cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
قالب‌گیری انتقالی
مواد
عیوبی که به عنوان رزین خشک و ساقط شناخته می‌شود در قالب‌گیری انتقالی ممکن است اتفاق بیفتد و معمولاً در حضور مواد ویسکوز تشدید می‌شود؛ زیرا پلاستیک با ویسکوزیته بالا با جریان در داخل قالب‌های باریک، مناطق خالی را پر می‌کنند و محفظه‌های هوا را از بین می‌برند. در نتیجه مناطقی به اصطلاح «خشک» به وجود می‌آید که مانع از انتقال نیرو در فضای خشک قالب می‌شود.
مارپل ۷۸/۷۳
مارپل ۷۳/۷۸، کنوانسیون بین‌المللی جلوگیری از آلودگی ناشی از کشتی‌ها می‌باشد؛ که در سال ۱۹۷۳ ابتدا تدوین و سپس طبق توافقنامهٔ ۱۹۷۸ اصلاح شد. (واژهٔ «مارپل» خلاصه شدهٔ مارین پولوشن «به انگلیسی Marine Pollution» یا آلودگی دریایی و منظور از ۷۳/۷۸ نیز سال‌های ۱۹۷۳ و ۱۹۷۸ میلادی می‌باشد.
مارپل ۷۳/۷۸ یکی از مهم‌ترین معاهدات بین‌المللی حفاظت از محیط‌ زیست دریایی می‌باشد. این معاهده جهت کاهش آلودگی آب‌ها از جمله تخلیه زباله، نفت و مواد مشتق آن در آب و آلودگی‌های ناشی از دود کشتی‌ها می‌باشد. هدف تبیین شدهٔ آن عبارتست از: حفظ محیط زیست دریایی بوسیلهٔ حذف کامل آلودگی ناشی از مواد نفتی، و مواد مضر دیگر و همچنین کاهش تخلیهٔ اتفاقی این مواد در آب دریاها.
معاهدهٔ اصلی مارپل در تاریخ ۱۷ فوریهٔ ۱۹۷۳ امضا گردید، اما لازم‌الاجرا نشد. معاهدهٔ کنونی، ترکیبی از معاهدهٔ سال ۱۹۷۳ و توافقنامهٔ ۱۹۷۸ می‌باشد. این معاهده چند سال بعد در دوم اکتبر ۱۹۸۳ لازم‌الاجرا گردید. از تاریخ ۳۱ دسامبر ۲۰۰۵، ۱۳۶ کشور، چیزی در حدود ۹۸ درصد کل کشتیرانی جهان، متعهد به انجام این پیمان نامه گردیدند.
پیوست‌ها
مارپل در ارتباط با پیشگیری از اشکال مختلف آلودگی دریایی ناشی از کشتی‌ها شامل ۶ پیوست می‌باشد:
پذیرش پیوست‌های ۱ و ۲ برای کشورهای امضا کنندهٔ مارپل ضروری است. پیوست‌های ۳ تا ۶ اختیاری می‌باشند.
پیوست ۶ در آوریل ۱۹۸۷ تصویب شد. از تاریخ اکتبر ۲۰۰۹، ۱۵۰ کشور که ۱۴/۹۹ درصد کل تناژ جهان را به عهده دارند پیوست ۱ و ۲ را پذیرفتند.
پیوست ۳ در یکم ژوئیهٔ ۱۹۹۲ لازم‌الاجرا گردید و از تاریخ اکتبر ۲۰۰۹، ۱۳۳ کشور که ۷۶/۹۵ درصد کل تناژ جهان را به عهده دارند این پیوست را پذیرفتند.
پیوست ۴ در ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۳ لازم‌الاجرا گردید و از تاریخ اکتبر ۲۰۰۹، ۱۲۴ کشور که ۶۲/۸۱ درصد کل تناژ جهان را به عهده دارند این پیوست را پذیرفتند.
پیوست ۵ در ۳۱ دسامبر ۱۹۸۸ لازم‌الاجرا گردید و از تاریخ اکتبر ۲۰۰۹، ۱۳۹ کشور که ۱۸/۹۷ درصد کل تناژ جهان را به عهده دارند این پیوست را پذیرفتند.
پیوست ۶ در ۱۹ مه ۲۰۰۵ لازم‌الاجرا گردید و از تاریخ اکتبر ۲۰۰۹، ۵۶ کشور که ۴۶ درصد کل تناژ جهان را به عهده دارند این پیوست را پذیرفتند.
اصلاحات
اصلاحیات پیوست ۶ مارپل مطابق با MEPC ۱۷۶(۵۸) در یکم ژوئیهٔ ۲۰۱۰ لازم‌الاجرا گردید.
قوانین ۱۲ اصلاحیه در ارتباط با کنترل و ثبت موادی که باعث از بین رفتن اوزن می‌شوند.
قوانین ۱۴ اصلاحیه در ارتباط با الزام تعویض نفت کورهٔ کشتی‌ها و شناورهایی که به مناطق SECA وارد یا از آن خارج می‌شوند و محدودیت‌های FO سولفور.
اجرا و اجبار
جهت لازم‌الاجرایی شدن استانداردهای IMO، ابتدا بایستی این مقررات بوسیلهٔ تمامی کشورهای عضو که صاحب دست کم ۵۰ درصد از تناژ ناخالص جهان می‌باشند تصویب گردد که این امر ممکن است زمان‌بر باشد. بنابراین یک سیستم "قبولی ضمنی" مورد استفاده قرار می‌گیرد که به موجب آن اگر در طی زمان معینی، اعتراض یا مخالفتی از جانب یک کشور عضو شنیده نشد، به معنای پذیرش آن پیمان نامه تلقی می‌گردد.
تمام ضمیمه‌ها به تصدیق و تصویب شمار معینی از کشورهای عضو رسیده است؛ آخرین ضمیمه (ضمیمه ۶) در ماه مه ۲۰۰۵ به اجرا رسید. کشوری که کشتی در آن به ثبت رسیده است مسئول تطابق کشتی با تعرفه‌های پیشگیری از آلودگی دریایی در کنوانسیون مارپل می‌باشد. هر یک از کشورهای امضاکننده این کنوانسیون، مسئول وضع قوانین داخلی برای اجرای کنوانسیون می‌باشند و متعهد می‌گردند که مفاد و ضمیمه‌های این کنوانسیون و قوانین مرتبط کشورهای دیگر را رعایت نمایند.
یکی از دشواری‌های اجرای مارپل، به دلیل طبیعت بین‌المللی حمل و نقل دریایی می‌باشد. کشوری که کشتی در بندر آن لنگر می‌اندازد می‌تواند کشتی را جهت تطابق با استانداردهای بین‌المللی بازرسی نموده و در صورت عدم تطابق توقیف نماید. اگر این عدم تطابق در خارج از حوزهٔ قضایی کشور عضو اتفاق بیفتد و یا حوزهٔ قضایی مشخص نباشد، آن کشور پرونده را بنابر مارپل به دیگر کشور عضو ارجاع می‌دهد. با این وجود، گزارش سال ۲۰۰۰ "جی ای او" نشان می‌دهد با این که ارجاع این پرونده‌ها اغلب انجام می‌شود اما رسیدگی کشورهای عضو ضعیف می‌باشد.
آنتونیو باکتی
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال اینتر میلان، باشگاه فوتبال تورینو، باشگاه فوتبال برشا، باشگاه فوتبال اودینزه، باشگاه فوتبال کروتونه، باشگاه فوتبال آتالانتا، و باشگاه فوتبال ناپولی اشاره کرد.
آرچی ناکس
آرچیبالد "آرچی" ناکس (زاده ۱ مه ۱۹۴۷) مربی فوتبال اهل اسکاتلند است که هم‌اکنون در تیم آبردین دستیار مربی است.
آنکیورنیس
آنکیورنیس ، دایناسوری پردار از دورهٔ ژوراسیک می‌باشد. این دایناسور از نیاکان پرندگان به شمار می‌رود که قدمت ۱۵۱ تا ۱۶۱ میلیون سال دارد. فسیلش در استان لیائونینگ در شمال شرق خاک چین کشف شده‌است و یک تا یازده میلیون سال از آرکئوپتریکس قدیمی‌تر است.
نام آنکیورنیس از زبان یونانی گرفته شده و به معنی «تقریباً پرنده» است.
آنکیورنیس ۲۸ سانتیمتر قد و دارای دو نوع پر بوده‌است؛ یکی پرهای کرک‌مانند که در آن رشته‌ها به‌صورتی توده‌مانند در کنار هم جمع می‌شده‌اند؛ و دیگری پرهای معمولی که امروزه در پوشش پرندگان می‌بینیم و در آن رشته‌ها به یک محور اصلی متصلند.
سر و گردن دایناسور، پوشیده از پرهای کرکی بوده و سینه و پاهای آن را نیز پرهای معمولیِ میله‌دار پوشانده بودند؛ به‌طوری‌که با آرایش آیرودینامیکیِ پرها در پاهای پرنده، این اندام نیز عمل‌کردی مشابه بال داشته‌اند.
پسر خدا
از لحاظ تاریخی، بسیاری از حاکمان عنوان‌هایی مانند پسر خدا ، پسر یک خدا یا پسر آسمان  را فرض کرده‌اند.
اصطلاح «پسر خدا» گاهی در عهد عتیق و جدیدِ کتاب مقدس برای اشاره به کسانی که دارای روابط ویژه با خدا هستند، استفاده می‌شد. در عهد عتیق، فرشتگان، مردان عادل و مؤمن و پادشاهان اسرائیل همه «پسران خدا» نامیده می‌شوند. در عهد جدید، آدم و مهمتر از همه، عیسی مسیح «پسر خدا» نامیده می‌شوند؛ در حالی که پیروان عیسی «پسران خدا» نامیده می‌شوند.
در عهد جدید، اصطلاح «پسر خدا» در بسیاری موارد برای عیسی بکاربرده می‌شود. از عیسی در دو مورد مجزا با صدایی از آسمان به عنوان پسر خدا یاد شده. همچنین عیسی توسط خود و افراد مختلفی در عهد جدید به نام «پسر خدا» توصیف شده‌است.
یهودیت
اگرچه اشاره به «پسران خدا»، «پسر خدا» و «پسر لرد» گاهی اوقات در ادبیات یهودی یافت می‌شوند، اما آن ها هرگز به تبار فیزیکی از خدا اشاره نمی‌کنند. همچنین دو مورد وجود دارد که پادشاهان یهودی به صورت نمادین به عنوان خدا معرفی می‌شوند. این عنوان‌ها اغلب به معنای کلی استفاده می‌شود به طوری که در آن از مردم یهودی به عنوان «فرزندان خدای شما» یاد می‌شود.
طومارهای دریای مرده
در برخی از نسخه‌های سفر تثنیه، طومارهای دریای مرده به پسران خدا به جای پسران اسرائیل اشاره می‌کند. (احتمالاً به فرشتگان اشاره می‌کند) در هفتادگانی نیز به همین موضوع اشاره شده‌است.
در متن میدراش خدا به پادشاهی از تبار داوود به عنوان پسرش اشاره می‌کند.
دروغ‌نامیده‌ها
در هر دو متن یوسف و آسنات و متن مربوط داستان آسنات، یوسف به عنوان «پسر خدا» نام برده می‌شود. در متن نیایش یوسف، از یعقوب و فرشته به عنوان «پسران خدا» نام برده می‌شود.
تلمود
این سبک نامگذاری نیز برای برخی از ربی‌ها در تلمود استفاده شده‌است.
مسیحیت
در مسیحیت عنوان «پسر خدا» اشاره به وضعیت عیسی به عنوان پسر الهی خدای پدر است که در عهد جدید و الهیات مسیحی اولیه استفاده شده‌است. همچنین عنوان «پسر خدا» و «پسر لرد» در چند قسمت از عهد عتیق یافت می‌شوند، اما به‌طور کلی به عیسی یا تثلیث مستقیماً اشاره نمی‌شود.
اسلام
عیسی در اسلام به نام «عیسی پسر مریم» شناخته می‌شود و به عنوان پیامبر خدا (خدا در اسلام) برای هدایت قوم بنی‌اسرائیل (مسیح) معرفی شده‌است. اسلام به‌طور کامل انکار می‌کند که عیسی پسر خدا (الله) یا بخشی از خدا (الله) باشد. و همچنین در دیدگاه اسلامی، عیسی به فرمان خدا متولد می‌شود و دارای پدر (پدر زمینی و خاکی) نیست به طوری که به دستور خدا، جبرئیل روح عیسی را به مریم دمید و سپس عیسی متولد شد.
بهائیت
در نوشته‌های بهائیت، اصطلاح «پسر خدا» به عیسی نسبت داده می‌شود. اما حاکی ارتباط فیزیکی واقعی بین عیسی و خدا را نیست و به صورت نمادین برای نشان دادن ارتباط معنوی بسیار قوی بین عیسی و خدا و منشأ اعتبار او استفاده می‌شود.
دومینگو ماریکه
دومینگو ماریکه (Domingo Manrique؛ زادهٔ February 24, 1962) قایقران قایق بادبانی اهل اسپانیا بود.
دانیل ال. فپ
'''دانیل ال. فپ''' (Daniel L. Fapp؛ April 21, 1904 – 1904:4:21, April 21, 1986) یک مدیر فیلم‌برداری اهل ایالات متحده آمریکا بود.
وی همچنین برنده جوایزی همچون جایزه اسکار بهترین فیلمبرداری شده است.
پرواز شماره ۵۶ آذربایجان ایرلاینز
پرواز شماره ۵۶ آذربایجان ایرلاینز یک پرواز از نخجوان به مقصد باکو بود که با ۷۶ مسافر و ۶ خدمه بودند، در تاریخ ۵ دسامبر ۱۹۹۵ دچار سانحه شد و ۵۰ نفر جان باختند.
هنری هاوتری
هنری هاوتری (Henry Hawtrey; – November 16, 1961) دونده دو استقامت اهل بریتانیا بود.
یون آنکر یوهانسون
یون آنکر یوهانسون (John Anker Johansen; March 18, 1894 – December 14, 1986) ژیمناست هنری اهل نروژ بود.
اوسیلوو
اوسیلوو (به لاتین: Úsilov) یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در شهرستان دوماژلیتسه واقع شده‌است. اوسیلوو ۸٫۱۳ کیلومتر مربع مساحت و ۱۳۹ نفر جمعیت دارد و ۴۶۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
کوسه‌نهنگ کبود
کوسه‌نهنگ کبود نام یک گونه از سرده کوسه‌های کوتاه‌دم است.
سفبوپرازون
سفبوپرازون (INN) یک آنتی‌بیوتیک سفالوسپورینی نسل دوم است.
فرونگوچ
فرونگوچ (به انگلیسی: Frongoch) یک روستا در بریتانیا است که در گوینز واقع شده‌است.
شهریار شفیق
شهریار شفیق (۲۴ اسفند ۱۳۲۳ قاهره – ۱۶ آذر ۱۳۵۸ پاریس) افسر ارشد نیروی دریایی ارتش شاهنشاهی ایران بود. وی فرزند اشرف پهلوی و احمد شفیق و نوه رضاشاه بود. * H.I.H. Princess (Shahdokht) Ashraf ul-Mulk [H.I.H. Princess Ashraf Pahlavi] … (second) at Cairo (nikah) and Tehran (zifaf), 1944 (div. 1959) (Sahib ul-Izza) Ahmed Chafik Bey (b. 21st September 1911; m. second, Deloris Pianezzola, an Italian national, and d. from cancer, at Tehran, 1976, bur. there), sometime Dir-Gen. of Civil Aviation, forth son of H.E. (Hazrat Sahib ul-Sa'ada) Ahmad Shafiq Pasha, sometime Minister of the Khedivial Court of Egypt, by his wife, Aziza Khanum, daughter of Lieutenant-General Rashid Raqib Pasha. m. (third) at the Iranian Embassy, Paris, France, 5th June 1960, Dr. Mehdi Bushehri (b. 1916), Dir. Maison d'Iran at Paris. She had issue, one son by her first husband, and one son and one daughter by her second husband: … Captain H.H. Prince (Vala Gohar) Shahriar Mustapha Chafik. b. at Maadi, Cairo, 15th March 1945 (s/o Ahmed Chafik), educ. Britannia RNC, Dartmouth. Capt. IIN, cdr Imperial Iranian Marine Commandos 1971-1972. m. at Tehran, 1967, H.H. Princess (Vala Gohari) Maryam Françoise Chafik (b. 1946; m. third, Jalal Afshar), née Eghbal, former wife of H.I.H. Prince Mahmud Reza Pahlavi. He was k. (assassinated) at Paris, France, 7th December 1979, having had issue, two sons: i) H.H. Prince (Vala Gohar) Nader Chafik. b. at London, 15th March 1968. m. (first) at New York City, USA, 19th May 1995 (div. 2001), Roshanak Malek (b. 1967). m. (second) at the Karapan Estate, Islamorada, Florida, USA, 30th April 2005, Catherine Moore [H.H. Princess Catherine Chafik] (b. at Orangeburg, South Carolina, USA, 23rd November 1974), daughter of Francis [Frank] Marion Wannamaker, by his wife, Catherine, nee Horger, of South Carolina, USA. He has issue, one daughter. ii) H.H. Prince (Vala Gohar) Dara Chafik. b. at Tehran, 1971, educ. Irvine Medical Sch, Univ of California (MD), Los Angeles, Harvard Coll, and Princeton Univ (Ph.D. 1992), New Jersey, USA. Resident Surgeon at UCLA Orthopaedic Hospital since 2007. Author “Middle Eastern Medicine and the Heart: an historical enquiry” (2003). m. 9th June 2007, a lady of Jamaican origin. He has issue, two sons. The Pahlavi Dynasty GENEALOGY
زندگی‌نامه
وی حاصل ازدواج اشرف پهلوی شاهدخت ایران و احمد شفیق بود. وی تحصیلات خود را در مدرسه رازی تهران به انجام رساند. هنگام تحصیل در دانشکدهٔ نیروی دریایی دارتموث شمشیر افتخار گرفت. با درجهٔ ناوبان دومی به عنوان افسر مخابرات ناو بایندر در خرمشهر خدمت نظامی خود را در نیروی دریایی ایران آغاز کرد.
از آنجائی که وی فرزند اشرف پهلوی و خواهرزاده محمدرضاشاه پهلوی بود لقب والاگهر در ابتدای نامش به کار گرفته می‌شد.
پس از انقلاب و نیز ترور
وی پس از پیروزی انقلاب در ایران در روز ۳۰ بهمن ۱۳۵۷ و یک هفته پس از انقلاب و اعلام بیطرفی ارتش، ایران را ترک کرد. او نخست راهی ایالات متحده شد و سپس در فرانسه به همسر و دو فرزندش پیوست. وی در پاریس در حال ایجاد جنبش مقاومت علیه جمهوری اسلامی بود و گروه «ایران آزاد» را بنا نهاد. هم‌زمان در ایران صادق خلخالی رئیس دادگاه انقلاب اسلامی وقت برای وی دادگاهی غیابی ترتیب داده بود و وی را همراه با تنی چند از فرماندهان ارشد ارتش شاهنشاهی به «افساد فی الارض» متهم و محکوم به اعدام کرده بود.
شهریار شفیق با نفوذی که در ارتش ایران داشت قصد انجام کودتایی برای بازگرداندن محمدرضا شاه پهلوی به ایران را داشت که در نهایت در ساعت سیزده روز جمعه شانزدهم آذرماه سال ۱۳۵۸ هنگام خروج از اقامتگاه مادرش اشرف پهلوی در پاریس به ضرب دو گلوله افراد مسلح ناشناس که به پشت گردن و سر وی اصابت کردند در سی و پنج سالگی کشته شد. صادق خلخالی اعلام کرد یکی از فرستادگانش مسبب این قتل بوده‌است.
زندگی شخصی
شفیق ۱۳۴۶ با مریم اقبال، دختر منوچهر اقبال، ازدواج کرد. شفیق و اقبال صاحب دو فرزند به نام‌های نادر و دارا شدند.
جو کینگ (بازیگر)
جو کینگ (زاده ۹ فوریه ۱۸۸۳ – درگذشته ۱۱ آوریل ۱۹۵۱) بازیگر آمریکایی بود.
از فیلم‌هایی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است، می‌توان به مخمصه اشاره نمود.
ایلینگن (بادن-وورتمبرگ)
ایلینگن یک شهر در آلمان است که در انتسکرایس واقع شده‌است. ایلینگن ۷٬۲۱۲ نفر جمعیت دارد.
کلیسا سنت تادئوس، ددماشن
کلیسا سنت تادئوس، ددماشن (به ارمنی: Դդմաշենի Սուրբ Թադևոս եկեղեցի) یک کلیسا حواری ارمنی واقع در روستای ددماشن در استان گغارکونیک در ارمنستان می‌باشد. ساخت و ساز این ساختمان سده ۷ام میلادی به پایان رسید. این بنا به سبک معماری ارمنی طراحی شده‌است. بنای این ساختمان به شکل صلیب است. گنبد آن مخروطی شکل و به سبک معماری کلیساهای ارمنی است. معماری این کلیسا بسیار شبیه به سبک صومعه‌های پتغناوانک و کلیسای جامع تالین است.
آنری دوم، دوک گیز
زندگی
در پانزده سالگی اسقف اعظم ریمز شد در نبرد لامارفی در سال ۱۶۴۱ جنگید. به همین دلیل او به اعدام محکوم شد، اما در سال ۱۶۴۱ به بروکسل گریخت. اموال او توسط پادشاه در سال ۱۶۴۱ به جرم جنایت مصادره شد. او در سال ۱۶۴۳ بازگشت و اموال مصادره شده اش به او بازگردانده شد. در سال ۱۶۴۷ به شورش ماسانیلو پیوست. «جمهوری سلطنتی ناپل» اعلام شد با این حال، در سال ۱۶۴۸هنگامی که جمهوری سقوط کرد توسط اسپانیایی‌ها دستگیر شد و تا سال ۱۶۵۲ در دست آنها بود. او در سال ۱۶۵۴دومین حمله را به ناپل انجام داد، اما تا حدی به دلیل حضور ناوگان انگلیسی تحت حمایت رابرت بلیک در حمایت از ناپل، از اسپانیایی‌ها شکست خورد. پس از آن، او در پاریس اقامت گزید. در طول سالها دو زن ادعا کردند که همسر او هستند. اولین نفر آنا گونزاگا بود که بعداً به عنوان «شاهزاده پالاتین» شناخته شد، دومی بیوه‌ای بود، اونوره دو برگز، کنتس بوسوت، که مدعی شد در ۱۱ نوامبر ۱۶۴۱ در بروکسل با او ازدواج کرده‌است. در مارس ۱۶۶۶این ازدواج را معتبر اعلام کرد. اما پادشاه (و خاندان گیز) از به رسمیت شناختن این تصمیم خودداری کردند و در نتیجه در زمینه دریافت ثروت هنگفت دوک فقید، ناکام ماند. جانشین او برادرزاده اش لوئیز جوزف دو لورن شد
۱۰۱۳ (خورشیدی)
۱۰۱۳ هزار و سیزدهمین سال هجری خورشیدی است.
کروگلوزیورنویه
کروگلوزیورنویه (به لاتین: Krugloozyornoye) یک منطقهٔ مسکونی در قزاقستان است که در اورال، قزاقستان واقع شده‌است. کروگلوزیورنویه ۶٬۰۱۶ نفر جمعیت دارد.
ترنسپورتس چارتر دو برزیل
ترنسپورتس چارتر دو برزیل یک شرکت هواپیمایی است که در تاریخ ۱۹۹۴ میلادی تأسیس شده است. دفتر مرکزی ترنسپورتس چارتر دو برزیل در سائو پائولو، برزیل واقع شده‌است.
۱۰۱۴ (خورشیدی)
۱۰۱۴ هزار و چهاردهمین سال هجری خورشیدی است.
نلی لندری
نلی لندری (Nelly Landry؛ زاده December 27, 1916 درگذشته 1916:12:22, February 11, 2010) یک تنیس‌باز اهل فرانسه بود.
چیرپان
چیرپان شهری در استارا زاگورا کشور بلغارستان است که جمعیت آن در سال ۲۰۰۱ میلادی ۱۸٬۰۲۲ نفر بوده‌است.
روده‌ماهیان زنده‌زا
روده‌ماهیان زنده‌زا نام یک تیره از راسته روده‌سانان است.
آیزک توماس تورنیکراف
آیزک توماس تورنیکراف (Isaac Thomas Thornycroft; November 22, 1881 – June 6, 1955) قایقران موتوری اهل بریتانیا بود.
عبدالرئوف ریگی
عبدالرئوف ریگی (زاده ۱۳۶۰ – ۵ شهریور ۱۳۹۳ در دالبندین) برادر کوچکتر عبدالمالک ریگی، سرپرست مجمع علمای جندالله و اولین سخنگوی سازمان جیش العدل بود که بعد از بروز اختلافات داخلی، به همراه برخی از اعضای خاندان ریگی از سازمان جیش العدل منشعب و گروه جیش النصر را تأسیس نمود. خبرگزاری‌های ایران یکبار در دیماه ۱۳۸۹ خبر دستگیری او به دست نیروهای پاکستانی را اعلام کرده بودند. ولی استاندار وقت سیستان و بلوچستان دراین باره اعلام نمود که مقامات پاکستانی خبر دستگیری عبدالرئوف را تأیید نکرده اند، ایرنا نیز اعلام کرد که منابع معتبر دستگیری رئوف را تأیید نکرده‌اند.
با این‌حال روزنامه پاکستانی نیوز با درج خبری در تاریخ ۲۵ دسامبر ۲۰۱۰، به نقل از منابع امنیتی پاکستان ضمن تأیید خبر دستگیری عبدالرئوف ریگی، احتمال تحویل دادن وی را به مقامات ایرانی قوی دانسته بود. برخی خبرگزاری ها ادعا نموده بودند که مقامات پاکستانی در حالی توانستند مکان عبدالرئوف را ردیابی کنند که وی در حال گفتگوی تلفنی با روزنامه الشرق الاوسط لندن بوده است.
در ۲۶ دسامبر ۲۰۱۰، مصطفی محمدنجار، وزیر کشور ایران اعلام کرد در مورد دستگیری عبدالرئوف ریگی با مقام‌های پاکستانی صحبت شده ولی آنها هنوز این خبر را تأیید نکرده‌اند.
کشته شدن
منابع خبری از کشته شدن عبدالرئوف ریگی سرکرده جیش النصر و برادر زاده‌اش ابوبکر ریگی در شهر دالبندین پاکستان در تاریخ ۵ شهریور ۱۳۹۳ خبر دادند. البته بعد از آن، کشته شدن ابوبکر همراه با عبدالرؤوف تکذیب گردید. گروه وی اعلام نمود که جیش العدل به دستور شخص محمد ظاهر بلوچ رهبر آن، به علت اختلافات داخلی و ناراحتی از انشعاب جیش النصر، عبدالرؤوف را به قتل رسانده‌اند اما محمدسعید ترکمان‌زهی سخنگوی وقت جیش العدل(شخصی که بعد ها خود او نیز به سرنوشت عبدالرئوف دچار شد)در مصاحبه با شبکۀ تلویزیونی آزاد ادعای مذکور را رد نمود.
ارنست فیویان
ارنست فیویان (Ernst Fivian؛ زادهٔ ۱۲ اوت ۱۹۳۱) ژیمناست هنری اهل سوئیس بود.
نگارش و ویرایش
نگارش و ویرایش کتابی از احمد سمیعی راجع به اصول نگارش و ویرایش در زبان فارسی است که در سال ۱۳۷۸ منتشر شد. ویراست اول این کتاب تحت‌عنوان آیین نگارش در سال ۱۳۶۶ منتشر شده بود.
نقد و نظر
یدالله نصراللهی در مقاله‌ای به نقد مفصل این کتاب پرداخته‌است. عمده‌ترین خطاها و لغزش‌های موجود در بخش اول (نگارش) عبارتند از: نبود مقدمه، عنوان بخشها به صورت جمله، یکدست نبودن آرایش پاراگرافها، درج و توضیح مدخلهای غیرنگارشی ـ مقالهٔ تحقیقی، مرجع‌شناسی، وجود بخش تعریف ـ که با اثر نگارشی متناسب به نظر نمی‌رسند. خطاهای بخش ویرایش (خطاهای زبانی) عبارتند از: نیاوردن دلایل وافی در برشمردن خطاهای زبانی (ویرایش زبانی)، اصرار بر جدانویسی، مغایرت املای کلمات با دستور خط فارسی فرهنگستان.
جوایز
این کتاب در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب شایسته تقدیر معرفی شد.
نیتن کالینز
نیتن کالینز (Nathan Collins؛ زادهٔ April 30, 2001) بازیکن فوتبال اهل جمهوری ایرلند است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال برنلی اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۱۷ سال، زیر ۱۹ سال، زیر ۲۱ سال و همچنین بزرگسالان ایرلند بازی کرده‌است.
دوران ملی
کالینز اولین بازی خود را برای تیم ملی فوتبال زیر ۱۷ سال ایرلند در ۱۷ اکتبر ۲۰۱۶ در مقابل قزاقستان انجام داد و بعداً کاپیتان تیم شد.
او اولین بازی خود را برای بزرگسالان ایرلند در ۱۲ اکتبر ۲۰۲۱ انجام داد و در یک پیروزی دوستانه ۴-۰ مقابل تیم ملی فوتبال قطر به عنوان یک تعویض دیرهنگام وارد زمین شد. در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۲، کالینز اولین گل خود را برای ایرلند در تساوی ۱-۱ مقابل اوکراین در لیگ ملت‌های اروپا به ثمر رساند.
انرژی اورباخ
معرفی
انرژی اورباخ با افزایش تصاعدی در جذبندگی با انرژی تعریف می‌شود. در حالی که قبلاً وابستگی نمایی جذبندگی در مواد عکاس‌برداری مشاهده شده بود، این فرانتس اورباخ بود که این ویژگی را به‌طور سامانمند در بلورها ارزیابی کرد. او هنگام کار در شرکت کداک در سال ۱۹۵۳ از برومید نقره برای مطالعه خود استفاده کرد
تعریف
جذبش در نیم‌رساناها به‌طور تصاعدی در نزدیکی شروع جذبش افزایش می‌یابد و چندین مرتبه بزرگی را در بر می‌گیرد. جذبش به‌عنوان تابعی از انرژی را می‌توان با معادله زیر توصیف کرد:
که \alpha_{0} و E_{1} به ترتیب پارامترهای برازش با ابعاد وارون طول و انرژی هستند و E_{0} انرژی اورباخ است. این معادله فقط زمانی معتبر است که. انرژی اورباخ وابسته به دما است.
مقادیر دمای اتاق از E_{0} برای سیلیکون اَریخت هیدروژنه معمولاً بین ۵۰ میلیالکترون‌ولت و ۱۵۰ میلی‌الکترون‌ولت است.
۱۰۱۵ (خورشیدی)
۱۰۱۵ هزار و پانزدهمین سال هجری خورشیدی است.
آرسی هاریو
آرسی هاریو (Arsi Harju؛ زادهٔ ۱۸ مارس ۱۹۷۴) پرتاب‌گر وزنه اهل فنلاند بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا، ۱ مدال برنز شده‌است.
آنتونیو بالزانو
آنتونیو بالزانو (Antonio Balzano؛ زادهٔ June 13, 1986) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال کالیاری، باشگاه فوتبال چزنا، باشگاه فوتبال دلفینو پسکارا، و باشگاه فوتبال باری اشاره کرد.
احمدلی، داش‌کسن (۱)
احمدلی (به لاتین: Əhmədli) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان داش‌کسن واقع شده است.
شیار زیرترقوه‌ای
شیار زیرترقوه‌ای یک شیار در بخش درونی استخوان ترقوه با سطح خشن گسترده است که بیش از ۲ سانتی‌متر درازا دارد و برای اتصال رباط دنده‌ای‌ترقوه‌ای اختصاص یافته است.. بقیه این سطح توسط یک شیار اشغال می‌شود که باعث اتصال به ماهیچه زیرترقوه می‌شود. نیام ترقوه‌ای‌سینه‌ای که برای محصورشدن عضله تقسیم می‌شود، به حاشیه شیار متصل است. به‌ندرت این شیار به صورت طولی توسط یک خط تقسیم می‌شود که به تیغه عضلانی زیرترقوه‌ای متصل می‌شود.
فراکسفیلد
فراکسفیلد (به انگلیسی: Froxfield) یک روستا و محله مدنی در بریتانیا است که در Wiltshire واقع شده‌است. فراکسفیلد ۳۸۲ نفر جمعیت دارد.
اوسوبی
اوسوبی (به لاتین: Úsobí) یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک است که در شهرستان هاولیچکوف برود واقع شده‌است. اوسوبی ۶۶۴ نفر جمعیت دارد.
تام اویاچائو اکسکیوتیوا
تام اویاچائو اکسکیوتیوا یک شرکت هواپیمایی است که در تاریخ ۱۹۶۱ میلادی تأسیس شده است. دفتر مرکزی تام اویاچائو اکسکیوتیوا در سائو پائولو، برزیل واقع شده‌است و به آفریقا، خاورمیانه، پرواز انجام می‌دهد.
دهستان ارجستان
دهستان ارجستان یکی از دهستان‌های شهرستان سرعین در استان اردبیل ایران است. این دهستان در بخش سبلان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۳۲۶۹ نفر (در ۹۴۱ خانوار) بوده‌است.
فهرست نقش‌آفرینی‌های کیرا نایتلی
کیرا نایتلی بازیگر انگلیسی است که در سینما، تلویزیون و تئاتر حضور داشته‌است. او ابتدا حضور کوتاهی در فیلم اپرای فضایی جنگ ستارگان: قسمت اول – تهدید شبح (۱۹۹۱) داشت و برای بازی در نقش الیزابت سوآن در فیلم فانتزی دزدان دریایی کارائیب: نفرین مروارید سیاه (۲۰۰۳) که اولین قسمت از مجموعهٔ دزدان دریایی کارائیب بود، به شهرت رسید. نایتلی برای بازی در نقش الیزابت بنت در درام دورانی غرور و تعصب (۲۰۰۵) ساختهٔ جو رایت نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر زن شد. او در سال ۲۰۰۷ بار دیگر با جو رایت در درام تاوان همکاری کرد که برایش نامزد دریافت جایزهٔ بفتای بهترین بازیگر زن شد. همچنین برای به تصویر کشیدن تحلیلگر رمز جون کلارک در درام دورانی بازی تقلید (۲۰۱۴) مورد تحسین قرار گرفت و نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد.
چهارگوشلی
جمعیت
این روستا در دهستان بینالود قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۵۱ نفر (۶۳خانوار) بوده‌است.
طبق سرشماری مرکز آمار در سال 1395، جمعیت آن 192 نفر(64 خانوار) می باشد.
روایات آذرفرنبغ فرخزادان
روایات آذر فرنبغ فرخزادان مجموعه‌ای است مشتمل بر ۱۴۸ پاسخی که آذر فرنبغ پسر فرخزاد، پیشوای زرتشتیان در سده سوم هجری به سؤالات زرتشتیان هم عصر خود داده‌ است. بسیاری از دانشمندان و فقهای زرتشتی به گفته های او استناد کرده اند، از جمله منوچهر پیشوای بهدینان فارس و کرمان در نیمه دوم سده سوم هجری نیز در اثر فقهی خویش، دادستان دینیگ، آذر فرنبغ را «برترین پیشوای بهدینان» خوانده و به فتواهای او استناد کرده است ؛ آذر فرنبغ نخستین مدون دینکرد است و هموست که در حضور مأمون عباسی دوران حکومت از ۱۹۷ تا ۲۱۸ هجری شمسی با ابالیش مناظره کرده‌است. در این کتاب مانند روایات امید اشوهشتان و بعضی از فصول دادستان دینی به مسائل بسیاری بر می‌خوریم که زردشتیان در جامعهٔ مسلمانان با آن رو به رو بوده‌اند. این کتاب از جهت در برداشتن تعدادی جملات اوستایی که در جای دیگر نیامده‌است نیز در خور توجه‌است.
ترجمه
این کتاب با ترجمهٔ حسن رضایی باغ بیدی در سال ۱۳۸۴ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد.
منابع
تفضلی، احمد، و به کوشش آموزگار، ژاله. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. تهران: انتشارات سخن، ۱۳۷۶
نبیل تایدر
نبیل تایدر (نبيل تايدر؛ زادهٔ May 26, 1983) بازیکن فوتبال اهل تونس است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال سیواس‌اسپور، باشگاه فوتبال ستاره ساحلی، باشگاه فوتبال تولوز، باشگاه فوتبال لوکوموتیو صوفیه، باشگاه فوتبال استاد رنس، باشگاه فوتبال گوریتسا، باشگاه فوتبال نووارا، باشگاه فوتبال پارما، باشگاه فوتبال لوریان، و باشگاه فوتبال کومو اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۲۱ سال فرانسه و تونس بازی کرده‌است.
محمد باقر
محمد بن علی الباقر (به مُحَمَّد بن عَليٍّ الْباقِر؛ ۳ صفر یا ۱ رجب ۵۷ هجری قمری / ۱۶ دسامبر ۶۷۶ یا ۱۰ مهٔ ۶۷۷ میلادی – ۷ ذیحجهٔ ۱۱۴ هجری قمری / مهٔ ۷۳۲ میلادی) معروف به باقر و باقرُالْعُلوم پنجمین امام شیعه امامیه پس از پدرش سجاد و پیش از پسرش جعفر صادق است. کنیه‌اش «ابوجعفر» است. مادرش، فاطمه بنت حسن دختر حسن مجتبی است؛ و بنابراین او اولین امام شیعه، از نسل هر دو نوهٔ پیامبر، حسن و حسین است.
زندگی محمد باقر مصادف با حکومت ده تن از خلفای اموی به نام‌های معاویه، یزید بن معاویه، معاویه بن یزید، مروان بن حکم، عبدالملک بن مروان، ولید بن عبدالملک، سلیمان بن عبدالملک، عمر بن عبدالعزیز، یزید بن عبدالملک و هشام بن عبدالملک بود. محمد باقر در سال‌های آخر حیاتِ معاویه، مصادف با زمانی که معاویه می‌کوشید برای فرزندش، یزید بیعت بگیرد، در مدینه به‌دنیا آمد. به‌نوشتهٔ یعقوبی محمد در سن کودکی در نبرد کربلا حضور داشته‌است. در کودکی و نوجوانی شاهدِ دومین جنگ داخلی مسلمانان بر سر کسب خلافت بود؛ و هم‌زمان پدرش، زین‌العابدین را می‌دید که خود را از این اتفاقات کنار کشیده‌است. دوران حکومتِ عمر بن عبدالعزیز که دوران برداشته شدنِ فشارها از روی شیعیان و بازگرداندن فدک به اهل بیت بود، در واقع زمان شروعِ جدی تدریس محمد باقر و مکتوب شدن احادیث به‌حساب می‌آید. در حکومت هشام بن عبدالملک، به‌دنبال دفاعِ جعفر صادق از امامت پدرش در مراسم حج، خلیفه که به آنان مظنون شده بود، جعفر صادق و محمد باقر را به دمشق احضار کرد و در مهمانی بزرگی که ترتیب داده بود، با وادار کردن محمد به شرکت در مسابقهٔ تیراندازی، سعی داشت او را تحقیر کند. قیام زید بن علی، برادرِ محمد، که منجر به تمایل برخی شیعیان به سمت او و تشکیل مذهب زیدیه شد، یکی دیگر از حوادث دوران او بود. قیامی که منجر به شکست و کشته شدنِ زید شد. اما زیدیه، به‌عنوان یکی از فرقه‌های شیعه، همچنان باقی ماند. محمد باقر در سال ۱۱۴ ه‍.ق در مدینه درگذشت و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد. علت درگذشتش را مسمومیت به‌دستور هشام بن عبدالملک می‌دانند.
دوران محمد باقر دوران شروع تدریس نظام‌مندِ فقه و عقاید شیعهٔ امامیه است. این دوران توسط فرزندش ،صادق در اوج خود قرار گرفت. محمد باقر شاگردان زیادی داشت و با اینکه در مدینه سکونت داشت، بیشترین شاگردانش کوفی بودند. بعد از کوفه از بصره و شام و مکه می‌توان نام برد. تفسیرُ الْباقر، «اَلْمناسِک»، اُم‌ُّالْکتاب و «رسالهٔ جُعفی» بخشی از سخنان باقر است که توسط شاگردانش گردآوری شده‌است. روایات و سخنان فراوانی از محمد باقر نیز نقل شده‌است. محمد بن علی به‌عنوان رهبر دینی، مورد احترام شیعیان، و به‌عنوان فقیه و عالم بزرگ اسلامی، مورد احترام اهل سنت است.
نام و القاب
راویانِ شیعه اغلب از محمد باقر با کنیهٔ «ابوجعفر» یاد می‌کنند و برای اینکه با محمد تقی — که او هم ابوجعفر نامیده می‌شد — اشتباه نشود، امامِ نهم را به‌نام «ابوجعفر ثانی» خطاب می‌کنند. لقبِ «باقر» — که درواقع مُخَفَّفِ «باقِرُ الْعِلم» است — بیانگر موقعیت محمد باقر به‌عنوان یک عالمِ برجستهٔ دینی است. برای محمد باقر القاب متعددی از جمله «شاکر» و «هادی» نیز گزارش شده است.
باقرالعلوم
لقبِ باقر از «باقرالعلوم» به‌معنای «شکافندهٔ علم» گرفته شده‌است. به‌عقیدهٔ ابن خَلدون، مورخ اهل سنت، وی لقبِ باقر را به‌خاطر فراوانیِ دانشی که اندوخته بود، کسب کرده‌است. به‌نظر یعقوبی، مورخ شیعی، او بدین خاطر «باقر» لقب گرفت چراکه علم را شکافت و به عمقش دست یافت. ایتان کُلبِرگ در مقاله‌ای در دانشنامه اسلام، دو معنی برای باقر مطرح می‌کند: «کسی که علم را می‌شکافد» (یعنی آن را روشن می‌سازد)؛ و «کسی که علمِ فراوان دارد». کلبرگ به‌نقل از ابن بابِوَیْهْ، مُحَدِّثِ شیعه، به حدیثی از پیامبر اسلام اشاره می‌کند که گفته‌است: «در تورات از باقر با همین لقب یاد شده‌است». به‌نقل از لِسانُ الْعَرَب، او را باقر می‌نامیدند چراکه دانش را می‌شکافت، از اصل و ریشه‌هایش آگاهی داشت، و شاخه‌ها و شعبه‌هایش را آشکار می‌کرد، و علم بزرگی داشت.
سرگذشت
محمد باقر همزمان با حکومت معاویه، یزید بن معاویه، معاویة بن یزید، مَروان بن حَکَم، عبدالملک بن مروان، ولید بن عبدالملک، سلیمان بن عبدالملک، عُمَر بن عبدُالْعَزیز، یزید بن عبدالملک و هشام بن عبدالملک زندگی می‌کرد. بیشتر دوران زندگی محمد باقر در مدینه صرف گسترشِ معارف اسلامی و تربیت شاگردان شد. در این میان گاهی توسط خلفای اُمَوی از جمله عبدالملک بن مروان، عمر بن عبدالعزیز و هشام بن عبدالملک به مرکز خلافت در دمشق دعوت یا احضار شد. نقدِ صریحِ برخی خلفای اموی — به‌روایت زَمَخْشَری، مُفَسِّرِ مُعتَزِلی — یا نهیِ شیعیان از قبول برخی مسئولیت‌های حکومتی و تکریم برادرش زید — به‌روایت کشّی، عالم شیعه — از جمله اقدامات سیاسی وی علیه حُکّام اموی به‌شمار می‌آید. با این وجود باقر از اقدام سیاسیِ عمومی نهی می‌کرد بدین دلیل که در عینِ کثرتِ شیعیان، بنا به‌گزارشِ حُرِّ عامِلی، شیعیان را مهیای فداکاری در راه حق نمی‌دید. به‌عقیدهٔ جعفریان، ائمهٔ شیعه نمی‌خواستند به هر قیمتی در یک شورشِ سیاسیِ نافرجام شرکت کنند، بلکه بیان معارف اصیلِ اسلامی برای آنان در اولویتِ نخست قرار داشت. بااین‌حال ائمه مخالفت‌شان با نظام حاکم را مخفی نمی‌کردند. شیعیان و حتی اموی‌ها می‌دانستند آنان مُدّعیِ خلافت هستند و اعتقاد دارند قُرَیْش حکومت را به‌زور از دست آنان خارج کرده‌اند. به همین دلیل شیعیانِ خود را از همکاری با حکومت — جز در موارد خاص و به دلایل خاص — منع می‌کردند. بنابراین به‌اعتقاد جعفریان، روش مبارزاتیِ ائمه از جمله باقر، مبارزهٔ منفی بوده‌است. بر همین اساس، باقر یکی از پیروانش را که می‌خواست عَریفِ قبیله‌اش شود، منع کرد، با این استدلال که حتی مسئولِ ناچیزی چون عریف در ظلمِ حاکمِ ظالم شراکت دارد. در واقع باقر با این تأکیدات، مردم را از حاکمانِ ظالمْ دور، و به سمت اهل بیت متمایل می‌کرد. بیانِ اینکه ولایت، در کنارِ نماز و روزه و حج و زکات، پنج حکمِ اساسیِ اسلام است، تأکید بر همین امر است.
در دوران امامت زین‌العابدین
باقر در کودکی و نوجوانی شاهدِ جنگ داخلی میان بنی‌امیه، عبدالله بن زبیر و گروه‌های مختلفِ شیعی بود؛ درحالی‌که پدرش سجاد از صحنهٔ درگیری‌های سیاسی کناره گرفته بود. به‌نقل از کِسایی، محمد باقر قبل از اینکه به امامت برسد یک بار توسط عبدالملک بن مروان به مرکز خلافت — در شام — دعوت شده است. عبدالملک را از مستبدترین خلفای اموی می‌دانند هرچند بعضی روایت‌گرانِ تاریخی مدعی شده‌اند که او سخت‌گیری کمتری نسبت به پیشینیانش دربارهٔ خاندان علی داشته است بدین خاطر که به کارگزارش در حِجاز نوشته است: «مرا از مبتلا شدن به خونِ فرزندان علی دور نگه دار، زیرا دریافته‌ام هرگاه علویان مورد ظلم و هجوم قرار گرفته‌اند، مهاجمان به پیروزی نرسیده‌اند». برخی منابعِ تاریخی از پیشنهادِ ضرب سکه توسط محمد باقر به عبدالملک مروان به‌عنوان یک واقعهٔ تاریخی یاد می‌کنند. به‌نوشتهٔ ایتان کلبرگ، بنا به روایتی منقول از هارونُ الرَّشید، خلیفهٔ عباسی، تصمیم عبدالملک برای ضرب سکهٔ طلای اسلامی — که دینارِ اسلامی را جایگزین سکه‌های رومی می‌کرد — به‌پیشنهاد محمد باقر صورت گرفت. به‌نوشته حسن طارُمی در دانشنامهٔ جهان اسلام، این پیشنهاد که در واکنش به تهدیدِ امپراتورِ روم شرقی صورت گرفته، در نوشتهٔ بعضی تاریخ‌نگاران چون بیهقی آمده است. جعفر مرتضی عاملی، مورخ شیعی، با مقایسهٔ نقل‌های مختلفِ تاریخی و برخی شواهد دیگر نتیجه می‌گیرد که شخصِ مورد مشورت در این زمینه، سجاد، پدرِ محمد باقر بوده است؛ چون محمد باقر در آن زمان هفده تا نوزده سال داشته و شهرتِ پدرش از او بیشتر بوده است.
در دوران ولید بن عبدالملک، حَجّاج بن یوسُف — که به قساوَت علیه شیعه معروف بود — همچنان به‌عنوان والیِ خلیفه حکم می‌راند. از قول محمد باقر آمده است که حجّاج شیعیان را به هر سوءظنی دستگیر می‌کرد و عرصه بر آنان چنان تنگ شده بود که اگر کسی را «زِندیق» یا «کافِر» می‌خواندند، برایش بهتر از آن بود که او را «شیعهٔ» علی بن ابی‌طالب بنامند. قتل سعید بن جُبَیْر، شخصیتِ معروف شیعی را مربوط به دوران ولید می‌دانند. در همین ایام بود که زین‌العابدین هم از دنیا رفت و بدین ترتیب، ولید نخستین خلیفهٔ مصادف با امامت محمد باقر بود.
زمینه فرهنگی و سیاسی
در دوران محمد باقر، نقاط مختلف حکومت اسلامی شاهد شکل‌گیریِ بحث‌های جدی دربارهٔ موضوعاتِ مربوط به امامت از قبیل ایمان، اسلام و قَضا و قَدَر بود که البته برخی از آنها جنبهٔ سیاسی داشت. به‌نوشتهٔ لالانی، ریشهٔ بسیاری از جنبش‌های فرهنگی سیاسی مثل خارجیّه (خَوارِج)، قُدَریّه و مُرْجِئه را باید در همین دوران جستجو کرد. شیعه نیز یکی از این گروه‌ها بود که بر سر مسئلهٔ امامت و اینکه رئیس حکومت چه کسی باید باشد و چه وظیفه‌ای دارد، با دیگران اختلاف داشت. خوارج حاکمی را که مرتکبِ خطا و گناه شود، مُرتَدّ می‌دانستند. در مقابل، مرجئه داوری در این‌باره را به خدا می‌سپردند و ازاین‌رو به امر به معروف و نهی از مُنکَر اعتقادی نداشتند. قدریه که انسان را دارای ارادهٔ آزاد می‌دانستند، حاکم خطاکار را مستحقِ کناره‌گیری یا عزل می‌دانستند. در مقابل، جَبریّه اعتقاد داشتند اعمال انسان از پیش مُقَدَّر شده است. گروه‌های دیگری هم بودند مثل اَحبارِ یهود که با نشرِ احادیثِ تحریف‌شده — که «اِسرائیلیات» خوانده می‌شد و عمدتاً دربارهٔ شئونِ زندگیِ پیامبران گذشته بود — در مقابل محمد باقر قرار داشتند. در چنین اوضاع آشفته‌ای از دیدگاه‌های مختلف فرهنگی و سیاسی بود که محمد باقر به توضیح و تشریحِ مواضع شیعه می‌پرداخت و به پرسش‌های گوناگون پاسخ می‌داد. در این روزگار، جماعتِ زیادی از مردمِ پارسا از حاکمان خود ناراضی بودند و زندگی تجملی آنان را سرمشقِ نامناسبی برای مردم می‌دیدند. مردمِ دو شهرِ مکه و مدینه به شرابخواری و قُمار و عاداتِ ناپسندِ دیگر افتاده بودند. فاصلهٔ طبقاتیِ طبقهٔ حاکم و فاتحانِ عرب از مَوالی غیرعرب، نارضایتی دستهٔ اخیر و پیوستن‌شان به جنبش‌های شیعی را در پی داشت. این نارضایتی‌ها عده‌ای را به کناره‌گیری از جامعه و انزوا کشاند. عدهٔ دیگری وقت‌شان را صرفِ فراگیری تعلیمات دینی کردند و امیدِ رهایی از این وضعیت را به پیدا شدن مُنجی و مهدی نسبت دادند. از این میان گروه‌های شیعی مثل کِیْسانیّه و زِیْدیّه چارهٔ کار را در اقدامات سیاسی و نظامی می‌دیدند.
پایه‌گذاری مکتب شیعه
پس از درگذشت زین‌العابدین در سال ۹۴ یا ۹۵ ه‍.ق، محمد باقر جانشین پدرش شد. به‌نوشتهٔ سید محمدحسین طباطبایی، عالم شیعی، در این دوران به‌خاطر استبداد حُکّام بنی‌امیه، هر روز شورش‌هایی در سرتاسر قلمرو اسلامی رخ می‌داد. از طرفی اختلافات داخلی بنی‌امیه، آنان را سرگرم درگیری‌های داخلی کرده بود که این خود باعث شد اهل بیت برای مدتی به حال خود گذاشته شوند. در این شرایط، محمد باقر همانند پدرش در مقابل بنی‌امیه موضعِ سکوت در پیش گرفت، درعوض خودش را وقفِ مسائل فقهی و بسطِ تئوریِ امامت کرد. از طرفی به‌خاطر ستمی که در واقعهٔ کربلا بر سر خانوادهٔ پیامبر آمده بود، بسیاری از مردم به سمت امامان شیعه گرایش پیدا کرده بودند. این گرایش، این فرصت را در اختیار مردم مخصوصاً شیعیان قرار می‌داد تا در گروه‌های بزرگ به مدینه سفر کنند و آزادانه با محمد باقر ملاقات کنند؛ به‌گونه‌ای که فرصتِ تبلیغ اسلام که از امامان پیشین سلب شده بود، برای محمد باقر فراهم بود. شمار فراوانِ احادیثی که از او روایت شده و نیز شمار زیادِ شاگردانش، گواه این مطلب است.
در این دوران، به‌ویژه پس از روی کار آمدن عمر بن عبدالعزیز که به باقر متمایل بود، دربارهٔ رابطه محمد باقر با عمر بن عبدالعزیز گزارش‌های گوناگونی وجود دارد که همهٔ آنها به یک اندازه مثبت نیست. به‌نوشتهٔ ابن عَساکِر، محمد باقر از جمله فُقَهایی بود که توسط عمر بن عبدالعزیز به مرکز حکومت در شام دعوت شد تا خلیفه با او در برخی مسائل رایزنی کند. بر مبنای روایتی از یعقوبی، در مکاتبه‌ای که عمر بن عبدالعزیز با باقر داشته، باقر او را پند و انذار کرده و به عدالت خوانده و از پیامدهای قدرتِ مُلک ترسانده‌است. عمر که قبل از رسیدن به خلافت، در دستگاه سلیمان بن عبدالملک خدمت می‌کرده است، از مکاتبهٔ مشابهی که باقر با سلیمان داشته مطلع بود که در آن خبری از پند و انذار نبود و لحنِ ملایم‌تر و حتی مدح‌گونه‌ای داشت. به‌نوشتهٔ یعقوبی، عمر بن عبدالعزیز به کارگزارش در مدینه نوشت که باقر را احضار کند و دلیل این تفاوتِ رفتار را بپرسد. بنا به روایتِ یعقوبی، پاسخِ باقر این بوده‌است که «سلیمان فردی جَبّار و زورگو بود و من ناگزیر بودم در نامهٔ خود با او همانگونه سخن گویم که مردم ناچارند با جبّاران سخن گویند.» رسول جعفریان احتمال می‌دهد این نقل که محمد باقر عمرِ دوم را «نجیبِ بنی‌امیه» نامیده است درست باشد. بنابر روایت دیگری، باقر پیشگویی کرد عمر بن عبدالعزیز به حکومت خواهد رسید و تمام تلاشِ خود را به‌کار خواهد بست تا عدالت پیشه کند و در هنگام مرگش ساکنین زمین او را گرامی خواهند داشت و بر او خواهند گریست درحالی‌که ساکنین آسمان او را لعن خواهند کرد چون به‌هرحال حقِّ ائمه را غصب کرده‌است. بنا به روایت دیگری — که به‌اعتقادِ کلبرگ توسط گروه‌های ضدعلوی انتشار پیدا کرده و در طَبَقاتِ ابن سعد ثبت شده‌است — باقر، عمر بن عبدالعزیز را مهدی دانسته‌است. در مقابل، روایتی شیعی می‌گوید باقر فقط پیشگویی کرده بود که عمر بن عبدالعزیز به خلافت خواهد رسید و با مردم به عدالت رفتار خواهد کرد. فراغ بال بیشتری برای شیعیان ایجاد شد. فَدَک توسط همین خلیفه، و بعد از ملاقاتی که در مدینه با باقر داشت، به علویان برگشت داده شد. از ویژگی‌های حکومتِ او، کوشش برای کم کردنِ فشارِ وارده بر شیعیان و براندازی رسمِ دشنام‌گویی به علی بن ابی‌طالب بود. دستور تدوین احادیث، که در زمان خلیفهٔ اول و دوم منع شده بود، از دیگر اقدامات عمر بن عبدالعزیز بود. در همین هنگام و همزمان با رونق گرفتنِ تکاپوی فرهنگی اهل سنت بود که باقر احساس کرد باید با اشاعهٔ نظرات فقهیِ اهل بیت، نسبت به انحرافاتی که از نظر او در احادیث اهل سنت رسوخ کرده بود، موضع‌گیری کند؛ و بدین ترتیب تدوین مکتبِ دینیِ خود را — که شامل فقه و تفسیر و اخلاق می‌شد — آغاز کرد. محمد باقر به مردم توصیه می‌کرد که حدیثِ درست را از منبع درست آن که امامان هستند، سراغ بگیرند. این تأکیدات، به‌عقیدهٔ رسول جعفریان، تأثیر خاصی در شکل‌گیری مذهب تشیع داشت. تأثیر آن در مذاهب غیرشیعی از این جهت بود که بسیاری از بزرگانِ دینی اهل سنت، نظرات دینی خود را به او عرضه می‌کردند تا از صحت و سقم آن آگاه شوند.
محمد باقر برای نظم بخشیدن به عقایدِ متغایری که دربارهٔ امامت وجود داشت، عقیدهٔ خود در این‌باره را بر پایهٔ قرآن و سُنَّت گذاشت؛ و علم و عِصمَت را به‌عنوان صفاتی معرفی کرد که «امام» را از بقیهٔ مردم متمایز می‌کند و بدین ترتیب خود را به‌عنوان «امام اُمَّت» معرفی کرد. در شرایطی که بیشتر مردم اعتقاد داشتند «امام» باید قیام کند، تعلیمات باقر نشان می‌داد که امامت لزوماً سیاسی نیست و بنابراین بر کسبِ قدرت سیاسی تکیه ندارد. این نظریه که تهدید مستقیمی علیه حکمرانان اموی محسوب نمی‌شد، فرصتی را در اختیار باقر گذاشت تا آزادانه به ادامهٔ فعالیت خود بپردازد. باقر ادعای امامتش را در مقابل هُشام بن عبدالملک، با خواندن آیهٔ اِکمال دین توجیه کرد. سپس با یادآوری روایات متعددی از پیامبر اسلام، انتقالِ دانشِ امامت از علی به سایر امامان را توضیح داد. دربارهٔ امامت محمد باقر، به حدیثی از پیامبر اشاره می‌کنند که در معرفیِ محمد باقر می‌گوید وی در تورات باقر نامیده شده‌است. بر این اساس، امامتِ زید بن علی، که نَصّی بر آن وارد نشده، رد شده است. هرچند این اعتقاد وجود دارد که شخصِ زید، امامتِ محمد باقر و فرزندش جعفر صادق را پذیرفته است. در کتاب‌های کلامی از علم فراوان باقر و نیز کرامات زیادی که به او نسبت داده شده، به‌عنوان دلیلی دیگر بر امامت او یاد شده است. محمد باقر همچنین در فقه، مَناسِکِ دینی و موضوعات آیینی، تفسیر قرآن، احادیث نبوی و موضوعات کلامی، خواه روحانی یا دنیوی، صاحبِ مهارت بود و به‌عنوان پیشوا و دانشمندی جامِعُ‌الْاَطراف شناخته می‌شد. او نخستین امام شیعی بود که تعالیم دینی را نظام‌مند کرد؛ و بنیان‌گذارِ مکتبِ فقهیِ جداگانه‌ای شد که همان «مذهب اهل بیت» بود.
مهم‌ترین نقشی که ایتان کلبرگ برای محمد باقر قائل است، تدریسِ نظام‌مند و عمومیِ فقهِ شیعه بود. این نظر در ابعادی وسیع‌تر توسطِ شیعه‌پژوه دیگری به‌نامِ ارزینا لالانی در کتابِ نخستین اندیشه‌های شیعی: تعالیم امام محمد باقر علیه‌السلام به‌تفصیل بررسی و تبیین شده‌است. کلبرگ در این زمینه می‌نویسد احتمالاً محمد باقر اولین کسی بود که آنچه را که به آموزه‌های بنیادیِ شیعهٔ دوازده‌امامی تبدیل شد، تدوین کرد.
احضار به دمشق
به‌نقل از کلینی، احضار باقر به دمشق پس از مراسمِ حَجّ انجام گرفته است. بر مبنای این گزارش، هشام خودش در این مراسم شرکت داشته و به‌قصد اِرعابِ باقر، او و پسرش جعفر صادق را به شام احضار کرده است. بر مبنای گزارش طبری، محمد باقر و جعفر صادق در دوران هشام بن عبدالملک به حج عزیمت کردند. جعفر صادق در مراسم حج، سخنرانی کرد و از جایگاهِ امامت پدرش دفاع نمود. خبرِ این سخنرانی به هشام بن عبدالملک — که در دمشق حکومت می‌کرد — رسید و به حاکم مدینه دستور داد تا پس از مراجعتِ محمد باقر و پسرش جعفر صادق، آنان را به دمشق بفرستد. حاکم چنین کرد. پس از رسیدن محمد باقر و پسرش به دمشق، خلیفه آنان را سه روز معطل گذاشت تا تحقیرشان کند. در روز چهارم مهمانی بزرگی ترتیب داد و درباریان را دعوت نمود. در این مهمانی محمد باقر و جعفر صادق نیز حضور داشتند. در طول این مهمانی، درباریان در مقابلِ هشام بن عبدالملک به تیراندازی مشغول بودند. هشام از محمد باقر دعوت کرد که در تیراندازی شرکت کند. باقر به بهانهٔ کهولت سن، از پذیرش دعوتِ هشام خودداری کرد ولی با اصرار هشام به‌ناچار پذیرفت. بر مبنای این گزارش، باقر تیر اول را به هدف زد و تیرهای بعد را تا نُه تیر به‌هم دوخت. هشام به تمجیدِ مهارت او در تیراندازی پرداخت و از زمان و کیفیتِ آموختنِ چنین تیراندازی پرسید. سپس پرسید آیا جعفر صادق هم به همان اندازه مهارت دارد. جواب باقر این بود که ما کمال و دین را به ارث می‌بریم. پاسخی که به بحثِ بیشتر دربارهٔ امامت منجر شد.
بنا به روایتِ دیگری که کلینی آن را ثبت کرده است، باقر هنگام ورود به مجلس هشام، بر خلاف رسمِ متعارف، که خلیفه را با عنوان «امیرُالْمُؤمِنین» خطاب می‌کردند، بر همهٔ حاضران یک‌جا سلام کرد و بدون اجازهٔ هشام نشست. هشام او را سرزنش کرد که چرا مردم را به امامت خود می‌خوانید. بر مبنای این روایت، باقر از جایگاه اهل بیت به‌عنوان هادیان مردم سخن گفت و درضمن بر گذرا بودنِ حکومتِ امویان اشاره کرد. پس از این گفتگو، هشام محمد باقر را به زندان افکند. چندی بعد او را به‌همراه نگهبانانی که به آنان دستور داده بود به باقر آب و غذا ندهند، راهیِ مدینه کرد.
مناظره با دانشمند مسیحی
پس از آزادیِ باقر و فرزندش صادق و قبل از عزیمت‌شان به مدینه، مناظره‌ای میان باقر و یکی از علمای مسیحی در شام صورت گرفت. در این مباحثه، باقر به همهٔ پرسش‌های مطرح‌شده پاسخ گفت. عالِمِ مسیحی که قانع شده بود مجلس را ترک کرد. وقتی این خبر به گوش هشام رسید، برای خدشه‌دار کردنِ تأثیری که محمد باقر بر مردم گذاشته بود، به او اتهامِ گرایش به مسیحیت زد و دستور داد به مدینه برگردد. سپس به فرماندار مدینه نوشت:
با کیسانیه
پس از درگذشت سجاد و با آغاز دورانِ امامت باقر، کیسانیّه فرقهٔ مهمی به‌شمار می‌آمد که مهم‌ترین شاخه‌اش هاشمیّه بود که خود را از پیروان ابوهاشم، فرزند محمّدِ حَنَفیّه، معرفی می‌کردند. به‌نوشتهٔ لالانی، ابوهاشم چه در محضر باقر و چه در حضور سلیمان، خلیفهٔ اموی، ادعای امامت و رهبری کرده و مدتی تبعید و زندانی بوده است. هنگامی که در سال ۹۸ ه‍.ق بدون فرزند درگذشت، کیسانیه به فرقه‌های مختلفی تقسیم شد. یکی از این فرقه‌ها که به‌نام راوَندیّه مشهور شدند، معتقد بودند ابوهاشم، محمد بن علی بن عبدالله بن عباس را به جانشینی خود انتخاب کرد. این فرقه عموماً امامت را از طریق محمد بن علی عباسی و پسرش ابراهیم تا خلفای عباسی پیگیری می‌کند.
با زیدیه
پس از درگذشت زین‌العابدین، اکثریتِ شیعیان بر فرزندش باقر به‌عنوان امام بعدی به توافق رسیدند، اما گروهی دیگر با فرزندِ دیگر سجاد، زید بن علی، توافق کردند و بعدها به زِیْدیّه معروف شدند. به‌گفتهٔ ابن خلکان، زید از مردم خواست تا از او حمایت کنند. از طرفی مسعودی، مورخ شیعی، می‌گوید که زید ابتدا از باقر مشورت خواست. باقر از او خواست روی حمایتِ مردم کوفه حساب نکند چون آنان قبلاً هم به اهل بیت خیانت کرده بودند. زید اما به نصیحتِ باقر گوش نسپرد و مردم را در یک شورشِ بی‌فرجام رهبری کرد. به‌نوشتهٔ شهرستانی، مورخ شافعی مذهب، مشاجره‌ای بین باقر و زید رخ داد بدین دلیل که زید تعلیمات واصِل بن عَطای مُعتَزِلی را سرمشق خود قرار داده بود. زید ادعا می‌کرد امام بودنِ «امام» بسته به این است که در میان مردم حضور پیدا، و حقش را مطالبه کند. در پاسخ، محمد باقر به زید گفت که بر مبنای این نظریه، امام بودنِ پدرشان، سجاد، که چنین مطالبه‌ای نکرده مخدوش خواهد شد. و این در حالی است که زید به امامتِ پدرش اذعان داشته‌است. در میان زیدیانِ معاصر اما گروهی با این دیدگاه مخالفند و سجاد را فقط مدعیِ امامت می‌دانند. آنان امامت را بعد از حسین بن علی متعلق به حسن مُثَنّیٰ موسوم به «رضا» و بعد از آن متعلق به زید می‌دانند.
به‌نوشتهٔ شهرستانی در اَلْمِلَلُ و النِّحَل، گروهی از شیعیان، امامت را پس از حسن مجتبی متعلق به فرزندش حسن مثنّیٰ، و بعد از او متعلق به فرزندش عبدلله می‌دانستند. در مقابل، گروه دیگری امامت را متعلق به حسین بن علی و سپس سجاد می‌دانند، زیرا دربارهٔ امامتِ او، نَصّ وارد شده‌است؛ آنگاه پس از سجاد دوباره دچار اختلاف شدند. شیعیانِ دوازده‌امامی به امامتِ فرزند سجاد، باقر معتقد شدند اما گروه دیگری از فرزندِ دیگرِ سجاد، زید پیروی کردند که بعدها به «زیدیه» معروف شدند. به‌نوشتهٔ قاضی نعمانِ اسماعیلی، زیدیه اعتقاد دارند هر یک از خاندان پیامبر که مردم را به اطاعت از خدا فراخوانَد، امام است و اطاعت از او واجب است.
در محافل شیعی، رابطهٔ محمد باقر با برادرش زید بن علی صمیمانه توصیف شده است. هرچند گفته می‌شود باقر او را از عواقبِ یک شورشِ نابهنگام علیه بنی‌امیه برحذر داشته است. قیام زید سرانجام در سال ۱۲۲ ه‍.ق بعد از درگذشت محمد باقر صورت گرفت و با شکست مواجه شد. به‌عقیدهٔ لالانی، باقر بر خلاف زید به شمشیر نمی‌اندیشید بلکه به‌خاطر دانش گسترده، نسبِ بزرگ و شخصیتِ برترش، مردم به او جذب شدند. به‌علاوه نظریه‌های باقر دربارهٔ امامت که یک نوع امامتِ غیرانقلابی بود و قدرتِ سیاسی را لازمهٔ امامت نمی‌دانست، اثر ویژه‌ای بر مردم گذاشت و آنان را پیروانِ دائمیِ او و خانواده‌اش کرد. به‌نوشتهٔ رسول جعفریان، مورخ شیعی، زیدیه از آنجایی که در جستجوی برگزیدگان خدا نبودند و به‌دنبالِ هر علوی‌ای که شمشیر دست گرفت، راه افتادند، نتوانستند در زمینهٔ تفسیر و فقه و حدیث به غنایی که شیعهٔ دوازده‌امامی دست یافت، دست پیدا کنند. آنان در فقه پیرو ابوحَنیفه و در کلام پیرو معتزله بودند؛ و در زمینهٔ سیاسی جز چند قیامِ شکست‌خورده — جز مورد طبرستان که به‌عقیدهٔ جعفریان در زیدی بودنِ رهبرانش تردید وجود دارد — نتیجهٔ چندانی نداشتند. این در حالی است که نتیجهٔ تلاش ائمهٔ شیعه، تدوینِ فقه جعفری بود.
کشته شدن
در تاریخ درگذشتِ محمد باقر اختلاف نظر وجود دارد. بیشتر مورخان سال ۱۱۴ یا ۱۱۷ ه‍.ق را ذکر کرده‌اند. اما منابعی چون تَواریخُ النَّبی و الْآل سال‌های ۱۱۵، ۱۱۶ و ۱۱۸ ه‍.ق را هم ذکر کرده‌اند. یعقوبی سال درگذشتش را ۱۱۷ ه‍.ق در سن پنجاه و هشت سالگی ذکر کرده است. دربارهٔ علت درگذشتش تردید وجود دارد. براساس روایتی، زید بن حسن پسرِ ارشدِ حسن مجتبی، پس از تلاشی ناموفق برای تصاحبِ میراث پیامبر، با محمد باقر اختلاف پیدا کرد و با زهرآگین کردنِ زینِ اسبی که باقر سوار بر آن از نزد هشام در دمشق به خانه بازمی‌گشت، او را مسموم کرد و باعث مرگش شد. به‌نوشتهٔ کلبرگ، سایر منابع، هشام را مسئولِ مسمومیتِ باقر می‌دانند. او همچنین از سه گزارشِ دیگر یاد می‌کند که بر طبق آن‌ها، مسمومیت باقر بعد از مرگ هشام انجام گرفت. گزارش اول می‌گوید هشام قبل از اینکه موفق به مسمومیت باقر شود درگذشت. گزارش دوم در مُرُوجُ‌الذَّهَب می‌گوید باقر در زمان خلافتِ ولید بن یزید بن عبدالملک از دنیا رفت. گزارش سوم که به‌نقل از ابن بابویه بیان شده است، ابراهیم بن ولید را مسئول مسمومیت باقر می‌داند. ابن شهرآشوب و ابن طاووس همین گزارش اخیر را در آثارشان نقل کرده‌اند.
دفن و آرامگاه
محمد باقر در قبرستان بَقیع در کنار قبر پدربزرگش، حسن مجتبی و پدرش، سجاد دفن شد. این مقبره که بعدها قبرِ فرزندش، جعفر صادق را هم در خودش جای داد، در جریانِ تخریبِ قبرستان بقیع به‌وسیلهٔ آل سَعود در سال ۱۹۲۵ م از بین رفت. ضریح قبورِ این چهار امام یک بار هم پیشتر تخریب شده بود اما به‌دستور مُظَفَّرالدّین شاه و با نظارتِ وزیرِ اعظمِ شاه، امینُ‌السُّلطان، بازسازی شده بود. درحال حاضر ائمهٔ مدفون در این قبرستان دارای قبرهایِ سادۀ بدون کتیبه هستند.
همسران و فرزندان
اُمِّ فَرْوه یکی از همسران محمد باقر است که جعفر صادق، امام ششم شیعه، و عبدالله از او متولد شدند. پدرِ ام فروه، قاسم بن محمد بن اَبی‌بَکْر و مادرش، اَسماء دختر عبدُالرَّحمٰن بن ابی‌بکر است. نام اصلیِ ام‌فروه، بنابر روایت مورخانی مانند شیخ صدوق و شیخ بَهایی «فاطمه» بوده‌است. اما بعضی مانند عَلّامه مجلسی آن را «قریبه» دانسته‌اند. برخی متقدّمان از سنی و شیعه چون ابن سعد و ابن عساکر و کلینی، همان «ام فروه» را نام اصلی‌اش می‌دانند. نسبِ ام فروه از جانب پدر به اَسماء بنت عُمَیْس، همسرِ جعفر طَیّار می‌رسد. «ام حکیم»، دخترِ اُسَیْد بن مُغِیْره ثَقَفی، همسرِ دیگر باقر است. ابراهیم و عُبَیْدُالله از او به‌دنیا آمدند و هر دو در کودکی درگذشتند. علی و زینب و ام سَلَمه سه فرزند دیگرِ باقر هستند که مادرشان کنیز بود.
در تعدادِ فرزندانِ باقر اختلاف نظر وجود دارد. اِربِلی به نقل از ابن طَلحهٔ شافعی از سه پسر و یک دختر اسم می‌برد. مفید و طبرسی، از علمای شیعه، از پنج پسر و دو دختر اسم می‌برند. عَلَویِ عُمَری ضمن برشمردنِ شش پسر و سه دختر، از سومین دختر اسم نبرده و نام پسرِ ششم را — که با ابراهیم و عبیدالله از یک مادر بوده — زید ذکر کرده‌است. در آثار اهل سنت، طبقاتِ از ابن سعد و تَذکِرَةُ الْخَواصّ، از ابن جوزی، ضمن برشمردن شش فرزند برای باقر، بر این مطلب صحّه می‌گذارند که وی فرزندی به‌نام عبیدالله نداشته‌است. ابن سعد تعداد فرزندان را دو دختر و چهار پسر می‌داند. منابعی چون إعْلامُ الْوَریٰ و کَشْفُ الْغُمَّة بر این مطلب صحه می‌گذارند که باقر دو دختر نداشته‌است، بلکه «زینب» و «ام سلمه» در حقیقت دو نام برای یک دختر است. به‌نوشتهٔ علوی عمری، نسل باقر تنها از طریقِ صادق ادامه پیدا کرده‌است.
ویژگی‌های ظاهری و اخلاقی
به‌نقل از ابن شهرآشوب، عالم شیعه، محمد باقر لاغر، میانه بالا، دارای پوستی ظریف و موهایی مُجَعَّد توصیف شده است. او صدایی زیبا داشت و بر گونه‌اش خالی دیده می‌شد. محمّد بن مُنْکَدِر او را تنومند توصیف کرده است. به‌نوشتهٔ منابعِ شیعی چون کلینی، باقر پوشیدنِ لباس خوب و خوردنِ غذای لذیذ را از خود و خانواده‌اش دریغ نمی‌کرد و این رفتار، در زمانه‌ای که گرایش‌های ترکِ دنیا رواج پیدا کرده بود، جلب توجه می‌کرد. باقر با اینکه به‌گفتهٔ ذَهَبی، عالم اهل سنت، دانش و سَروَری و رفتارِ صحیح را یک‌جا جمع کرده بود، در گرمای حجاز برای کسب روزی هم‌پای خدمتکارانش در مزرعه کار، و انگیزهٔ این کار را اطاعتِ خدا و بی‌نیازی از مردم عنوان می‌کرد. به‌نوشتهٔ شیخ مفید، عالم شیعه، باقر هرگز از بخشندگی به برادران، و کسانی که به ملاقاتش آمده بودند، و به کسانی که امید و اعتمادِ خویش را بر او بسته بودند، خسته نمی‌شد. بنابر روایتی که محمدباقر مجلسی از جعفر صادق نقل کرده، محمد باقر از دیگر افرادِ خاندانِ خویش درآمد کمتر اما هزینهٔ بیشتری داشته است. او از اقوامش با غذای خوب پذیرایی می‌کرد و به آنان لباس‌های نیکو می‌بخشید. همچنین به خدمتکارانش در کارهای دشوار یاری می‌رساند. به‌نقل از مجلسی هرگاه می‌خواست به سائلی کمک کند به‌جای «یا سائل» او را با نام «یا عبدالله» (ای بندهٔ خدا) خطاب می‌کرد. به‌نقل از ابن عساکر و اِبن قُتَیْبه، با اینکه از بیماریِ فرزندش غمگین بود، به‌هنگام مرگش جَزَع و فَزَع نکرد چون این کار را مخالفت با خدا می‌دانست. نقش انگشتریش — که به‌نوشتهٔ رسول جعفریان، درواقع شعارِ ائمه در مقابله با مشکلاتِ زمان بوده — «اَلْعِزَّةُ لِلّه جَمیعا» بوده‌است. به‌روایت ابن عساکر، این نقش «اَلْقُوَّةُ لِلّه جَمیعا» بوده است.