cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ایران در آستانه مشروطیت
اوضاع سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و بازرگانی ایران در آستانه مشروطیت «در سرزمین آرزوها» کتابی که در سال ۱۹۰۲ انتشار یافته‌است. سفرنامه‌ای است که یک جهانگرد ماجراجو پس از یک سال سیر و سفر در ایران نوشته‌است. کتاب مقطع بسیار مهمی از تاریخ ایران را تشریح می‌کند. چند سال بعد از ماجرای تنباکو و مرگ ناصرالدین شاه و چند سال قبل از جنبش مشروطه در ایران و انقلاب اکتبر در روسیه. در زمانی که این جهانگرد در ایران به سر می‌برده‌است ویلیام ناکس دارسی هم در ایران مشغول عقد قرار داد نفت خود بوده‌است. سال‌های ۱۹۰۰ تا ۱۹۰۲ از منظر تاریخی و جامعه شناختی جزو مهم‌ترین سال‌های دوران قاجار است. تصویری که نویسنده در این کتاب ارائه می‌دهد تصویری چند بعدی است. ساختارهای اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، مردم شناختی و فرهنگ شناختی دوران قاجار و حتی ویژگی‌های جغرافیائی ایران در این تصویر کاملاً مشهود است. دورنمای بروز یک انقلاب در ایران نیز در جای جای نوشته‌ها به چشم می‌خورد.
نویسنده کتاب آرنولد هنری ساویج لندور، خود شخصیت قابل مطالعه‌ای دارد. وی نقاشی هنرمند، عکاسی خوش ذوق، دانشمند و مخترعی تأثیرگذار، نویسنده‌ای چیره دست و تحلیلگری نکته سنج است. این تنها سفر او به ایران است اما چنان دقیق به ایران نگریسته‌است که شاید هیچ ایرانی آن دوران چنین به ایران نگاه نکرده‌است. این کتاب به دلیل کهولت تابع حقوق معنوی نبوده و ترجمه آن مجاز بوده‌است.
ترزوانت، تنسی
ترزوانت شهری در ایالت کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۸۵۹ نفر بوده‌است.
دوکسانی
دوکسانی یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه لیتومیریتسه واقع شده‌است. دوکسانی ۳٫۱ کیلومتر مربع مساحت و ۳۶۹ نفر جمعیت دارد و ۱۵۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
جنگل گلوبردکان
در زبان محلی نام این جنگل گیلی وَردِکان می باشد که در زبان لری، گیلی به معنای گلو، وَرد(برد) به معنای سنگ و کان هم به معنای پرتگاه و دیواره است. و در کل به معنای گلوگاه دیواره سنگی می باشد.
جنگل گلوبردکان با چشم‌انداز زیبای درختان سایه‌گستر، همجواری با کوهستان، رود تقریباً دائمی و پوشش گیاهی و گونه‌های زیستی همواره در طول سال میزبان گردشگران و دوست‌داران محیط‌زیست و حتی گردشگران خارجی است. این جنگل با بیش از ۵۰ گونه‌ی گیاهی، نفس شهرستان جم در استان بوشهر محسوب می‌شود.
جنگل گلوبردکان زیست‌بومی وسیع با تنوع گسترده‌ی گیاهی و جانوری، مکانی بکر برای انواع تحقیقات زیستی به شمار می‌رود. جنگل گلوبردکان با بیش از چهل گونه پرنده مهاجر که شناسایی شده‌اند - مانند شاهین آمور، کورکور بال سیاه، عقاب طلایی، عقاب دوبرادر و... - همچنین کفتار راه‌راه (در حال انقراض)، پلنگ، کله بز و چند گونه دیگر، از جنگل‌های چشمگیر ایران محسوب می‌شود.
تهدیدات
آتش‌‌سوزی‌های عمدی و سهوی، تخریب توسط انسان‌، دخالت ‌های ناسنجیده در طبیعت بخش ریز، تغییر کاربری، آلودگی‌‌های ایجاد شده در این منطقه و کم‌‌آبی از تهدیدات اصلی این جنگل بشمار می‌رود. این جنگل در حال حاضر جنگل‌‌بان ندارد و هر تابستان بخشی از آن طعمه آتش‌ سوزی می‌‌شود. حفر چاه‌های عمیق توسط شرکت‌های مختلف و استفاده بی‌رویه از سفره‌های آب زیرزمینی از دیگر تهدیدات این جنگل است.
منابع
سایت گردشگری ایران
آرمنیا، آنتیوکیا
آرمنیا (به اسپانیایی: Armenia) یک منطقهٔ مسکونی در کلمبیا است که در آنتیوکیای غربی واقع شده‌است. آرمنیا ۱۱۰ کیلومتر مربع مساحت و ۷٬۰۰۶ نفر جمعیت دارد و ۱٬۸۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
مینرد، تگزاس
مینرد، تگزاس شهری در ایالت تگزاس از ایالات جنوبی ایالات متحده آمریکا است. در سرشماری سال ۲۰۰۰، جمعیت این شهر ۱۶۵۳ نفر اعلام شد.
آختین‌هوفن، اوترخت
اکتین‌هاون، اوترخت (به هلندی: Achttienhoven, Utrecht) یک سکونتگاه مسکونی در هلند است که در De Bilt واقع شده‌است.
قلعه (قروه)
قلعه (قروه)، از توابع بخش مرکزی شهرستان قروه در استان کردستان ایران است. زبان مردم قلعه هورامی است که پس از گذشت سالیان دراز و زندگی در میان اقوام و زبان های مختلف در حفظ آن نسبتاً موفق بوده اند. طی بررسی های انجام شده مردمان قلعه از روستایی به نام “دَربَن کَلَم” واقع در شهرستان سروآباد در حوالی روستای دزلی به محل کنونی کوچ کرده اند. غالب مردم قلعه دارای نام خانوادگی عبدالملکی می باشند. قلعه از لحاظ اجتماعی متشکل از چندین طایفه است.
جمعیت
قلعه در دهستان بدر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۰۲۹ نفر بوده‌است.در حال حاضر ( سال ۱۳۹۹ ) جمعیت آن حدود ۱۰۰۰۰ نفر برآورد می شود. در اوایل سال ۱۳۹۲ به عنوان ناحیه منفصل شهری قلعه (ناحیه ۳ قروه) معرفی شد.
نیل استراوس
نیل درو استراوس (Neil Darrow Strauss؛ زادهٔ ) یک نویسنده، روزنامه‌نگار و استاد پیک‌آپ (مخ‌زنی) و سایه‌نویس یهودی اهل ایالات متحده آمریکا است. شهرت او بخاطر نوشتن کتاب بازی (The Game) در زمینه پیک‌آپینگ (دختربازی و مخ‌زنی) می‌باشد.
آخرین تیغه
«آخرین تیغه» (The Last Blade) یک بازی ویدئویی در سبک بازی مبارزه‌ای است که توسط شرکت اس.ان.کی.، D4 Enterprise، و Hamster Corporation و در سال ۱۹۹۷ و در پلت‌فرم‌های بازی آرکید، پلی‌استیشن همراه، پلی‌استیشن، پلی‌استیشن ۲، Neo Geo، و دریم‌کست منتشر شده‌است.
دهستان خور
خور دهستانی در بخش مرکزی شهرستان خوسف استان خراسان جنوبی ایران است. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این دهستان ۲۴۷۶ نفر (در ۶۴۳ خانوار) بوده‌است.
کارتر کروز
کارتر کروز یا زهره  (Carter Cruise؛ زادهٔ April 24, 1991) دی‌جی، خواننده، تهیه‌کننده موسیقی، مدل، بازیگر پیشین پورن و مدافع جنبش مثبت‌نگری سکس اهل آمریکا است.
باوتسن
باوتسن (به آلمانی: بواتزن) یک شهر در ایالت زاکسن آلمان است.
خصوصیات
باوتسن ۳۹٬۷۴۳ نفر جمعیت دارد.
خواهرخوانده
شهرهای ورمس، هایدلبرگ، درو، فرانسه، یابلنتس ناد نیسو و Jelenia Góra خواهرخوانده‌های باوتسن هستند.
دهستان کندوله
دهستان کندوله نام دهستانی در بخش دینور شهرستان صحنه، استان کرمانشاه در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۰۸۰ نفر (۱۲۹۶ خانوار) بوده‌است. طبق عهدنامه ارزنه‌الروم 19 ذیقعده سال 1238هجری قمری که بین نمایندگان ایران و عثمانی در مکانی به همین نام امضا شد پس از دستور دولت عثمانی کرد های بابانی ساکن سلیمانیه به کندوله و نواحی شمالی آن کوچ کردند. تا قبل از این عهدنامه سلیمانیه جزئی از خاک ایران بود اما پس از این عهدنامه سلیمانیه به عثمانی واگذار شد خاندان بزرگ بابان به اجبار دولت عثمانی از سلیمانیه کوچید و به این منطقه آمد. نام فامیلی این مهاجران سلیمانی ، پاشایی ، پاشایانی و بابانی است.
جنگ عثمانی و لهستان (۱۶۷۲–۱۶۷۶)
پیامدها
این جنگ ضعف نظامی مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی را به ظور کامل نشان داد که این موضوع به تجزیه لهستان در قرن ۱۸ میلادی انجامید.
یان سوبیسکی، فرمانده ارتش لهستان که در نبرد خوتین در ۱۶۷۳ پیروزی درخشانی بر ارتش عثمانی کسب کرد، در ۱۶۷۴ میلادی به عنوان شاه لهستان برگزیده شد.
دوکسی
دوکسی یک منطقهٔ مسکونی و شهرستان دارای شهرک سابقاً روستا در جمهوری چک است که در ناحیه تشسکا لیپا واقع شده‌است. دوکسی ۵٬۱۹۰ نفر جمعیت دارد.
آرمنیا (کشتی بیمارستانی شوروی)
آرمنیا (теплоход «Армения») یک کشتی ترابری که توسط اتحاد شوروی به کاربرده می‌شد. در دوران جنگ جهانی دوم سربازان مجروح و ادوات نظامی را در دریای سیاه جابجا می‌کرد. آرمنیا در ۷ نوامبر ۱۹۴۱ توسط هواگردهای آلمانی غرق شد.
نورت بلپورت، نیویورک
نورت بلپورت (به انگلیسی: North Bellport) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان سافک، نیویورک واقع شده‌است. نورت بلپورت ۱۲٫۸ کیلومتر مربع مساحت و ۱۱٬۵۴۵ نفر جمعیت دارد و ۱۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آصف‌آباد (قروه)
آصف‌آباد (قروه)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان قروه در استان کردستان ایران است.این روستا در هشت کیلومتری جنوب قروه واقع شده است. زبان مردم این روستا کردی است. این روستا بعلت طبیعت زیبایی که دارد در تمامی فصل ها بخصوص بهار مورد توجه گردشگران قرار میگیرد
جمعیت
این روستا در دهستان بدر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۱۷ نفر (۴۴خانوار) بوده‌است.
رضی هیرمندی
رضی هیرمندی (رضی خدادادی هیرمندی)، نویسنده، مترجم و پژوهشگر طنز ایرانی است.
زندگی‌نامه
وی در سال ۱۳۶۷ دوره کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی را در دانشگاه تهران با رساله‌ای با عنوان توصیف مقابله‌ای زمان‌ها در انگلیسی و فارسی به پایان رساند. از ۱۳۷۰ به بعد او در دانشگاه آزاد اصول ترجمه را تدریس کرد و پس از بیست و پنج سال کار در سال ۱۳۸۱ خود خواسته بازنشسته شد و به صورت حرفه ای به نوشتن و ترجمه پرداخت.
هیرمندی کار ادبی اش را برای کودکان و نوجوانان در سال ۱۳۵۵ با ترجمه کتاب درخت بخشنده اثر شل سیلوراستاین نویسنده آمریکایی آغاز کرد. همچنین کار ترجمه برای بزرگسالان را با ترجمه کتاب این منم واکین شروع کرد. او در دو رشته ترجمه و تألیف کار کرده که حاصل آن بیش از ۱۵۰ اثر است. برخی از این آثار جوایزی را نصیب او کرد.
عوبید
عوبید یا عبید(عبری: עובד به معنی خادم) پسر بوعز و روت پدر یسی و پدربزرگ داوود بود. او از سبط یهودا و از نیاکان عیسی بود که نامش در نسب‌نامه وی آمده است.
ایستگاه هون-کاواگوئه
ایستگاه هون-کاواگوئه یک ایستگاه قطار وابسته به خط سیبو شینجوکو است که در کاواگوئه، سایتاما قرار دارد و توسط شرکت راه‌آهن سیبو اداره می‌شود.
سپاسگزار، بانو
سپاسگزار، بانو (Thank You, Madame) یک فیلم موزیکال به کارگردانی کارمینه گالونه است که در سال ۱۹۳۶ منتشر شد.
از بازیگران آن می‌توان به یان کیه‌پورا و تئو لینگن اشاره کرد.
جوئل مک‌هیل
جوئل ادوارد مک‌هیل بازیگر نویسنده و کمدین آمریکایی است.
دولانکی ناد اوهری
دولانکی ناد اوهری یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه لیتومیریتسه واقع شده‌است. دولانکی ناد اوهری ۳٫۳۱ کیلومتر مربع مساحت و ۲۴۰ نفر جمعیت دارد و ۱۶۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
اچون
اچون (به فرانسوی: Achun) یک کمون در فرانسه است که در Canton of Châtillon-en-Bazois واقع شده‌است.
خصوصیات
اچون ۲۴٫۵۱ کیلومترمربع مساحت و ۱۴۵ نفر جمعیت دارد و ۲۶۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
تریمبل، تنسی
تریمبل شهری در ایالت کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۶۳۷ نفر بوده‌است.
واقعه عاشورای هرات
در بیستمین روز از ماه دلو سال ۱۳۸۴ خورشیدی مطابق با دهمین روز از ماه محرم، هنگامیکه شیعیان مشغول عزاداری در مناطق مختلف شهر هرات در غرب افغانستان بودند درگیری‌های شدیدی میان ساکنان سنی و شیعه مذهب هرات بوقوع پیوست که منجر به کشته و زخمی شدن ده‌ها تن گردید.
دولت افغانستان با ارسال هیئتی از کابل به سرپرستی اسماعیل خان تلاش کرد تا به این درگیری‌ها پایان بخشد. این حادثه در میان مردم به حادثه عاشورای هرات موسوم شد
وقوع حادثه
بر خلاف هر سال، شیعیان هرات در محرم سال ۱۳۸۴ با ایجاد کمپ‌های سیاه و دسته‌های متعدد عزاداری تقریباً در تمام مناطق شهر هرات پراکنده شدند و برنامه‌های عزاداری شان را به صورت گسترده تری به اجرا در آوردند.
اقلیت شیعه هرات که سال‌ها زیر سلطه طالبان نمی‌توانستند مراسم عزاداری را بطور علنی برگزار کنند به یکبارگی در مهم‌ترین مناطق شهر هرات هیئت‌ها و کمپ‌های عزاداری ایجاد کردند و به سینه زنی، زنجیر زنی و نوجه سرای پرداختند.
سنی‌های هرات نیز در حال برگزاری محفلی در مسجد جامع هرات بودند.
دسته‌های از عزاردان شیعه قصد داشتند وارد مسجد جامع هرات شوند که موجب مخالفت و شعار دادن عده‌ای از اهالی سنی حاضر در مسجد شد.
در همین لحظات گروهی با سربندهای سفید وارد مسجد جامع می‌شوند و ادعا می‌کنند که عده‌ای از جوانان اهل تشیع پرچمی را که در آن نام عمر فاروق خلیفه دوم مسلمانان سنی مذهب ذکر شده بود را آتش زده‌اند.
این ادعا موجب خشم حاضران در مسجد جامع می‌شود و سخنرانی‌ها و برنامه‌های عزاداری مسجد جامع نیمه تمام می‌ماند.
حاضران در مسجد جامع بزرگ هرات به یکبارگی مسجد را ترک و در خیابان‌های اطراف مسجد جامع شعارهای سر می‌دهند.
حمله به مهدیه هرات
جمع دیگری از مردم نیز به شعاردهنده گان خشمگین می‌پیوندند و تجمعی شبیه به تظاهرات را تشکیل می‌دهند، آن‌ها از طرف مسجد جامع هرات سمت مهدیه هرات حرکت می‌کنند، جاییکه بیشترین عزاداران حسینی را در خود جای داده بود.
زنبوردار (فیلم)
«زنبوردار» (Ο Μελισσοκόμος) یک فیلم هنری-درام محصول سال ۱۹۸۶ سینمای یونان به کارگردانی و نویسندگی تئو آنجلوپولوس است. این فیلم دومین قسمت از «سه‌گانه سکوت» آنجلوپولوس است که پیش از آن «سفر به سیترا» و پس از آن «چشم‌اندازی در مه» ساخته شده‌است. از بازیگران این فیلم می‌توان به مارچلو ماسترویانی و سرژ رجیانی اشاره کرد. فیلم داستان یک زنبوردار به نام اسپیروس که با زنبورهایش از شمال به جنوب یونان سفر می‌کند تا بهار را ملاقات کند، را روایت می‌کند‌.
واقعه عاشورای هرات
حمله به مهدیه هرات
در نزدیکی مهدیه هرات پولیس مجبور به شلیک هوایی می‌شود، اما لحظه به لحظه بر میزان تظاهرات‌کننده گان خشمگین اهل سنت افزوده می‌شد.
ساکنین خیابان‌های اطراف مهدیه هرات که اکثریتشان مسلمانان شیعه مذهب قوم هزاره در افغانستان بودند به دفاع از خودشان بر می‌خواستند که موجب وقوع درگیری شدید در این منطقه شد.
زنبوردار (فیلم)
زنبوردار برای چهل و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز انتخاب شد. این فیلم اولین فیلمی از آنجلوپولوس بود که از یک بازیگر شناخته شده استفاده کرد، در این مورد، مارچلو ماسترویانی، که تا آن زمان یک بار جایزه بهترین بازیگر مرد جشنواره فیلم کن ۱۹۷۰ را دریافت کرد و نامزد بهترین بازیگر مرد در پنجاهمین دوره جوایز اسکار شد. همچنین زنبوردار در چهل و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز نامزد دریافت شیر طلایی شد.
داستان
این فیلم سفر اسپیروس، زنبوردار، به مناطق مختلف یونان پس از عروسی دخترش را دنبال می. کند. اسپایروس به‌تازگی به عنوان معلم بازنشسته شده‌است و سفر سالانه خود را در بهار آغاز می‌کند تا کندوهای زنبور خود را به مکان‌هایی با گیاهان گلدار منتقل کند. دختری سوار کامیون اسپایروس می‌شود و با او سفر می‌کند. آنها در طول مسیر به دیدار دوستان قدیمی اسپیروس و همسرش می‌روند و در نهایت به سالنی می‌رسند که متعلق به یکی از دوستانش است و در شرف فروش است. در آنجا، اسپایروس و دختر نهایتاً یک برخورد شهوانی دارند، مدتها پس از اینکه اسپایروس سعی کرد او را مجبور به بوسیدن کند اما شکست خورد. دختر بعد از چند شب، قبل از اینکه فیلم با چرخاندن جعبه‌های کندوی خود توسط اسپایروس به پایان برسد، آنجا را ترک می‌کند و باعث می‌شود که زنبورهای خشمگین بارها او را نیش بزنند. صحنه آخر اسپایروس در حال مرگ را می‌بیند که روی زمین ضربه می‌زند، در حالی که او همچنان از نیش‌های دردناک‌تر رنج می‌برد، که ما را به یاد ضربه زدن به دوست بیمارش قبل از اینکه اسپایروس او را در بیمارستان بگذارد، می‌اندازد.
واقعه عاشورای هرات
حمله به مهدیه هرات
دو طرف به پرتاب بمب‌های دستی چندین تن از یکدیگر را کشتند یا زخمی‌کردند.
بیمارستان هرات مملو از زخمی‌های شد که بر اثر پرتاب بمب‌های دستی زخم برداشته بودند.
پس از تشدید درگیری‌ها، عده وارد ساختمان مهدیه هرات شدند و گوشه‌های از آن را به آتش کشیدند.
سیم‌سیتی ۴
سیم‌سیتی ۴ یا به اختصار SC4، یک بازی سبک شهرسازی از سری سیم‌سیتی که توسط ماکسیس ساخته شده و در سال ۲۰۰۳ توسط شرکت الکترونیک آرتز برای رایانه منتشر شده‌است.
واقعه عاشورای هرات
گسترده تر شدن واقعه
تقریبا تظاهرات و درگیری، همه شهر را فرا گرفت سنی‌های خشمگین به شهر پراکنده شدند و همه هییت‌ها و کمپ‌های شیعیان را جمع‌آوری کردند یا آتش زدند.
عده‌ای از جوانان سنی مذهب بیمارستان هرات را تسخیر کردند و جز زخمی‌های اهل سنت، دیگران را اجازه نمی‌دانند. عده‌ای از جوانان خشمگین سنی به مرکز تجارتی فروش اجزای وسایط نقلیه حمله می‌کنند، همه فروشنده گان این مارکت تجارتی را هزاره‌های شیعه مذهب هرات تشکیل می‌دادند.
ده‌ها دوکان در این مرکز آتش گرفتند و بعدها برآورد شد خسارات هنگفتی مالی بر آنان وارد گردیده و دولت افغانستان مجبور به پرداخت بخشی از این خسارات شد.
درگیری تا خوالی شام همچنان ادامه داشت - خبرگزاری بی بی سی شامگاه ۱۹ فبروری اعلان کرد که هفت تن در حوادث امروز هرات کشته و صد و شصت تن دیگر زحم برداشتند.
نیروهای امنیتی از اوایل شب وضعیت منع رفت و آمد اعلام کرده و به مدت ۴۸ ساعت تمام ورودی‌های شهر هرات را بسته و از رفت و آمد به شهر جلوگیری کردند.
همچنین از ورود ساکنین مناطق جبرئیل و سایر مناطق شیعه‌نشین به داخل شهر در روزهای جمعه و شنبه جلوگیری می‌شده‌است. اما درگیری‌های پراکنده‌ای در روز جمعه یازدهم محرم نیز گزارش می‌شد.
ارسال هیئت حقیقت یاب
در کابل، مقامات حکومتی هیئت حقیقت یابی را به سرپرستی محمد اسماعیل خان به هرات فرستادند.این هیئت مرکب از نماینده گان شیعه و سنی هرات در پارلمان افغانستان بود.
اسماعیل خان در یک کنفرانس مشترک خبری با سید حسین انوری، والی هرات گفت که تحقیقات آن‌ها به منظور ریشه یابی درگیری میان گروهی از سنی‌ها و شیعیان در هرات نشان میدهد که هیچ شواهدی مبنی بر اینکه این درگیری‌ها ناشی از «سازماندهی‌های قبلی» بوده باشد وجود ندارد.
اسماعیل خان، برخوردهای مسلحانه روز پنجشنبه در شهر هرات را 'تصادفی' و کار 'جوانان احساساتی' توصیف کرده‌است.
منابع
'هفت کشته' در درگیری شیعیان و سنی‌ها در هرات بر اساس گزارش‌های موجوده در جریان آن روز سنی‌های که به سرک‌ها ریخته بودنند تا جلو عزاداری دسته‌ها و گروهای شیعه بگیرند موفق به آتش زدن تعدادی از مساجد و تکیه خانه‌ها که در آن تعداد زیادی قرآن شریف و اسما حسنی شندند. اسناد و شواهد موجوده حاکی ازحمایت نیروهای امنیتی در حمله بهخ مساجد و وخیم تر شدن اوضاع دارد.
زنجیر (فیلم ۱۹۸۴)
زنجیر (The Chain) یک فیلم کمدی-درام بریتانیایی به کارگردانی جک گلد است که در سال ۱۹۸۴ منتشر شد.
یونی اکستروم
یونی اکستروم (Johnny Ekström؛ زادهٔ March 5, 1965) بازیکن فوتبال اهل سوئد بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال گوتبورگ، باشگاه فوتبال کن، باشگاه فوتبال آینتراخت فرانکفورت، باشگاه فوتبال بایرن مونیخ، باشگاه فوتبال رئال بتیس، باشگاه فوتبال دینامو درسدن، باشگاه فوتبال رجانا، و باشگاه فوتبال امپولی اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۲۱ سال سوئد و سوئد بازی کرده‌است.
روان‌شناسی هنر
روان‌شناسی هنر یک رشتهٔ میان‌رشته‌ای است که به مطالعهٔ ادراک و شناخت ویژگی‌های هنری و تولید آن می‌پردازد. استفاده از هنر به‌عنوان شکلی از روان‌درمانی، مربوط به هنردرمانی است. روان‌شناسی هنر مربوط به روان‌شناسی محیط است.
کار تئودور لیپس، روان‌شناس محقق مونیخی، نقش مهمی در توسعه اولیه مفهوم هنر روان‌شناسی که در اوایل دهه دوم قرن بیستم بود. مهم‌ترین سهم او در این رابطه تلاش برای نظریه‌پردازی سؤال از Einfuehlung یا «همدلی» بود یک اصطلاح که بعداً تبدیل به یک عنصر کلیدی در بسیاری از تئوری‌های هنر روان‌شناسی شد.
۱۸۸۰–۱۹۵۰
هاینریش وولفین مورخ و منتقد سویسی یکی از اولین کسانی بود که به ادغام روان‌شناسی با تاریخ هنر پرداخت پایان‌نامه او با موضوع Prolegomena zu einer Psychologie der Architektur (1886) نشان می‌دهد که معماری می‌تواند از یک نقطه نظر صرفاً روان‌شناسی (به عنوان مخالف به یک تاریخی-progressivist) درک شود.
فرد دیگری که نقش مهمی در توسعه هنر روان‌شناسی بود ویلهلم ورینگر بود که برخی از قدیمی‌ترین توجیهات نظری برای اکسپرسیونیست هنر را فراهم کرد. روان‌شناسی هنر (۱۹۲۵) توسط لو ویگوتسکی (۱۸۹۶–۱۹۳۴) یکی دیگر از کارهای کلاسیک است. ریچارد مولر-فراینفلس فرد مهم دیگری در نظریه‌پردازی هنر بود.
گورینگ
گورینگ، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان نیک‌شهر در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان چاهان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۸۸ نفر (۸۰خانوار) بوده‌است.
دهستان کرماجان
دهستان کرماجان نام دهستانی در بخش مرکزی شهرستان کنگاور، استان کرمانشاه در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۲۴۳ نفر (۹۹۴خانوار) بوده‌است.
کرگزمور، نیویورک
کرگزمور (به انگلیسی: Cragsmoor) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان اولستر، نیویورک واقع شده‌است. کرگزمور ۱۱٫۳ کیلومتر مربع مساحت و ۴۴۹ نفر جمعیت دارد و ۵۶۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
فروغی
فروغی یک نام خانوادگی‌ست. افراد شاخص با این نام از این قرارند:
چهار گام وارستگی
چهار گام وارستگی مفهومی است در آیین بودا و به چهار مرحله‌ای اشاره می‌کند که سالکان برای رسیدن به وارستگی کامل از رنج‌ها و شکستن چرخه تولد ادواری و دست‌یابی به حالت بی‌مرگ‌ها arhat آن را طی می‌کنند.
بودا از کسانی که در یکی از این مراحل چهارگانه باشند با عنوان «مردمان شریف» ariya-puggala یاد می‌کند و جماعتی که این افراد تشکیل می‌دهند را «انجمن شریف» ariya-sangha نام نهاده‌بود.
آموزه چهار گام وارستگی از آموزه‌های اصلی در مکتب‌های اولیه بودایی به‌ویژه کیش ترواده بوده که تا امروز ادامه یافته‌است.
این چهار مرحله عبارت است از:
ادوارد مارکاروف
ادوارد آرتیومی مارکاروف (Էդուարդ Արտյոմի Մարգարով؛ زادهٔ ) یک بازیکن فوتبال اهل ارمنستان است.
باشگاهی
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال نفتچی باکو و آرارات ایروان اشاره کرد.
تیم ملی
وی همچنین در تیم ملی فوتبال شوروی بازی کرده‌است. مارکاروف نخستین بازی ملی خود را که یک بازی دوستانه بود در تاریخ ۵ ژوئن ۱۹۶۶ در مسکو در مقابل فرانسه انجام داده‌است.
باشگاهی
=
بازیکت
آرارات ایروان
مربی
آرارات ایروان
هومنمن ای‌ای بیروت
میکا
ملی
تیم ملی فوتبال شوروی
تیم ملی فوتبال زیر ۲۱ سال شوروی
دولنیتسه
دولنیتسه یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه زنویمو واقع شده‌است. دولنیتسه ۴٫۴۶ کیلومتر مربع مساحت و ۱۵۳ نفر جمعیت دارد و ۲۲۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
دالاب
روستای دالاب بالا در ۹ کیلومتری شمال غربی شهرستان کوهدشت در استان لرستان با طبیعت زیبا واقع شده است این روستا جزء روستاهای باستانی کشور محسوب می‌شود و گنجینه‌های هنگفتی دارد و دارای پوشش گیاهی زیبایی می‌باشد. در این روستا همانند سایر روستاهای کشور کشاورزی و دامپروری رواج دارد.
آرمنیا (کشتی ۱۷۹۶)
آرمنیا (Armenia) یک کشتی تجاری متعلق به دولت بریتانیا بود که از سال ۱۷۹۶ میلادی توسط کمپانی هند شرقی مورد کاربرد قرار می‌گرفت.
پل رایزر
پل رایزر (Paul Reiser؛ زادهٔ March 30, 1957) هنرپیشه، و آهنگساز اهل ایالات متحده آمریکا است.
بخشی از فیلمشناسی
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به بیگانه‌ها، پلیس بورلی هیلز، آدم‌های بامزه، مرد متأهل و یک شب در مک‌کول اشاره کرد.
هوپارکریان
هوپارکریان (نام علمی: Euparkeriidae)، یک خانواده از گوشتخواران کوچک شاه‌سوسمارسانان هستند، که از تریاس پیشین تا تریاس میانه (آنیزین ) زندگی می‌کردند. بقایای سنگواره‌ای آن‌ها را در آفریقای جنوبی و روسیه شناسایی کرده‌اند. بر خلاف هم خانواده‌شان٬ سرخ‌سوسماران، یوپارکریان حیواناتی کوچک و باریک بوده و شاید روی دوپا حرکت می‌کردند.
عمل دوتایی
عمل دوتایی در ریاضیات، محاسبه‌ای است که در آن دو عنصر (که به آن عملوند گفته می‌شود) را ترکیب می‌کند تا یک عنصر دیگر را تولید کند. به صورت صوری‌تر، یک عمل دوتایی یک عملیات با آریتی (درجه) دو است.
از مهم‌ترین و پرکاربردترین مفاهیم در جبر مجرد است.
آشنایی
شاید تا به حال فرایندهای زیادی را دیده باشید که طی آن دو چیز با هم ترکیب می‌شوند و شی سوم متمایزی را حاصل می‌دهند.
مثلاً تصور کنید در یک کلاس درس معلم کلاس می‌گوید «ب»، «آ» و دانش‌آموزان با هم فریاد می‌زنند «با». این بار معلم می‌گوید «ب»، «و» و این‌بار دانش‌آموزان فریاد می‌زنند «بو» یا در مثالی دیگر در طبیعت مولکول‌های هیدروژن و اکسیژن با هم ترکیب شده و ماده سومی چون آب را پدیدمی‌آورد.
این‌ها همگی نمونه‌هایی از اعمالی دوتایی هستند که در طی آن‌ها دو عنصر شرکت‌کننده عنصر سومی را پدیدمی‌آورند.
اعمال دوتایی و به دنبال آن ساختارهای جبری از مهم‌ترین و مقدماتی‌ترین مفاهیم در جبر مجرد هستند. در ادامه به تعریف دقیق یک عمل دوتایی در جبر می‌پردازیم و ویژگی‌های آن‌ها را بررسی می‌کنیم.
عمل دوتایی
یک عمل دوتایی روی مجموعه ناتهی G تابعی است چون از G×G به توی G که به هر عضو (a,b) از G×G یک عضو یکتا چون C از G را نسبت می‌دهد.
لازم به یادآوری است که G×G حاصل ضرب دکارتی G در خودش است.
با توجه به تعریف یک عمل دوتایی، یک عمل دوتایی چون * روی یک مجموعه ناتهی G باید واجد شرایط زیرباشد:
برای نمایش اینکه، * یک عمل دوتایی تعریف شده در مجموعه ناتهی G باشد می‌نویسم (*،G) و برای هر (a,b) عضو G×G، حاصل عمل * روی زوج مرتب (a,b) را به صورت (a,b)* یا معمول‌تر به فرم a*b نشان می‌دهیم و معمولاً برای سهولت در نوشتن a*b را نیز به صورت ab می‌نویسیم.
همچنین معمولاً یک عمل دوتایی روی یک مجموعه را با دو نماد جمعی + و ضربی. نشان می‌دهیم که نباید آن‌ها را با جمع و ضرب اعداد خلط کرد.
اگر عمل دوتایی را به فرم جمعی نشان دهیم حاصل عمل + را روی (a,b) به صورت a+b نشان می‌دهیم و اگر عمل دوتایی را با نماد ضربی نشان دهیم حاصل عمل را به صورت a.b یا ab نشان می‌دهیم.
مثال‌هایی از اعمال دوتایی
که همان عمل جمع اعداد صحیح است و به آسانی دیده می‌شود * یک عمل دوتایی است.
اما عمل فوق در اعداد صحیح و اعداد گویا عمل دوتایی نمی‌باشد؛ زیرا به عنوان مثال:
یا
«در مثالهای بالا به علت نداشتن شرط بسته بودن عمل دوتایی نیست»
ولی در مجموعه اعداد حقیقی عمل فوق، یک عمل دوتایی است.
عمل * که در بالا تعریف شده در مجموعه اعداد گویا یک عمل دوتایی نیست. چرا که به ازای a=b جواب a*b تعریف نشده می‌شود.
بسته بودن نسبت به یک عمل
تعریف کلی:
اگر در یک مجموعه دو عضو a وb انتخاب کنیم و عمل مربوطه (ضرب و جمع و تفریق و تقسیم) را روی آن دو عضو انجام دهیم و حاصل در مجموعه مورد نظر ما وجود داشته باشد در اینصورت می‌گوییم دو عضو a و b نسبت به عمل مربوطه بسته‌است. توجه داشته باشید که لزومی ندارد عضوهای انتخابی متمایز باشند یعنی می‌توانند هر دو یکی باشند. به‌طور مثال در مجموعه {۱٬۲} اگر عضو ۱ را انتخاب کنیم می‌توانیم ۱ را با ۱ در نظر بگیریم (هر دو عضو انتخابی یکی باشند) و بعد با هم جمع کنیم که حاصل برابر ۲ است و در مجموعه مورد نظر وجود دارد، اما اگر ۲ و یک را در نظر بگیریم در اینصورت ۲ +۱ = ۳ و داخل مجموعه وجود ندارد پس مجموعه فرض شده نسبت به عمل جمع بسته نیست. مجموعه {۱و۰و۱-} نسبت به عمل جمع و ضرب بسته‌است. می‌بینید که باید حتماً دو تمام حالات را بررسی کنید چرا که در تعریف گفته شده دو عضو a و b، به این معنی است که هر عضوی می‌تواند باشد و نباید فقط از روی دو عدد در مورد بسته بودن مجموعه نسبت به اعمال اصلی قضاوت کنیم.
مجموعه اعداد صحیح و عمل جمع اعداد را در نظر بگیرید. عمل جمع اعداد یک عمل دوتایی روی مجموعه اعداد صحیح است و بدیهی است که با توجه به تعریف عمل دوتایی روی \mathbb{Z} برای هر دو عدد صحیح a و b عدد a+b نیز عددی صحیح است.
حال مجموعه اعداد صحیح زوج که زیرمجموعه‌ای از \mathbb{Z} است را در نظر بگیرید. برای هر دو عضو این مجموعه چون m و n چون مجموع دو عدد زوج، عددی زوج است عدد m+n زوج است پس متعلق به مجموعه اعداد صحیح زوج است.
به عبارت برای هر داریم
در این حالت اصطلاحاً می‌گوییم مجموعه اعداد صحیح زوج تحت عمل جمع بسته‌است.
اما همواره برای هر زیرمجموعه Z چنین نیست؛ به‌طور مثال، مجموعه اعداد صحیح فرد را در نظر بگیرید. مجموع دو عدد صحیح فرد عددی زوج است که دیگر به مجموعه اعداد صحیح فرد تعلق ندارد پس برای هر داریم  در این حالت می‌گوییم مجموعه اعداد صحیح فرد تحت عمل جمع بسته نمی‌باشد.
اگر G یک مجموعه ناتهی و * یک عمل دوتایی تعریف شده روی G باشد و E زیرمجموعه‌ای ناتهی از G باشد، می‌گوییم E تحت عمل G بسته‌است در صورتی‌که به ازای هر a,b∈E داشته باشیم a*b∈E.
شرکت‌پذیری
فرض کنید * یک عمل دوتایی روی مجموعه ناتهی G باشد. در این صورت می‌گوییم عمل * روی G شرکت‌پذیر است هرگاه برای هر a,b،c متعلق به مجموعه G داشته باشیم: a*(b*c)=(a*b)*c
به عنوان مثال:
\mathbb{Z} تحت عمل * شرکت پذیر است. به عنوان نمونه: (a+b)-c = a+(b-c)
نیم‌گروه
مجموعه (*،G) یک نیم‌گروه است هر گاه عمل * روی G شرکت پذیر باشد. به عنوان مثال مجموعه اعداد طبیعی به همراه عمل جمع یک نیم گروه است ولی مجوعه اعداد صحیح به همراه عمل تفاضل یک نیم گروه نمی‌باشد.
جابه‌جایی
فرض کنید G مجموعه‌ای ناتهی و * یک عمل دوتایی روی G باشد. در این صورت عمل * را روی G جابه‌جایی می‌گوییم هرگاه برای هر دو عضو a و b متعلق به مجموعه G داشته باشیم a*b=b*a.
به عنوان مثال عمل جمع اعداد روی اعداد طبیعی عملی جابه‌جایی است و عمل تفریق روی مجموعه اعداد حقیقی دارای خاصیت جابه‌جایی نمی‌باشد.
عضو خنثی
فرض کنید G مجموعه‌ای ناتهی و * یک عمل دوتایی تعریف در G باشد. در این صورت عضو e متعلق مجموعه G را عضو خنثی یا همانی G نسبت به عمل * می‌گوییم هرگاه برای هر a متعلق به مجموعه G داشته باشیم: e*a=a*e=a
اگر e عضو G چنان باشد که برای هر a عضو G داشته باشیم a*e=a آنگاه e را عضو خنثی راست می‌گوییم و اگر برای هر a متعلق به G داشته باشیم e*a=aآنگاه e را عضو خنثی چپ می‌گوییم.
به عناون مثال در مجموعه اعداد صحیح به همراه عمل جمع عدد صحیح صفر عضو خنثی عمل جمع است و عضو خنثی ضرب در مجموعه ماتریس‌های مربعی از مرتبه n ماتریس همانی است.
حال ممکن است این سؤال پیش بیاید که آیا یک مجموعه نسبت به یک عمل دوتایی می‌تواند دارای دو عضو خنثی باشد؟ قضیه زیر بیان می‌کند عضو خنثی یک ساختمان جبری در صورت وجود یکتاست.
چون e۲∈G و e۱ عضو خنثی G نسبت به عمل * است داریم
و چون e۱∈G و e۲ عضو خنثی G است داریم:
که دو تساوی اخیر نشان می‌دهد e۱=e۲ و حکم ثابت می‌شود.
عضو معکوس
فرض کنید G یک مجموعه ناتهی و * یک عمل دوتایی روی G باشد و e عضو خنثی G نسبت به عمل * باشد. در این صورت عضو a متعلق به G را نسبت به عمل * وارون پذیر (معکوس پذیر) می‌نامیم هرگاه عضوی چون b موجود باشد که a*b=b*a=e.
همچنین اگر b چنان موجود باشد که a*b=e گوییم b معکوس راست a است و اگر bچنان باشد که b*a=e آنگاه b را معکوس چپ a مِی‌نامیم.
لاوی
لی وای یا  لوین به معنی دوست خوب، نزدیک و متحد بر اساس کتاب پیدایش، سومین پسر یعقوب از لیه بود.
زندگی
لاوی با زنی به نام ملکاه دختر آرام ازدواج کرد ؛ وی پدر قهات، پدربزرگ عمران و جد اعلای موسی بود. پسران لاوی، بزرگان قبایل گرشوم، قهات و مراری شدند و با یعقوب به مصر رفتند و نسل آن‌ها در زمین جوشن ماندند و بعدها خانوادهٔ کاهنین را به وجود آوردند که لاویان نام گرفت. لاوی در سن ۱۳۷ سالگی در مصر درگذشت.
سید محمدرضا مساوات شیرازی
سید محمدرضا مساوات (شیرازی) (۱۲۴۴–۱۳۰۴) روزنامه‌نگار و سیاست‌مدار عصر مشروطه بود. او سردبیر روزنامه مساوات، عضو کمیته انقلاب ملی و نماینده دوره‌های دوم، سوم، چهارم و پنجم مجلس شورای ملی، و از سران حزب دموکرات عامیون و سپس حزب سوسیالیست بود.
زندگی
سید محمدرضا از اهالی برازجان بود. تحصیلات خود را در شیراز آغاز کرد و نزد میرزا ابوالحسن جلوه در تهران ادامه داد. از آغاز نهضت مشروطه در این جنبش فعال شد و در تحصن علمای تهران در ۱۲۸۴ خورشیدی برای ضدیت با عین‌الدوله صدراعظم و مطالبه اصلاحات اساسی در حرم عبدالعظیم شرکت داشت. در دورهٔ اول مشروطیت روزنامه مساوات را منتشر می‌کرد، بدین جهت به مساوات معروف شد. روزنامه مساوات از روزنامه‌های تند و انقلابی در زمان خود محسوب می‌شد. مساوات رکیک‌ترین جملات را علیه شاه و درباریان در این روزنامه و نیز شب‌نامه‌هایش می‌نوشت. احمد کسروی از بعضی نوشته‌های مساوات به لحاظ اخلاقی انتقاد کرده و تندروی مساوات در بدگویی از محمدعلی شاه را یکی از دلایل نزدیک شدن محمدعلی شاه به روس‌ها و دشمنی‌اش با مشروطه‌خواهان می‌داند. از جمله این‌که یک‌بار طوماری به بازار تهران برده بود تا مردم گواهی کنند که ام الخاقان مادر محمدعلی شاه بدکاره‌است.
سید محمدرضا مساوات یکی از نه عضو کمیتهٔ انقلاب ملی بود که مسئولیت هماهنگی و راهبری فعالیت‌های آزادی‌خواهان را بر عهده داشت. نام او به همراه سید جمال الدین واعظ، ملک‌المتکلمین و جهانگیرخان صور اسرافیل در فهرست چهار نفری بود که محمدعلی شاه پیش از به توپ بستن مجلس، درخواست تبعید آنها را از ایران کرده بود که با ایستادگی مجلس روبرو شد. مساوات پس از به توپ بستن مجلس در ۱۲۸۷ خورشیدی از تهران گریخت و با زحمات زیاد از راه مازندران و گیلان خود را به تبریز رساند و به سایر مشروطه‌خواهان پیوست و انتشار روزنامهٔ مساوات را پی گرفت.
پس از فتح تهران به پایتخت برگشت و به اتفاق سید عبدالرحیم خلخالی انتشار روزنامه مساوات را از سر گرفت. در این دوره او از سران حزب دموکرات عامیون و در دورهٔ دوم مجلس از تبریز به نمایندگی انتخاب شد. در اواخر عمر همین مجلس در سال ۱۲۹۰ به او پیشنهاد نخست‌وزیری شد اما نپذیرفت. او یک دوره نیز معاون وزیر عدلیه بود. در دولتهای علاءالسلطنه و عین‌الدوله پیشنهاد وزارت را نپذیرفت و در دوره سوم به جای یکی از نمایندگان مستعفی در تهران برگزیده (تصویب اعتبارنامه اول تیر ۱۲۹۴) و وارد مجلس شد اما نمایندگی اش چند ماه بیشتر دوام نیافت. با پیشروی ارتش روسیه بسوی تهران در جریان جنگ جهانی اول، مجلس تعطیل شد و او نیز همراه با بسیاری از نمایندگان مجلس از تهران مهاجرت کرد و به کرمانشاه و سپس استانبول رفت. پس از بازگشت به ایران به حزب سوسیالیست پیوست و در انتخابات مجلس چهارم به نمایندگی تهران انتخاب شد اما با کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ و روی کار آمدن سید ضیاءالدین طباطبایی یزدی، مجلس تشکیل نشد. سیدضیاء از او خواست تولیت آستان قدس رضوی را عهده‌دار شود اما قبول نکرد. با سقوط کابینه سیدضیاء و تشکیل مجلس، به مجلس رفت.
مساوات در دوره پنجم به نمایندگی از ساوجبلاغ مکری (مهاباد) به مجلس رفت. هرچند هنگامی که اعتبارنامه‌اش در مجلس طرح شد، صدرالعلماء مفتی نماینده سقز و بانه اعتراض کرد و صحت انتخابات را زیر سؤال برد و گفت مساوات نماینده واقعی این حوزه انتخابیه نیست. با این حال مجلس به اعتبارنامه اش رأی داد.
روز هشتم شهریور ۱۳۰۴ که حسین پیرنیا رئیس مجلس خبر درگذشت مساوات را به نمایندگان اعلام کرد، درباره‌اش گفت: «مرحوم مساوات دارای صفاتی بودند که علاقمندی عموم را به خودشان جلب نموده‌اند. ایشان از آزادیخواهان روز اول بودند و در طریق مشروطیت خیلی زحمت کشیده‌اند و دچار صدمات بزرگ شدند، ولی همیشه پایدار بودند عزم خودشان. برای این که اقدامات ایشان از زندگانی پر مشقتی که داشتند معلوم شده‌است که از روی عقیده بوده‌است نه برای جلب نفع».
یزدگرد یکم
یزدگرد یکم مشهور به یزدگرد رام‌گر و یزدگرد بزه‌گر (شاهنشاهی از ۳۹۹ تا ۴۲۰ میلادی) چهاردهمین شاهنشاه ساسانی بود. وی به جای برادرش بهرام چهارم یا بهرام کرمانشاه، به سلطنت رسید. منابعی که به وی پرداخته‌اند را می‌توان به سه دسته تقسیم نمود. یک گونه آن، منابع اولیهٔ یهودی، مسیحی و زرتشتی است. دسته دیگر تاریخ شفاهی می‌باشد و دسته سوم، تاریخ‌نگاری مدرن است. منابع زرتشتی (و تاریخ‌نگاران اسلامی که از آن‌ها وام گرفته‌اند) که از او به پلیدی یاد می‌کنند، اما در منابع مسیحی و یهودی، از او با احترام یاد می‌کنند. از سوی دیگر، کمبود منابع در مورد زندگانی و پادشاهی او در روایات شفاهی-ملی، نمایانگر میزان نفرت درباریان است که سعی کرده‌اند هویت تاریخی او را مخدوش کرده، و فقط به صورت گذرا از او نام ببرند.
در دوران حکومت او، اقلیت‌های دینی با آرامش و خاطری آسوده به مناسک دینی خود پرداختند و یزدگرد یکم به دلیل تسامح دینی نسبت به غیر زرتشتیان، در میان تاریخ‌دانان یهودی–مسیحی محبوب و در منابع فارسی–عربی منفور است. یزدگرد، به مسیحیان آزادی مذهبی داد تا بتواند با این امتیاز، با امپراتوری روم صلح کند. منع آزار مسیحیان، سبب خشم و کینهٔ موبدان و اشراف‌زادگان ساسانی گشت. چرا که مذهب مسیحیت، رقیب جدی برای مذهب آن‌ها بود و عقاید مذهبی این دو، با یکدیگر تضادهای آشکارا داشتند.
در منابع زرتشتی، او با یک یهودی ازدواج کرده است. حال آنکه در منبع یهودی (یعنی تلمود)، سخنی از این ازدواج به میان نیامده است. خاورشناسان در مورد این ازدواج، تردید دارند. یزدگرد یکم صلحی پایدار با امپراتوری روم شرقی برقرار کرد و توانست نگاه خود را از مرز غربی به مرز شرقی امپراتوری ساسانی معطوف کند.
قدرت شاهنشاه در دربار به قدری ضعیف گشته بود، که سه شاهنشاه پیش از یزدگرد، بر اثر توطئه و دسیسه کشته شدند؛ بنابراین، یزدگرد پیش‌دستی کرد و دست اشراف‌زادگان و موبدان را از قدرت کوتاه کرد و آن‌ها را از سر راه خود برداشت. او به‌طور مشکوکی در هیرکانیا (نزدیک گرگان امروزی) کشته شد. به باور تاریخ‌نگاران (نظیر تئودور نلدکه، علیرضا شاپور شهبازی، روزبه زرین‌کوب و عبدالحسین زرین‌کوب)، اشراف‌زادگان و موبدان، انتقام خود را در محیطی به دور از پایتخت، از او گرفتند و شایع نمودند که او توسط فرشته خدایی کشته شد. اما شهرام جلیلیان معتقد است که یزدگرد به علت بیماری مرده است و موبدان و اشراف‌زادگان، وانمود کرده‌اند که مرگ او، خواست الهی بوده است.
نام‌شناسی
یزدگرد، اسم ترکیبی از «یَزَد» برگرفته از «یَزَتَه» به معنای «خدایی» و «کرتَه» به معنی «ساخته» است که در ترکیب، به معنی «خدا ساخته» است و شبیه به «بَغ‌کَرت» ایرانی و «Theokistos» یونانی است. صورت‌های دیگر این کلمه در فارسی میانه Yazdekert ، در سریانی Yazdegerd و Izdegerd و Yazdeger، در یونانی Isdigerdes (Ἰσδιγέρδης) و صورت‌های متفاوت دیگر، در فارسی جدید یَزدْگِرد، یَزدِگِرد، یَزدگَرد و یَزدکَرد، در تلمود Izdeger و Azger، در عربی یَزدِجِرد (در شعر اغانی: اَزدکِرد)، و در ارمنی کلاسیک Yazkert (Յազկերտ) است.
منابع ساسانی-زرتشتی و مسلمان
گزارش‌های تاریخی دورهٔ اسلامی که آگاهی‌هایی دربارهٔ یزدگرد یکم به دست می‌دهند و البته بازتاب دیدگاه خداینامه، تاریخ ملی ایرانیان بوده‌اند، از یزدگرد با واژگانی چون «دَفر/دَبر» (فریبنده)، «فَظ»، «الخشن» (دشت/خشن)، «الاثیم» (بزه‌گر) و «مجرم» سخن می‌گویند و یزدگرد یک چهرهٔ یک پادشاه ستمگر و بداندیش به خود می‌گیرد و همهٔ کرده‌ها و سیاست‌های او، زشت و نکوهید خوانده می‌شود.
نولدکه در توضیح خدای‌نامه آورده‌است که «تمام روایت‌های ملی ایران در یک کتاب خلاصه و جمع شده بود. این‌ها روایت‌های توده مردم نبود، بلکه روایت‌هایی بود که از قول بزرگان و روحانیون که با یکدیگر کاملاً مربوط بودند، گرد آمده بود. عقاید و افکار این دو گروه صاحب‌نفوذ در جامعه ساسانی، به روشنی در همه جای کتاب نمایان است… نه فقط قسمت پهلوانان، بلکه قسمت‌های پسین‌تر نیز، برای سرگرمی و تفریح نوشته شده بود… این کتاب به زبان فارسی میانه نگاشته شد. اسم کتاب، قریب به یقین خوتای‌نامک (با تلفظ امروزی، خدای‌نامه) به معنی «نامهٔ خداوندگان»، متشابه با اسم شاهنامه که بعدها به آن منتسب کردند، بوده‌است. مآخذ عربی، همین کتاب را که حاوی تاریخ شاهان ایران بوده، خداینامه نامیدند… این کتاب، توسط ابن مقفع، در سده دوم هجری به عربی ترجمه گشت. از این کتاب نه به اصل پهلوی، و نه به ترجمه عربی، از میان رفته‌است. ترجمه‌ها و کتاب‌های اقتباسی دیگر از این کتاب هم به دست ما نرسیده‌است؛ ولی به‌طور ناقص، در تاریخ‌ها و گاهی در بعضی مجموعه‌ها مانند عیون‌الاخبار ابن قتیبه، قطعات و استخراج‌هایی دیده می‌شود.»
شاهنامهٔ فردوسی، منبع اصلی روایت‌های اساطیری و حماسی ایران به زبان فارسی نو به‌شمار می‌آید که بر اساس خدای‌نامه‌ها، سرده شده‌است. در شاهنامه می‌توان روایت‌هایِ سینه به سینه و سنت‌های شفاهی را که از قول «دهقان» نقل می‌شود نیز ملاحظه کرد. از اینرو، شخصیت‌هایی در شاهنامه دیده می‌شود که برای اوستا و منابع پهلوی ناشناخته‌اند؛ چرا که فردوسی، روایت‌های گوناگون را با هم درآمیخته است. به عبارت دیگر، ثبت شاهنامه فردوسی، در انتهای دوران تکامل تاریخ‌نگاری پسا ساسانی بوده‌است.
در خدای‌نامه، نام پادشاهان سلسله ایرانی و رخدادهای مرتبط با آن‌ها را، آمیخته با افسانه، ضبط کرده بودند. در دربار شاهان ساسانی، دفترهای رسمی ثبت وقایع وجود داشته و کسانی بودند که روایت‌های تاریخی را افسانه‌وار از برداشته‌اند. احمد تفضلی، زمان تدوین این کتاب را به دوران خسرو انوشیروان منسوب می‌دارد که در واقع «عصر تألیف و ترجمه و نهضت ادبی» ساسانی بوده‌است. در این زمان، بر اساس دفترهای رسمی و نیز با استفاده از سنت‌های شفاهی و رساله‌های جداگانه‌ای که در مطالب گوناگون مرتبط با تاریخ از قبیل نسب‌نامه‌ها و فهرست جنگ‌ها یا شهرها و وقایع مربوط با آن‌ها وجود داشته، خدای‌نامه تدوین شد. در سرگذشت هر یک از شاهان، قصه‌های نمایشی (مثلاً عاشقانه، مثل شاپور اول و دختر ضیزن، شاه حَضَر (هتره)؛ داستان‌های بهرام گور) نیز گنجانده می‌شد.
جهان‌بینی خدای‌نامگ و گرایش آن به موبدان به چند طریق آشکار گردید. در دربار، موبدان، ستاره‌شناس‌ها، بخردان و دانایان (داناگان) حاضر و دمِ دست بودند و پیوسته دربارهٔ مسائل آینده با آن‌ها مشورت می‌شد و در خدای‌نامگ، همواره گفته‌های آن‌ها درست و شایسته نشان داده شده‌است. تصور دوگانه باورانه از جهان و ارزش‌های اخلاقی برآیند آن، سراسر کتاب را پر کرده‌است. رویدادهای تاریخی را عمدتاً بر حسب دوگانگی خیر و شر می‌نوشتند و اهریمن و دیوانِ او، همه‌جا، حاضر بودند تا هستی انسان را تباه و پریشان سازند و اندیشه‌های آدمیان را تباه کنند. به گواهی سرنوشتی که جمشید، کاووس و یزدگرد یکم یافتند، تسلیم شدن به وسوسه‌های آنها، کیفر ایزدی در پی دارد.
طبری در توصیف بیشتر از دیگران، به گزارش کرده‌های یزدگرد پرداخته‌است. او می‌گوید یزدگرد فرهیخته و باهوش بود، اما بیشتر به چیزهای زیان‌آور می‌اندیشید و دانش خود را در نیرنگ و فریب‌کاری به کار می‌برد. دانش و فرهنگ دیگران را اندک می‌دید و به داشته‌های خود می‌بالید. او مردی سخت‌گیر، زشت‌خو و ناسپاس بود. سخت‌گیری یزدگرد چنان بود که لغزش‌ها و گناهان خُرد را را بزرگ و نابخشودنی می‌شمرد و سزای سخت می‌داد.
جاحظ نوشته‌است که «یزدگرد یکم، آداب و رسوم ساسانیان را عوض کرد، در زمین آشوب به پا کرد، به مردم ستم کرد و ظالم و فاسد بود». دوران پادشاهی یزدگرد در مجمل‌التواریخ در چند سطر بیان شده که جمله نخست آن چنین است: «کاری نکرد جز ستمگری». تنها منابعی یزدگرد را بزه‌کار می‌خوانند که از سنت تاریخ‌نگاری موبدان دربار ساسانی، پیروی کرده‌اند. به نوشتهٔ ابوریحان بیرونی، یزدگرد تقویم را به‌روز کرد. ابن‌بلخی در مورد یزدگرد نوشته‌است: «مردی ظالمِ بدخویِ درازدست بود و از این جهت، او را یزدجرد اثیم خواندندی، یعنی بزه‌کار».
در متون یهودی
یزدگرد، در متون یهودی-مسیحی نظیر تلمود، چهره‌ای پسندیده دارد. در این منابع، او را پادشاهی مهربان توصیف کرده‌اند که با پیروان همهٔ ادیان مدارا می‌کرده و به آن‌ها اجازه می‌داده تا به راحتی در میان دیگران زندگی کنند، ببالند و حتی جوامعی نیرومند تشکیل دهند. رفتار آزاداندیشانهٔ او با پیروان دیگر دین‌ها حتی در منابع زرتشتی هم دیده می‌شود؛ آنجا که از ازدواج او با شوشان‌دخت، دختر روش‌گالوتا (سالار یهودیان تبعیدی) سخن می‌رود. در منابع تلمودی نیز، از یزدگرد یکم به احترام و نیکی یاد کرده‌اند و نویسندگان آن برآنند که او از دین یهود آگاهی داشته‌است.
تلمود در دو جا از یزگرد یاد می‌کند و در هر دو جا، نام یزگرد همراه با نام ربی آشی آمده‌است. روشن است که ربی آشی در سال ۴۲۷ میلادی درگذشت، لذا مقصود تلمود از یزدگرد، باید یزگرد یکم باشد. تلمود تعریف می‌کند که یک روز امیمر، مرزوطرا و ربی آشی نزدیک درب ورودی کاخ یزدگرد نشسته بودند. هنگامی که آشپز مخصوص شاه، غذا برای شاه می‌آورد، ربی آشی که متوجه رنگ پریدگی چهره مرزوطرا شده بود، دست دراز کرده و قدری خوراک را از میان سینی برداشته به مرزوطرا می‌دهد. آشپز فریاد می‌زند: «خوراک شاه را خراب کردید». دربانان سر رسیده و آن سه نفر را مورد بازخواست قرار می‌دهند. ربی آشی استدلال می‌کند که یک قطعه گوشت خوک مصروع داخل خوراک شاه می‌بیند، لذا دست به این عمل غیر مقبول می‌زند. دربانان دنبال گوشت خوک مصروع می‌گردند و چیزی داخل سینی نمی‌یابند. در آن‌وقت ربی آشی دست به سوی سینی دراز کرده و لخته‌ای گوشت خوک مصروع از آن بیرون آورده، به دربانان نشان می‌دهد. پس از این واقعه دو تن هم‌نشینان ربی آشی علت حقیقی این رفتار را از وی می‌پرسند. ربی آشی در پاسخ می‌گوید که در هوای گرم متوجه می‌شود که خوراک در شرف گندیدن است، لذا با این حرکت مانع مسمویت شاه ایران می‌گردد.
در کتاب زباحیم، باب ۱۹، ذکر شده‌است که ربی اشی از قول ربی هونا—که رئیس جامعه یهودیان بابل بود، حکایت می‌کند که شخص اخیر روزی برای ملاقات با یزدگرد باریافت. شاه متوجه کمربند شل ربی هونا می‌شود، از تخت پائین آمده و کمربند ربی هونا را محکم می‌کند. ربی امیمر در این‌باره می‌گوید که یکی از آیات کتاب اشعیا که «شاهان ترا خدمتگزاری خواهند کرد»، تحقق یافته‌است.
در متون مسیحی
منابع مسیحی (سریانی و یونانی) او را فرمانروایی نیکو نوشته‌اند و بعضی گفته‌اند که او به مسیحیت گرویده بود، که این سخن چندان راست نمی‌نماید. در داستان‌های سریانی، او «شاه پیروز و باشکوه» (malkā zakāyā w naṣihā) خوانده شده‌است. سقراط اسکولاستکوس آورده‌است که یزدگرد، فرمان داد تا مغان را تار و مار کنند.
در منابع رومی و ارمنی
پروکوپیوس، تاریخ‌نگار رومی، یزدگرد را پادشاهی با اخلاق پسندیده و پایبند به «عهد و پیمان» نشان داده‌است. آگاثیاس، که به ندرت از پادشاهان ایرانی به نیکی یاد می‌کند، دربارهٔ یزدگرد می‌نویسد: «هرگز با رومیان نجنگید و هیچ آسیب دیگری به آنان نرساند و رفتارش همواره صلح‌جو بود». از تاریخ‌نگاران هم دوره‌ی ساسانیان میتوان به پروکوپیوس و آگاثیاس اشاره نمود. آنان بر خلاف دشمنی آشکار و کینه‌ورزی‌شان نسبت به ایرانیان، یزدگرد یکم را فرمانروایی «نیک‌اندیش» و «بزرگ‌منش» توصیف نموده‌اند.
روایت شفاهی پادشاهی یزدگرد
در روایت سنتی-ساسانی، آمده‌است که یزدگرد یکم فردی بزه‌کار، پادشاهی بدگمان، ستمکار و به ویژه با اشراف‌زادگان سخت‌گیر بود و آن‌ها نیز همگان از وی بیزاری می‌جستند. آن‌ها به درگاه خدا می‌نالیدند که ایشان را از شر یزدگرد آسوده کند. روزی که پادشاه در گرگان به سر می‌برد، اسبی نژاده و کمیاب در برابر خرگاه شاهی پدیدار گشت. هیچ‌کس نتوانست آن را رام کند، اما اسب به آسانی رام پادشاه گردید. همین که پادشاه به نوازش آن پرداخت، اسب چنان لگدی بر دلش زد که برجای سرد شد و بدین‌سان بود که یزدگرد به «پادشاهی ستمگرانهٔ خود» پایان داد. مردم گفتند که آن اسب، فرشته‌ای از جانب خدا بود.
تبار و خانواده
گزارش‌های تاریخی، یزدگرد یکم را فرزند «شاپور» ذکر کرده‌اند ولی مشخص نمی‌کنند که منظورشان شاپور دوم بوده یا شاپور سوم. به عقیدهٔ تئودور نولدکه، پدر یزدگرد، شاپور سوم بوده‌است، اما به‌دلیل اینکه طبری در جایی گزارش می‌دهد که یزدگرد پسر بهرام کرمان‌شاه، پسر شاپور دوّم بوده‌است و در جایی دیگر بازگو می‌کند که برخی از ایرانیان وی را برادر بهرام کرمان‌شاه و پسر شاپور دوّم می‌خوانده‌اند، شاپور شهبازی چنین نتیجه گرفته‌است که اگر تاریخ‌نویسان بهرام را پسر شاپور می‌نوشته‌اند، این شاپور به باور آن‌ها شاپور دوّم بوده‌است، نه شاپور سوم.
در کارنامهٔ گردهمایی اُسقفان سلوکیه ـ تیسفون که در ۴۱۰ میلادی در دورهٔ پادشاهی خودِ یزدگرد یکم و با ستایش او آغاز شده‌بود، وی «یزدگرد پسر شاپور» خوانده شده‌است که این اشاره هم ابهام‌آلود است. منابع اندکی، به اشتباه، او را پسر بهرام چهارم معرفی می‌کنند.
پسران یزدگرد یکم، شاپور، بهرام و نرسه بودند. برخی حتی آورده‌اند که همسرش، شوشان‌دخت (سوسنه )، دختر راس جالوت و مادر بهرام و نرسه بود و یزدگرد به درخواست همسرش، یهودیان را در جی اسکان داد. فرای این ازدواج یزدگرد را افسانه می‌داند.
وضعیت دولت و جامعه ساسانیان در ابتدای سده پنجم
در سده چهارم، می‌توان گفت که مسیحیت تبدیل به تهدیدی جدی برای کیش زرتشتی شده بود و پذیرش آن توسط ارمنی‌ها باعث شده بود تا پیوند آنان با رسوم باستانی‌شان فراموش شود. ارمنستان و گرجستان با پذیرش مسیحیت، به امپراتوری روم شرقی نزدیک‌تر شده بودند. امپراتورهای روم، خودشان را رهبران تمامی مسیحیان دنیا می‌شمردند و به این ترتیب، مسیحیان شاهنشاهی ساسانی مورد ظن بودند. شاهان قدرتمند ساسانی همچون شاپور دوم به گسترش مسیحیت واکنش نشان داده و مسیحیان را مورد آزار و اذیت قرار داده بودند. شاپور دوم که شاهی قدرتمند بود، امنیت را در داخل شاهنشاهی و در مرزهای آن برقرار کرده بود و در کنترل قبایل بیابان‌گرد هم موفق بود. پس از او، سه شاه بر تخت شاهنشاهی نشستند که یکی پس از دیگری توسط اشراف و بزرگان خلع شده و به شکل خشونت‌آمیزی به قتل رسیده بودند، بنابراین یزدگرد یکم باید به این روند واکنش نشان می‌داد و او این کار را با کشتن بسیاری از اشراف و بزرگان انجام داد و در نتیجه «بزه‌کار» لقب گرفت. در طول سلطنت یک از این سه شاه، بهرام چهارم، ارمنستان استقلال خود را از دست داده، بخش غربی آن تبدیل به یکی از استان‌های روم شد و بخش شرقی آن تحت فرمان‌روایی ایرانی‌ها درآمد. از این مرحله به بعد، شاهان دیگر خودشان را از نژاد خدایان نمی‌دانستند و در عوض فرمان‌روایی سکولار که پرستنده مزدا بودند، به‌شمار می‌رفتند.
پیشینه و به تخت رسیدن
پایان ناگهانی زندگی اردشیر دوم و بهرام چهارم، گواهی بر قدرت دسیسه‌بازی و توطئه‌گری اشراف‌زادگان در اجرای خواسته‌های خویش و تحمیل آن به حکومت مرکزی و ناکام‌یابی کوشش‌های دراز مدت شاپور دوم در استواری اقتدار حکومت مرکزی است. فرمان‌روایان پی‌درپی از جهت توانایی رزمی یا برتری شخصیت، چندان برجسته نبودند. با وجود اینکه شاپور سوم، دست‌نشانده اشراف‌زادگان ساسانی بود، ولی به توطئه و تحریک همان‌ها کشته شد؛ چرا که سعی کرده بود روابط دوستانه با امپراتوری روم برقرار کند.
با وجود اینکه یزدگرد، دست‌نشاندهٔ اشراف‌زادگان بود، اما در سلطنت خود بارها توفیق یافت تا از توسعهٔ نفوذ ایشان جلوگیری کند. قبل از رسیدن به پادشاهی به نیک‌رفتاری و خوش‌خلقی معروف بود و این مسئله، عامل عمدهٔ رضایت اشراف‌زادگان مخالف بهرام چهارم در به قدرت رسانیدن او بود.
لقب پادشاهی
بر سکه‌های نقره یا درهم یزدگرد یکم، همانند سکه‌های بیشتر شاهان ساسانی، نیم‌تنهٔ پادشاه نقش بسته‌است. نام او، یزدگرد (yzdkrt)، در سمت راست نقش و لقب l'mštry در سمت چپ آن به خط پهلوی کتیبه‌ای حک شده‌است. به نظر دریایی بنابر استنادات تاریخی، این پیشوند به معنی «رام» است؛ (مقایسه کنید با اوستایی rāmaya به معنی «آرام کردن»، rāman به معنی «صلح»؛ فارسی میانه rāmēnīdār به معنی «صلح‌کننده» و rāmišn (مانوی: r'myšn) به معنی «آرامش»)، و واژهٔ آرامش در فارسی نو. جزء دوم این واژه یعنی šahr همانند xšaθra و xšaça فارسی باستان، به معنای «فرمانروایی، پادشاهی، امپراتوری، قلمروی حکومتی» است. از آنجا که نام یزدگرد در سمت راست تمثال او حک شده‌است، نوشته روی سکه (l'mštry yzdkrt) را باید «یزدگردِ رام‌شهر» خواند که مراد از این عبارت «یزدگرد، آرام‌کننده شاهنشاهی» است.
در سکهٔ یزدگرد یکم و بهرام پنجم، لقب دیگری برای شاهنشاه به کار رفته‌است:
این عبارت، نماینگر محرومیت یزدگرد از داشتن ادعای‌تبار الهی است. در این دوران بود که با هجوم دشمنان، از کف رفتن سرزمین‌های مرزی و سرافکندگی شاهنشاه ساسانی، واژهٔ انیران از سکهٔ یزدگرد زدوده شد.
تغییر لقب یزدگرد نسبت به نیاکانش در سکه‌های ساسانی، به سبب تغییر عقیدهٔ او نبود، بلکه ناشی از شکست نیاکانش در جنگ‌ها و نیرو گرفتن موبدان زرتشتی بوده‌است. پادشاهان ساسانی که نیاکانشان ایزدی تصور می‌شدند و موبدان آتشکده آناهیتا بودند، در پایان سدهٔ چهارم به حاکمان دنیوی تبدیل شدند. پادشاهان اواخر سده چهارم نمی‌توانستند ادعای پادشاهان نخستین ساسانی را داشته باشند.
لقب «رام‌شهر» تنها مختص به یزدگرد است. پادشاهان ساسانی، پس از یزدگرد یکم و از سده پنجم میلادی، بر سکه‌هایشان لقب «کی» یعنی «کیانی» را ضرب کردند تا خود را به پادشاهان کیانی در اوستا پیوند دهند. این گرایش به اوستا، از سده پنجم به بعد، مهم‌ترین مؤلفه ایدئولوژی پادشاهی ساسانی شد. رواج واژهٔ فارسی میانه «خوَرَّه» (xwarrah) از آغاز دوران پادشاهی خسرو دوم (۵۹۱ میلادی) بیانگر افزایش علاقه پادشاهان ساسانی به کیانیان است. لقب «رام‌شهر» هم، دست کم آن‌گونه که ساسانیان آن را می‌فهمیدند، می‌تواند گرایش آن‌ها به انتساب خود به کیانیان باشد.
در متن فارسی میانه دینکرد، «رام‌شهر»، لقب کی‌ویشتاسب، حامی زرتشت است. در یادگار زریران، متنی حماسی که نگارش آن دست کم به دوران اشکانیان می‌رسد، «رام‌شهر» لقب کی‌ویشتاسب است. این اثر حماسی که در دوران اشکانیان رواج داشته و بعدها ساسانیان آن را اقتباس کردند و حتی به اجرا درآوردند، دربارهٔ جنگ‌های دینی ایرانیان و تورانیان است. جاماسپ، وزیر کی‌ویشتاسپ، سرنوشت محتوم پهلوانان و نجیب‌زادگان ایران در رویارویی با دشمنان را پیش‌گویی می‌کند. کی‌ویشتاسپ از شنیدن این خبر اندوهگین می‌شود. جاماسپ، ضمن دادن پیشنهاد ساختن دژی برای نجات جان نجیب‌زادگان از این سرنوشت محتوم (مرگ)، پادشاه را «رام‌شهر کی‌ویشتاسپ‌شاه» (شاه‌ویشتاسپ کیانی، آرام‌گر کشور) لقب می‌دهد. مشابه همین عنوان را در سکه‌های یزدگرد، به صورت «یزدگرد رام‌شهر» می‌بینیم.
می‌توان گفت که ساسانیان، اقتباس از ایدئولوژی را هم‌زمان با به‌کار بردن لقب «کی» آغاز نکردند و این امر از اواخر سده چهارم و اوایل سده پنجم میلادی و با استفاده از لقب «رام‌شهر» آغاز شد. پس از آنکه یزدگرد، لقب «رام‌شهر» را برگزید، تمایل ساسانیان به ایدئولوژی و تاریخ کیانیان موجب شد تا لقب «کی» و سرانجام لقب «فره» و «خوره» را برگزینند و این القاب را بر سکه‌های خود ضرب کنند. ایدئولوژی کیانیان تا پایان دورهٔ یزدگرد سوم در سده هفتم میلادی، برقرار بود. به سخن دیگر، گرایش پادشاهان ساسانی به ایدئولوژی کیانی با به کار بردن لقب «رام‌شهر» و نه «کی» در واپسین سال سده چهارم میلادی، آغاز شد.