cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
زبان فرانسوی
ایالات متحده
با توجه به اداره سرشماری ایالات متحده (۲۰۱۱)، فرانسوی چهارمین زبان رایج در ایالات متحده پس از انگلیسی، اسپانیایی و چینی است؛ البته زمانی که همه گونه‌های فرانسوی با هم در نظر گرفته می‌شوند و همه گونه‌های چینی نیز به‌طور مشابه ترکیب می‌شوند. فرانسوی دومین زبان پرگفتار (پس از انگلیسی) در ایالت‌های مین و ورمونت است. در لوئیزیانا، اگر فرانسوی لوئیزیانایی و تمام زبان‌های کریول مانند هائیتی را در نظر بگیریم، با اسپانیایی به عنوان دومین زبان پرگویشور در رقابت است. فرانسوی سومین زبان پرگفتار (پس از انگلیسی و اسپانیایی) در ایالت‌های کنتیکت، رود آیلند و نیوهمپشایر است. لوئیزیانا محل بسیاری از گویش‌های متمایز فرانسوی است که در مجموع به عنوان فرانسوی لوئیزیانایی شناخته می‌شوند. فرانسوی نیوانگلند، که اساساً گونه‌ای از فرانسوی کانادایی است، در بخش‌هایی از نیوانگلند صحبت می‌شود. فرانسوی میسوری از لحاظ تاریخی در میسوری و ایلینوی (که قبلاً به عنوان لوئیزیانای علیا شناخته می‌شد) صحبت می‌شد، اما امروزه تقریباً منقرض شده‌است. فرانسوی همچنین در بخش‌های مجزا در امتداد سواحل خلیج مکزیک که قبلاً لوئیزیانای سفلای فرانسه بود، مانند جزیره مون لوئیس، آلاباما و دلیسل زنده ماند، اما امروزه این گونه‌ها به شدت در معرض خطر انقراض هستند یا گمان می‌رود منقرض شده‌اند.
کارائیب
فرانسوی یکی از دو زبان رسمی در هائیتی در کنار کریول هائیتی است. این زبان اصلی آموزشی، اداری، تجاری و تابلوهای عمومی است و همه تحصیل‌کردگان هائیتی به آن صحبت می‌کنند. اکثریت قریب به اتفاق مردم کریول هائیتی را به عنوان زبان نخست خود صحبت می‌کنند و بقیه عمدتاً به فرانسوی به عنوان زبان اول نخست می‌کنند. کریول هائیتی به عنوان یک زبان کریول فرانسوی، بیشینه واژگان خود را از زبان فرانسوی، با تأثیر از زبان‌های غرب آفریقا و همچنین چندین زبان اروپایی، گرفته‌است. این زبان ارتباط نزدیکی با کریول لوئیزیانا و کریول آنتیل کوچک دارد.
زبان فرانسوی تنها زبان رسمی تمام سرزمین‌های فرادریایی فرانسه در دریای کارائیب است که در مجموع به عنوان هند غربی فرانسه شناخته می‌شوند، یعنی گوادلوپ، سن بارتلمی، سن مارتن و مارتینیک.
سایر مناطق
فرانسوی زبان رسمی گویان فرانسه در قاره آمریکای جنوبی و سنت پیر و میکلون در سواحل نیوفاندلند در آمریکای شمالی است.
جنوب شرقی آسیا
فرانسوی زبان رسمی مستعمره هندوچین فرانسه بود که شامل ویتنام، لائوس و کامبوج امروزی بود. این زبان همچنان یک زبان اداری در لائوس و کامبوج است، اگرچه نفوذ آن در دهه‌های اخیر کاهش یافته‌است. در ویتنام استعماری، نخبگان عمدتاً به فرانسوی صحبت می‌کردند، در حالی که بسیاری از خدمتکارانی که در خانواده‌های فرانسوی کار می‌کردند، به پیجین فرانسوی موسوم به تای بوی صحبت می‌کردند که اکنون منقرض شده‌است. پس از پایان حکومت فرانسه، ویتنام جنوبی به استفاده از زبان فرانسه در امور اداری، آموزشی و تجاری ادامه داد. با این حال، از زمان سقوط سایگون و باز شدن اقتصاد یکپارچه ویتنام، انگلیسی به تدریج در ویتنام به عنوان اولین زبان خارجی جای فرانسوی را گرفت. با این وجود، فرانسوی همچنان به عنوان دیگر زبان عمده خارجی در سیستم آموزشی ویتنام تدریس می‌شود و به عنوان یک زبان فرهنگی در نظر گرفته می‌شود. هر سه کشور عضو کامل سازمان OIF هستند.
هندوستان
فرانسوی زبان رسمی هند فرانسه بود که شامل مناطق پودوچری بود. این زبان حتی پس از واگذاری این مناطق به هند در سال ۱۹۵۶ تا سال ۱۹۶۵ همچنان به عنوان زبان رسمی ناحیه حفظ شد. تعداد کمی از مردم محلی مسن‌تر هنوز به این زبان مسلط هستند، اگرچه اکنون فرانسوی جای خود را به تامیلی و انگلیسی داده‌است.
لبنان
امروزه، فرانسوی و انگلیسی زبان‌های دوم لبنان هستند و حدود ۴۰٪ از مردم این کشور فرانسوی و ۴۰٪ انگلیسی‌زبان هستند. استفاده از زبان انگلیسی در محیط کسب و کار و رسانه در حال رشد است. از حدود ۹۰۰٬۰۰۰ دانش آموز، حدود ۵۰۰٬۰۰۰ نفر در مدارس فرانسوی زبان دولتی یا خصوصی ثبت نام می‌کنند که در آن‌ها تدریس ریاضیات و موضوعات علمی به زبان فرانسه ارائه می‌شود. استفاده واقعی از زبان فرانسوی بسته به منطقه و موقعیت اجتماعی متفاوت است. یک سوم دانش‌آموزان دبیرستانی که به زبان فرانسوی تحصیل می‌کنند، تحصیلات عالی را در مؤسسات انگلیسی‌زبان ادامه می‌دهند. انگلیسی زبان تجارت و ارتباطات است و زبان فرانسوی عنصری از تمایز اجتماعی است که به دلیل ارزش عاطفی آن انتخاب شده‌است.
اقیانوسیه
زبان فرانسوی زبان رسمی کشور جزیره‌ای وانواتو در اقیانوس آرام است که در سال ۲۰۱۸ تخمین زده شد که ۳۱٪ از جمعیت آن به آن صحبت می‌کنند. در قلمرو ویژه فرانسوی کالدونیای نو، ۹۷٪ از جمعیت می‌توانند به فرانسوی صحبت کنند، بخوانند و بنویسند در حالی که در پلی‌نزی فرانسه این رقم ۹۵٪ است و در مجموعه فرانسوی والیس و فوتونا ۸۴٪ است.
در پلی‌نزی فرانسه و تا حدودی والیس و فوتونا، جایی که دانش گفتاری و نوشتاری فرانسوی تقریباً سراسری شده‌است (به ترتیب ۹۵٪ و ۸۴٪)، زبان‌های بومی به عنوان زبانی که بیشتر در خانه صحبت می‌شوند، در حال جایگزینی هستند. در پلی‌نزی فرانسه، جمعیتی که گزارش دادند زبان فرانسوی بیشترین استفاده را در خانه دارد، از ۶۷٪ در سرشماری ۲۰۰۷ به ۷۴٪ در سرشماری ۲۰۱۷ افزایش یافت. در والیس و فوتونا، جمعیتی که گزارش دادند زبان فرانسوی بیشترین استفاده را در خانه دارد از ۱۰٪ در سرشماری سال ۲۰۰۸ به ۱۳٪ در سرشماری سال ۲۰۱۸ افزایش یافت.
آینده
آینده زبان فرانسوی اغلب در اخبار مورد بحث قرار می‌گیرد. برای نمونه نیویورک تایمز در سال ۲۰۱۴ افزایش آموزش زبان فرانسوی در نیویورک را ثبت کرد، به ویژه در برنامه‌های دوزبانه K-12 که در آن اسپانیایی و ماندارین تنها گزینه‌های زبان دوم محبوب‌تر از فرانسوی هستند. در پژوهشی که در مارس ۲۰۱۴ توسط فوربس منتشر شد، بانک سرمایه‌گذاری ناتیکزیس گفت که فرانسوی می‌تواند تا سال ۲۰۵۰ تبدیل به پرمخاطب‌ترین زبان جهان شود. وی خاطرنشان کرد که زبان فرانسوی در مناطقی که جمعیت به سرعت در حال افزایش است، به ویژه در جنوب صحرای آفریقا در حال گسترش است.
در اتحادیه اروپا، تا دهه ۱۹۹۰، زبان فرانسوی زبان غالب در همه نهادها بود. پس از چندین بار گسترش اتحادیه اروپا (۱۹۹۵، ۲۰۰۴)، فرانسوی به‌طور قابل توجهی جایگاه خود را به انگلیسی که در بیشتر کشورهای اتحادیه اروپا به‌طور گسترده صحبت و تدریس می‌شود، باخت. فرانسوی در حال حاضر یکی از سه زبان کاری یا «زبان رویه‌ای» اتحادیه اروپا به همراه انگلیسی و آلمانی است. همچنین فرانسوی دومین زبان پرکاربرد در سازمان‌های اتحادیه اروپا پس از انگلیسی است، اما همچنان زبان ترجیحی برخی سازمان‌ها یا ادارات مانند دیوان دادگستری اتحادیه اروپا یا اداره کل کشاورزی است. از سال ۲۰۱۶، برگزیت دوباره بحث‌ها را در مورد اینکه آیا فرانسوی باید دوباره نقش بیشتری در نهادهای اتحادیه اروپا داشته باشد یا نه، شعله‌ور کرد.
واج‌شناسی
همخوان‌ها و واکه‌های فرانسوی به شرح زیر هستند: واکه‌های فرانسوی
دستور زبان
زبان فرانسوی زبانی نسبتاً تصریفی است. اسم‌ها و بیشتر ضمیرها برای شمار (مفرد یا جمع، اگرچه در اکثر اسم‌ها جمع مانند مفرد تلفظ می‌شود حتی اگر املای متفاوتی داشته باشد). صفت، جنسیت (مذکر یا مؤنث)، ضمایر شخصی و چند ضمیر دیگر، شخص و حالت دستوری و فعل‌ها نیز برای زمان و نمود و وجه و شخص و شمار نهاد صرف می‌شوند. حالت دستوری در درجه اول با استفاده از ترتیب کلمات و حروف اضافه مشخص می‌شود، در حالی که برخی از ویژگی‌های فعل با استفاده از فعل‌های کمکی مشخص می‌شوند.
دستور فرانسوی دارای چندین تفاوت قابل توجه با بیشتر زبان‌های رومی دیگر است، از جمله:
بعضی از مهم‌ترین ویژگی‌های گرامری این زبان عبارتند از:
جنس
در زبان فرانسوی اسامی همیشه جنسیت گرامری دارند. این جنسیت می‌تواند مذکر یا مؤنث باشد. گذشته از آن حالت جمع نیز به صورت یک جنسیت سوم در این زبان شناسایی می‌شود. جنسیت اسامی را در ساده‌ترین حالت می‌توان از حروف تعریف آن‌ها شناسایی کرد. حرف تعریف le نشان دهنده اسامی مذکر، حرف تعریف la نشان دهنده اسامی مؤنث و حرف تعریف les نشان دهنده اسامی جمع است.
جمع بستن
ساختار گرامری حالت جمع برای اسامی به زبان انگلیسی بسیار نزدیک است. در زبان فرانسوی هم مانند انگلیسی در یک قاعده کلی برای ساختن حالت جمع یک اسم به آن پسوند s- اضافه می‌کنیم. این قاعده البته دارای استثناهایی هم هست. همچنین تخصیص‌گر به کار رفته با اسم جمع به صورت جمع می‌آید.
حروف تعریف
در زبان فرانسه مانند زبان ایتالیایی سه نوع از حروف تعریف وجود دارد. «حروف تعریف معرفه»، «حروف تعریف نکره» و «حروف تعریف جزئی یا مقداری». حروف تعریف معرفه برای اسامی‌ای به کار می‌رود که برای مخاطب شناخته شده‌است. حروف تعریف نکره برای اسامی‌ای به کار می‌رود که برای مخاطب ناشناخته است یا شناخت آن اهمیتی ندارد و حروف تعریف جزئی یا مقداری برای اشاره به مقادیری از کمیت‌های شمارش‌پذیر یا شمارش‌ناپذیر به کار می‌روند.
در زبان فرانسه در نتیجهٔ هم‌نشینی حروف اضافه با حروف تعریف چهار تکواژ مرکب (au, aux, du, des) به وجود می‌آید. همچنین بسته به خصوصیات آوایی اسم یا صفتی که بعد از این حروف تعریف آورده می‌شود ممکن حذف (élision) یا پیوند (liaison) رخ دهد.
غیرضمیرانداز بودن
در برخی زبان‌ها در جمله‌هایی که از لحاظ معنایی نیازی به حضور ضمیر فاعلی یا مفعولی در ساختار جمله نیست (مانند جمله «باران می‌بارد») یا مخاطب از روی صرف فعل می‌تواند به آن پی ببرد و حذف ضمیر ضربه‌ای به ساختار دستوری جمله نمی‌زند (مانند حذف ضمیر «من» در جملهٔ «ایرانی هستم»)، ضمایر فاعلی و مفعولی را می‌توان به صورت اجباری یا اختیاری حذف نمود که اصطلاحاً به این زبان‌ها ضمیرانداز می‌گویند. اگر زبانی به درجه‌ای ضمیرانداز باشد که تنها اجازهٔ حذف ضمیر فاعلی و نه مفعولی را بدهد به آن فاعل تهی می‌گویند. بیشتر زبان‌های هند. اروپایی مانند فارسی و همه زبان‌های رومی‌تبار به جز فرانسوی دست‌کم فاعل تهی هستند. زبان فرانسوی نیز تا سده ۱۶ زبانی فاعل تهی بوده‌است اما پس از آن شبیه بیشتر زبان‌های نوین ژرمنی از جمله انگلیسی غیرضمیرانداز شده‌است؛ بنابراین در جملهٔ «Je suis Français» (ترجمه:من فرانسوی هستم) حضور ضمیر je الزامی است یا مثلاً جملاتی که با عبارت Il faut آغاز می‌شوند با آنکه از لحاظ معناشناسی نیازی به حضور ضمیر il نیست ولی نحو زبان ایجاب می‌کند که این ضمیر وجود داشته باشد و حذف آن باعث نا‌دستوری شدن جمله می‌شود. در مورد ضمیر il در جمله «Il fait frais» نیز همین‌طور است.
واژگان
بیشتر واژگان فرانسوی از لاتین عامیانه گرفته شده‌اند یا از ریشه لاتین یا یونانی ساخته شده‌اند. در بسیاری از موارد، یک ریشه در فرانسوی به شکل «رایج» یا بومی، که از لاتین عامیانه به ارث رسیده‌است و یک شکل آموخته‌شده که بعداً از لاتین کلاسیک وام گرفته شده‌است، ظاهر می‌شود. جفت‌های زیر از یک اسم بومی و یک صفت آموخته تشکیل شده‌اند:
تخمین زده می‌شود که ۱۲٪ (۴٬۲۰۰) از واژگان رایج فرانسوی که در یک فرهنگ لغت معمولی مانند Petit Larousse یا Micro-Robert Plus (۳۵٬۰۰۰ واژه) یافت می‌شوند، منشأ خارجی دارند (که در آن واژگان نوین یونانی و لاتین به عنوان خارجی دیده نمی‌شوند). حدود ۲۵٪ (۱۰۵۴) از این واژگان خارجی از زبان انگلیسی می‌آیند و وام‌های نسبتاً جدیدی هستند. بقیه حدود ۷۰۷ واژه از ایتالیایی، ۵۵۰ از زبان‌های ژرمنی باستان، ۴۸۱ از سایر زبان‌های گالی-رومی، ۲۱۵ از عربی، ۱۶۴ از آلمانی، ۱۶۰ از زبان‌های سلتی، ۱۵۹ از اسپانیایی، ۱۵۳ از هلندی، ۱۱۲ از زبان‌های فارسی و سانسکریت، ۱۰۱ از زبان‌های بومی آمریکا، ۸۹ از دیگر زبان‌های آسیایی، ۵۶ از دیگر زبان‌های آفروآسیایی، ۵۵ از زبان‌های بالتواسلاوی، ۱۰ از باسکی و ۱۴۴ (حدود ۳٪) از زبان‌های دیگر هستند.
یک پژوهش که میزان تمایز زبان‌های رومی را در مقایسه با لاتین بررسی می‌کند، تخمین می‌زند که در میان زبان‌های مورد تجزیه و تحلیل، فرانسه بیشترین فاصله را با لاتین دارد. همانندی واژگانی فرانسوی ۸۹٪ با ایتالیایی، ۸۰٪ با زبان ساردنیایی، ۷۸٪ با رتورومی و ۷۵٪ با رومانیایی، اسپانیایی و پرتغالی است.
اعداد
در زبان فرانسوی اعداد ۷۰، ۸۰ و ۹۰ ؛ واژه مستقل عددی ندارند و برای نامگذاری‌شان از ترکیب اعداد دیگر مثلا" quatre vingt (چهار بیست‌) برای واژه هشتاد استفاده می‌کنند. سامانه شمارشی فرانسوی تا حدی بیستگانی است: بیست (vingt) به عنوان عدد پایه در نامگذاری اعداد از ۷۰ تا ۹۹ استفاده می‌شود. واژه فرانسوی quatre-vingts برای ۸۰ در واقع «چهار بیست» و واژه soixante-quinze برای ۷۵ در واقع «شصت-پانزده» است. این اصلاحات پس از انقلاب فرانسه به وجود آمد تا سامانه‌های شمارشی را به دلیل تأثیرات سلتیک (از طریق برتون) و وایکینگ‌ها متحد کند. این وضعیت با استفاده سامانه قدیمی اسکور (score) در زبان انگلیسی قابل مقایسه است، مانند «چهار اسکور و هفت» (۸۷)، یا «سه اسکور و ده» (۷۰).
الفبا
زبان فرانسوی با ۲۶ حرف از الفبای اصلی لاتین نوشته می‌شود که چهار علامت بر روی واکه‌ها (هشتک، اکسان اگو، اکسان گراو و دیرزیس) و سدیل که در «ç» است، ظاهر می‌شوند.
دو لیگچر نیز در الفبا وجود دارد، «œ» و «æ» که اغلب در فرانسوی معاصر با «oe» و «ae» جایگزین شده‌اند، زیرا لیگچرها در صفحه کلید AZERTY که در کشورهای فرانسوی‌زبان استفاده می‌شود ظاهر نمی‌شوند. اما این در متون رسمی و ادبی غیر استاندارد است.
املا
املای فرانسوی مورفوفونمیک است. در حالی که شامل ۱۳۰ تک‌نگاره است که تنها ۳۶ واج را نشان می‌دهند، بسیاری از قوانین املایی آن احتمالاً به دلیل سازگاری در الگوهای تکواژی مانند افزودن پسوندها و پیشوندها است. بسیاری از املای تکواژهای رایج معمولاً به صدای قابل پیش‌بینی منجر می‌شوند؛ به‌طور خاص، یک ترکیب واکه یا حرکت‌گزاری معین به‌طور کلی به یک واج منتهی می‌شود. با این حال، یک رابطه یک به یک از یک واج و یک تک‌نگاره منفرد مرتبط وجود ندارد، که می‌توان آن را در اینکه چگونه tomber و tombé هر دو به واج /e/ ختم می‌شوند، مشاهده کرد. افزون بر این، تغییرات زیادی در تلفظ همخوان‌ها در انتهای کلمات وجود دارد که نشان می‌دهد چگونه x در paix تلفظ نمی‌شود، اگرچه در پایان Aix خوانده می‌شود.
در سال ۱۹۹۰، اصلاحاتی در املای فرانسوی انجام گرفت. در آن زمان تغییرات به عنوان پیشنهاد در نظر گرفته شد. در سال ۲۰۱۶، کتاب‌های مدرسه در فرانسه شروع به استفاده از املای جدیدتر توصیه‌شده کردند و به معلمان دستور داده شد که هم املای قدیمی و هم جدید درست تلقی شوند.
وضعیت کنونی
زبان فرانسه که یک زبان پیشرو در جهان است، در دانشگاه‌های سراسر جهان تدریس می‌شود و یکی از تأثیرگذارترین زبان‌های جهان به‌دلیل کاربرد گسترده آن در روزنامه‌نگاری، حقوق، آموزش و دیپلماسی است. در دیپلماسی، فرانسوی یکی از شش زبان رسمی سازمان ملل متحد (و یکی از تنها دو زبان کاری دبیرخانه سازمان ملل متحد )، یکی از بیست زبان رسمی و سه زبان رویه‌ای اتحادیه اروپا، همچنین ناتو، کمیته بین‌المللی المپیک، شورای اروپا، سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، سازمان کشورهای آمریکایی، مسابقه آواز یوروویژن، یکی از هجده زبان رسمی آژانس فضایی اروپا، سازمان تجارت جهانی و توافقنامه تجارت آزاد آمریکای شمالی است. فرانسوی همچنین یک زبان کاری در سازمان‌های غیرانتفاعی مانند صلیب سرخ، عفو بین‌الملل، پزشکان بدون مرز و پزشکان جهان است. با توجه به چشم‌انداز جمعیتی کشورهای فرانسوی‌زبان آفریقا، پژوهشگر پاسکال امانوئل گوبری در سال ۲۰۱۴ نوشت که فرانسوی «می‌تواند زبان آینده باشد.»
در سال ۱۹۹۷، جورج وبر در زبان امروز، یک پژوهش دانشگاهی جامع را با عنوان «۱۰ زبان تأثیرگذار جهان» منتشر کرد. وبر در این مقاله، زبان فرانسوی را پس از انگلیسی به عنوان دومین زبان تأثیرگذار جهان و بالاتر از اسپانیایی قرار داد. معیارهای او شمار گویشوران بومی، شمار گویشوران زبان دوم (که به ویژه برای فرانسوی در میان زبان‌های دیگر دنیا قابل توجه است)، شمار کشورهایی که از زبان استفاده می‌کنند و جمعیت مربوط آن‌ها، قدرت اقتصادی کشورهایی که از زبان استفاده می‌کنند، شمار مناطق اصلی که زبان در آن‌ها استفاده می‌شود، و ارج زبانی مرتبط با تسلط بر زبان (که زبان فرانسوی به ویژه از ارج قابل توجهی برخوردار است) بود. وبر در ارزیابی مجدد مقاله خود در سال ۲۰۰۸ به این نتیجه رسید که یافته‌های او هنوز درست است زیرا «وضعیت در میان ده زبان برتر بدون تغییر باقی می‌ماند.»
دانستن زبان فرانسوی اغلب به عنوان یک مهارت مفید توسط صاحبان مشاغل در بریتانیا در نظر گرفته می‌شود. یک مطالعه در سال ۲۰۱۴ نشان داد که ۵۰٪ از مدیران بریتانیایی زبان فرانسوی را یک دارایی ارزشمند برای تجارت خود می‌دانستند، بنابراین زبان فرانسوی را بالاتر از آلمانی (۴۹٪) و اسپانیایی (۴۴٪) به عنوان پرطرفدارترین زبان خارجی در آنجا می‌دانند. آلبرت سایز، اقتصاددان مؤسسه فناوری ماساچوست، حق بیمه ۲٫۳٪ را برای افرادی که زبان فرانسوی را به عنوان زبان خارجی در محل کار به کار می‌برند، محاسبه کرد.
زبان فرانسوی در ایران
ترجمه و نشر کتاب پس از مرگ شاهزاده عباس میرزا، در دوران محمد شاه قاجار دچار فترت شد، ولی در عهد ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه دوباره اوج گرفت. محمد طاهر میرزا، میرزا حبیب اصفهانی و محمدحسن خان اعتماد السلطنه از پرکارترین مترجمان این دوره بودند. پس از روی‌کار آمدن سلسلهٔ پهلوی، روند ترجمه شتاب بیشتری پیدا کرد و تمام قلمروهای علمی و فنی و ادبی را دربرگرفت زیرا شمار افراد تحصیل‌کرده و میزان روابط همه‌جانبه با کشورهای خارجی افزایش یافت. در این دوره آثار ارزشمند بسیاری به فارسی برگردانده شد و تعداد مترجمان با استعداد و به اصطلاح حرفه‌ای فزونی چشمگیری یافت. ترجمه‌ها تا اوایل دهه ۱۹۳۰، عمدتاً از طریق زبان فرانسوی صورت می‌گرفت ولی پس از جنگ جهانی دوم و تحولات سیاسی و فرهنگی پس از آن، زبان انگلیسی در عرصهٔ ترجمه اهمیت بیشتری یافت و از نظر کمیت، گوی سبقت را ربود؛ هرچند از نظر کیفیت، بهترین ترجمه‌ها کماکان به مترجمانی تعلق داشت که از زبان فرانسوی ترجمه می‌کردند.
از زمان قاجار که بسیاری از رجال سیاسی برای ادامه تحصیل به فرانسه می‌رفتند، بسیاری از واژه‌های فرانسوی از طریق قوانین حقوقی وارد ایران شد و امروزه نیز در زبان فارسی بسیاری از این کلمات استفاده می‌شود و گاهی این کلمات به قدری در زبان فارسی رایج شده‌است که بسیاری از افراد نمی‌دانند که این واژگان فرانسوی هستند. از جمله می‌توان به واژگانی همچون دوش (حمام)، کروات، مغازه، فامیل، کادو، شوفر، آسانسور، کودتا، رفوزه، پاساژ، ماساژ، مونتاژ، کتلت، املت، توالت، آژانس، اورژانس، مانتو، پالتو و مرسی اشاره کرد.
متن نمونه
ماده ۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر به زبان فرانسوی: ماده ۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر به زبان فارسی:
AVC
AVC در معانی زیر کاربرد دارد:
دن گوسلینگ
دن گوسلینگ (Dan Gosling؛ زاده February 1, 1990) یک بازیکن فوتبال است.
بوئنوس آیرس، شهر رؤیاها
«بوئنوس آیرس، شهر رویاها» (Buenos Aires, City of Dreams) یک فیلم صامت آرژانتینی در سبک موزیکال است که در سال ۱۹۲۲ منتشر شد.
بیل لنکستر
بیل لنکستر (Bill Lancaster؛ November 17, 1947 – 1947:11:17, January 4, 1997) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا بود.
کوین گودلی
کوین گودلی (Kevin Godley؛ زادهٔ ) خواننده، ترانه‌سرا، نوازنده درامز و کارگردان موزیک ویدئو اهل بریتانیا است. وی از سال ۱۹۷۰ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
باشگاه فوتبال اسپارتاک مسکو
باشگاه فوتبال اسپارتاک مسکو یک باشگاه فوتبال در شهر مسکو در روسیه می‌باشد که در لیگ برتر روسیه بازی می‌کند. این باشگاه پرافتخارترین باشگاه روسیه است
این باشگاه در تاریخ ۱۸ آوریل ۱۹۲۲ تأسیس شده‌است.
AVL
AVL در معانی زیر کاربرد دارد:
لوح عدل مظفر
لوح عدل مظفر تابلویی در سر در کاخ بهارستان (ساختمان مجلس شورای ملی) بود که بر روی آن نوشته شده بود عدل مظفر؛ حروف ابجد این عبارت برابر می‌شود با ۱۳۲۴ که نشان‌دهنده تاریخ قمری سالی است که فرمان مشروطیت از سوی مظفرالدین شاه صادر شد. (سال ۱۳۲۴ هجری قمری برابر است با ۱۲۸۵ هجری خورشیدی)
واژه‌شناسی
در فرهنگ دهخدا آمده‌است این دو کلمه ماده تاریخ مشروطیت ایران است بحساب جُمَّل مطابق ۱۳۲۴ هجری قمری یعنی تاریخ گشایش مجلس. این عبارت به معنای عدالت مظفرالدین شاه قاجار است که با برپایی آن بر سر در مجلس نشانگر مشروطیت و نام پادشاه امضاکننده و نخستین پادشاه اجراکننده آن باشد.
کوه‌کمر (مینودشت)
کوه‌کمر، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
لوح عدل مظفر
پیشینه
روز یک‌شنبه چهاردهم جمادی‌الثانی ۱۳۲۴ (۱۴ اسد «امرداد» ۱۲۸۵ خورشیدی/ ۷ اوت ۱۹۰۶ میلادی)، پس از یک دوره اعتراض گسترده مردم ایران با درخواست دارالشورا و تدوین قانون اساسی مظفرالدین شاه، در کاخ صاحبقرانیه فرمان اعطای مشروطه را امضا کرد که ماده تاریخ آن براساس حرف ابجد به «عدل مظفر» شناخته شد.
تپه و گورستان نوچاکی
تپه و قبرستان نوچاکی مربوط به سدهٔ ۱۲–۱۰ ه‍.ق است و در شهرستان پیرانشهر، بخش مرکزی، دهستان پیران، روستای بادین آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۵۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کوه‌کمر (مینودشت)
جمعیت
این روستا در دهستان قلعه قافه قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۰۰ نفر (۳۰ خانوار) بوده است.
لوح عدل مظفر
پیشینه
عدل مظفر نشانی بود که از آغاز کار مجلس شورای ملی با نام (دارالشورای ملی) بر سر در مجلس نقش بست. این پلاک فلزی که بر آن تاریخ اعطای مشروطه (عدل مظفر) نوشته شده‌است، پس از انتقال مجلس به ساختمان بهارستان (خانه سابق میرزا حسین‌خان سپهسالار) ساخته شد و بر سر در اصلی مجلس در میان دو شیرکه به دست استاد حسن معمار ساخته شدند جای گرفت، کهن‌ترین یادگار دوره مشروطه است که در موزه مجلس جای می‌گیرد.
این پلاک در درگیری‌های پس از مشروطه و جریان به توپ بستن مجلس آسیبی ندید و به تدریج مهم‌ترین عامل مشخصهٔ مجلس شناخته شد. در دوره پهلوی اول به دلیل تضادی که رضاخان با قاجاریه داشت، عدل مظفر را از سر در مجلس به زیر آوردند. اما در ۱۹ آبان ۱۳۲۰ به جای نخست خود بازگشت، تا شاهد زنده حوادثی باشد که تا سال ۱۳۵۷ بر مجلس رفت.
پس از انقلاب
در روزهای نخستین بعد از انقلاب ۱۳۵۷ این پلاک را همراه دو شیر از سر در مجلس پایین آورده شد و پشت مجلس رها شد. عبدالحسین حایری نخستین رئیس کتابخانه پس از انقلاب دربارهٔ پیدا شدن این پلاک گفت :
پس از راه‌اندازی موزه مجلس این پلاک به عنوان یکی از یادگارهای مشروطه بازسازی شد و تکه‌های آن پس از ترمیم در یک قاب کنار هم جای گرفتند.
مهیب البلوشی
مهیب البلوشی (مهيب عزت عيسى البلوشي؛ زادهٔ January 23, 1991) بازیکن فوتبال اهل عمان است.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۲۳ سال عمان و عمان بازی کرده‌است.
سیارک ۶۴۸۵
سیارک ۶۴۸۵ شش هزار و چهارصد و هشتاد و پنجمین سیارک کشف شده‌است که در ۲۵ اکتبر ۱۹۹۰ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۴٫۱۰ است.
گریزاب
گریزاب یک نقطه سایه یا محل فرورفته یا باتلاقی است. به‌ویژه، در موارد مورد استفاده در ایالات متحده، یک کانال کم عمق و دارای کناره‌های ملایم و شیب دار است. چنین پرشی ممکن است طبیعی باشد یا ساخته شده توسط انسان باشد. گریزاب‌های مصنوعی غالباً حوضه‌های نفوذی هستند که برای مدیریت رواناب آب، فیلتر آلاینده‌ها و افزایش نفوذ آب باران طراحی شده اند.
روی زمین
گریزاب برای آهسته کردن و گرفتن رواناب از طریق پخش آن به صورت افقی در سراسر چشم‌انداز طراحی شده‌اند و باعث تسهیل نفوذ رواناب در داخل خاک می‌شوند.
در آب و هوای خشک، پوشش گیاهی (موجود یا کاشته شده) در امتداد گریزاب می‌تواند از رواناب بهره‌مند شود. درختان و درختچه‌ها در امتداد گریزاب می‌توانند سایه ایجاد کنند که باعث کاهش تبخیر می‌شود.
در سواحل
اصطلاح «گریزاب» نیز برای توصیف فرورفتگی‌های بلند، باریک و معمولاً کم عمق بین پشته‌ها یا سدهای ماسه‌های در ساحل، که به‌طور موازی با ساحل اجرا می‌شوند، استفاده می‌شود.
کمال‌آباد (رفسنجان)
جمعیت
این روستا در دهستان رضوان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۰۰ نفر (۴۶خانوار) بوده‌است.
ادیل (روم)
ادیل یکی از مناصب کلانتری در جمهوری روم بود که در روم فعالیت داشت. وظیفه ادیل‌ها نگه‌داری و حفاظت از ساختمان‌های عمومی (به لاتین: aedes) و برگزاری فستیوال (جشن)ها بود. آنان همچنین قدرت اعمال نظم و وظایف عامه را هم داشتند تا اطمینان یابند که شهر روم به خوبی تدارک شده و ساختار مدنی‌اش محفوظ است، کارکردی که مشابه دولت محلی امروزین است.
دو نوع ادیل وجود داشت: یکی «ادیل پلبی‌ها» یا «ادیل عوام» که تسلط بر این منصب محدود به پلبی‌ها بود، و دیگری «ادیل کورولی» که هم به روی پلبی‌ها و هم به روی پاتریسی‌ها باز بود.
منصب ادیلی عموماً توسط مردان جوان با هدف پیمودن ترتیبی درجات سلسله مناصب تا رسیدن به مناصب ارشد سیاسی اشغال می‌شد؛ این منصب به لحاظ سنتی پس از کوایستور و پیش از پرایتور قرار می‌گرفت. این منصب بخش اجباریی از سلسله مناصب مزبور نبود و از این رو یک کواستور سابق می‌توانست مستقیماً و بدون تصدی منصب ادیلی به پرایتوری انتخاب شود. با این‌حال، تصدی این منصب از این جهت سودمند بود که یک سیاستمدار جاه‌طلب می‌توانست با برگزاری بازی‌ها و جشن‌ها محبوبیت و شهرت خود را افزایش دهد؛ چنان‌که ژولیوس سزار در ۶۵ پیش از میلاد و پیش از آنکه به منصب والای کنسولی برگزیده شود، بدان انتخاب شد.
AW
AW در معانی زیر کاربرد دارد:
AX
AX در معانی زیر کاربرد دارد:
سارا سومرفلد
سارا سومرفلد (Sara Sommerfeld؛ زادهٔ October 28, 1977) هنرپیشه اهل سوئد است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به بال‌های شیشه‌ای اشاره کرد.
دیجو
ریشه واژه
دی در زبان تالشی به‌معنی ده یا روستا است و جو به‌معنی جا، جای، جایگاه یا مکان و روستا است و دیجو یا دیجا یعنی جایگاه روستا.
فیدلیس، فلوریدا
فیدلیس (به انگلیسی: Fidelis) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان سانتا امرسون، فلوریدا واقع شده‌است. فیدلیس ۱۵۶ نفر جمعیت دارد و ۷۸٫۰۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
دانشگاه کمبریج
دانشگاه کمبریج در شهر کمبریج (بریتانیا) در کنارهٔ رودخانهٔ کَم، واقع شده‌است. این دانشگاه در سال ۱۲۰۹ تأسیس شده و دومین دانشگاه قدیمی در منطقهٔ انگلیسی‌زبان و سومین دانشگاه قدیمی در جهان به‌شمار می‌آید. از آن جا که دانشگاه آکسفورد نیز قدمتی قدیمی دارد، از این رو به این دو دانشگاه، «دانشگاه‌های باستان» می‌گویند و نام آن‌ها را آکسبریج نهاده‌اند. این دانشگاه در بسیاری از رشته‌ها بهترین دانشگاه جهان است و در همهٔ رشته‌ها همواره از بهترین‌های دنیا محسوب می‌شود و دانشجویان این دانشگاه از بهترین دانشجویان و گزینشی‌ترین آنان در جهان هستند. طبق مقاله‌ای در سایت US News هیچ دانشگاهی مانند این دانشگاه در تغییر جهان نقش نداشته‌است. طبق رتبه‌بندی شانگهای دانشگاه کمبریج در رتبهٔ سوم دانشگاه‌های جهان قرار دارد.
تاریخچه
نخستین سند رسمی که به تأسیس دانشگاه کمبریج اشاره می‌کند سندی است مربوط به هنری سوم انگلستان که به دانشگاه کمبریج اجازهٔ تربیت اعضای خود و یک‌سری امتیازاتی همچون معافیت‌های مالیاتی را می‌دهد. سند بعدی نیز گرگوری نهم در سال ۱۲۳۳ در این ارتباط دارد که به دانش‌آموختگانِ این دانشگاه اجازهٔ تدریس به جامعهٔ مسیحی را می‌دهد.
فرایند آموزش در کمبریج در طول جنگ جهانی اول به‌شدت مختل شد، زیرا ۱۴ هزار نفر از اعضای این دانشگاه در جنگ حضور یافتند و دو هزار و ۴۷۰ نفر از آنها جان خود را از دست دادند. اما در طول جنگ جهانی دوم کمبریج با افزایش شدید تعداد دانشجویان مواجه شد که ناشی از شهرت و موفقیت‌های دانشمندان کمبریج بود. کمبریج یکی از هشت دانشگاه بریتانیایی بود که در مجلس بریتانیا جایگاه داشت که این حق در سال ۱۹۵۰ به‌واسطهٔ تصویب قانون نمایندگی مردم در سال ۱۹۴۸ منتفی اعلام شد.
دانشکده‌ها
دانشکده‌های کمبریج از محصولات فرعی تأسیس دانشگاه بوده‌اند، هیچ دانشکده‌ای در جهان وجود ندارد که قدیمی‌تر از دانشگاهش باشد. دانشکده‌ها به دانشجویان کمک‌هزینهٔ تحصیلی اعطا می‌کردند. کمبریج همچنین دارای مراکزی بدون کمک‌هزینه بود که خوابگاه نامیده می‌شدند و طی قرن‌های مختلف و به‌تدریج جذب دانشکده‌ها شدند. اولین دانشکدهٔ کمبریج با نام پیترهاوس در سال۱۲۸۴ توسط اسقف الی تاسیس شد و بسیاری از دیگر دانشکده‌های این دانشگاه در قرن‌های پانزدهم و شانزدهم راه‌اندازی شدند. جدید‌ترین دانشکدهٔ این دانشگاه رابینسون نام داشته و در دههٔ ۱۹۷۰ تأسیس شده‌است و کالج هومرتن که در مارس ۲۰۱۰ از شکل انجمن به دانشکدهٔ کامل تبدیل شد، از این رو می‌توان آن را جدید‌ترین دانشکدهٔ کمبریج نامید.
تحصیلات خانم‌ها
در ابتدا تنها مردان حق تحصیل در کمبریج را داشتند اما در سال ۱۸۶۹ اولین دانشکدهٔ زنان با نام گیرتن تأسیس شد و پس از آن دانشکدهٔ نیونهام در سال ۱۸۷۲، دانشکدهٔ هاگز هال در سال ۱۸۸۵؛‌ نیوهال در سال ۱۹۵۴ و دانشکدهٔ لوسی کاوندیش در سال ۱۹۶۵ ویژهٔ زنان تاسیس شدند. تلاش برای تبدیل کردن زنان به اعضای دائمی کمبریج تا سال ۱۹۴۸ موفقیت‌آمیز نبود.
از سال ۱۹۲۱ به دانشجویان زن مدرک دیپلم اعطا شد و از آنجایی که دانشجویان زن برای تحصیل در دورهٔ لیسانس پذیرفته نمی‌شدند، سهمی از مدیریت امور دانشکده‌ها نداشتند، زیرا در کمبریج هر دانشکده مستقل بوده و از دارایی و درآمد مخصوص به‌خود برخوردار است. از سال۱۹۷۲ تا ۱۹۸۸ دانشکده‌های مردانهٔ کمبریج پذیرش دانشجویان زن را آغاز کردند و در سال ۱۹۷۹ اولین دانشکدهٔ زنان کمبریج نیز آغاز به پذیرش دانشجویان مرد کرد. اما کمبریج همچنان تنها دانشگاهی در بریتانیاست که در آن دانشکده‌هایی وجود دارند که تحصیل مردان در آنها ممنوع است.
موقعیت
مرکز اصلی دانشگاه در شهر کمبریج قرار دارد و بیشتر دانشجویان در همین شهر ساکن هستند. دانشجویان ساکن حدود ۲۰٪ کل جمعیت شهر را تشکیل می‌دهند.
دانشکده‌ها
وظیفهٔ هیئت‌های علمی هماهنگی کلاس‌های درسی، برگزاری سمینارها، انجام تحقیقات و تعیین سرفصل درس‌ها است و عملکرد این هیئت زیر نظر یک هیئت عمومی قرار دارد. این مجموعه‌ها در کنار یکدیگر دانشگاه کمبریج را به‌وجود می‌آورند که ریاست کلی آن به عهدهٔ مدیر کل دانشگاه یا صدراعظم دانشگاه است.
کمبریج ۳۱ دانشکده دارد که سه دانشکدهٔ موری ادواردز، نیونهام و لوسی کاوندیش ویژهٔ زنان است. دانشکدهٔ داروین تنها مرکزی است که از ابتدا دانشجویان مرد و زن را هم‌زمان ثبت نام می‌کرد. همهٔ رشته‌ها در همهٔ دانشکده‌های کمبریج وجود ندارند اما بیشتر آنها تلاش دارند تا طیفی تقریباً کامل از رشته‌های تحصیلی را ارائه دهند.
تمام دانشجویان عضوی یکی از این دانشکده‌ها هستند.
کمبریج ۳۱ دانشکده دارد که از این میان، ۳ دانشکده فقط مخصوص خانم‌ها و باقی دانشکده‌ها مختلط است. البته پیش‌تر و در سال‌های دور همهٔ دانشکده‌ها فقط برای مردها بودند.
دپارتمان
کمبریج در کنار ۳۱ کالج خود ۱۵۰ دپارتمان، مؤسسه و مرکز دارد که اعضای آنها معمولاً از اعضای دانشکده‌ها بوده و مدیریت برنامهٔ آموزشی کل دانشگاه را به عهده دارند. کمبریج همچنین از مرکزی به نام مؤسسهٔ ادامه‌تحصیل برخوردار است که ویژهٔ تحصیلات پاره‌وقت بنیان‌گذاری شده‌است. ریاست کنونی دانشگاه کمبریج به عهدهٔ دیوید سینزبری است،‌ وی از سال ۲۰۱۱ و پس از بازنشستگی دوک ادینبرگ برای این سمت انتخاب شد.
مدیریت مرکزی
ریاست دانشگاه بیشتر تشریفاتی بوده و مدت زمان مشخصی ندارد. این ریاست در حال حاضر در اختیار پروفسور لسزک بوریسیوکز است.
سال تحصیلی
هر سال تحصیلی بر اساس قوانین دانشگاه به ۳ دوره (ترم) تقسیم می‌شود. یک ترم از ماه اکتبر تا دسامبر. ترم دیگر از ژانویه تا مارس و ترم دیگر از آوریل تا ژوئن.
مدت زمان ترم‌ها به نسبت دانشگاه‌های دیگر بسیار کوتاه است.
امور مالی
دانشگاه کمبریج ثروتمندترین دانشگاه در کل بریتانیا و قارهٔ اروپا است. دارایی این دانشگاه در سال ۲۰۱۱ برابر بود با ۴٫۱ میلیارد یورو که از این رقم ۱٫۶ میلیارد یورو مستقیماً مربوط به خود دانشگاه و ۲٫۷ میلیارد یورو مربوط به دانشکده‌هاست. (دارایی دانشگاه آکسفورد در سال ۲۰۱۱ برابر بود با ۳٫۳ میلیارد یورو).بودجهٔ عملیاتی این دانشگاه ۱ میلیارد دلار در هر سال است.
عمدتاً درآمد دانشگاه کمبریج توسط دولت انگلیس به‌خاطر تدریس و تحقیقات علمی به دانشگاه داده می‌شود. در سال ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ حدود یک‌سوم درآمد این دانشگاه را دولت انگلیس به‌خاطر تحقیقات پرداخته کرده بود. همچنین انتشارات دانشگاه کمبریج نیز محل خوبی برای کسب درآمدهای بالا برای این دانشگاه است.
کلکسیون‌ها
کمبریج دارای ۱۱۴ کتابخانه است که اصلی‌ترین آنها کتابخانهٔ دانشگاه کمبریج است که هشت میلیون نسخه کتاب در آن وجود دارد. هر دانشکده دارای کتابخانه مخصوص‌به‌خود است، برای مثال دانشکدهٔ تاریخ از کتابخانه‌ای به‌نام سیلی برخوردار است که بیش از ۱۰۰ هزار نسخه کتاب تخصصی در آن یافت می‌شود. دانشکده‌های‌های قدیمی‌تر بیش از یک کتابخانه در اختیار دارند. برای مثال کتابخانهٔ ورن کالج ترینیتی ۲۰۰ هزار نسخه کتاب موجود است که پیش از سال ۱۸۰۰ چاپ شده‌اند. این دانشگاه همچنین دارای هشت موزهٔ هنری، فرهنگی، علمی و باغ‌های گیاه‌شناسی است.
اتحادیهٔ دانشجویی دانشگاه کمبریج
تمامی دانشجویان جدیدالورود به‌محض رسیدن به شکل خودکار عضو این اتحادیه می‌شوند. این اتحادیه در سال ۱۹۶۴ تأسیس شده‌است.
ورزش
روئینگ یکی از ورزش‌های محبوب در کمبریج است. معمولاً دانشکده‌های مختلف در این رشته با هم مسابقاتی نیز می‌دهند.
انجمن‌ها
انجمن‌های دانشجویی زیادی در دانشگاه کمبریج وجود دارد که توسط خود دانشجویان اداره می‌شود. این انجمن‌ها معمولاً مسئول برگزاری جلسات و گفتگوها در موضوعات مختلف هستند.
رادیو و روزنامه
دانشجویان این دانشگاه روزنامه‌های مختلفی را به چاپ رسانده و حتی شبکه‌ای رادیویی به نام «کم اف‌ام» را به راه انداخته‌اند.
سنگدان، جیرفت
سنگدان، روستایی از توابع بخش ساردوئیه شهرستان جیرفت در استان کرمان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان گور قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۴۹ نفر (۳۱خانوار) بوده‌است.
موزه پارینه‌سنگی زاگرس
موزه پارینه سنگی زاگرس نام موزه‌ای تخصصی در زمینه پیش از تاریخ است که در ردیف موزه‌های تخصصی جهان قرار دارد، و به عنوان نخستین موزهٔ پارینه سنگی خاورمیانه شناخته می‌شود. این موزه در تکیه بیگلربیگی و خیابان مدرس شهر کرمانشاه قرار دارد که در سال ۱۳۸۶ توسط فریدون بیگلری (موزه ملی ایران) و علیرضا مرادی بیستونی (اداره کل میراث فرهنگی استان کرمانشاه) تأسیس شده‌است و شامل مجموعه‌ای از ابزار آلات سنگی و استخوان‌های انسان از دوره‌های پارینه سنگی در ایران و کشورهای دیگر را شامل می‌شود.
آثار
قدیمی‌ترین اثری که در این موزه نگهداری می‌شود مربوط به ابزار سنگی‌ است که با قدمت نزدیک به یک میلیون سال که در کشف رود خراسان کشف شده‌است. همچنین در موزه مولاژهایی از جمجمه انسان نئاندرتال، انسان هوشمند، و تصاویر بازسازی شده از شکارچیان عصر سنگ نمایش داده می‌شود.
بخش‌ها
این موزه از ۴ اتاق تشکیل شده‌است که آثاری از دوره‌های دیرینه‌سنگی و نوسنگی که بازه زمانی ۱۰۰ هزار سال تا ۸ هزار سال پیش را دربردارد. در اتاق اول مستندی در مورد ابزار‌آلات سنگی و این که چگونه انسان‌های نخستین این ابزار را درست می‌کردند وجود دارد و همچنین نخستین مولاژ ساخته شده از انسان نئاندرتال در ایران و خاورمیانه در این قسمت موزه قرار دارد. اتاق دوم، به استخوان‌های انسان‌ها و حیوانات در منطقه باستان‌شناسی زاگرس و همچنین چندین جمجمهٔ انسان در مناطق معروف باستان‌شناسی از اروپا و خاور نزدیک و همچنین مجموعه فسیل‌های غار وزمه که اهمیت ویژه‌ای دارد اختصاص پیدا کرده‌است. اتاق سوم، که ابزار‌آلات سنگی مربوط به دورهٔ دیرینه‌سنگی از مناطق باستان‌شناسی مختلفی مثل کشف‌رود، گنج پر و شیواتو را شامل می‌شود؛ و در اتاق چهارم هم ابزارهای سنگی و استخوان‌های حیوانات مربوط به اواخر عصر سنگ و نوسنگی وجود دارد.
انتقال به پایگاه بیستون
در ۹ خرداد ۱۴۰۰ صامت اجرایی مدیر پایگاه جهانی بیستون از انتقال موزهٔ پارینه‌سنگی زاگرس به پایگاه بیستون در آینده خبر داد. به گفتهٔ وی به دلیل وجود پنج غار مرتاریک، مر‌آفتاو، مر‌دو در، مرخر، غار شکارچیان و غار تاریک مربوط به دورهٔ پارینه‌سنگی در مجموعهٔ بیستون محیط بهتری برای نگهداری اشیای این موزه وجود دارد.
AY
AY در معانی زیر کاربرد دارد:
زویار
زویار یکی از روستاهای استان قزوین -شهرستان قزوین -بخش مرکزی می‌باشد. که در شمال غربی شهر قزوین و در ۵ کیلومتری جاده قزوین-رشت، دو کیلومتر بالاتر از ناصر آباد واقع شده‌است. این روستا از غرب با روستای همت‌آباد، شرق با شهر قزوین و جنوب با ناصر آباد و شمال با روستای اُروس آباد همسایه می‌باشد.
جمعیت
در حال حاضر حدود ۲۵۰ خانوار و ۱۱۰۰ نفر جمعیت دارد.
محصولات کشاورزی
گندم، عدس، جو، گوجه، لوبیا، هندوانه دیم و خیار چنبر بوده همچنین گردو و بادام، انگور و … از دیگر محصولات این روستا می‌باشد. این روستا دارای دو قنات از قبل بوده که برای آبیاری و در قدیم برای مصرف آشامیدنی استفاده می‌شده‌است. شغل اهالی؛ بیشتر به صورت سنتی کشاورزی و دامپروری و رانندگی بوده ولی در نسل جدید بیشتر به شغلهای اداری و آزاد، بازرگانی و صنعت روی آورده‌اند.
متیلدا (فیلم ۱۹۷۸)
متیلدا (Matilda) یک فیلم کمدی به کارگردانی دنیل من است که در سال ۱۹۷۸ منتشر شد.
بلیک نلسون
بلیک نلسون (Blake Nelson؛ زادهٔ August 31, 1965) یک نویسنده اهل ایالات متحده آمریکا است.
AZ
AZ در معانی زیر کاربرد دارد:
ایستگاه مرکزی یوتبری
ایستگاه مرکزی یوتبری (Göteborgs centralstation, Göteborg C) ایستگاه اصلی راه‌آهن در یوتبری، سوئد است.
این ایستگاه که در سال ۱۸۵۸ توسط آدولف دابلیو. ایدلسورد ساخته شده دومین ایستگاه بزرگ در کشور سوئد است.
یکه‌سور
یکه‌سور، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
جمعیت
این روستا در دهستان قلعه قافه قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۰۲ نفر (۲۳ خانوار) بوده است.
خانواده اشرافی تننبام
خلاصه داستان
سه اعجوبه که هر کدام در زمینه‌ای متفاوت نابغه‌اند، به همراه مادرشان در یک خانه زندگی می‌کنند. پدرشان هم که مدت‌ها پیش ترکشان کرده، اکنون بازگشته است تا مسائل را روبه راه کند.
لوئیس لیکی
او به همراه همسرش ماری لیکی و بعدها فرزندان آنها، کشف‌های مهمی در فسیلهای انسان انجام دادند. فسیل‌هایی که او در شرق آفریقا کشف کرد بسیار کهن‌تر از کشفیات قدیم بودند، و ثابت کردند تمرکز تکامل انسان نه در آسیا بلکه در آفریقا بوده‌است.
او در خانواده‌ای مبلغ در قبیله کیکویو -بزرگترین قبیله کنیا- متولد شد. او درباره زندگی در این قبیله نوشته‌است. وی تحصیلات خود را در دانشگاه کمبریج گذراند، و در ۱۹۲۴ عازم تحقیقات باستان‌شناسی در شرق آفریقا شد.
لوئیس لیکی نقش مهمی در سازماندهی تحقیقات بعدی و حفاظت از محیط زیست آفریقا داشته‌است. او نخستین فردی بود که سنت تحقیق دیرین‌مردم‌شناسی را بنا نهاد، و نسل‌های بعدی، به ویژه از خانواده او، در این زمینه پیشتاز بوده‌اند.
لارا جین کوراستکی
لارا جین کوراستکی (Lara Jean Chorostecki؛ زادهٔ September 24, 1984) هنرپیشه اهل کانادا است. وی از سال ۲۰۰۴ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
دان لتس
دان لتس (Don Letts؛ زادهٔ January 10, 1956) کارگردان، دی‌جی و موسیقی‌دان اهل بریتانیا است. وی از سال ۱۹۷۵ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به سلطان کمدی اشاره کرد.
رافائل ادهولم
رافائل ادهولم (Rafael Edholm؛ زادهٔ May 8, 1966) هنرپیشه و کارگردان فیلم اهل سوئد است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به بال‌های شیشه‌ای اشاره کرد.
سیارک ۶۴۸۷
سیارک ۶۴۸۷ شش هزار و چهارصد و هشتاد و هفتمین سیارک کشف شده‌است که در ۸ آوریل ۱۹۹۱ کشف شد.
فهرست پررفت‌وآمدترین فرودگاه‌ها در جمهوری دومینیکن
این مقاله شامل فهرست پررفت‌وآمدترین فرودگاه‌ها در جمهوری دومینیکن است.
۲۰۱۲
منبع: Banco Central República Dominicana year 2012
۲۰۱۱
منبع: Banco Central República Dominicana year 2011
۲۰۱۰
منبع: Banco Central República Dominicana year 2010
۲۰۰۹
منبع: Banco Central República Dominicana year 2009
۲۰۰۸
منبع: Banco Central República Dominicana year 2008
۲۰۰۷
منبع: Banco Central República Dominicana year 2007
۲۰۰۶
منبع: Banco Central República Dominicana year 2006
۲۰۰۵
منبع: Banco Central República Dominicana year 2005
Ħ
Ħ، ħ و H ِ سرکش‌دار یکی از حروف الفبای لاتین است. در زبان مالتی از آن برای نشان دادن آوای ح بهره‌می‌برند. از ħ نیز در الفبای بین‌المللی آوانگاری برای نشان دادن همین آوا مورد استفاده قرار می‌دهند.
منابع
Wikipedia contributors, "H with stroke," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?oldid=607669488 (accessed July ۱۲، ۲۰۱۴).
آنتونی لی‌جان براون
آنتونی لی‌جان براون (Anthony Brown؛ زادهٔ October 10, 1992) بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به لس آنجلس لیکرز اشاره کرد.
BA
BA در معانی زیر کاربرد دارد:
محوطه قونی
محوطه قونی مربوط به سدهٔ ۱۲–۱۱ ه.ق است و در شهرستان ارومیه، بخش صومای برادوست، دهستان برادوست، ۳ کیلومتری روستای خلیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۵۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آبلیا
آبلیا نام یک سرده از راسته خواجه‌باشی‌سانان است.
رایان تیلور (بازیکن فوتبال، زاده ۱۹۸۴)
رایان تیلور (Ryan Taylor؛ زاده August 19, 1984 ) یک بازیکن فوتبال است.
ایم کوان-تا
ایم کوان-تا (Im Kwon-taek۲؛ مه ۱۹۳۶) از کارگردانان مشهور اهل کره جنوبی است.
باب گیل
باب گیل (Bob Gale؛ زادهٔ May 21, 1951) فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کننده اهل ایالات متحده آمریکا است.
اودیسا، نبراسکا
اودیسا (به انگلیسی: Odessa) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در نبراسکا واقع شده‌است. اودیسا ۴٫۷ کیلومتر مربع مساحت و ۱۳۰ نفر جمعیت دارد و ۶۷۶٫۶۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
قائمیه (رفسنجان)
قائمیه (رفسنجان)، روستایی از توابع بخش فردوس شهرستان رفسنجان در استان کرمان ایران است.
لیتل آرمنیا، لس آنجلس
لیتل آرمنیا (به انگلیسی:Little Armenia؛ به ارمنی: Փոքր Հայաստան)یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در لس آنجلس واقع شده‌است.
احمد البوصافی
احمد البوصافی (احمد سعيد البوصافي؛ زادهٔ September 1, 1976) بازیکن فوتبال اهل عمان بود.
توان (الموت)
توان روستایی از توابع بخش رودبارالموت شهرستان قزوین در استان قزوین ایران است.دیگو آرماندو مارادونا اصالتی توانی داردکه ساکن جورتین توان میباشد.
جمعیت
این روستا در دهستان الموت بالا قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۳ نفر (۲۶خانوار) بوده‌است.
سیارک ۶۴۸۸
سیارک ۶۴۸۸ شش هزار و چهارصد و هشتاد و هشتمین سیارک کشف شده‌است که در ۱۰ آوریل ۱۹۹۱ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۳٫۴۰ است.
صومعه جوختاک یغتسی
صومعه جوختاک یغتسی (Ջուխտակ Եղցի վանք؛ Jukhtak Yeghtsi Monastery) یک صومعه حواری ارمنی واقع در ۸ کیلومتری جنوب غرب روستای ووسکپار در استان تاووش، ارمنستان می‌باشد. ساخت و ساز این ساختمان سده ۱۳ام میلادی به پایان رسید. این بنا به سبک معماری ارمنی طراحی شده‌است.
ریگ‌چشمه پایین
ریگ‌چشمه پایین، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
جمعیت
این روستا در دهستان قلعه قافه قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۱۱ نفر (۳۰ خانوار) بوده است.
کلنی (زیست‌شناسی)
یک کلنی یا پرگنه در زیست‌شناسی (Colony)، متشکل از دو یا چند یکهٔ خاص (Conspecific) است که با هم یا در ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر زندگی می‌کنند یا به یکدیگر وابسته هستند. این ارتباط معمولاً برای منافع متقابل مانند دفاع پرمایه تر یا توانایی حمله به طعمه‌های بزرگتر است. این مجموعه یا خوشه‌ای از سلول‌های یکسان (کلن) بر روی سطح (یا درون) یک محیط جامد است که معمولاً از یک سلول واحد مشتق می‌شود، مانند کلنی باکتری‌ها که به این شکل هستند. در مقابل، ارگانیسم‌های انفرادی (solitary organisms) موجوداتی هستند که در آن همهٔ یکه‌ها به‌طور مستقل زندگی می‌کنند و هر کدام همهٔ عملکردهای لازم برای زنده ماندن و تولید مثل را دارند.
کلنی‌ها، در زمینهٔ توسعه و گسترش، ممکن است از دو یا چند موجود زنده واحد (یا منفرد) تشکیل شده باشند یا موجوداتی مدولار باشند. ارگانیسم‌های واحد تکامل مشخصی دارند (مراحل زندگی را تعیین می‌کنند) از یاخته تخم به شکل بالغ و یکه‌ها یا گروه‌هایی از افراد (کلنی‌ها) از نظر بصری متمایز هستند.
ارگانیسم‌های مدولار از طریق تکرار مکرر ماژول‌های یکسان ژنتیکی (یا یکه‌ها) دارای اشکال رشد نامشخص هستند (مراحل زندگی تنظیم نشده‌اند) و تشخیص بین کلنی به‌طور کلی و ماژول‌های موجود در آن دشوار است. در حالت دوم، ماژول‌ها ممکن است عملکردهای خاصی در کلنی داشته باشند.
واش وستمورلند
واش وستمورلند (Wash Westmoreland؛ زادهٔ ) که با نام واش وست نیز شناخته میشود کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس اهل انگلستان است.
گرترود استاین
گرترود استاین (زاده ۳ فوریه ۱۸۷۴ – درگذشته ۲۷ ژوئیه ۱۹۴۶) رمان‌نویس، نمایشنامه‌نویس و شاعر آمریکایی ساکن پاریس بود. گرترود استاین را ایجادگر اصطلاح نسل گمشده می‌دانند.
زندگی
گرترود استاین در سال ۱۸۷۴ در پنسیلوانیا به دنیا آمد. از کالج رادکلیف فارغ‌التحصیل شد. در دانشگاه به تشویق ویلیام جیمز به مطالعه تشریح مغز پرداخت. اما خیلی زود از اینکار خسته شد. در ۱۹۰۲ به فرانسه رفت و تا پایان عمر در آنجا و دور از وطن به سر برد. خانه‌اش محفل نویسندگان و نقاشان بزرگ زمان بود. سه زندگی (داستان‌هایی دربارهٔ دو دختر خدمتکار و زنی سیاه‌پوست) و تشکیل آمریکایی‌ها از نخستین نوشته‌های او هستند. استاین به سال ۱۹۴۶ بر اثر ابتلا به سرطان معده درگذشت. وی رابطه صمیمانه‌ای با پابلو پیکاسو داشت و پیکاسو در سال ۱۹۰۶ تک‌چهره‌ای از او کشید که اکنون در موزه متروپولیتن نیویورک نگهداری می‌شود.
آثار
برخی از آثار مهم او عبارتند از:
فهرست وام‌واژه‌های فرانسوی در فارسی
واژه‌های دارای ریشه فرانسوی که در زبان فارسی معمول شده‌اند و به صورت وام‌واژه درآمده‌اند به فراوان یافت می‌شوند. دلیل آن شاید به دوران قاجار برگردد که عمده روابط ایران و غرب، با فرانسویان بوده‌است. شمار این وام‌واژه‌ها در فرهنگ دهخدا نزدیک به ۸۲۰، فرهنگ معین ۱۷۰۰، فرهنگ عمید ۱۶۰۰ و فرهنگ مشیری ۱۲۰۰ واژه است. پژوهشی که در سال ۱۹۸۲ انجام گرفته‌است تعداد وام‌واژه‌های فرانسوی در فارسی را بین سه تا چهار هزار برآورد می‌کند. فارسی و فرانسوی هر دو زبان هندواروپایی هستند و همریشه‌اند. شماری از این وام‌واژگان به همراه اصل فرانسوی آن‌ها از ویکی‌پدیای فرانسوی در زیر فهرست شده‌اند:
س
ساک : ساک دستی
ماه‌های میلادی
ماه‌های میلادی با گویش فرانسوی در زبان پارسی به کار می‌روند:
بدون طبقه‌بندی
جآئروپلان-آئورت-آباژور-آبونمان-آبونه-آپارتمان-آپاندیست-آتاشه، اتاشه-آتروپین-آتمسفر-آتو-آجودان-آدرس-آر-آرابسک-آرتزین-آرتیست-آرشه-آرگون-آرم-آریا-آریستوکرات-آریستوکراسی-آژان-آژانس-آس-آسانسور-
آستات-آسِتن-استن-آستیگماتیسم-آستیلن، استیلن-آسفالت-آسم-آفتومات-آکادمی-آکاژور-آکاسیا (اقاقیا)-آکتور-آکروبات-آکروباسی-آکلاد-آکوردئون-آکومولاتور-آگارآگار-آگراندیسمان-آگرمان-آلبوم-آلبومن-آلبومین-آلبومینوری-
آلفا-آلکالوئید-آلگ-آلگرو-آلومین-آلومینیوم-آلیاژ-آلیداد-آلیگاتور (تمساح)-آماتور-آلو-آماریلیس-آمبولانس-آمپر-آمپول- آمفیبول-آمفی تئاتر-آمفیوس-آمونیاک -آمونیوم-آمیب-آمیرال-آناناس-آنتراکت-آنتن-آنتی پیرین-آنتیک-آندانت-آندیو-آنژین-آلگلوفیل-آنوریسم-آنیلین-ابژکتیف-اپرا-اپرت-اتاماژور (ایتماژور)-اُتُپسی-اتراق-اتم-اتوبوس-
اتوکار (انگلیسی، فرانسوی)-اتوماتیک-اتومبیل-اتیکت-اتیلن-اختاپوت (یونانی، فر)-ادکلن-ارانگوتان-ارسنال-ارسنیک-ارکستر-ارگان (یونانی)-ارگانیسم-ارگ-ارمینین-اروه-اریستوکرات-اریستوکراسی-اریگاتور-ازت-ازتات-
ازن-اسانس-اسانسر، آسانسور-اسپر، اسپرت-اسپُر-اسپرماتوزوئید-اسپکترسکپ-اسپیروزیر-اسپیرومتر-استات-اِستاد (فر، یو)-استاژ-استاژیر-استالاکتیت-استالاگمیت-استامپ-استاندار (استاندارد. انگلیسی) استپ (از روسی)-استراژی-
استراتوسفر-استرتوسکپ-استرکنین، استریکنین-استرونسیوم-استریلیزه-اَسِتُن-استیلن-اسکربوت (از رس (روسی))-اسکلت-اسکولاستیک-اسکی-اسید-اِشِل-اکزما-اکسپرسیونیست –اکسپوزان-اکسید-اکسیداسیون-اکسیژن-
آکواریوم (لاتین)-الاستیک-الکترومان-الکتروتراپی-الکترود-الکترونیک-الکتریزه-الکتریسیته-الکتریک-الکل-المپیاد-المپیک-امپراتریس-امپریال-امپریالیست-امپریالیسم-امتِیک-امتِین-املت-انارشی -انارشیست-انارشیسم-
انترن-انتریگ-انتیمون، آنتیمون-اَنُد-اندکس-اندیکاتور-انرژی-انژکسیون-انستیتو-آنفلوآنزا (ایتالیایی)-انیدرید-انیلین-اورانگ اوتان-اورانیوم-اوره-اولئین-اولتیماتوم-اونس-اونوسما-اوورتو-اونیفرم-اُهم-اهم متر-ایپکائین-ایدآل-
ایداکیست-هیدروژن، هیدروژن-ئیدرات-ایدئولوژی-ایریغارون-ایگنام-ایون-بااباب=بائوباب-بابیروسا-باتری-باتون-بارفیکس-بارومتر-بارون-باریوم-باز (فرانسوی، یونانی)-بازالت-باس-باستیان، باستیون-باسکول-باسیل-باک-باکارا-باکتری-
بال-بال-بالانس -بالت، باله-بالکن (فر، ایتا)-بال کوستومه-بال ماسکه-بالن=بالون-بامبو-باندرل-بانک-بانکروت-بِتون-بُر-برانشی-بِرانکار-براوو-برس-برلیان-بُرم-بُرمور-برنز (فر، ایتا) برنشیت-برودری-بروسین-بِرِه-بریگاد-
بولوار، بلوار-بیسکویت-بیسموت-بیسیکلت-بیفتک (از انگلیسی)-بیلان-پاپ (یوPappas)-پاپیون-پاتولوژی-پارابلوم-پاراتیروئید-پارازیت-پاراشوت-پارافین-پاراگراف-پارالل-پارانتز-پارانشیم-پاراوان-پارتی-
پارشمن-پارک-پارکه-پارلمان-پاس-پاساژ-پاسپورت-پاستوریزه-پاک-پاکت-پالئوزوئیک-پالئوزون-پالئوگرافی-پالئولیتیک-پالئونتولوژی-پالت-پان (ازPantosیونانی)-پان اسلاویست-پان ایرانیست-پانتوگراف، پانتگراف-پان
تورکیست-پانتومیم-پانته کت-پاندول-پان ژرمانیست-پانسمان-پتیالین-پدال-پرانتز-پرتره-پرتوپلاسم-پرتوزوئر-پرتون-پرژه-پِرس-پُرس-پرسپکتیو-پرستات-پرسناژ-پرسنل-پرگرام-پرمنگنات-پرو-پروانش-پرولتاریا-پری-پریز-
پریمور-پُز-پسیکانالیز-پسیکرومتر-پسیکوترامی-پلاتین-پلاژ-پلاستیک-پلاسما-پلاک-پلئیستوسن-پلتیک، بلیتیک-پلکا-پلیس-پلیسه-پلی کلینیک-پماد-پمپ-پوینت-پنس-بوتین-پودر-پورپورا-پوره-پوُلکا-پوم-پولیپ-
پونز-پی (فرانسوی. کوتاه شده یPeripheriaیونانی) پیاستر-پیانو (فر. ایتا)-پیپ-پیست-پیستوله-پیستون-پیشتو=بیستوله-پیک-پیکادور-پیل-پیوره-تابلو-تاتو-تاکتیک-تاکسی-تاکسی-تالان (یو. فر)-تانژانت-تانن-تآتر، تئاتر-تئودولیت-تئوری-
تئوکراسی-تئین-تراخم-تراژدی-تراس-تراکتور-تِرام-ترانزیت-ترانزیستور-ترانسفورماتور-تراورس-تربانتین-ترمی-ترمومتر-ترن- ترومبون-ترومپت-تریسموس-تریشین-تریشینوز-تریلیون-تریو-تز-تزار-تِک-تکنیک-تکومه-
تلسکوپ –تلفن-تلگراف-تلگرام-تلمبه-تلویزیون-تله پاتی-تِم-تَمات-تماته-تمبر-تُن (فرTonneانگTon)-تُن(Ton)-تنتور-تورب-توربین-تورپیل-تورنسل-توکسین-تونل-ته-تیپ-تیراژ-تیروئید-
دگماتیسم-دلیجان-دِمُده-دموکرات-دموکراتیک-دموکراسی-دو (عدد۲)-دوئل-دوبل-دوبلاژ-دوبله-دوجین-دوشس-دوک-دیابت-دیاپازن-دیافراگم-دیالکتیک-دیپلم-دیپلمات-دیپلماتیک-دیپلماسی-دیپلمه-دیریژابل-دیز-دیژیتالین-دیسک-
دیسپلین-دیفتری-دیفتونگ-دیفرانسیل، دیفنسیال-دیکتاتور-دیکتاتوری-دیکته-دینام، دینامو-دینامومتر-دینامیت-دینامیک-دیوزیون-راپسودی-رادیان-رادیان (ت)-رادیاتور، رادیات-رادیکال-رادیو-رادیوآکتیو-
رادیوآکتیویته-رادیوتراپی-رادیوگرافی-رادیوگرام-رادیولوژی-رادیولوژیست-رادیولُگ-رادیوم-رادیومتر-راشیتیسم-راکت-رال-رامی-راندمان-رآلیست، رئالیست-رپرتوار-رتاتیو-رتوش-ردنگت-رُز-رزرو-رزنانس-
رزیستانس-رزین-رژلیسور-رژیم-رژیمان-رستوران-رفراندوم-رفرم، رفورم-رفوزه-رکتوم-رکلام-رکورد-رگل-رگلاتور-رگلاژ-رگلمان-رُم (فرRhum انگRum)-رمان-رمانتیک-رمانس-روتول-روژ (سرخ)-روس فیل-
ژتون-ژرسه-ژست-ژلاتین-ژله-ژنرال-ژنرالیسم-ژنژیویت-ژنکوGinkgo-ژنی-ژوت (فرJuteازانگJute ازبنگالیJhuto سنسZuTa)-ژورنال-ژورنالیست-ژورنالیسم-ژوری-ژیپس-ژیگولت-ژیگولو-ژیمناستیک-
سابوتاژ-ساتن-ساجو-ساخارین-سادیست-سادیسم-ساک-ساکارات-ساکارز-ساکسفن-ساگو، ساجو-سال-سالاد-سالن-سالیسیلات-سالیسیلیک-
سامبا-ساناتوریم-سانتیم-سانسور-سئنانس-سدیم-سرامیک-سِرُم-سرناد-سرنگ-سرویس-سِری-سریال-سزار-سزارین-سُس-سسالی-سطاریون-سقلاطونSiglaton-سکس (فرSexeانگSex)- سُل-سلو-سِلّورعصالور-سلول-
سوسیالیست-سوسیس، سیسSaucisse-سوسیسون (فرSaucissonایتاSalsiccione)-سوش-سوفلور (دمنده)-سولفات-سولفور-سولفیت-سولو، سلو-سونات-سویت-سُویِت (فر Sovietروس Savyet)-سی (کوتاه شده
Sancte Iohannes) سیاتیک-سیبل-سیرک-سیستم-سیفلیتیک-سیفلیس-سیفون-سیکل-سیکلامن-سیکلمه-سیکلوپس-سیگار (فرCigreاسپاCigarro)-سیگارت-سیلندر-سیلو-سیلیس-سیلیسیم (تکه شده از Silexشن)-سیلیکات-
سیمان، سمنتCiment-سینرر، سینره-سینما-سینوزیت-سینوس-سیویل-شاپو-شاتون (فرChatonآلمانی کهن)-شامپانی-شامپیون-شانکر-شکلا، شکلات-شماتیک-شِورو-
شیفر-شیمی-شیمیست-صافِن-فا-فارPhare-فاراد-فاز-فاشیست-فاکتور-(فرFacteurانگFactor)-فاکتورFacture-فاکولته-فامیلFamille-فانتزی-فانتزیست-فئودال-فئودالیته-فئودالیسم-
فتوتروپیسم-فتی شیست-فتی شیسم-فدراسیون-فدرال-فِر-فراز-فراکFrac-فراکسیون-فراماسون Framc-mascon(ازانگFreemason)-فرانسیسکن-فِرانک-فَرانک-فِرِسک-فرکانس-فرم-فرمالیته-فرمالیسم-فرمول-
فنومنولوژی-فنومنولگ-فورمالیته-فورمالیسم-فوکوسFucus-فولکلور-فونتیک-فوئوگراف-فونیکولر-فیبر-فیبرین-فیبرینوژن-فیزیسین-فیزیک (از یوPhusisسرشت)-فیزیوکراست-فیزیوکراسی-فیزیولوژی-فیزیولوژیست-