حفیظ_پاکزاد
زندگی کودکی و نوجوانی
حفیظ پاکزاد در ده (کُهن نو) به قریۀ فیروز بهار ولسوالی یکاولنگ به‌سال ۱۹۵۵ میلادی به دنیا آمد. از کودکی‌اش آنچه در ذهنش بسیار نقش بسته همان چهار فصل سال می‌باشد. در زمستان‌ها چون مرغ در قفس، روحیه‌اش در بند بود، زیرا با رسیدن برف که دامن سفیدش را در همه‌جا پهن می‌کرد، آن آزادی که در سایر فصل‌ها داشت از دست می‌داد. مصروفیت نبود، آموزش تعلیمی فرهنگی وجود نداشت، کتاب و کتابخانه را کسی نمی‌شناخت به استثنای دو کتاب، امیر ارسلان، و شاهنامه فردوسی را در دوران متوسطۀ یک زمستان به‌طور امانت گرفته بود در غیر آن رفت‌وآمدها در زمستان خیلی کم بود. دیدار و برخورد کودکان و جوانان تنها با افراد خانواده که فقط در ده بودند محدود می‌شد. فقط با برادران که از وی سن و سال‌شان کمتر بودند شوخی و بازی می‌کرد و روزها را حساب می‌نمود تا کی ماه حمل می‌رسد. آری زمانی به تدریج برف با همه زیبایی‌ای که داشت با فرارسیدن بهار دامنش را می‌چید و مشقت‌های زمستانی را با خود می‌برد. جایش را به نسیم ملایم بهاری با هزاران پیام امید و زندگی می‌گذاشت. طبیعت روخسارۀ ظریف و پر از رنگ و روشنی بخود می‌گرفت و جهان دیگری را برایت نوید می‌داد. صدها پرنده کوچک و بزرگ یک سمقونی خارق‌العاده را در دامن کوهسارها ایجاد می‌کردند و دکور و تزئین‌شان، انواع گل‌ها، سبزه‌ها و خزندگان بود. هماهنگی باشندگان با محیط زیست دلربای‌شان یک نیرو خاص ایجاد می‌کرد. در اوایل ماه حمل مکتب‌ها باز می‌شدند، حفیظ با دیگر کودکان و نوجوانان با شادی و چهره‌های باز بسوی مکتب روان می‌شدند، دوستان و همصنفان سال گذشته شانرا می‌یافتند و با قصه‌ها و گفته‌های زمستان پر برف که دیگر به سفر چندین ماهه رفته بود، داخل صنف می‌شدند و بازهم که از سال گذشته امسال خود را بزرگتر فکر می‌کردند به معلم و کتاب سلام می‌گفتند. سال‌های ابتدائیه و متوسطه را در لیسه ده سرخ متوسط نیک بدین منوال سپری کرد. سال‌های آخر متوسطه ۱۹۷۳ – ۱۹۷۲ در یکاولنگ چند سال بود که یک شفاخانۀ بین‌المللی از جانب آمریکایی‌ها، اروپا و استرالیا به شکل بسیار نوین آن ساخته شده بود که در سطح افغانستان به تدریج معروف شد، حفیظ درین شفاخانه به‌حیث رسام و نقاش کار می‌کرد، موضوع رسامی و نقاشی را داکترهای شفاخانه که همه خارجی بودند به وی سفارش می‌دادند، سفارش‌ها بیشتر به گل‌های بود که در یکاولنگ یافت می‌شد و همچنان از آثار تاریخی افغانستان مخصوصاً بودای بامیان که شاید ده‌ها بودا را در آن سال‌ها برای آن‌ها رسامی‌ کرده‌است. حفیظ به‌سال ۱۹۷۴ به ولایت بامیان رفت تا در کانکور اشتراک کند، با خودش تصدیق شفاخانۀ یکاولنگ را که مدیر آن یک داکتر آلمانی بود و به‌زبان انگلیسی نوشته بود، مبنی بر اینکه وی رسام و نقاش شفاخانۀ نیک در زمستان کار کرده‌است. با آن تصدیق مستقیماً به دفتر والی آن زمان مراجعه نمود چون نمی‌خواست که کانکورش را به مدیریت معارف بامیان بگذارد چون فکر می‌کرد که صلاحیت والی نسبت به مدیریت معارف بالاتر خواهد بود. والی از درخواست‌اش پذیرایی کرده و با حالت متواضع، مهربانانه از وی خواست، اگر وی واقعاً رسام هست و یگانه سهمیه‌ای که از تمام ولایت بامیان در لیسه صنایع وجود دارد و آن را از آن خود کند باید لااقل سه تا portrait پرتره رئیس‌جمهور آنزمان را روی کاغذهای بزرگ کاک رسامی‌کند در آنصورت مکتوب رسمی را می‌تواند بدست بیاورد. در دفتر مخصوص که در دهلیز مقام ولایت در اختیارش گذاشته بودند، والی سه تا عکس که معلوم بود برایش خیلی با ارزش است به وی داد و حفیظ آن را به سه روز تمام کرد. آخر روز سوم زمانیکه رسم‌ها تمام شد، والی مسئولان ولایت و مدیر معارف را به‌دفترش که سالن بزرگی به نظر می‌رسید خواسته بود و از حفیظ نیز خواسته شد که در آنجا حاضر شود. همه ایستاده بودند والی چند تا جمله کوتاهی را بیان کرد؛ رو به‌سوی حفیظ کرده گفت تو جوان هنرمند ما هستی، موفق باشی، آفرین از رسامی‌های تو، و بعد اشاره به مردی کرد و به او گفت در آن پاکت چقدر مانده، او پاسخ داد هزار و پنجصد افغانی والی صاحب. والی جواب، آن را بده به‌این پسر هنرمند ما، همه کف زدند و بعد مدیر معارف گفت، هرگاه والی صاحب آفرین بگوید چقدر اهمیت دارد و حالا جایزه هم برایش داده‌است او هم به وی آفرین گفت و اضافه کرد من هم برایت این مکتوب برای لیسۀ صنایع می‌سپارم. حفیظ مکتوب را گرفت اما سکوت داشت و حرفی نگفت و فقط تشکر کرد چون برای نخستین بار با چنین فضایی برمی‌خورد. شاید علت خاموشی‌اش همین بوده‌است. سروصدا به بامیان پیچیده بود که پسر فلان، رسامی رئیس‌جمهور را کرده‌است و با جایزۀ والی (رفیقی) موفق به دریافت مکتوب در صنایع متظرفه شده‌است. این موفقیت از نگاه سمبول برای حفیظ خیلی اهمیت داشت به همینطور برای خانواده‌اش؛ لذا خیلی خوشبخت و خوشحال بود. سه سال در لیسۀ صنایع متظرفه برایش آینده ساز بود؛ کتاب‌های گوناگون تاریخی، علمی، هنری، رمان‌ها و داستان‌های معروف را هرچه می‌یافت آن‌ها را می‌خواند، خسته نمی‌شد، نتیجه اینکه آنهمه مطالعات به معلومات عمومی و ادبیات مهمی بجا گذاشت و چون از اطراف و هزاره جات آمده بود در ابتدا با لهجه هزارگی صحبت می‌کرد، بزودی با خواندن کتاب‌ها و نوشتن و کاپی کردن کتاب‌ها، حرف زدن و گوش کردن تواست از نگاه لهجه در محیط کابل خود را وفق بدهد و دیگر به‌کسی اجازه نمی‌داد تا لهجه‌اش را تکرار کنند. در هر صورت فضای آرام و هنری صنایع و موجودیت احترام متقابله میان همصنفان و استادان قابل توجه بود و همه که در هر سطح بودند در تلاش آموزش بودند. آنزمان استادان از دانش هنری و پیداگوژی بالای برخوردار بودند. حفیظ از همان سال اول، اول نمره شد. از آن لحاظ مسئولیت‌های در صنف برخوردار بود، صنف‌شان از پانزده شاگرد که از ولایات مختلف کشور تشکیل شده بودند با هم خیلی دوستانه همزیستی داشتند. سال آخر لیسه، نمراتش از هفت اول نمره شعبه‌های مختلف صنایع بالاتر شد، بنابراین اول نمرۀ عمومی از لیسۀ صنایع متظرفه فارغ گردید.