cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر
دربارهٔ کتاب
نویسنده در کتاب حاضر به سال ۱۹۷۴ کوشیده‌است به کتاب «عدالت به مثابه انصاف» اثر «جان راولز» که در سال ۱۹۷۱ نوشته شد، پاسخ دهد. در توضیحات پشت جلد کتاب آمده‌است: «مهم‌ترین دغدغه‌های نویسنده که از همان آغاز در مقدمهٔ کتاب بیان می‌شوند از این قرارند: آدمیان حقوقی دارند و کارهایی هست که هیچ شخص یا گروهی نمی‌تواند با آنان انجام دهد، مگر با نقض حقوقشان. حقوق آدمی چنان مستحکم و وسیع‌اند که می‌توان پرسید دولت و دولتمردان چه کاری را مجازند بکنند. از مهم‌ترین نتایجی که این کتاب دربارهٔ دولت به آن می‌رسد این است که دولت کمینه دولت موجه است یعنی دولتی که فقط کارکردهای محدود اعمال قراردادها، محافظت از افراد در برابر زور و دزدی و کلاه‌برداری و شبیه این‌ها را دارد. دولتی بزرگ‌تر از دولت کمینه این حق اشخاص را که نمی‌توان به بعضی کارها وادارشان کرد نقض می‌کند و ناموجه است؛ و سر دیگر این که دولت کمینه هم بر حق است و هم برانگیزنده»
کتاب سال
کتاب سال عنوان یک جایزه نیمه‌دولتی ایرانی است که هر ساله در بهمن ماه توسط خانه کتاب ایران با تأیید نهایی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به نویسندگان برگزیده و شایسته تقدیر در بخش‌های کلیات، فلسفه و روانشناسی، دین، علوم اجتماعی، زبان، علوم کاربردی، هنر، ادبیات و تاریخ و جغرافیا اعطا می‌شود. پیش تر این جایزه تحت عنوان جایزه سلطنتی کتاب سال از سوی بنیاد پهلوی به کتاب‌های برگزیدهٔ اهدا می‌شد و تا نوروز ۱۳۵۷ ادامه داشت.
۳۵امین دوره
در سی و پنجمین دوره کتاب سال ایران آثار منتشر شده در بازه زمانی فروردین تا اسفند ۹۵ مورد ارزیابی و داوری قرار گرفته‌است. در مجموع ۵۵ هزار عنوان کتاب در این دوره قرار داشت که در نهایت ۲۵۵ اثر به مرحله دوم داوری راه یافت که در ۱۱ موضوع از جمله شامل کلیات، فلسفه، روانشناسی، فیلم، کودک و نوجوان و … در ۷۲ گروه مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین ۲۸ اثر تألیفی، ۱۳ اثر ترجمه ای و دو اثر تصحیحی انتخاب و به عنوان برگزیده یا شایسته تقدیر تعیین شده‌اند.
پیشتازان فضا: انترپرایز
پیشتازان فضا: انترپرایز (Star Trek: Enterprise) یک سریال تلویزیونی علمی تخیلی است که در سال ۲۰۰۵ از شبکه تلویزیونی یو پی ان پخش شد.
هوشاهین‌ریختان
هوشاهین‌ریختان (Eufalconimorphae) کلادی از پرندگان است دربرگیرنده: گنجشک‌سانان، طوطی، شاهین، کاراکارا و شاهین درختی.
نیرو باجوا
نیرو باجوا (زاده ۲۶ اوت ۱۹۸۱) بازیگر کانادایی است.
از کارهای معروف او می‌توان به بازی در فیلم اگر ما ملاقات کنیم یا نکنیم و فوت کردن ۲ اشاره کرد.
ولایت ختلان
ولایت خَتلان یکی از ولایت‌های کشور تاجیکستان است و مرکز آن شهر باختر نام دارد.
مساحت این ولایت ۲۴٬۶۰۰ کیلومتر مربع و جمعیت آن در سال ۲۰۰۵ میلادی ۲٬۳۳۷٬۰۰۰ نفر بوده‌است.
این ولایت در جنوب خاوری شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان واقع شده‌است و در زمان شوروی از محروم‌ترین مناطق تاجیکستان بود. محرومیت منطقه یکی از دلایل بروز خشونت زیاد در این ولایت در زمان جنگ داخلی پس از استقلال این کشور بود. جناح‌های سیاسی این منطقه به‌ویژه کولابی‌ها در جنگ‌های داخلی ۱۹۹۲-۱۹۹۳ طرف پیروز در کشمکش‌ها بودند و پس از آن امور تاجیکستان بیشتر در دست این جناح است.
منابع مهم آبیاری و برق‌آبی همچون رودخانه وخش، سد نارَک، سد و نیروگاه سنگ‌توده ۲ و کانال شاه‌راهی وخش در این ولایت واقع شده‌است.
تاریخ معاصر
در دوران اتحاد شوروی، ختلان به همراه سغد (لنین‌آباد) یکی از دو منطقۀ اصلی کشت پنبه در تاجیکستان شد. طرح اشتراکی کردن کشاورزی که به شدت در اوایل دهۀ ۱۹۳۰ اجرا می‌شد، در زمینۀ گسترش میزان کشت پنبه در تاجیکستان تأکید خاصی بر بخش جنوبی جمهوری داشت. اجرای این طرح نقض حقوق دهقانان، گسترش قابل توجه شبکه‌های آبیاری و اسکان مجدد و اجباری مردم کوهستان و بخشی از باشندگان ازبکستان به زمین‌های پست را در پی داشت.
نتایج حاصله از این سیاست در ترکیب قومی منطقه دیده می‌شود و از پیامدهای آن این است که باشندگان منطقه هویت خود را به صورت گروه‌های مجزای غَرمی (کوهستانی) و کولابی تعریف می‌کنند. این دو گروه هرگز در هم استحاله نیافتند و در درازای جنگ داخلی در تاجیکستان علیه یکدیگر جنگیدند. در خلال این جنگ منطقۀ ختلان دچار سنگین‌ترین خسارات در تاجیکستان شد.
از آنجا که دلایل منجر به جنگ داخلی هیچگاه به‌طور واقعی حل و فصل نگردید، تنش در منطقه هنوز وجود دارد. بخش خاوری (کولاب) خاستگاه رئیس‌جمهور کشور و خاندان او است و به این خاطر نفوذ سیاسی زیادی به دست آورده‌است. در زمان شوروی پیشین، منطقۀ کولاب با نخبگان حاکمه وقت در لنین‌آباد همکاری نزدیکی داشت، و نیروهای شبه‌نظامی، ارتشی و نیروهای امنیتی جمهوری را تأمین می‌کرد. کولاب از نظر باورهای دینی به عنوان منطقه‌ای بسیار محافظه‌کار معروف است. در باختر، مرکز این منطقه، و بخش‌های دیگر کولاب، مخالفان اسلام‌گرایان دولت هواداران بسیاری در میان غرمی‌ها دارند.
خاندان کولابی‌ها در ختلان مستقر است. در فوریۀ ۱۹۹۶، سرهنگ محمود خدای‌بردیف شورشی را بر پا کرد و شرط پایان شورش خود را استعفای سه تن از مقامات خاندان کولابی قرار داد. دولت به این خواسته او تن داد و افزون‌بر این جمشید کریموف، نخست‌وزیر، و عبدالجلیل حامدف، رئیس کمیتۀ اجرایی منطقۀ لنین‌آباد نیز استعفا دادند.
در منابع قدیمی
این منطقه در گذشته خُتَّل نیز نامیده می‌شد و فرمانروایان آن را خُتَّلان‌شاه و شیر ختلان نیز می‌گفته‌اند.
در لغتنامۀ دهخدا از قول منابع قدیمی اینگونه آمده‌است: ختل، بشاری آن را کورتی وسیع و پرشهر می‌آورد. از جغرافیادانان عرب بعضی آن را منسوب به بلخ می‌دانند ولی این رأی خطاست زیرا ختل در عقب جیحون قرار دارد و واجب است که از مضافات هیطل که در ماوراءالنهر است دانسته شود. این ناحیه از صفانیان بزرگتر و پهناورتر و پرخیزتر است. قصبۀ آن هُلبُک است و از شهرهایش قریۀ بنجاراع و «هلاوَرد» و «لاوَکَند» و «کاوَند» و «تملیات» و «اسکندره» و «منک» را باید نام برد. اصطخری می‌گوید نخستین ناحیت بر ساحل جیحون از نواحی ماوراءالنهر «ختل» و «وخش» می‌باشد و این دو ناحیت گرچه دو منطقه جداگانه‌اند ولی واجد عامل واحدند و بین «جریاب» و «وخشاب» قرار دارند.
بدین ناحیت کثیری از علمای اسلامی منتسبند که از جملهٔ آنان است عبادبن موسی ختلی و پسرش اسحاق بن عباد و عمران بن حسن بن یوسف ابوالفرج ختلی که از ابوطیب احمدبن ابراهیم بن عبدالوهاب بن عبدون وابوبکر احمدبن سلیمان بن زیان و ابوالحسن علی بن داودبن احمد ورثانی و محمدبن بکاربن زید سکسکی و جماعت کثیری حدیث شنید و از او علی بن محمد حنائی و ابوالعباس احمدبن محمدبن یوسف بن فروۀ اصفهانی و علی بن حسن ربعی و رشابن نظیف و حسن بن علی اهوازی و غیر ایشان حدیث شنیدید او بسال چهارصد هَ. ق. بدرود حیات گفت. و اسحاق بن عبادبن موسی مکنی به ایوب و معروف به ختلی بغدادی است او از هوذةبن خلیفه و هاشم بن قاسم بن محمدبن اسماعیل و تنی چند حدیث شنید و بسال ۲۵۱ هَ. ق. درگذشت. (از یاقوت در معجم البلدان)-
شهرهای مهم دیگر ختل عبارت بودند از «اندیجاراغ» (=انداجاراغ) و فرغار (= فارغر) که در کنار رود اندیجاراغ و فرغار جای داشتند همچنین شهرهای «تملیات» و «لاوکند». لاوکند در کنار رود وخشاب زیر پل سنگی نزدیک گرگان تپهٔ کنونی واقع بود. مقدسی دربارهٔ هلبک می‌گوید این شهر کرسی ختل است مسجد آن در وسط شهر واقع گردیده و آب شهر از رودخانهٔ «اخشود» تأمین می‌شود. شهر اندیجاراغ نزدیک ساحل جیحون واقع بود و در آنجا یکی از شاخه‌های جیحون موسوم به اندیجاراغ به جیحون می‌ریخت و ظاهراً در محل قلعهٔ «مرو» امروز بوده‌است. «منک» بزرگترین شهرهای این ایالت در شمال هلبک و خاور تملیات واقع بود. و هلاورد در کنار رودخانهٔ وخشاب قرار داشت و مقدسی دربارهٔ آن می‌گوید از هلبک بزرگتر و شهری مهم است. تملیات بین منک و پل رود وخشاب واقع و دور نیست در محل بلجوان کنونی قرار داشته‌است. شرف الدین علی یزدی درضمن جنگ‌های امیرتیمور ازین شهر یاد کرده‌است. پل سنگی معروفی که روی رودخانهٔ وخشاب وجود داشته هنوز باقی است. ابن رسته و اسطخری و بسیاری از مؤلفان متأخر نوشته‌اند که این پل سر راهی که از تملیات بشهر واشجرد در قبادیان می‌رفت روی رود وخشاب قرار داشته‌است. در شمال این پل بقول ابن رسته بلاد کمیذ واقع است و بعد از آن بلاد رشت در حوالی سرچشمه وخشاب قرار دارد. پل سنگی مزبور چنانکه اصطخری یاد کرده در محلی بودکه بستر رودخانهٔ در میان دره‌ای تنگ واقع می‌شد. شرف‌الدین علی یزدی این پل را به اسم فارسی آن «پل سنگین» نامیده و رسم ترکی آن را که «تاش کوپرک» می‌باشد نیز ذکر کرده‌است جهانگردان اخیر هم مکرر در نوشته‌های خود از آن اسم برده‌اند. (از سرزمین‌های خلافت شرقی ص ۴۶۶). دربارهٔ این منطقه تحت مدخل ختلان نیز در لغتنامۀ دهخدا این‌گونه آمده‌است: ختلان نام شهرهای مجتمعی است در ماوراءالنهر بنزدیک سمرقند بعضی از جغرافیانویسان عرب آن را بضم «خاء» و تشدید «تاء» آورده‌اند ولی صواب نظر اول است چه خُتَّل بنابر قول سمعانی نام قریه‌ای است بنواحی دسکره بر سر مسیر بغداد خراسان سمعانی نصربن محمد ختلی فقیه حنفی را منسوب بدینجامی آورد و می‌گوید او شارح کتاب قدوری بود بنابر مذهب ابوحنیفه است مولد نصر از قریتی بوده به نام قراسوا از محلهٔ خم میانه از قراء ختلان، منسوب بدانجا ختلی است. از یاقوت در معجم البلدان). حمداﷲ مستوفی آن را از اقلیم چهارم می‌آورد و می‌گوید طولش از جزایر خالدات «فا» و عرضش از خط استوا «ک» است سابقاً شهر بزرگی بوده و اکنون (= زمان نویسنده) خراب است. (از نزهت القلوب چ دبیرسیاقی ص ۱۹۱). مؤلف لغتنامه ختلان را ولایتی بماوراءالنهر نزدیک بدخشان ذکر می‌کند و می‌گوید میان آن و چغانیان سی فرسنگ راه است و از آنجا اسبهای بانژاد خیزد. از آنچه در فوق گذشت بر می‌آید که ختلان و خُتَّل یک ناحیتند و در ادبیات فارسی و متون تاریخی به دو نام ذکر شده‌اند. ناحیتی است بحدود ماوارءالنهر اندر میان کوههای بزرگ و آبادان و بسیار کشت و بسیار مردم و نعمتهای فراخ وپادشاه وی از ملوک اطراف است و مردمان این ناحیت مردمان جنگی اند و اندر حدود وی از سوی تبت مردمانی اند وحشی اندر بیابانها و اندر کوههای وی معدن سیم است وزر و از این ناحیه اسبان نیک خیزد بسیار، هلمک قصبهٔ ختلان است و مستقر پادشاه است شهری است ببرا کوه نهاده بسیار مردم با روستاهای بسیار. (حدود العالم).
و چون کرده آمد نواحی بلخ و تخارستان و ترمذ و قبادیان و ختلان بمردم آگنده باید کرد که هرکجا خالی یافت و فرصت دید غارت کند و فرو کوبد. (تاریخ بیهقی چ غنی و فیاض ص ۹۲). و اگر رایت عالی قصد هندوستان کند این کارها همه فروماند و باشد که به پیچد و علی تکین ببلخ نزدیک است و مردم تمام دارد که سلجوقیان با وی یکی شده‌اند و اگر قصد بلخ و تخارستان نکند باشد که سوی ختلان و چغانیان و ترمذ آید و فسادی انگیزد و آب ریختگی باشد. (تاریخ بیهقی چ غنی و فیاض ص ۳۸۳). و نامها فرمود به تلک تا شغل احمد ینالتکین را که بجد پیشه گرفته‌است و وی را از لهو برمانیده و قاضی و حشم از قلعت فرود آمده بجد تربیتش گیردچنانکه دل یکبارگی از کار وی فارغ گردد و سوی وزیر احمد عبدالصمد تا چون از شغل ختلان و تخارستان فارغ گردد منتظر باشد فرمان را تا بدرگاه آید آنجا که رایت عالی باشد. (از بیهقی چ غنی و فیاض ص ۴۳۲).
جیحون خوارزم... منبع این جیحون از بلاد خان باشد از کوههای تبت و بر حدود بدخشان بگذرد پس بحدود ختلان و وخش پنج آب دیگر بزرگ برو پیوندد و آن موضع را پنج آب خوانند و از سوی قبادیان همچنین آبها بدو پیوندد و بحدود بلخ بگذرد و بترمذ آید آنگاه بکالف انگاه بزم آنگاه به آمو تا بخوارزم رسد آنگاه به بحیرهٔ جند و خوارزم ریزد. (از جهان نامه، حاشیهٔ جهانگشای جوینی ج ۲ چ قزوینی ص ۱۰۸). هم در این سال بقول امام یافعی شیخ ابوعلی شقیق بن ابراهیم البلخی وفات یافت اما در نفحات مسطور است که در بعضی از تواریخ بلخ آورده‌اند که شقیق در سنهٔ اربع و تسعین و مائه (۴۹۰ هَ. ق.) در ولایت ختلان بسعادة شهادة رسید والعلم عنداﷲ الحمیدالمجید. (حبیب السیر چ کتابخانهٔ خیام ج ۲ ص ۲۴۴). در زمان جهانبانی سلطان سنجر چهل هزار خانه وار از ترکمانان که مشهور بودند بحشم غز در ولایات ختلان و چغانیان و حدود بلخ و قندز و بقلان اقامت می‌نمودند و هرسال... (حبیب السر چ کتابخانهٔ خیام ج ۲ ص ۵۱۰). چون امیر حسین و امیر تیمور گورکان خاطر از ممر منکلی بوقا و ابوسعید و حیدر فارغ ساختند و روزی چند در حدود بلخ و قندز و بقلان و طایخان و بدخشان بیاسامیشی سپاه پرداختند و با پادشاهان بدخشان صلح کرده آهنگ ارهنگ نمودند و پس از وصول از آب گذشته براه سالی سرای عازم ختلان شدند و از چول عبور فرموده موضع دشت کولک را معسکر ساختند. (حبیب السیر چ خیام ج ۳ ص ۴۰۲).
منابع
Middleton, Robert. ۲۰۰۸. Tajikistan and the High Pamirs: a companion and guide. Hong Kong: Odyssey Books. ISBN 978-962-217-773-4
بادگاما جنوبی
بادگاما جنوبی (به لاتین: Baddegama South) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان جنوبی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
عدیل چرچانی
عدیل چرچانی (Adil Çarçani; زاده May 5, 1922 – درگذشته 1922:5:5, October 13, 1997) سیاست‌مدار اهل آلبانی بود. وی از ۱۸ دسامبر ۱۹۸۱ تا ۲۲ فوریه ۱۹۹۱ نخست‌وزیر آلبانی بود.
عدیل چرچانی در ۱۳ اکتبر ۱۹۹۷، در سن ۷۵ سالگی در تیرانا درگذشت.
پاول دوموف
پاول دوموف (Pavel Dõmov؛ زادهٔ December 31, 1993) بازیکن فوتبال اهل استونی است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال لوادیا تالین اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۱۹ سال استونی، زیر ۲۳ سال استونی، و استونی بازی کرده‌است.
شنگ سونگ
شنگ سونگ (Shang Tsung) (尚宗 - پین‌یین: shàng zōng) یکی از شخصیت‌های ساختگی مجموعه بازی ویدئویی مورتال کامبت است که از اولین قسمت مجموعه به عنوان یکی از شخصیت‌های اصلی و غول آخر در این بازی حضور داشت. شنگ سونگ یک جادوگر اهریمنی با قدرت تغییر قیافه می‌باشد. شنگ سونگ سالیان دراز به عنوان جادوگر شخصی و دست راست ابرشرور اصلی این سری، یعنی شائو کان به وی خدمت کرد و همین باعث شد تا توسط او تبدیل به یک جادوگر آزاد شود و بتواند به جهان‌های مختلف به صورت مخفیانه سفر کند. او رقیب اصلی و دشمن دیرینهٔ شخصیت لیو کانگ به‌شمار می‌رود.
آن کریستی (خواننده)
آن کریستی (زاده ۲۲ سپتامبر ۱۹۴۵- ۷ اوت ۱۹۸۴) خواننده بلژیکی بود که در زادگاه خود از شهرت بسیاری برخوردار بود؛ که بیشتر به دلیل شرکت در مسابقه آواز یوروویژن ۱۹۷۵ در سطح بین‌المللی شناخته شد.
کریستی در سال ۱۹۸۲ به سرطان دهانه رحم مبتلا شد و در ۷ اوت ۱۹۸۴ در سن ۳۸ سالگی درگذشت.
معبد هرکول
معبد هرکول یک مکان تاریخی در امان پایتخت اردن است که تصور می‌شود مهم‌ترین سازه رومی در قلعه امان باشد. بنا به کتیبه‌های موجود، این معبد زمانی ساخته شد که جمینیوس مارچانوس Geminius Marcianus، بر عربستان حکمرانی می‌کرد. (۱۶۲–۱۶۲) این معبد حدود ۳۰ تا ۲۴ متر (۹۸ تا ۷۹ فوت) عرض و به علاوه بخش بیرونی آن ۱۲۱ تا ۷۲ متر است. (۳۹۷ تا ۲۳۶ فوت) این رواق دارای شش ستون می‌باشد که ارتفاع آن به ۱۰ متر می‌رسد. باستان شناسان بر این باورند از آنجا که هنوز بقایای ستون‌های اضافی وجود ندارد، ساخت معبد احتمالاً به پایان نرسیده‎است.
مجسمه عظیم‌الجثه
در این منطقه همچنین یک دست تراشیده شده از سنگ موجود است که به نظر می‌رسد متعلق به هرکول باشد. ارتفاع مجسمه‌ای که این دست به آن تعلق دارد، بیش از ۱۲متر (۳۹ فوت) تخمین زده می‌شود که احتمالاً در یک زلزله نابود شده‌است. تنها چیزی که باقی می‌ماند سه انگشت و یک آرنج است.
پرسش‌های بوطیقای داستایفسکی
پرسش‌های بوطیقای داستایفسکی کتابی به نویسندگی میخائیل باختین و ترجمه سعید صلح‌جو است که در سال ۱۳۹۵ توسط نشر نیلوفر به زبان فارسی منشتر شد. این کتاب در زمینه تاریخ و نقد ادبی بوده و در زمستان ۱۳۹۶ در فهرست نامزدهای دریافت جایزه کتاب سال قرار گرفت.
کتاب پرسش‌های بوطیقای داستایفسکیبه عنوان یکی از برگزیدگان سی و پنجمین دوره کتاب سال ایران انتخاب شد. مراسم سی و پنجمین دوره جایزه کتاب‌سال جمهوری اسلامی ایران و بیست و پنجمین دوره جایزه جهانی کتاب سال با حضور حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران ۱۸ بهمن ۱۳۹۶ در تالار وحدت برگزار شد.
دربارهٔ کتاب
این کتاب به پرسش‌های بوطیقای داستایفسکی اختصاص دارد و تنها از این دیدگاه به آثار او می‌پردازد. پرسش‌های بوطیقای داستایفسکی یکی از هیجان‌انگیزترین و نوآورانه‌ترین آثار است. این اثر با تکلیف اصلی نقادی ادبی دست و پنجه نرم می‌کند.
کتاب سال
کتاب سال عنوان یک جایزه نیمه‌دولتی ایرانی است که هر ساله در بهمن ماه توسط خانه کتاب ایران با تأیید نهایی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به نویسندگان برگزیده و شایسته تقدیر در بخش‌های کلیات، فلسفه و روانشناسی، دین، علوم اجتماعی، زبان، علوم کاربردی، هنر، ادبیات و تاریخ و جغرافیا اعطا می‌شود. پیش تر این جایزه تحت عنوان جایزه سلطنتی کتاب سال از سوی بنیاد پهلوی به کتاب‌های برگزیدهٔ اهدا می‌شد و تا نوروز ۱۳۵۷ ادامه داشت.
۳۵امین دوره
در سی و پنجمین دوره کتاب سال ایران آثار منتشر شده در بازه زمانی فروردین تا اسفند ۹۵ مورد ارزیابی و داوری قرار گرفته‌است. در مجموع ۵۵ هزار عنوان کتاب در این دوره قرار داشت که در نهایت ۲۵۵ اثر به مرحله دوم داوری راه یافت که در ۱۱ موضوع از جمله شامل کلیات، فلسفه، روانشناسی، فیلم، کودک و نوجوان و … در ۷۲ گروه مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین ۲۸ اثر تألیفی، ۱۳ اثر ترجمه ای و دو اثر تصحیحی انتخاب و به عنوان برگزیده یا شایسته تقدیر تعیین شده‌اند.
بخش هیکچسویل، شهرستان دفیئنس، اوهایو
بخش هیکچسویل (به انگلیسی: Hicksville Township) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان دفیانس، اوهایو واقع شده‌است. بخش هیکچسویل ۹۲٫۲ کیلومتر مربع مساحت و ۴٬۹۷۹ نفر جمعیت دارد و ۲۳۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
جیمز و رز اسمیت
جیمز و رُز اسمیت (James and Rose Smith؛ March 7, 1892 – 1892:03:07, July 21, 1975) دو تدوین‌گر اهل ایالات متحده آمریکا بودند که برای شرکت‌های بایوگراف و پارامونت پیکچرز کار می‌کردند و برخی فیلم‌های دی. دبلیو. گریفیث را تدوین کردند.
الیور اگیمن
الیور اگیمن (Oliver Eggimann; – 1919:01:28, April 6, 2002) بازیکن فوتبال اهل سوئیس بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال سروت ۱۸۹۰ و باشگاه ورزشی یانگ بویز برن اشاره کرد.
حزب سوسیالیست (ایران)
حزب سوسیالیست یک حزب سیاسی در دوره پهلوی به رهبری محمدعلی خنجی و مسعود حجازی بود که بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ با انشعاب از حزب نیروی سوم تشکیل شد و سپس در زیر مجموعهٔ نهضت مقاومت ملی فعالیت می‌کرد. این حزب از اعضای تشکیل دهنده جبهه ملی ایران (دوم) بود؛ ولی پس از تصمیم رهبری جبههٔ ملی دوم برای فعالیت به عنوان یک حزب و نه جبهه، این حزب نخستین سازمان سیاسی بود که خود را در جبهه ملی منحل کرد.
تغییر موضع تدریجی خلیل ملکی بر علیه مصدق
شاه در نبرد قدرتی که با مصدق داشت، از هر روشی برای شکستن صفوف متحدین مصدق یا به تعبیر دیگر مخالفین خود بهره می‌جست. یکی از این روشها، برقراری ارتباط و نیز پرداخت مبالغ هنگفت پول به صورت پنهان و به اصطلاح نمک گیر کردن این قبیل اشخاص بود. پیش از انشعاب مهم اعضای اصلی حزب زحمتکشان ملت ایران یعنی خلیل ملکی، محمدعلی خنجی، جلال آل احمد و غیره و تشکیل حزب نیروی سوم، دربار و شخص شاه تلاش کردند تا به خلیل ملکی نزدیک شوند و شدند. به نوشتهٔ دکتر مسعود حجازی، علی جلالی، سرپرست مجلهٔ اطلاعات هفتگی به ملکی مراجعه می‌کند و اظهار می‌دارد که عده ای از بازرگانان که علاقمند به نحوهٔ مبارزات ما با حزب توده هستند، پیشنهاد کمک مالی برای نشریات ما کرده‌اند و هیچ گونه شرط یا درخواستی در برابر این کمک مطرح نمی‌کنند. چندین ماه بعد یک بار خلیل ملکی گفت آنها (علی جلالی و دوستانش) چند بار مراجعه کرده و هر بار دو یا سه هزار تومان کمک کرده‌اند که تمامی آنها را در نشریات مصرف کرده‌ایم. ضمناً ارتباط مستقیم شاه با ملکی نیز از طریق جواد گنجه ای نمایندهٔ تبریز در مجلس شورای ملی انجام گرفت. گنجه ای به ملکی توصیه کرد که از شاه تقاضای ملاقات نماید. روابط پنهان ملکی با دربار، به تدریج باعث تغییر مواضعش نسبت به حوادث روز شد. مدت کوتاهی پس از تشکیل حزب نیروی سوم، یعنی از مهر ماه و آبان ماه سال ۱۳۳۱، خلیل ملکی به تدریج موضع خود را در قبال حمایت از دولت مصدق تغییر داد. لازم است ذکر شود که به اذعان مسعود حجازی، دکتر خنجی تا حدود یک سال بعد یعنی بعد از کودتا هم از ماجرای پول گرفتن خلیل ملکی خبر نداشت و این اتهام که او از پیش از کودتا به ملکی بابت این موضوع انتقاد می‌کرد، صحیح نیست.
اختلاف در رهبری نیروی سوم بر سر موضوع رفراندم
در جلسهٔ بعدی هیئت اجرائیه حزب نیروی سوم در نیمهٔ دوم تیرماه ۱۳۳۲، ملکی اظهار داشت که اطلاع یافته‌است مصدق در صدد است مجلس دورهٔ هفدهم را از طریق رفراندم منحل کند. ملکی اضافه کرد که او به همراه نمایندگان احزاب ملی دیگر یعنی کریم سنجابی و داریوش فروهر نزد مصدق رفته‌اند و سعی کردند او را منصرف کنند که البته مصدق نپذیرفت. اظهارات ملکی با سکوت و تعجب حاضران مواجه گردید؛ زیرا ملکی بدون مشورت یا حتی بدون اطلاع مقامات حزب نیروی سوم اقدام که به کاری کرده بود که علاوه بر اهمیت فوق‌العاده آن، معلوم نبود مورد تأیید اکثریت اعضای هیئت اجراییه قرار گیرد. در این موقع خنجی اجازهٔ صحبت خواست و اظهار داشت حوادثی که در کشور و به خصوص مجلس شورای ملی می‌گذرد باید بیشتر مورد بررسی قرار گیرد. انتخابات هیئت رئیسه مجلس که حدود ده روز قبل انجام گرفت، ظاهراً به نفع مصدق بوده‌است؛ ولی به نظر می‌رسد که این موفقیت نتیجهٔ یک ظاهرسازی مخالفان است؛ زیرا دو انتخاب نامناسب مشت مخالفین را باز می‌کند. یکی انتخاب حسین مکی به عنوان نمایندهٔ مجلس در هیئت اندوختهٔ اسکناس و دیگری انتخاب کمیسیون دادگستری مجلس. ضمن آن که اکثریت مطلق مجلس (حدود چهل نفر) را نمایندگانی که به وکلای درباری مشهورند تشکیل می‌دهند. در نتیجه، استدلال مصدق صحیح است و خطر بزرگی از سوی مجلس هفدهم، دولت ملی را تهدید می‌کند؛ اما باز هم خلیل ملکی با این سخنان مخالفت نمود.
نخستین مقاومت در داخل حزب
صبح روز بعد به منزل دکتر خنجی رفتم و راجع به آنچه در جلسهٔ هیئت سیاسی گذشته بود صحبت کردیم؛ اما نتوانستیم دربارهٔ موقعیت خلیل ملکی و نظریات او دربارهٔ وضع سیاسی کشور به نتیجهٔ مشخصی برسیم. اگرچه متن اعلامیهٔ فوق‌الذکر با روش دو ماه اخیر او انطباق داشت؛ ولی نمی‌توانستیم به این پرسش پاسخ دهیم که چرا ما دو نفر را به اتفاق مهندس قندهاریان به عنوان هیئت سیاسی حزب انتخاب کرده‌است و با اکثریت مطلق که در هیئت سیاسی داشتیم، آن هم در برابر شخصی مانند قندهاریان که هیچگاه روش قاطعی نداشته و قدرت مقاومت در برابر نظریات ما را نمی‌داشت به چه دلیل خلیل ملکی رهبری سیاسی حزب را به ما دست ما سپرده‌است؟ حوادث چند روز بعد پاسخ این سؤال را روشن کرد. بعد از چند روز خبر رسید که بهمن محصص نقاش و هنرمند حزب در حال پرخاش و اعتراض به رهبری حزب است. معلوم شد او در خیابان مقصود بیک شمیران سکونت دارد و حزب بعد از کودتا یک دستگاه پلی کپی در اختیار او قرار داده که اعلامیه‌های حزب را تکثیر نماید. اولین اعلامیه ای را که برای تکثیر به او داده‌اند، اعلامیهٔ حزب دربارهٔ ۲۸ امرداد بوده‌است. او در هنگام کار به قرائت اعلامیه هم مشغول می‌شود. با خواندن متن اعلامیه شروع به اعتراض و داد و فریاد می‌کند و از تکثیر اعلامیه خودداری می‌ورزد و اعلام می‌کند که این اعلامیه خیانت به حزب، نهضت ملی و مصدق است. افرادی که این خبر را آوردند، اصرار داشتند بهمن محصص را نزد ما بیاورند. ما با شدت از قبول ملاقات با بهمن محصص خودداری کردیم؛ چون آنها ما را بدون هیچ تردید جزو تصمیم گیرندگان و مسئولین اصلی تنظیم چنین اعلامیه ای می‌پنداشتند. در بررسی ای که ما (محمدعلی خنجی و مسعود حجازی) راجع به انتشار اعلامیه (که می‌خواستند از طریق بهمن محصص انجام دهند) به عمل آوردیم، به این نتیجه رسیدیم که تشکیل هیئت سیاسی با این ترکیب در واقع برای سرگرمی ما و قطع ارتباط ما با مجموعهٔ سازمان حزب بوده و قندهاریان که شخص آرام و متحملی است برای انجام این کار مأمور شده‌است. قسمت عمدهٔ نقشه که قطع ارتباط سازمانی ما با مجموعهٔ تشکیلات و افراد سازمانی حزب بود به‌طور کامل اجرا شده بود و اگر محل استقرار پلی کپی تصادفاً در چند صد متری محل سکونت ما قرار نداشت، ما از این امر مطلع نمی‌شدیم و اگر بهمن محصص متوجه مفاد اعلامیه نشده و به تکثیر و تحویل آن اقدام کرده بود بی شک اعلامیه انتشار پیدا می‌کرد. این نخستین مقاومت واقعی در داخل سازمان حزب بود.
دستیابی به متن اعلامیهٔ حزب دربارهٔ ۲۸ امرداد به خط خلیل ملکی
ما (محمدعلی خنجی و مسعود حجازی) برای تشکیل جلسه دوم هیئت سیاسی همانند جلسه اول در موعد مقرر به منزل قندهاریان رفتیم. در شروع جلسه به سختی نسبت به اقدامی که برای انتشار اعلامیه صورت گرفته بود اعتراض کردیم. قندهاریان به‌طور کامل اظهار بی اطلاعی کرد و اصولاً منکر تصمیم حزب دربارهٔ انتشار آن اعلامیه بود و اظهار داشت اعلامیه را برای تجدید نظر فرستاده و هنوز برنگشته است. ادامه بحث در این باره با قندهاریان بی‌نتیجه بود. پیشنهاد کردم تا تکلیف اعلامیه اصلی روشن شود اعلامیه کوتاهی حاوی محکومیت کودتای ۲۸ امرداد تهیه و منتشر کنیم. خنجی برای نوشتن اعلامیه کاغذ خواست و قندهاریان به اطراف نگاه کرد و یک دسته کاغذ که روی طاقچه قرار داشت به دکتر خنجی داد و برای آوردن چای از اتاق خارج شد. خنجی مشغول خواندن پشت اوراق سفید شد. بعد خنده ای کرد و با اشاره به من فهماند که موضوع نوشتن اعلامیه را دنبال نکنم. سپس به قندهاریان پیشنهاد کرد که اعلامیه را در فرصت مناسب تهیه کند و بعداً همراه بیاورد. قندهاریان از این پیشنهاد استقبال کرد. بلافاصله دکتر خنجی از جای برخاست و کاغذها را در جیب گذاشت و خداحافظی کرد و با هم از منزل بیرون رفتیم. سپس کاغذها را به من داد. این اوراق همان اعلامیه حزب دربارهٔ ۲۸ امرداد بود که به خط و قلم خلیل ملکی نوشته شده و در جلسه قبل از طرف قندهاریان قرائت و رد شده بود و به ما (محمدعلی خنجی و مسعود حجازی) اظهار داشته بود که برای تجدید نظر پس خواهد فرستاد. قندهاریان این اوراق را در همان جلسه روی طاقچه گذاشته و معلوم بود که اقدامی دربارهٔ آن صورت نداده‌است و آن روز به علت فرموشی و بی‌توجهی آن را به دست دکتر خنجی داد. خنجی گفت این امر نشان می‌دهد همان موقع که یک نسخه از اعلامیه را ظاهراً برای تصویب توسط قندهاریان به هیئت سیاسی داده‌اند، نسخهٔ دیگر را برای تکثیر نزد بهمن محصص ارسال داشته‌اند و این امر ثابت می‌کند که تشکیل هیئت سیاسی با عضویت ما (محمدعلی خنجی و مسعود حجازی) تصنعی بوده و برای سرگرمی و دوری ما از تشکیلات انجام گرفته‌است.
خلیل ملکی خود را به فرمانداری نظامی معرفی می‌کند
دو روز بعد از کودتای ۲۸ امرداد، فرماندار نظامی تهران سرلشکر دادستان با انتشار اعلامیه ای به عده ای از سران و رهبران نهضت ملی اخطار کرد که سریعاً خود را به فرمانداری نظامی معرفی کنند. نام خلیل ملکی نیز در این اعلامیه ذکر شده و جزو احضارشدگان بود. در جلسهٔ سوم هیئت سیاسی که چند روز بعد از جلسهٔ دوم به همان ترتیب در منزل مهندس قندهاریان تشکیل شد، در شروع جلسه، قندهاریان اظهار داشت که خلیل ملکی تصمیم گرفته‌است خود را به فرماندار نظامی معرفی نماید و خواسته‌است هیئت سیاسی حزب این تصمیم را مورد تأیید قرار دهد. ما (محمدعلی خنجی و مسعود حجازی) با شدت با این نظر مخالفت کردیم و اظهار داشتیم هیچ دلیل و موجبی برای چنین اقدامی وجود ندارد؛ بنابراین هیئت سیاسی به اتفاق آراء تصویب کرد که خلیل ملکی از معرفی خود به فرمانداری نظامی خودداری نماید. اما علیرغم مصوبهٔ فوق، خلیل ملکی در شهریور ۱۳۳۲ خود را به فرمانداری نظامی معرفی و در خرم‌آباد زندانی شد.
دومین مقاومت در داخل حزب
چند روز بعد دکتر خنجی از من (مسعود حجازی) پرسید موضوع پول گرفتن ملکی از دربار چیست؟ به او گفتم از چنین امری اطلاع ندارم. بعد ایشان توضیح داد که افراد نزدیک به خلیل ملکی در داخل صفوف حزب شایع کرده‌اند که پس از معرفی خلیل ملکی به فرمانداری نظامی، شما دو اتهام به خلیل ملکی وارد ساخته‌اید: یکی آن که او با شاه ملاقات کرده و دیگر آن که خلیل ملکی از دربار کمک مالی دریافت می‌کرده‌است. به خنجی گفتم ملاقات با شاه اتهام نیست؛ بلکه واقعیتی است که چندین ماه قبل و در زمان حکومت دکتر مصدق و با اطلاع هیئت اجرائیه صورت گرفته‌است و من شرح آن را قبلاً برای شما اظهار داشته‌ام و در جریان آن هستید؛ ولی جز به شما این موضوع را به کس دیگر اظهار نکرده‌ام. دربارهٔ کمک مالی به حزب من فقط در جریان کمک مالی گروهی از بازرگانان هستم که از حدود یکسال قبل کمکهایی برای نشریات به حزب می‌کردند. گرچه اسامی آنان را نمی‌دانم؛ ولی تلقی من هیچ وقت این نبوده که این کمکها از طرف دربار یا مراکز دیگری از این قبیل بوده‌است. از این جریان علاوه بر من و خلیل ملکی، عده ای دیگر از افراد حزبی: ابوالقاسم قندهاریان، مهندس صادق وفایی و امیرقلی با اطلاع هستند. سپس شرح ملاقات با علی جلالی و جلسهٔ منزل خلیل ملکی را برای دکتر خنجی بازگو و اضافه کردم: چون این امر به نظرم عادی و مسألهٔ مهمی نبود، در این چند ماه که اختلاف نظرهای شدید دربارهٔ خط مشی سیاسی حزب با خلیل ملکی داشتیم هیچگاه به نظرم نرسید که این امر ممکن است ارتباطی با مسائل مطروحه داشته باشد تا لازم شود با شما در میان گذاشته شود. وقتی دکتر خنجی از موضوع کمک مالی به حزب از طریق علی جلالی مطلع شد، تعجب زیادی کرد و برای آن اهمیت زیادی قائل شد. خنجی به صحبت خود ادامه داد و گفت اکنون همهٔ کادرهای حزبی بر این باورند که پس از آن که خلیل ملکی، خود را به فرمانداری نظامی معرفی کرده‌است، شما به توطئه ای علیه او دست زده‌اید و در مقام وارد ساختن این اتهامات برآمده اید. تنها کسانی که این اظهارات را قبول نکرده‌اند، بعضی از اعضای کمیتهٔ شمیران و سایر کسانی هستند که در این مدت به نزد شما آمده‌اند و با شما در تماس دائم بوده‌اند. اینان به نزد من آمده‌اند و از این که چنین نسبتهایی به شما داده شده اظهار تاسف کرده‌اند و گفته‌اند در تماس‌هایی که با شما داشته‌اند، هیچگاه چنین اتهاماتی را از زبان شما نشنیده‌اند. این اظهارات علامت مقاومت طبیعی اعضای حزب در برابر جریانی بود که برای تصفیهٔ حزب از افراد مخالف از طرف رهبری حزب ایجاد شده بود و بعدها نتایج تعیین‌کننده ای به بار آورد. این دومین مقاومت در داخل حزب بود.
تشکیل حزب سوسیالیست
با این ترتیب اساس سازمان و تشکیلات حزب نیروی سوم به کلی در هم ریخت. دکتر خنجی می‌گفت با این وضعی که پیش آمده دیگر آمادگی فعالیت سیاسی و اجتماعی آن هم در یک سازمان حزبی را ندارد. با این همه تعداد عمده ای از کادرهای اصلی حزب شامل مسئولان و اعضای کمیته‌ها و مسئولان حوزه‌ها و بعضی از گویندگان حوزه‌ها بر یأس ناشی از اختناق و شدت عمل فرمانداری نظامی پس از کودتا و نیز بی تصمیمی و بی تحرکی رهبری حزب غلبه کرده و نه تنها آمادهٔ عالیت و اقدام بودند؛ بلکه می‌خواستند با فعالیتهای بیشتر و مضاعف این نابسامانیها را جبران کنند. اینان به‌طور دائم با ما (محمدعلی خنجی و مسعود حجازی) تماس داشتند و ما را در جلسات مختلف دعوت می‌کردند. آنها با عقاید و نظریات ما موافق بودند و با حرارت و شدت ما را تأیید می‌نمودند. دکتر خنجی پس از هجوم مأموران فرمانداری نظامی به منزلش دیگر به خانهٔ خود نرفت. همواره چند نفر آمادهٔ پذیرایی از او در منزلهای خویش بودند. کادرهای حزبی به سازماندهی جدید بر مبنای سازمان قبلی حزب پرداختند و هزینه‌های ارتباطات و تهیهٔ دستگاه‌های پلی کپی و انتشار اعلامیه‌ها و جزوات را تأمین کردند. آنان پرداخت حق عضویت مرتب و دریافت وجوه کمک را از افراد علاقمند دیگر امکان‌پذیر ساختند ما (محمدعلی خنجی و مسعود حجازی) در مواجهه با چنین مجموعه ای که به مرور ظرف چند ماه در اطراف ما تشکل یافت قادر نبودیم یأس و بدبینی خود را اظهار کنیم یا تصمیم خود را بر ترک فعالیت‌های سیاسی و دسته جمعی آشکار سازیم. در واقع آنها ما را به دنبال خود برند و ما مجدداً و از نو در خط فعالیت سیاسی و تشکیلاتی قرار گرفتیم. با جدا شدن این اعضا و فعالان از نیروی سوم مجموعه انشعابیون به رهبری خنجی اقدام به ایجاد حزب سوسیالیست کرده و فعالیت سیاسی خود را در جهت مقابله با کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در نهضت مقاومت ملی ادامه دادند. در همان دوران تلاشی به رهبری آیت الله زنجانی از رهبران نهضت مقاومت ملی برای رفع اختلافات پیش آمده بین گروه ملکی و خنجی صورت می‌گیرد که در نهایت به جایی نرسیده و حزب خنجی در نهضت مقاومت ملی پذیرفته می‌شود. برخی از اعضای حزب نیروی سوم که در کنار محمدعلی خنجی، مسعود حجازی در حزب سوسیالیست حضور یافتند، می‌توان از غلامرضا تختی، یوسف جلالی، حسن خرمشاهی، ترابعلی براتعلی، ایرج وامقی، عبدالله خنجی، حسین سکاکی، مهدی غضنفری، احمد سپهری و عباس سنگانی نام برد.
در سال ۱۳۳۹ رهبران حزب سوسیالیست در تأسیس جبهه ملی ایران (دوم) شرکت داشتند و در برابر، این گروه ملکی موسوم به «جامعهٔ سوسیالیستها» بود که اجازهٔ عضویت در جبههٔ ملی را نیافت. و دکتر خنجی به عنوان دبیرکل این حزب و چندی بعد غلامرضا تختی به عنوان قائم مقام او انتخاب شد.
انحلال حزب و ادغام در سازمان‌های جبهه ملی ایران
اعضای شورای مرکزی حزب سوسیالیست در جلسه ای در منزل غلامرضا تختی به این نظر رسیدند که برای تقویت سازمانهای جبهه ملی نیاز است که این حزب را با توجه به ضرورت‌های تاریخی و برای تأمین وحدت سازمانی در جبهه ملی ادغام کنند. بدین ترتیب، دکتر محمدعلی خنجی از طرف حزب سوسیالیست در تاریخ پنج شنبه ۲۴/۱/۱۳۴۰ طی نامه‌ای به اللهیار صالح رهبر وقت جبهه ملی ایران، این سازمان سیاسی را «به صورت یکجانبه و بدون قید و شرط» به نفع تشکیلات جبهه ملی، منحل اعلام کرد.
پدرو تیشیرا
پدرو تیشیرا سیاح پرتغالی بود.
تیشیرا در ۱۶۳۷ تبدیل به اولین اروپایی شد که کل رود آمازون را طی کرد.
رضا ضیا ابراهیمی، استاد کینگز کالج لندن، تیشیرا را مبدع تاریخ‌نگاری ایران به شکل امروزی می‌داند. تیشیرا خود تاریخی از ایران ننوشت بلکه صرفاً بخش‌های مرتبط با ایران روضةالصفا را به صورت خلاصه ترجمه کرد. این کار او از این لحاظ نوآورانه بود که پیشتر هرگز کتابی به «تاریخ ایران» پیش و پس از اسلام به صورت یکجا نپرداخته بود. سنت تاریخ‌نگاری تا پیش از آن (و حتی تا ۱۸۱۵ که جان ملکم کتابی به نام تاریخ ایران تألیف کرد) به این شکل بود که شاهان ایرانِ پیش از اسلام را در یک کتاب بررسی می‌کردند و تاریخ امت اسلام (از جمله «ایران») را در یک کتاب جداگانه. تیشیرا همزمان با دولت صفویه زندگی می‌کرد که ممالک محروسه ایران را پس از ۹۰۰ سال مجدداً بنا نهاد. در فاصلهٔ سقوط شاهنشاهی ساسانی تا برآمدن صفویه، هیچ دولتی خود را به صورت پیوسته «ایران» نمی‌خواند. هرچند جغرافیا و فرهنگ ایرانی همچنان به حیات خود ادامه می‌داد.
خورن یکم پارویان
زندگی‌نامه
وی در ۲۴ نوامبر ۱۹۱۴ در Adalia، اقامتگاهی در نزدیکی ماکاراوانک به دنیا آمد وی در ۹ فوریهٔ ۱۹۸۳ در سن ۶۸ سالگی در انطلیاس درگذشت.
نهال بذری
نهال بذری اسپوروفیت جوان گیاه است که از رویان یک بذر ایجاد می‌شود. ایجاد نهال بذری با جوانه زدن بذر شروع می‌شود.
فسا
فَسا (به پارسی میانه: پسا) یکی از شهرهای استان فارس و مرکز شهرستان فسا است. فسا سومین شهر وسیع استان فارس به لحاظ مساحت است و با ۱۱۰٬۸۲۵ تن جمعیت، دومین شهر پرجمعیت نیمهٔ جنوبی و چهارمین شهرستان پرجمعیت استان به‌شمار می‌رود. قدمت این شهر دست کم به زمان هخامنشیان برمی‌گردد که در آن زمان نام این شهر پسه یا پسا بوده که به فسا تبدیل می‌شود. فسا به شهر گندم معروف است. فسا در منطقهٔ نیمه‌خشک معتدل قرار گرفته‌است. بیش‌ترین درجه حرارت در تابستان‌ها به ۴۲ درجه بالای صفر و کم‌ترین آن در زمستان‌ها به ۸ درجه زیر صفر می‌رسد و میزان بارندگی آن به‌طور متوسط حدود ۳۲۰ میلی‌متر در سال است.
اقتصاد فسا برپایه کشاورزی و دامپروری استوار است. شهرهای جهرم، داراب، سروستان، خرامه و استهبان در همسایگی فسا قرار دارند. شهرستان فسا در مسیر ترانزیتی شیراز به بندرعباس واقع شده‌است و همین اصل آن را به شهری استراتژیکی و پررونق تبدیل کرده‌است.
نام
در کتیبه‌ها و سنگ نوشته‌های پرسپولیس از فسا با نام «پشی‌یا» یا «بشی» یاد شده‌است. جرج کامرون بر اساس مفاد لوح شماره ۵۳ از الواح گلی تخت جمشید، محل شهر «پشی‌یا» یا «بشی‌یه» را منطبق بر محل کنونی شهر فسا می‌داند. واژه «بشی‌یه» در واقع صورت عیلامی واژه پسا می‌باشد. این واژه به دلیل عدم وجود حرف «پ» در زبان عربی، پس از ورود اعراب و تبادلات فرهنگی به صورت «بسا» و گاهی نیز «فسا» تلفظ و ثبت گردید. فسا در لغت نیز به معنی «محل سکونت و قرارگاه» یاد شده‌است. محققان برای واژهٔ فسا معنی شهر پارسیان را نیز شمرده‌اند.
موقعیت جغرافیایی
قرار گرفتن در مسیر شیراز به بندرعباس، این شهر را از یک موقعیت راهبردی برخوردار کرده‌است. شهر فسا در ارتفاع ۱۱۵۰ متری از سطح دریا قرار گرفته و بلندترین نقطه این شهرستان خرمن‌کوه در کنار روستای کچوییه با ۳۲۲۰ متر ارتفاع است. به‌طور کلی نزدیک به ۴۰ درصد از وسعت شهرستان فسا دشت و بقیه کوهستانی است.
تقسیمات کشوری
فسا مرکز شهرستان فسا است. تا سال ۱۳۲۵ ه‍.ش شهرستانهای جهرم، داراب، استهبان و نی ریز بخشهایی از شهرستان فسا را تشکیل می‌دادند. که نخست بخش جهرم با تأسیس فرمانداری از شهرستان فسا مستقل گردید و سپس در سال ۱۳۳۵ ه‍.ش شهرستان‌های داراب، استهبان و نی ریز از شهرستان فسا جدا شدند. در حال حاضر این شهرستان شامل چهار بخش مرکزی، شیبکوه، ششده و قره‌بلاغ و نوبندگان است. دهستان‌های این شهرستان جنگل، ششده، صحرارود، فدشکویه، قره‌بلاغ، کوشک قاضی، میانده و نوبندگان و شهرهای این شهرستان علاوه بر فسا، زاهدشهر، ششده، نوبندگان، قره‌بلاغ و میان‌شهر هستند.
آب و هوا
فسا در منطقهٔ نیمه‌خشک گرم قرار گرفته‌است. بیش‌ترین درجه حرارت در تابستان‌ها به ۴۵ درجه بالای صفر و کم‌ترین آن در زمستان‌ها به ۶ درجه زیر صفر می‌رسد. به‌طور متوسط میزان بارندگی حدود ۲۹۰ میلی‌متر و رطوبت نسبی ۳۹٪ در سال است.
پیشینه
در باب سازنده یا سازندگان و زمان ایجاد شهر فسا، اقوال مختلفی در کتابهای تاریخی و جغرافیایی بیان گردیده که عمدهٔ آنان بنای شهر را به عهد شاهان اساطیری (پیشدادیان و کیانیان) مربوط دانسته‌اند. حمدالله مستوفی در نزهةالقلوب در یک جمع‌بندی از نظرات پیشینیان خود در مورد زمان و سازندگان شهر فسا می‌نویسد:
دوره هخامنشیان
در زمان هخامنشیان شهر فسا و نواحی اطرافش پررونق و آباد بوده، چنان‌که مطابق الواح گلی تخت جمشید، «اَرتَخم» حاکم فسا، مزد ۱۵۰ کارگری که در بشی‌یا (فسا) و کبرپیش (خفر) کار می‌کردند از خزانه‌دار کل پارس «راتی بیندا» خواسته‌است.
دوره ساسانیان
در دوره ساسانیان، از یک سو وجود بقایای شهر، دژ و آتشکده ساسانی و از سوی دیگر حضور فساییان در امور سیاسی و فرهنگی آن زمان نشانگر آن است که فسا در دوره ساسانیان از جایگاه و رونق خاصی برخوردار بوده‌است، چنان‌که قاضی القضات انوشیروان، فسایی بود و در همین دوران «زرادشت بن خرگان» عقاید خود را در قالب (دریست دین) در ایران و روم منتشر کرد و تزلزل جدی در نظام طبقاتی ساسانی به وجود آورد. به‌طور کلی در دوران ساسانی و مقارن ظهور اسلام، شهر فسا به عنوان بزرگ‌ترین شهر کوره دارابگرد به‌شمار می‌آمده.
پس از اسلام
فسا در سال ۱۷ هجری پس از نبردی سهمگین به دست مسلمانان فتح گردید و «ساری بن زنیم» و پس از آن «آزادمرد» (شاید ایرانی بوده که نام فارسی داشته) به حکومت فسا منصوب شدند.
در قرن اول هجری فسا مرکز ضرب سکه بود. وجود رفاه، امنیت و توسعه اقتصادی شاخصه ای بود که در تمامی نوشته‌های سیاحان و جغرافی دانان مسلمان داخلی یا خارجی این دوران به فسا نسبت داده شده‌است. این جغرافی دانان ضمن بررسی ویژگیهای محصولات و مصنوعات فارس در مورد تولیدات و صادرات فسا می‌نویسند:
«گای لسترنج» نیز در کتاب جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی می‌نویسد:
دوره صفویه تا قاجار
شواهد حاکی از آن است که بنیاد کالبدهای شهری فسا (حمام متل، مسجد جامع، مسجد حوض ماهی، بازار و…) در دوره صفویه ایجاد و در دوران افشاریه رو به گسترش و تعالی گذاشته‌است. نکته حائز اهمیت در مورد بافت کالبدی شهر فسا، وجود نوعی شهرسازی شتابان یا ساخت و ساز با دید دفاعی، امنیتی است. مردم فسا در قیام سیداحمدخان جهرمی در اواخر صفویه حضور داشتند.
خاندان قوام‌الملک در دورانِ قاجاریه نقش اساسی در تخریب و ویرانی فسا ایفا نمودند. علاوه بر تغییر نقش شهر و مسیرهای ارتباطی، بیماریهای همه گیر، قحطی‌ها، وجه‌المصالحه قرار گرفتن فسا در بازیهای سیاسی قوام و ایلات خمسه با دولتمردان فارس و ایران، ناامنی‌ها و چپاول از مهم‌ترین عوامل ویرانی و کاهش رونق فسا در زمان قاجار بودند.
جمعیت
در سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ شهر فسا ۱۱۰٬۸۲۵ و شهرستان فسا نیز ۲۰۵٬۱۵۷ نفر جمعیت داشت. بر این اساس فسا چهارمین شهر بزرگ و پرجمعیت استان فارس پس از شهرهای شیراز، مرودشت و جهرم و دومین شهر پرجمعیت نیمهٔ جنوبی استان است. شهرستان فسا نیز چهارمین شهرستان پرجمعیت استان است.
زبان
زبان اکثریت مردم فسا، فارسی با گویش شرق فارس (گویشی بین شیرازی و کرمانی) می‌باشد و به دلیل آنکه از قدیم الایام طوایف مختلف در این سرزمین ساکن بوده‌اند، زبانهای متعددی در آن رواج یافته‌است که از آن جمله زبان‌های ترکی، لری و عربی را می‌توان نام برد. اقوام ترک، لر و عرب با هم زبانان خود به زبان مادری و در محاوره با سایر مردمان از زبان فارسی استفاده می‌کنند که این تعامل و تضارب لهجه‌ها و زبانها، تلفظهای مختلفی از کلمات در بین فساییها شکل داده‌است.
نژاد
فسا به دلیل قدمت چند هزار ساله، موقعیت جغرافیایی و مکانی، مهاجرپذیری و هجوم مهاجمان، از دیر باز محل زندگی اقوام مختلف آریایی، سامی، ترک و … بوده و بدین لحاظ از تنوع نژادی برخوردار گردیده‌است. عمده مردم این شهر از فارسی‌زبانان هستند. اعراب خمسه دیگر گروه قومی قابل توجه فسا هستند که در دوره پهلوی پس از مدتها کوچ‌روی به اجبار و برخی نیز به اختیار یکجانشین گردیدند. امروزه اکثریت جمعیت برخی از روستاها و برخی از محلات شهر فسا را مانند حیدر آباد، مهدیه، کوی سلمان، دهکده طالقانی و… را اعراب به خود اختصاص داده‌اند البته هنوز گروهی اندک از عشایر عرب در مناطق مختلف شهرستان فسا به صورت کوچرو و نیمه کوچرو زندگی می‌کنند. ایل ترک اینالو دیگر گروه قومی فسا است که در دوران ناصرالدین شاه در دشت قره‌بلاغ (چشمه سیاه) سکنی داده شدند.
در مناطق اطراف فسا گروهی از مردم سیاهپوست به نام کولو زندگی می‌کنند. کولوها از ایرانیان آفریقایی‌تبار هستند. مادام دیولافوا از کسانی بود که بر روی پیشینه این قوم پژوهش‌هایی انجام داد. شماری از روستاهای فسا کولونشین است. برای نمونه تعداد زیادی از کولوها در یکی از این روستاها به نام کنکان زندگی می‌کنند.
دین
بیشینهٔ مردم فسا مسلمان و شیعه مذهب هستند. مردم فسا پیش از ظهور اسلام همانند مردم سایر نقاط ایران زرتشتی بودند. وجود چندین آتشکده در اطراف فسا، حاکی از رونق دین زرتشت در آن دوران است.
علم و فرهنگ
در سال ۱۳۹۵ در شورای فرهنگ عمومی شهرستان فسا ۱۹ فروردین ماه به‌عنوان "روز فسا "مصوب شد که اولین دوره آن با محوریت دانشمند فرزانه " ابوعلی نحوی فسوی " پاس داشته شد و امسال نیز به ابعاد شخصیت ارسلان بساسیری یکی دیگر از مفاخر و مشاهیر شهرستان فسا که در قرن ۵ هجری قمری می‌زیسته‌است پرداخته شد.
موزه
موزه فرهنگ فسا موزه‌ای در شهر فسا، استان فارس است. این موزه در دبیرستان ماندگار محمدتقی ذوالقدر فسایی (تأسیس ۱۳۱۷)در زمینی به مساحت ۴٬۰۰۰ مترمربع و با هزینه ای بیش از ۸۰۰ میلیون تومان با کمک نیکوکاران و… در سال ۱۳۹۶ به بهره‌برداری رسید. این موزه دارای ۸ گالری شامل بخش فناوری، باستانی و تاریخی، نویسندگان فسایی و مشاهیر، مردم‌شناسی، سنگ و سنگواره، باغ و درختان و نگارخانه است.[۱][۲] سالانه بیش از ۷ هزار نفر از این موزه بازدید می‌کنند.[۳]
رصدخانه
رصد خانه و مرکز علمی شهرداری فسا، به عنوان بزرگ‌ترین رصد خانه آماتوری جنوب ایران با سال تأسیس ۱۳۷۸ در وروری فسا از سمت شیراز و بر فراز تپه باستانی کدیوری واقع شده‌است. این مجموعه شامل اتاق تلسکوپ، اتاق افلاک نما و سالن برگزاری کلاس‌های آموزشی است. گروه نجوم این مرکز در سال ۱۳۸۶ به عنوان «برترین گروه نجوم کشور» و در سال‌های ۸۵٬۸۶و۸۷ به عنوان «قوی‌ترین گروه رویت هلال ماه» در کشور شناخته شد و در همین راستا چندین رکورد جهانی و ملی را به ثبت رسانده‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: علاوه بر این، گروه نجوم فسا به عنوان یکی از قوی‌ترین گروه‌های استهلال کشور هر سالِ جهت رویت ماه‌های رمضان و شوال به مناطق مرتفع در کشور از جمله ارتفاعات خرمن‌کوه و دنا اعزام می‌شود.
هتل‌ها و مراکز اقامتی
<div class="reflist references-small references-column-count references-column-count-3" style="">
پارک‌ها
<div class="reflist references-small references-column-count references-column-count-3" style="">
مراکز نظامی
لشکر ۳۳ المهدی فارس متعلق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مرکز حضور اهالی فسا در جنگ تحمیلی بود که پس از پایان جنگ به دو تیپ تکاور انصارالحجه فسا و تیپ مخصوص ۳۳ المهدی (عج) جهرم تقسیم گردید.
کشاورزی
فسا از نظر کشاورزی شهری پررونق است. فسا از نظر تولید گندم رتبه اول کشور ایران را داراست به‌طوری‌که فسا را شهر گندم می‌دانند. با توجه به آب و هوای مناسب، وجود نخل‌های گرمسیری و درختان گردو و باغات مرکبات از قبیل پرتقال، نارنگی، انار، پسته، بادام، گردو و نارنج در این شهر متداول وبه‌طور گسترده‌است. کشت پنبه نیز در فسا رونق فراوان داشته‌است و به تازگی کشاورزان به کشت زعفران نیز روی آورده‌اند.
دامداری
دامداری پس از کشاورزی دومین پایه اقتصاد فسا است. انواع فرآورده‌های دامی و لبنیات، پشم، پوست، گوشت، از تولیدات بخش دامداری این شهرستان است.
محصولات و سوغات
کماچ یا همان نان فسایی، شاخص‌ترین ارمغان و اصلی‌ترین سوغات شهرستان فسا محسوب می‌شود که به دلیل طعم مطبوع و شیرینی کم، توجه بسیاری از مسافران را که از این شهرستان گذر کرده یا از آن بازدید می‌کنند، به خود جلب می‌کنند.
گلیم، گبه، جاجیم، لیموترش، پرتقال، نارنج، نارنگی، انار، گردو، پسته، پسته کوهی (بنه) و صنایع دستی از دیگر سوغاتی‌های این شهر هستند.
بیمارستان‌ها
شهر فسا سه بیمارستان در حال فعالیت و یک بیمارستان در حال ساخت دارد.
علی اصغر خالقی، بیان داشت: این مرکز در زمینی با زیربنای یک هزار مترمربع و با هزینه ای افزون بر ۱۵میلیارد ریال در بیمارستان ولی عصر (عج) فسا احداث شده‌است. وی افزود: این مرکز به دستگاه‌های ماموگرافی، آندوسکوپی، سونوگرافی و کولونوسکوپی مجهز است و افزون بر شهرستان فسا شهرستان‌های شرق استان فارس هم می‌توانند از امکانات این مرکز بهره‌مند شوند. خالقی اضافه کرد: سرطان سینه، پوست، معده، روده بزرگ، مثانه و پروستات از سرطان‌های شایع در شهرستان فسا به‌شمار می‌آیند اما با تجهیز هر چه بهتر این مرکز می‌توانیم در امر تشخیص و پیشگیری از ابتلای افراد به این بیماری، گام‌های موثرتری برداریم
نمایندگان مجلس
اسامی نمایندگان معرفی شده از فسا در ۲۴ دوره مجلس شورای ملی (پیش از انقلاب) از قرار زیر است:
بعد از انقلاب اسلامی نیز فسا در تمامی دوره‌ها دارای نمایندگانی به شرح زیر می‌باشد: <div class="reflist references-small references-column-count references-column-count-3" style="">
فرمانداری
فرمانداری فسا در سال ۱۳۱۶ تأسیس شد. فرمانداری این شهرستان در سال ۱۳۹۲ به فرمانداری ویژه ارتقا یافت. فرمانداری ویژه بخش عمده‌ای از اختیارات استانداری را دارد و تشکیلاتی است که از فرمانداری گسترده‌تر، توانمندتر و بزرگتر ولی از استانداری کوچکتر و محدودتر است. که مسئولیت آن هم‌اکنون بر عهده مهندس محمد صادق صفر پور است.
شهرداری
ادارهٔ فسا بر عهدهٔ شهرداری فسا است که در سال ۱۳۰۳ توسط غلامحسین کدیور جزء اولین شهرداری‌های استان فارس تشکیل شد. مدیریت این سازمان را شهردار فسا بر عهده دارد. اکنون شهردار فسا با حکم شورای شهر فسا انتخاب می‌شود اما پیش از این با حکم وزیر کشور ایران منصوب می‌گردید. شهرداری فسا هم‌اکنون دارای شهرداری درجه ۸ می‌باشد و از این نظر، پس از شهرداری‌های شیراز، مرودشت و کازرون در استان فارس رتبه چهارم را مشترکاً با ۵ شهر دیگر داراست. اکنون شهردار فسا مهندس سید محمد باقر ساداتی است.
بزرگراه
بزرگراه شیراز-فسا بزرگراه متصل کننده فسا به شیراز و در حال استفاده است همچنین پروژه‌های بزرگراهی فسا-داراب-بندرعباس و فسا-استهبان-نی‌ریز در حال ساخت هستند.
راه‌آهن
هم‌اکنون مسیرهای ریلی شیراز-گلگهر با هدف اتصال شیراز به معدن گلگهر و استان کرمان از فسا می‌گذرد. طول این مسیر ۳۴۶ کیلومتر است که در ۴ فاز در دست ساخت است و شیراز را از طریق سروستان، فسا، استهبان و نی‌ریز به گلگهر متصل می‌کند.
فرودگاه
این فرودگاه هم‌اکنون غیرفعال است اما مطالعات طرح توسعه فرودگاه، بهسازی و افزایش طول باند پروازی با هدف از سرگیری پروازهای تجاری در حال اجرا است. این فرودگاه دارای ۱٬۹۸۲ متر باند پروازی است.
دیلن کولیر
دیلن کولیر (Dylan Collier؛ زادهٔ April 27, 1991) بازیکن راگبی ۷ نفره اهل نیوزیلند است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا، ۱ مدال نقره شده‌است.
بادگاما شمالی
بادگاما شمالی (به لاتین: Baddegama North) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان جنوبی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
کشتار قانا
کشتار قانا در ۱۸ آوریل ۱۹۹۶ رخ داد که در آن ارتش اسرائیل محوطه سازمان ملل روستای قانا در جنوب لبنان را زیر آتش سنگین توپخانه‌ای قرار داد. در جریان این حمله از ۸۰۰ پناهجوی غیرنظامی لبنانی، ۱۰۶ نفر کشته و ۱۱۶ نفر زخمی شدند. ۴ سرباز فیجیایی نیروهای حافظ صلح سازمان ملل نیز به شدت زخمی شدند.
این حمله در جریان نبردهای شدید بین نیروهای دفاعی اسرائیل و حزب‌الله در جریان عملیات انگورهای خشم صورت گرفت. بعداً تحقیقات سازمان ملل اظهار داشت که گلوله‌باران اسرائیل عمدی بوده‌است براساس شواهد ویدئویی نشان می‌داد که یک هواپیمای بدون سرنشین شناسایی اسرائیلی قبل از گلوله‌باران بر فراز محوطه بود. دولت اسرائیل در ابتدا وجود هواپیمای بدون سرنشین را انکار کرد اما پس از اعلام شواهد ویدئویی گفت که این هواپیمای بدون سرنشین مأموریت دیگری داشته‌است.
۷۴۵ نفر در یکی از محوطه‌های سازمان ملل در قانا که در نقشه‌های اسرائیل کاملاً مشخص شده بود و دارای علائم سفید و سیاه سازمان ملل بودند، پناه گرفتند. تا ۱۶ آوریل، اسرائیل بیش از ۳۰۰۰ گلوله شلیک می‌کرد، روزانه ۲۰۰ حمله موشکی به لبنان انجام می‌شد و از قایق‌های اسلحه در جاده‌های شلوغ پناهندگان به بیروت شلیک می‌کردند. در ۱۸ آوریل از ۶۰۰ تا ۸۰۰ پناهنده بیروت در آنجا مسقر بودند.
یک فیلم ضبط شده توسط یک سرباز نیروهای حافظ صلح سازمان ملل مستقر در لبنان نشان داد که یک هواپیمای بدون سرنشین و دو هلی کوپتر در زمان گلوله‌باران در مجاورت این منطقه وجود دارد. سخنگوی دولت اسرائیل وجود هواپیمای بدون سرنشین را در منطقه تأیید کرد، اما اظهار داشت که غیرنظامیان را در محوطه شناسایی نمی‌کند. ارتش اسرائیل در ابتدا و به‌طور مکرر، در پاسخ به بازپرس سازمان ملل، ژنرال فرانک ون کاپن، ادعا کرد که هیچ پهپادی در منطقه قبل یا در حین گلوله‌باران پرواز نمی‌کرد. همه شاهدان عینی شهادت دادند که در هنگام حمله یک هواپیمای بدون سرنشین بدون خلبان در بالای اردوگاه بود. حقیقت تنها زمانی آشکار شد که سرباز نیروهای حافظ صلح سازمان ملل مستقر در لبنان (UNIFIL) نوار را مخفیانه به روزنامه‌نگار مستقر در بیروت، رابرت فیسک تحویل داد. فیسک فیلم را به روزنامه خود، ایندیپندنت، ارسال کرد که در مقاله ای که در تاریخ ۶ مه منتشر شد، تصاویر فیلم را منتشر کرد.
اظهارات اسرائیلی‌ها
دولت اسرائیل بلافاصله اعلام کرد این منطقه "به دلیل هدف گذاری نادرست بر اساس داده‌های اشتباه" مورد اصابت قرار گرفته‌است. معاون ستاد ارتش ماتان ویلنای اظهار داشت توپچی‌های اسرائیلی از نقشه‌های منسوخ منطقه استفاده می‌کردند. وی همچنین اظهار داشت که توپچی‌ها محاسبه غلط در شلیک گلوله‌ها را انجام داده‌اند. شیمون پرز گفت: "ما نمی‌دانستیم که چند صد نفر در آن اردوگاه متمرکز شده‌اند. این برای ما یک غافلگیری تلخ بود. " به دنبال این حمله، سرلشکر آمنون شاهاک، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، در یک کنفرانس مطبوعاتی در تل آویو در ۱۸ آوریل از این گلوله‌باران دفاع کرد: "من در قضاوت هیچ اشتباهی نمی‌بینم … ما در آنجا [در قانا] با حزب‌الله جنگیدیم، و وقتی آنها ما را شلیک می‌کنند، ما برای دفاع از خود به سمت آنها شلیک خواهیم کرد … من هیچ قاعده دیگری از این بازی را نمی‌دانم، چه برای ارتش و چه برای غیرنظامیان … "
گزارش عفو بین‌الملل
عفو بین‌الملل با استفاده از مصاحبه با کارمندان یونیفیل و غیرنظامیان در محوطه از ارتش اسرائیل، درمورد این حادثه تحقیقات محلی را با همکاری کارشناسان نظامی انجام داد. عفو بین‌الملل نتیجه‌گیری کرد، "ارتش اسرائیل عمداً به محوطه سازمان ملل حمله کرد، اگرچه انگیزه‌های این کار هنوز مشخص نیست. ارتش اسرائیل نتوانسته‌است ادعای خود مبنی بر اشتباه بودن حمله را اثبات کند. حتی اگر این کار را بکنند، آنها همچنان مسئولیت کشتن بسیاری از غیرنظامیان را به عهده می‌گیرند، زیرا این خطر را انجام می‌دهند تا حمله ای بسیار نزدیک به سازمان ملل متحد انجام دهند. "
رای مجمع عمومی سازمان ملل
مجمع عمومی سازمان ملل متحد با ۶۶ رای موافق با ۵۹ رای ممتنع، رای‌گیری مخالف ایالات متحده و اسرائیل) تصمیم گرفت که ۱٫۷ میلیون دلار هزینه تعمیرات دفتر UNIFIL توسط اسرائیل پرداخت شود.
شکایت بستگان قربانیان
در ۱۵ دسامبر ۲۰۰۵، بستگان قربانیان ، در دادگاه واشینگتن دی سی ، علیه رئیس دفتر سابق ارتش اسرائیل، موشه یاالون به دلیل نقش وی در کشتار شکایت کردند. این شکایت توسط مرکز حقوق اساسی تنظیم شده بود. گفته می‌شود یاالون، که یکی از محققان مدعو در واشینگتن بود، از ارائه مقالات ارائه شده در دادخواست خودداری کرد. از جمله شاکیانی که در این دادخواست نام برده شده‌است، سعدالله علی بلهاس و پسرش علی سعدالله بلهاس هستند که ۳۱ نفر از اعضای خانواده خود را در این گلوله‌باران از جمله همسران و ۱۲ فرزندشان از دست دادند. دادگاه منطقه ای ایالات متحده شکایت را در سال ۲۰۰۶ رد کرد به این دلیل که یاالون طبق قانون مصونیت‌های حاکمیت خارجی حق مصونیت داشت. دادگاه تجدیدنظر ایالات متحده در ناحیه کلمبیا تصمیم دادگاه را به دلیل عدم صلاحیت موضوع در سال ۲۰۰۸ تأیید کرد.
جنی شیرکور
جنی شیرکور (Jenny Shircore زاده هند) چهره‌پرداز فرانسوی-ارمنی‌تبار اهل بریتانیا است. وی در سن ۱۰ سالگی به بریتانیا نقل مکان نمود.
جوایز
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون جایزه اسکار بهترین چهره‌پردازی و آرایش مو شده‌است.
پائولا مالکومسان
پائولا مالکومسان (Paula Malcomson؛ زادهٔ ۱۹۷۰) یک هنرپیشه اهل ایرلند شمالی است.
فیلم‌شناسی
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به پیشتازان فضا: شرکت، عطش مبارزه، عطش مبارزه: اشتعال، مسیر سبز، لاست، شش فوت زیر زمین، بخش فوریت‌های پزشکی، ذهن‌های مجرم، قانون و نظم: واحد قربانیان ویژه، سی‌اس‌آی، فرزندان آشوب، به من دروغ بگو، درمانگاه خصوصی، فرینج و شاخه خشکیده درخت اشاره کرد.
کیچه (داغستان)
کیچه (به لاتین: Kiche) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در داغستان واقع شده‌است.
نپتون داغ
نپتون داغ یا هاپتون نوعی سیاره غول‌پیکر با جرمی مشابه جرم اورانوس یا نپتون است که نزدیک به ستاره خود، معمولاً کمتر از 1 واحد نجومی می چرخد. اولین نپتون داغی که با قطعیت در سال ۲۰۰۷ کشف شد، Gliese 436 b بود که سیاره‌‍ای فراخورشیدی در فاصله 33 سال نوری است. مشاهدات اخیر تعداد زیادی نپتون داغ بالقوه را در راه شیری نسبت به آنچه قبلا تصور می شد، نشان داده است. نپتون های داغ ممکن است درون جا یا برون‌جا تشکیل شده باشند.
آکیماتسو نوریمارو
آکیماتسو نوریمارو (January 1, 1277 – February 18, 1350) یک سامورایی از خاندان آکاماتسو در دوره موروماچی اهل ژاپن بود. وی شوگو (فرماندار) ولایت هاریما در استان هیوگوی امروزی بود.
بخش هایلند، شهرستان دفاینس، اوهایو
بخش هایلند (به انگلیسی: Highland Township) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان دفیانس، اوهایو واقع شده‌است. بخش هایلند ۹۳٫۳ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۳۷۲ نفر جمعیت دارد و ۲۱۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آلو دوپیکوف
آلو دوپیکوف (Alo Dupikov؛ زادهٔ November 5, 1985) بازیکن فوتبال اهل استونی است.