال فیلد
'''فرودگاه صحرایی سنترالیا/یامس ت. ممریال فیلد''' یک فرودگاه همگانی با کد یاتا YCE است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۱۵۲۸ متر است. این فرودگاه در کشور کانادا قرار دارد و در ارتفاع ۲۵۱ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
۴۸۷
۴۸۷ ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
سرزمین هیچ‌کس (فیلم ۱۹۸۷)
سرزمین هیچ‌کس (به انگلیسی: No Man's Land) یک فیلم سینمایی اکشن و جنایی آمریکایی محصول سال ۱۹۸۷ میلادی به نویسندگی و تهیه‌کنندگی دیک وولف و کارگردانی پیتر ورنر با بازی چارلی شین، دی بی سویینی و رندی کواید است.
داستان
«بنجی تیلور» پلیسی است که مخفیانه وارد یک گروه سارق اتومبیل به رهبری «تد واریک» می‌شود. او خود را عرق آنها کرده و به شیوه زندگی و هیجان آنها علاقه‌مند شده و عاشق خواهر «وریک» می‌شود و…
برد پیت در سال ۲۰۱۹، فاش کرد که تقریباً به دلیل تلاش برای تبلیغ یک خط از فیلم اخراج شده‌است.
اکران
این فیلم در ۲۳ اکتبر ۱۹۸۷ در ۵۱۰ سالن سینما نمایش در سراسر کشور اکران شد. این فیلم در تاریخ ۲۷ ژوئیه ۲۰۱۷ توسط کینو اینترنشنال در قالب دیسک بلو-ری منتشر شد.
فیروزآباد (راسک)
فیروزآباد (راسک)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان راسک در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان راسک و فیروزآباد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲٬۱۶۳ نفر (۳۹۰خانوار) بوده‌است.
۴۸۸
۴۸۸ ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
موداسا
خصوصیات
موداسا ۱۳٫۴۷ کیلومترمربع مساحت دارد ۱۹۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
بخش اورنگ‌آباد، مهاراشترا
بخش اورنگ‌آباد (Aurangabad district) از بخش‌های ایالت مهاراشترا در هند است.
روپرت کراتسر
روپرت کراتسر (Rupert Kratzer; February 16, 1945 – 1945:2:16, September 23, 2013) دوچرخه‌سوار اهل آلمان بود.
مغان‌جیق مسلم
مُغان‌جیق مُسلِم نام یک روستا و بخش در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان شرور واقع شده‌است. مغان‌جیق مسلم ۷۴۹ نفر جمعیت دارد.
فرودگاه کیسورو
فرودگاه کیسورو یک فرودگاه همگانی است. این فرودگاه در شهر کیسورو، اوگاندا کشور اوگاندا قرار دارد و در ارتفاع ۱۸۹۰ متری از سطح دریا واقع شده است.
مدیسون پارکر
مدیسون پارکر (زاده ۲۱ ژوئن ۱۹۸۹ در مجارستان) بازیگر فیلم های پورنو اهل مجارستان است. او در سال ۲۰۰۷ در سن ۱۸ سالگی وارد صنعت پورنوگرافی شد و تا کنون بیش از صد فیلم پورنو بازی کرده است.
مسیر اورگن (فیلم ۱۹۳۶)
مسیر اورگن (The Oregon Trail) فیلمی در ژانر وسترن به کارگردانی اسکات پمبروک است که در سال ۱۹۳۶ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به جان وین و ان رادرفورد اشاره کرد.
فرودگاه مقطقه‌ای راسل‌ویل
فرودگاه مقطقه‌ای راسل‌ویل یک فرودگاه همگانی بهره‌برداری هوایی است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۱۵۵۳ متر است. این فرودگاه در شهر راسلویل، آرکانزاس کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۱۲۳ متری از سطح دریا واقع شده است.
بابوشکین (شهر)
شهر بابوشکین در کشور روسیه و در جمهوری بوریاتیا واقع شده‌است.
چراغان
چراغان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان سرباز در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان راسک و فیروزآباد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۹۵۵ نفر (۱۸۰خانوار) بوده‌است.
معترض مالیاتی
معترض مالیاتی کسی است که بر مبنایی قانونی از پرداخت مالیات خودداری می‌کند، نوعاً از آن جا که باور دارد قوانین مالیاتی خلاف قانون اساسی یا بی اعتبارند. معترضین مالیاتی با مقاومین مالیاتی که از پرداخت مالیات به عنوان اعتراضی به دولت یا سیاستهایش خودداری می‌کنند نه به دلیل باور به بی اعتبار بودن خود قانون مالیات، متفاوتند.
معترضین مالیاتی استدلال‌های متفاوتی را مطرح می‌کنند. از جمله استدلال‌های قانون اساسی نظیر ادعاهایی که متمم شانزدهم قانونی تصویب نشده یا غیرقانونی ست، یا این که مجبور شدن به بایگانی کردن بازگشت مالیات بر درآمد امتیاز متمم پنجم علیه مقصر شماری خود را نقض می‌کند. دیگر استدلالها معتقدند که مالیات بر درآمد قانونی هست اما احکام وضع کننده آن کارامد نیست یا این که اسکناس بانک مرکزی شامل پول نقد یا درآمد نمی‌شود. با این وجود مجموعه دیگری از استدلالها حول مجموعه‌ای از توطئه‌ها در خصوص بسیاری از سازمانهای دولتی متمرکز است.
مصطفی زمانی نجف‌آبادی
مصطفی زمانی نجف‌آبادی (زاده ۷ آذر ۱۳۱۳ در نجف‌آباد – درگذشته ۳۰ بهمن ۱۳۶۹) نویسنده، مترجم و ناشر اهل ایران بود.
زندگی و تحصیلات حوزوی
مصطفی زمانی فرزند محمدباقر در بیستم شعبان سال ۱۳۵۳ قمری (۱۳۱۳ هجری شمسی) در شهرستان نجف‌آباد به دنیا آمد. وی در سن هفده سالگی و پس از اتمام دروس ابتدایی بنا به توصیه پدر و تشویق ابراهیم ریاضی و سید مجتبی نواب صفوی تحصیل علوم حوزوی را آغاز کرد. او مقدمات را در مدت دو سال زیر نظر ابراهیم ریاضی فرا گرفت و آنگاه برای تکمیل آموخته‌ها در سال ۱۳۳۲ به حوزه علمیه قم رفت. او در حوزه علمیه درسهای دوره سطح را در نزد حسین نوری، ستوده، مصطفی اعتمادی، میرزا علی مشکینی، محقق داماد و پسندیده فرا گرفت؛ و مدت زیادی نیز شاگرد طباطبایی بود. سپس درسهای خارج فقه و اصول را به مدت دو سال نزدسیدحسین بروجردی و بیش ازهشت سال نزد سید روح‌الله خمینی فرا گرفت و موفق به تقریر درس خارج فقه مکاسب وی شد.
تأسیس انتشارات پیام اسلام و الزهراء
مصطفی زمانی با محمد مفتح در جلسات مجمع اسلام‌شناسی آشنا شد که این ارتباط باعث شد که وارد کار تحقیق، ترجمه و تألیف شود. وی در سال ۱۳۴۹ با همفکری محمد مفتح، سید محمد بهشتی و شیخ غلامحسین حقانی انتشارات پیام اسلام را در قم تأسیس کرد که عمده فعالیتهای آن را پیرامون مسائل دینی نسل جوان قرار داد. ادعا شده که این مؤسسه در طی دوران قبل و بعد از انقلاب میلیون‌ها نسخه کتاب از ده‌ها نویسنده و مترجم انتشار داده است. همزمان با فعالیتهای پیام اسلام به منظور توجه به حقوق زن در اسلام در سال ۱۳۵۳ خورشیدی هیئت تحریریه انتشارات الزهراء را در قم بنیان نهاد که ثمره آن کتابهایی بود که توسط بانوان نوشته می‌شد.
او اعتقاد به ارزانی کتاب داشت و شاید به همین دلیل بود که تیراژ کتابهای مؤسسه او در سطح وسیعی منتشر و پخش می‌شد. علاوه بر این به ارسال کتاب به نقاط دوردست اهمیت می‌داد و در همین راستا کتابهای مورد نیاز هزار و پانصد کتابخانه سیّار در شهرستانهای مختلف را که عضو انتشارات پیام اسلام بودند، تهیه و ارسال می‌کرد. ارسال رایگان این کتابها معادل سیصد هزار تومان برای وی هزینه در پی داشت.
آثار
مصطفی زمانی در طول سالهای فعالیت فرهنگی، اجتماعی و سیاسی هفتاد اثر اعم از تألیف و ترجمه از خود به یادگار گذاشت که برخی از آنها برای بیست و پنجمین بار به چاپ رسیده‌اند. آثار وی را می‌توان بر شش بخش تقسیم کرد.
کتب فقهی
در سال ۱۳۷۲ ب‍ن‍ی‍اد ف‍ره‍ن‍گ‍ی اس‍لام کتابی را تحت عنوان ی‍ادواره و ک‍ت‍اب‍ن‍ام‍ه اس‍ت‍اد م‍ص‍طف‍ی زم‍ان‍ی منتشر کرد.
فار کرای ۳: خون اژدها
فار کرای: خون اژدها یک بازی تیراندازی اول شخص است که در ۳۰ آوریل ۲۰۱۳ توسط شرکت یوبی‌سافت برای مایکروسافت ویندوز، پلی‌استیشن ۳ و ایکس‌باکس ۳۶۰ منتشر شد. وب‌گاه گیم‌اسپات به این بازی امتیاز ۸٫۵ را داده است.
داستان
داستان در سال ۲۰۰۷ خیالی می‌گذرد و دنیا از عواقب جنگ هسته‌ای رخ داده میان ایالات متحده آمریکا و روسیه رنج می‌برد. رکس یک ابرسرباز سایبرنتیک است. او و یک ابرسرباز سایبرنتیک آمریکایی به نام اسپایدر به یک جزیره‌ی بی‌نام فرستاده می‌شوند تا درباره‌ی سرهنگ اسلوان، که یکی از مأمورهای زبده بوده و حال سرکشی می‌کند، تحقیق کنند. هنگامی که آن‌ها با اسلوان مواجه می‌شوند، اسلوان خیانت خود را آشکار کرده، اسپایدر را می‌کشد و رکس را نیز در جزیره رها می‌کند.
دستیار کانادایی اسلوان، دکتر دارلینگ که از بدرفتاری‌های اسلوان به ستوه آمده، رکس را بیدار می‌کند و می‌گوید که می‌خواهد به سرهنگ خیانت کند. آن‌ها به هم می‌پیوندند تا جلوی اسلوان را که می‌خواهد دنیا را با موشک‌هایش زیر و رو کند و جهان را به دنیای پیشاتاریخی برگرداند، بایستند.
رکس پس از آنکه تمام پایگاه‌های دشمن را تصرف کرد و دانشمندان را آزاد کرد، با دستیار اسلوان، دکتر کارلایل مبارزه می‌کند که با استفاده از خون اژدها توانسته انسان‌ها را به نوعی زامبی بدل کند و خودش آن‌ها را «مرده‌های دونده» می‌نامد. پس از آنکه رکس سربازان کارلایل و اژدهاهایش را می‌کشد، هوش مصنوعی کارلایل که از بدرفتاری‌های او به ستوه آمده، کارلایل را به قتل می‌رساند.
رکس سپس به یک بعد موازی دیگری می‌رود و با سربازهای «مرده‌های دونده» اسلوان مبارزه کرده و قدرت خویش را می‌آزماید. پس از پیروزی در برابر آن‌ها، می‌تواند یک سلاح جدید به نام کیل‌استار به دست می‌آورد که یک اسلحه‌ی لیزری است که بر مچ فرد نصب می‌شود و با آن می‌تواند به بهای کم شدن انرژی زندگی خود، اسلوان را شکست دهد. در حین تمرین، رکس و دکتر دارلینگ با هم رابطه برقرار می‌کنند و صبح روز بعد متوجه می‌شود که او را ربوده‌اند. رکس با عصبانیت به پایگاه اسلوان رفته و در آنجا به کمک اسحه‌ی جدیدش و بعدتر یک اژدهای سایبری اهلی شده قتل عام به پا می‌کند.
رکس با اسلوان رو به رو می‌شود، اما چون خود اسلوان برنامه‌نویسی او را انجام داده، نمی‌تواند به او حمله کند. با این وجود خاطرات انسانی دکتر دارلینگ و اسپایدر که در وجودش هست می‌تواند برخلاف طبیعت رباتیکش، قدرتش را بازیابی کند و دستش را درون سینه‌ی اسلوان کرده و با روشن‌کردن کیل‌استار او را به قتل می‌رساند. بلافاصله پس از کشته شدن اسلوان، دکتر دارلینگ پدیدار شده و می‌گوید که رکس توانسته تمام نقشه‌های اسلوان را نابود کند. سپس به همراه هم به نظاره‌ی نابودی پایگاه اسلوان می‌نشینند و در آخر تنها نگاه خبیثانه و مرموز دارلینگ را در دوربین می‌بینیم.
ولسوالی دره‌صوف بالا
ولسوالی دره‌صوف بالا یکی از ۷ ولسوالی‌‌‌‌ ولایت سمنگان، به مرکزیت بازار سوخته در شمال افغانستان است. دره‌صوف بالا از ولسوالی‌های درجه اول ولایت سمنگان بوده، پهناوری آن ۲۹۱۱ کیلومتر مربع است و با ۷۴٬۳۴۹ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹، سومین ولسوالی پر جمعیت ولایت سمنگان می‌باشد.
ولسوالی دره‌صوف بالا از شمال با ولسوالی دره‌صوف پایین، از غرب با ولایت سرپل، از شرق با ولسوالی روی دوآب و از جنوب با ولایت بامیان محدود می‌باشد. مردم این ولسوالی هزاره است. و همچین مرکز انقلاب جمهوری اسلامی افغانستان در ۷ ثور ۱۳۵۷ علیه اشغالگران شوروی سابق می‌باشد.
دره‌صوف بالا یکی از ولسوالی‌های مهم ولایت سمنگان بوده که دارای معادن زغال سنگ و میوجات انگور، انار، سیب، آلوبالو، توت، سنجد، چهارمغز، بادام و پسته جنگلی می‌باشد. قریه‌های مشهور این ولسوالی قریه کوته, کمج،‌ حسنی، تور، رشگ، بینیمنگ، دور مرکز، و... می‌باشند. دره صوف بیشتر برای مبارزات که علیه گروه طالبان در سالهای 1373 کرد شناخته شده و یکی از پایه های اصلی جبهه شمال بود
۴۹۰
۴۹۰ ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
۴۹۱
۴۹۱ ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
ادامزوسی
ادامزوسی (به لاتین: Adamczowice) در لهستان است که در Gmina Klimontów واقع شده‌است.
خصوصیات
ادامزوسی ۲۵۰ نفر جمعیت دارد.
مارینا دی جیویوسا ایونیکا
مارینا دی جیویوسا ایونیکا (به ایتالیایی: Marina di Gioiosa Ionica) یک کومونه در ایتالیا است که در استان رجو کالابریا واقع شده‌است.
خصوصیات
مارینا دی جیویوسا ایونیکا ۱۵٫۹ کیلومترمربع مساحت و ۶٬۴۳۶ نفر جمعیت دارد.
ادینبرو
اِدینبرو یا ادینبرا یا ادینبورگ (به انگلیسی: Edinburgh، به گالیک: Dùn Èideann) دومین شهر بزرگ و پایتخت اسکاتلند با جمعیت ۴۴۸٬۶۲۴ نفر (در سال ۲۰۰۱) و مساحت ۲۶۲ کیلومترمربع است.
ادینبرو در بریتانیا از نظر تعداد جهانگردان، پس از لندن در مقام دوم قرار دارد. در سال ۲۰۰۹ ادینبرو به عنوان بهترین مکان برای زندگی انتخاب شد. بحران سیاسی معاصر تأثیر زیادی بر اقتصاد این شهر گذاشت و سبب شد یکی از مؤسساتی که بیشترین تعداد کارمند را به استخدام درآورده بود — یعنی بانک سلطنتی اسکاتلند (RBS) — تقریباً از هم بپاشد. هر چند این بانک با کمک مالی دولت بریتانیا از چنین سرنوشتی نجات یافت، ولی بسیاری از مشاغل محلی از دست رفت.