cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کارن راسل
زندگی
کارن راسل پس از اخذ دیپلم دبیرستان در سال ۱۹۹۹ در میامی به دانشگاه نورت‌وسترن رفت و در رشته ادبیات اسپانیایی مدرک کارشناسی گرفت. سپس در دانشگاه کلمبیا ثبت نام کرد و موفق شد کارشناسی ارشد رشته هنرهای زیبا را در سال ۲۰۰۶ اخذ کند. داستان‌های راسل در نشریاتی چون نیویورکر، کانجانکشنز، گرانتا و زوتروپ به چاپ رسیده‌است. وی در سال ۲۰۰۹ جایزه نویسندگان جوان(۵ نویسنده زیر ۳۵سال) بنیاد کتاب ملی را دریافت کرد. اولین رمانش به عنوان یکی از ۱۰ کتاب برجسته سال ۲۰۱۱ روزنامه نیویورک تایمز انتخاب شد و مجموعه‌ای از داستان کوتاه‌های وی با نام خون‌آشامان در باغ لیمو در سال ۲۰۱۳ منتشر شد.
روزا (شهر)
شهر روزا در کشور روسیه و در اوبلاست مسکو واقع شده‌است.
سیمینوف (ابهام‌زدایی)
سیمینوف یا سیمینف یا سیمونوف ممکن است به یکی از این موارد اشاره داشته باشد:
ساری‌یاخچی
ساری‌یاخچی یک منطقهٔ مسکونی در ترکیه است که در استان آق‌سرای واقع شده‌است. ساری‌یاخچی ۸۷۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
پریسیلا بارنز
پریسیلا بارنز (Priscilla Barnes؛ زادهٔ December 7, 1955 ) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است.
می‌دانی حق با توست
«می‌دانی حق با توست» نام یکی از ترانه‌های گروه گرانج آمریکایی نیروانا است. این اثر اولین ترانهٔ آلبوم برگزیده آثار گروه به‌نام نیروانا منتشر شده در سال ۲۰۰۲ است و آخرین تک‌آهنگ رسمی گروه محسوب می‌شود.
نسخهٔ نهایی «می‌دانی حق با توست» در ۳۰ ژانویهٔ ۱۹۹۴ در رابرت لنگ استودیوز در سیاتل، واشینگتن واشنگتن ضبط شد و تا سال‌ها پس از مرگ کرت کوبین منتشر نشده بود. این ترانه باعث بروز مناقشه‌های قانونی مابین کورتنی لاو -بیوهٔ کوبین- و اعضای باقیماندهٔ گروه، کریست ناواسلیک و دیو گرول شد. ناواسلیک و گرول می‌خواستند که این اثر در کلکسیون مجموعه آثار گروه منتشر شود اما لاو جلوی این کار را گرفت و با ادعای مالکیت میراث نیروانا با آن‌ها وارد دعوای حقوقی شد.
لاو بر این عقیده بود که «می‌دانی حق با توست» با انتشار در کلکسیون آثار گروه، تَلَف خواهد شد و بهتر است به‌صورت یک سی‌دی جدا و مانند آلبوم ۱ بیتل‌ها منتشر شود. او در دادخواست‌اش از این ترانه با عنوان «آهنگی که به‌صورت بالقوه قابلیت تبدیل شدن به یک کار بسیار پرفروش را دارد» و «یک اثر دارای ارزش فوق‌العادهٔ تجاری و هنری» یاد کرده‌بود و مدیر برنامه‌های او تخمین زده‌بود که ترانه می‌تواند ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ نسخه فروش داشته‌باشد.
ویلیام ای هورنینگ
ویلیام ای هورنینگ (William A. Horning) (۹ نوامبر ۱۹۰۴ - ۲ مارس ۱۹۵۹) یک کارگردان هنری اهل ایالات متحده آمریکا بود.
وی دو بار (۱۹۵۸) و (۱۹۵۹) موفق به کسب جایزه اسکار بهترین کارگردانی هنری شد که بار دوم آن پس از مرگش بود.
مجین
مجین، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان قروه در استان کردستان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان دلبران قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۳۶ نفر (۵۳خانوار) بوده‌است.
کرتشمان
کرتشمان یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در ناحیه اولومووتس واقع شده‌است. کرتشمان ۴٫۹۸ کیلومتر مربع مساحت و ۴۶۷ نفر جمعیت دارد و ۲۲۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آناندی گوپال جوشی
آناندی گوپال جوشی (به Anandi Gopal Joshi؛ به مراتی: आनंदीबाई गोपाळराव जोशी؛ March 31, 1865 – 1865:3:31, February 26, 1887) یکی از اولین زنان اهل هند بود که پزشک شد. او اولین زن در حکومت سابق ریاست جمهوری بمبئی در هند بود که به تحصیل دوره دو ساله طب غربی در ایالات متحده پرداخت و در این رشته فارغ‌التحصیل شد. از او با نام‌های متفاوتی یاد کرده‌اند از جمله: آناندیبای جوشی و آناندی گوپال جوشی که در آن «گوپال» از نام «گوپالراو» (Gopalrao) آمده‌است که نام شوهر اوست.
افتخارات و یادبود
در سال ۱۸۸۸ نویسنده فمینیست آمریکایی کارولین ولس هیلی دال بیوگرافی جوشی را نوشت.
مؤسسه تحقیقات و مستندات علوم اجتماعی (IRDS) که یک سازمان غیردولتی است که در لکهنو واقع شده‌است جایزه پزشکی را به او و به افتخار کمک‌های او در پیشرفت اولیه علم پزشکی در هند اعطا کرده‌است. علاوه بر این دولت ماهاراشترا یک کمک هزینه تحصیلی به نام او ایجاد کرده‌است که به زنان جوان مشغول به کار در سلامت زنان داده می‌شود.
در ۳۱ مارس ۲۰۱۸، گوگل نشان گوگل دودل خود را به افتخار او و بمناسبت ۱۵۳مین سالگرد تولدش به طرحی از او اختصاص داد.
ژنو ۲ (سوریه)
کنفرانس ژنو ۲ نشستی بود برای رسیدگی به وضعیت جنگ داخلی سوریه که در تاریخ ۲۲ ژانویه ۲۰۱۴ برابر با ۲ بهمن ۱۳۹۲ برگزار شد. سازمان ملل در ۲۶ آذر اعلام کرد به دلیل رزرو هتل‌های ژنو برای نمایشگاه ساعت‌های لوکس این کنفرانس ابتدا در مونترو برگزار و پس از یک وقفه در ۲۴ ژانویه برابر ۴ بهمن در ژنو پی‌گرفته می‌شود. با این حال نیکولای پاتروشف، رئیس شورای امنیت ملی روسیه در ۲۶ دسامبر ۲۰۱۳ برابر ۵ بهمن ۱۳۹۲ بدلیل آنچه که پیشرفت اندک در فراهم کردن ملزومات این کنفرانس نامید نسبت به برگزاریش در تاریخ اعلام شده ابراز شک کرده و گفت: «نمی‌توانیم کنفرانس را در زمان تعیین شده برگزار کنیم.» این کنفرانس هیچ تضمینی برای پایان دادن به درگیری‌ها در سوریه ندارد. با نزدیک شدن به موعد برگزاری ژنو ۲، دو طرف درگیری‌ها فتیله جنگ را بالاکشیدند تا در کنفرانس دست بالا را داشته باشند.
دبیرکل سازمان ملل متحد روز یکشنبه، ۲۹ دی ۹۲، پس از ماه‌ها بحث و تردید بر سر حضور ایران در کفرانس ژنو ۲ از مقامات جمهوری اسلامی دعوت به عمل آورد، اما این اقدام واکنش و هشدار ائتلاف ملی سوریه، آمریکا و عربستان را در پی داشت که اعتقاد دارند ایران نخست باید نتایج نشست ژنو ۱ را بپذیرد تا در این کنفرانس حضور یابد.
سازمان ملل متحد روز دوشنبه، ۳۰ دی ۹۲ اعلام کرد که اظهارات مقامات جمهوری اسلامی مغایر با تعهداتی است که آنها در رابطه با بحران سوریه داده‌اند و به همین خاطر دعوت خود از ایران جهت حضور در کنفرانس ژنو ۲ را پس می‌گیرد.
وزیر امور خارجه ایران اقدام بان گی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد، در کنار گذاشتن تهران از کنفرانس ژنو ۲ درباره سوریه را تاسف‌بار خواند و او را به نگفتن دلایل واقعی این تصمیم متهم ساخت. او گفت که که بان گی مون تحت فشار آمریکا و اپوزیسیون سوریه دعوت خود را از ایران پس گرفته است.
ادیدو
ادیدو (به لاتین: Adido) در بنین است که در استان کالینس واقع شده‌است.
ژنو ۲ (سوریه)
شرکت‌کنندگان
اخضر ابراهیمی، نماینده ویژه سازمان ملل در امور سوریه در ۲۹ آذر اسامی کشورهای دعوت شده به ژنو ۲ را به شرح زیر بیان کرد:کشورها عضو شورای امنیت سازمان ملل (از قبیل آمریکا، چین، روسیه، فرانسه، انگلیس)، اتحادیهٔ اروپا، اتحادیهٔ عرب، سازمان همکاری‌های اسلامی، الجزایر، مراکش، مصر، ترکیه، عربستان سعودی، کویت، لبنان، عراق، برزیل، کانادا، دانمارک، آلمان، اسپانیا، ایتالیا، هندوستان، اندونزی، آفریقای جنوبی، سویس، اتریش، امارات متحده عربی، ژاپن، اردن، نروژ، عمان و قطر.
ادیدو
خصوصیات
ادیدو ۸٬۱۸۳ نفر جمعیت دارد.
ژنو ۲ (سوریه)
دور دوم
دور دوم مذاکرات در ۱۵ فوریه ۲۰۱۴/۲۶ بهمن ۱۳۹۲ بدون هیچ نتیجه‌ای پایان یافت.
حاشیه‌ها
دولت سوریه برای تحت فشار قرار دادن مذاکره‌کنندگان شماری از بستگان اعضای هیئت مذاکره‌کننده اپوزیسیون را در حین مذاکرات، در سوریه بازداشت کرد.
برنامه خوراکی دش
برنامه خوراکی دَش یا رژیم فشارخون‌کاه ، یک الگوی خوراکی است که از سوی مؤسسه ملی قلب، ریه و خون آمریکا، برای جلوگیری و مهار فشار خون بالا، گسترش داده می‌شود. برنامه خوراکی دَش سرشار از میوه، سبزیجات، غلات کامل، و خوراکی‌های شیری کم-چرب؛ دارای گوشت، ماهی، آجیل و حبوبات؛ و دارای میزان کمی از خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین شده با شکر، گوشت قرمز، و چربی‌های افزودنی است. افزون بر اثراتش روی فشار خون، این برنامه خوراکی به‌عنوان رویکردی متوازن برای تغذیه همگان طراحی شده‌است.
کلمه دش مخفف عبارت «Dietary Approaches to Stop Hypertension» به معنای «رویکرد خوراکی برای توقف فشار خون بالا» است.
اجزای رژیم
این رژیم سرشار از میوه ها، سبزیجات، غلات سبوس دار و غذاهای لبنی کم چرب، گوشت، ماهی، مرغ، آجیل و لوبیا است و غذاهایی مانند نوشیدنی های شیرین شده با شکر، گوشت قرمز چرب و چربی های اضافی در آن محدودیت دارند. این رژیم طوری طراحی شده است که برای افراد عادی نیز کاملا متناسب و مفید است.
آربورفیلد، ساسکاچوان
آربورفیلد، ساسکاچوان (به انگلیسی: Arborfield, Saskatchewan) یک شهرک در کانادا است که در ساسکاچوان واقع شده‌است.
برنامه خوراکی دش
اجزای رژیم
نتایج تحقیقات انجام شده در مورد این رژیم نشان می دهد که فشار خون سیستولیک را 6 میلی متر جیوه و فشار خون دیاستولیک را 3 میلی متر جیوه در بیماران با فشار خون طبیعی بالا کاهش می دهد. این تغییرات فشار خون بدون هیچ تغییری در وزن بدن رخ داده است. الگوی غذایی رژیم DASH براساس کالری دریافتی روزانه از 1600 تا 3100 کالری تنظیم می شود. به علاوه این رژیم به افراد چاق و دیابتی نیز توصیه می شود.
آربورفیلد، ساسکاچوان
خصوصیات
آربورفیلد ۰٫۸۸ کیلومترمربع مساحت و ۳۲۹ نفر جمعیت دارد.
برنامه خوراکی دش
اجزای رژیم
رژیم غذایی DASH اساساً بر پایه میوه ها، سبزیجات، لبنیات کم چرب یا فاقد چربی، غلات سبوس دار، ماهی، مرغ، حبوبات و آجیل است. این رژیم توصیه می کند، مصرف سدیم، شیرینی (در نوشیدنی ها و غذاها) و گوشت قرمز را به حداقل برسانید. درواقع این رژیم مصرف چربی اشباع و ترانس اشباع را محدود می کند، در حالی که مصرف پتاسیم، منیزیم، پروتئین، فیبر و مواد مغذی را افزایش می دهد که در نتیجه به کنترل فشار خون کمک خواهد کرد.
نمونه رژیم دش برای مصرف 2000 کالری در روز
اگر شما جزء افرادی هستید که روزانه 2000 کالری نیاز دارید می توانید رژیم دش را بر اساس موارد زیر شروع کنید:
پیروی از این رژیم نیاز به برنامه ریزی قبلی و پخت و پز دارد. به علاوه افرادی که نسبت به لاکتوز لبنیات حساسیت دارند می توانند از محصولات جایگزین استفاده کنند. توجه داشته باشید که برخی از افراد ممکن است در ابتدا به دلیل محتوای فیبر زیاد در غذاهای گیاهی این رژیم مانند میوه ها، سبزیجات و غلات کامل، دچار گاز و نفخ شدید شوند. با محدود کردن مصرف غذاهای حاوی فیبر بالا به 1 یا 2 بار در هفته در ابتدا و افزایش آن ها به تدریج، می توان این عوارض را تا حدی کاهش داد. کم کم بدنتان به مصرف مواد غذایی جدید عادت کرده و دیگر دچار عوارض نمی شود.
علی کله
تفریحگاه ساحلی دز که علی کله نیز نامیده می‌شود، یکی از تفریحگاه‌های ساحلی شهر دزفول است. این محل یکی از پارک‌های ساحلی پرطرفدار خوزستان است که هر ساله و بخصوص در فصل‌های بهار و تابستان جمعیت زیادی را از شهرها و استان‌های مجاور به سوی خود جذب می‌کند. این تفریحگاه در پایین دست سد تنظیمی دز وشمال شهر دزفول واقع شده و یکی از پرطرفدارترین مراکز تفریحی جنوب و جنوب غرب ایران به‌شمار می‌رود.
امکانات رفاهی و خدماتی
برای آسایش و راحتی گردشگران در این مجموعه و در کنار ساحل دز صفه‌هایی سر پوشیده ساخته است،همچنین وجود پارک و فضای سبزی در مجاورت ساحل به همراه وسایل بازی و تفریحی باعث شده که در سایر فصول نیز محلی برای تفریح مردم باشد. یکی دیگر از جاذبه‌های تفریحی این محل خصوصاً برای کودکان وجود چند نوع سرسره آبی در ساحل رودخانه است. همچنین رستورانی سه طبقه با طرح زیگوراتی توسط شهرداری دزفول در مجاورت ساحل رودخانه ساخته شده است.
دهستان شعیبیه غربی
دهستان شعیبیه غربی نام دهستانی در بخش شعیبیه شهرستان شوشتر، استان خوزستان در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۳۲۵۴ نفر (۲۴۵۴ خانوار) بوده‌است.
تریپلو
تریپلو (به انگلیسی: Thriplow) یک محله مدنی و روستا در بریتانیا است که در کمبریج‌شر جنوبی واقع شده‌است. تریپلو ۸۴۷ نفر جمعیت دارد.
علی کله
حواشی و جنجال‌ها
در مرداد ماه سال 1390 و بدون اعلام قبلی پارک ساحلی دز (علی کله) تعطیل شد و مردم و میهمانان و مسافرانی که از گوشه و کنار استان خوزستان و استانهای همجوار جهت استفاده از امکانات و فضای این محل به دزفول آمده بودند نتوانستند وارد این پارک شوند. علت این اتفاق نارضایتی نماینده ولی فقیه و امام جمعه دزفول از وضعیت فرهنگی علی کله به دلیل روزه خواری، بی حجابی، کشیدن قلیان، شرب خمر و استفاده از آلات قمار و موسیقی در این محل اعلام شد. وی در خطبه‌های نماز جمعه نیز با اعلام ابراز ناخرسندی و گلایه مندی از وضعیت فرهنگی پارک ساحلی علی کله خواستار مشخص شدن وضعیت این محل شده بود و با تذکر به سرپرست فرمانداری دزفول و دستور سرپرست فرمانداری، توسط نیروی انتظامی علی کله تعطیل شد. پس از این اتفاق ، از سوی فرمانده انتظامی دزفول مقرر شد که پارک تفریحی علی کله در روزهای پنج شنبه و جمعه از ساعت ۴ صبح تا ۶٫۳۰ بعد از ظهر تعطیل باشد که البته مدتی بعد این دستور لغو شد.
منابع
https://web.archive.org/web/20120418064736/http://www.dezfulmiras.ir/?p=130
http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=1601639
https://web.archive.org/web/20121025130032/http://vefagh.co.ir/tourist/tourist_s.php?tourist=6748
خدا عاشق خاویار است
خدا عاشق خاویار است (Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι) فیلمی یونانی-روسی در سبک درام به کارگردانی یانیس اسماراگدیس است که در سال ۲۰۱۲ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به سباستیان کخ، کاترین دنو، جان کلیز، و خوان دیه‌گو بوتو اشاره کرد.
موضوع فیلم
این فیلم داستان زندگی «ایوانیس وارواکیس» را نشان می‌دهد که چطور از یک دزد دریایی ساده به یک تاجر خاویار ثروتمند تبدیل شد.
پلاک وسایل نقلیه سان مارینو
مقامات سن مارینو مجوز وسایل نقلیه خصوصی با پلاک مشخص که به رنگ سفید با آبی و معمولاً دارای یک حرف و پس از آن تا چهار عدد است را داده‌اند. در سمت چپ این ارقام آرم ملی سن مارینو است. بسیاری از وسایل نقلیه نیز دارای کدشناسایی بین‌المللی خودرو (برچسب سیاه و سفید بیضی شکل) ، است که "RSM" بر روی آن نوشته شده‌است. از سال ۲۰۰۴ پلاک سفارشی نیز در دسترس است.
۲۲۰ کیلومتر خیابان در کشور وجود دارد، جاده اصلی شاهراه سان مارینو است. جاده‌ها توسط رانندگان ماشین شخصی استفاده می‌شود.
پادوچرخه
در ورزش شنا پای دوچرخه به حرکتی گفته می‌شود که با کمک آن شناگر می‌تواند به صورت عمودی در آب قرار بگیرد در حالی که دست کم صورتش از آب بیرون باشد. به این ترتیب شناگر قادر خواهد بود که عمل تنفس را انجام بدهد و از فرورفتن کامل بدن خود به زیر آب جلوگیری کند، اما در هیچ جهت خاصی نیز حرکت نکند.
غریق‌هایی که شنا بلد نیستند؛ معمولاً در حین غرق شدن دست و پا می‌زنند؛ اما به‌خاطر اصولی نبودن حرکات و استرس ناشی از ناتوانی در تنفس، این حرکات را نمی‌توان پای دوچرخه تلقی کرد. در مقابل، شناگران از تکنیک‌هایی نظیر حرکت نیم‌دایره‌ ای دست‌ها و حرکات منظم پا ها برای شناور ماندن به صورت عمودی در آب به طور مؤثر استفاده می‌کنند.
دانشنامه فلسفه استنفورد
دانشنامه فلسفه استنفورد (به اختصار SEP) دانشنامه‌ای رایگان و برخط است که توسط دانشگاه استنفورد اداره می‌شود و از سال ۱۹۹۵ به سرپرستی دکتر ادوارد ن.زالتا آغاز به کار کرده‌است. مدخل‌های این دانشنامه توسط کارشناسان در آن زمینه کاری از بیش از ۶۵ نهاد جهانی نوشته می‌شوند. نویسندگان مدخل‌ها اجازه می‌دهند که مقالاتشان به‌طور رایگان منتشر شود ولی حق‌تکثیر مقاله‌ها برای نویسندگان محفوظ می‌ماند. مقاله‌های این دانشنامه علاوه بر اینکه توسط ویراستاران مورد بازبینی قرار می‌گیرند، توسط دانشوران دیگر نیز مورد داوری همتا قرار می‌گیرند.
انتشارات ققنوس در اقدامی دست به ترجمهٔ تدریجی مقالات این دانشنامه به زبان فارسی تحت سرپرستی مسعود علیا زده، و هر یک از مقالات دانشنامه را در مجلّدی جداگانه به چاپ می‌رساند.
ارنست نیگل
ارنست نیگل (۱۶ نوامبر ۱۹۰۱ - ۲۰ سپتامبر ۱۹۸۵) فیلسوف علم آمریکایی بود. او به همراه رودولف کارناپ، هانس رایخنباخ و کارل همپل از افراد مهم جنبش پوزیتیویسم منطقی دانسته می‌شود.
نیگل در سال ۱۹۱۱ به ایالات متحده آمریکا مهاجرت کرد و در ۱۹۱۹ تابعیت آمریکایی گرفت. او از ۱۹۳۱ تا ۱۹۷۰ در دانشگاه کلمبیا، فلسفه تدریس می‌کرد.
او ابتدا طرفدار واقع‌گرایی منطقی بود، ولی بعدها هستی‌شناسی واقع‌بینانه را کنار گذاشت، و آن را با فلسفه علمی تجربی و نظری جایگزین کرد. کتاب او مقدمه‌ای بر منطق و روش علمی (۱۹۳۴) به کاربرد اصول منطقی در روش علمی در علوم طبیعی، اجتماعی، حقوقی و تاریخی می‌پردازد. او در کتاب منطق بدون متافیزیک (۱۹۵۷) به دفاع از تعبیر طبیعت‌گرایانه منطق پرداخته، و نیاز به هستی‌شناسی اصول منطقی-ریاضی را رد می‌کند. کتاب ساختار علم (۱۹۶۱) او به تحلیل توضیح‌دهی طبیعی، پرسش‌گری علی و ساختار منطقی دانش علمی پرداخته‌است.
حالا من اینجا هستم
حالا من اینجا هستم (به انگلیسی: Now I'm Here) نام آهنگی از گروه بریتانیایی راک، کوئین می‌باشد. این ششمین ترانه از سومین آلبوم آنها با نام حمله قلبی محض است که توسط گیتاریست گروه، برایان می هنگامیکه در بیمارستان با بیماری هپاتیت دست و پنجه نرم می‌کرد نوشته شده است. آهنگ بیشتر بدلیل وجود ریف‌های قوی و هارمونی آوایی خود مورد توجه قرار گرفته است. هنگامیکه به عنوان یک سینگل در سال ۱۹۷۵ منتشر شد، به رتبهٔ یازدهم در چارت بریتانیا رسید. ترانه در هرکدام از کنسرت‌های گروه از ۱۹۷۴ تا ۸۶ اجرا شد. این آهنگ، یکی از معدود ترانه‌هایی بود که در تور کوئین + پاول راجرز (۲۰۰۵) احیا نشد.
همچنین این آهنگ در آلبوم گردآوری‌شده بهترین آثار و کوئین راکز هم قرار گرفته بود. در مارس ۲۰۰۵، مجلهٔ کیو رتبهٔ ۳۳ را در لیست یکصد ترک برتر گیتار خود به "حالا من اینجا هستم" اختصاص داد.
مرگ و تشییع مرتضی پاشایی
مرتضی پاشایی، خوانندهٔ ایرانی، در ۲۳ آبان ۱۳۹۳ پس از یک دوره مبارزه با بیماری سرطان معده در تهران، ایران درگذشت. مرگ او غیرمنتظره و بی‌سابقه توصیف شد، خصوصاً با توجه به عمر هنری کوتاه او. برخی مردم از شهرستان‌ها و برخی از خارج از کشور خود را به این تشییع جنازه رساندند. به گفتهٔ بی‌بی‌سی حاضرین در این تشییع جنازه در شهرهای مختلف ایران «احتمالاً از حاضران در هر تشییع جنازه دیگری در یک دهه اخیر بیشتر بوده‌است» و اکثر صاحب نظران معتقدند چنین حضوری از مردم در یک مراسم تشییع جنازه قابل انتظار نبود. نیویورک تایمز این رخداد را بزرگ‌ترین تجمع در ایران پس از اعتراضات به انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ خواند که شگفتی مقامات این کشور را برانگیخت.
برخی روزنامه‌ها و خبرگزاری‌ها در ایران و سراسر جهان خبر درگذشت وی را بازتاب دادند. تشییع پیکر او باعث ازدحام جمعیت شدید در شهر تهران شد و برخی خیابان‌های مرکزی و ایستگاه‌های متروی مرکز این شهر تقریباً بسته شده و کار ایستگاه‌های مترو توسط مردمی که ترانه‌های پاشایی را می‌خواندند مختل شده بود. به گفته بی‌بی‌سی، تشییع جنازهٔ پاشایی از پرجمعیت‌ترین تشییع جنازه‌های تاریخ ایران است.
بیماری
در آذر سال ۱۳۹۲ مرتضی پاشایی با تشخیص پزشکان به بیماری سرطان معده مبتلا شد. او به شیمی درمانی پرداخته و یک بار هم مورد عمل جراحی قرار گرفت. مدیر برنامه وی در ابتدا درمورد بیماری پاشایی، زخم معده را عنوان کرد اما سپس خبر ابتلای وی به بیماری سرطان معده، توسط رسانه‌ها منتشر شد. بدن او به مرور زمان ضعیف و دچار کمبود وزن شد و به علت ریزش مو با یک کلاه قهوه ای بر روی صحنه ظاهر می‌شد.
واکنش‌های مردمی
انتشار خبر درگذشت مرتضی پاشایی توسط رسانه‌ها، سایت‌ها، مجلات و کاربران فضای مجازی واکنش‌های گسترده‌ای را به همراه داشت.
روبروی بیمارستان بهمن
از هنگام بستری شدن وی در بیمارستان عده کثیری از مردم به علت افزایش روحیه به مرتضی پاشایی در مقابل بیمارستان بهمن حضور یافته بودند و ترانه‌های پاشایی را با صدای بلند می‌خواندند.
شاهین دلیوند، عکاس و مدیر رسانه ای مرتضی پاشایی در مصاحبه ای از مردم خواست تا به علت ورود آمبولانس به بیمارستان و مریض‌های اورژانسی از روبروی بیمارستان متفرق شوند.
در ۲۳ آبان ۱۳۹۳ و با انتشار خبر درگذشت وی در ساعت ۳ صبح جمعه بر این بر جمعیت افزوده شد.
میم مثل مرتضی
میم مثل مرتضی (mimmeslemorteza#) نام هشتگی در فضای مجازی بود که در پی بستری شدن مرتضی پاشایی در بیمارستان بهمن به راه افتاد. تعداد زیادی از مردم و شخصیت‌ها از این هشتگ در صفحات مجازی خود استفاده کردند و از این طریق برای مرتضی پاشایی آرزوی سلامتی کردند.
دیگر مکان‌ها
همچنین جمعه شب در برخی اماکن و پارک‌های تهران از جمله پارک آب و آتش و پارک لاله و همچنین در پارک‌هایی در شهرهای دیگر ایران از جمله مشهد، اصفهان، کرمانشاه، شیراز، بندر انزلی، گرگان، نوشین شهر، بجنورد، لاهیجان، محمودآباد، آبادان و … و حتی در برخی از شهرهای کشورهای خارج از ایران مانند کانادا، اتریش، افغانستان، فرانسه، آلمان و… اجتماعات و همایش‌های مردمی به یاد مرتضی پاشایی برگزار شد.
همچنین یکی از کاربران در گزارش به بی‌بی‌سی عنوان کرد که پلیس بندر انزلی به محض شروع همایش مردم این شهر به یاد مرتضی پاشایی، مردم و حاضرین در این همایش را متفرق کرده و به آن‌ها اجازهٔ برگزاری همایش یادبود مرتضی پاشایی را نداده‌است.
بسیاری از مردم در مقابل برج میلاد تهران اجتماع کردند که باعث بسته شدن ورودی برج شد. این اجتماع هم‌زمان با اجرای کنسرت وداع توسط حسام‌الدین سراج بود. سیدمحمد میرزمانی رهبر کنسرت هم گفت: «معمولاً مرسوم نیست که رهبر ارکستر روی صحنهٔ اجرا صحبت کند، اما از آن‌جا که شنیده‌ام، امروز مرتضی پاشایی فوت کرده‌است، درگذشت این هنرمند جوان را تسلیت می‌گویم.»
پس از درگذشت
تسلیت به جامعهٔ هنری، دوستداران و به ویژه خانوادهٔ داغدار مرتضی پاشایی.»
همچنین تعدادی از شخصیت‌ها از جمله حبیب محبیان، ایرج نوذری، رضا بنفشه‌خواه، صبا راد، علی کاظمی، علی داداشی، محمود افشاردوست، علیرضا بابالو و علی فروتن برای عرض تسلیت به خانه مرتضی پاشایی رفته و با خانواده وی دیدار کردند.
تسلیت عوامل تیم ملی فوتبال ایران
بازیکنان عوامل تیم ملی فوتبال ایران، در یک پیام ویدئویی و در گفتگویی با خبرگزاری فارس، درگذشت مرتضی پاشایی را تسلیت گفتند. همچنین کارلوس کی روش، سرمربی وقت تیم ملی فوتبال ایران نیز در پیامی در صفحه اینستاگرام خود و همچنین پس از حضور در برنامه ورزش از نگاه دو، درگذشت مرتضی پاشایی را تسلیت گفت.
سروش رفیعی: «خیلی از شنیدن این خبر ناراحت شدم، به خانواده و جامعه هنرمندان تسلیت می‌گویم. از دست دادن پاشایی، ضایعهٔ بزرگی بود. برای خانواده اش آرزوی صبر دارم.»
سید جلال حسینی: «درگذشت مرتضی پاشایی را به تمام مردم عزیز ایران تسلیت می‌گویم. شخصیت و صدای مرتضی پاشایی را بسیار دوست داشتم. امیدوارم پدر و مادرش بتوانند این غم بزرگ را تحمل کنند»
در اروپا
همچنین در برخی کشورهای اروپا مانند آلمان، فرانسه، سوئد، فنلاند، ایسلند و سوئیس نیز تجمعاتی به یاد مرتضی پاشایی برگزار شد و فیلم‌های آن در شبکه‌های اجتماعی انتشار یافت.
در قاره آمریکا
همچنین علاوه بر انتشار پیام تسلیتی از سوی دولت‌های کانادا و آمریکا، همایشات، مراسمات و گردهمایی‌هایی نیز در کشور کانادا پس از درگذشت مرتضی پاشایی برگزار شد.
پیام تسلیت دولت آمریکا
آلن ایر دیپلمات و سخنگوی فارسی‌زبان سابق ایالات متحده آمریکا، در صفحه فیس بوکش از طرف دولت آمریکا درگذشت مرتضی پاشایی را تسلیت گفت.
آلن ایر در صفحه فیس بوکش نوشت:
«با کمال تاسف باخبر شدیم که بعد از مدت‌ها مبارزه با سرطان، خواننده، نوازنده و آهنگساز پاپ فارسی، مرتضی پاشایی دار فانی را وداع گفت. خاموش شدن این شمع نورانی را خدمت خانواده محترم ایشان تسلیت عرض می‌کنیم. روحش شاد و یادش گرامی باد»
پیام تسلیت دولت کانادا
وزیر امور مهاجرتی کانادا نیز ضمن ارسال تقدیر نامه ای، از طرف سفارت و دولت کانادا، درگذشت مرتضی پاشایی را تسلیت گفت و از وی برای تلاش در برگزاری کنسرتی در کانادا و ترویج فرهنگ ایرانی در کانادا تشکر کرد. قرار بود در آذر ۱۳۹۳ پاشایی کنسرتی را در برخی شهرهای کشور کانادا برگزار کند اما به دلیل مرگش به آن کنسرت نرسید و فرزاد فرزین، دیگر خواننده موسیقی پاپ برگزاری این کنسرت در کانادا را قبول کرد و قرار شد به‌جای مرتضی پاشایی در این کشور کنسرتی را برگزار کند. همچنین کریس الکساندر از مرتضی پاشایی به عنوان افسانه موسیقی ایرانی یاد کرده‌است. در این لوح آمده‌است:
«آقای مرتضی پاشایی؛ باعث خوشحالی من است که مراتب قدردانی ام را به پاس کوشش‌های شما برای پیشبرد فرهنگ ایرانی در کانادا ابراز کنم. استعداد منحصر به فرد شما موجب شهرت شما به عنوان یک افسانه در جامعه موسیقی ایرانی و سراسر جهان شد، که سزاوار آن بودید. اگر چه شما دیگر با ما نیستید، صدایتان همچنان باقی است.
ارادتمند کریس الکساندر»
تشییع
مراسم تشییع و خاکسپاری وی در روز یک شنبه ۲۵ آبان از مقابل تالار وحدت تهران برگزار گردید. با وجود قرار داشتن تهران در وضعیت بحرانی ناشی از آلودگی هوا و اینورژن جمعیت کثیری مردم شرکت کردند. سرهنگ حسن عابدی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به انسداد مسیر پل کریم‌خان زند تا خیابان جمهوری اسلامی به دلیل حضور گسترده مردم، اظهار داشت: طول خیابان ولی‌عصر و کریم‌خان با بار ترافیکی سنگین مواجه شده‌است. جمعی از مردم از استان‌های هم‌جوار تهران خود را به مراسم وی رسانده بودند. برای بهبود ترافیک پلیس راهنمایی در بهشت زهرا و تالار وحدت حضور یافت. ابتدا پیام وزیر ارشاد قرائت شد و سپس محمد علیزاده و بنیامین بهادری هریک ابتدا به خواندن اشعاری پرداخته و سپس در وصف مرتضی پاشایی سخن‌رانی کردند.
خبرگزاری ایسنا تشییع وی را چنین توصیف کرد: «از همان نخستین ساعت‌های امروز، گروه‌های چند نفری از دوست‌داران مرتضی پاشایی - خواننده موسیقی پاپ - در منطقه‌های گوناگون تهران و حتی استان‌های نزدیک مانند استان البرز، با استفاده کردن از نمادهایی به رنگ سیاه، به ایستگاه‌های مترو و خیابان‌ها آمدند تا برای حضور در مراسم تشییع این خواننده به مرکز شهر تهران بیایند. خط ۴ متروی تهران و به‌خصوص ایستگاه‌های فردوسی و ولی‌عصر که منتهی به خیابان حافظ و تالار وحدت بودند، با ازدحام بی‌سابقهٔ جمعیت مواجه شد، به‌طوری‌که خروج مردم از این ایستگاه‌ها حتی از پله‌های اضطراری هم با دشواری همراه بود. از ساعتی پیش از آغاز رسمی مراسم تشییع پیکر مرتضی پاشایی، خیابان‌های شهریار و حافظ به‌دلیل ازدحام مردم بسته شد و این وضعیت تا یک ساعت بعد از انتقال پیکر پاشایی به بهشت زهرا (س) نیز ادامه داشت.»
به گزارش خبرگزاری ایسنا پس از پایان مراسم مردم به سمت مترو تهران جهت رفتن به بهشت زهرا حرکت کردند که ازدحام جمعیت باعث شد تا مأموران مترو مدت درهای ایستگاه‌ها را ببندند. خودروهایی که در ترافیک خیابان متوقف شده بودند آهنگ‌هایی از مرتضی پاشایی را با صدای بلند پخش می‌کردند.
تأخیر در خاکسپاری
پیکر وی پس از تشییع در تالار وحدت به بهشت زهرا منتقل شد اما به دلیل جمعیت فراوان امکان خاکسپاری تا غروب روز یکشنبه میسر نشد و پیکرش به سردخانه بهشت زهرا منتقل گردید اما ساعتی بعد با متفرق شدن جمعیت بخاک سپرده شد. پیکر وی در قطعه هنرمندان بهشت زهرا و در کنار احمد آرام دفن شد.
بازتاب جهانی
تشییع جنازه مرتضی پاشایی بازتابهای داخلی و خارجی فراوانی داشت. غلامعلی رجایی در یادداشتی با عنوان «آیا پیام این تشییع «شگفت‌آور» شنیده می‌شود؟» ضمن تأکید بر حضور گسترده در تشییع وی و به انتقادات مطرح شده در بین مردم دربارهٔ عملکرد صداوسیما پرداخت. محمد باقری بنابی نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی در نطق میان دستور خود در دوم آذر، با اشاره به کوتاه بودن مدت زمان فعالیت پاشایی، حضور گستردهٔ مردم در تشییع پیکر او را نشان دهندهٔ حضور او در قلب مردم دانست و از سیاستمداران و نمایندگان مجلس پرسید: «آیا می‌توانید بگویید اگر اتفاق مشابهی برای شما هم بیفتد چند نفر از پاپ‌خوانان کشور یا مردمی که نمایندگی آن‌ها را بر عهده دارید در مراسم ختم شما حضور می‌یابند؟»
برخی از رسانه‌های بین‌المللی نظیر لس آنجلس تایمز، نیویورک تایمز، ایریش تایمز، بازفید، رادیو آزادی، العربیه، فرانس ۲۴ نیز مرگ و تشییع پاشایی را پوشش دادند. نیویورک تایمز این رخداد را یکی از بزرگ‌ترین تجمعات در ایران پس از اعتراضات به انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ خواند که شگفتی مقامات این کشور را برانگیخت. به گزارش این روزنامه یک ماه قبلتر تلاش مسئولان برای تبلیغ برای تشییع جنازهٔ آیت‌الله مهدوی کنی با استفاده از همهٔ ابزارهای تبلیغاتی نتوانسته بود هیچ تجمعی را گردآورد. العربیه، فرانس ۲۴ و رادیو آزادی، این تجمع را پس از تظاهرات سال ۱۳۸۸، بی‌سابقه دانست.
مراسم ختم
مراسم ختم مرتضی پاشایی، چهارشنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۳ و با حضور بی شمار مردم و شخصیت‌ها در مسجد امیرالمؤمنین در بلوار مرزداران تهران برگزار شد. حضور برخی چهره‌ها در این مراسم حاشیه ساز شد. بابک جهانبخش، رضا رشیدپور، فرزاد حسنی، روزبه نعمت‌اللهی، حبیب محبیان، آرمین تو ای اف ام، جواد عزتی، حجت الاسلام شهاب مرادی، رضا یزدانی، سید جواد هاشمی، محسن رجب پور، محمد علیزاده، داریوش فرضیایی، مازیار فلاحی، دانیال عبادی، محمد حسین توتونچیان، شهرام شکوهی، امیر قلعه نویی، امید حاجیلی، رستم قاسمی، مانی رهنما، بهمن هاشمی، مجید خراطها، علی لهراسبی، لیلا بلوکات، عبدالرضا هلالی، روح‌الله بهمنی، احسان خواجه امیری، ستاره اسکندری و آزاده نامداری از شخصیت‌هایی بودند که در این مراسم حضور داشتند. همچنین حسین فریدون نیز از طرف حسن روحانی در این مجلس حاضر شده بود.
علی لهراسبی، شهاب مرادی، شهرام شکوهی، لیلا بلوکات و عبدالرضا هلالی از چهره‌های شاخصی بودند که در وصف مرتضی پاشایی سخنرانی کردند. تجمع بیشمار مردم روبروی درب مسجد باعث شد تا تردد به سختی انجام شود.
انتقاد از پرسنل بیمارستان بهمن و برخی مردم
با وجود آنکه اجتماعات خودجوش پس از درگذشت وی بار دیگر قدرت شبکه‌های اجتماعی در ایران را نشان داد، برخی رفتار مردم از جمله اجتماع و سروصدا در مقابل بیمارستان و همچنین انتشار فیلم دردناک لحظات آخر حیات وی در بیمارستان در شبکه‌های اجتماعی واکنش‌های انتقاد آمیز فراوانی را خصوصاً از سوی مادر وی برانگیخت. همچنین علاقه‌مندی برخی مردم به دیدن و منتشر ساختن این فیلم دردناک نیز مورد انتقاد شدید و تأمل‌برانگیز جامعه شناسان و رسانه‌ها بود. پیش از این هم فیلم‌برداری از بیماران در بیمارستانها و انتشار آن توسط کادر پزشکی انتقادات فراوانی را برانگیخته بود و حتی به گفته برخی رسانه‌ها به یک مورد خودکشی بیمار انجامیده بود.
صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ۴ دی ۱۳۹۳، گزارشی با عنوان «چه کسی از لحظات آخر پاشایی فیلم گرفت؟» را منتشر کرد. تیم خبری در این گزارش به بیمارستان بهمن رفتند و با عوامل، پرسنل، پرستاران و پزشک معالج مرتضی پاشایی مصاحبه کردند.
به گزارش شبکه خبر وزیر بهداشت نیز از همان ابتدا با تأکید دربارهٔ حفظ حریم شخصی بیماران در بیمارستان‌ها، دربارهٔ اتفاق مربوط به مرتضی پاشایی دستور رسیدگی فوری داد تا مشخص شود در آن ساعات و در سالن مربوطه چه کسانی حضور داشته‌اند و امکان فیلمبرداری از سوی چه افرادی وجود داشته‌است.
پرسنل بیمارستان گفتند: «دوربین‌های بیمارستان دو روز آخر بستری آقای پاشایی را به‌طور کامل ضبط کرده‌است تا مبادا خبط و خطایی از سوی پرستاران و پرسنل بیمارستان سر به زند.»
برخی نشریات و مدیر برنامه‌های موسیقی زرد نیز برای تبلیغ، تعدادی از خوانندگان را به عیادت وی به بیمارستان برده بودند و همچنین شایعه شده بود که ساعت ۶ عصر اجتماعی با حضور رضا صادقی برگزار می‌شود که واکنش منفی وی را به این شایعه سازی‌ها در پی داشت. روزنامه خراسان پلیس مشهد را به دلیل برخورد با هواداران پاشایی مورد انتقاد قرار داد.
پدیده مرتضی پاشایی
در روز ۱۸ آذر سال ۱۳۹۳، جلسه‌ای در خصوص «پدیدارشناسی فرهنگی یک مرگ؛ بررسی جامعه شناختی پدیده درگذشت مرتضی پاشایی» در تهران برگزار شد. «محمد سعید ذکایی» گفت: «به اعتقاد من تجربه پاشایی یک نوع اجتماع گرایی پست مدرن یا یک مشارکت عاطفی و اظهاری است.» محمود شهابی این رخداد را مصداق «تخطی کارناوالی» دانست. نعمت‌الله فاضلی دلیل پدیده شدن پاشایی را حرکت به سوی «کلانشهری شدن» دانست. «مهدی منتظر قائم» و «محمدامین قانعی‌راد» این واقعه را کم‌نظیر ندانستند. همچنین یوسف اباذری در این جلسه موسیقی پاشایی را «مبتذل و فالش» توصیف کرد که با اعتراض افراد حاضر مواجه شد.
اما یکی دیگر از سخنرانان این نشست، حمیدرضا جلایی‌پور بود که از زاویه دیگری این ماجرا را بررسی و تحلیل کرد. او با اشاره به اینکه جمعیت، بی‌دلیل به جنبش واداشته نمی‌شود، گفت: «هزاران بچه دبیرستانی و راهنمایی به‌طور خودجوش در روز تشییع جنازه پاشایی به مدرسه نرفتند یا در روزهای بعد ترانه‌های او را دسته‌جمعی خواندند. در گذشته چنین اتفاقاتی در این سطح نداشتیم. این چه پدیده اجتماعی است که این‌قدر جمعیت را به حرکت خودجوش واداشته است؟»
جلایی‌پور در ادامه با بیان اینکه صدا و سیما به محض فوت پاشایی روی مذهبی و انقلابی بودن خانوده او تأکید کرد، گفت: «لابد دست‌اندرکاران فکر می‌کردند دیگر جوانانی که پوشش و رفتارشان مطلوب صدا و سیما نیست کمتر می‌آیند، ولی اتفاقاً هم آنها آمدند و هم زنان چادری و با حجاب اسلامی. از منظر جامعه‌شناختی پدیده‌ای در این ابعاد تصادفی شکل نمی‌گیرد».
محمد امین قانعی‌راد، رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران یکی دیگر از سخنرانان حاضر در این نشست با یادآوری برخی مراسم‌های تشییع چند صد هزارنفری قبل و بعد از انقلاب گفت: مردم ایران از لحاظ فرهنگی مردمانی عاطفی هستند که معمولاً در سوگ افراد بزرگ همیشه نهایت احترام را به فرد دارند و مصداق این سخن من حضور گسترده مردم در تشییع جنازه «آیت‌الله بروجردی» مرجع تقلید برجسته و «غلامرضا تختی» قهرمان کشتی جهان و المپیک سال‌های قبل از انقلاب است.
واکنش‌ها
صحبت‌های جنجالی یوسف اباذری، واکنش‌های مختلف و البته بیشتر مخالف را در فضای مجازی به‌ویژه فیس‌بوک در پی داشت. برخی مخالفان صحبت‌های او، بر این نکته تأکید کردند که تحلیل‌گری که با توهین و خشم و تمسخر صحبت کند، تحلیلش اصالت ندارد. عده‌ای دیگر از مخالفان هم تعیین تکلیف برای سلیقه عمومی را نکوهش کردند.
ایمان قیاسی، علی لهراسبی، مهدی کرد، مهرزاد امیرخانی و بهمن بابازاده نیز به اظهارات اباذری واکنش نشان دادند.
صحبت‌های یوسف اباذری، مخالفینی از جنس جامعه‌شناس و استاد دانشگاه هم داشت. یکی از آنها ناصر فکوهی، دانشیار گروه انسان‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی تهران، نویسنده، مترجم و جامعه‌شناس بود.
او در این گفت‌وگو با اشاره به نسل جوان جامعه ایران و ویژگی‌های آن اعلام کرد: «این جوانان اصولاً هر چه کمتر و کمتر تحمل آن را دارند که سبک زندگی و شیوه‌های متعارف زندگی آنها را دیگران، هر دیگرانی، چه سیاستمداران، چه روشنفکران و چه حتی نسل پیشین، تعیین کنند».
این جامعه‌شناس با تأکید بر اینکه امروز بسیاری از موسیقی دانان، منتقدان هنری و حتی بسیاری از افراد عادی جامعه ما، موسیقی پاپ را سطحی، سبک، بی‌ارزش و حتی غیراخلاقی می‌دانند، گفت: «این افراد ممکن است تصورشان آن باشد که همه مردم باید به موسیقی کلاسیک غربی یا ایرانی گوش بسپارند و کتاب‌های عمیق فلسفی و سیاسی و اقتصادی مطالعه کنند؛ اما هیچ جامعه‌ای در جهان به این صورت اداره نمی‌شود و مردم سلایق خود را دارند».
به گفته فکوهی، «بر اساس این سلایق و سبک‌های زندگی، نمی‌توان جامعه را برتر یا پست‌تر یا گروه‌های مختلف را مورد ارزیابی قرار داد، چون این عین مقابله با مدرنیته است».
یادبود
در تاریخ ۹ آذر ۱۳۹۳، بازی فوتبالی میان پیشکسوتان و هنرمندان به یاد مرتضی پاشایی برگزار شد که تمام درآمد کسب شده از فروش بلیط‌های آن بازی، صرف امور خیریه و به مؤسسه محک تحویل داده شد. مهدی مهدوی‌کیا، خداداد عزیزی، علیرضا منصوریان، مهدی هاشمی‌نسب، آتیلا حجازی، اسماعیل هلالی، علی چینی، محمد خرمگاه، محسن گروسی، محمدرضا مهدوی، رضا یزدانی، مهدی کرد، سعید رمضانی، عادل فردوسی‌پور، علی انصاریان، هادی طباطبایی، وحید شمسایی، علی لهراسبی، نیما نکیسا، امیر نوری، مهدی شیری، مهرداد میناوند، فرهاد جم، پویا امینی و بهزاد محمدی از هنرمندان و پیشکسوتانی بودند که در آن بازی به میدان رفتند.
حفصه
حَفْصه (با نام کامل:حفصه بنت عُمَر ابن الخطاب بن نفیل بن عبدالعزی بن ریاح بن عبدالله بن قُرط بت رزاح بن عدی بن کعب بن لؤی) دختر عمر بن خطاب (زاده سال ۱۸ قبل از هجرت) یکی از زنان محمد بود. مادرش: زینب بنت مظعون بن حبیب بن وهب بن حذاقه بن جمح، خواهر عثمان بن مظعون. او هنگام بازسازی کعبه در مکه متولد شد.
حفصه ابتدا به عقد خنیس پسر حذافه درآمد و با او به مدینه هجرت کرد. خنیس در جنگ بدر کشته شد. عمر او را به عثمان و سپس به ابوبکر پیشنهاد کرد، ولی آنان از ازدواج با وی سر باز زدند. عمر شکایت آنان را نزد محمد برد و او قبول کرد که با وی ازدواج کند.
حفصه از حافظان قرآن بود و نسخه عثمان از قرآن با همکاری وی تهیه شده بود.
بنا به نقل شیعیان و اکثر مفسران اهل سنت سورهٔ تحریم به او وعایشه اشاره دارد. پدر او خلیفه دوم عمربن خطاب نیز در جایی طی گفتگویی با عبدالله بن عباس این موضوع را تایید کرده است.
در جنگ جمل او قصد پیوستن به عایشه را داشت اما برادرش عبدالله بن عمر او را از این کار برحذر داشت و او نیز منصرف شد.
اشو
راجنیش چاندرا موهان جین (زادهٔ ۱۱ دسامبر ۱۹۳۱ – درگذشتهٔ ۱۹ ژانویه ۱۹۹۰) شناخته شده به آچاریا راجنیش و باگوان شری راجنیش و تازه‌تر اُشو؛ عارف، فیلسوف، گورو، مدرس دانشگاه هندی، و رهبر جنبش راجنیش بود که در مدت زندگی خود به عنوان یک عارف بحث‌برانگیز و رهبر جنبشی جدید مورد توجه قرار گرفت. اشو همواره بر ارزش مراقبه، ذهن آگاهی، عشق، جشن، شهامت، خلاقیت و شادی باکیفیت تأکید می‌کرد و باور داشت به سبب سیستم‌های اعتقادی، باورهای مذهبی و جامعه‌پذیری سرکوب شده‌اند. او روش‌های گوناگونی از مدیتیشن، همانند مدیتیشن پویا را به وجود آورد که به گفتهٔ او گونه‌ای تمرین مناسب برای انسان مدرن است. اشو در پایان دههٔ ۱۹۶۰ رویکرد باز تری را در رابطه با میل جنسی در انسان گسترش می‌داد که سبب شد به او لقب «سکس گورو» در هند و پس از آن در روزنامه‌های سراسر جهان داده شود، گرچه این رویکرد با سپری شدن زمان بیشتر پذیرفته شد.
در پی سفر اشو به آمریکا در سال ۱۹۸۱، بیشتر تلاش شد تا فعالیت پیروانش در آنجا متمرکز شود و راجنیش در مکانی معروف به نام «راجنیش پورام» در شهرستان واسکو از ایالت اورگن ساکن شد. بلافاصله ساکنین منطقه و حکومت ایالتی با جنبش وارد تعارض شدند و ردیفی از دعاوی قانونی در رابطه با ساخت و ساز آشرام و توسعهٔ بیشتر آن به راه افتاد که دورهٔ موفقیت آن را کوتاه ساخت. در سال ۱۹۸۵ به دنبال بازجویی از راجنیش در رابطه با اتهام‌های جدی‌ای همچون حملهٔ بیوترور راجنیشی ۱۹۸۴ و نقشهٔ قتل وکیل مدافع آمریکایی چارلز اچ ترنر، او مدعی بود که منشی شخصی او ما آناند شیلا و یکی از حامیان نزدیک او در این جرایم مقصر بوده‌اند و سپس از این اتهامات تبرئه شد. راجنیش بعدها در جریان توافق دادخواست آلفورد پلی (کندی پلی) از ایالات متحده اخراج شد. سال ۱۹۹۰ راجنیش دوباره به هند بازگشته و همان‌جا درگذشت.
تعالیم اشو تأثیر قابل توجهی بر تفکر جدید در غرب داشته و همچنین محبوبیت او پس از مرگ‌اش در حال افزایش است.
نام
نام پدری اشو، «راجنیش» است و پیروانش کنیهٔ «باگوان» به معنای «آقا» و «سرور» را به ابتدای نام وی افزوده بودند و در کتاب‌ها و نوشته‌ها از او با نام «باگوان شری راجنیش» یاد می‌کردند اما او در ژانویهٔ سال ۱۹۸۹ به دلیل سوء برداشت‌های به وجود آمده، کنیهٔ «باگوان» را از ابتدای نام خویش برداشت و از آن پس بود که او را «اشو راجنیش» نامیدند. البته وی در سپتامبر همان سال، «راجنیش» را نیز از نام خود برداشت، زیرا راجنیش نامی برگرفته از مذهب هندو است و اشو تمایلی نداشت که نمایانگر فرقه یا آیین ویژه‌ای باشد. کلمه آچاریا (به معنی استاد یا معلم) نیز لقبی بود که به واسطه تدریس به دست آورد.
بنابر گفتهٔ راجنیش، او نام اشو را از واژهٔ اُشِنیک (Oceanic) به معنای «پیوسته به آب دریا و یکی شده با آن» برگرفته‌است. این نام برای نخستین بار در آثار ویلیام جیمز بکار رفته‌است. از آنجا که واژهٔ اُشِنیک (دریاگون) تنها به توصیف و تجربه می‌پردازد و شامل شخص تجربه‌کننده نمی‌شود، راجنیش واژهٔ «اشو» را برای خود برگزید. او بعدها پی برد که این واژه از قدیم در میان ساکنان خاور دور رواج داشته و به معنای «شخص مقدسی که آسمان بر او گل می‌افشاند» به کار رفته‌است.
کودکی و نوجوانی: ۱۹۵۱–۱۹۳۱
چاندرا موهان جین در ۱۱ دسامبر سال ۱۹۳۱ میلادی در شهر کوچ وادا هند زاده شد. پدر و مادر او «بابولال» و «ساراسواتی» به راجنیش اجازه دادند تا سن هفت سالگی با پدربزرگ و مادربزرگ مادری خود زندگی کند. بنابر توضیح خود او این امر تأثیر عمده‌ای در رشد او داشت، زیرا مادربزرگش به او حداکثر آزادی را داد و او را آسوده‌خاطر و بدون آموزش یا محدودیت‌های تحمیلی به حال خود گذاشت. وقتی که اُشو هفت ساله بود، پدربزرگش درگذشت و او به گاداروارا رفت تا با پدر و مادر خود زندگی کند. اشو عمیقاً از مرگ پدربزرگش متأثر شد و همچنین مرگ دوست دختر دوران کودکی و نیز دختر عمویش در اثر حصبه در زمانی که ۱۵ سال داشت، منجر شد تا او در دوران کودکی و جوانی‌اش با مرگ درگیری ذهنی داشته باشد و به یک دانش‌آموز منتقد دین بدل شود. او سپس به هیپنوتیزم علاقه‌مند شد و برای مدتی با روش‌های مختلفی مانند مدیتیشن، تمرینات یوگا و تمدد اعصاب آگاهی خود را گسترش داد. او مدت کوتاهی به دو سازمان ملی‌گرای سوسیالیست هندی (ارتش ملی هند و و راشتریا سوایامسواک سنگ) ملحق شد. اگرچه عضویت او در این سازمان‌ها برای مدتی کوتاه بود، زیرا نمی‌خواست تحت تسلط هیچ ایدئولوژی ‌ای قرار گیرد.
سال‌های دانشگاه و سخنرانی عمومی: ۱۹۷۰–۱۹۵۱
اشو در ۱۹۵۵ مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه «دی.ان. جین» اخذ کرده و به دانشگاه «ساگار» پیوست. او در ۱۹۵۷ با کسب درجهٔ کارشناسی ارشد در رشتهٔ فلسفه تحصیلات خود را به پایان رساند و در دانشگاه سانسکریت شهر رایپور به تدریس فلسفه پرداخت اما معاون رئیس دانشگاه از او خواست تا آنجا را ترک کند، زیرا او را خطری برای اخلاق، دین و شخصیت دانشجویان تلقی می‌کرد. اشو به تدریس در دانشگاه جبال‌پور ادامه داد و در سال ۱۹۶۰ به مقام استاد تمامی دست یافت. او از سوی همکاران‌اش به عنوان یک مقام علمی محبوب و دارای هوش و توانایی رفع کاستی‌های دانشجویان در تحصیلات اولیه شناخته می‌شد.
او به آچاریا راجنیش به معنای استاد راجنیش معروف شد و به موازات شغل خود، به ارائه سخنرانی‌هایی انتقادی در رابطه با سوسیالیسم، مهاتما گاندی و مذاهب سنتی هند پرداخت. او بیان کرد که سوسیالیسم فقط به گسترش فقر در هند کمک می‌کند و گاندی را یک مازوخیست توصیف کرد که فقر را پرستش می‌کند. او همچنین با بیان اینکه هند به سرمایه‌داری، علم، فناوری مدرن و کنترل جمعیت نیاز دارد، ادیان سنتی هند را مرده و پر از آیین‌های خالی دانست که با ترساندن پیروانشان از وعده‌های عذاب به آنان ظلم می‌کنند. این اظهارات او را به شخصیتی جنجالی تبدیل کرد اما تعدادی از تجار و بازرگانان هندی از او حمایت کردند. او در ازای دریافت مبالغی به مشاوره شخصیت‌های مختلف برای پیشرفت معنویت در زندگی آنان می‌پرداخت. اشو در ۱۹۶۲ شروع به مدیریت اردوگاه‌های مدیتیشنِ ۱۰ روزه کرد و نیز اولین مرکز مدیتیشن با نام «جنبش بیداری زندگی» شکل گرفت. اشو در سال ۱۹۶۶ پس از یک سلسله سخنرانی جنجالی از سمت خود در دانشگاه استعفا کرد.
بمبئی: ۱۹۷۴–۱۹۷۰
اشو روش مراقبه دینامیک خود را برای اولین بار در یک مراقبهٔ عمومی در بهار ۱۹۷۰ ارائه کرده و در اواخر ماه ژوئن جبالپور را به مقصد بمبئی ترک کرد. در ۲۶ سپتامبر سال ۱۹۷۰، اولین گروه مریدان یا سانیاسین‌های جدید خود را تشکیل داد. سانیاسین‌ها نام جدید می‌نهادند، لباس نارنجی که لباس مقدس مردان هندو بود را می‌پوشیدند و گردنبند مروارید می‌بستند. در عین حال که سانیاسین‌های او به دنبال کردن یک برنامهٔ از پیش ترتیب داده شده برای برگزاری جشن‌ها به جای زندگی زاهدانه تشویق شده بودند و اشو خود به عنوان یک عامل کاتالیزوری یا «خورشیدی که گل را به بازشدن تشویق می‌کند» در نظر گرفته می‌شد. در دسامبر ۱۹۷۰ او به آپارتمان‌های سرزمین جنگلی در بمبئی رفت، جایی که او سخنرانی و بازدیدکنندگانی را ملاقات کرده بود و در میان آن‌ها اولین بازدیدکنندگان نیز غربی بودند. او دیگر به ندرت مسافرت می‌کرد و در جلسات عمومی سخنرانی نمی‌کرد.
آشرام پونا: ۱۹۸۱–۱۹۷۴
اشو در سال ۱۹۷۴ کمون خود در شهر پونا ی هندوستان را بنیان نهاد که مورد استقبال زیادی به‌ویژه از طرف معنویت‌گرایان غربی قرار گرفت. در سال ۱۹۸۰ در یکی از سخنرانی‌های صبحگاهی، یک فرد هندو مذهب افراطی او را با چاقو هدف حمله قرار داد اما فرد مهاجم بعداً از هرگونه اتهامی تبرئه شد. پس از بنا نهادن آشرام پونا ضبط کردن صدا به‌طور منظم، و بعدها ضبط ویدئویی و چاپ گفته‌های اشو برای توزیع در جهان، او را قادر می‌ساخت تا مخاطبان بیشتری داشته باشد. در همین زمان تعداد بازدیدکنندگان و پیروان غربی اشو رو به فزونی گذاشت. آشرام به یک مرکز تولید صنایع دستی، لباس، جواهرات، سرامیک و لوازم آرایشی-بهداشتیِ گیاهی و نیز میزبان اجرای برنامه‌های هنری تئاتر، موسیقی و نمایش طنزآمیز تبدیل شد. از سال ۱۹۷۵ پس از ورود چندین روان‌درمانگر از «جنبش‌های بالقوهٔ بشر»، آشرام شروع به انجام مدیتیشن‌ها با تعداد فزاینده‌ای از گروه‌های درمانی کرد که به منبع اصلی درآمد برای آشرام تبدیل شد. به همین دلایل آشرام پونا یک مکان هیجان انگیز و پرشور با بار عاطفی و نیز فضایی جشنواره‌ای محسوب می‌شد.
سفر به آمریکا و راجنیش پورام: ۱۹۸۵–۱۹۸۲
در دههٔ ۱۹۸۰ اشو با دولت هند مشکلاتی داشت و به همین دلیل تصمیم گرفت یک مزرعه در اورگن بخرد و به ایالات متحده نقل مکان کند. آن زمین‌ها تا حد زیادی غیرقابل سکونت بودند اما او پیروانش را که به‌عنوان سانیاسین شناخته می‌شوند برای ایجاد شهر آرمانی روانه کرد. آن‌ها یک سد عظیم، یک فرودگاه، یک ایستگاه برق و یک مرکز مدیتیشن ساختند که می‌توانست ۱۰ هزار نفر را در خود جای دهد و شهری بنا نهادند که به راجنیش پورام مشهور شد. هیو میلن که حدود یک دهه از پیروان اشو و در دوره‌ای محافظ شخصی او (برای ممانعت از لمس کردن اشو توسط پیروانش) بود می‌گوید که ما آناند شیلا مسئول مستقیم خرید زمین در اورگن و به‌کار گرفتن سانیاسین‌ها برای بنا کردن راجنیش پورام بوده‌است. به عقیدهٔ او عملکرد شیلا و تعداد دیگری از پیروان اشو در زمان ساخت راجنیش پورام به‌گونه‌ای بود که در چهارچوب عشق و مهربانی و مراقبه نمی‌گنجید. به گفتهٔ میلن در زمان ساخت کمون شیلا دستور داده بود سانیاسین‌هایی که بر اثر هفته‌ای ۸۰ الی ۱۰۰ ساعت کار طاقت‌فرسا مشکل‌دار می‌شدند با تزریق یک آمپول به سر کاربازگردانده شوند. پس از احداث این مرکز توجه زیادی در آمریکا و غرب نسبت به اشو و تعالیم‌اش جلب شد. گروه ادعا می‌کردند حدود ۵۰۰٬۰۰۰ پیرو در تمام دنیا دارند و به‌خاطر ثروت فوق‌العاده‌شان مورد توجه قرار گرفته بودند، از جمله کلکسیون رولز رویس‌های اوشو که بیش از ۹۰ دستگاه بودند و تعداد زیادی ساعت مچی جواهرنشان که اهدایی پیروانش بود. در دوره‌ای جمعیت کمون ۶۲ هکتاری به ۷۰۰۰ هزار نفر رسیده‌بود که این مسئله موجب بروز اصطکاک‌هایی میان آن‌ها و ساکنان محلی می‌شد. هم‌زمان عده‌ای ضمن مخالفت با اشو و آموزه‌هایش، وی را به لحاظ اخلاقی فاسد و ضد ارزش‌هایی می‌دانستند که آن‌ها را ترویج می‌کرد. آمریکایی‌ها به‌خاطر کلکسیون رولز-رویس‌های اشو به او لقب «رولز-رویس گورو» داده بودند.
از میانهٔ سپتامبر ۱۹۸۵ و پس از آن‌که ما آناند شیلا به‌همراه چند دستیار دیگر اشو به اروپا گریختند، کمون دچار آشفتگی شد. آن‌ها که با اتهام‌هایی هم‌چون قتل و آتش‌سوزی عمدی مواجه بودند در آلمان غربی دستگیر و برای محاکمه به ایالات متحدهٔ آمریکا مسترد شدند. در اکتبر ۱۹۸۵ اشو و تعدادی از پیروانش که با ۲ جت اختصاصی قصد خروج از ایالات متحده را داشتند، در فرودگاهی در نیویورک توسط مأموران فدرال بازداشت شدند. شواهد نشان می‌دادند اشو پس از اطلاع از کیفرخواستی که بر علیه او صادر شده بود و برای این‌که دستگیر نشود قصد گریختن به برمودا را داشته‌است. او با اتهام‌های مختلفی از جمله ترتیب دادن ازدواج‌های صوری میان پیروانش برای دور زدن قوانین ادارهٔ مهاجرت آمریکا مواجه بود. از دیگر اتهام‌های او دروغگویی به مقامات آمریکایی برای ساکن شدن در آمریکا بود. اشو در سال ۱۹۸۱ با این ادعا که نمی‌خواهد معالجه‌های پزشکی‌اش در هند انجام شود ویزای چهار ماههٔ ایالات متحده را دریافت کرده بود و دولت آمریکا او را متهم کرد که از ابتدا به قصد اقامت وارد آن کشور شده‌است. در نوامبر ۱۹۸۵ اشو پس از اعتراف به جرم «تنظیم ازدواج‌های ساختگی» و پرداخت جریمهٔ ۴۰۰٬۰۰۰ دلاری پذیرفت که خاک آمریکا را ترک کند و به هند بازگشت.
مرگ در هند: ۱۹۹۰
اشو در ۱۹ ژانویه ۱۹۹۰ در آشرام پونای هند درگذشت. دلیل رسمی مرگ او نارسایی قلبی اعلام شد اما در بیانیه‌ای که از سوی کمون او منتشر شد مدعی شدند که در زندان‌های آمریکا «زندگی برایش جهنم شده بود». خاکستر او در اتاق خواب تازه افتتاح شده‌اش در آشرام پونا قرار داده شد. بر روی سنگ مقبره‌اش آمده‌است: «اشو هرگز متولد نشده و هرگز نمرده، فقط در بین ۱۱ دسامبر ۱۹۳۱ تا ۱۹ ژانویه ۱۹۹۰ این سیاره را ملاقات کرده‌است.»
آموزه‌ها
او با مطالعه در مورد هر چیزی که می‌توانست درک او را از نظام باورها و روان‌شناسی انسان معاصر گسترش دهد، کنکاش کرد و در سال ۱۹۷۰ روش خود را برای مراقبهٔ پویا به وجود آورد. اشو می‌گوید:
او تصویر ذهنی خویش را از انسان ایده‌آل امروزی، زوربای بودایی می‌نامید. ترکیبی سراسر جدید که به گفتهٔ او همانند دیدار بین زمین و آسمان، دیدار بین مرئی و نامرئی و به‌طور کلی دیدار قطب‌های متضاد است. زوربا شخصیتی زمینی و اهل خوشگذرانی‌های دنیوی است، در حالی که بودا نمایانگر روش معنوی است.
اشو در آموزه‌های خود از تمام جنبه‌های توسعهٔ آگاهی انسان سخن می‌گوید و بر این باور است که زندگی انسان امروزی بایستی بر پایهٔ مراقبه بنا شده باشد اما مراقبه‌ای که با نیازها و حقایق زندگی انسان امروزی هماهنگ است. او شیوه‌های گوناگون نوینی برای مراقبه پدیدآورد تا هرکس بسته به نیاز و روحیهٔ خویش، آن را برگزیده و با آن کار کند. او همچنین در پی همکاری با درمانگران، روش‌های جدید درمانی را بر پایهٔ مراقبه به وجود آورد.
ذهن و نفس
اشو ذهن را در درجه اول قبل از هر چیز دیگر به عنوان مکانیزمی برای بقا می‌بیند. تکرار استراتژی رفتاری که موفق بودن آن در گذشته ثابت شده‌است اما به گفتهٔ او متوسل شدن به ذهن و استفادهٔ غیرضروری از آن برای گذشته و آینده، توانایی انسان‌ها را برای زندگی درست در حال محدود می‌کند و باعث می‌شود که آن‌ها احساسات واقعی را سرکوب کنند و خودشان را از تجارب لذت‌بخش که به‌طور طبیعی در لحظهٔ حال به وجود می‌آید، محروم کنند:
نتیجه این است که مردم خود را با تمامی شیوه‌های اختلالات اعصاب، حسادت و نا امنی مسموم می‌کنند. او چنین استدلال کرد که سرکوب روانی که اغلب توسط رهبران مذهبی حمایت می‌شود، باعث ایجاد احساسات سرکوب شده می‌گردد که در قالب دیگری ظاهر می‌شوند. همچنین اشو معتقد است که سرکوب جنسی در جوامع منجر به حریص شدن جامعه نسبت به روابط جنسی می‌شود. به جای سرکوب، مردم باید به خودشان اعتماد کنند و پذیرش بدون قید و شرط داشته باشند. برای درک این مفهوم، از نظر اشو صرفاً نباید این موضوع به صورت عقلانی فهمیده می‌شد، چون ذهن تنها می‌تواند آن را به عنوان یک قطعه از اطلاعات درک کند. اشو همچنین بر رهایی از نفس انسان تأکید می‌کند که به باور او تمامی امیال، آرزوها و خواسته‌های انسان ناشی از نفس او است که موجب می‌شود تا انسان در آینده زندگی کند و از شادی محروم شود.
مدیتیشن
اشو مدیتیشن را نه فقط به عنوان یک تمرین، بلکه به عنوان یک وضعیت آگاهی که بتواند در هر لحظه حفظ شود، ارائه کرد. منظور او از مدیتیشن نوعی از آگاهی کلی است که فرد را از سطح پاسخ‌های صرفاً مکانیکی (و مشروط به باورها و انتظارات) در وضعیت شهودی مستقر می‌کند. در این راه او در یکی از مراکز روان درمانی غرب استخدام شد تا مراحل مقدماتی مراقبه برای ایجاد آگاهی از الگوهای ذهنی و احساسی را مهیا کند. او در مجموع بیش از صد تکنیک مدیتیشن پیشنهاد کرد. تکنیک‌های مراقبه فعال او بوسیلهٔ مراحل فعالیت‌های فیزیکی که منجر به سکوت می‌شوند، مشخص شده‌اند. یکی از معروف‌ترین ابداعات اشو «مدیتیشن پویا» است، اگرچه روش‌های دیگری مانند مراقبه کندالینی و مراقبه زمزمه‌کننده که کمتر متحرک هستند را نیز به‌وجود آورد.
سانیاس
عنصر کلیدی دیگر در تعالیم اشو، حضور خود او به عنوان استاد بود. اشو در این باره می‌گوید: «یک استاد، بودنش را با شما تقسیم می‌کند، نه فلسفهٔ خود را… او هرگز برای شاگرد کاری انجام نمی‌دهد.» شروعی که او ارائه داد طرحی دیگر بود:
در نهایت او به عنوان یک گورو حتی به صراحت اقتدار خود را زیر سؤال برده و اعلام کرد که آموزش‌هایش چیزی بیشتر از یک بازی یا شوخی نیستند. وی تأکید کرد که هر چیز و همه چیز می‌تواند تبدیل به فرصتی برای مراقبه شود.
میراث
در حالی که تعالیم اُشو در طول عمرش به شدت در کشور خودش رد می‌شد ولی پس از مرگ او تغییراتی در افکار عمومی هندی‌ها به وجود آورده‌است. روزنامه ساندی مید-دی هند (Sunday Mid-Day) نام اشو را در کنار افرادی مانند گوتاما بودا و مهاتما گاندی، در میان ده نفری که بیشترین تغییر را در سرنوشت هند ایجاد کرده بودند، درج کرد. این روزنامه دربارهٔ اشو نوشت: «او از طریق آزادسازی ذهن نسل‌های آینده از قید و بندهای مذهبی و همرنگ جماعت شدن، در سرنوشت هند تغییر ایجاد کرده‌است.» روزنامه ساندی تایمز انگلیس نیز اشو را یکی از ۱۰۰۰ شخصیت تأثیرگذار قرن بیستم دانست. اشو در هند پس از مرگش نسبت به زمان زنده بودنش بیشتر تحسین می‌شود. یکی دیگر از روزنامه‌های تأثیرگذار هند اظهار داشت: «اُشو در اواخر یک مفسر خوب در مورد پوچی‌های اجتماعی که سعادت انسان را نابود کرده‌اند، بوده‌است.» طی جشنی در سال ۲۰۰۶ که به مناسبت هفتاد و پنجمین سالگرد تولد اشو بود، خوانندهٔ هندی فیاض الدین داگار اظهار کرد که تعالیم اشو «بیشتر از قبل مربوط به محیط کنونی هستند».