cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مردم پشه‌ای
طایفه پشه‌ای یکی از اقوام اصلی ۱۱ قبایل آریانا کهن بوده دارای زبان به نام پشه ئی می‌باشد. کلمه پشه یی شکل تحول یافته یک نام خیلی قدیمی یعنی حدود دو نیم هزار ساله است که در ادوار مختلف به نام‌های بها شه یا بهشه پیشه چه یا پیشاچی، پشاوی، پاشایی، پشه یی، پشیی، پشئی و پشه‌ای ثبت گردیده. تا اکنون در مورد وجه تسمیه پشه ئی نظریات وجود دارد که این نظریات قریب به واقعیت به نظر می‌رسد که قرار ذیل است: با این همه به این گفته‌های دور از دانش زبانشناسی و تاریخ باستان‌شناسی پافشاری کرد و باید در تاریخ در پی نام آنان بود می‌دانیم که در پارسی پهلوی سین و شین بهم دگرش می‌یافتند مانند فرشته و فرسته -همچنین پسا و پشا نامی آشنا در تاریخ باستانند همان نام که کورش و داریوش از انند و شهر پسا (فسا) و پسارگرد (پاسارگاد در گویه یونانی‌اش) و پسره (بصره) را ساختند نام کلمان (کرمان) و لمغان (رمگان) نیز در دو سویه با هم پیوند دارند.
زیست جغرافیائی
پشه‌ای‌ها یکی از اقوام باستانی افغانستان و باشندگان اصلی افغانستان‌اند. اکثراً در دامنه‌های جنوب سلسله کوه‌های هندوکوش ساکن می‌باشند؛ پشه‌ای‌ها در قسمت‌های شرقی کشور به‌خصوص در ولسوالی‌های اله سای، کوهبند نجراب، ولسوالی تگاب و کوهستان‌های ولایت کاپیسا، در ولسوالی‌های الینگار، الیشنگ، دولت شاه، قرغه یی مرکز ولایت لغمان، در ولسوالی شیوه، دره نور و مرکز ولایت ننگرهار، درولسوالی نورگل، ومناطق چلس، کونگل وکوردر ولایت کنرها، در ولسوالی‌های ننگراج و دوابه ولایت نورستان، در منطقه اوزبین ولسوالی سروبی در کنار برادران پشتون، تاجک و نورستانی زیست نموده و به صورت پراگنده در ولایات مرکزی (در چل باغتوی ولسوالی جاغوری، حصه دوی مالستان ولایت غزنی و پییک خاص ارزگان)، دره پشه یی ولسوالی پغمان ومرکزولایت کابل، در ولسوالی تگاب پشه یی ولسوالی خوست فرنگ، در دره پشه یی قاصان ولسوالی اندراب، در بغلان مرکزی ولایت بغلان، در نار چمن ولایت تخار، در شهر بزرگ ولایت بدخشان، در بعضی محلات ولایت کندز، بلخ، فاریاب وهرات در پهلوی سایر اقوام باهم براردر کشور زنده گی می‌نمایند. مرمان پشه ئی طی قرون متمادی بنابر عوامل گوناگون از مناطق اصلی شان که به نام گنداره گندهارا نامیده می‌شد به دیگر حصص کشور نقل مکان نموده‌اند که اکثراً زبان پشه یی را از دست داده‌اند، عده از پشه یی‌ها قبلاً در پاکستان و ایران نیز نقل مکان نموده‌است. طبق نوشته میر غلام محمد غبار پشه یی‌ها از منطقه گندهارا حدود هفت و نیم قرن قبل از امروز به قسمت‌های غور و غرجستان نقل مکان نموده‌اند؛ و فیض محمد کاتب هزاره در جاغوری از منطقه پشه یی و پشه یی‌ها یادآوری کرده‌است. ظهیرالدین محمد بابر حدود پانصد سال قبل از موجودیت زبان پشه یی حتی در کابل و نواحی آن یادآوری می‌شود. پشه‌ای‌ها هفت نماینده در پارلمان افغانستان دارند. مردم پشه‌ای زیاده در میان پشتونها زندگی دارند. دارای نفوس اضافه از نیم میلون می‌باشند. دین مردم پشه‌ای اسلام حنفی می‌باشند.
توفل
توفل (Teufel) شرکت الکترونیک آلمانی است، که در سال ۱۹۸۰ تأسیس شد.
مردم پشه‌ای
آموزش و تربیت
طی قرن‌ها زبان مردم پشه تحت تأثیر زبان‌های دولتی قرار گرفته بود. از مدت ۳۰ سال به این‌طرف دانشمندان پشه ئی خواستند که زبان خودرا نه تنها حفظ بلکه انکشاف دهند. ازآن تاریخ ببعد کتاب‌ها رسانه‌ها در مورد پشه ئی‌ها نوشتند. کنون برنامه‌های رادیوئی و تلویزیونی به زبان پشه ئی دارند. حفیظه رحیمی می‌گوید: «ما در حال حاضر کتاب‌های درسی را به زبان پشه‌ای از صنف اول تا دوازدهم تألیف می‌کنیم، از نگاه محتوایی این کتاب‌ها هیچ تفاوتی با کتاب‌های دیگر ندارد، ولی یک تعداد مطالب با فرهنگ منطقه ما همخوان است و مسایلی را می‌نویسیم که با روح فرهنگی منطقه همخوانی داشته باشد.» تا اکنون پشه‌ای‌ها کدام مکتب الی صنوف بالا ندارند در این اواخر در ولسوالی دره نور ولایت ننگرهار از طرف یک مؤسسه خیریه کورس‌های سواد آموزی به زبان پشه یی ایجاد شده‌است. کتب درسی این کورسها به زبان پشه یی چاپ و تدریس می‌گردد. گرچه از طرف ریاست تألیف و ترجمه وزارت معارف افغانستان نیز کتاب‌های درسی پشه یی برای مکاتب پشه یی زبان تألیف و چاپ نموده‌است ولی تا حال تدریس آن آغاز نه گردیده‌است. مشکل دیگر اینکه بعضی محلات پشه ئی‌نشین زبان خودرا از دست داده‌اند. در ولسوالی پغمان قریه و دره به نام پشه یی موجود است ولی زبان پشه یی خویش را از دست داده‌اند. درحالی‌که در یکی از مضامین سالنامه ۱۳۱۳ مجله کابل آمده‌است که: “در ۵۰۰–۶۰۰ خانه در بیگ توت پغمان در قریه پشه یی به زبان پشه یی تکلم می‌کنند.
تاریخچه
پشه یی‌ها بخشی از آریایی‌ها می‌باشند از مدت بیشتر از چهار هزار سال به این سو در افغانستان زیست می‌نمایند ازاسناد تاریخی و به خصوص ازسرودهای ریگ‌ودا برمی آید که قبیله ویدی آریایی‌های بلخ قدیم از طریق دره‌های هندوکش به مناطق شرقی و جنوب غربی پراگنده شده و برخی از این مردم از کنار دریای کوبها (کابل) ومعاونین آن از طریق نجراب، تگاب، سروبی، و ولایت لغمان به حوزه دریای کنر رسیده و از آن جا به مناطق سواستو یعنی به نواحی دریای سوات، پاکستان پراگنده شده و در ین دور و نواحی سکونت اختیار کرده‌اند که پشه یی‌های امروز برخی از این مردم است. به استناد سرودهای ریگ ویدا (۱۴۰۰ ق م) و دیگر اسناد و دلایل موثق، پشه یی‌های امروز در آن زمان به نام الینا یاد شده و در جنگ ده قبیله آریایی آن زمان که مشهور است نام ومقام درخشنده داشته‌است. در نتیجه این جنگ که میان سوداس مربوط قبیله بهاراته و ویسو مترا به وقوع پیوست سوداس و قبایل متخد آن پیروز گردیده وراه رفت‌وآمد ده قبیله آریایی که به نام جبهه ویسو مترا نامیده می‌شد بطرف هند مسدود شده و در منطقه خود باقی ماندن. از این جمله الینایی‌ها که پشه یی‌های امروزی و دیگر اقوام داردی و نورستانی شامل آن می‌شود به طرف شمال دریای کوبها در دره‌های شاداب الینگار و الیشنگ سکونت اختیار کرده و بعد به مرور زمان بنا بر کثرت نفوس و عوامل دیگر در اطراف و نواحی آن دره‌ها و بخش‌های وسیع شمال غرب کندهارا (وادی بین کابل و پشاور) پراگنده و مسکن گزین گردیدند. پشه یی‌ها در طول تاریخ به نام‌های الینا (سمسور، شاداب و سبز) داردی (از کوه و کوهی)، کوهستانی، دیگان و لغمانی که معنی دهنشین را می‌دهد نامیده شده‌است. هکذا در این اواخر بعضاً به نام نورستانی و شاړی (شاړی یک کلمه پشه یی ومعنای آن است برویم) نامیده شده‌اند. درنامهای ولسوالی علینگار و ولسوالی علیشنگ که جای بود و باش پشه یی‌ها بوده و حال نیز اکثر پشه یی‌ها در این مناطق و اطراف آن سکونت دارند و نیز در اله سای ریشه کلمه الینا موجود بوده و الینگاردرزبان پشه یی معنی جای و خانه الینا را می‌دهد. از بعضی شواهد برمی آید، قبایل سرکش و جنگ جوی را که در مناطق شمال دریای کابل توسط مورخان سکندر به نام اسکینی، گوری و اسپاس نامیده شده که در مقابل قشون اسکندر مقاومت شدید از خود نشان داده و هر دو جانب متحمل خسارات جانی و مالی سنگین گردیده‌اند اکثراً اجداد و نیاکان همین پشه یی‌های امروزی می‌باشند. برعلاوه این که این منطقه مسکن قدیمی و ثابت این مردم بوده‌است نام‌های قبایل متذکره با کمی تفاوت حالا نیز در بین آن‌ها موجود است. اسکین یا اسکینی‌ها نام منطقه و قبیله است مربوط پشه یی‌های ولسوالی اله سای که بدون شک و تردید با نام اساکینی، بی ارتباط نیست. در ارتباط گوری باید گفت که پشه یی‌های ولسوالی دره نور و اطراف آن گوار را به مفهوم اصیل وصاف استعمال نموده و به این نام می‌بالند و نیز نام منطقه گوریک که مردم آن به به نام گوریکی یاد می‌شوند و پشه یی هستند و نیز طایفه به نام گوریک در کهوی کلمان یا قبیله زبان گوارباتی و گهواری که در ناحیه علیای کنرها زندگی کرده و با پشه یی‌ها قرابت خیلی نزدیک دارند و همچنین اسپی‌ها یا اشپی‌ها که به نام اشپی وال نامیده می‌شوند در دره اشپی ولسوالی اله سای زنده گی می‌کنند نام‌هایست که برای اثبات این حقایق مثال‌های خوبی به‌شمار می‌رود.
زبان
زبان پشه‌ای زیرشاخه‌ای از زبان‌های داردی است. زبان این طایفه در طول ادوار گذشته بنام‌های بهاشه، بهشه، پیشاچه یا پایشا چی، گندهاری، دادیکا، داردی، کوهستانی، لغمانی، دهگان (دیگانو) و درین اواخر بعضاً به نام‌های خاریگا و شاری نیز نامیده شده‌اند که همه آن ریشه پشه یی دارند. بسیاری از پشه‌ای‌ها خود را پشتون‌هایی می‌دانند که به یک زبان خاص سخن می‌گویند و اکثراً به پشتو و فارسی نیز مسلطند. دکتر مجاور احمد زیار، زبانشناس افغان از بیست گویش جداگانه در زبان پشه‌ای سخن می‌گوید. او می‌گوید: "زبان پشه‌ای زبانی است که جزء زبان‌های هندی به‌شمار می‌آید و به شاخه به نام "دردیک" تعلق دارد. "دردیک" زبانی است که تقریباً به بیست لهجه از آن در افغانستان تکلم شود و متکلمان این زبان تا منطقه کشمیر پراکنده‌است. اینها در گذشته‌ها همراه با هندی‌ها به آن سمت رفتند ولی دوباره برگشتند و در کوهپایه‌ها ماندگار شدند."زبان پشه‌ای در برخی مناطق و ولسوالی‌های افغانستان بیشترین گویندگان را دارد، ولی شمار دقیق گویشوران آن تا هنوز مشخص نشده‌است. غلام صدیق شنگنیک، مسئول دیپارتمنت زبان پشه‌ای در اداره نصاب تعلیمی وزارت معارف افغانستان می‌گوید: "ارقام گویشوران به زبان پشه‌ای هنوز به صورت دقیق معلوم نیست ولی در مورد مناطقی که گویشوران پشه‌ای در آن‌ها زندگی می‌کنند می‌توان از ولایت‌های کاپیسا، لغمان و ننگرهار نام برد که در بعضی ولسوالی‌های آن مردم تنها به زبان پشه‌ای تکلم می‌کنند." اکثر نام‌های مناطق لغمان کنر زبان پشه‌ای نام‌گذاری شده‌است مانند گندهارا (خوشبویی آورنده) لغمان که در اصل لمگان است (صاحب قریه یا دهنشین) درونته (کوه بریده شده) کاپیسا که اصلاً پیشی کا است (پشه یی‌کننده) اله سای که از طایفهٔ اله شاه خیل گرفته شده (خیل شاه الینا) الینگار (جای الینا) پشیگر (جای پشه یی‌ها) الیشنگ (خانهٔ الینا) گمبیری (دشت) شیگل (شش دره) کله گوش که در اصل گله گوش است (دره صوف) نورگل به فتح گ (درهٔ نور) و غیره. بنا بر اظهارات برخی از محققان منجمله داکتر سید چراغ حسین شاه (شماره ۳۶ مجله پشتو یونیورستی پشاور)، زبان پشه یی مادر بسیاری از زبان‌های منطقه است
اولین فرهنگ لغت زبان پشه‌ای «فرهنگ وزبان پشه‌ای مردم افغانستان» نگارش حمیدرضاکهنگی بوده که توسط نشرایرانادرتهران ودرسال۱۳۹۸منتشرگردیده است که دوگویش پشه‌ای لغمانی وکاپیسایی راموردبررسی قرارداده است.
رسم و خط
رسم‌الخط زبان پشه یی مانند زبان‌های دری و پشتو و دیگر زبان‌های افغانستان از رسم‌الخط مروج عربی می‌باشد. در گذشته نیز در نوشتن زبان پشه یی از رسم‌الخط‌های معمول و مروج سلطنت کار گرفته شده که بنابر برخی نوشته‌ها کتاب‌های مشهور تاریخی به نام‌های (بدهت کهنا) و (ملندا پنه) به زبان پشه یی نوشته شده‌اند (هیواد ۱۳۸۸/۳/۱۰. (در حال حاضر بر اساس همین رسم‌الخط در نصاب تعلیمی وزارت معارف افغانستان در زمینه تألیف کتاب به زبان پشه‌ای از آن استفاده می‌شود. زبان پشه‌ای در اصل از یک زبان آریایی منشعب شده و از نیاکان مشترک خویش به ارث برده‌اند. مانند: سامیک، شامیک پشه یی که در گذشته در زبان فارسی قدیم سیامک گفته شده یا شام فقلی که معنی سیاهی و تاریکی را می‌رساند و نیز کلمات سرخ، سور و سونیک یا ستودن، ستایل و استویک زبان‌های دری، پشتو و پشه یی از یک ریشه‌اند ولی با آن هم زبان پشه یی در برخی از موارد از زبان دری و عربی که آن هم از طریق زبان دری و پشتو کم و بیش متأثر گردیده‌است. زبان پشه یی نیز به نوبه خویش به خصوص در محلات هم جوار بالای زبان‌های دری و پشتو تا حدود اثرگذار بوده‌است. به‌طور مثال: مردم دری زبان لغمان و ننگرهار مادر را (آیی)، سالم را (سسته) کاه را (توش) و خیشنه را (سیانی) و در پنجشیر و کاپیسا خوردن توت را (پکیک) می‌گویند که این کلمات و کلمات دیگری که از همه آن‌ها نام نگرفته شده کلمات پشه یی‌اند.
فرهنگ و مراسم
رسم و رواج و فرهنگ مردم پشه‌ای نیز با سایر اقوام و ملیت‌ها تفاوت‌هایی دارد. به گونه مثال مردم پشه‌ای برای حل مشکلات خود نشستی دارند که به آن «مارات» می‌گویند. «مارات» نشست بزرگان پشه‌ای است که شباهت‌های با جرگه در میان سایر اقوام افغانستان دارد. ازدواج نیز در میان مردم پشه‌ای با ویژگی‌های همراه است. حفیظه رحیمی، عضو دیپارتمنت زبان پشه‌ای نصاب تعلیمی وزارت معارف افغانستان می‌گوید: «وقتی دختر و پسری با هم نامزد می‌شوند از اول با هم نشست و برخاست دارند، محدودیت‌های که در دیگر مناطق برای نامزدها وجود دارد در اینجا وجود ندارد و همچنین عروسی نیز از خود مراسم خاصی دارد که انجام می‌شود.» در محلات که همه از یک طایفه و قبیله باشند رسم روی‌گیری در اکثر مناطق وجود ندارد، حتٰی در برخی از مناطق زنان پشه یی بدون آنکه بشناسد هر کسیکه از مقابل شان بگذرد (موټکی) و خوش آمدید می‌گویند. زنان و مردان پشه یی قبلاً و اکثراً لباس‌های سیاه یا سفید می‌پوشیدند. پیراهن زنان نسبتاً فراخ و طویل و تنبان آن کمی کم عرض و از مردان برخلاف آن پیراهن شان کوتا و تنبان آن نسبتاً کلان و عریض می‌بود. اکثر زنان پشه یی یک تکه کم عرض سیاه را که طول آن یک ونیم تا دو متر می‌رسید مانند دستار به سر می‌پیچانیدند و گوشه‌های آن را که توسط ابریشم آراسته شده می‌بود به دو طرف روی خویش پایین آویخته و به این ترتیب قسمتی از گوشها و گیسوانش را می‌پوشانیدند. در روز نوروزبه شمول زن و مرد اکثراً از خانه‌های خویش برآمده، گروه گروه و جوغه جوغه بطرف کشت زارها، باغ‌ها و دامنه‌ها می‌روند، از هوای تازه و زیبای‌های طبعیت لذت می‌برند و خوش گذرانی می‌کنند، زیرا در این وقت همه مناطق آن که هوای نسبتاً گرم دارد سرسبز و شاداب می‌باشد. پشه یی‌ها اکثراً در این روز کار نمی‌کنند. یک شخص مسن حکایت نمود که یک روز یک نفر که نهال را با خود داشت و می‌خواست در جایی غرس نمایند، ولی چون فهمید که روز نو روز است آن را نه نشاند و واپس به خانه برد. علاوه بر آن در این روز جوانان به برخی از بازی‌های محلی از قبیل سنگ اندازی، کشتی‌گیری، خیز زدن، اینډ بازی که نوع از ورزش مردم پشه یی است، نشان زنی، گاز خوردن، آواز خوانی و غیره می‌پردازند و سعی می‌نمایند که درین روز لباس نو یا پاک را به تن داشته باشند و در دیگر اوقات نیز اکثراً همین سرگرمی‌های آنان است.
صداها
زبان پشه‌ای براساس رسم‌الخطی که در چند دهه اخیر برای آن وضع کرده‌اند، دارای چهل و هفت صدا است که برخی صداهای آن با دیگر زبان‌های شاخه هند و آریایی تفاوت‌های دارد. در زبان پشه‌ای حروفی است که در دیگر زبان‌ها نیست به‌طور مثال در این زبان حرفی موجود است که به شکل شین است ولی شین نیست و متفاوت است که در زبان‌های عربی و فارسی و پشتو وجود ندارد. به همین دلیل زبان شناسان برای این صوت نشانه‌ای خاصی را وضع کرده‌اند. یا الفی که در زبان پشه‌ای است به چندین لحن گفته می‌شود که به تأیید زبان شناسان آلمانی نیز رسیده‌است
توسعه زبان پشه‌ای
زبان پشه‌ای هرچند در گذشته‌های دور دارای ادبیات و فرهنگ غنی بوده و در برخی از آثار کهن و از جمله در سفرنامه «ابن بطوطه» در مورد آن اطلاعاتی وجود دارد ولی کار عمده در عرصه به نوشتار درآوردن فرهنگ پشه‌ای در سه دهه اخیر در افغانستان آغاز شده‌است. غلام صدیق شنگینگ می‌گوید تنها در سه دهه اخیر روی زبان پشه‌ای کار شده و در حدود شصت تا هفتاد جلد کتاب در این رابطه نوشته شده‌است. در حال حاضر زبان پشه‌ای از زبان‌های فارسی و پشتو که در همسایگی آن قرار دارند تأثیر زیادی پذیرفته‌است. عزیزالله شلماچ می‌گوید: «ما در حال حاضر هم فارسی می‌دانیم و هم پشتو و زمانی که حرف بزنیم کسی نمی‌داند که ما پشتو تاجیک یا پشه‌ای هستیم و این مسئله تأثیرپذیری زبان پشه‌ای از این زبان‌ها را نشان می‌دهد.» چندی پیش در شهر تخار در شمال شرق افغانستان، اتحادیه قوم پشه‌ای تأسیس شد. مؤسسان این اتحادیه می‌گویند که از این راه تلاش می‌کنند تا غناهای فرهنگی این زبان را حفظ کنند.
شخصیت‌های سیاسی و اجتماعی
از شخصیت‌های معروف علمی، فرهنگی و اجتماعی عصر حاضر می‌توان از الحاج جنرال علی اصغر دره نوری، پوهندوی نورمحمد غمجن تمیل، عبدالقدوس پرهیز، شهید عبدالعزیز مراد، ملک سونمیر، ماستر دادستان حفیظ الله پشه یی، ملک محمد نبی خان پشه یی وال، شیرعلی خان الیشنگی، ملک بابا و عبدالقادر افضل زاده و نیز از آقایان چون انجنیر محمد عالم قرار، حاجی حضرت علی، سید هاشم فولاد و عبدالهادی صافی نماینده گان مردم در شورای ملی فعلی و همچنان محترم عبدالخالق حسینی، محترم نورمحمد کفیل و محترمه کبرا امان سناتوران برحال و بسیاری از استادان دانشگاه ننگرهار یادآوری کرد. در نظام فعلی کشور، پشه یی‌ها مانند سایر اقوام باهم برادر کشور از برخی حقوق و سهولت‌های بهرمند گردیده‌اند که به دیگران نیز مهیاست. در قانون اساسی افغانستان از آن نام برده شده و با وجود مشکلات و نداشتن امکانات که از گذشته‌ها به ارث مانده در شورای ملی و شوراهای ولایتی صاحب نمایندگان خویش بوده و به زبان پشه یی پخش رادیویی، تلویزیونی و چاپی داشته و به ده‌ها عنوان کتاب به زبان پشه یی تألیف و چاپ گردیده‌است.
نفوس
در مورد نفوس پشه یی‌ها باید گفت، طبق بررسی پوهاند دکتور مجاور احمد زیار نفوس پشه یی‌ها را بیشتر از ششصد هزار وانمود کرده‌است. اما نفوس پشه یی‌ها بیش از یک میلون می‌باشد. دلیل آن اینست که تعدادی زیادی مردم پشه یی‌در تذکره‌های شان یا تاجک یا هم پشتون حساب شده‌اند.
مشغولیت‌ها
شغل این مردم مانند سایر افغان‌ها می‌باشد. آنهای که در اطراف شهرها زندگی دارند دارای شغل کشاورزی می‌باشند. شغل زراعت را بیشتر مردان پیش می‌برد ولی زنان هم شغل زراعت را دارند. این مردم در خانه یک میل سلاح بخاطر حفظ قامیل می‌داشته باشند. در بین پشه یی‌ها قبلاً تکه، لباس و پوشاک برای رفع احتیاجات خویش تهیه می‌شد، از قبیل ویج (نوع از برزو) پولنگ (نوع از کرتی) پکول، پمبیلا (نوع از پاپوش) گړیک (نوع از پوستین) و غیره که نام‌های انواع لباس و پوشاک است؛ و هم تهیه انواع چوکی‌ها که یک نوع آن را (آیټک) می‌نامند، چار پایی، میز، دروازه و کلکین و همچنان سامان آلات فلزی مورد ضرورت خانواده‌ها که آن هم صرف برای رفع احتیاجات خودشان تهیه می‌شوند؛ ولی فعلاً به جز صنعت تولید انواع پنیر که اقسام مختلف دارد و شور پنیر آن خیلی شهرت داشته و در بازارهای منطقه عرضه می‌گردد،
مراسم ازدواج
در رسم و عنعنات مردم پشه استفاده از برقه، چادری، مرسوم نبوده و در اغلب امور زندگی زن و مرد دوشادوش هم مصروف کار می‌باشند و با استفاده از همین فرصت غالباً جوانان و نوجوانان دختر مورد پسند خویش را در نظر گرفته و انتخاب نموده و موضوع را به شکل از اشکال با فامیل مطرح می‌نمایند. پس از مشوره تعداد از زنان به طلبگاری می‌روند. در ملاقات و بازدیدها دوم و سوم، چهارمی جواب مثبت و منفی را دریافت می‌نمایند. در صورت جواب مثبت طرفین روز مراسم نامزدی را تعیین و در روز نامزدی در حضور عده از اقارب و همسایه‌ها مراسم نامزدی برگزار و صورت می‌گیرد و بعداً فاصله بین نامزدی و عروسی را به اتفاق طرفین تعیین می‌گردد. در مراسم عروسی بر علاوه اکثریت خویشاوندان همه افراد قریه به شمول زن و مرد به صرف نان چندین وقفه دعوت می‌شوند قابل ذکر است که مراسم عروسی مردم پشه یی از دو روز گرفته الی پنج شش روز ادامه پیدا می‌کند که غالباً بستگی دارد به وضعیت اقتصادی خانواده‌ها. مراسم عروس در مردم پشه یی متأسفانه بدون در نظر داشت وضع اقتصادی جوان با مصارف نسبتاً گزاف در معرض اجراء و تجلیل قرار می‌گیرد. در بین مردم پشه یی هنر انفرادی وجود ندارد هنر دسته جمعی بوده و به شکل واقعاً جالب در معرض نمایش قرار می‌گیرد اکثراً توسط جوانان و نوجوانان مورد اجرا قرار می‌گیرد. اجرای این هنر موسیقی حلقه بوده جوانان دستان شان را عقب گردن بالای شانه‌ها همدیگر انداخته و محکم می‌گیرند در داخل حلقه تشکیل شده یک نفر مشخص آهنگ را به تنهایی به آواز بلند می‌خواند و جوانانی که با صدای دهل آن هم در وسط حلقه می‌باشد با نواختن دهل به صورت تدریجی حلقه را تشکیل می‌دهند و با حرکات معین و حساس‌برانگیز هنر ناشی می‌نمایند که بدون مبالغه مورد پسند همگان قرار می‌گیرد. آوازخوان و دهل نواز در وسط حلقه آواز خوانده و دهل می‌نوازد و توسط جوانان آهنگ را تکرار شد. هر آهنگ ۲۰ الی ۲۵ دقیقه ادامه پیدا می‌کند و بعداً آهنگی دیگری خوانده می‌شود. به همین ترتیب هنر مندی ادامه پیدا می‌کند هکذا زنان و دختران نیز به عین شکل اجرا می‌نمایند. در روز اخیر عروسی که به نام چپنی یاد می‌شود به صورت معمولی از ۶۰ نفر الی بیشتر از صد نفر از خویشاوندان داماد به خانه عروس می‌روند و بعد از موناع اندکی که در مردم پشه یی مرسوم است. به خانه‌های شان می‌روند. زمانی که عروسی آماده می‌شود چشم عروس را سرمه می‌نمایند لباسهای عروسی را بتنش می‌نمایند. در حدود وضع اقتصادی داماد از زیورات فلزی نقره و سلور بیشتر استفاده می‌گردد حدود چهار یا سه چادر را به عروس که قابل دید باشد می‌پوشانند و از طرف اعضای خانواده دامان بدرقه گردیده و از خانه پدر به خانه شوهر برده می‌شود و قبل از دخول به خانه شوهر قطعه زمین یا درخت که بتواند قناعت عروسی را فراهم کند به ملکیت عروس درآورده می‌شود بعداً داخل خانه شوهر می‌گردد و یک روز دیگر مراسم عروسی ادامه پیدا می‌کند در اخیر مراسم عروسی دوستان و خویشاوندان با خانواده نشان تبریکی گفته و زندگی مالامال از محبت را آرزو نموده مراسم عروسی به پایان می‌پذیرد.
منابع
http://www-01.sil.org/asia/…/parallel_papers/ju-hong_yun.pdf http://www.bbc.com/…/a…/2008/12/081201_ram_languages_4.shtml http://kabullistan.com/post/197
https://en.wikipedia.org/wiki/Pashai
بجنبید سربازها!
بجنبید سربازها! (Yanks Ahoy!) یک فیلم کمدی آمریکایی به کارگردانی کرت نیومن است که در سال ۱۹۴۳ منتشر شد.
برهنه‌ساقیان
برهنه‌ساقیان (Psilotaceae) نام یکی از تیره‌های گیاهی سرخس‌مانند است که دو سرده دارد. این تیره از نهانزادان آوندی است که دارای ساقه‌های بندبند و هاگدان‌های سه‌تایی در هر گره و فاقد برگ مشخص‌اند.
تروفیم لوماکین
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۳ مدال طلا، ۳ مدال نقره شده‌است.
آیرون
در تئاتر یونان باستان، آیرون  همراه آلازون و لوده، جزو سه شخصیت قراردادی در کمدی‌های تئاتر یونان باستان است که در تقابل با آلازون قرار می‌گیرد. او زیرک و آب‌زیرکاه است ولی در ادبیات غربی، آیرون به دلیل تظاهر به حماقت و آسیب‌پذیری، وجه تسمیهٔ اصطلاح ادبی آیرونی قرار گرفته است. در کمدی‌های کهن یونان باستان صحنه‌هایی هست که یکی از شخصیت‌ها با خود گفتگو می‌کند و شخصیتی دیگر، رو به تماشاچیان دربارهٔ او حرف‌های کنایه دار می‌زند. این گونه صحنه‌ها تقابل آیرون و آلازون را نشان می‌دهد و برای همدلی تماشاچیان با آیرون اجرا می‌شود.
خنده بارون
«خنده بارون» اثری از علیرضا افتخاری است که در سال تابستان ۱۳۸۰ منتشر شده‌است.آهنگساز و تنظیم کننده این آلبوم مهرداد پازوکی است. این اثر از پرفروشترین کارهای علیرضا افتخاری و موسسه فرهنگی هنری آواز بیستون می باشد.
توضیح
در انتشار اولیه ی این آلبوم ۴ قطعه ساز و آواز کلاسیک با تکنوازی سه تار نعمت الله ستوده در این اثر موجود بود. اما در انتشار های بعدی ، این قطعات آوازی حذف شدند و دو قطعه ساز و آواز یکی با سه تار جلال ذوالفنون و دیگری با نی پاشا هنجی گنجانده شدند.
در کل بیشتر تصانیف این مجموعه به اصطلاح شاد بود و با رویکردی متفاوت ایجاد شده بود. در تصنیف"بهار زندگی" از تم عربی و ترکی استفاده شده بود و که این جلوه بر خواندن افتخاری هم تاثیر گذاشت و او در خواندن این تصنیف از الحان نزدیک به الحان عربی هم استفاده کرد. تنظیم "مثل کبوتر" و "آشفته کاکل" شبیه موسیقی های کوچه بازاری و بقولی عامیانه بود. "شبی با این دل شیدا" با تنظیم شبیه موسیقی ترکی بود که استفاده ی مشخص از ساز باقلاما بیشتر باعث این شباهت می شد. اما "مثل سحر" و "یه قصه" تصانیفی ایرانی با لحنی عامیانه بود.
موش کیسه‌دار باتلاق
موش کیسه‌دار باتلاق نام یک گونه از سرده موش‌های کیسه‌دار پاپهن است.
سهچلون
سهچلون روستایی از توابع بخش سردشت شهرستان دزفول در استان خوزستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان سردشت قرار دارد و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.
دومین SH3
دومین SH3 (SH3 domain) یک دومین پروتئین کوچک متشکل از ۶۰ ریشهٔ آمینواسیدی است. در آغاز، این دومین به‌صورت یک توالی محافظت‌شده در پروتئین وفق‌دهنده ترارسانی پیام در ویروس «v-Crk» توصیف شد. دومین SH3 در مولکول‌های فسفولیپاز و چندین تیروزین کیناز سیتوپلاسمی همچون ABL1 و تیروزین-پروتئین کیناز CSK موجود است. علاوه بر اینها، دومین SH3 در چندین خانوادهٔ پروتئینی نظیر PI-3K، اَبَـرخانوادهٔ Ras و همچنین RASA1، Cdc25 و CDC24 دیده می‌شود. این دومین در ساختار پروتئین‌هایی که مسیرهای سیگنالینگ تنظیم‌کنندهٔ چارچوب یاخته نقش دارند و در پروتئین‌های Ras و CSK حضور دارد. در حدود ۳۰۰ دومین SH3 در پروتئین‌هایی که توسط ژنوم انسان کدگذاری می‌شوند یافت شده‌است. این دومین در تعامل پروتئین-پروتئین در جریان ترارسانی پیام نقش دارد و تعامل‌های شیمیایی پروتئین‌هایی را که در سیگنالینگ سیتوپلاسمی مؤثرند نیز تنظیم می‌کند.
علی‌عرب (دزفول)
علی‌عرب (دزفول)، روستایی از توابع بخش سردشت شهرستان دزفول در استان خوزستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان سردشت قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۷ نفر (۵خانوار) بوده‌است.
ام-آدیو
ام-آدیو (M-Audio) شرکت سخت‌افزار آمریکایی است، که در سال ۱۹۸۸ تأسیس شد.
بلانزی-لس-فیم
بلانزی-لس-فیم (به فرانسوی: Blanzy-lès-Fismes) یک کمون در فرانسه است که در ان (ا-دو-فرانس) واقع شده‌است. بلانزی-لس-فیم ۵٫۲۷ کیلومتر مربع مساحت دارد.
پرسرخسیان
پرسرخسیان نام یکی از تیره‌ها از سرخس های لپتوسپورانژیه (بسپایک سانان) است. گیاهان این تیره بیشتر خاک زی و صخره‌زی هستند.
اندوور، داکوتای جنوبی
اندوور شهری در ایالت داکوتای جنوبی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۹۱ نفر بوده‌است.
استفانو سیوریاتی
استفانو سیوریاتی (Stefano Civeriati؛ زادهٔ October 7, 1966) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال اینتر میلان، باشگاه فوتبال لیورنو، باشگاه فوتبال ویچنزا، و باشگاه فوتبال ونتزیا اشاره کرد.
خلف‌بیگلوی سفلی
خلف‌بیگلوی سفلی یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گرمادوز بخش خداآفرین شهرستان کلیبر واقع شده‌است.
فیلم در ۲۰۰۰
پرفروش‌ترین فیلم‌ها
ده فیلم پرفروش جهانی در ۲۰۰۰:
فهرست سفیران ایران در چین
فهرست سفیران ایران در چین
روابط رسمی نوین ایران و چین برای اولین بار از سال ۱۲۹۹ طبق یک عهدنامهٔ مودت کنسولی آغاز شد و در سال ۱۳۱۲ ایران تنها یک کنسولگری در شهر شانگهای افتتاح کرده بود.
پهلوی
''به دنبال سقوط دولت ملی‌گرایان چین و فرار آنان به تایوان، ایران در آغاز جمهوری خلق چین را به رسمیت نشناخت. در این دوره سفیر ایران در ژاپن همزمان مسئولیت سفارت ایران در چین ملی (تایوان) را نیز عهده‌دار بود. سپس در سال ۱۳۵۰ ایران، جمهوری خلق چین را به رسمیت شناخت. ''
موش کیسه‌دار زیراستوایی
موش کیسه‌دار زیراستوایی نام یک گونه از سرده موش‌های کیسه‌دار پاپهن است.
دونگهائه سیتی
دونگهائه سیتی (به لاتین: Donghae City) یک شهر و تقسیمات کشوری کره جنوبی در کره جنوبی است که در استان گانگوون واقع شده‌است. دونگهائه سیتی ۱۸۰٫۰۱ کیلومتر مربع مساحت و ۹۳٬۸۹۵ نفر جمعیت دارد.
آوانی چاتورودی
آوانی چاتورودی (Avani Chaturvedi) یکی از اولین خلبانان جنگنده زن در هند می‌باشد. او از ناحیه ساتنا (روا) در مادیا پرادش می‌باشد که در کنار دو همکار دیگرش موهانا سینگح و به عنوان اولین خلبان جنگنده تک سرنشین زن در هند شناخته شده‌اند. آنها در ژوئن ۲۰۱۶ وارد نیروی هوایی هند شدند و به صورت رسمی توسط وزیر دفاع منصوب گشتند.
علی جان فیض
علی جان فیض (زادهٔ February 3, 1977) بازیکن فوتبال اهل افغانستان است.
دولمایت اسم من است
دولمایت اسم من است (Dolemite Is My Name) فیلم زندگی‌نامه‌ای کمدی ساخت آمریکا با بازی ادی مورفی است. این فیلم که کارگردان آن کریگ برو است، به داستان زندگی رودی ری مور، کمدین آمریکایی، می‌پردازد. رودی ری مور با استندآپ کمدی های خود و فیلمی که در ژانر سینمای تجارتی سیاهان ساخت، شناخته می‌شد. این فیلم برای اولین بار در ۷ سپتامبر ۲۰۱۹ در جشنواره فیلم تورنتو نمایش داده و در ۲۵ اکتبر ۲۰۱۹ توسط نت‌فلیکس پخش شد.
حمله به دانشگاه گاریسا
حمله به دانشگاه گاریسا در تاریخ ۲ آوریل ۲۰۱۵، در کنیا رخ داد که طی آن افراد مسلح به کالج دانشگاه گاریسا هجوم بردند که در نتیجه این حمله حداقل ۱۴۸ تن کشته و بیش از ۷۹ تن زخمی شدند. گروه شبه‌نظامی الشباب، که ادعا شده افراد مسلح از اعضای این گروه بوده‌اند، مسئولیت این حمله را برعهده گرفت. مردان مسلح در طی حمله خود تعداد زیادی از دانشجویان را به گروگان گرفتند، اما گروگان‌های مسلمان را آزاد کردند، ولی از آزاد نمودن گروگان‌های مسیحی خودداری ورزیدند. این حمله و گروگان‌گیری، در همان روز و پس از کشته شدن چهار مرد مسلح عامل آن به پایان رسید.
این تهاجم مرگبارترین حمله، از زمان بمب‌گذاری در سفارت ایالات متحده آمریکا ۱۹۹۸ در کنیا بوده و تلفات آن هم از تیراندازی مرکز خرید وست‌گیت کنیا در سال ۲۰۱۳ نیز بیشتر بوده‌است.
آنجلا پلزنس
آنجلا پلزنس (Daphne Anne Angela Pleasence؛ زادهٔ ۱۹۴۱) یک هنرپیشه اهل بریتانیا است.
والدین وی دونالد پلیسنس و «میریام ریموند» می‌باشند
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به بی‌نوایان اشاره کرد.
شما، من و دوپری
شما، من و دوپری فیلمی است محصول سال ۲۰۰۶ و به کارگردانی برادران روسو است. در این فیلم بازیگرانی همچون اوون ویلسون ، کیت هادسون، مت دیلون، ست روگن ، آماندا دتمر ، تاد استاشویک ، مایکل داگلاس ، بیل هیدر ، بیلی گاردل، لانس آرمسترانگ ، هری دین استنتون ، پت کراوفورد براون ایفای نقش کرده‌اند.
بکینی (اسن)
بکینی (به فرانسوی: Becquigny) یک کمون در فرانسه است که در ان (ا-دو-فرانس) واقع شده‌است. بکینی ۴٫۶۷ کیلومتر مربع مساحت دارد ۱۶۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
محمدو دیارا
محمدو دیارا (زاده ۱۸ می ۱۹۸۱ در باماکو) بازیکن فوتبال اهل مالی بود.
ال پائیس (ابهام‌زدایی)
ال پائیس ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران از ۳ سازمان نظامی شامل ارتش جمهوری اسلامی ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران تشکیل شده‌است و وزارت دفاع نیز وظیفه برنامه‌ریزی و پشتیبانی نیروهای نظامی را برعهده دارد.
نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران هم‌اکنون با در اختیار داشتن ۶۱۰ هزار نفر کارکنان فعال و بیش از ۳۵۰ هزار نفر نیروی ذخیره، بزرگ‌ترین سازمان نیروهای مسلح در غرب آسیا محسوب می‌شود.
خلف‌بیگلوی علیا
خلف‌بیگلوی علیا یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گرمادوز بخش خداآفرین شهرستان کلیبر واقع شده‌است.
نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
نیروهای فعال
نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با در اختیار داشتن ۶۱۰ هزار نفر کارکنان فعال و بیش از ۳۵۰ هزار نفر نیروی ذخیره، بزرگ‌ترین سازمان نیروهای مسلح در غرب آسیا محسوب می‌شود. البته در برخی منابع کارکنان فعال نظامی ایران ۵۲۳ هزار نفر، ذخیره ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تن و نیروهای شبه نظامی ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر جمعاً با بیش از ۴٬۵۰۰٬۰۰۰ نفر ذکر شده‌است و ایران را پنجمین نیروی بزرگ جهان از جهت تعداد نیروهای فعال، ذخیره و شبه‌نظامی ذکر کرده‌است.
سال ۱۳۹۱
بودجهٔ نظامی ایران که برای تصویب به مجلس تحویل داده شد، با افزایشی ۱۲۷ درصدی در سال ۱۳۹۱ نسبت به سال قبل از آن همراه بود.
سال ۱۳۸۸
براساس اعلام انستیتو بین‌المللی تحقیقاتی صلح استکهلم، بودجه نظامی ایران در سال ۲۰۰۸ (۱۳۸۸) بودجهٔ نظامی ایران برابر با ۹٫۱۷۴ دلار که ۲٫۷٪ از تولید ناخالص داخلی است.
سال ۱۳۸۷
بر اساس برآورد وبگاه نظامی defense tech سرانه بودجه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران برای هر ایرانی در سال ۱۳۸۷ حدود ۹۵ تا ۱۰۰ دلار می‌باشد. این میزان بودجه در میان کشورهای حوزه خلیج فارس کمترین سرانه می‌باشد.
سال ۱۳۸۶
بر اساس برآورد مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک لندن(IISS)، بودجه نظامی ایران در سال ۱۳۸۶ برابر ۷٫۳ میلیارد دلار برآورد می‌شود.
سال ۱۳۸۵
به نقل از کتاب واقعیت‌های جهان سیا، در سال ۱۳۸۵ حدود ۲٫۵ درصد از تولید ناخالص داخلی ایران به نیروهای نظامی اختصاص یافته که ایران را در رتبه ۶۷اُم دنیا، قرار می‌دهد.
سال ۱۳۸۴
مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک لندن، بودجه نیروهای دفاعی ایران در سال ۱۳۸۴ را بیش از ۶ میلیارد دلار برآورد کرد، که حدود ۳٫۵ درصد تولید ناخالص داخلی و ۹۱ دلار برای هر نفر است.
نیروی انسانی
بر اساس برآورد وبگاه نظامی defense tech، تعداد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ۵۱۳٬۰۰۰ نیروی عمل‌کننده و ۳۵۰٬۰۰۰ نیروی ذخیره می‌باشد.
ارتش جمهوری اسلامی ایران
ارتش جمهوری اسلامی ایران، ارتشی از نوع منظم محسوب می‌شود که حدوداً دارای ۴۲۰ هزار نفر نیرو است. از این رو، ارتش جمهوری اسلامی ایران خود، از چهار زیر مجموعه تشکیل می‌شود که به آن‌ها قوای چهارگانه ارتش می‌گویند.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حدود ۱۹۰ هزار نفر نیرو دارد و خود به ۵ زیر مجموعه تقسیم می‌شود.
فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران حدود ۶۰ هزار نفر نیرو دارد و دارای چندین زیرمجموعه است.
فرماندهی انتظامی
بالاترین درجه فرماندهان در حال خدمت در نیروهای مسلح ایران، سرلشکر (ژنرال دو ستاره) می‌باشد.
رتبه‌بندی
ارتش ایران هشتمین نیروی بزرگ نظامی بر اساس تعداد نفرات، چهاردهمین ارتش پرتعداد بر اساس رتبه جهانی (بدون احتساب سپاه پاسداران انقلاب اسلامی) و با ۲۵۳۱ تانک، نهمین دارنده تانک نظامی، و با ۴۰۶ فروند کشتی، چهارمین ناوگان دریایی بزرگ در جهان است و بزرگ‌ترین سازمان نیروی مسلح در غرب آسیا است.
بر اساس رتبه بندی سایت گلوبال فایرپاور نیروی نظامی ایران در سال ۲۰۲۳ جایگاه هفدهم(۱۷) را دارد که یک رتبه بالاتر از نیروی نظامی اسرائیل(هجدهم) و یک رتبه پایین تر نیروی نظامی استرالیا(شانزدهم) قرار دارد.
دختران، همسران و یک مادر
دختران، همسران و یک مادر  یک فیلم رنگی در ژانر درام به کارگردانی میکیو ناروسه است که در سال ۱۹۶۰ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به ستسوکو هارا، هیدکو تاکامینه و تاتسویا ناکادای اشاره کرد.
والنتین بوریکو
والنتین بوریکو (Валентин Васильевич Борейко؛ ۷ اکتبر ۱۹۳۳ – 1933:10:7, December 27, 2012) قایقران روئینگ اهل شوروی بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا، ۲ مدال نقره شده‌است.
جواد انصاری
جواد انصاری دیپلمات ایرانی است. در خرداد ۱۳۹۱ بنا به پیشنهاد علی اکبر صالحی وزیر امور خارجه و با تأیید محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهوری اسلامی ایران، او به عنوان سفیر فوق‌العاده و تام‌الاختیار جمهوری اسلامی ایران در سنگاپور منصوب شد.
کنگرستان (دزفول)
کنگرستان روستایی از توابع بخش سردشت شهرستان دزفول در استان خوزستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان سردشت قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۴ نفر (۷ خانوار) بوده‌است.
کریتیاس
کریتیاس یکی از نویسندگان و چهره‌های سیاسی یونان باستان بود. او در آتن به دنیا آمد و با افلاطون رابطه خویشاوندی دوری داشت و یکی از مرتبطان با سقراط بود. او در عصر خودش به دلیل تراژدی‌ها، مرثیه‌ها و نثرهایش مورد توجه قرار گرفت. سکستوس امپریکوس معتقد است که قطعه سیسیفوس از اوست.
MAPKAP1
مولکول هدف کمپلکس راپامایسین ۲، زیرواحد ام‌اِی‌پی‌کی‌اِی‌پی۱ (Target of rapamycin complex 2 subunit MAPKAP1) یک پروتئین است که در انسان توسط ژن «MAPKAP1» کُدگذاری می‌شود. این پروتئین زیرواحدی از mTORC2 است.
دریاچه کری
دریاچه کری (به لاتین: Kerey) یک دریاچه در قزاقستان است که در استان قراغندی واقع شده‌است.
استفانو فانوچی
استفانو فانوچی (Stefano Fanucci؛ زادهٔ January 21, 1979) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال ترنانا، باشگاه فوتبال کوزنتسا کالچو، باشگاه فوتبال آنکونا، باشگاه فوتبال آ.اس. رم، باشگاه فوتبال دلفینو پسکارا، باشگاه فوتبال لیورنو، و باشگاه فوتبال اتلتیکو آرتزو اشاره کرد.
موش کیسه‌دار دودی
موش کیسه‌دار دودی نام یک گونه از سرده موش‌های کیسه‌دار پاپهن است.
کریستوفر گارد
کریستوفر گارد (Christopher Guard؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه اهل انگلستان است.
گزیده فیلمشناسی
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد.
والری شاری
والری شاری (Валерый Пятровіч Шарый؛ زادهٔ January 2, 1947) وزنه‌بردار اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
نورالله امیری
نورالله امیری (Norlla Amiri؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل افغانستان است و در تیم ملی فوتبال افغانستان بازی کرده است.
زائر
زائر مسافری است که در حالِ سفر به یک مکان مقدسِ دینی یا مذهبی است. به طور معمول، این سفر اغلب با پای پیاده انجام می‌شود و از اهمیت ویژه‌ای نزدِ پیروانِ آن مذهب برخوردار است.
زائری و زیارت در بسیاری از ادیان، از جمله ادیان مصر باستان، ایران در دورهٔ میترایی، هند، چین و ژاپن معمول بوده است.
زائران دولتی و سکولار
زائران سکولار نیز تحتِ حمایتِ رژیم‌های کمونیستی وجود دارند. این زائرانِ به شدت سکولار از مکان‌هایی مانندِ آرامگاه لنین یا آرامگاه مائو زدونگ، یا محل تولد کارل مارکس زیارت کردند. چنین زائرانی گاهی اوقات تحت حمایت دولت بوده‌اند.
رابرت اینگرسول
رابرت گرین «باب» اینگرسول (Robert Green "Bob" Ingersoll؛ ۱۱ اوت ۱۸۳۳–۲۱ ژوئیه ۱۸۹۹) یک سرباز جنگ داخلی آمریکا، رهبر سیاسی در ایالات متحده آمریکا و یک سخنران عمومی در دوران طلائی آزادی اندیشه بود. به علت تلاش‌های زیاد وی در اشاعه ندانم‌گرایی به او معمولاً لقب «ندانم‌گرای بزرگ» یا «ندانم‌گرای کبیر» داده می‌شود.
زندگی شخصی
رابرت اینگرسول در درسدن نیویورک به دنیا آمد. پدرش جان اینگرسول، یک واعظ طرفدار الغا بردگی بود و عقاید افراطی او باعث شد که او و خانواده‌اش مرتباً محل زندگی خود را تغییر بدهند. زمانی که چارلز جی فینی در تور اروپا بود، کشیش جان اینگرسول برای مدتی به عنوان واعظ، جایگزین این احیاگر آمریکایی شد. پس از بازگشت فینی، کشیش اینگرسول برای چند ماه به عنوان کشیش یا همکار فینی باقی ماند. با این حال، تجربیات بعدی اینگرسول بزرگ، رابرت جوان را تحت تأثیر منفی قرار داد.
وکیل
در اواخر همان سال، خانواده در ماریون، ایلینوی مستقر شدند، جایی که رابرت و برادرش ایبون کلارک اینگرسول در سال ۱۸۵۴ در کافه به کار مشغول شدند. یک مورخ شهرستانی ۲۲ سال بعد نوشت که ساکنان محلی اینگرسول‌ها را «خانواده‌ای بسیار روشنفکر» می‌دانستند.
زمانی که در ماریون بود، حقوق را نزد قاضی ویلیس آلن آموخت و به عنوان معاون منشی جان ام. کانینگهام، منشی شهرستان ویلیامسون و کارمند شهرداری خدمت کرد. در سال ۱۸۵۵، پس از اینکه کانینگهام به عنوان ثبت‌کننده برای اداره زمین‌های فدرال در جنوب شرقی ایلینوی در اولد شانیتاون انتخاب شد، اینگرسول او را به شهر ریورفراونت در امتداد رود اوهایو بدرقه کرد. پس از مدت کوتاهی در آنجا، او سمت معاون منشی را با جان ای. هال، منشی بخش و منشی منطقه گالاتین و همچنین داماد جان هارت کرنشاو، پذیرفت. در ۱۱نوامبر ۱۸۵۶، زمانی که پسر یکی از مخالفان سیاسی کارفرمایش را در دفترشان ترور کرد، اینگرسول هال را در آغوش خود گرفت.
هنگامی که او به شانی تاون نقل مکان کرد، با قاضی ویلیام گ .بومان که کتابخانه بزرگی از حقوق کلاسیک داشت، به خواندن حقوق ادامه داد. علاوه بر شغل منشی، او و برادرش وکالت خود را با نام «ای سی و آر جی اینگرسول» آغاز کردند.
جنگ داخلی
با شروع جنگ داخلی آمریکا، او هنگ یازدهم سواره نظام داوطلب ایلینوی ارتش اتحادیه را تشکیل داد و فرماندهی را بر عهده گرفت.
ورود به سیاست
پس از جنگ، او به عنوان دادستان کل ایلینوی مشغول به کار شد. او یکی از اعضای برجسته حزب جمهوری خواه بود و اگرچه هرگز شغل انتخابی نداشت، اما با این حال در سیاست شرکت فعال داشت. به گفته رابرت نیسبت، اینگرسول یک «جمهوری خواه سرسخت» بود.
ضمیری اصفهانی
کمال‌الدّین حسین بن محمّد اصفهانی متخلص به «ضمیری»، شاعر و ادیب دانشمند قرن دهم هجری در اصفهان بود. او در حکمت و ریاضی از شاگردان غیاث‌الدّین منصور دستکی شیرازی بوده‌است. ابتدا به مناسبت اینکه پدرش باغبان باغ نقش جهان در اصفهان بود «باغبان» تخلّص داشت، در علم رمل نیز استاد بود.
هنگامی که به خدمت شاه طهماسب رسید و چون به خاطر احاطه به رمل از ضمایر خبر می‌داد، به اشاره شاه تخلّص خود را به «ضمیری» تغییر داد. همچنین شاه طهماسب او را قابل مقایسه با امیرخسرو دهلوی دانسته و او را «خسرو ثانی» لقب داد.
زندگی‌نامه
مولانا کمال الدین حسین بن محمد ضمیری اصفهانی از شاعران معروف سده دهم و غیر از ضمیری دیگریست که اهل همدان بود. معاصر وی سام میرزا درباره‌اش نوشته‌است که «جوانی بغایت دردمند و بی‌قیدست و بسی فضیلت دارد. از جمله در نجوم و رمل از بی‌نظیرانست و در دقت ذهن و حدت طبع و فهم از بی‌بدلان و طبعش در اسالیب سخن چسبان …» و بنابراین او از روزگار جوانی در علم و ادب شهرت یافته بود و معلوم نیست چرا تقریباً همه تذکره‌نویسان دربارهٔ وی نوشته‌اند که در بزرگسالی کسب دانش آغاز کرد. وی در محضر میر غیاث الدین منصور دشتکی شیرازی دانش آموخت و طب و ریاضی و نجوم فراگرفت و در رمل مهارت یافت و از همین راه در خدمت شاه تهماسب و خاندان شاهی راه جست، و تا آخر عمر بهمین شغل روزگار گذاشت. سال مرگش را اسماعیل پاشا در ایضاح- المکنون ۹۷۳ ضبط کرده و در تذکره غنی سال ۱۰۰۰ ذکر شده‌است، و از جانبی دیگر بعضی خدمت درباری او را تا بعهد شاه عباس کشانیده‌اند که دور از صحت بنظر می‌آید؛ چون بنابر قول تقی الدین اوحدی در عرفات، محتشم کاشانی (م ۹۹۶ ه) ماده تاریخ مرگ ضمیری را ساخت پس سال یکهزار را نمی‌توان تاریخ وفات ضمیری دانست؛ سال ۹۷۳ که فعلاً بعنوان سال درگذشت ضمیری پذیرفته می‌شود تا حدی محل تأمل است زیرا اسکندر بیک منشی او را در شمار شاعرانی ذکر کرده‌است که «در حین ارتحال شاه جنت‌مکان (شاه تهماسب م ۹۸۴) هنگامه سخن‌پردازی ایشان گرم بود»، پس ضمیری قاعدة بایست در آن سال زنده بوده باشد چنان‌که باقی کسانی که درین شمار ذکر شده‌اند (محتشم، دشت بیاضی، ثنایی، میر حیدر ...) همه سالها بعد از وفات شاه تهماسب زنده بودند. مولانا کمال الدین در آغاز شاعری بمناسبت شغل پدرش «باغبان» تخلص نمود و بعد از آن تخلص ضمیری اختیار کرد و بهمین نام شهرت یافت. با شاعران معروف زمان خود، خاصه آنها که با دربار صفوی ارتباط داشتند آشنا و با بعضی از آنان معاشر بود مانند شرف و محتشم و حسابی … ضمیری از شاعران پرکار عهد خود و در قصیده و غزل و مثنوی توانا و ازین دو جهت با امیر خسرو دهلوی همانند بود و بهمین‌سبب است که او را «خسرو ثانی» خواندند. امین رازی نوشته‌است که «وارداتش صدهزار بیت است که از آنجمله هفتادهزار بیت آن غزلست و دوازده‌هزار بیت قصیده که تمامی مزین بمدح اهل بیت گردیده و تتمه مثنویست» یعنی هجده‌هزار بیت. شگفت‌ترین کار ضمیری تنظیم چند دیوانست که در هریک از آنها یکی از شاعران مشهور را تتبع و استقبال نموده و ازین راه مجموعه‌هایی فراهم آورده و بر هریک نامی نهاده‌است؛ چند دیوان دیگرش آنهاست که به پیرویاز کسی نظم نیافته و بصرافت طبع شاعر گرد آمده‌است.
آثار
وی اشعار زیادی سروده و آنها را در کتاب‌های چندی جمع‌آوری نموده که از آن جمله است:
شش مثنوی به نامهای: «ناز و نیاز»، «بهار و خزان»، «لیلی و مجنون»، «وامق و عذرا»، «جنه الأخیار» یا «حسنه الاخبار»، «اسکندرنامه».
هفت دیوان به نامهای: «سفینه‌ی اقبال»، «صورت حال»، «کنز الأقوال»، «عشق بی‌زوال»، «صیقل ملال»، «عذر مقال»، «قدس خیال» یا «قدس خصال».
و «مجموعه ی اجلال»، شامل چهار دیوان در برابر غزلیات سعدی، به نامهای: «طاهرات»، «صنایع»، «بدایه الشعر»، «نهایه السحر».
ضمیری همچنین «عیون الزلال» را در جواب خواجه حافظ شیرازی، «آینه جمال» را در جواب بابا فغانی، «معراج الآمال» را در جواب مولانا جامی و «انیس اللیالی» را در جواب لسانی نوشته‌است.
این دو بیت از اوست:
قرشی (ابهام‌زدایی)
قرشی ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
امامزاده هاشم (سمنان)
امام‌زاده هاشم در ۳ کیلومتری جنوب سمنان و در روستای خیرآباد واقع شده است. بقعه این امامزاده چهار ضلعی و دارای گنبد است و در وسط حرم و زیر گنبد قبر گچی با ضریح مشبک چوبی قرار دارد.
تئاتر نیل سایمون
تئاتر نیل سایمون (Neil Simon Theatre) با نام اصلی سالن تئاتر الوین، سالن نمایشی متعلق به سازمان نیدرلاندر در شهر نیویورک، آمریکا است.
این تئاتر که در سال ۱۹۲۷ تأسیس شده در منطقه تئاتر برادوی قرار دارد و دارای ۱٬۳۶۲ نفر ظرفیت است.
ساری‌بیگلو
ساری‌بیگلو یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گرمادوز بخش خداآفرین شهرستان کلیبر واقع شده‌است.
ستبردم هابما
ستبردم هابما نام یک گونه از تیره ستبردمان است.
زوندرکماندو
زوندرکماندوها به معنای «واحدهای نظامی ویژه» واحدهای کاری تشکیل شده از زندانیان اردوگاه‌های مرگ آلمان نازی بودند. آن‌ها را اغلب یهودیانی تشکیل می‌دادند که به زور یا تهدید به مرگ ناچار به کمک در خلاصی از اجساد کشته‌شدگان اتاق‌های گاز در کنار دیگر قساوت‌های مربوط به هولوکاست شده بودند. این زندانیان، که همواره هم‌سلولی همدیگر نیز بودند، با اس‌اس-زوندرکوماندوها که نیروهایی اد هوک و تشکیل‌یافته از اعضای دفاتر مختلف اس‌اس بودند، فرق داشتند.
نامی که آلمان‌ها برای این نیروها انتخاب کردند برآمده از زبان دارای ابهام و حسن تعبیر مورد استفاده توسط نازی‌ها برای اشاره به زوایای گوناگون راه حل نهایی است.
کارگران کارخانه‌های مرگ
اعضای زوندرکوماندو مستقیماً در کشتارها شرکت نمی‌کردند؛ این مسئولیت برای اس‌اس محفوظ بود، در حالی که وظیفه اصلی زوندرکوماندوها دفع و خلاصی از اجساد بود. در بیشتر موارد، آنها بلافاصله پس از ورود به اردوگاه از دیگران جدا می‌شدند و با تهدید به مرگ خودشان به این وظیفه گماشته می‌شدند. به زوندرکوماندوها دربارهٔ وظایفی که باید انجام می‌دادند هیچگونه اطلاع قبلی داده نمی‌شد، و گاهی آن‌ها در وحشت تمام، اعضای خانواده خود را در میان اجساد کشف می‌کردند. آنها جز خودکشی راهی برای خودداری یا کناره‌گیری از انجام کار نداشتند. آلمانی‌ها گاه با حسن نیت، زوندرکوماندوهای شاغل در بعضی از مکان‌ها و محیط‌ها را Arbeitsjuden (یهودیان برای کار) می‌نامیدند. در بعضی موارد دیگر نیز، از عنوان Hilflinge (مددکاران) برای نامیدن زوندرکوماندوها بهره می‌بردند. در برکناو، زوندرکوماندوها تا سال ۱۹۴۳ بالغ بر ۴۰۰ نفر بود و هنگامی که یهودیان مجارستان در سال ۱۹۴۴ به آنجا تبعید شدند، تعداد آنها ناگهان به بیش از ۹۰۰ نفر افزایش یافت تا بتوانند پاسخگوی روند افزایشی قتل و پاکسازی باشند.
از آنجا که آلمانی‌ها نیاز داشتند تا زوندرکوماندوها توانایی جسمی داشته باشند، شرایط زندگی آن‌ها به نسبت دیگر زندانیان رقت کمتری داشت: آنها در پادگان ویژه خود می‌خوابیدند و اجازه داشتند از کالاهای مختلف مانند غذا، داروها و سیگارهایی استفاده کنند که از همان کسانی که به اتاق‌های گاز فرستاده شده بوند گردآوری شده بود. برخلاف زندانیان عادی، آنها معمولاً هدف قتل خودسرانه نگهبانان قرار نمی‌گرفتند. معیشت و سودمندی آنها بر پایه اینکه تا چه حد می‌توانستند به چرخاندن کارخانه مرگ نازی‌ها کمک برسانند، معین می‌شد.
از آنجا که زوندرکوماندوها آگاهی کاملی از اقدام نازی‌ها در مورد کشتارها داشتند، از آن‌ها با عنوان Geheimnisträger یا «حامل اسرار» یاد می‌شد. از این روی، آنها در انزوا و دور از زندانیانی که به عنوان برده به کار گرفته می‌شدند، نگهداری می‌شدند (نگاه کنید به اداره اصلی اقتصادی و اجرایی اس‌اس). هر سه ماه یک بار، طبق سیاست اس‌اس، تقریباً تمام زوندرکوماندوهایی که در مناطق کشتار اردوگاه‌های مرگ کار می‌کردند، خود به اتاق‌های گاز فرستاده می‌شدند و برای اطمینان از پنهان‌کاری، جایشان را تازه‌واردان پر می‌کردند. با این حال، برخی از زندانیان به دلیل داشتن مهارت‌های ویژه تا یک سال یا بیشتر زنده ماندند. معمولاً وظیفه یک واحد جدید زوندرکوماندو دور انداختن اجساد پیشینیان آنها بود. بنا بر پژوهش‌ها، از زمان ساخت یک اردوگاه مرگ تا برچیده شدن آن، تقریباً ۱۴ نسل از زوندرکوماندوها شکل می‌گرفتند.
شهادت شاهدان
کمتر از ۲۰ زوندرکوماندو از مجموع چند هزار زوندرکوماندوی مشغول در اردوگاه‌های مرگ تا هنگام آزادسازی آن‌ها زنده ماندند و بعدها دربارهٔ رویدادهای این اردوگاه‌ها شهادت دادند. از میان ایشان می‌توان به هنریک توبر، فیلیپ مولر، دنیل بنامیاس، داریو گابای، موریس ونتزیا، شلومو ونتزیا، و مارتین گری اشاره کرد. نجات شش یا هفت نفر دیگر نیز به اثبات رسیده اما از ایشان شهادتی باقی نمانده‌است. نوشتارهایی از زوندرکوماندوها بعدها در بعضی از اردوگاه‌ها پیدا شدند.
میان سالهای ۱۹۴۳ و ۱۹۴۴، برخی از اعضای زوندرکوماندوهای برکناو توانستند کاغذ و قلم بدست آورند و برخی از تجربیات خود و آنچه را که شاهد بوده‌اند ثبت کنند. این اسناد در محوطه سوزاندن جنازه‌ها دفن و پس از جنگ پیدا شدند. پنج مرد به عنوان نویسندگان این نسخه‌های خطی شناسایی شده‌اند: زالمان گرادوفسکی، زالمان لوئنتال و لیب لانگفوس، که به ییدیش می‌نوشتند؛ خائیم هرمان، که به فرانسوی نوشت و مارسل ناجاری که به یونانی نوشت. از میان این پنج نفر، تنها ناجاری تا آزادی زنده ماند. گرادوفسکی یا در جریان شورشی در مرده‌سوزخانهٔ شماره ۵ در ۷ اکتبر ۱۹۴۴، یا به تلافی آن، کشته شد. باور بر این است که لوئنتال، لانگفوس و هرمان در نوامبر ۱۹۴۴ کشته شده باشند. گرادوفسکی یادداشت زیر را که در محل سوزاندن جنازه‌ها در آشویتس دفن شده بود، نوشت:
بیشتر این دست‌نوشته‌ها در بایگانی موزه یادبود ایالتی آشویتس-برکناو نگهداری می‌شوند. موارد استثنا شامل نامه هرمان است (که در بایگانی Amicale des déportés d'Achchwitz-Birkenau نگهداری می‌شود) و متن‌های گرادوفسکی، که یکی از آنها در موزه پزشکی نظامی روسیه در سن پترزبورگ و دیگری در ید وشم، اسرائیل، نگهداری می‌شود. برخی از دست‌نوشته‌ها با عنوان «طومارهای آشویتس»، ویرایش شده توسط بِر مارک ، منتشر شده‌اند. موزه آشویتس نیز برخی دیگر را تحت عنوان «در میان کابوس جنایت» منتشر کرده‌است.
منابع
شهادت شاهدان عینی عضو زوندرکوماندو:
گردبیشه (دزفول)
جمعیت
این روستا در دهستان سردشت قرار دارد و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۸ نفر (۷ خانوار) بوده‌است.
استفانو فراری
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال آ.ث. میلان، باشگاه فوتبال آ.اس. رم، باشگاه فوتبال فیورنتینا، و باشگاه فوتبال برشا اشاره کرد.
بورئاس‌سپر
بورئاس‌سپر (نام علمی: Boreaspis) نام یک سرده از رده استخوان‌زرهان است.
محمد رضایی
محمد رضایی می‌تواند به افراد زیر اشاره کند:
توی‌واکا
تُوی‌ْواکا (به لاتین: Toivakka) یک منطقهٔ مسکونی در فنلاند است که در فنلاند مرکزی واقع شده‌است.
بری-ان-تیراش
بری-ان-تیراش (به فرانسوی: Braye-en-Thiérache) یک کمون در فرانسه است که در ان (ا-دو-فرانس) واقع شده‌است. بری-ان-تیراش ۹٫۱۷ کیلومتر مربع مساحت دارد ۳۳۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
واسیلی ایلین
واسیلی ایلین (Василий Петрович Ильин؛ January 8, 1949 – September 21, 2015) بازیکن هندبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
نقد تاریخنگاری پان‌ترکیسم
تاریخنگاری پان‌ترکیسم بر عقاید سیاست گذاران طرفدار نظریات قوم‌گرایی متکی بوده و برای تحقق اهداف خود در صدد تغیر واقعیت‌های تاریخی و جغرافیای انسانی هستند. در این میان پان‌ترکیسم با توجه به سابقه مهاجرت قبایل ترک به منطقه کهن خاورمیانه و درگیری‌های شدید ناشی از آن از بزرگترین طرفداران مهندسی معکوس تاریخ و تغییر آن به نفع جریان پان ترک بوده‌است. گسترش پان ترکیسم در منطقه، می‌تواند منافع ملی را مورد هدف قرار دهد.
به گفتهٔ ولادیمیر مینورسکی خاورشناس: «هر جا که پرسش حل‌نشده‌ای در زمینهٔ فرهنگ قوم‌های شرق باستان پدید آید ترکان بی‌درنگ دست خود را همان‌جا دراز می‌کنند». مینورسکی ضمن انتقاد از روش مورّخان پان‌ترکیست، بیان می‌دارد که «مسائل علمی حل‌نشده‌ای در زمینهٔ فرهنگ اقوام شرق باستان» بستری برای جعل تاریخی و توجیه مقاصد ایدئولوژیک پان‌ترکیسم فراهم ساخته‌است.
ادعاهای جغرافیایی
هدف پان‌ترکیسم و پان‌تورانیسم بر دوپایه استوار بوده، اول بیرون راندن اقوامی که غیر ترک خوانده می‌شد از سرزمین‌های اشغالی و اقدام دوم الحاق سرزمین‌های دیگر به قلمرو خود و در این راه از دستکاری تاریخ و تاریخ‌سازی کمک گرفته‌اند. حتی بعد از فروپاشی عثمانی پیروان پان‌ترکیسم را عقیده بر این بود که ملیت و ناسیونالیسم ترک ورای جغرافیای دولت ترکیه است و همه باید زیر یک پرچم واحد متحد شوند. در سال ۱۹۱۸پس از تصرف شهر باکو توسط سپاهیان ترک، مساواتیان اعلام کردند که ترکان از روزگار کهن در باکو و گنجه و تبریز و مراغه سکنا داشتند و حتی دریای خزر نام ترکی داشته‌است. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی مجدداً عقاید پان‌ترکیسم شدت گرفت و پان ترک‌های جدید ادعا کرده‌اند که از صدها هزار سال پیش درمناطقی از همدان تا دربند و از گوکچه تا دریای خزر، ترکان سکنا داشتند ترک‌ها اقدامات وسیعی برای ایجاد فدراسیون پان‌ترک به مرکزیت آنکارا نمودند که با مخالفت جمهوری‌های نوپای اوراسیا مواجه گردید. در کتاب‌های درسی جمهوری آذربایجان، ادعا شده‌است، پانصد سال پیش کشوری به نام آذربایجان وجود داشته که اردبیل و تبریز هم جزو آن بودند و ایرانیان از زمان کوروش به این سرزمین تجاوز می‌کرده‌اند.
اران یا نام قبلی آن، آلبانیا منطقه وسیعی در قفقاز تا شمال رود ارس بود که جمهوری آذربایجان فعلی در آن منطقه قرار دارد. پان ترک‌های جدید در یک چرخش جغرافیایی ادعا می‌نمایند که این سرزمین از دیرباز موطن و مسکن ترک‌ها بوده و علاوه بر این گستردگی جغرافیایی آن از گیلان و همدان تا کردستان ادامه داشته و با هجوم پارس‌ها و ارامنه قسمت‌های اخیر از آن جدا شده‌است.
مساواتیان در مارس ۱۹۱۸ میلادی قیامی مسلحانه در باکو ترتیب دادند که اندکی بعد به دیگر نواحی آن کشیده شد. اینان در ۲۷ مه ۱۹۱۸ در شهر تفلیس دولتی تشکیل دادند و با نام «جمهوری آذربایجان» اعلام استقلال کردند. در پایان ۱۹۱۹ و اوایل ۱۹۲۰ میلادی دولت مساواتیان دستخوش بحران سیاسی و اقتصادی شد. در بهار ۱۹۱۹ در نواحی مغان و لنکران دولت شوروی تأسیس یافت. در ۲۶ آوریل ۱۹۲۰ کمیته موقت انقلاب به ریاست نریمان نریمانف تشکیل گشت. در ۲۸ آوریل ۱۹۲۰ دولت مساواتیان ساقط و کمیته انقلاب قدرت را در باکو در دست گرفت و خود را دولت «جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان» نامید. درحالی که در کتب درسی دبیرستانی و دانشگاهی این ادعاها تکرار شده‌است، شواهد تاریخی موجود برخلاف این ادعاها شهادت می‌دهد و آن را نتیجه تحریف‌هایی می‌داند که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و تشکیل حکومت جمهوری آذربایجان به وجود آمده‌است.
ادعاهای قومی
پان‌ترک‌ها ادعا دارند که سکاها اقوامی ترک تبار بودند و تهم‌رییش ملکه قوم ماساگت یا «ماساژت» تباری ترک داشته و در نواحی آذربایجان می‌زیسته‌است. اما واقعیت اینست که سکاها قومی ایرانی‌تبار بودند که در نواحی شمال شرقی ایران و در حوالی جیحون می‌زیستند نه در نواحی ارس و به گویش و زبانی از خانواده هندواروپایی تکلم داشتند. این ادعای پان‌ترک‌ها که همواره بر کشته شدن کوروش بزرگ تحت عنوان «شاه فارس ها» به دست تهم‌رییش تحت عنوان ملکه «ترک ها» که او را توموریس یا انا تومروس "به ترکی آذربایجانی: ANA TÜMRÜS"» به معنی (مادر تومروس) می‌خوانند، تکیه بر این روایت هرودوت مورخ یونانی قرن ۵ پیش از میلاد دارد که بیش از یک قرن پس از کوروش کبیر می‌زیسته و روایت مرگ کوروش را در تاریخ هرودوت نوشته. درحالیکه چگونگی مرگ کوروش کاملاً مشخص نیست و روایت‌های مختلفی در ارتباط با مرگ کوروش وجود دارد.
ملیت اشخاص
ابن سینا