cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سوپر استار (فیلم)
خلاصه فیلم
کوروش زند یک سوپراستار جوان سینما است که موفقیت و شهرت، او را به آدمی مغرور و خوش‌گذران و غرق در فساد تبدیل کرده‌است. سر صحنه فیلم‌برداری یکی از فیلم‌هایش دختر نوجوانی سعی می‌کند خودش را به او نزدیک کند و کوروش، دخترک را که خودش را رها عظیمی معرفی می‌کند، به خانه‌اش می‌برد. رها ادعا می‌کند که دختر کوروش از نخستین زن زندگی او - مهناز - است؛ زمانی که او در شانزده سالگی با مهناز آشنا شده بود. اما کوروش انکار می‌کند و می‌گوید او و مهناز در همان سال‌ها بچه ناخواسته‌شان را سقط کرده‌اند. رها هم می‌گوید که مادرش برای رضایت و آسوده کردن خاطر کوروش ادعای سقط‌جنین کرده اما در واقع بچه‌اش را نگه داشته‌است. کوروش مدام با زنان دوروبرش درگیری دارد و مادرش هم که زنی مبادی اخلاق سنتی است، او را بابت این نوع زندگی ملامت می‌کند. شهلا یکی از این زنان است؛ زنی پولدار و مسن تر از او که برایش پول خرج می‌کند اما وقتی با بی اعتنایی و خیانت کوروش روبرو می‌شود، یکی از چک‌های بدهی او را به اجرا می‌گذارد و باعث می‌شود کوروش از خانه‌اش فرار کند. هم‌زمان، او با رها هم درگیر است که بابت شیوه زندگی‌اش او را سرزنش می‌کند. سرانجام بر اثر برخورد تند کوروش، رها او را ترک می‌کند. کوروش با نشانی‌هایی که دارد به جستجوی رها می‌رود اما…
شهرستان الیگنی، نیویورک
شهرستان الیگنی واقع در ایالت نیویورک است. جمعیت این شهرستان بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۰ آمریکا ۴۸۹۴۶ نفر گزارش شده‌است. مرکز شهرستان الیگنی شهر بلمونت است.این شهرستان در سال ۱۸۰۶ بنیانگذاری شده‌است.
شیرجه در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۵۶
شیرجه در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۵۶ نام رویداد ورزش شیرجه در بازی‌های المپیک تابستانی بود که در سال ۱۹۵۶ برگزار شد.
حامد صابر
حامد صابر باغی (زادهٔ ۸ اردیبهشت ۱۳۵۹، بندرعباس)، مهندس کامپیوتر و فعال مدنی و سیاسی ایرانی است. او مدال‌آور بُرنز المپیاد کامپیوتر کشوری در سال ۱۳۷۶ و فعال حوزهٔ نرم‌افزار و سخت‌افزار کامپیوتر است.
زندگی، تحصیل و تدریس
حامد صابر از سال ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۷ دانش‌آموز دبیرستان علامه حلی تهران بوده‌ست. او فارغ‌التحصیل کارشناسی مهندسی کامپیوتر، گرایش سخت‌افزار دانشگاه شریف است. او از سال ۱۳۷۹ تا سال ۱۳۸۱ در دانشکدهٔ ریاضیات و علوم کامپیوتر دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی مشغول به تدریس بوده‌است.
او از سال ۱۳۷۸ تا کنون فعالیت گسترده‌ای به عنوان عکاس آماتور داشته است. او همچنین بنیان‌گذار و گرداننده شرکت سروش فرا فناوری (منحل‌شده در ۱۳۹۸) بود.
فعالیت‌ها
او از مخالفان سانسور اینترنت در سطح یک کشور بوده‌است و در این زمینه فعالیت‌هایی نیز داشته؛ مانند افزونه‌ای که در گذشته برای دور زدن فیلتر سایت فلیکر برای مرورگر فایرفاکس نوشته‌است. عکاسی از علاقمندی‌های جدی اوست. عکس‌های او از تجمعات جنبش سبز ایران در سطح جهانی مورد توجه قرار گرفته و یکی از عکس‌های او  بر جلد شمارهٔ ۲۶ سال ۲۰۰۹ مجلهٔ اشپیگل چاپ شده‌است.
بازداشت‌ها و زندان
در سال ۱۳۷۸، حامد صابر به عنوان فعال دانشجویی به مدت دو روز و یک شب در بازداشت وزارت اطلاعات بود که با دخالت و ضمانت رئیس وقت دانشگاه شریف، سهراب‌پور، آزاد گردید. چهار روز پس از انتخابات سال ۱۳۸۸ به علت عکاسی خبری بازداشت شد و پس از مدت کوتاهی آزاد شد.
در ۳۱ خرداد ۱۳۸۹ نیروهای امنیتی به خانهٔ او مراجعه کردند و پس از تفتیش منزل، دوربین او را ضبط کردند و او را همراه خود بردند. حامد ۳۶ روز از پنجاه روز بازداشتش را در انفرادی گذراند و طی این مدت گاهی مجرمان جرایم غیر سیاسی خطرناک را نیز با او در یک سلول زندانی کردند. او باقی زمان بازداشتش را در سلول عمومی گذراند.
در ۲۳ تیر ۱۳۸۹، مدتی بعد از بازداشت خرداد ۱۳۸۹، جمعی از نخبگان علمی و اساتید دانشگاه‌های معتبر داخل و خارج از کشور با انتشار بیانیه‌ای خواستار آزادی او شدند. همچنین عکاسان فعال در سایت فلیکر نیز با تدوین نامه‌ای نسبت به شرایط حامد اظهار نگرانی کرده و خواستار آزادی او شدند. او در دادگاه بدوی به قضاوت قاضی پیرعباس در شعبهٔ ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، به ۷ سال حبس تعزیری محکوم شد که این حکم در دادگاه تجدید نظر در دادگاه شعبه ۳۶ دادگاه‌های تجدید نظر تهران، مستقر در مجتمع دادگاهی انقلاب، توسط قاضی صابری ظفرقندی ابتدا به تبرئه تبدیل شده و حکم برای تایپ ارسال شد، اما بعد با دخالت وزارت اطلاعات و رئیس دادسرای انقلاب به سه سال و نیم حبس تعلیقی تغییر کرد.
ناراست چون آب
ناراست چون آب (Falsk som vatten) یک فیلم درام دلهره‌آور سوئدی به کارگردانی هانس آلفردسون است که در سال ۱۹۸۵ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به ماری جورانزون، استلان اسکاشگورد، گونیلا اولسون، تاگه دانیلسون، سوئره آنکر اوسدال و اوریان رامبری اشاره کرد.
عصب واگ
عصب واگ یا واگوس یا vagus nerve(پنوموگاستریک، به معنی ِ ریوی-هضمی) طولانی‌ترین عصب مغزی و دهمین زوج اعصاب مغزی از ۱۲ جفت عصب مغز است که در بلعیدن غذا، صحبت کردن، فعالیت‌های پاراسمپاتیک و گوارش نقش دارد. بخش حرکتی این عصب از نوع سوماتیک است و به نواحی حنجره و کام نرم و حلق عصب دهی میکند. این عصب بلند ترین عصب مغزی است. این عصب مانند بیشتر اعصاب مغزی از ساقه مغز آغاز می‌شود و به شاخه‌های متعددی تقسیم می‌شود که عصب دهی اغلب عضلات حلق و حنجره، مری، معده و پاراسمپاتیک قلب، ریه، کبد، طحال و... را انجام می‌دهد.
عصب شماره ۱۰ اطلاعات حسی درونی را از شکم و سینه دریافت می‌کند. در گذشته واگوتومی (قطع شاخه‌های انتهایی عصب واگ) یکی از روشهای درمان زخم پپتیک مقاوم به درمان بود.این عصب دارای دو گانگلیون است و به همراه اعصاب 9 و11 مغزی از بصل النخاع خارج میشود.
پائولین چان بو-لین
پائولین چان بو-لین (زاده ۲۳ مه ۱۹۷۳ – درگذشته 1973:5:23, July 31, 2002) هنرپیشه اهل چین بود که در دوران فعالیتش در دهه نود میلادی در کشورش مورد توجه قرار گرفت و جنجال‌های فراوانی به دنبال داشت.
بنیاد کلینتون
بنیاد کلینتون، توسط بیل کلینتون رئیس جمهور اسبق ایالات متحده بنیان نهاده شد و هدفش بالابردن امنیت بهداشتی، توان مالی و خدمات شهروندی برای مردم سراسر جهان، در مقابله با چالش‌های متقابل جهانی، اعلام شده‌است.
یواس‌اس ادرویت
یواس‌اس ادرویت ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
بنیاد کلینتون
این بنیاد بر چهار حوزه مهم: امنیت بهداشتی، توانمندسازی اقتصادی، توسعه خدمات شهروندی و آشتی نژادی، قومی و مذهبی متمرکز می‌باشد. بنیاد کلینتون عمدتاً از طریق مشارکت با افراد همفکر، سازمان‌ها، شرکت‌ها و دولت‌ها، خدمت خود را عرضه می‌دارد. دفاتر مرکزی این بنیاد، در شهر نیویورک و لیتل راک، آرکانزاس قرار دارند.
در خصوص کنش‌های مالی بنیاد، جذب کمک مالی از دول و ابرشرکت‌های خارجی، در خصوص شفافیت گزارش اهداه کنندگان مالی به آن و در خصوص تضاد منافع احتمالی بین کمک‌های مالی به بنیاد و اقدامات هیلاری کلینتون وقتی او بین ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۳ وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا بود و متعاقباً در خصوص مبارزات انتخاباتی ۲۰۱۶ او، سؤالاتی مطرح شده است.
عبدالله ارجان
عبدالله ارجان (Abdullah Ercan؛ زادهٔ December 8, 1971) بازیکن فوتبال بازنشسته اهل ترکیه و سرمربی کنونی تیم ملی زیر ۱۷ سال ترکیه است.
الکرباس
ال کرباس یک منطقهٔ مسکونی در عربستان سعودی است که در استان جازان واقع شده‌است.
جان اولریش نف (شیمیدان)
جان اولریش نف (John Ulric Nef; June 14, 1862 – 1862:6:14, August 13, 1915) یک شیمیدان اهل ایالات متحده آمریکا بود.
تپه کنار صندل الف
تپه کنار صندل الف مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان جیرفت، روستای کنار صندل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کاوش‌ها
کاوش‌هایی در سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ در منطقه جیرفت، دامان هلیل رود در کنار صندل به سرپرستی باستان‌شناس ایرانی، یوسف مجیدزاده انجام شده‌است. این اکتشافات، شگفتی‌های بزرگی را موجب شده‌است. یافتن گنجینه‌ای از تمدن ۵۰۰۰ ساله جیرفت که کهن تر از تمدن عیلامی بوده و در مدارک سومریان، از آن به نام آراتا و تمدنی بزرگ یاد شده‌است. به نظر یوسف مجیدزاده، این تمدن ممکن است از تمدن میان‌رودان و مصر نیز دیرین‌تر باشد.
شیرجه در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۵۲
شیرجه در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۵۲ نام رویداد ورزش شیرجه در بازی‌های المپیک تابستانی بود که در سال ۱۹۵۲ برگزار شد.
الساندرا آمبروزیو
الساندرا کورینه آمبروزیو (متولد ۱۱ آوریل ۱۹۸۱) یک مدل برزیلی می‌باشد. وی بیشتر به خاطر همکاری‌اش با کمپانی ویکتوریا سکرت و خط پینک این شرکت شناخته شده‌است. وی هم‌اکنون جزو فرشته‌های ویکتوریا بوده و مدل برندهایی چون نکست، آرمانی اکسچینج، کریستین دیور و رالف لورن می‌باشد.
او همچنین در فیلم خونه بابا ۲ بازی کرده‌است.
معماری اسلامی
معماری اسلامی شامل سبک‌های معماری ساختمان‌های مرتبط با اسلام است، که شامل تمام سبک‌های مذهبی و غیرمذهبی معماری از زمان صدر اسلام تا به امروز می‌شود. معماری اسلامی اولیه تحت تأثیر معماری رومی، بیزانسی، ایرانی، بین‌النهرینی و تمام سرزمین‌های دیگری بود که مسلمانان در قرن هفتم و هشتم فتح کردند. یعنی اسلام به هر سرزمینی که دست یافت از هنر معماری آن مرز و بوم به شیوه تکامل یافته جدیدی در معماری رسید که ویژگی های فرهنگی و هنری آن قوم در آن لحاظ می‌شد و هم تأثیر بینش و روح اسلامی، نوعی «وحدت» را در این آثار به بیننده نشان می داد. با گسترش اسلام به جنوب شرقی آسیا، معماری اسلامی نیز در این نقاط تحت تأثیر معماری چینی و هندی قرار گرفت. معماری اسلامی بعدها با استفاده از خوشنویسی اسلامی و طرح‌های هندسی خاص، ویژگی‌های منحصربفردی در اشکال ساختمان‌ها و تزئینات ایجاد کرد. همچنین عناصر معماری جدیدی مانند مناره‌های استوانه ‌ای، قوس‌های برجسته، مقرنس، اسلیمی و طاق‌های چندقوسی (Multifoil) از ابداعات معماری اسلامی است.
در معماری اسلامی، استخوان‌بندی بنا مهمترین قسمت و تزئین و پرداخت رویه‌های بنا، گیراترین عنصر آن محسوب می‌شود. به‌عنوان مثال مقرنس کاری یکی از شیوه‌های تزئینی بنا است.
انواع ساختمان‌های اصلی معماری اسلامی برای ساختمان‌های بزرگ یا عمومی عبارتند از: مسجد، مقبره، کاخ و قلعه. اصول اصلی معماری اسلامی از این چهار ساختمان گرفته شده و در ساختمان‌های دیگر مانند حمام‌های عمومی، فواره‌ها و معماری خانه‌ها استفاده شده‌است. معماری اسلامی را در ایران در آثار شاهکاری مثل مسجد شیخ لطف الله به وضوح و دقت میتوان مورد بررسی قرار داد.
تأثیرات
از قرن هشتم تا یازدهم میلادی، سبک‌های معماری اسلامی تحت تأثیر دو سبک متفاوت معماری باستان قرار گرفتند:
در حوزه هنر و معماری، ظهور اسلام به عنوان یک فرایند دگرگونی مداوم که از اواخر دوران باستان به دوره اسلامی منتهی است، مشاهده می‌شود. تحقیقات اولیه در مورد این منطقه، معماری اولیه اسلامی را صرفاً به عنوان شکافی با گذشته در نظر گرفته بود، که آن را ظاهراً یک شکل تحریف شده و کمتر بیانگر هنر، یا تقلید انحطاطی از اشکال معماری پسا کلاسیک بیان می‌کرد. اما مفاهیم مدرن تمایل دارند انتقال بین فرهنگ‌ها را به عنوان یک فرایند انتخابی از تصرف و تحول آگاهانه تلقی کنند. بنی امیه در این فرایند دگرگونی و در نتیجه غنی سازی سنت‌های معماری موجود، یا به تعبیر کلی‌تر فرهنگ بصری جامعه نوپای اسلامی، نقش اساسی داشتند.
مسجد قبة الصخرة در بیت‌المقدس (۶۹۱ میلادی) یکی از مهم‌ترین بناها در بین تمام بناهای اسلامی محسوب می‌شود. این طرح با الگوگیری از کلیسای مقبره مقدس و با به‌کارگیری هنرمندان مسیحی بیزانس برای اجرای موزائیک‌های پیچیده آن در زمینه طلایی، ساخته شده‌است.
نقش‌مایه متمایزکننده معماری اسلامی همیشه الگوهای ریاضیاتی منظم تکرارپذیر، سازه‌های شعاعی، ریتمیک و الگوهای هم اندازه بوده‌است. از این نظر هندسه فراکتال یک ابزار مهم و اساسی به ویژه برای مساجد و کاخ‌ها محسوب می‌شده است. از دیگر ویژگی‌های قابل توجه به عنوان نقش‌مایه می‌توان به ستون‌ها، پایه ستون‌ها و طاق‌های منظم و به هم پیچیده اشاره کرد.
باغ پردیس
باغ و آب، قرن‌ها نقش اساسی در فرهنگ اسلامی داشته و اغلب با باغ‌های بهشت مقایسه می‌شود. این مقایسه از امپراتوری هخامنشی سرچشمه گرفته‌است. شکل کلاسیک باغ پردیس ایرانی، یا چهارباغ، شامل یک فضای آبیاری شدهٔ مستطیلی با مسیرهای مرتفع می‌باشد که باغ را به چهار قسمت مساوی تقسیم می‌کند.
در مطالعات باستان‌شناسی منطقه پاسارگاد، چهارباغی متعلق به دوره هخامنشی شناسایی شده‌است. باغ‌های چهل ستون (اصفهان)، باغ فین (کاشان)، باغ ارم (شیراز)، باغ شازده (ماهان)، باغ دولت‌آباد (یزد)، باغ عباس‌آباد (عباس‌آباد)، باغ اکبریه و باغ پهلوانپور که همه در ایران هستند قسمتی از میراث جهانی یونسکو محسوب می‌شوند. باغ پردیس‌های بزرگی نیز در تاج محل و آرامگاه همایون در هند، باغ شالیمار در پاکستان و باغ‌های الحمرا و ژنرالیف در گرانادای اسپانیا وجود دارند.
صحن
این صحن‌ها در ساختمان‌های مختلف کاربری‌های مختلف داشتند:
تالار دارای سقف مبتنی بر ردیف ستون (Hypostyle)
تصور می‌شود که تالارهای مسقف ستوندار از تالارهای دوره ایران هخامنشی ("آپادانا") برداشت شده باشد. این طرح در اصل از معماری سبک-رومی بازیلیکا که دارای حیاطی با ستون‌های فراوان می‌باشد، برداشته شده‌است، که نمونه آن فروم تروجان در روم می‌باشد. خانه‌های رومی، توسعه یافته ساختمان‌های یونانی آگورا هستند. در معماری اسلامی، تالارهای مسقف ستوندار، ویژگی اصلی مسجدهای هایپواستایل محسوب می‌شوند. یکی از نمونه‌های اولیه مسجدهای هایپواستایل در اسلام، مسجد تاریخانه در ایران است، که مربوط به قرن هشتم میلادی است.
طاق
در بناهای اسلامی، طاق دو سبک معماری متمایز را دنبال می‌کند: در حالی که معماری بنی امیه، سنت‌های سوری قرن ششم و هفتم را ادامه دادند، معماری اسلامی شرقی عمدتاً تحت تأثیر سبک‌ها و اشکال ساسانی قرار گرفتند.
قوس‌های دیافراگمی اموی و طاق‌های بشکه ای
ساختمان‌های دوره اموی، در سازه‌های طاق آنها، ترکیبی از سنت‌های معماری روم باستان و فارسی را نشان می‌دهند. قوس‌های دیافراگمی با سقف‌های سنگ سردر، ساخته شده از چوب یا تیرهای سنگی، یا، با طاقچه‌های بشکه‌ای، از دوره کلاسیک و نبطی‌ها در شام شناخته شده بودند. این طاق‌ها عمدتاً برای پوشاندن خانه‌ها و آب انبارها مورد استفاده قرار می‌گرفت. با این حال، شکل معماری پوشش قوس‌های دیافراگمی با طاق‌های بشکه‌ای، به احتمال زیاد از معماری ایران معرفی شدند، زیرا طاق‌های مشابه قبل از ورود امویان در بلاد الشام شناخته نشده بودند.
آندلس (اسپانیای مسلمان)
به‌طور کلی تصور می‌شود که سیستم دو قوس طاق‌های مسجد-کلیسای جامع کوردوبا از قنات‌های رومی، مانند قنات مجاور لوس میلاگورس الهام گرفته شده باشد. ستون‌ها به وسیله قوس‌های نعل اسبی شکل به یکدیگر متصل شده‌اند و ستون‌های ساپورت آجری، که خود با قوس‌های نیم دایره‌ای به هم متصل شده‌اند، از سقف چوبی محافظت می‌کنند.طاق‌های آجدار مسجد-کلیسای جامع کوردوبا به عنوان نمونه‌ای برای بناهای بعدی مساجد در غرب اسلامی اندلس و مغرب به کار برده شد. گنبد مرکزی مسجد اعظم تلمسان، شاهکاری که در سال ۱۰۸۲ میلادی توسط حکومت مرابطون ساخته شد، دارای دوازده ستون باریک است، و پوسته بین دنده‌ها پر از ریزه کاری‌های گچبری است.
ایران
مسجد جامع اصفهان به دلیل سابقه طولانی در ساخت و بازسازی و گذراندن زمان از حکومت عباسیان تا سلسله قاجار و حفاظت عالی انجام شده از آن، نمونه بسیار خوبی برای مرور تجربیات معماران اسلامی است که با سازه‌های پیچیده طاقدار انجام داده‌اند.
«طاق آجدار غیر شعاعی»، طاق‌های دنده داری که گنبد بر روی آنها سوار شده‌است، از ویژگی‌های معماری طاق اسلام شرقی است. از ابتدای ابداع آن در مسجد جامع اصفهان، از این شکل طاق در سلسله بناهای مهمی تا دوره معماری صفوی استفاده شده‌است.
با اینکه دنده متقاطع ویژگی اصلی معماری سلجوقی بوده‌است، این دنده‌ها در دوره‌های بعدی در پشت عناصر معماری دیگر پنهان شدند، که نمونه آن آرامگاه سلطان احمد سنجر در مرو می‌باشد، تا اینکه نهایتاً به صورت کامل پشت پوسته دولایه گچبری گنبد مخفی سازی شدند، که نمونه آن عالی قاپو در اصفهان می‌باشد.
گنبد
بر اساس الگوی گنبدهای بیزانس از قبل موجود، معماری عثمانی شکل خاصی از بنای یادبود و نمایشی را توسعه داد: گنبدهای پهن مرکزی با قطرهای بزرگ که در بالای یک ساختمان مرکزی بنا شده‌است. با وجود وزن بسیار زیاد، گنبدها تقریباً بی وزن به نظر می‌رسند. برخی از بناهای گنبدی بسیار دقیق توسط معمار عثمانی، معمار سنان ساخته شدند.
معمار سنان مشکلات ساختاری گنبد هاجیا سوفیا را با ساختن سیستمی از ستون‌های متقارن مرکزی با نیم گنبدهایی در پهلو، حل کرد، که نمونه‌های آن مسجد سلیمانیه، مسجد رستم پاشا و مسجد سلیمیه می‌باشند. ساختار مسجد سلیمیه در تاریخ هیچ سابقه ای ندارد. تمام عناصر بنا منوط به گنبد بزرگ آن است.
تزئینات و زینت
به عنوان یک ویژگی مشترک، معماری اسلامی از اشکال زینتی خاصی استفاده می‌کند، از جمله الگوهای ریاضی پیچیده، طرح‌های هندسی استادانه و الگوهای درهم تنیده، نقوش گل مانند اسلیمی و کتیبه‌های خوشنویسی دقیق، که برای تزئین ساختمان هستند، و کاربری ساختمان را توسط آن مشخص می‌کنند. برای مثال، کتیبه‌های خوشنویسی تزئین گنبد مسجد قبه الصخره شامل آیاتی از قرآن هستند (به عنوان مثال، قرآن ۱۹: ۳۳–۳۵) که به معجزه عیسی اشاره دارد.
فرم‌های هندسی یا گل‌های بهم پیوسته، که با هم جمع شده‌اند، الگویی بی‌نهایت تکرار شده را تشکیل می‌دهند که فراتر از دنیای مادی قابل مشاهده است. برای بسیاری در جهان اسلام، این تزئینات نمادی از مفهوم اثبات نامتناهی از وجود یک خدای ابدی هستند. در دنیای اسلام و در تزئینات مساجد به جای نقاشی حیوانات یا انسان، از طرح‌ها و نقش و نگار زیبای گل‌ها و نقوش تکرارپذیر استفاده می‌شود چرا که برخی از مسلمانان معتقدند استفاده از این نقوش در تزئینات مساجد حرام و ممنوع می‌باشد.
فرم‌های معماری
اشکال بسیاری از معماری اسلامی در مناطق مختلف جهان اسلامی تکامل یافته‌است. از معماری‌های برجسته اسلامی می‌توان به ساختمان‌های اولیه عباسی، مساجد T-شکل و مساجد گنبد-مرکزی آناتولی اشاره کرد. ثروت نفتی قرن بیستم کشورهای اسلامی، ساخت و سازهای مساجد زیادی را با طرح‌های معماران برجسته نوین به دنبال داشته‌است.
قبله
قبله جهت قرارگیری کعبه از هر نقطه مفروض می‌باشد، و در معماری اسلامی یک عنصر بسیار مهم، هم در اجزای ساختمان و هم در جهت کلی ساختمان محسوب می‌شود. شهرهای اسلامی باستانی و محراب در مساجد قرار بوده‌است که در این جهت ساخته شوند، اما با مشاهدات دقیق بسیاری از ساختمان‌ها در این جهت دهی موفق نبوده‌اند. و این به دلیل اختلاف در محاسبات دانشمندان اسلامی در گذشته‌است که محل مکه را از مکان‌های فردی خود تخمین زده‌اند. مساجد اولیه یا با محاسبات تقریبی یا با تخمین محل احتمالی قبله ساخته می‌شدند، یا اینکه محراب ساختمان را به سمت جنوب در نظر می‌گرفتند، چرا که این جهت، سمتی بوده که پیامبر در مدینه به طرف آن نماز می‌خوانده‌است.
المان‌های معماری خاص
معماری اسلامی ممکن است با عناصر طراحی زیر، که از نخستین بناهای مساجد به ارث رسیده‌اند (که در اصل ویژگی مسجد النبی است) شناسایی شود.
کاربری بناها
مطالعه دربارهٔ معماری ایران، نشان دهنده چگونگی گسترش آن در طی پانزده قرن گذشته‌است. در هر دوره بناهایی با ویژگی‌های گوناگون در روستاها، شهرها، جاده‌های کاروانی، مناطق کویری، گذرگاه‌های کوهستانی و شهرهای ساحلی ایجاد گردیده که کاربردهای متفاوت داشته‌اند.
اهمیت معماری اسلامی وقتی آشکار می‌شود، که بدانیم در ساخته‌های این دوره به کاربرد مادی و معنوی بناها ـ که از مهم‌ترین ویژگی‌های آن است ـ توجه شده‌است برای دریافتن اهمیت این ویژگی‌ها در گسترش معماری شایسته‌است طبقه‌بندی بناهای دوره اسلامی و کاربرد آن‌ها را مشخص کنیم.
در دو گروه فوق از بناهای دوره اسلامی، مکانی برای عبادت, تجارت و سکونت وجود داشته ‌است.
کاربری‌ها مسجد، آرامگاه، مدرسه، کاخ، کاروانسرا تشابه عملکردی در گستره جهان اسلام دارند.
کاخ‌ها
احداث کاخ‌ها در ایران به گذشته‌های بسیار دور بازمی‌گردد. مفهوم امروزی کاخ با مفهوم این کلمه در گذشته متفاوت است. در گذشته بناهایی منفرد با نوعی معماری برتر از دیگر بناها احداث می‌گردید که کاربردهای متعددی داشت؛ مثلاً، ممکن بود زمانی به عنوان معبد و نیایشگاه و گاه به جای قلعه دفاعی و سرانجام برای سکونت حکمرانان استفاده شود (چغازنبیل). به تدریج ماهیت این بناها تغییر یافت و کاخ‌ها یا قصرها در ایران مقر حکومت سلسله‌های مختلف شد؛ برای مثال در زمان هخامنشی تخت جمشید، در زمان اشکانی کاخ آشور، در زمان ساسانی تیسفون و کسری و سروستان را می‌توان نام برد. در دوره اسلامی این‌گونه بناها به تدریج برای سکونت و امور حکومتی استفاده گردید.
از صدر اسلام کاخ یا بنای با شکوهی که در مقیاس برتر ساخته شده باشد، به جای نمانده ‌است. شیوه معماری کاخ العمره و کاخ المشتی ـ که در زمان امویان احداث گردید و بقایای آن هنوز پابرجاست ـ از شیوه هنری عهد ساسانی اقتباس شده‌است.
از زمان صفوی احداث کاخ‌ها وارد مرحله تازه‌ای شد و در پایه تختهای سه‌گانه آن‌ها (تبریز، قزوین و اصفهان) نمونه‌های جالب توجهی ساخته‌است. کاخ‌های چهل ستون، هشت بهشت و عالی قاپوی اصفهان، صفی‌آباد بهشهر، فین کاشان و فرخ‌آباد ساری از مهم‌ترین نمونه‌های شیوه معماری عهد صفویان هستند. ایجاد کاخ‌ها به همین شیوه تا عهد نادرشاه (مانند کاخ خورشید کلات) و عهد قاجار (مانند کاخ صاحبقرانیه و شمس‌العماره) ادامه یافت. کاخ‌ها در ایران نقشه‌های گوناگونی داشته‌است: برخی کوشک مانند بوده‌اند (مانند هشت بهشت صفی‌آباد), بعضی نقشه مربع و مستطیل داشته‌اند و برخی چند ضلعی بوده‌اند. مهم‌ترین مسئله در ساختن کاخ‌ها، به ویژه از عهد صفوی به بعد، تزیین با کاشیکاری، گچبری، آیینه کاری و سنگ کاری است.
مسجد ها
مسجد اساسی ترین و مهم ترین بنای اسلامی است. مسجدها از ابتدای ظهور اسلام، در تمامی روستاها، شهرهای اسلامی، همواره مهم ترین نقش را از نظر مذهبی بر عهده داشته اند. مسجد ضمن اینکه مکان اصلی برای انجام مراسم مذهبی، اقامه نماز جمعه، تدریس و ایراد خطابه است، همواره بهترین مکان برای ابلاغ فرمان های حکومت به شمار رفته است. پایه و مایه اصلی معماری اسلامی ایران را در بناهای مسجدها میتوان جستجو کرد.
در مساجد، صحن نقش مهمی پیدا میکند. مکانی است که به سبب ویژگی های کالبدی حضور در آن در بیشتر فصول سال امکانپذیر است. صحن مسجد به سبب حضور و اهمیت نمادین آب و ایجاد آبنما در آن به نوعی به باغ های اسلامی مرتبط است. آب جه روان و چه ساکن، همواره در مسجد حضور داشته است.
مدرسه ها
در صدر اسلام، تدریس علوم مدرسی ابتدا در مساجد انجام می‌شد. اما در سده های بعد، فضای آموزشی از مسجد جدا شد. اولین مدرسه ثبت شده، مربوط به اواخر سده سوم هجری قمری در شهر نیشابور و مربوط به مذهب مالکی بوده است. در سده های بعد، مدرسه های خاص سایر مذاهب ساخته شدند.
کاروانسراها
ساخت کاروانسرا با توجه به اوضاع اجتماعی، اقتصادی و مذهبی، از روزگاران قدیم در ایران مورد توجه خاص بوده‌است. به‌طور کلی کاروانسراها به دو گروه برون‌شهری و درون‌شهری تقسیم می‌شوند.
توسعه راه‌های تجارتی و زیارتی باعث شده که در بین جاده‌های کاروانی در سراسر کشور کاروانسراهایی برای توقف و استراحت کاروانیان بنا شود. موقعیت جغرافیایی، سیاسی و اقتصادی در ایران از علل ازدیاد و گسترش این بناها بوده‌است. در ایران به فاصله هر چهار فرسنگ(۲۶ کیلومتر) کاروانسرایی برای استراحت بنا شده‌است. زیارت شهرهای مذهبی مانند قم، مشهد و کربلا باعث شده بود تا کاروانسراهای متعددی در مسیر جاده‌هایی که به این شهرها منتهی می‌شود، احداث گردد (در مسیر خراسان بزرگ، غرب به شرق، کرمانشاه و مشهد). این راه ارتباطی مهم از غرب به شهرهای مذهبی نجف و کربلا و از شرق به حرم علی بن موسی الرضا در مشهد متصل می‌شده‌است. همچنین در زمان صفوی برای رفاه حال زائران، کاروانسراهایی در این مسیر بنا شده که در حال حاضر بقایای پنجاه کاروانسرا باقی است.
معماری کاروانسراهای ایران بسیار متنوع است. معماران با توجه به موقعیت اقلیمی سرزمین ایران، کاروانسراهایی با ویژگی‌های گوناگون احداث کرده‌اند. در ساخت کاروانسراهای برون‌شهری از نقشه‌های چهار ایوانی، دو ایوانی، هشت ضلعی، مدور، کوهستانی و نوع کرانه خلیج فارس استفاده شده‌است. در احداث کاروانسراها مانند مساجد و مدارس بیشتر از طرح چهار ایوانی استفاده شده و اتاق‌هایی در اطراف حیاط، برای استفاده مسافران ساخته شده‌است. برخی از کاروانسراها با شیوه‌های آجر کاری، گچبری و کاشیکاری مزین شده‌اند (مانند رباط شرف خراسان، کاروانسرای سپنج شاهرود و مهیار اصفهان).
حمام‌ها
حمام‌ها از دیگر بناهای غیر مذهبی ایران است که در شهرها و روستاهای مختلف احداث شده‌است. در ادیان مختلف آیین شستشو، غسل و تطهیر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. طبق مدارک موجود توجه به پاکیزگی و طهارت در ایران زمین به دوران قدیم حتی پیش از زرتشت می‌رسد؛ بنابراین نیاز بشر به محلی برای شستشو و تطهیر، موجب احداث حمام‌ها شده‌است. طبق مدارک باستانشناسی از جمله قدیمی‌ترین حمامها، حمامی در تخت جمشید از دوره هخامنشی و حمامی در کاخ آشور متعلق به دوره اشکانیان است.
بعد از ظهور اسلام، پاکیزگی ـ به ویژه غسل‌های متعدد و وضو برای نمازهای پنجگانه ـ در زندگی روزمره مسلمانان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار شد تا جایی که سخن پیامبر اسلام: «النظافه من الایمان» شعار هر مسلمان گردید.
در شهرهای اسلامی حمام‌ها در گذرگاه‌های اصلی شهر، راسته بازارها و کاخ‌های حکومتی طوری ساخته می‌شد که برای تأمین آب بهداشتی و خروج فاضلاب مشکلی پیش نیاید. شاید بتوان گفت حمام‌ها پس از مسجد و مدرسه یکی از مهم‌ترین بناهای شهری محسوب می‌شدند.
فضای اصلی هر حمام، شامل بینه، میان در و گرمخانه بود. به این ترتیب که هر یک از فضاهای فوق به وسیله راهرو و هشتی از فضای دیگر جدا می‌شد تا دما و رطوبت هر فضا نسبت به فضای مجاور تنظیم شود. کف حمام‌ها از سنگ مرمر و دیگر سنگ‌ها پوشیده شده بود، ازاره حمام با سنگ و کاشی تزیین می‌شد. از جمله تزیینات داخلی حمام‌ها آهکبری به صورت ساده و رنگی بوده‌است (مانند حمام گنجعلیخان کرمان، کردشت میانه و خسرو آقا اصفهان).
قلعه‌ها
آغاز خانه‌سازی بشر همواره با اندیشه دفاع در برابر دشمنان همراه بوده‌است و قلعه‌ها مظاهر بارز اندیشه دفاعی انسان هستند.
به‌طور کلی قلعه‌ها به دو گروه عمده تقسیم می‌شود: قلعه‌های کوهستانی و قلعه‌های دشت. همان‌طور که در معرفی کاخ‌ها گفته شد، از یک بنا ممکن است استفاده‌های گوناگونی شود. از قلعه نیز در موقع آرامش و صلح به عنوان کاخ استفاده می‌شد. با این توضیح تخت جمشید را، با توجه به طراحی آن، می‌توان یک قلعه دانست. همچنین از تخت سلیمان در تکاب آذربایجان غربی ـ که مکانی مقدس بوده ـ گاهی به عنوان نیایشگاه و زمانی به عنوان کاخ استفاده می‌شده‌است.
معماری این‌گونه قلعه‌ها جنبه نظامی و دفاعی داشته و طرح و نقشه آن‌ها ویژگی‌های گوناگونی دارد. قلعه‌ها در صعب العبورترین بلندی‌های کوهستانی بنا می‌شدند و چون طرح و نقشه‌ای از پیش آماده نداشتند، طراح یا معمار حصارها، برجها، اتاق‌ها و ورودی‌ها را با توجه به موقعیت طبیعی صخره‌ها، احداث می‌کرد. به این علت اغلب قلعه‌های کوهستانی دارای طرح هندسی مشخص نبودند. مصالح ساختمانی قلعه‌ها بیشتر قلوه سنگ و آجر، و ملاط آن ساروج و آهک بود.
در قرن دوازدهم هجری ایجاد قلعه در گذرگاه‌ها به شیوه گذشته متوقف شد و پاسگاه‌ها و سربازخانه‌هایی به شیوه جدید احداث گردید. همچنین در کرانه خلیج فارس قلعه‌هایی با سبک معماری غربی ساخته شد (مانند قلعه‌های هرمز، خارک، قشم و بندر عباس).
آب‌انبارها
موقعیت اقلیمی مناطق مختلف ایران تأثیر زیادی در ابداعات معماری این سرزمین داشته‌است. از روزگاران کهن در کنار طرح‌های عمده تأمین آب مانند ایجاد قنات و ساختن سد، به ذخیره‌سازی آب‌های زمستانی و مصرف آن در فصل‌های کم‌آب و خشک سال نیز توجه شده‌است و «آب‌انبار» را به همین منظور بنا کرده‌اند. قدیمی‌ترین نمونه به جای مانده، منبع ذخیره آب معبد چغازنبیل در خوزستان از دوره هخامنشی است.
آب‌انبارها به دو گروه کلی عمومی و خصوصی تقسیم می‌شوند. از نظر معماری آب‌انبارها شامل منبع ذخیره آب، پوشش منبع، بادگیر و هواکش، راه پله، پاشیر و سردر تزیینی و کتیبه هاست که در اشکال گوناگون مکعب، مستطیل، استوانه‌ای و چند ضلعی ساخته شده‌اند.
مصالح ساختمانی آن‌ها سنگ و آجر، شفته آهک و ساروج است. تعدادی از این آب‌انبارها با آجر و کاشی تزیین شده‌اند (مانند آب‌انبارهای قزوین، ده نمک سمنان و پنج بادگیر یزد).
بازارها
سابقه ایجاد بازار در ایران به روزگاران بسیار دور بازمی‌گردد. طبق مدارک تاریخی بازار در بسیاری از شهرهای قبل از اسلام یکی از عناصر مهم شهری بوده‌است.
پس از اسلام، گسترش شهرهای اسلامی و افزایش ارتباطات اجتماعی، ازدیاد راه‌های کاروانی، توسعه کاروانسراها و تبادلات اقتصادی موجب شکل گرفتن فضای بازرگانی و تولیدی موسوم به بازار شد. در شهرهای اسلامی بازار محور اصلی و مرکز اقتصادی شهر بوده و انبارهای مهم، مراکز تولیدی، مراکز توزیع کالاهای گوناگون و مبادلات پولی در آن جای داشتند.
بازارها بیشتر در امتداد مهم‌ترین راه‌های اصلی شهر ساخته می‌شدند و در اغلب موارد راسته بازار شاهراه اصلی شهر نیز بود که مهم‌ترین و شلوغ ترین دروازه‌ها را به مرکز شهر متصل می‌کرد (مانند بازار سلطانیه، بازار اصفهان و بازار نایین). در بیشتر شهرهای اسلامی مسجد جامع در کنار بازار قرار داشت.
دکان‌ها در دو سوی راسته اصلی و راسته‌های فرعی قرار داشتند. برخی از راسته‌ها به عرضه کالاهای مخصوص اختصاص داشت؛ مانند بازار بزازها، کفاشها، زرگرها و آهنگرها. کاروانسراهای درون‌شهری ـ که قبلاً مورد بحث قرار گرفت ـ اغلب در پشت دکان‌های بازار قرار داشت و به وسیله راهرو یا فضای کوچک به بازار مرتبط می‌شد. بسیاری از سراها دو طبقه ساخته می‌شدند و همه آن‌ها دارای حیاط مرکزی بودند.
طول بازارها اندازه مشخص و معینی نداشت و به نسبت وسعت شهر و رونق بازار متفاوت بود. طول راسته اصلی در شهرهای کوچک و متوسط در حدود چند صد متر و در شهرهای بزرگ، بیش از یک کیلومتر بود و عرض بازارها بین پنج تا ده متر بوده‌است.
در ساختمان بازارها از بهترین مصالح و شیوه‌های معماری استفاده می‌شد. ستون‌ها و دیوارها بیشتر از سنگ و آجر بود و برای پوشاندن سقف از گچ و آجر استفاده می‌کردند. برای پوشاندن دهانه‌های بزرگ مانند چهار سوها و تیمچه‌ها از گنبد و کاربندی استفاده می‌شد. پشت بام بازارها هم بیشتر با کاهگل پوشانده می‌شد؛ زیرا کاهگل هم عایق حرارتی بود و هم عایق رطوبتی. کف بازارها اغلب خاکی بود که در اثر گذشت زمان کوبیده و محکم می‌شد. البته گاهی از سنگ و آجر برای پوشاندن کف بازار و حجره‌ها استفاده می‌کردند.
به هر حال، بازار یکی از مهم‌ترین بناهای عمومی شهرهای گوناگون است که در وهله اول برای عرضه، تولید، تبادل و خرید و فروش کالا شکل گرفت، ولی بعدها کارکردهای متعدد فرهنگی و اجتماعی پیدا کرد. رشد و رونق اقتصادی منجر به پیدایش انواع بازار شد که از میان آن‌ها می‌توان از بازارهای ادواری، بازارهای روستایی، بازارهای ثابت، بازار بین راهی و بازارهای شهری نام برد.
بادگیر
معماران و استادکاران ایرانی با توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی مناطق گوناگون ایران شیوه‌های معماری را در شهرهای مختلف توسعه بخشیدند؛ همان‌طور که به دلیل سرما ایجاد بناهای فاقد میانسرا در آذربایجان متداول بوده، ساختن بادگیر نیز در مناطق کویری رواج داشته‌است.
سالیان بس دراز، بادگیر یکی از اجزای مهم بناها در نواحی گرم و خشک ایران بوده‌است. هر بادگیر شامل برج‌های تهویه بر فراز ساختمان است. در بالای هر برج یک رشته دهانه‌های عمودی وجود دارد که در مقابل بادهای وزان قرار گرفته و برای گرفتن نسیم و هدایت آن به اتاق همکف یا زیرزمین که رطوبت را از یک حوض آب اخذ می‌کند، تعبیه شده‌است.
در شهرهای کویری ایران مانند کاشان، یزد و کرمان از بادگیر در بناهای مختلف به نحوه مطلوب استفاده شده‌است. در بعضی بناها حتی چندین بادگیر ساخته شده (مانند آب‌انبار پنج بادگیر یزد). نوعی دیگری از بادگیر وجود دارد که در مناطق گرم و مرطوب جنوب کشور استفاده می‌شود و فرق عمده‌ای که با بادگیرهای مناطق گرم و خشک دارد این است که بادگیر در منطقه مرطوب فقط کار خو را از طریق جابجایی هوا انجام می‌دهد. یعنی اینکه دیگر مثله بادگیرهای منطقه گرم و خشک در پایین بادگیر فاقد حوض می‌باشد. به این دلیل در آن منطقه از حوض آب استفاده می‌شود که اولاً رطوبت ساختمان را در آن منطقه مهیا سازد و ثانیاً گرد و غباری که با هوا وارد می‌شود، نیز به طریق حوض بر طرف می‌شود. کاربرد دیگر بادگیر این می‌باشد که زمانی که جریان باد برقرار نیست به عنوان دودکش عمل می‌کند و هوای گرم داخل خانه را به بیرون هدایت می‌کند.
پله
گرچه پله یک اثر معماری مهم به حساب نمی‌آید، ولی کاربردهای سودمندی در معماری دارد. راه پله‌های مارپیچ داخل مناره‌ها و پله‌هایی که به بام‌ها و فضاهای داخلی و خارجی بنا و به پاشیرهای سراشیبی آب‌انبارها منتهی می‌شود از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. همچنین پله‌ها، راه‌های ارتباطی مفید به طبقه دوم یا پشت بام به‌شمار می‌روند. در بعضی از بناها پله‌ها علاوه بر کاربرد ارتباطی، وسیله سبک کردن حجم‌های ساختمانی نیز هستند (مانند بنای تایباد خراسان). مدرسه غیاثیه خرگرد دارای هشت دستگاه پله است. همچنین مسجد کبود تبریز پله‌هایی در شش قسمت دارد که دو دستگاه پله به نمای اصلی متصل است و چهار دستگاه در گوشه‌های گنبد خانه یا شبستان قرار دارد که به طبقه دوم متصل می‌شود. مصالح ساختمانی پله‌ها اغلب آجر است.
سردابه
تعداد بسیاری از آرامگاه‌ها مدفن اصلی شخصیتی مذهبی یا سیاسی هستند که زیر طبقه همکف ساخته می‌شدند. از آنجا که طبقه همکف باید محلی برای زیارت یا مراسم مذهبی می‌داشت، معمولاً محل تدفین را در طبقه‌ای پایین‌تر از سطح زمین می‌ساختند. احداث سردابه بیشتر در آرامگاه‌های ناحیه شمال و آذربایجان مرسوم بوده‌است.
از قرن هشتم هجری به بعد نصب ضریح چوبی در روی مزارها به صورت سمبلیک متداول شد. صندوقهای چوبی منبت کاری شده نام بسیاری از درودگران هنرمند را برخود دارد.
مصالح ساختمانی
مصالحی که در ایجاد بناهای دوره اسلامی به کار رفته متنوع است.
آجر از مهم‌ترین مصالح ساختمانی در ایران قبل و بعد از اسلام بوده‌است. آجرهای به کار رفته در معماری عموماً مربع شکل است که در کارگاه‌های آجرپزی در سراسر ایران ساخته می‌شد. آجر علاوه بر استفاده در ساختن بدنه بنا برای تزیین آن نیز نقش مهمی داشت و از اوایل اسلام تا دوره تیموری تزیین بیشتر بناها با آجرکاری است. همچنین از آجرهای تراشدار و قالبی نیز استفاده می‌شد. آجرهای پخته رنگ‌های گوناگونی چون زرد کمرنگ، قرمز و قرمز تیره داشته که بیشتر در ابعاد ۳*۲۰*۲۰، ۵ *۲۰*۲۰، ۵ * ۲۵* ۲۵ سانتیمتر ساخته می‌شد و در قسمت‌های مختلف بنا مانند ایوان‌ها، طاقنماها، گنبدها، مناره‌ها و اتاق‌ها به کار می‌رفت (برج‌های خرقان، گنبد قابوس، مناره مسجد ساوه).
گچ از دیگر مصالح ساختمانی است که در تمامی ادوار، در معماری استفاده شده‌است. از آنجایی که گچ از مصالح ارزان قیمت بوده و زود سفت می‌شده‌است، کاربردهای متعدد داشته و مورد توجه معماران بوده‌است. گچبری برای آراستن سطوح داخلی بناها، نوشتن کتیبه‌ها، تزیین محرابها، زیر گنبدها و ایوان‌ها به کار می‌رفته‌است. بسیاری از بناهای عصر سلجوقی و ایلخانی با گچبری تزیین شده‌اند. اهمیت گچبری در بناهای اسلامی به حدی بود که هنرمندان این رشته به «جصاص» معروف بودند ونام بسیاری از این هنرمندان در کتیبه‌های بناها به یادگار مانده‌است. علاوه بر این، هنرمندان گچبر در قرن پنجم تا دهم هجری از شیوه‌های گوناگونی مانند گچبری رنگی، گچکاری وصله‌ای، گچکاری توپر و توخالی، گچبری مشبک و گچبری مسطح و برجسته استفاده کرده‌اند (مانند اصفهان: محراب اولجایتو، زنجان: گنبد سلطانیه، همدان: گنبد علویان و اشترجان: محراب اشترجان). استفاده از کاشی برای تزیین و همچنین استحکام بخشیدن به بناها از دوره سلجوقی آغاز شد و در طی قرون متمادی به ویژه در عهد تیموری و صفوی به اوج رسید. کاشی نقش عمده‌ای در تزیین بناهای دوره اسلامی داشت و با شیوه‌های متفاوت توسط هنرمندان کاشیکار به کار می‌رفت. استفاده از کاشی‌های یک رنگ، کاشی هفت رنگ، کاشی معرق و تلفیق آجر و کاشی (معقل) در دوره‌های سلجوقی، ایلخانی و تیموری و صفوی در تزیین بنا مرسوم بوده و تا عصر حاضر ادامه یافته‌است. تزیین بخش‌های گوناگون بنا، از پوشش گنبد و مناره گرفته تا سطح داخلی بنا و زیر گنبد و دیوارها و محراب با کاشی‌های مختلف، به ویژه کاشی‌های معرق، به بناهای مذهبی و غیر مذهبی ایران دوره اسلامی زیبایی خاصی بخشیده‌است (مانند گناباد: مسجد گناباد و غیاثیه، خرگرد: مدرسه خرگرد، مشهد: مسجد گوهر شاد، تبریز: مسجد کبود، اصفهان: مسجد شیخ لطف‌الله و مسجد امام). در دوران معاصر نیز استاد علی پنجه پور زیباترین آثار کاشی کاری سنتی را اجرا نموده‌است.
از دیگر مصالح ساختمانی معمول در معماری ایران خشت است. در دوره اسلامی یا تمامی بنا از خشت بوده یا بخشی از دیوارها از خشت و بقیه از آجر بوده‌است. از آنجایی که مقاومت خشت در برابر باد و باران و برف اندک است، بناهای خشتی زیادی از روزگاران گذشته باقی نمانده‌است.
در معماری اسلامی از سنگ برای کار در شالوده، بدنه، فرش کردن کف و تزیین بنا استفاده می‌شد. گرچه به علت موقعیت جغرافیایی و اقلیمی استفاده از سنگ در برخی نقاط چون آذربایجان بیشتر دیده می‌شود، اما بهره‌گیری از آن تقریباً در سراسر ایران مرسوم و متداول بوده‌است. استفاده از سنگ در پی بنا و دیوارها اهمیت ویژه‌ای داشت و برای ساختن کتیبه‌ها سنگ‌های گوناگونی چون سنگ سیاه، سنگ آهک، سنگ مرمر ـ که با دقت تراشیده و گاهی حجاری می‌شد ـ به کار می‌رفت (مرند: کاروانسرای مرند، شیراز: مسجد جامع، کاشان: کتیبه‌های مسجد میدان).
استفاده از چوب برای ساختن در، پنجره، صندوقهای ضریح، ستون‌ها و تیر سقف و چهار چوب، از ویژگی‌های معماری اسلامی است که در ناحیه مازندران و گیلان رواج بیشتری داشته‌است. درخت‌های تبریزی، سپیدار، چنار، کاج و گردو از جمله درخت‌هایی بودند که از چوب آن‌ها برای بخش‌های گوناگون بنا استفاده می‌شده‌است (ورامین: مسجد مامع، تبریز: ارگ علیشاه، ساری: امام زاده صالح).
کاوش‌های باستانشناسی سال‌های اخیر و همچنین بناهای باقی‌مانده از ادوار مختلف اسلامی نشان می‌دهد که از شیشه‌های الوان به رنگ‌های سرخ، آبی، بنفش و سبز برای تأمین روشنایی و تزیین در و پنجره و قاب‌های گنبد خانه و شبستان‌ها استفاده می‌شده‌است. همچنین مطالعه متون تاریخی و مشاهده مینیاتورهای قرن ششم تا دوازدهم هجری نشان می‌دهد که شیشه، کاربرد وسیعی داشته‌است (خرگرد: غیاثیه، شاه زند: مقبره شیری بکا آقا، اصفهان: عالی قاپو).
روش‌های ساخت و تزیین
به‌طور کلی آگاهی ما از نحوه ساخت، طراحی و سایر امور ساختمانی دوره اسلامی بسیار کم و محدود است. بدون شک ایجاد بناها، چه مجموعه‌های مذهبی و چه غیر مذهبی، مستلزم آگاهی از علومی چون هندسه، ریاضی و طراحی بوده‌است و استادکاران طی قرون متمادی با بهره‌گیری از علوم، توانسته‌اند شاهکارهایی در هنر معماری به وجود آورند. متأسفانه در متون تاریخی دوره اسلامی مطالب مهم و تصاویر چندانی در مورد چگونگی ایجاد بناها به چشم نمی‌خورد. تنها نمونه‌های قابل ذکر دو نقاشی منسوب به بهزاد، با تاریخ ۸۷۲ هجری، در ظفرنامه و خمسه نظامی است. این نقاشی‌ها در حال حاضر در دانشگاه هابکینز آمریکا نگهداری می‌شوند و در آن‌ها نحوه ساخت مسجد جامع تیمور و همچنین کاخ خورنق به شیوه مینیاتور به تصویر کشیده شده‌است. در این نقاشی‌ها تا حدودی تزیینات و ابزار و وسایل معماری مرسوم آن روزگار مانند داربست، گونیای چوبی، اره، خط‌کش، بیل، تیشه، ماله، نردبان، و … و همچنین مصالح ساختمانی مانند سنگ، آجر، گچ، ملاط و کاشی و مراحل اجرای ساختمان نشان داده شده‌است.
برخی محققان بر این عقیده‌اند که علت فقدان مطالب سودمند دربارهٔ معماران دوره اسلامی و روش‌های طراحی و ساختمانی آنها، این است که معماران در مقایسه با شاعران، فیلسوفان و مورخان، کمتر مورد توجه بوده‌اند. البته این رأی درست به نظر نمی‌رسد؛ زیرا در ادوار مختلف نیاز همگان به معمار و استادکاران ساختمانی برای ایجاد محل‌های مسکونی، تجاری و عبادی امری مسلم بوده‌است.
مورخان اسلامی چون بیهقی، ابن خلدون و خواجه رشیدالدین، مطالب سودمندی دربارهٔ معماری و معماران نوشته‌اند؛ از جمله نوشته‌اند معماران از علوم ریاضی و هندسه اطلاع داشتند و در احداث بناها قبل از هر چیز به طراحی و نقشه‌کشی مبادرت می‌ورزیدند. فارابی فیلسوف بزرگ ایران می‌گوید معماری مبتنی بر علم الحیل است و حیل، مهارت، هنر و فنی است که با کار استادانه و هنرمندانه در اشکال هندسی نشان داده می‌شود. هندسه مبنای معماری بود و معمار بسیار ماهر و استاد را مهندس می‌گفتند که به معنای  اندازه گیرنده است یا معرب شده از اندازه ٔ فارسی  مهندز.
معماران، استادکاران، بنایان و دیگر گروه‌های وابسته به علم معماری، با آگاهی کامل از فن معماری و با ابتکار و ابداعات خاص خود و رعایت کامل اصول هندسه و مهارت‌های سنتی و همچنین الهام از عقاید دینی فضای معماری ایران را شکوهی جاودانه بخشیدند.
مسئولیت ساخت بنا نیز به عهده گروه‌های متعددی بوده‌است؛ مثلاً گروهی مسئول احداث ساختمان تا مرحله سفت کاری، و گروهی مسئول تزیینات بنا مانند آجرکاری، گچبری و کاشیکاری بوده‌اند. همچنین بین استادکاران، سلسله مراتبی وجود داشته، مانند مهندس، معمار، بنا، سرکارگر، سنگکار، گچکار، کاشیکار و کارگر ساده که هر یک مسئولیت خاصی داشتند.
معماران ایرانی به علت فروتنی از ثبت کردن نام خود بر بناها خودداری می‌کردند؛ به همین علت جز تعدادی از بناها که نام معمار یا سازنده آن مشخص شد، بقیه فاقد نام استادکار یا سازنده آن است.
فناوری‌های جدید و معماری اسلامی
با به وجود آمدن تکنولوژی‌های جدید و مصالح ساختمانی نوین تناقضاتی در طراحی معماری و سازه ساختمان به وجود آمد که پیاده‌سازی این‌گونه معماری را در ساختمان‌های جدید با مشکل روبه رو ساخت. در حال حاضر مدل‌سازی اطلاعات ساختمان به عنوان یک رویکرد جدید به عنوان مدل سه بعدی پارامتریک از خصوصیات ساختمان امیدها را برای به‌کارگیری این نوع معماری در ساختمان‌های نوین و کاهش چالش‌های طراحی و پیاده‌سازی آن زنده کرده‌است.
ایت یحیی
آیت یحی یک شهرداری در الجزایر است که در استان تیزی وزو واقع شده‌است.
یواس‌اس ادمیرال
یواس‌اس آدمیرال ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
بیش‌فعالی جنسی
بیش‌فعالی جنسی، هایپرسکسولیته یا افزون‌خواهی جنسی ، به رفتار فردی گفته می‌شود که از نظر جنسی، نسبت به سایر افراد، بسیار تواناتر است؛ به این معنی که توان و نیاز جنسی در این افراد، به قدری شدید است که در زندگی عادی و روزمره‌شان اختلال ایجاد می‌کند و باعث عصبی شدن، گرایش به مواد مخدر، و اگر فرد دسترسی به شریک جنسی نداشته باشد موجب اعتیاد به خود ارضایی و عدم تمرکز در کار های روزمره و مانند آن می‌شود.
اعتیاد جنسی و هایپرسکشوال بودن را نباید با هم اشتباه گرفت؛ معمولاً معتادین جنسی افرادی با توان جنسی عادی هستند. در حالی که افراد هایپرسکشوال، گاهی بعد از ساعت‌ها آمیزش جنسی، به ارگاسم می‌رسند.
فضای باناخ
در ریاضیات، فضای باناخ (Banach space) یکی از مباحث اصلی مورد مطالعه در آنالیز تابعی را تشکیل می‌دهد.
تعریف
نظریه جبری فضاهای برداری از مدتی پیش جزء لاینفک ریاضیات امروزی شده است. در آنالیز، فضاهای برداری را ضمن در نظر گرفتن ساختار جبری موجود بر آنها از نظر توپولوژیکی مورد مطالعه قرار می دهند. بهترین مطالعه زمانی است که به هر بردار عددی حقیقی اختصاص داده شود. که نرم ان نام دارد. حال اگر متریک القا شده توسط یک نرم را در یک فضای برداری در نظر بگیریم اگر فضای برداری حاصل از این نرم کامل باشد (هر دنباله کوشی در آن همگرا باشد) این فضا را فضای باناخ می نامند. فضاهای باناخ به فضاهای برداری نرم‌دار کامل گفته می‌شود.
یواس‌اس ادواردز
یواس‌اس ادواردز ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
چنگیز آیتماتوف
چنگیز آیتماتوف (۱۲ دسامبر ۱۹۲۸ - ۱۰ ژوئن ۲۰۰۸)، نویسنده برجسته اهل کشور قرقیزستان و یکی از مشهورترین چهره‌های فرهنگی اتحاد جماهیر شوروی بود.
آثار
آثار زیر از این نویسنده در سطح جهان معروف شده‌اند:
۱ـ گذرگاه سخت، ۱۹۵۶
۲ـ چهره به چهره، ۱۹۵۷
۳ـ جمیله، ۱۹۵۸
۴ـ نخستین معلم، ۱۹۶۲
۵ـ بدرود، گل ساری،۱۹۶۶
۶ـ کشتی سپید، ۱۹۷۰
۷ـ بر فراز قله فوجی، ۱۹۷۳
۸ـ روزی طولانی‌تر از قرن، ۱۹۸۱
۹ـ چوبه دار، ۱۹۸۸
۱۰ -نهالکروسری قرمز من ، ۱۹۶۱
جک کرایستون
جک کرایستون بازیکن فوتبال زادهٔ  اهل انگلستان بود که سابقهٔ بازی در تیم ملی فوتبال انگلستان را در کارنامهٔ خود دارد. وی در تاریخ نخستین بازی ملی خود را در مقابل تیم ملی فوتبال آلمان انجام داد و با حضور در ۸ بازی ملی، در تاریخ  واپسین بازی ملی‌اش را در برابر تیم ملی فوتبال چکسلواکی برگزار کرد. این بازیکن توانسته در بازی‌های ملی، ۱ گل به ثمر برساند.
چنگیز آیتماتوف
آثار
۱۱- زمین مادر، ۱۹۸۹
جک کرایستون
زندگی حرفه‌ای
او در اووری، نیجریه به دنیا آمد. او در فوریه ۱۹۹۹ با باشگاه فوتبال آرسنال قرارداد بست.
آدامزویل، ویرجینیای غربی
آدامزویل (به انگلیسی: Adamsville) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان هریسون، ویرجینیای غربی واقع شده‌است. آدامزویل ۳۲۰٫۹۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
چنگیز آیتماتوف
آثار
۱۲-تورا کاساندرو، ۱۹۹۴
مرگ
جسد آیتماتوف طبق رسوم اسلامی در آرامگاه هنرمندان در گورستان آتابیت در نزدیکی بیشکک پایتخت کشور قرقیزستان به خاک سپرده شد.
تحریم کسب‌وکارهای یهودی در آلمان نازی
بایکوت کسب‌وکارهای یهودی در آلمان نازی در آلمان از یکم آوریل ۱۹۳۳ آغاز شد، و ادعا می‌شد که واکنشی دفاعی در برابر بایکوت ضدنازی بود، که در مارس ۱۹۳۳ آغاز شده بود. این امر عمدتاً ناموفق بود، زیرا جمعیت آلمان همچنان به استفاده از مشاغل یهودی ادامه می‌داد، اما هدف نازی‌ها را برای تضعیف دوام یهودیان در آلمان فاش کرد.
این بایکوت اقدامی دولتی و اولیه علیه یهودیان آلمان توسط دولت جدید ناسیونال سوسیالیست بود که در «راه حل نهایی» به اوج خود رسید. این کارزار شامل آزار و اذیت، دستگیری، غارت سیستماتیک ، انتقال اجباری مالکیت به فعالان حزب نازی (تحت مدیریت اتاق بازرگانی) و در نهایت قتل صاحبان مشاغل یهودی توسط دولت بود. تنها در برلین ۵۰ هزار کسب‌وکار متعلق به یهودیان وجود داشت.
بایکوت‌های اولیه
یهودستیزی در آلمان پس از جنگ جهانی اول به‌طور فزاینده ای فراگیر شد و بیشترین شیوع آن در دانشگاه‌ها بود. تا سال ۱۹۲۱، اتحادیه دانشجویی آلمان دویچر هوخشولرینگ یهودیان را از عضویت منع شد. از آنجا که این ممنوعیت برپایه نژاد بود، شامل یهودیانی نیز می‌شد که به مسیحیت گرویده بودند. این طرح با اعتراض دولت روبرو شد، و به همه‌پرسی‌ای منجر شد که در آن ۷۶ درصد از دانشجویان به ممنوعیت رای مثبت دادند.
در همان هنگام، روزنامه‌های نازی آغاز به تحریک تحریم کسب‌وکارهای یهودی کردند و تحریم‌های ضدیهودی با اقدام احزاب راست‌گرای آلمان به بستن درهای خود به روی یهودیان، یکی از ویژگی‌های مشخص سیاست‌های محلی در آلمان در دهه ۱۹۲۰ شدند.
از ۱۹۳۱ تا ۱۹۳۲، اوباش قهوه‌ای‌پوش به شکل فیزیکی از ورود مشتریان به مغازه‌های یهودی جلوگیری می‌کردند، پنجره‌ها به‌طور سیستماتیک شکسته و صاحبان مغازه‌های یهودی را تهدید می‌کردند. در فصل تعطیلات کریسمس سال ۱۹۳۲، دفتر مرکزی حزب نازی بایکوت سراسری را ترتیب داد. علاوه بر این، کسب‌وکارهای آلمانی، به ویژه سازمان‌های بزرگی مانند بانک‌ها، شرکت‌های بیمه و شرکت‌های صنعتی مانند زیمنس، به‌طور فزاینده‌ای از استخدام یهودیان خودداری کردند. بسیاری از هتل‌ها، رستوران‌ها و کافه‌ها ورود یهودیان را منع کردند و جزیره تفریحی برکوم اقامت یهودیان را در هر جای جزیره ممنوع کرد. چنین رفتاری در اروپای پیش از جنگ معمول بود؛ اما در آلمان، به اوج‌های جدیدی رسید.
بایکوت‌های ضدنازی ۱۹۳۳
بایکوت ضدنازی که در مارس ۱۹۳۳ آغاز شد بایکوتی از محصولات نازی توسط منتقدان خارجی حزب نازی در پاسخ به یهودستیزی در آلمان پس از ظهور آدولف هیتلر و انتصاب وی به عنوان صدراعظم آلمان در ۳۰ ژانویه ۱۹۳۳ بود. کسانی که در ایالات متحده، بریتانیا و سایر نقاط جهان مخالف سیاست‌های هیتلر بودند، بایکوت و تظاهرات همراه با آن را ترتیب دادند تا آلمان نازی را ترغیب کنند به اقدامات ضدیهودی خود پایان دهد.
بایکوت ملی
یوزف گوبلز، که وزارت تبلیغات و روشنگری عمومی نازی را تأسیس کرد، در ۳۱ مارس ۱۹۳۳ به روزنامه حزب نازی گفت که «یهودیت جهانی» اعتبار مردم آلمان را از میان برده‌است و خواستار آن شد تا این بایکوت تبدیل به اقدامی ضدیهودی شود.
در یکم آوریل ۱۹۳۳، نازی‌ها نخستین اقدام برنامه‌ریزی شده در سرتاسر کشور را علیه یهودیان انجام دادند: بایکوت یک روزهٔ کسب‌وکارها و متخصصان یهودی، در پاسخ به تحریم کالاهای آلمانی از سوی یهودیان.
در روز تحریم، اس‌آ با حالت تهدیدآمیز در برابر فروشگاه‌های بزرگ متعلق به یهودیان و موسسات خرده‌فروشی و دفاتر حرفه‌ای، همانند پزشکان و وکیلان، ایستاد. وزارت تبلیغات می‌خواست متخلفان از این بایکوت را دستگیر کند و به دنبال آن بود تا آن دسته از شهروندان آلمانی را که بیانیه را نادیده گرفته و به استفاده از فروشگاه‌ها و خدمات یهودی ادامه دادند در برابر دیگر شهروندان آلمانی شرمنده سازد. ستاره داوود با شعارهایی یهودستیزانه به رنگ زرد و سیاه بر روی هزاران در و پنجره نقاشی شد. تابلوهایی نوشته شده بود که «از یهودیان خرید نکنید!» (به آلمانی:Kauf nicht bei Juden!)، «یهودیان بدبختی ما هستند!» (Die Juden sind unser Unglück!) و «به فلسطین برو!» (Geh nach Palästina!). در سراسر آلمان اقدامات خشونت‌آمیز علیه افراد یهودی و اموال آن‌ها رخ دادند.
بایکوت توسط بسیاری از آلمانی ا که در طول روز به خرید در فروشگاه‌های متعلق به یهودیان ادامه می‌دادند، نادیده گرفته شد. اگرچه این آغاز کارزاری سراسری علیه یهودیان بود، اما در واقع تحریم برای نازی‌ها موفقیت‌آمیز نبود و پس از یک روز به دلیل تأثیر منفی که بر اقتصاد داشت، کنار گذاشته شد
تأثیر بین‌المللی
بایکوت نازی‌ها بایکوت‌های مشابهی را در کشورهای دیگر پدیدآورد. در لهستان، اعضای حزب ناسیونال دموکرات (که توسط رومن دمووسکی تأسیس شده بود) بایکوت کسب‌وکارهای یهودیان را در سراسر کشور ترتیب داد.
در کبک، ملی‌گرایان فرانسوی-کانادایی بایکوت یهودیان را در دهه ۱۹۳۰ سازمان دادند.
اودوبون، پنسیلوانیا
اودوبون (به انگلیسی: Audubon) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در پنسیلوانیا واقع شده‌است. اودوبون ۸٬۴۳۳ نفر جمعیت دارد.
تحریم کسب‌وکارهای یهودی در آلمان نازی
تأثیر بین‌المللی
در ایالات متحده، هواداران نازی همچون کشیش چارلز کافلین (مهاجری از کانادا) برای بایکوت مشاغل یهودی دست به تحریک می‌زدند. برنامه رادیویی کافلین ده‌ها میلیون شنونده را به خود جلب کرد و هواداران وی کارزارهای «از مسیحیان خرید کنید» را ترتیب داده و به یهودیان حمله کردند. همچنین، دانشگاه‌های آیوی لیگ سقف تعداد یهودیان مجاز به پذیرش را پایین آوردند.
در مجارستان، دولت قوانینی را تصویب کرد که فعالیت اقتصادی یهودیان را از سال ۱۹۳۸ به بعد محدود می‌کرد. آغاز تحریک به بایکوت‌ها به اواسط سده نوزدهم برمی‌گشت که در آن یهودیان مجارستانی از حقوق برابر برخوردار شدند.
رویدادهای متعاقب
عملیات بایکوت ملی آغاز کارزاری سراسری توسط حزب نازی علیه کل جمعیت یهودی آلمان بود.
یک هفته بعد، در ۷ آوریل ۱۹۳۳، قانون احیای خدمات مدنی حرفه‌ای تصویب شد که اشتغال در خدمات کشوری را به «آریایی‌ها» محدود می‌کرد. این بدان معنا بود که یهودیان نمی‌توانستند به عنوان آموزگار، استاد، قاضی یا در سایر مناصب دولتی خدمت کنند. بیشتر کارمندان یهودی دولت، از جمله آموزگاران در مدرسه‌های دولتی و دانشگاه‌ها، اخراج شدند، و اندک زمانی پس از آن نیز نوبت پزشکان شد. با این حال، یهودیانی که کهنه‌سرباز بودند شامل اخراج از کار یا تبعیض نشدند (حدود ۳۵٬۰۰۰ یهودی آلمانی در جنگ جهانی اول کشته شدند). در سال ۱۹۳۵، نازی‌ها قوانین نورنبرگ را تصویب کردند و تابعیت آلمانی را از همه یهودیان، صرف نظر از محل تولدشان، گرفتند. همچنین، سهمیه یهودیان برای تعداد مجاز به حضور در دانشگاه‌ها ۱ درصد تعیین شد. در اصلاحیه یخش ۳ قانون، منتشر شده در ۱۱ آوریل، مبنی بر اینکه همه غیرآریایی‌ها باید از خدمات کشوری «بازنشسته» شوند، آمده بود: «''شخصی غیرآریایی محسوب می‌شود که از نوادگان غیرآریایی‌ها باشد، به ویژه از پدر و مادر یا پدربزرگ و مادربزرگ یهودی. اگر یکی از والدین یا پدربزرگ و مادربزرگ غیرآریایی باشد کافی است. این امر باید به ویژه هنگامی که یکی از والدین یا پدربزرگ و مادربزرگ از دین یهود بوده باشد، فرض شود.''»
کتاب‌های «یهودی» در مراسمی مفصل در آتش سوزانده شدند و قوانین نورنبرگ به تعریف این پرداختند که چه کسی یهودی به‌شمار می‌رفت یا غیریهودی. کسب‌وکارهای متعلق به یهودیان به تدریج «آریایی‌سازی» شدند و ناچار به فروش کسب‌وکار خود به آلمانی‌های غیریهودی شدند.
پس از تهاجم به لهستان در سال ۱۹۳۹، اشغالگران نازی یهودیان را ناچار به گتونشینی کرده و آن‌ها را از زندگی اجتماعی به کل منع ساختند. با ادامه جنگ جهانی دوم، نازی‌ها به نسل‌کشی روی آوردند، که به آنچه اکنون به عنوان هولوکاست شناخته می‌شود منجر شد.
الکواهیلاه
ال کواهیلاه یک منطقهٔ مسکونی در عربستان سعودی است که در استان جازان واقع شده‌است.
ایوان ماودزلی
ایوان ماودزلی (Evan Mawdsley؛ زادهٔ ۱۹۴۵) تاریخ‌دان بریتانیایی و استاد سابق تاریخ بین‌الملل در دانشکده علوم انسانی دانشگاه گلاسگو است.
قورباغه درختی اروپایی
قورباغه درختی اروپایی قورباغه درختی کوچکی است که در اروپا، آسیا و بخش‌هایی از آفریقا یافت شده‌است. بر اساس داده‌های مولکولی، پیش‌تر ابن قورباغه را زیرگونه‌ای از H. arborea به حساب می‌اوردند اما اکنون به عنوان یک گونه مجزا شناخته می‌شود.
می کوش کان
می کوش کان، روستایی از توابع بخش زز و ماهرو شهرستان الیگودرز در استان لرستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان زز شرقی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۳ نفر (۱۳خانوار) بوده‌است.
یواس‌اس ادونس
یواس‌اس ادونس ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
نماد (زیست‌شناسی)
در زیست شناسی، نماد یا مونه یا نمونه عبارت است از یک نمونه مشخص (یا در برخی موارد مجموعه‌ای از نمونه‌ها) از یک جاندار که نام مشخص آن جاندار به صورت رسمی مرتبط به آن است.