cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اروین رومل
تهاجم نخست و محاصره طبرق
در این زمان نیروهای رومل گرفتار مشکلات شدید تدارکاتی بودند و نمی‌توانستند پیشروی به سمت مصر را ادامه دهند. رومل می‌پنداشت دشمن در آستانه یک تهاجم جدید است. از این رو شروع به تقویت مواضع دفاعی خود در خطی در حدود گذرگاه حلفایا کرد. در همین مدت مهندسان ایتالیایی شروع به احداث یک جاده نسبتاً خوب حول طبرق برای راحت‌تر کردن دور زدن آن نمودند. روز ۱۵ ژوئن نیروهای رومل ضد حمله دشمن در جریان عملیات بَتِل‌اَکس را دفع و با از دست دادن تنها ۱۲ تانک، بیش از ۲۰۰ تانک طرف مقابل را منهدم نمودند. شنود الکترونیک با مطلع کردن رومل از زمان دقیق آغاز عملیات و مقاصد بریتانیایی‌ها، کمک بزرگی در شیوه واکنش او داشت. این نخستین پیروزی ورماخت در یک نبرد بزرگ دفاعی در طول جنگ بود. رومل جهت بهره‌گیری از مزیت شرایط و در دست گرفتن ابتکار عمل، تقریباً بلافاصله تهاجم خود به سمت شرق را با جلوداری هنگ ۵ زرهی از سر گرفت و دستور به تعقیب و انهدام دشمنِ در حال عقب‌نشینی داد. به هر صورت این حرکت با برخورد به مقاومت شدید بریتانیایی‌ها، پس از درگیری‌های پراکنده در نقاط مختلف منطقه صحرایی، دست‌آورد قابل توجهی نداشت. حضور بریتانیایی‌ها در طبرق امکان صورت دادن یک تهاجم مؤثر به مصر را از رومل گرفته بود. نیروی دریایی بریتانیا با تحمل خسارت فراوان، با رساندن تدارکات پایداری مدافعان طبرق را پشتیبانی می‌نمود. با توجه به قلت نیروهای به کار گرفته شده توسط رومل، حلقه حول طبرق تنها در نام یک «محاصره» بود. فقط یک لشکر استرالیایی، یک تیپ هندی و تعداد اندکی تانک درون شهر حضور داشتند.
رومل روز ۱ ژوئیه به درجه سپهبدی (ژنرال نیروهای زرهی) نائل آمد. رومل ۳ ژوئیه به همسرش نوشت خبر این ترفیع را از رادیو شنیده اما هنوز به او اعلام رسمی نشده‌است. روز ۱ اوت با اختصاص یافتن لشکر سومی تحت عنوان «لشکر ویژه آفریقا» به او، رومل به فرماندهی یگان جدیدی با عنوان «گروه زرهی آفریقا» که آفریکاکور بخشی از آن به حساب می‌آمد، منصوب گشت. از این گروه زرهی متشکل از دو لشکر زرهی آلمانی و چهار لشکر پیاده‌نظام و دو لشکر زرهی ایتالیایی بود. بدین شکل در این زمان بیشتر نیروهای رومل همچنان پیاده‌نظام ایتالیایی بودند. پس از رومل، سرلشکر فردیناند شال و سرتیپ فیلیپ مولر-گبهارت به ترتیب مدت بسیار کوتاهی آفریکاکور را فرماندهی کردند تا این که سرلشکر لودویک کروول در این جایگاه قرار گرفت. در این زمان، با توجه به آغاز عملیات بارباروسا، تهاجم آلمان به شوروی، فرماندهی عالی آلمان قادر به ارسال نیروی کمکی یا مساعدت‌های دیگر به رومل نبود. رومل که برای مدتی همچنان امیدوار به دریافت تدارکات کافی بود، در نهایت مأیوس شدو روز ۲۷ اوت به آفریکاکور دستور داد به بئر الخریقات در جنوب گذرگاه حلفایا یورش ببرد و تدارکات انبار شده دشمن در آن را به غنیمت بگیرد یا نابود کند. او در ابتدای ماه سپتامبر انهدام نیروها دشمن در این ناحیه را نیز به این فرمان افزود. شب ۱۳ سپتامبر نیروهای زرهی رومل در جریان «عملیات زومرناخت‌تروام» (عملیات رؤیای شب تابستانی) شروع به اجرای فرمان کردند. آن‌ها به راحتی و با سرعت پیش رفتند و چندین تانک و خودروی زرهی دشمن را منهدم نمودند اما در نهایت ثمره چندانی حاصل ننموده به نقطه آغاز خود بازگشتند.
ضد حمله دشمن و عقب‌نشینی تا بریقه
ماه‌های اوت و سپتامبر منابع آلمان به شدت درگیر عملیات بارباروسا در جبهه شرقی بود و امکان آغاز حتی یک تهاجم محدود هم در شمال وجود نداشت. در طرف دیگر، بریتانیا نیز مشغول امنیت‌بخشی به سایر قسمت‌های خاورمیانه از جمله سوریه و عراق بود. از این رو برای مدتی بین طرفین درگیری عمده‌ای پدید نیامد. در نهایت، ماه اکتبر به رومل گزارش‌هایی واصل شد که تهاجم دشمن را قریب‌الوقوع می‌دانست. با این حال او با اتکا به اطلاعات یگان‌های شناسایی که نشان‌گر چنین مسئله‌ای نبودند، به آن‌ها توجه نمی‌کرد. در حقیقت بریتانیایی‌ها با استتار فوق‌العاده تمرکز نیروهای خود و انجام عملیات فریب، از لو رفتن عملیات پیش از آغاز آن جلوگیری می‌کردند. حتی در یک مورد اطلاعات به دست آمده از کل طرح حمله از یک اسیر متفقین نیز رومل را متقاعد نکرد. رومل خود روز ۴ اکتبر به فرماندهی عالی نیروی زمینی اطلاع داد قصد دارد نیمه نخست ماه نوامبر مجدداً به طبرق حمله کند. او روز ۲۶ اکتبر طرح حمله به طبرق را به نیروهایش ابلاغ نمود. تأکید اصلی طرح بر آفریکاکور از جنوب شهر بود. زمان تقریبی حمله ۱۵ تا ۲۰ نوامبر تعیین گردید. رومل روز ۱ نوامبر به رم پرواز کرد تا جزئیات طرح را با ایتالیایی‌ها به اشتراک بگذارد. فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان روز ۶ نوامبر اجرای این طرح را به «محض در دسترس بودن نیروی هوایی کافی» تأیید کرد. اختیار هماهنگی با سپاه ۱۰ هوایی لوفت‌وافه و راضی کردن ایتالیایی‌ها بر عهده رومل نهاده شد. بریتانیایی‌ها به شکل همزمان در حال آماده‌سازی جهت اجرای عملیات کروسِیدِر بودند. در همین جهت شب ۱۴ نوامبر تعدادی تکاور بریتانیایی به قصد اسیر کردن یا کشتن رومل به عنوان «مغز متفکر نیروهای دشمن»، به کمک دو زیردریایی در ساحل برقه پیاده شدند. بریتانیایی‌ها به اشتباه تصور می‌کردند رومل در قرارگاهی در بیضا است؛ درحالیکه او تنها برای مدتی در ماه اوت موقتاً در حین تشکیل قرارگاه گروه زرهی آفریقا، در آن محل مستقر بود و هم‌اکنون در مکان دیگری به سر می‌برد. در نتیجه حمله این تکاورها در شب ۱۶ نوامبر به ساختمان مورد نظر، با وجود کشته و زخمی شدن چند آلمانی دیگر، به هدف اصلی خود نرسید و به به‌اسارت درآمدن چند تن از آن‌ها منجر شد. رومل از اعدام این افراد جلوگیری کرد و یکی از آن‌ها را که در طی عملیات کشته شده بود، با احترام نظامی در کنار کشته‌های آلمانی به خاک سپرد.
در ادامه با اتمام تدارکات نیروهایش، رومل به‌ناچار وادار به گرفتن حالت تدافعی و عقب‌نشینی تدریجی به سمت غرب شد. در این زمان، با توجه به نیاز سایر جبهه‌ها مخصوصاً جبهه شرقی و عقیده فرماندهی عالی آلمان مبنی بر فرعی بودن موضوع جبهه آفریقا، آلمانی‌ها قادر به تولید تجهیزات کافی جهت حفظ رومل در شرایط رقابتی در مقابل بریتانیایی‌ها نبودند و ایتالیایی‌ها هم نمی‌توانستند مسیرهای تدارکاتی از مدیترانه به شمال آفریقا را به خوبی باز نگاه دارند.
با وجود اعتراض ایتالیایی‌ها، رومل روز ۱۶ دسامبر تحت فشار دشمن تصمیم به رها کردن خط الغزاله و عقب‌نشینی بیشتر به سمت غرب گرفت چرا که نمی‌خواست گروه زرهی خود را «فدا» کند. رومل می‌پنداشت اگر سعی به مقاومت در ناحیه درنه در شمال برآمدگی بریقه کند ممکن است با حمله بریتانیایی‌ها از جنوب به محاصره بیفتد. رومل با آگاهی از شرایط نیروهایش، به آن‌ها دستور داد در حین عقب‌نشینی از درگیر شدن با دشمن اجتناب کنند. او تصور می‌کرد اگر بایستد و بجنگد به اندازه‌ای تضعیف خواهد شد که دیگر نخواهد توانست از منطقه طرابلس نیز دفاع نماید. بدین شکل عملیات کروسیدر به نخستین پیروزی بریتانیایی‌ها بر رومل بدل شد. نیروهای رومل با فاصله اندکی از دشمن در حال تعقیب، تا روز ۲۵ دسامبر به اجدابیا در جنوب بنغازی رسیدند. در جریان درگیری‌های چند روزه در این نقطه بیش از ۱۳۰ تانک دشمن در مقابل تعداد بسیار کمتری از تانک‌های رومل، منهدم شدند. با عقب‌نشینی موقت بریتانیایی‌ها به سمت شمال شرقی، رومل فرصت یافت یگان خود به شکل منظمی تا بریقه منتقل کند. نیروهای او تا روز ۷ ژانویه سال ۱۹۴۲ در مواضع آماده خط دفاعی کوتاه‌تر بین مردة و بریقه مستقر شدند؛ دقیقاً همان جایی که ۹ ماه پیش تهاجم خود را آغاز کرده بودند. رومل در این نبردها مجموعاً ۳۸۲۰۰ نفر از جمله سه تن فرماندهان لشکرهای خود، یعنی ۳۲ درصد توان اولیه، را از دست داد که بیشتر آن‌ها پیاده‌نظام ایتالیایی بودند. بخشی از نیروهای رومل که در نواحی السلوم، بردیا و گذرگاه حلفایا در مرز مصر پشت سر گذاشته شدند، نیز پس از مدتی مقاومت، تسلیم دشمن گشتند.
تهاجم دوم و تصرف طبرق
روز ۲۰ ژانویه سال ۱۹۴۲ شمشیرها به صلیب شوالیه رومل افزوده شد و مدتی بعد به درجه ارتشبدی نائل آمد. رومل ششمین نفری بود که شمشیرهای صلیب شوالیه را دریافت می‌کرد. در همین هنگام سطح فرماندهی او به ارتش زرهی ارتقا یافت؛ درحالیکه نیروهای آلمانی در اختیار تنها اندکی بیش از یک سپاه تقویت شده بود. توانایی آلمانی‌ها در انتقال منابع به شمال آفریقا بعد از تثبیت جبهه شرقی و تغییر مسیر منابع بریتانیا برای مقابله با تهدید نیروهای ژاپنی در اقیانوس آرام، سبب شد روزهای ۵ و ۱۹ ژانویه کاروان‌های بزرگی از اقلام تدارکاتی از جمله ۱۶۰ تانک به دست رومل برسد. فرماندهان ارشد بریتانیایی تصور می‌کردند عملیات کروسیدر آغازی بر پایان رومل است و در حال آماده‌سازی جهت تهاجم نهایی به طرابلس بودند. رومل که می‌پنداشت سرویس اطلاعاتی بریتانیا در فرماندهی عالی ایتالیا نفوذ کرده‌است، به آن اعلام کرد قصد رها کردن خط بریقه را دارد. این خبر در عرض چند ساعت به اطلاع فرماندهی نیروهای بریتانیایی در شمال آفریقا رسید. شناسایی هوایی بریتانیا نیز خبر از آماده‌سازی رومل برای عقب‌نشینی می‌داد. در این حال رومل با استتار و بهره‌گیری از پوشش شب و طوفان شن در تمهید تهاجم بود. رومل روز ۱۷ ژانویه به همسرش نوشت: «پر از طرح‌هایی هستم که جرئت نمی‌کنم به کسی بگویم. فکر خواهند کرد دیوانه‌ام؛ اما نیستم؛ تنها مقداری دور بین‌تر از آن‌ها هستم.» نیروهای رومل با آغاز تهاجم از شب ۲۱ ژانویه، با یک پیشروی غافلگیر کننده بندر بنغازی را روز ۳۰ ژانویه پس گرفتند. این تهاجم رومل علاوه بر بریتانیایی‌ها، فرماندهی عالی آلمان و ایتالیا را نیز شگفت‌زده کرد چرا که او از پیش آن‌ها را از قصد خود مطلع نکرده بود. بریتانیایی‌ها در جریان آماده‌سازی تهاجم خود، مقادیر زیادی از تجهیزات و تدارکات خود را در نواحی نزدیک خط مقدم تمرکز کرده بودند. بدین ترتیب، علاوه بر ۱۳۰۰ کامیون و مقادیر زیادیی سوخت و غذایی که در بنغازی به دست آمد، غافلگیری بریتانیایی‌ها موجب افتادن انبار تدارکاتی اصلی آن‌ها در مسوس در ۲۵ ژانویه به دست رومل شد و به غنیمت درآمدن ۶۰۰ کامیون، ۱۳۰ توپ و ۲۸۰ خودروی زرهی رزمی را برای او به ارمغان آورد رومل در عرض ۱۷ روز هر آنچه را که در جریان عقب‌نشینی از دست داده بود باز پس ستاند. بریتانیایی‌ها تنها در عرض ۵ روز آغازین ضد حمله رومل ۳۰۰ تانک خود را از دست داند. رومل خسارات و تلفات خود را سه تانک و ۱۴ نفر گزارش کرد. رومل در این هنگام در نامه‌ای به پسرش نوشت: «ورق با انتقام بازگردانده شد. ما بریتانیایی‌ها را با موهای کوتاه گرفتار کرده‌ایم و من قصد دارم موهایشان را از ریشه بکنم.» نیروهای رومل روز ۶ فوریه با رسیدن به مواضع دفاعی بریتانیایی‌ها در الغزاله، پیشروی را متوقف کردند. در جریان این روزها رومل از تمامی آرایش‌های خط مقدم خود بازدید کرد. رومل روز ۱۵ فوریه به رم و راستنبرگ رفت و گزارشی‌هایی به موسولینی و هیتلر ارائه نمود. رومل خواهان دریافت نیروهای بیشتر در قالب شش لشکر موتوریزه از جمله سه لشکر زرهی برای «بیرون کردن دشمن از قاره آفریقا» بود. او همچنین متقاضی از بین بردن خطر جزیره مالت بر سر مسیر تدارکاتی شمال آفریقا شد اما هیچ پاسخی از هیتلر که تمام توجه خود را صرف جبهه شرقی کرده بود، بابت هر دو خواسته خود دریافت نکرد. رومل مجدداً به رم رفت تا از طریق موسولینی خواسته‌اش در ارتباط با مالت را عملی کند که در نهایت موفق نشد. ماه‌های بعدی صرف استراحت، آموزش و آماده‌سازی جهت تهاجم‌های پیشرو در فصل تابستان شد. در این ماه‌ها با سرکوب مالت توسط لوفت‌وافه و امنیت بیشتر در مدیترانه برای آلمانی‌ها، سطح بی‌سابقه‌ای از تدارکات به دست رومل رسید.
رومل که می‌دانست دشمن هنوز شکست نخورده و به زودی یورش دیگری به سمت او صورت خواهد داد، این بار با مجوز فرماندهی عالی، روز ۲۶ مه دست به حمله پیش‌دستانه‌ای (عملیات تِیزیوس) به خط الغزاله زد. رومل به دنبال یک نبرد تعیین‌کننده و «انهدام بریتانیایی‌ها در مارماریکا» بود. او می‌دانست شرایط جنگ در سایر جبهه‌ها به گونه‌ای است که شاید فرصت دیگری نیابد. بریتانیایی‌ها از که میانه ماه مه متوجه قصد رومل برای تهاجم شده بودند، پیش از این مواضع دفاعی بسیار قدرتمندی از ساحل دریای مدیترانه تا بئر حکیم در خطی به طول ۶۰ کیلومتر موسوم به «خط الغزاله»، احداث و منطقه را در مقیاسی بی‌سابقه با بیش از یک میلیون مین مین‌گذاری کرده بودند. بریتانیایی‌ها دارای برتری عددی ۲ به ۱ در مقابل رومل بودند و در مقابل ۵۶۰ تانک نیروهای محور، ۹۰۰ تانک از جمله تانک‌های جدید ام۳ گرانت داشتند. رومل سعی کرد با فریب دشمن با یک حمله ایذایی در قسمت شمالی، مواضع دفاعی بریتانیایی‌ها را به شکل شبانه از درون صحرای شناسایی‌نشده دور بزند. به هر صورت با برخورد به قوای پر شمار زرهی دشمن و طولانی شدن خطوط تدارکاتی، محاصره نیروهای خط الغزاله محقق نشد و حتی آفریکاکور خود مدتی به محاصره افتاد. رومل خود به سختی از اسارت گریخت. عمده دلیل عدم موفقیت طرح رومل دست کم گرفته شدن توان عددی نیروهای زرهی بریتانیایی توسط او بود. رومل روزهای بعدی را صرف تحکیم مواضع و حل مسئله تدارکات کرد. او توانست یک مسیر تدارکاتی از بین میدان‌های مین دشمن در خط الغزاله باز کند. رومل شب ۲۸ مه شخصاً کاروان تدارکات برای لشکرهای زرهی را هدایت کرد. بریتانیایی‌ها که تصور می‌کردند رومل به انتهای توان خود رسیده‌است، روز ۵ ژوئن ضد حمله‌ای علیه او ترتیب دادند (عملیات آبردین) اما با ممارست نیروهای آلمانی که به تازگی تدارکات دریافت کرده بودند، به جایی نرسیدند و با تحمل خسارات و تلفات سنگین به سمت شرق عقب نشستند. در این میانه گردانی از نیروهای یهودی دشمن در ناحیه بئر حکیم به محاصره نیروهای رومل افتادند و بسیاری از آن‌ها به اسارت درآمدند. رومل با نادیده گرفتن دستور فرماندهی عالی آلمان در اعدام این اسرا، آن‌ها را به ایتالیایی‌ها تحویل داد تا همانند اسرای معمولی با آن‌ها رفتار شود. به هر صورت رومل از این که به خواست موسولینی می‌بایست تمامی اسرا در شمال آفریقا را به ایتالیایی‌ها تحویل می‌داد، نیز چندان راضی نبود. در جریان نبردهای شمال آفریقا هر دو طرف گونه‌ای از «جوانمردی» را به نمایش می‌گذاشتند. جنگ در این جبهه هیچ‌گاه به سطحی از خشونت که در جبهه شرقی مشاهده می‌شد، نرسید. گفته می‌شود رومل نبردگاه شمال آفریقا را «جنگِ بدون نفرت» توصیف کرده‌است. نیروهای او هیچگاه متهم به جنایات جنگی نشدند.
رومل با پس گرفتن ابتکار عمل روز ۹ ژوئن ضمن سازمان‌دهی مجدد، تهاجم با نیروهای زرهی به سمت شمال شرقی را ادامه داد و با پاکسازی نقاط مقاومت دشمن یکی پس از دیگری، تا روز ۱۱ ژوئن به العدم در ۲۵ کیلومتری جنوب طبرق رسید. او با خودروی فرماندهی سرنیزه زرهی را دنبال می‌کرد. با نزدیک شدن رومل به دریا آخرین عناصر دشمن نیز روز ۱۴ ژوئن خط الغزاله را رها کردند و به سمت طبرق عقب‌نشینی نمودند. مقاومت تانک‌های دشمن حرکت رومل به سمت شمال را به تأخیر انداخت تا فرصت کافی برای خروج آخرین عناصر آن از ناحیه الغزاله فراهم آید. نیروهای جلودار رومل صبح روز ۱۵ ژوئن به ساحل دریای مدیترانه رسیدند. روز ۱۷ ژوئن آخرین آرایش زرهی بریتانیایی که می‌توانست در مقابل رومل ایستادگی کند، با قاطعیت شکست داده شد و ۹۰ تانک آن از بین رفت. طرح رومل برای سلطه بر طبرق بر مبنای تجربیات تلاش ناموفق او در سال گذشته بود. او سعی کرد با تظاهر به تعقیب بریتانیایی‌ها با نیروهای متحرک به داخل مصر، آن‌ها را فریب دهد و به یک‌باره دو بزند و از جنوب شرقی به طبرق حمله کند. از این رو دو لشکر زرهی آلمانی و یک لشکر ایتالیایی برای مدتی دشمن را به سمت شرق تعقیب نمودند. با صورت گرفتن یک حمله ایذایی توسط ایتالیایی‌ها از سمت غرب، تهاجم اصلی رومل از روز ۱۹ ژوئن از جانب جنوب شرقی با پشتیبانی گسترده هوایی اشتوکاهای لوفت‌وافه، علیه طبرق آغاز شد. او توانست، در قله موفقیت‌های خود، طبرق را روز ۲۱ ژوئن از نیروهای آفریقای جنوبی تصرف کند. در جریان این نبردها حدود ۴۵ هزار نفر از نیروهای دشمن از جمله ۵ ژنرال به اسارت درآمدند و نزدیک ۱۰۰۰ تانک آن‌ها منهدم یا به غنیمت گرفته شد. حدود ۲ هزار خودرو و ۱۴ هزار تن سوخت نیز به دست رومل افتاد. به هر حال، موفقیت‌های رومل به قیمت گزافی مخصوصاً در ادوات زرهی و خون نیروهای ایتالیایی حاصل شد. هیتلر جهت قدردانی، رومل را روز ۲۲ ژوئن به درجه فیلدمارشالی ترفیع داد. او در این هنگام در سن ۴۹ سالگی جوان‌ترین فیلدمارشال نیروی زمینی آلمان به حساب می‌آمد. رومل همان روز در نامه‌ای به همسرش نوشت: «هیتلر مرا فیلدمارشال کرد. بسیار بیشتر ترجیح می‌دادم او یک لشکر دیگر به من می‌داد.
نبرد العلمین و علم حلفا
در این زمان دستورالعمل فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان و فرماندهی عالی ایتالیا برای رومل توقف در مرز مصر و گرفتن حالت دفاعی در خط بین السلوم و سیدی عمر بود. در این موقعیت او می‌بایست منتظر اجرای عملیات مشترک هوابرد آلمان و ایتالیا علیه مالت می‌شد. سپس با خطوط تدارکاتی امن که امکان ارسال مستمر نفرات و تجهیزات را فراهم می‌آورد، رومل می‌توانست تهاجم به مصر را صورت دهد. متعاقباً، ارتشبد اتوره باستیکو، فرمانده کل نیروهای محور در شمال آفریقا، بر مبنای چنین فرامین بالا دستی، خواهان توقف پیشروی بود اما رومل با اتکا به تدارکات غنیمت گرفته‌شده ادامه حرکت را ممکن می‌دید. رومل تصور می‌کرد خواهد توانست در عرض تنها ۱۰ روز به قاهره برسد. او باستیکو را دعوت به صرف نهار با او در قاهره کرد. کاوالرو، باستیکو و موسولینی در نهایت به طرح خوش‌بینانه رومل باور یافتند. با این حال، کسلرینگ همچنان، با تأکید بر مالت، معترض طرح رومل بود. او معتقد بود حتی اگر رومل قاهره را تصرف کند، متفقین او را از سوریه و یمن مورد ضد حمله قرار خواهند داد. سر آخر، هیتلر با ارسال پیامی کسلرینگ را از دخالت در طرح رومل بازداشت. گفته می‌شود هیتلر که در جبهه شرقی نتوانسته بود از شمال بر قفقاز دست یابد، می‌خواست همینک بدین شکل به کمک رومل، از جنوب از طریق خاورمیانه به آن برسد.
به هر حال، رومل همچنان امیدوار بود با گرفتن حالت دفاعی و احداث مواضع دفاعی ثابت قدرتمند در مقابل تهاجم پیش رو، یک شکست به اندازه کافی جدی به دشمن وارد آورد تا مجدداً توازن را به نفع خود تغییر دهد. برای حفظ نیروهای اندک خود، رومل دستور به اجرای شدیدترین اقدامات استتاری جهت مراقبت از تانک‌های ارزشمند در مقابل حملات هوایی داد. با تثبیت موقتی خط مقدم، رومل که هجده ماه بدون وقفه در آفریقا به سر می‌برد و خود را به حد فرسودگی جسمانی رسانده بود، با گرفتاری به غش کردن‌های موردی، مشکلات شکم و روده، تورم کبد و اختلال در گردش خون، روز ۲۲ سپتامبر برای درمان به آلمان رفت. ارتشبد هاینتس گودریان در کتاب خاطرات خود مدعی شده‌است در دورانی که او هیچ منصبی را عهده‌دار نبود، رومل، پس از مورد نخست در ماه مارس، در این هنگام برای دومین بار به هیتلر توصیه کرده‌است در مدت غیبت او، گودریان نایب او در آفریقا باشد اما پیشوا این پیشنهاد را رد کرده‌است. به هر صورت، گودریان این مسئله را از سر خوش‌شانسی خود خوانده‌است چرا که خود را قادر به حل مشکل کارزار شمال آفریقا نمی‌دید. در مدت غیبت رومل، سپهبد گئورگ اشتومه موقتاً جانشین او در فرماندهی ارتش زرهی آفریقا شد. در پی مرگ اشتومه در اثر حمله قلبی، سرلشکر ویلهلم ریتر فن توما، فرمانده آفریکاکور، موقتاً این مسئولیت را عهده‌دار گشت. رومل که در پیروزی نهایی نیروهای محور دچار تشکیک شده بود، در این سفر با موسولینی در رم و هیتلر در پروس شرقی دیدار نمود و به آن‌ها گفت اگر تدارکات بیشتری ارسال نشود شمال آفریقا باید تخلیه گردد. هیتلر وعده ارسال یک تیپ از راکت‌اندازه‌های نیبل‌ورفر، ۴۰ تانک تیگر و تعداد بیشتری توپ خودکششی را به او داد؛ به هر صورت هیچ‌یک از این‌ها هیچگاه به دست رومل نرسید. رومل سپس در همراهی با همسرش، در زمرینگ در نزدیکی وین به درمان خود پرداخت. او در این زمان نخستین انتقادات خود علیه هیتلر را با همسرش در میان گذاشت. او معتقد بود سیاست و راهبرد نامعقول هیتلر آلمان را به سمت شکست پیش می‌برد. همسرش بعدها او را در این زمان «مردی درهم‌شکسته» توصیف کرد.
رومل تصور می‌کرد دشمن تا ماه نوامبر قادر به تهاجم نخواهد شد. بر خلاف پیشبینی او، بریتانیایی‌ها با حدود ۲۳۰ هزار نفر نیرو از روز ۲۳ اکتبر مجدداً به نیروهای ۱۰۰ هزار نفری رومل حمله بردند. (عملیات لایت‌فوت) در این شرایط برتری هوایی کاملاً در دست متفقین بود. به دستور هیتلر و با فراخوان فیلدمارشال کسلرینگ، رومل روز ۲۶ اکتبر از طریق رم به آفریقا بازگشت. در این هنگام در خاطراتش نوشت: «می‌دانم که دیگر هیچ پیروزی در آفریقا کسب نخواهم کرد.» با وجود مقاومت و ضد حملات رومل، بریتانیایی‌ها در عرض ده روزه نیروهای او را وادار به عقب‌نشینی بیشتر نمودند. به هر صورت کمبود سوخت امکان یک ضد حمله متمرکز با نیروهای زرهی را از رومل گرفته بود. تلفات برای هر دو طرف سنگین بود اما درحالیکه دشمن می‌توانست آن را جایگزین کند، رومل ظرفیتی برای جایگزینی نداشت. رومل می‌دانست که دیگر برای تغییر شرایط دیر شده‌است. فرمان روز ۳ نوامبر رومل جهت عقب‌نشینی توسط هیتلر لغو شد اما او در هماهنگی با کسلرینگ، ضمن توضیح شرایط به فرماندهی عالی، این عمل را اجرایی نمود. رومل به هیتلر گزارش کرد نیروهایش پس از ۱۰ روز مبارزه سنگین در مقابل دشمنی از نظر عددی بسیار برتر، فرسوده شده‌اند و کمبود سوخت نیروهای غیر موتوریزه را به نابودی محکوم ساخته‌است. او به هیتلر هشدار داد باید برای انهدام کامل ارتش آفریقا آماده باشد. تا عصر روز ۴ نوامبر بدنه اصلی بیشتر لشکرهای ایتالیایی به محاصره دشمن افتادند و منهدم شدند. هیتلر با اکراه مجوز مقدار کمی عقب‌نشینی را صادر نمود اما رومل که سوخت و مهمات چندانی برای او باقی نمانده بود، عقب‌نشینی ۲۲۰۰ کیلومتری به سمت تونس را آغاز کرد.
نبرد تونس
در همین حال، نیروهای بریتانیایی و آمریکایی از روز ۸ نوامبر عملیات تورچ برای تهاجم به شمال غربی آفریقا را آغاز نمودند. رومل پس از اطلاع از این خبر به سرهنگ فریتس بایرلاین گفت: «کارزار مغلوبه شد. آفریقا از دست رفت. اگر در برلین و رم به موقع متوجه این مسئله نشوند و دست به تمهیداتی برای نجات سربازان من نزنند، سپس یکی از شجاع‌ترین ارتش‌ها به اسارت گرفته خواهد شد. پس از آن، چه کسی از ایتالیا که بعد آن مورد تهاجم قرار خواهد گرفت، دفاع خواهد کرد؟» او درخواست کرد مارشال کاوالرو و فیلدمارشال کسلرینگ به آفریقا بیایند تا شرایط را برای آن‌ها توضیح دهد اما هیچ‌یک چنین کاری نکردند. بدین شکل رومل برای این که در آفریقا بین دشمنانش گیر نیفتد، درگیر مسابقه‌ای برای رسیدن به تونس شد. سروان فون لوک پس از دیدار با رومل در روز ۲۰ نوامبر، گزارش از مردی فرسوده و به شدت سرخورده با یونیفرمی پوسیده و خاک‌آلود می‌دهد که احساس می‌کند توسط فرماندهی عالی به حال خود رها شده‌است. روز ۲۲ نوامبر با وجود اعتراض و مخالفت او، رومل مجدداً تحت فرمان ایتالیایی‌ها قرار گرفت. رومل روز ۲۸ نوامبر به قرارگاه پیشوا در راستنبورگ پرواز کرد تا وخامت شرایط را برای او بیان کند اما هیتلر در این زمان در حالتی نبود که سخنان او را بشنود. او سربازان رومل را به انداختن سلاح و فرار بزدلانه متهم کرد. شنیدن چنین حرفی موجب تأثر رومل شد. فیلدمارشال ارهارت میلش بعدها در خاطراتش مدعی شد رومل در اثر این ناراحتی در آغوش او گریسته‌است. رومل به هیتلر گفت از آن جایی که هیچ انتظاری برای بهبود در انتقال تدارکات از مدیترانه نمی‌توان داشت، سیاست بلند مدت برای آفریقا می‌بایست در جهت تخلیه نهایی آن باشد؛ در غیر این صورت نیروهای محور در آفریقا مطمئناً منهدم خواهند شد. رومل طرحی را ارائه نمود که بر اساس آن او در هر خطی که بتواند موضع دفاعی بگیرد و مقاومت کند تا بیشتر نیروها از آفریقا تخلیه شوند و به آلمان بازگردند. هیتلر این طرح را رد کرد و با توجه به ملزومات سیاسی جهت حفظ بزرگ‌ترین سر پل ممکن، اذعان به اعزام نیروی کمکی به آفریقا به شرط حفظ خط بریقه به عنوان پایگاه عملیات‌های آینده، نمود. این درحالی بود که رومل در این زمان مجموعاً ۳۵ تانک و ۱۲ توپ ضد تانک داشت و ذخایر سوخت، مهمات و غذای او ته کشیده بود. نه هیج مانع طبیعی و نه هیچ نیروی کافی برای متوقف کردن دشمن در اختیار رومل نبود. به هر صورت فرماندهی عالی آلمان و ایتالیا فرمان به مقاومت در بریقه «تا آخرین نفر» جهت «مرگ یا پیروزی» دادند. رومل چنین فرامینی را نامربوط خواند و خود را تنها در صورت دریافت آزادی عمل قادر به مقابله با دشمن دانست. رومل عقب‌نشینی تا قابس در تونس را دارای مزیت‌های زیادی می‌دید. منطق رومل برای فرماندهی عالی غیرقابل انکار بود. در نهایت در آخرین روزهای سال ۱۹۴۲، موسولینی مجوز عقب‌نشینی آهسته رومل از لیبی به تونس را صادر کرد. بارش زمستانه باران و ضد حمله نیروهای کمکی آلمانی، فرصت بیشتری برای رومل جهت ادامه عقب‌نشینی فراهم آورد. سرتیپ فردی دی گوینگاند، رئیس ستاد مونتگومری در این باره می‌نویسد: «شک دارم که مردم بدانند مونتگومری چه اندازه به انهدام بقایای در حال عقب‌نشینی نیروهای رومل نزدیک بود و تنها یک بدشانسی بزرگ در تغییر آب‌وهوا او را از این غنیمت محروم کرد.» با کوتاه‌تر شدن خط تدارکاتی رومل سرعت او افزایش و با طولانی شدن خط تدارکاتی تعقیب‌کنندگان بریتانیایی سرعت آن‌ها کاهش یافت. نیروهای رومل روز ۲۲ ژانویه طرابلس را تخلیه کردند و تا اواخر ماه به مرز تونس رسیدند. او با اجرای رزم در حین عقب‌نشینی به جای گریز آشفته، به شکل موفقیت‌آمیزی یکی از بلندترین عقب‌نشینی‌های تاریخ را به سرانجام رساند.
به هر صورت هیتلر در این باره به شکل تمسخر آمیزی نسبت به اقدامات رومل، به سپهبد آلفرد یودل، رئیس ستاد عملیات‌های فرماندهی عالی ورماخت، گفت ارتش زرهی آفریقا همیشه گلایه از کمبود سوخت در پیشروی می‌کند اما به نظر می‌رسد برای عقب‌نشینی سوخت کافی دارد! یودل با پشتیبانی از رومل به پیشوا پاسخ داد: «او مانند مردی است که شما سعی دارید با مقداری شیر و نان او را زنده نگاه دارید؛ نمی‌توانید انتظار داشته باشید چنین فردی در المپیک رقابت کند.» با این حال، کسلرینگ نیز رومل را مورد انتقاد قرار داد و مدعی شد او می‌توانست با سرعت کمتری عقب‌نشینی کند و برای مدت طولانی اجازه افتادن طبرق و بنغازی را به دست دشمن ندهد تا فرصتی برای بهبود وضعیت تدارکاتی او فراهم آید. دشواری کارزار در آفریقا اثر بدی بر سلامتی جسمانی و روانی رومل گذاشت. در این هنگام روز ۲۱ ژانویه در نامه‌ای به همسرش اذعان داشت: «به اندازه‌ای افسرده شده‌ام که به سختی می‌توانم وظایفم را به انجام برسانم.» رومل روز ۲۶ ژانویه سال ۱۹۴۳ پیامی رادیویی از فرماندهی عالی ایتالیا دریافت کرد که به او اطلاع داده شد به جهت مشکلات سلامتی، پس از استقرار نیروهایش در خط مارث، او از مقامش مرخص خواهد شد. به هر صورت رومل جهت تاریخ دقیق واگذاری این جایگاه مخیر گشت. رومل با ورود به جنوب تونس در استحکامات فرانسوی خط مارث مستقر گشت. نیروی او در این زمان مجموعاً ۷۸ هزار نفر و ۱۲۹ تانک بود. او میل نداشت در خط مارث بماند اما به او دستور داده شد این خط را حفظ کند تا زمان کافی برای آماده‌سازی نیروهای محور در تونس فراهم آید.
شمال ایتالیا
پس از بهبودی، رومل مدتی، بدون اثر گذاری چندانی، یکی از مشاور نظامی پیشوا بود. رومل روز ۲۰ مه امکان ارسال نیروی ایتالیایی بیشتری به سیسیل را مطرح کرد تا خود به جای آلمانی‌ها از آن دفاع کنند. هیتلر در پاسخ در میل آن‌ها در دفاع ابراز تشکیک کرد. با نگرانی هیتلر از امکان خروج ایتالیا از جنگ، رومل مجدداً به خدمت فعال فراخوانده شد و فرماندهی ستاد یک گروه ارتش در مونشن در اختیار او قرار گرفت. مأموریت رومل با این گروه ارتش وارد کردن نیروهای آلمانی به شمال ایتالیا در صورت «خیانت» این کشور و امنیت‌بخشی به گذرگاه‌های کوه‌های آلپ بود. جهت جلوگیری از تسریع تسلیم ایتالیا به متفقین، رومل فعلاً لازم نبود کاری بکند. به هر صورت پیشبینی می‌شد ماه‌های ژوئن یا ژوئیه تهاجم متفقین به بدنه اصلی ایتالیا آغاز و لزوم حفظ سلطه بر اراضی با اهمیت شمالی ایتالیا پدیدار شود. با گرفتاری به فریب اطلاعاتی بریتانیا، هیتلر با تصور تهاجم متفقین به یونان، رومل را به فرماندهی کل جبهه جنوب شرقی منصوب کرد. رومل روز ۲۵ ژوئیه به سالونیک در یونان پرواز کرد اما عصر همان روز در پی خلع موسولینی از قدرت، مجدداً به آلمان فراخوانده شد. در دیدار روز ۲۶ ژوئیه با او، هیتلر سخنانی در ارتباط با جانشینی رومل بر جایگاه کسلرینگ در فرماندهی کل جبهه جنوبی مطرح کرد اما اقدام بلافاصله‌ای صورت نگرفت. بنا به دستور فرماندهی عالی ورماخت، رومل موظف به آماده‌سازی جزئیات طرحی جهت در اختیار گرفتن فرماندهی کل در ایتالیا شد. به هر صورت، با توجه به این که رومل مسئول از دست رفتن لیبی در نظر گرفته می‌شد و وجهه خوبی در نزد ایتالیایی‌ها نداشت، چنین انتصابی انجام نپذیرفت. در عوض رومل به مونشن رفت را تا فرماندهی گروه ارتش ب را عهده‌دار شود تا در صورت لزوم مأموریت مشابهی در ارتباط با شمال ایتالیا را به انجام برساند. در جهت کمک به ایتالیایی‌ها در مقابل تهاجم متفقین و فراهم آوردن امکان سلطه رومل بر شمال این کشور، یگان‌های آلمانی روز ۱۵ اوت وارد شمال ایتالیا شدند. نیروهای رومل بر تمامی منطقه مسلط و در عرض یک هفته صدها هزار ایتالیایی را خلع سلاح کردند. رومل قرارگاه خود را روز ۱۲ سپتامبر در مجاورت دریاچه گاردا مستقر کرد. در پی تسلیم ایتالیا و عقب‌نشینی نیروهای کسلرینگ از جنوب این کشور، اختلاف نظر بر سر چگونگی ادامه جنگ در ایتالیا بین رومل و کسلرینگ ایجاد شد. درحالیکه کسلرینگ معتقد بود آلمانی‌ها می‌بایست در جنوب رم از ایتالیا دفاع کنند، رومل با استناد به طرح راهبردی پیشین هیتلر، می‌پنداشت در این صورت جناحین خط دفاعی آلمان با عملیات‌های آبی-خاکی متفقین به راحتی دور زده خواهد شد و خط طولانی تدارکاتی آلمانی‌ها در معرض خرابکاری پارتیزان‌ها و حملات هوایی دشمن قرار خواهد گرفت. از این رو، رومل توصیه به عقب‌نشینی بلافاصله تا مواضع او در شمال کوهستان آپنینی کرد. به هر صورت، با شکست‌باورانه تصور شدن سخنان رومل، روز ۱۷ سپتامبر به کسلرینگ فرمان داده شد به آهستگی تا خط گوستاو در جنوب رم عقب بنشیند و از آن نقطه به مقاومت بپردازد. رومل نیز دستور گرفت در اراضی شمالی استحکامات بنا کند و دو لشکر و مقداری از ادوات توپخانه خود را برای کسلرینگ بفرستد.
دیوار آتلانتیک و نرماندی
کسلرینگ روز ۵ نوامبر جانشین او در مسئولیتش در شمال ایتالیا گشت و رومل به شمال فرانسه فرستاده شد تا دفاع در مقابل تهاجم متفقین در آن را سازمان دهد. ظاهراً هیتلر به این نتیجه رسیده بود که صلاحیت واقعی رومل در سازمان‌دهی مواضع دفاعی مخصوصاً در مقابل دشمنانی با برتری کیفی است. رومل با انتقال با ستاد کوچکی به موقعیت، از استحکامات ساحلی آلمان از دانمارک تا بریتانی دیدن کرد. روز ۱۲ دسامبر به پیشنهاد فیلدمارشال گرت فن روندشتت، فرمانده کل جبهه غربی، جایگاه رومل تثبیت و او با مسئولیت دفاع ساحلی از هلند تا خلیج گاسکونی، مجدداً فرمانده گروه ارتش ب شد. رومل در این جایگاه هیچ تسلطی بر نیروهای هوایی و دریایی حوزه اختیار خود نداشت. رومل از همان ابتدا با مسئله جدی چگونگی استقرار نیروها در طول خط ساحلی مواجه بود. او نمی‌دانست متفقین دقیقاً چه زمانی و در چه محل یا محل‌هایی پیاده‌سازی نیرو خواهند کرد. رومل آن اندازه نیرو مخصوصاً یگان‌های مکانیزه در اختیار نداشت که تمامی خط ساحلی را پوشش دهد. نبود شبکه جاده‌ها و خطوط آهن مناسب در موازات کانال مانش در فرانسه برای جابه‌جایی نیرو، کار او را دشوارتر می‌کرد. از طرفی می‌دانست متفقین تقریباً در هر جنبه‌ای از جمله نیروی هوایی و شمار قوا، دست بالا را دارند. رومل اختلاف نظر جدی با فیلدمارشال فن روندشتت به عنوان مافوق خود، در ارتباط با آرایش دفاعی داشت. درحالیکه فن روندشتت خواهان متمرکز شدن لشکرهای زرهی برای اجرای ضد حمله در نقاط رخنه بود، رومل قصد دفاع ساحلی داشت و اصرار می‌کرد دفاع ساحلی تقویت شود. رومل بر مبنای تجربیات خود در آفریقا، تصور می‌کرد برتری هوایی دشمن انتقال نیرو به نقاط مورد نظر را دشوار می‌کند. بر خلاف نظر سپهبد لئو گیر فن شوپنبورگ، فرمانده گروه زرهی غرب و ارتشبد گودریان، بازرس کل نیروهای زرهی آلمان، رومل به دنبال پخش کردن لشکرهای زرهی در فاصله بسیار نزدیک از خط مقدم بود. او می‌خواست مهاجمان را در ساحل متوقف کند و پیش از آن که سر پلی ایجاد کنند، همان‌جا از بین ببرد. طرح رومل برای دفاع از ساحل یک دفاع خطی و ثابت را به یک دفاع در عمق و متحرک ترجیح می‌داد. به هر صورت، هیتلر در نهایت چیزی بین این دو نظر را اتخاذ کرد که نتایج آن فاجعه‌بار نظر گرفته می‌شود. به دستور هیتلر چهار لشکر زرهی در جایگاه ذخیره فرماندهی عالی ورماخت نگاه داشته شدند. این تصمیم که مطابق نظر هیچ‌کس نبود، اثرات غیرقابل پیشبینی به بار آورد و رومل را در اجرای طرح خود تضعیف کرد. بدین شکل رومل برای خط مقدمی بیش از ۸۰۰ کیلومتری تنها سه لشکر زرهی در اختیار داشت که دو لشکر از آن را نیز به امید دریافت کمک از ذخیره فرماندهی عالی ورماخت، در شرق رود سن، خارج از ناحیه نرماندی مستقر کرد. رومل و فن روندشتت از هیتلر خواستند جهت ایجاد نیروی ذخیره برای خود، آلمان جنوب فرانسه را تخلیه کند اما هیتلر با این درخواست مخالفت کرد.
رومل امیدوار بود کمبود نیروی انسانی را با استحکامات بتنی جبران کند. به هر صورت نیروی کار کافی جهت احداث چنین استحکاماتی در دسترس نبود و ناحیه مربوط به او برای فرماندهی عالی اولویت نداشت. رومل شمار مین‌ها در ناحیه ساحلی را سه برابر کرد و به پنج تا شش میلیون رساند. برای مقابله با چتربازان و فرود گلایدری، رومل موانعی ایجاد کرد که به مارچوبه رومل شهرت یافتند. او همچنین تله‌های انفجاری، موانع چهاروجهی، موانع شناور و موانع مختلف دیگری را در مسیرهای پیشبینی‌شده پیاده‌سازی دشمن قرار داد. با وجود صرف بی‌وقفه و فراوان انرژی، رومل که وقت کافی در اختیار نداشت، نتوانست استحکامات دفاعی دیوار آتلانیک را به سطح مورد رضایت خود برساند. به‌کار گرفته شدن تمامی نیروی انسانی در دسترس برای ساخت و ارتقای استحکامات وقت ارزشمند جهت آموزش این نیروی غیر آماده برای عملیات دفاعی را از رومل گرفت. رومل گله‌مند غفلت از ساخت چنین استحکاماتی در سال‌های ۱۹۴۳ و ۱۹۴۴ بود. این غفلت بیش از آن که مربوط به غیر محتمل دانستن تهاجم متفقین باشد، به دلیل بی‌اعتقادی فرماندهان عالی به دفاع ثابت و باور آن‌ها به توانمندی نیروهای متحرک خود بود.
رومل بیشتر نیروهای خود را که غالباً غیر موتوریزه و بدون ادوات ترابری بودند، نزدیک محل‌هایی که بیشترین احتمال برای تهاجم متفقین داشتند، قرار داد. درحالیکه بیشتر فرماندهان ارشد انتظار داشتند تهاجم متفقین در ناحیه کاله صورت بگیرد، رومل می‌پنداشت این تهاجم ممکن است در نرماندی یا بریتانی اتفاق بیفتند؛ از این رو دستور به تمرکز ساخت‌وساز بر این نواحی از لبه آب دریا داد. با توجه به باقی بودن تمرکز فرماندهی عالی بر جبهه شرقی، لشکرهایی که در اختیار رومل بودند اغلب کیفیت پایینی داشتند. برای مثال، او لشکر سیصدوپنجاه‌ودوم پیاده‌نظام را مأمور به دفاع از ساحل اوماها به طول ۵۳ کیلومتر در نورماندی کرد. بیشتر نیروهای این لشکر را سربازان وظیفه هجده یا نوزده ساله تشکیل می‌داند.
برخلاف شمال آفریقا، بسیاری فرماندهان لشکرها و سپاه‌ها و عوامل ستادی او در فرانسه افرادی مسن، از نظر سلامتی بیمار و بی‌تجربه بودند. رومل که نمی‌توانستند بر آن‌ها متکی باشد، وقت زیادی را هر روزه در نقاط مختلف خط مقدم صرف می‌کرد. هنگام بازگشت از یکی از این نوع سرکشی‌ها، خودروی حامل رومل روز ۱۷ ژوئیه، در مسیر بین لیوَرو و ویموتیه، مورد حمله دو هواگرد دشمن قرار گرفت. با مجروح شدن راننده خودرو به درون یک گودال سقوط کرد. رومل از خودرو به بیرون پرتاب و به شدت مجروح شد. او را به بیمارستان لوفت‌وافه در برنی منتقل نمودند. رومل متحمل یک شکستگی در قاعده جمجمه و سه شکستگی در نقاط دیگر جمجمه و اصابت چند ترکش به صورتش شده بود. به نقل از همسرش، پزشکش به رومل گفت: «کسی با چنین زخم‌هایی نمی‌تواند زنده بماند.» رومل پاسخ داد: «این نشان می‌دهد چه کله‌شقی شوابنی هستم من!» در این زمان چندین تن دیگر از فرماندهان ارشد آلمانی در فرانسه در اثر حملات جنگنده‌ها و بمباران‌های متفقین کشته و زخمی شده بودند. گودریان خروج رومل از منطقه را «رفتن قوی‌ترین شخصیت از جبهه غربی» توصیف کرده‌است. فیلدمارشال گونتر فن کلوگه جانشین رومل در فرماندهی گروه ارتش ب شد.
توطئه علیه هیتلر و خودکشی
درحالیکه رومل در حالت کما در بیمارستان بود روز ۲۰ ژوئیه ۱۹۴۴ کودتایی علیه هیتلر به وقوع پیوست. آوازه مردمی رومل و اعتبار بالای او، پیش از این کودتاچیان را به جلب حمایت او مایل کرده بود. رومل که هیتلر را مانع اصلی دستیابی به صلح می‌دید، بی‌پرده گفت تنها کاری که باید بکنیم کنار زدن هیتلر است. رومل مخالف ترور هیتلر بود اما ظاهراً اقدام برای عزل و دستگیر کردن او را تأیید نموده بود. گفته می‌شود پس از شکست کودتا و در جریان پاکسازی عوامل آن، سپهبد کارل-هاینریش فون اشتولپ‌ناگل، یکی عوامل اصلی کودتا، در وضعیتی غیر هوشیار، از رومل نام برد و پای او را به ماجرا کشید. علاوه بر این، سرهنگ فون هوفاکر در بازداشت گشتاپو، به شرکت رومل در توطئه اعتراف کرد. یک دادگاه نظامی به‌طور غیابی رومل را محاکمه و محکوم به خیانت کرد.
رومل روز ۲۴ ژوئیه به یک بیمارستان نظامی در لو وزینه در حومه پاریس انتقال یافت. با دیدار فن کلوگه از او در بیمارستان، رومل از اقدام به ترور هیتلر ابراز شگفتی کرد. رومل اوایل ماه اوت از بیمارستان مرخص و دوران نقاهتش را در خانه‌اش هرلینگن ادامه داد. زخم‌های رومل به خوبی التیام یافت اما نیمه چپ صورتش فلج ماند و بینایی یکم چشمش را از دست داد. روز ۷ اکتبر به یک جلسه در برلین دعوت شد اما به بهانه مسائل پزشکی از رفتن اجتناب کرد. از آنجا که رومل از افسران محبوب و معتبر آلمانی بود، محاکمه او به اتهام خیانت می‌توانست به ضرر هیتلر تمام شود. از این رو هیتلر ترجیح می‌داد که او در سکوت خودکشی کند و مرگ او به دلیل بیماری ناشی از جراحات جنگی اعلام شود. سرلشکر ویلهلم بورگدورف و معاونش سرتیپ ارنست مایزل، در مأموریتی محرمانه از طرف فیلدمارشال ویلهلم کایتل، رئیس فرماندهی عالی ورماخت، روز ۱۴ اکتبر با نامه‌ای از جانب کایتل و جعبه‌ای از کپسول سیانید، به خانه رومل رفتند. در این حین نیروهای اس‌اس خانه را در محاصره خود داشتند. رومل به مشارکت در توطئه برای عزل هیتلر اذعان کرد. بورگدورف به او اطلاع داد که او دو گزینه دارد؛ یا محاکمه در دادگاه خلق را بپذیرد یا در قبال تضمین امنیت خانواده‌اش شامل اعطای یک خانه به آن‌ها و یک مراسم خاکسپاری حکومتی با تمامی تشریفات نظامی برای او، تن به خودکشی بدهد. رومل خودکشی را برگزید. او یک کپسول سیانید را بلعید و به زندگی خود خاتمه داد. نیم ساعت بعد بیمارستانی در اولم در یک تماس تلفنی مرگ او در اثر «آمبولی» را گزارش کرد. به شکل رسمی مرگ رومل در اثر صدمات حاصل از حادثه مجروح شدن او، اعلام شد. فیلدمارشال اروین رومل با تشریفات کامل نظامی در یک مراسم حکومتی در هرلینگن به خاک سپرده شد. روز ۷ مارس سال ۱۹۴۵ به همسرش پیشنهاد گردید یک بنای یادبود مجلل بر قبر رومل بنا گردد.
سبک و شیوه فرماندهی
رومل نیروهایش را همواره به دور از ستاد لشکر و اغلب با وجود تهدید جانی برای خود، مستقیماً از خط مقدم رهبری می‌نمود. او نقش فرمانده و هم جلودار را ایفا می‌کرد. حضور فیزیکی او در میدان نبرد نیروها را ترغیب به تلاش بیشتر می‌ساخت. او در موقعیت درک بهتری از شرایط میافت که موجب صدور فرمان‌های تعیین‌کننده‌ای می‌شد. قابلیت رومل در مواجهه با شرایط متغیر در بسیاری از موارد تأثیر قاطعی بر نتایج می‌گذاشت و او را قادر به مقابله با محیط متخاصم و دشمنِ دارای برتر می‌کرد. رومل در این باره می‌گوید:"همیشه لحظاتی هست که جای فرمانده در عقب در ستادش نیست بکله در کنار نیروهایش است. مزخرف محض است اگر بگوییم حفظ روحیه افراد تنها وظیفه فرمانده گردان است. هر چه سطح بالاتر باشد اثر این کار بیشتر می‌شود. افراد هیچ گونه ارتباطی با فرمانده‌ای که آن‌ها می‌دانند جایی در قرارگاه نشسته برقرار نمی‌کنند. آنچه آن‌ها می‌خواهند تماس حضوری با آن‌هاست. در لحظات رمیدگی، فرسودگی یا به‌هم‌ریختگی یا هنگامی که چیزی غیر معمول از آن‌ها خواسته می‌شود، این گونه فرمانده معجزه می‌کند؛ مخصوصاً اگر هوش ایجاد گونه‌ای از اسطوره حول خود را داشته باشد." به هر صورت در این زمان چنین رویکردی در فرماندهی در میان سایر فرماندهان نیروی زمینی آلمان مخصوصاً افسران جوان‌تر غیر مرسوم نبود؛ رومل محصول فرهنگ و آموزش نظامی آلمانی بود و این روحیه را در حد اعلا به نمایش می‌گذاشت. به هر صورت، حضور در خط مقدم که عادت همواره رومل بود، برای فرماندهان سطح ارتش میدانی به ندرت اتفاق می‌افتاد.
رومل معمولاً تمامی روز را، حتی در گرمای بالای ۴۰ درجه سانتی‌گراد، صرف سرکشی می‌کرد. او کوتاهی در امور توسط زیر دستانش را تحمل نمی‌نمود. رومل فردی بدون پیچیدگی، سخت سر و اهل عمل توصیف شده‌است که از ستاد و نیروی خود خواسته زیادی مطرح می‌کرد اما هر سختی و خطری را با آن‌ها شریک می‌شد. رومل اصرار داشت او و ستادش از همان جیره‌ای بخورند که به نیروهایش داده می‌شود. به نقل از توماس آندرسون، تاریخ‌دان آلمانی، عده‌ای از کهنه‌سربازان آفریکاکور در مصاحبه با او گفته‌اند حاضر بوده‌اند با رومل به «جهنم» هم بروند. به گفته ستوان یکم هانس فون لوک، فرمانده گردان شناسایی رومل در فرانسه و بعداً در آفریقا، نیروها به رومل ایمان داشتند و می‌دانستند او دستوری نمی‌دهد که بی‌جهت جان آن‌ها را به خطر بیندازد. فریدریش ویلهلم فون ملنتین که برای ۱۵ ماه افسر اطلاعات ستاد رومل در آفریقا بود، در این باره می‌نویسد: «رومل مرد آسانی برای خدمت نبود؛ همان اندازه که به خود رحم نمی‌کرد به اطرافیان خود هم رحم نمی‌کرد. اعصابی آهنین لازم بود تا با او کار کرد.» رومل انتظار داشت رئیس ستادش به عنوان مشاور اصلی او، او را هنگام حضور در خط مقدم همراهی کند؛ این مسئله بر خلاف اصول پذیرفته‌شده ستادی بود که در آن رئیس ستاد نقش جانشین فرمانده در هنگام غیبت او را داشت. رومل در میدان نبرد شجاعت شخصی زیادی از خود نشان می‌داد اما به عنوان فرمانده یک ارتش همواره در دسترس نبود. این مسئله موجب افتادن بار سنگین مسئولیت‌های رئیس ستاد بر دوش افسران جز ستاد، مخصوصاً افسر عملیات‌ها، می‌شد. رومل همواره از هر تصمیمی که این افراد بر اساس تفکر خود می‌گرفتند، پشتیبانی می‌کرد. رومل با نینداختن خود در قید سلسه‌مراتب، به افسران جز پویا فرصت می‌داد تا ارزش‌های خود را به اثبات برسانند. از این رو افراد جوان‌تر، حتی ایتالیایی‌ها، او را «می‌پرستیدند». در یک مورد، در جریان مقابله با عملیات کروسیدر، سرهنگ دوم زیگفریت وستفال، افسر عملیات‌های گروه زرهی آفریقا، یکی از مهم‌ترین فرامین رومل را که به لشکر بیست‌ویکم زرهی دستور داده بود دشمن را به سمت مصر تعقیب کند فسخ کرد و به این لشکر دستور بازگشت به سمت بردیا داد. رومل پس از بازگشت با «بزرگواری» فرمان وستفال را تأیید نمود. فون ملنتین رابطه رومل و نیروهایش را «وصف‌نشدنی» و «هدیه خدایان» دانسته‌است.
رومل درک کاملی از قابلیت‌های نیروهای زرهی و چگونگی به‌کارگیری آن‌ها در میدان نبرد داشت. او بر سطح بالایی از هماهنگی و همکاری نزدیک بین تانک‌ها، پیاده‌نظام، توپ‌های ضدتانک و بمب‌افکن‌های شیرجه‌ای تأکید می‌کرد. او بر اصل حملات متمرکز با بیشتر نیروهای زرهی و موتوریزه اعتقاد داشت. رومل حضور نیروهای آلمانی در شمال آفریقا را از یک عمل دفاعی کوچک به یک کارزار بزرگ بدل کرد که برای دو سال مسئله اصلی نیروی زمینی امپراتوری بریتانیا بود. لیدل هارت اقدامات رومل را بزرگ‌ترین بحرانی که بریتانیا در خاورمیانه در طول جنگ گرفتار آن شد توصیف می‌کند. ویژگی برجسته موفقیت‌های رومل کسب آن‌ها در شرایط برتری عددی دشمن و بدون سلطه بر آسمان بود. هیچ ژنرال دیگری از دو طرف، جز غلبه اولیه بریتانیایی‌ها بر ایتالیایی‌ها، تحت چنین شرایطی پیروزی حاصل نکرد. رومل سنت نظامی آلمانی را که معتقد بود نیرویی از نظر عددی ضعیف‌تر می‌تواند نقطه ضعف خود را با «غافلگیری، مدیریت ماهرانه، رهبری هماهنگ و منعطف، آگاهی اطلاعاتی خوب و تجهیزات برتر» جبران کند، اجرا می‌کرد. بر این مبنا تهاجم ماهرانه چشم‌انداز موفقیت بیشتری نسبت به یک دفاع ثابت که نیاز بیشتری به نیروی انسانی داشت، تلفات بیشتری به بار می‌آورد و ابتکار عمل را تسلیم دشمن می‌ساخت، ارائه می‌نمود. قانون رومل این بود که «حمله کن تا مورد حمله قرار نگیری». به هر صورت وابستگی رومل به رزم تهاجمی او را گرفتار شرایطی ساخت که او را وادار می‌کرد همواره در حالت حمله باشد. مسئله رومل این بود که کوچک‌ترین لغزشی از طرف او در مقابل دشمن دارای برتری، منجر به شکست می‌شد؛ درحالیکه ژنرال‌های دیگر می‌توانستند با مزیت شمار قوا و امکانات خود آن را بپوشانند. به هر صورت، ناتوانی بریتانیایی‌ها در عمل به رزم تسلیحات ترکیبی در سطحی متمرکز و پایا، به رومل مزیت کافی را می‌بخشید تا بر ضعف عددی و بعدها کیفی، خود فائق آید. دیوید زابکی، نظامی و تاریخ‌دان آمریکایی، بر پایه توصیه فن توما به هیتلر، معتقد است اگر رومل از همان ابتدا چهار لشکر در اختیار داشت «در هر احتمالی» می‌توانست به کانال سوئز برسد و پیروزی او می‌توانست تأثیر بزرگی بر کل جریان جنگ بگذارد.
رومل فرصت اندکی به نیروهایش برای استراحت و برای خودروهایش جهت تعمیر و نگهداری می‌داد. او با کم‌توجهی به مشکلات تدارکاتی، تمامی تمرکز خود را بر اهداف رزمی قرار می‌داد. شهرت رومل تا حدود زیادی به جهت میل او به تهاجم بدون توجه به شرایط، بود. شیوه پیشروی سریع و متهورانه رومل خطوط تدارکاتی طولانی و ناپایداری در دل صحرای آفریقا پدیدمی‌آورد که موجب توقف تهاجم می‌گردید. به هر صورت این رویه رومل نمایشگر ذات ساختاری تفکر عملیاتی آلمانی در بی‌اعتنایی به تدارکات بود. استقلال‌طلبی و بی‌توجهی مکرر رومل به فرامین بالا دستی گاهی موجب شناسایی و استفاده از فرصت‌ها علیه دشمن می‌شد اما برخی اوقات حاصل آن تنها «قمارهای ناموفق» بود. این درحالی بود که افسران آلمانی آموزش می‌دیدند شرایط را ارزیابی کنند و سریعاً واکنش نشان دهند اما «قمار» نکنند. به هر صورت رومل در شرایطی که سیر حوادث رو به شکست می‌رود، «قمار» را جایز می‌شمرد. رومل نقش دیگران در میدان نبرد را به سختی به رسمیت می‌شناخت و شکست‌های خود را به گردن بی‌کفایتی آن‌ها می‌انداخت. رومل تا حدودی بی‌انضباط بود و اغلب هر کاری که میلش می‌کشید انجام می‌داد. این روحیه موجب درگیری او با کسلرینگ، فرماندهی عالی ایتالیا و بعداً هیتلر می‌شد. هالدر در یادداشت‌های خود در مورد رومل می‌نویسد «این سرباز به شدت دیوانه شده‌است» و گلایه از این می‌کند که او حتی از اقدامات خود به فرماندهی عالی گزارش کاملی نمی‌دهد. ناتوانی رومل در همکاری روان با متحدان ایتالیایی برای او مشکل‌آفرین و موجب اصطکاک با آن‌ها می‌گشت. رومل تلاش اندکی برای پایبندی به دستورالعمل‌های فرماندهی عالی ایتالیا نشان می‌داد. رومل که در جنگ جهانی اول با ایتالیایی‌ها جنگیده بود، گونه‌ای نگاه تحقیرآمیز به آن‌ها داشت؛ به وجهی که شیوه استفاده او از سربازان ایتالیایی را به عنوان «گوشت دم توپ» دانسته‌اند. رومل لشکرهای ایتالیایی را دست کم می‌گرفت.
به هر صورت رومل یک استراتژیست نبود و به شکل لجوجانه‌ای فرامین و سلسله‌مراتب فرماندهی را نادیده می‌گرفت. او از همکاری با سایرین سر باز می‌زد و بر هشدارهای آن‌ها چشم می‌پوشید. اجتناب رومل از قرار گرفتن در قالب طرح کلی‌تر جنگ موجب خنثی شدن توانایی او به عنوان یک فرمانده محلی می‌شد. برای رومل سخت بود که خودش را در چارچوب برنامه‌های فرد دیگری قرار دهد. او که تقریباً هیچگاه در مناصب ستادی قرار نگرفته بود، بی‌اعتمادی غریزی به این چنین مسائل به عقیده او «مزخرف» که موجب «پیچیدگی وحشتناک» می‌شد، نشان می‌داد. به هر صورت شاید همین ویژگی‌ها بود که سبب انتخاب او به عنوان فرمانده نیروهای آلمانی در شمال آفریقا، به عنوان جبهه‌ای دور افتاده و منزوی، شد. یک فرمانده محتاط‌تر که سعی در همکاری با دیگران و برنامه‌ریزی دقیق داشت، شاید می‌توانست مقداری پیروزی کسب کند اما احتمالاً قادر به موفقیت‌های چشمگیری که رومل به آن رسید، نمی‌شد.
رومل به عنوان فرمانده یک لشکر، سپاه یا ارتش، در میدان نبرد بیش از حد وارد جزئیات می‌شد و مکرراً در امور زیردستان خود دخالت می‌کرد. او نه تنها سعی می‌کرد هر کاری را خود انجام دهد بلکه سعی می‌کرد همه جا باشد. در سخن گرهارت گروس، نظامی و تاریخ‌دان آلمانی، رومل لشکر یا یگان‌های بزرگ‌تر خود را مانند یک گروهان یا گردان فرماندهی می‌کرد. با وجود اشتیاق او به عمل به مفهوم «ماموریت‌های تاکتیکی» در محول کردن جرئیات عملیاتی به ابتکار فرماندهان پایین‌رده، رومل آنچنان کنترل سختگیرانه‌ای بر فرماندهان و یگان‌های زیر دست خود اعمال می‌کرد که در عمل هر گونه استقلال رای را از آن‌ها دریغ می‌نمود. از این رو تأکید ویژه‌ای بر ارتباطات رادیویی داشت تا از تسلط بر یگانش مطمئن شود. این سبک فرماندهی همواره جواب نمی‌داد اما موجب تشدید اسطوره حول او می‌شد.
در یک «جنگ تمام عیر مرگبار و وحشتناک»، رومل به جهت گونه رفتار با اسرا ستوده شده‌است. به هر صورت در جغرافیایی با پهنه‌ای عموماً خالی از غیر نظامیان نیروهای رومل چندان درگیر مسائل اخلاقی اداره اراضی اشغالی یا سرکوب فعالیت‌های پارتیزانی در پشت خط مقدم، نبودند.
اسطوره رومل
به سبب صعود پر سرعت رومل در مدارج نظامی و پدیداری چهره‌ای عمومی از او، دستگاه تبلیغاتی رایش سوم به سردمداری یوزف گوبلس، رومل را به یک «قهرمان ملی» بدل کرد. به نقل از لیدل هارت، از سال ۱۹۴۱ نام تمامی ژنرال‌های دیگر آلمانی زیر سایه نام رومل قرار گرفت. دستگاه تبلیغات آلمان در این زمینه به اندازه‌ای پیش رفت که پس از شکست رومل در العلمین و آغاز عقب‌نشینی نهایی آن، این حرکت را «پیشروی به سمت غرب» نامید. به عقیده لیدل هارت بازگشت رومل از آفریقا پیش از شکست نهایی نیروهای ورماخت در آن، به منظور حفظ حیثیت خلق شده برای او بود. آوازه رومل به عنوان یک ژنرال با استعدادهای درخشان، حتی پس از گذشت زمان طولانی، تا حد زیادی دست نخورده باقی مانده‌است؛ درحالیکه شهرت دیگر ژنرال‌های توانمند آلمانی در برابر انبوهی از مطالب تجدیدنظرطلبانه خدشه‌دار گشته‌است.
در اسطوره‌سازی عمومی، رومل گذر نیروهای آلمانی از رود موز را رهبری کرد، به خط ماژینو حمله برد و فرانسوی‌ها را شکست داد. در عمل چیز چندانی از این اسطوره‌ها حقیقت ندارد. به هر صورت در حقیقت سرهنگ دوم هرمان بالک، فرمانده هنگ ۱ پیاده‌نظام موتوریزه از لشکر یکم زرهی، رهبری گذر از موز در سدان و برقراری گذرگاه بر آن را بر عهده داشت. شخص رومل در ایجاد چنین تصویری از خودش بی‌تأثیر نبود. او چنین گزارش‌هایی که از یگانش مخابره می‌شد را تکذیب نمی‌کرد. از این رو، کارل-هاینتس فریزر، نظامی و تاریخ‌دان آلمانی، رومل را «استاد خودبزرگ‌سازی» می‌خواند. این «توجه‌طلبی» در نزد بسیاری از ژنرال‌ها «غیرحرفه‌ای و آزاردهنده» احساس می‌شد. در یک مورد ارتشبد گودریان در نامه‌ای شخصی از جبهه مسکو به همسرش می‌نویسد: «به هیچ وجه اجازه نخواهم داد پروپاگاندا مرا شبیه رومل کند و از تو هم می‌خواهم از آن جلوگیری کنی.» در حقیقت همین اسطوره‌سازی‌ها بود که باعث شد هیتلر با این عقیده که «یک مرد بزرگ به تنهایی می‌تواند هر مشکلی را بر طرف سازد»، رومل را با میزان اندکی نیرو راهی شمال آفریقا کند. موفقیت اولیه رومل در کسب پیروزی با حداقل نیرو در نهایت برای او گران تمام شد چرا که فرماندهی عالی تصور می‌کرد او خواهد توانست با این حداقل‌ها شرایط را مدیریت کند. رومل خود در این باره می‌گوید: «گاهی داشتن شهرت نظامی یک بدبختی است. شخص خودش از محدودیت‌هایش با خبر است اما دیگران انتظار معجزه‌ها دارند.» بر مبنای استانداردهای بلند مدت شیوه جنگ ورماخت، همان دستاوردهای اولیه رومل نیز به دشواری منطبق با «پیروزی‌های فاتحانه» در نزد تاریخ‌دانی عمومی است. در این مرحله، رومل هیچگاه نتوانست همانند نبردهای جبهه‌های غربی و شرقی، پشت خط مقدم دشمن در عمق اراضی آن نفوذ و همانند آن‌ها، «نبردهای محاصره‌ای» ایجاد کند. رومل نتوانست منابع حیاتی دشمن را به خطر بیندازد تا آن‌ها مجبور شوند میزان زیادی نیرو به مقابله با او بفرستند. در نتیجه هیچ «پیروزی نابودکننده‌ای» توسط او حاصل نشد. رومل اراضی بایر وسیعی را پشت سر گذاشت اما نتوانست چیزی را منهدم کند. در حقیقت آنچه رومل به دست آورد یک پیروزی «نیم‌پَز» بود که در نهایت به یک بن‌بست و ضد حمله موفق بریتانیایی‌ها منجر شد. این‌ها اساساً در نتیجه آغاز نابهنگام تهاجم توسط رومل با وجود مخالفت فرماندهی عالی بود.
پس از شکست در شمال آفریقا و شمال فرانسه و متعاقباً سقوط رایش سوم، اسطوره رومل برای مدتی در سایه قرار گرفت اما چند سال بعد مجدداً، غالباً به جهت موضوعات پیرامون مرگ او، سر برآورد. در ورماختی که متهم به تجاوزگری و صورت دادن جنایت جنگی بود، رومل به عنوان کسی که در درگیری‌های ایدئولوژیک، مخصوصاً در جبهه شرقی، دخالتی نداشت و در نهایت در صف مخالفان هیتلر قرار گرفت و در همین بستر جان باخت، مورد مناسبی برای اسطوره‌سازی در آلمان و خارج از آن بود. در آلمان غربیِ پس از جنگ که نام سایرین پایمال می‌شد، سعی در خدشه‌زدایی از نام رومل بود. یک کشتی جنگی در نیروی دریایی، پادگان‌های نظامی در چندین شهر و خیابان‌های مختلف مسما به این نام شدند؛ چیزی که برای یک ژنرال آلمانی جنگ جهانی دوم کاملاً منحصر به فرد است.
انتقادات و مخالفت‌ها
رومل در موارد متعددی توسط خود آلمانی‌ها، از فریدریش پائولوس و یولیوس اشترایشر گرفته تا فن روندشتت، مورد انتقاد قرار گرفته و شایستگی او به صراحت زیر سؤال رفته‌است. بیشتر این انتقادات از حوادث طبرق در سال ۱۹۴۱ نشات می‌گیرد. فن روندشتت پس از جنگ در صحبت با لیدل هارت گفت: «او مرد شجاعی و فرمانده‌ای بسیار توانمند در علمیات‌های کوچک بود اما در حقیقت صلاحیت فرماندهی عالی را نداشت.» فن روندشتت اقدامات رومل برای دفاع در مقابل تهاجم متفقین در فرانسه را «فریب‌دهنده» و استحکاماتی که ایجاد کرد را «بلا استفاده» دانست. پائولوس رومل را «احمق شوابنی» توصیف کرده‌است. بسیاری از هم‌عصرانش رومل را «ماجراجو» و ارتقا یافته به جایگاهی بالاتر از سطح طبیعی او به عنوان فرمانده یک سپاه، خوانده‌اند. آن‌ها رومل را، در قیاس با جبهه شرقی، حائز هیچ تجربه جنگی نمی‌دیدند. تعدادی از ژنرال‌های نیروی زمینی آلمان انتصاب رومل به مدارج بالا را مرهون ارتباطات سیاسی او، به خصوص از زمان فرماندهی او بر یگان محافظان پیشوا، عنوان کرده‌اند. بنا بر این دلایل و با توجه به گذرانده نشدن دوره ستاد کل توسط رومل، ارتشبد هالدر هیچگاه با انتصاب او به فرماندهی نیروهای آلمان در آفریقا موافق نبود و حتی تلاش کرد او را از این مقام خلع کند. هالدر معترض این مسئله بود که رومل آلمان را درگیر کارزاری فرا تر منابع آن کرده‌است. با این عده‌ای این‌گونه انتقادات و حملات به رومل را ناشی از «حسادت» به او دانسته‌اند.
به هر صورت این پشتیبانی هیتلر بود که رومل را در جایگاهش حفظ می‌کرد. تمایل قابل توجه پیشوا به ریسک کردن، شیفتگی او به فن‌آوری‌های نوین نظامی و علاقه او به افسران میدانی جسور مانند رومل، امکان بروز حداکثری توان بالقوه آن‌ها را فراهم می‌آورد. با این حال هیتلر نیز در حالی که همچنان او را دارای قابلیت‌های زیادی می‌دید، در نهایت به منتقد «بدبینی مطلق» رومل در ارتباط با آینده در مواجهه با «کوچکترین مشکلات» بدل شد و از سپردن برخی جایگاه‌ها و اختیارات به او اجتناب می‌کرد.
زندگی شخصی
پدرش، هم‌نام خودش، اروین رومل و مادرش هلن تولس، هر دو پروتستان بودند. مادر او اشراف‌زاده به حساب می‌آمد. رومل به عنوان یکی از پنج فرزند خانواده، کودکی ریز جثه و ساکت بود. در دوران مدرسه نمرات متوسطی می‌گرفت. بیش از آن که سخن‌ور باشد به گوش دادن علاقه داشت. اطلاعات چندانی از دوران کودکی او در دست نیست اما رومل در نوشته‌هایش ذکر کرده‌است که این دوران را با خوشحالی گذرانده‌است. رومل علاقه زیادی به چندین فعالیت ورزشی هم٬چون اسکی، اسکیت، دوچرخه سواری و تنیس، داشت. سال ۱۹۰۷ هنگام پریدن از روی یک چشمه، مچ پای راستش شکست اما بعدها اثری از آن باقی نماند.