cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شاهنشاهی هخامنشی
پل‌های شناور
گزنفون روایت شاهد عینی خود را از یک پل نظامی و معلق عظیم که از پیوستن ۳۷ کشتی ایرانی در دجله برای عبور سربازان ایجاد شده‌است، شرح می‌دهد. ایرانی‌ها از شناوری هر قایق استفاده می‌کردند تا از پل متصلی که بر فراز آن نصب می‌شد پشتیبانی کنند. هرودوت همچنین روایت‌های زیادی در مورد استفاده ایرانیان از کشتی‌ها برای ساختن پل شناور ارائه می‌دهد.
داریوش بزرگ در تلاش برای تسلط بر سواران سکایی در شمال دریای سیاه، با استفاده از پل شناور عظیمی که با اتصال ناوهای هخامنشی ساخته شده‌بود از تنگه بسفر عبور کرد، سپس به سمت دانوب رفت و با کمک پل شناور دیگری از آن عبور کرد. پل بر روی تنگه بسفر اساساً آسیا را به اروپا متصل می‌کرد و حداقل ۱۰۰۰ متر آب آزاد را در بر می‌گرفت.
سال‌ها بعد، پل شناور مشابهی توسط خشایارشا بزرگ در حمله او به یونان ساخته شد. همچنین سال‌ها بعد، به گفته هفستیون و پردیکاس، زمانی که اسکندر به ایران حمله کرد، در طول پیشروی خود به هند، با ساختن پل شناور مشابهی در رود سند، در بهار ۳۲۷ قبل از میلاد، صفحه‌ای از هنر جنگ ایرانی را استفاده کرد.
اقتصاد هخامنشیان
اقتصاد هخامنشیان با توجه به موقعیت جغرافیایی آن‌ها و کمبود آب در ایران بیشتر بر پایهٔ اقتصاد تجاری بود. سرزمین هخامنشیان به عنوان واسطه کالاهای ترانزیتی بین سه قارهٔ آسیا، اروپا و آفریقا عمل می‌نمود و از این راه درآمد سرشاری نصیب شاهنشاهان هخامنشی می‌شد. در دورهٔ هخامنشیان تجارت اهمیت به سزایی داشت. جنبهٔ محلی تجارت عبارت بود از مبادلهٔ کالا بین مردم ده‌نشین و کوچ نشین. ضمناً بین ایالات مترقی حکومت و کشورهای همسایه نیز تجارت اشیای زینتی و همچنین منسوجات و بعضی از فراورده‌های کشاورزی، از قبیل غلات و خرما رواج داشت. این تجارت در شاهراه‌های بزرگی که در جهات متفاوت کشور با یکدیگر تقاطع داشتند انجام می‌شد.
در عهد هخامنشی نخستین قدم‌ها در تنظیم اقتصاد ملی برداشته شد. دولت مالیاتی وضع کرد که از املاک، مزارع، باغ‌ها، احشام و معادن گرفته می‌شد. نوعی مالیات متعلق به زمین وجود داشت که کاملاً شبیه مالیات بر مصنوعات صنعتی بود. عوارضی بر پیاده‌روهای بندرها وضع کرده بودند. مالیاتی که توسط عمال جمع‌آوری می‌شد، در صندوق ایالات گرد می‌آمد و سپس به خزانه ارسال می‌شد. از زمان ایجاد شاهنشاهی هخامنشی، جهان در عصر اقتصادی مساعدی قدم گذاشته بود. روابط تجارتی بین نواحی که سابقاً وجود نداشته — مثلاً بین بابل و یونان — ایجاد شد و توسعه یافت. بر اثر احتیاج به محصول، نرخ منافع (بهره)، مانند بهای جنس افزوده شد، به استثنای اجناسی که حمل آن‌ها مشکل بود مانند گاو، به عکس بهای زمین در ایران و یونان پائین آمد.
در زمینه مناسبات ارضی اسناد موجود نشان می‌دهند که نظام مالیاتی براساس مسّاحی دقیق زمین‌ها تعیین می‌شد و به نسبت پرآبی و کم‌آبی منطقه و حاصل‌خیزی زمین، تغییر می‌کرد. چنان‌که متذکر شدیم، آبیاری مصنوعی چه به وسیله ایجاد قنات‌ها یا بستن آب‌بندها — و به اصطلاح امروز سدها — در بالا بردن سطح درآمد کشاورزان به ویژه دولت ارزش داشت. مالکان زمین‌ها، اگر صاحبان قنات‌ها نبودند می‌توانستند با دادن آب‌بها از آن استفاده کنند و در مواقع کم بارانی و پائین رفتن سفرهٔ آب‌های زیرزمینی و در نتیجه کم شدن آب قنات‌ها و حتی خشک شدن موقتی آنها، از میزان مالیات زمین کاسته می‌شد. در سراسر متصرفات آسیایی هخامنشیان سد و قنات دو عامل عمده کشاورزی بود که اولی، یعنی سدها را، جز در مناطق کنار رودخانه‌های کوچک محلی، دولت می‌ساخت و در اختیار داشت و احتمال دارد که در دوره مورد بحث ما کمک‌هایی نیز به کشاورزان در جهت ایجاد قنوات و آب‌بندهای محلی صورت می‌گرفت.
در همه ممالک به کارهای عام‌المنفعه — که استعداد تولیدی را افزون می‌کرد — اقدام نمودند. حفر قنات‌های زیرزمینی، که در ایران و بعضی نواحی کم‌آب دارای ارزش اساسی است، کاری است که در زمان شاهان هخامنشی تحقق یافت. باید قبول کرد که در آن زمان، در شاهنشاهی هخامنشی به خشک کردن باتلاق‌ها می‌پرداختند، زیرا یونانیان این کار را در همان عصر انجام می‌دادند. کشاورزی توسعه یافت، و بر اثر جنگ‌ها، خارجیان نباتات سودمند ایران را شناختند و در کشور خود کاشتند. در درجه اول آن‌ها اسپست قرار داشت که به وفور در دره‌های ماد به عمل می‌آمد، و خوراک عالی اسبان به‌شمار می‌رفت. جنگ‌های مادی آن را برای تغذیه سواره نظام ایران به یونان برد، و مردم آن کشور کاشت آن را اقتباس کردند. در نتیجه همان جنگ‌ها خروس، کبوتر سفید و طاوس — که بومی آسیا هستند — به اروپا حمل شدند.
کوروش در دوران زمامداری خود، از سیاست اقتصادی و اجتماعی عاقلانه‌ای که کمابیش بر اساس خواسته‌های کشورهای وابسته بود، پیروی می‌کرد او تمامی زمین‌های قابل کشت را دقیقاً مساحی نمود و در اختیار مردمان تهیدست قرار داد، حفر قنوات زیرزمینی نیز از دیگر اقدامات اساسی او و جانشینانش بود. از این سخن او که می‌گوید: «رفتار پادشاه با رفتار شبان تفاوت ندارد، چنان‌که شبان نمی‌تواند از گله‌اش بیش از آنچه به آن‌ها خدمت می‌کند، بردارد. همچنان پادشاه از شهرها و مردم همان‌قدر می‌تواند استفاده کند که آن‌ها را خوشبخت می‌دارد.» و نیز از رفتار و سیاست همگانی او، به خوبی پیداست که وی تحکیم و تثبیت پادشاهی خود را در تأمین خوشبختی مردم می‌دانست و کمتر به دنبال زراندوزی و تحمیل مالیات بر کشورهای وابستهٔ خود بود. او در دوران کشورگشایی نه تنها از کشتن و کشتارهای وحشتناک خودداری کرد بلکه به باورهای مردم احترام گذاشت و آنچه را که از کشورهای شکست‌خورده ربوده بودند، پس داد. «بر اساس تورات، پنج هزار و چهارصد ظرف طلا و سیم را به بنی اسرائیل می‌بخشد، پرستش‌گاه‌های مردم شکست‌خورده را می‌سازد و می‌آراید.» و به گفتهٔ گزنفون، رفتار او به گونه‌ای بوده که «همه می‌خواستند جز خواستهٔ او چیزی بر آن‌ها حکومت نکند.» کمبوجیه با آنکه از کیاست کورش بهره‌ای نداشت و از سیاست آزادهٔ وی پیروی نمی‌کرد، در دوران توانمندی خود به گرفتن مالیات از مردم شکست‌خورده نپرداخت، بلکه مانند کورش بزرگ به گرفتن هدیه‌هایی چند قانع بود.
اما از دورهٔ خشایارشا به بعد به واسطهٔ عدم لیاقت شاهنشاهان هخامنشی وضع اقتصادی هخامنشیان دچار رکود شد و مالیات بومیان ساکن ایران را خرد می‌کرد فزونی پی در پی خراج و آزمندی مأموران هخامنشی که دو عامل برجسته بودند، مانع پیشرفت و گسترش کشاورزی و آبیاری، داد و ستد و بازرگانی و تولید فراورده‌های دست ساخته می‌شد که همه از ویژگی‌های روزگار آغازین و پر آرامش شاهنشاهی هخامنشی از دورهٔ کوروش تا خشایارشا بودند و مایهٔ رونق و بهره جویی بسیاری از مردم می‌شدند.
کنکاش اخیر استاپلر در بایگانی موراشو این فرضیه را تضعیف می‌کند که مالیات سنگین موجب کمبود نقدینگی در کل اقتصاد ساتراپی بابل در دورهٔ هخامنشیان شده‌است. اما این مالیات‌ها ثروت را در دست اعضای خاندان پادشاهی و نهادهای بازرگانی ای همانند موراشو و پسران انباشته می‌کرد که می‌توانستند از این وضعیت سود ببرند. استاپلر نتیجه می‌گیرد: شاه و وابستگان طبقهٔ ممتاز سیاسی سود می‌بردند: همچنین بنگاه موراشو؛ دهقانان کوچک — یا دست کم خرده اجاره داران — سودی نمی‌بردند. آن تیول دارانی که ملک خود را به این بنگاه اجاره می‌دادند، فقط از زمین کم بها درآمدی حاصل می‌کردند. وضعیت اقتصادی آنان متزلزل و رو به وخامت بود.
والدو دابرستاین در تحقیقی آشکار ساخته‌است که قیمت خرما در دورهٔ داریوش اول و اردشیر اول و نخستین سال‌های پادشاهی داریوش دوم دو برابر شده‌است.
سکه‌های هخامنشی
دریک پارسی نخستین سکه زرین بود که همراه با سکه سیمین به‌نام سیگل، استاندارد دوفلزی مالی را معرفی کرد که تا امروز ادامه دارد. این کار توسط داریوش بزرگ انجام شد که امپراتوری را از نظر مالی تقویت کرد. او با استاندارد و رسمی کردن دریک و سیگل، اقتصاد را متحول کرد. این سکه‌ها از مصر تا هندوستان و از چین تا یونان اعتبار داشتند؛ بنابراین مردم می‌توانستند آن‌ها را به آسانی در تجارت جهانی به کار برند و از این بابت دشواری‌هایی که میان قوم‌ها و ایالت‌های گوناگون جهان در امر داد و ستد به دلیل وجود پول‌های متفاوت وجود داشت، بر طرف گردید و تجارت و اقتصاد رونق فراوانی گرفت. همچنین دانکه نیز یکی از سکه‌های هخامنشیان بود که بیشتر در یونان رواج داشت.
کشاورزی
ایرانیان باستان به پیروی از دین زرتشت، کوشش در کاشت مزارع را وظیفه‌ای می‌دانستند در قبال اهورامزدا. در اوستا — کتاب مقدس زرتشتیان — می‌خوانیم که یک اصل زندگی پرهیزگاران کشت غلات است. با این کار «نظم درست» می‌بالد و از فرمانروایی اهریمن بدخواه کاسته می‌شود. این عقیده به خود پیامبر ایران باستان، زرتشت، بازمی‌گردد. امشاسپند آرمیتی در آموزهٔ زرتشت موکِل بر شکوفایی زمین بود و از همین رو عجیب نیست که «نیمه مشرکان» بعدی از سپنتا آرمیتی، مراقبهٔ مقدس، ایزد بانوی باروری ساختند، که حتی به صورت سپَندَرَمِت (Spandaramet) به میان ارمنیان راه یافت.
نگرش مسرت بار به کشت و زرع در میان همهٔ ایرانیان جاری بود و در برابر هنر جنگ نیز عرض اندام می‌کرد؛ مثلاً هنگامی که اسکندر وارد آسیای صغیر شد، مِمنون (memnon)، فرمانده مزدوران یونانی، به فرماندهان ایرانی پیشنهاد کرد که اصل زمین سوخته را به کار گیرند. این کار پیشروی اسکندر را دشوار می‌کرد و کمبود مواد غذایی او را ناگزیر از بازگشت می‌ساخت. در شورای جنگی، رشیتَه (Rashita)، ساتراپ فروگیه، گفت که به هیچ وجه زیر بار چنین کاری نمی‌رود و باقی فرماندهان ایرانی نیز از او پیروی کردند. قانونی به‌ویژه به ایرانیان اجازه می‌داد در صورتی که زمین بایری را آباد کنند، تا پنج نسل می‌توانند بدون پرداخت مالیات از آن بهره گیرند.
ارتباط تنگاتنگ ایرانیان باستان با کشاورزی در تقویمشان نیز منعکس شده‌است. هنینگ به درستی پی برده که نام‌های این تقویم همه با کشاورزی مربوطند. البته چنین تقویمی ایلامی بود و ایلامیان نیز به نوبهٔ خود آن را از بابلی‌ها گرفته بودند، اما نام ماه‌ها ایرانی است و از ایلامی یا حتی بابلی ترجمه نشده‌اند. شاید برخی از این نام‌ها مربوط به دورهٔ پیش از جابه‌جایی و کوچ پارس‌ها به ایران باشد.
می‌دانیم که سال، مانند امروز، با آغاز بهار شروع می‌شد. معنی نخستین ماه ایرانی هنوز مورد بحث است. پیش تر این ماه را، بنا به نظر یوستی، ماه «کندن قنات» می‌دانستند، یعنی ماهی که در آن قنات‌ها را لایروبی می‌کردند. اما احتمالاً حق با امریک است که این ماه را ماه «بذر» می‌داند. بعد نوبت به ماه‌های «بهار کامل»، «سیرچینی»، «پایهٔ گرما»، «مالیات محصول»، «خاربندی» (ماهی که در بیابان‌ها خارشتر خشک برای سوخت جمع‌آوری می‌شود)، «هرس باغ»، «شکار گرگ» و «تکریم اجاق» (ماهی که در ان ایرانیان با فراغ خاطر در پیرامون اجاق جمع می‌شدند) می‌رسید. معنای اصطلاح فارسی باستان برای ماه دی با قطعیت روشن نشده‌است. ظاهراً این ماه را ماه «بدنام» می‌نامیدند. ماه بهمن قطعاً ماه «دهشتناک» و اسفند ماه «شخم زنی» است.
جو را بیش از غلات دیگر می‌کاشتند؛ بعد گندم و بسیار کم‌تر از آن ارزن. در هر حال به کمک الواح ایلامی خزانهٔ دربار، می‌توان با اطمینان از میزان محصول خود پارس آگاه شد. بسته به بارندگی برداشت محصول از زمین‌های دیمی سه تا ده برابر بذر و از زمین‌های آبی پنج تا بیست برابر بذر بوده‌است.
میراث و تأثیرات
شاهنشاهی هخامنشی تأثیری ماندگار بر میراث و هویت فرهنگی آسیا، اروپا و خاورمیانه بر جای گذاشت و بر توسعه و ساختار امپراتوری‌های آینده بسیار تأثیرگذار بود. در واقع یونانی‌ها و سپس رومی‌ها ویژگی‌های روش ایرانی را برای اداره امپراتوری استفاده کردند. الگوی حکومتی هخامنشیان در گسترش و حفظ خلافت عباسی که آن را «عصر طلایی اسلام» می‌دانند نیز شکل‌بخش بود. مانند ایرانیان باستان، خاندان عباسی امپراتوری وسیع خود را در میان‌رودان (در شهرهای تازه تأسیس بغداد و سامرا، نزدیک به پایتخت قبلی ایرانیان) متمرکز کردند، از اشراف ایرانی حمایت کردند و حمایت آنان را به‌دست آوردند و به‌شدت فرخن و معماری ایرانی را پذیرفتند و آن را به فرهنگ اسلامی وارد کردند. (برخلاف رقبای خود، خلفای امارت قرطبه که نفوذ فرهنگ یونانی-رومی را پذیرفته بودند). هخامنشیان در غرب به عنوان آنتاگونیست یونان باستان در طول جنگ‌های ایران و یونان، همچنین رهایی‌بخش یهودیانِ تبعیدی در بابل شناخته می‌شوند. ردپای این امپراتوری بسیار فراتر از تأثیرات سرزمینی و نظامی آن بود و تأثیرات فرهنگی، اجتماعی، فناوری و مذهبی را نیز در بر می‌گرفت. به عنوان مثال، بسیاری از آتنی‌ها آداب و رسوم هخامنشی را در زندگی روزمره خود استفاده می‌کردند. برخی از آنها توسط شاهان ایرانی به کار گرفته شده‌اند یا با آنها متحد شده‌اند. تأثیر فرمان کوروش در متون یهودی-مسیحی نیز یاد شده‌است و این امپراتوری در گسترش دین زرتشتی تا شرق چین نقش بسزایی داشته‌است. آرنولد جی. توینبی مورخ انگلیسی، جامعه عباسی را «ظهور مجدد» یا «رستاخیز» شاهنشاهی هخامنشی، در حوزه شیوه حکومت پارسی، می‌دانست. شیوه‌های حکومت‌داری و دانش ترکی و اسلامی امکان گسترش فرهنگ ایرانی را در گستره وسیعی از اوراسیا از طریق امپراتوری‌های سلجوقی، عثمانی، صفوی و گورکانی با تبار ترکی فراهم کرد.
"امپراتوری پارس یک امپراتوری به‌معنای امروزی است، مانند آنچه در آلمان وجود داشت یا مانند قلمرو بزرگ فرانسه زیر فرمان ناپلئون؛ زیرا متشکل از اقوام گوناگونی بود که در واقع تحت سلطه هستند، اما فردیت، آداب و قوانین خود را حفظ کرده‌اند. قوانین کلی که برای همه واجب بود، طوری نبود که به خصوصیات سیاسی و اجتماعی آنها خدشه وارد کند، بلکه از آنها محافظت نیز می‌کرد. به طوری که هر یک از ملت‌ها، شکل خاص قانون اساسی خود را داشتند. همان‌گونه که نور همه چیز را روشن می‌کند و به هر چیزی سرزندگی و زیبایی خاصی می‌بخشد، امپراتوری پارس نیز بر بسیاری از ملت‌ها گسترش یافت و به هر یک ویژگی خاص خود را واگذار کرد. هر ملت زبان، دین، شیوه زندگی و آداب و رسوم متمایز خود را داشت. همه این فرهنگ‌های متنوع به‌طور هماهنگ تحت سلطه‌ای بی‌طرفانه، با ترکیبی از مردمان گوناگون زندگی مسالمت‌آمیز و آزادانه‌ای را گذراندند. بدین‌ترتیب، بربریت و وحشی‌گری و دشمنی‌های ویرانگر که ملت‌ها پیش‌از این بدان عادت داشتند، متوقف شد."
ویل دورانت، مورخ و فیلسوف آمریکایی، در یکی از سخنرانی‌های خود با عنوان «فارس در تاریخ تمدن»، در ۲۱ آوریل ۱۹۴۸ اظهار داشت:
"هزاران سال است که ایرانیان زیبایی می‌آفرینند. شما اینجا نوعی آبریز تمدن بودید که اندیشه و هنر و دینتان را به سمت شرق و غرب به جهان می‌ریزید. دستاوردهای دوران هخامنشی شما نیازی به توضیح ندارد. برای اولین بار در تاریخ، یک امپراتوری تقریباً به وسعت ایالات متحده، یک دولت منظم، با صلاحیت، با اداره منظم، با شبکه‌ای از ارتباطات سریع، امنیت حمل‌ونقل افراد و کالاها در راه‌های باشکوه را ایجاد کرد، که فقط قبل از زمان ما با اوج امپراتوری روم برابر بود."
در زمان شاهنشاهی هخامنشی، مزدیسنا دین دولتی بود و شامل عبادت رسمی هم می‌شد. شاهان ایرانی به زرتشتیان پارسا شناخته می‌شدند و با قانون زرتشتی به نام اشه حکومت می‌کردند. با این حال کوروش بزرگ که این امپراتوری را پایه‌گذاری کرد، از تحمیل دین زرتشتی بر ساکنان سرزمین‌های فتح شده خودداری کرد. مهربانی کوروش با یهودیان به عنوان جرقه‌ای برای نفوذ مزدیسنا بر یهودیت یاد شده‌است.
بستری برای تبادلات فرهنگی شرق و غرب
دربار هخامنشیان که صلح و رواداری را در گسترهٔ وسیعی از جهان متمدن آن روزگار استوار کرده بود همچون محملی پذیرای پیشه‌وران و دانشمندان از سراسر امپراتوری و عامل تبادل فرهنگ و اندیشه به‌شمار می‌رفت.
پول طلای هخامنشیان با نام دریک که رواج بسیاری داشت و از یونان تا هند اعتبار داشت باعث رشد تبادلات اقتصادی و در پی آن آشنایی بیشتر فرهنگ‌های دورافتاده با یکدیگر می‌شد. در زمان داریوش بزرگ نخستین آبراه‌ای که دریای مدیترانه را از طریق رود نیل به دریای سرخ پیوند می‌داد به نام کانال سوئز حفر شد. افزون بر کالاها، دانش‌ها و فرهنگ‌های خاور و باختر سوار بر کشتی‌ها به گوشه‌گوشهٔ سواحل امپراتوری راه می‌یافتند. یونانیان که دریانوردانی زبردست بودند با گذر از این آبراه از فلسفه و دانش‌های غنی هند باستان بسیار بهره بردند.
معرفی کلی شاهنشاهی هخامنشی
شناخت تمدن ایران دوران هخامنشیان که تأثیری بنیادین بر دوران‌های پسین گذارده‌است، برای شناخت جامع فرهنگ ایران گریزناپذیر می‌باشد. از نظر نام و عنوان، این درست است که شاهنشاهی بزرگ ماد دورانی دراز پایید و سپس جای خود را به شاهنشاهی هخامنشی سپرد، ولی نکته بسیار مهم آنکه شاهنشاهی هخامنشی چیزی جز تداوم دولت و تمدن ماد نبود. همان خاندان‌ها و همان مردم، روندی را که برگزیده بودند با پویایی و رشد بیشتر تداوم بخشیدند و در پهنه‌ای بسیار پهناور، آن را تا پایه بزرگ‌ترین شاهنشاهی شناخته شده جهان، گسترش دادند.
تنوع و گوناگونی اجتماعی فرهنگی فراوان شاهنشاهی هخامنشی نباید ما را گمراه‌کند و به این پندار بکشاند که این امپراتوری دارای ساختاری سست و ضعیف و ناپایدار بوده‌است. دوام و بقای طولانی مدت این امپراتوری و این واقعیت که جانشینان اسکندر، یعنی امپراتوری سلوکی حکومت خود را بر اساس نهادهای دورهٔ هخامنشی بنیاد گذاردند، معیاری برای سنجش میزان موفقیت نظام شاهنشاهی هخامنشی محسوب می‌شود که به دست شاهان پارسی پایه‌گذاری شد و تکامل یافت.
هخامنشیان ۲۲۰ سال (۵۵۰ تا ۳۳۰ پیش از میلاد) بر بخش بزرگی از جهان شناخته‌شده آن روز از رود سند تا دانوب در اروپا و از آسیای میانه تا شمال خاوری آفریقا فرمان راندند. شاهنشاهی هخامنشی به دست اسکندر مقدونی برافتاد.
منبع‌شناسی
دربارهٔ دوره هخامنشیان سه گروه منبع نوشتاری که از نظر اعتبار، حجم و نحوه بیان بسیار متفاوت هستند، در دست است. این منابع عبارت‌اند از: سنگ‌نوشته‌های شاهان، گزارش‌های کم و بیش مفصل نویسندگان یونانی و رومی و لوح‌های بی‌شمار گلی با متن‌های کوتاه و به‌ویژه لوح‌های دیوانی تخت جمشید به زبان ایلامی.
لوح‌های گلی تخت جمشید
این لوح‌ها در حفاری‌های خزانهٔ تخت جمشید کشف شده‌اند و تعداد آن‌ها به بیش از ۳۰ هزار لوح می‌رسد. اندازه هر یک از این الواح به اندازهٔ یک کف دست است و روی آن به ایلامی نوشته شده‌است. علت سالم ماندن آن‌ها را پخته شدن آن‌ها بر اثر به آتش کشیدن تخت جمشید توسط اسکندر می‌دانند.
این الواح اطلاعات دقیق و زیادی در مورد چگونگی زندگی مردم درآن زمان و نحوهٔ اداره شاهنشاهی هخامنشی بدون واسطهٔ مورخان، به ویژه مورخان خارجی (تحریف در واقعیت) در اختیار می‌گذارد.
این الواح بیان می‌کند که تمام افرادی که در ساخت تخت جمشید (پارسه) کار می‌کردند، علاوه بر حقوق عادلانه، بیمه هم بودند. زنان مانند مردان کار می‌کردند و حقوق می‌گرفتند. (در کارهایی مثل دوخت لباس، صیقل دادن نقش برجسته‌ها و …) زنانی که بچه به دنیا می‌آوردند علاوه بر مرخصی با حقوق، مبلغی نیز به عنوان پاداش دریافت می‌کردند. فروشگاه‌هایی وجود داشته که کارگران مایحتاج خود را از آنجا می‌خریدند. نام حدود ۴۰۰ آبادی در این لوح‌ها بیان شده‌است، دراین الواح پست‌های مختلف وحتی نام صاحبان آن‌ها وجود دارد.
اطلاعات این الواح به قدری دقیق است که حتی مثلاً مشخص است در مسیر تخت جمشید تا شوش ۲۲ چاپارخانه با فاصله‌های ۲۴ کیلومتری وجود داشته‌است.
امروزه تنها تعداد کمی از این الواح در ایران (موزهٔ ایران باستان) نگهداری می‌شود و بخش اعظم آن در موزهٔ شرق‌شناسی دانشگاه شیکاگو آمریکا نگهداری می‌شود.
بخش‌هایی از این الواح:
به هردکامهٔ نجار که سرکردهٔ ۱۰۰ کارگر مصری است که در پارسه کار می‌کنند، ۳ کرشه و ۲/۵ شکل نقره داده شد … این مبلغ دستمزد کار برای مدت ۵ ماه است از سال سی و دوم پادشاهی داریوش.
۵/۱ سکهٔ نقره برای نجاران و سنگتراشان، ۲/۵ سکهٔ نقره برای زرگران و یک پیمانه شربت برای هرکدام از ۷۴ کارگر سوری که در کاخ ستون دار کار می‌کرده‌اند.
سنگ‌نوشته‌های شاهنشاهان
خط میخی پارسی باستان در آغاز قرن نوزدهم شناسایی و رمزگشایی شد. پیشرفت بزرگ در این زمینه مرهون کوشش‌های هنری راولینسون است که توانست با دشواری‌های زیاد سنگ‌نوشتهٔ بسیار طولانی‌ای را که بر تخته سنگ عظیم و بلندی بر جادهٔ اصلی هگمتانه (همدان امروزی) در بیستون حک شده‌است، بخواند. این سنگ‌نوشته پارسی باستان متنی همراه با نقش برجسته است و به داریوش بزرگ تعلق دارد و شرح جزئیات حوادث مربوط به نشستن او بر تخت پادشاهی را در اختیار ما قرار می‌دهد. البته کتیبهٔ بیستون یک استثنا است، مطالب نوشته شده به زبان پارسی باستان عمدتاً به سنگ‌نوشته‌های یادمانی محدود می‌شوند و بیشتر به قدرت فناناپذیر شاهنشاهی ایران اشاره دارند و بنابراین، دربارهٔ شاهنشاهی هخامنشی که پژوهندگان اصولاً امیدوار به شناسایی آن از این طریق هستند اطلاعات اندکی در اختیار می‌گذارند؛ اغلب رویدادهای سیاسی، تغییرات تاریخی و ساختارهای اداری (به استثنای بیستون) در آن‌ها گزارش نشده‌اند. همهٔ کتیبه‌ها بر ساختمان‌ها و صخره‌ها (به استثنای سنگ‌نبشته خشایارشا که مشرف به دریاچهٔ وان در شرق ترکیه است)، یا اشیای قابل حمل کوچک و احتمالاً متعلق به دربار (ظروف سنگی، ظروف فلزی و مهرها) نقش شده‌اند. یکی دیگر از مزیت سنگ‌نوشته‌های پارسی باستان این است که آن‌ها همیشه با روایت‌هایی از سایر زبان‌ها - معمولاً ایلامی و بابلی - همراه هستند.
آثار تاریخ‌نویسان
پیش از کاوش‌ها و حفاری‌های سدهٔ گذشته و رمزگشایی خطوط خاورمیانه باستانی، امپراتوری هخامنشی را بیشتر از طریق نوشته‌های باستانی به ویژه کتاب تواریخ هرودوت که در قرن پنجم پیش از میلاد نوشته شده‌است می‌شناختند. هدف اصلی هرودوت در این کتاب ستایش پیروزی‌های یونانیان بر ایرانیان میان سال‌های ۴۹۰ و ۴۷۸ پیش از میلاد بود، بنابراین ارزش اطلاعاتی کتاب از دیدگاه وقایع‌نگاری تاریخی به دورهٔ آغازین این امپراتوری محدود می‌شود. گرچه کتاب هرودوت از لحاظ گستردگی نواحی مورد بحث و جنبه‌های گوناگون امپراتوری بی‌همتا است، علاقه و توجه او در بحث دربارهٔ جزئیات بیشتر به مرزهای شمال غربی امپراتوری محدود می‌شود. نویسندگان پس از هرودوت غیر از مورخان اسکندر، مانند کتزیاس و گزنفون (آغاز قرن چهارم ق. م) - نیز از لحاظ جغرافیای سیاسی دچار همین محدودیت‌ها هستند. این آثار طوری هستند که جدا کردن واقعیت از افسانه دشوار می‌نماید. ثروت و قدرت پادشاهان ایران نویسندگان یونان را محسور ساخته بود و آن‌ها در واکنش به این عظمت و جلال به نقل داستان‌هایی از دسیسه‌های درباری و انحطاط اخلاقی ناشی از نازپرودگی و رفاه و تجمل بی‌پایان می‌پرداختند. این داستان‌ها که شاهنشاهان ایران را به صورت شخصیت‌هایی ضعیف و اسیر توطئه‌های زن‌های قدرتمند و خواجگان شرور ترسیم‌کرده‌اند، در واقع روایت و بازتابی از هنجارهای اجتماعی و سیاسی خود یونان هستند که در ذهن اروپاییان رسوخ کرده‌است: تصویر شهریاران بزدل و زن صفت ایران که طی قرن‌ها با نیرومندی بر اروپا نفوذ و سلطه داشته‌اند و شاهنشاهی ایران در تضاد با شجاعت و مردانگی «غربی»، قدرت «دیگری» به چشم خاورشناسان اروپایی نمایانده‌اند؛ ولی ما در هنگام مطالعهٔ تاریخ شاهنشاهی ایران باید این حقیقت را در نظر بگیریم که برداشت عامیانه و فراگیری که در مورد نظام سیاسی این شاهنشاهی در ذهنمان شکل گرفته‌است، از اساس ناقص و مبتنی بر خطا است.
علاوه بر آثار تاریخ‌نویسان یونانی، از تاریخ‌نویسان ارمنی، یهودی و رومی نیز آثاری دربارهٔ هخامنشیان به‌جا مانده‌است.
اسناد بابلی
حدود شش‌هزار اسناد قانونی، اقتصادی و دیوانسالاری از اسناد شخصی و بایگانی معبد بابلی‌ها در دوران هخامنشیان پیدا شد که تا کنون منتشر گشتند. این اسناد با زبان اکدی و لهجه پساایلامی، بر روی الواح گلی مکتوب شدند. این اسناد شامل متون قرار، گرونامه، قرارداد برای فروش و کرایه زمین و خانه‌ها، رسید پرداخت مالیات، بایگانی اقدامات دربار و … هستند. پانصد تا از این اسناد، نامه‌های اداری یا شخصی هستند. بیشتر این متون متعلق به دوران‌های پادشاهی کوروش بزرگ، کمبوجیه و داریوش بزرگ هستند. حدود بیست تا از آنها در مناطق هگمتانه، پرسپولیس، هومدشو (در مجاورت پرسپولیس)، شوش و دیگر شهرهای غربی و جنوب غربی ایران کشف شد. این اسناد، نمایانگر شرح معاملات تاجرهای بابلی در ایران هستند یا در چند مورد محدود، بابلی‌هایی هستند که در آنجا سکونت گزیدند.
اسناد مصری
اسناد گوناگونی با خط هیروگلیف مصری بر روی پاپیروس، به مصر دوران هخامنشی تعلق دارد. از میان آنها مجموعه پاپیروس‌های ری‌لند است که تعدادی سند از دوره‌های مختلف را دربردارد، یکی از آنها به نام «دادخواست Petesi» به تملک غیرقانونی املاک توسط کاهنان در دوره اولیه شاهنشاهی هخامنشی می‌پردازد. این سند بینشی ارزشمند از سیستم حقوقی مصری به‌دست می‌دهد. حکم کمبوجیه دوم برای محدود کردن اموال معابد مصری و فرمان داریوش بزرگ برای مدون کردن قوانین مصری هم از اهمیت بالای برخوردارند. همخوانی و همنگری کاهنان محلی با ساتراپ مصر در زمان داریوش بزرگ که فِرِنداتش نام داشت، اطلاعاتی در مورد نظام حکومتی کشور به‌دست می‌هد. دیگر اسناد دماتیک دربردارندهٔ اجاره‌نامه زمین‌ها و ستورها (حیوانات اهلی)، فروش بردگان، استخدام کارگران، گزارش‌های خودفروشی (برده‌داری داوطلبانه) و موارد مشابه اشاره کرد.
منابع
پروفسور دانشگاه کالیفرنیا
گریس و فرانکی
گریس و فرانکی (Grace and Frankie) نام مجموعه تلویزیونی کمدی آمریکایی از شرکت نتفلیکس است که در ۸ مه ۲۰۱۵ شروع به پخش کرد و فصل دومش در مه ۲۰۱۶ نیز پخش شد. داستان این مجموعه تلویزیونی درباره دو زن حدوداً هفتاد ساله است که شوهرهایشان به تازگی اعلام کرده‌اند که عاشق یکدیگرند و قرار است از زن‌ها طلاق گرفته با یکدیگر ازدواج کنند.
گالبیاته
گالبیاته (به ایتالیایی: Galbiate) یک کومونه در ایتالیا است که در استان لکو واقع شده‌است. گالبیاته ۱۶٫۱ کیلومتر مربع مساحت و ۸٬۵۲۱ نفر جمعیت دارد و ۳۷۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
علاقه‌بند (ساوجبلاغ)
علاقه‌بند روستایی در دهستان برغان بخش چندار، شهرستان ساوجبلاغ، استان البرز ایران است. در سرشماری ۲۰۰۶ جمعیت آن ۴۲ نفر در ۱۶ خانواده بود.
امپراتور اوگیماچی
امپراتور اوگیماچی ؛( زاده ۱۸ ژوئن ۱۵۱۷-درگذشته ۱۷ دسامبر ۱۵۸۶) صد و ششمین امپراتور ژاپن در دوره سنگوکو و دوره آزوچی-مومویاما بود.
لر (ناحیه)
لر یک ناحیه در آلمان است که در نیدرزاکسن واقع شده‌است. لر ۱۶۳٬۸۰۰ نفر جمعیت دارد.
ریجی ساتو
ریجی ساتو (Reiji Sato؛ زادهٔ May 27, 1993) بازیکن فوتبال اهل ژاپن است.
پی‌اس‌آر بی۱۹۱۹+۲۱
پی‌اس‌آر بی۱۹۱۹+۲۱ یک ستاره است که در صورت فلکی روباهک قرار دارد.
کوه هها
کوه ه‌ها (به لاتین: Mount Heha) یک کوه در بوروندی است که در استان بوجومبورا واقع شده‌است. کوه ه‌ها ۲٬۶۸۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آرتونژ
آرتونژ (به فرانسوی: Artonges) یکی از کمون‌های فرانسه در کشور فرانسه است که در انه واقع شده‌است.
خصوصیات
آرتونژ ۱۳٫۱۲ کیلومترمربع مساحت و ۱۸۴ نفر جمعیت دارد و ۱۶۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
اخترشاه
اخترشاه، روستایی از توابع بخش طرقبه شهرستان مشهد در استان خراسان رضوی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان طرقبه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.
فهرست زمین‌لرزه‌های تایوان
فهرست زمین‌لرزه‌های تایوان (List of earthquakes in Taiwan) این لیست زمین لرزه‌ها در تایوان دارای زلزله‌های مهمی است که بر جزیره تایوان تأثیر گذاشته‌است. تایوان در منطقه زلزله‌خیز فعال، در حلقه آتش اقیانوس آرام، در لبه غربی صفحه دریای فیلیپین قرار دارد. زمین شناسان ۴۲ گسل فعال در این جزیره را شناسایی کرده‌اند، اما بیشتر زمین لرزه‌ها در تایوان به دلیل همگرایی صفحه دریای فیلیپین و صفحه اوراسیا در شرق جزیره شناسایی شده‌اند.
زمین‌لرزه‌ها
در این جدول زمین‌لرزه‌های مهم از سال ۱۷۳۶ تاکنون آمده‌است. با شروع عصر تاریخی ژاپن در سال ۱۸۹۵ پیشرفتهای زیادی در تکنولوژی شناسایی زلزله وجود داشت، که باعث شد اطلاعات بسیاری جمع‌آوری شود.
نیکولایفکا (شهرستان نمتسکی ملی، سرزمین آلتای)
نیکولایفکا (به لاتین: Nikolayevka) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در سرزمین آلتای واقع شده‌است.
آلما (خواننده فرانسوی)
آلما (زاده ۲۷ سپتامبر ۱۹۸۸) خواننده افرانسوی است.
او در مسابقه آواز یوروویژن ۲۰۱۷ نماینده فرانسه بود.
باغو (طرقبه شاندیز)
باغو (طرقبه شاندیز)، روستایی از توابع بخش طرقبه شهرستان طرقبه شاندیز در استان خراسان رضوی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان طرقبه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.
تیمو نیمینن
تیمو نیمینن (Timo Nieminen؛ زاده June 10, 1981) یک تنیس‌باز اهل فنلاند است.
سلمین عمور
سلمین عمور (Salmin Amour؛ زادهٔ ) سیاستمدار اهل تانزانیا است. وی از ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۰ پنجمین رئیس‌جمهور زنگبار بود.
دینا شریدر
دِینا شریدر (زادهٔ July 10, 1956) شناگر اهل ایالات متحده آمریکا است.
گاربانیاته موناسترو
گاربانیاته موناسترو (به ایتالیایی: Garbagnate Monastero) یک کومونه در ایتالیا است که در استان لکو واقع شده‌است. گاربانیاته موناسترو ۳٫۵ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۴۲۰ نفر جمعیت دارد.
پانرا
پانرا یک سرده از زیرتیرهٔ مورچه‌های کمرباریک است. این نام (Ponēra) شکل لاتینی شده از ponira یونانی باستان است. (πονηρά، به معنی پست یا بدبخت).
سوفی لوبیر
سوفی لوبیر رمان‌نویس و روزنامه‌نگار زن قرن بیستم میلادی اهل فرانسه متولد ۱۰ دسامبر ۱۹۶۶ در شهر نانسی است. او در سال ۱۹۹۵ برنده جایزهٔ استعداد نو رادیو (SACD) شد. رمان قهوهٔ سیاه (۲۰۱۳) معروفترین اثر اوست.
بیت الحجر (روستا)
بیت الحجر  به عربی ( بیت اَلحَجَر  )، روستایی است در دهستان
جمعیت
جمعیت آن (۶۷) نفر (۶ خانوار) می‌باشد.
بنی سریع (یمن)
بنی سریع  به عربی ( بَنی سریع  ) ، روستایی است در دهستان بنو الموهب از توابع استان   ذَمار   در کشور یمن در شبه جزیره عربستان.
جمعیت
جمعیت آن (۷۰) نفر (۷ خانوار) می‌باشد.
جکابا
جکابا (به پرتغالی: Jeceaba) یک منطقهٔ مسکونی در برزیل است که در میناز ژرایس واقع شده‌است. جکابا ۴٬۸۵۲ نفر جمعیت دارد.
توماس تامی بلک
توماس تامی بلک (Tommy Black; December 1, 1908 – Not known) ورزشکار فوتبال بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال آرسنال، باشگاه فوتبال پلیموث آرگیل، و باشگاه فوتبال ساوتند یونایتد اشاره کرد.
SETDB1
هیستون-لیزین اِن-متیل‌ترانسفراز SETDB1 (Histone-lysine N-methyltransferase SETDB1) یک آنزیم است که در انسان توسط ژن «SETDB1» کُدگذاری می‌شود.
دومین SET یک دومین به‌شدت محافظت‌شده‌است که یک موتیف ۱۵۰ آمینواسیدی دارد و در تنظیم ساختار کروماتین نقش بازی می‌کند.
زنان کوچک (مجموعه تلویزیونی ۲۰۲۲)
زنان کوچک یک مجموعهٔ تلویزیونی کره جنوبی به کارگردانی کیم هی-وون و با بازی کیم گو-اون، نام جی-هیون، پارک جی-هو و وی ها-جون است. این مجموعه بر پایهٔ رمان سال ۱۸۶۸ با همین نام اثر لوییزا می الکات است و از ۲۷ اوت ۲۰۲۲، روزهای شنبه و یکشنبه ساعت ۲۱:۱۰ (کی‌اس‌تی) از تی‌وی‌ان پخش شد. همچنین برای استریم در نتفلیکس در مناطق منتخب در دسترس است.
خلاصهٔ داستان
زنان کوچک داستان سه خواهر فقیر که با یکدیگر صمیمی هستند و چگونگی رویارویی شجاعانهٔ آنها با ثروتمندترین خانواده در کره را روایت می‌کند.
گیاه‌خواری زیست‌محیطی
گیاه‌خواری زیست‌محیطی انتخاب رژیم غذایی نوعی گیاه‌خواری است که با هدف حفاظت محیط زیست انجام می‌شود.
آثار مخرب زیست‌محیطی تولید گوشت
کشاورزی صنعتی و گسترده تک محصولی که در کشورهای صنعتی، معمولاً برای محصولات غذایی مثل ذرت و سویا رایج است، بسیار آسیب‌زاتر از روش‌های کشاورزی پایدار است.
بر اساس گزارش جدید سازمان ملل در سال ۲۰۰۶، صنعت دام یکی از بزرگ‌ترین عوامل زوال محیط زیست در جهان است. همچنین تلاش‌های جدید برای پرورش حیوانات به منظور تهیه فراورده‌های غذایی در مقیاس وسیع، باعث جنگل زدایی، آلودگی آب و آلودگی هوا، فرسایش زمین، فرونشست زمین، از بین رفتن خاک سطحی، گرمایش جهانی مصرف بیش از حد از منابع از جمله نفت خام و آب و از بین رفتن تنوع زیستی شده‌است. در نتیجه بخش دام به عنوان یکی از دو یا سه عامل مهم و آشکار به وجود آورنده مشکلات زیست‌محیطی درهمه مقیاس‌ها از منطقه‌ای تا جهانی است. در سال ۲۰۰۶ فائو (FAO) تخمین زد که صنعت گوشت عامل تولید ۱۸٪ از کل گازهای گلخانه‌ای است. این رقم در سال ۲۰۰۹ توسط دو دانشمند بانک جهانی مورد تجدید نظر قرار گرفته و حداقل ۵۱٪ تخمین زده شده‌است.
در دورانی که دچار کمبود منابع آب سالم هستیم، این نکته حائز اهمیت است که بدانیم، تغذیه حیوانات با دانه‌ها نیازمند آب بیشتری نسبت به محصولات همان دانه‌هاست. با دنبال کردن فراورده‌های حیوانی از مرحله تغذیه حیوانات تا مرحله مصرف فراورده توسط انسان، مثل فراورده‌های خام گوشتی، شیر و تخم مرغ، در می‌یابیم که نسبت انرژی ورودی به پروتئین خروجی از ۴:۱ به ۵۴:۱ افزایش پیدا می‌کند. دلیل آن، این است که در جهت مصرف غذایی انسان، فراورده‌های حیوانی به‌طور مشخص، بهره‌وری خیلی کمتری نسبت به برداشت مستقیم دانه‌ها، سبزیجات، حبوبات و دانه‌های میوه، دارند. یک شخص به‌طور عمده برای دریافت پروتئین حیوانی، نیاز به زمینی معادل ۱۰ برابر بزرگتر از وسعت زمینی دارد، که شخص پروتئین را از طریق منابع گیاهی تأمین می‌کند.
آسیب‌های زیست‌محیطی ناشی از فراورده‌های حیوانی، متأثر از شیوه تولید آن است. فراورده‌ای که بر پایه تغذیه حیوانات در چراگاه‌های طبیعی باشد، می‌تواند باعث محدود کردن فرسایش خاک شود و همچنین کشاورزان می‌توانند با کاشت چرخشی (عوض کردن محصول کاشته شده در هر دوره) با علف، مشکلات ناشی از آفت را با استفادهٔ کمتری از آفت‌کش‌ها کنترل کنند. این مسئله، همین‌طور در مناطق خشک، روند بیابان‌زایی را تشدید می‌کند. در دورانی که حدود ۳۰ درصد زمین‌ها به منظور استفاده دام، مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند ، اثرات استفاده حیوانات از چراگاه‌ها، بر کیفیت خاک، قابل اهمیت است. در ژوئیه ۲۰۰۹، چند هفته بعد از گزارش صلح سبز که نشان می‌داد دامداران آمازون باعث تخریب زمین‌ها می‌شوند، نایکی و تیمبرلند خریداری چرم از دامداران آمازون را متوقف کردند. دی‌اکسید کربن تنها گاز گلخانه‌ای مرتبط با گرمایش جهانی نیست. گاز متان در حدود ۲۱ بار و اکسید نیتروژن ۲۹۶ بار بیشتر از دی‌اکسید کربن در گرمایش جهانی سهم دارند. صنعت دامداری یکی از عوامل عمدهٔ تولید این گازها است.
ملاحظات اقتصادی و اجتماعی مربوط
گیاه‌خواران محیط زیستی خواستار کاهش مصرف گوشت در کشورهای جهان اول به خصوص در ایالات متحده هستند. به گفته صندوق جمعیت سازمان ملل متحد «هر شهروند ایالات متحده به‌طور متوسط ۱۱۸ کیلوگرم گوشت در سال مصرف می‌کند، که بالاترین نرخ جهانی است و این نرخ ۱٫۵ برابر میانگین کشورهای صنعتی، ۳ برابر میانگین شرق آسیا، و ۴۰ برابر میانگین بنگلادش است».
به علاوه «ردپای اکولوژیک میانگین یک فرد در کشورهای با درآمد بالا ۶ برابر ردپای اکولوژیک یک نفر در کشورهای کم‌درآمد است، و همچنین خیلی خیلی بیشتر از کشورهای کم‌توسعه یافته.»
سازمان بهداشت جهانی معضل سوءتغذیه را این‌گونه نام‌گذاری می‌کند: «اورژانس بی‌صدا» (the silent emergency) و می‌گوید که سوء تغذیه در بیش از نیمی از ۱۰٫۴ میلیون کودکی که در سال می‌میرند، یک عامل مشترک(factor) است. دانشمندان کورنل توصیه‌کرده‌اند که ایالات متحد می‌تواند ۸۰۰ میلیون نفر را با غله‌ای که مورد مصرف دام‌ها قرار می‌گیرد، تغذیه کند، هرچند که بین تولید گوشت با تغذیهٔ غله و دام‌های رشد یافته در چراگاه تفاوت قائل شده‌اند و استفادهٔ درست از چراگاه را روش منطقی‌تری برای استفاده از زمین‌های حاشیه‌ای معرفی کرده‌اند."
افرادی به این بحث پرداخته‌اند که انتخاب یک رژیم شیرزرده‌گیاه‌خوار یا کاملاً گیاهی وگان بهترین کار است ولی ممکن است کاملاً لازم نباشد، چون حتی کاهش کمی در مصرف گوشت در جوامع صنعتی به میزان قابل توجهی بار فشار بر منابع طبیعی ما را کم خواهد کرد. یک عمل فردی که می‌تواند تأثیر شگرفی بر این مشکلات بگذارد، کاهش مصرف گوشت است. برای تولید ۱ پوند گوشت گاو در دامداری به ۲۴۰۰ گالن آب و ۷ پوند غله نیاز است (۴۲). اگر این‌طور در نظر بگیریم که میانگین مصرف گوشت گاو سالیانهٔ هر آمریکایی ۹۷ پوند باشد (و ۲۳۷ پوند در کل)، حتی تغییری کوچک در مصرف گوشت در این فرهنگ می‌توند به میزان قابل توجهی بار فشار بر منابع طبیعی‌مان را کم کند.
یکی از گزارش‌های هیئت بین‌المللی مدیریت پایدار منابع در برنامهٔ محیط‌زیست سازمان ملل (UNEP) در سال ۲۰۱۰، اظهار می‌کند که برای کاهش مشکلات جهانی شامل گرسنگی، فقر سوختی و از همه‌مهم‌تر تغییرات آب‌وهوایی، تغییر جهانی به سمت یک رژیم غذایی گیاهی، حیاتی است. این هیئت اعلام کرد: «بر اثر رشد جمعیت و افزایش مصرف محصولات حیوانی، انتظار می‌رود که سوء اثرات کشاورزی به میزان قابل توجهی افزایش پیدا کنند. برعکس سوخت‌های فسیلی، پیدا کردن یک جایگزین سخت به نظر می‌رسد، چرا که: مردم باید غذا بخورند. یک کاهش قابل‌توجه در سوء اثرات تنها با یک حرکت قابل‌توجه در رژیم غذایی جهانی و دور شدن از محصولات حیوانی ممکن است.»
انتقادها
بعضی از فعالان محیط زیست ادعا می‌کنند که اتخاذ رژیم غذایی گیاهی می‌تواند به جای تغییرات سیستماتیک، تمرکز را بر روی کنش‌های فردی و ژست پرهیزکاری کند. یک محیط زیست‌گرای استرالیایی به نام دیو ریلی (Dave Riley) با اشاره به این‌که حیوانات می‌توانند به زنجیرهٔ غذا کمک کنند، می‌گوید: «در حالی که نابودی محیط زیست در اطراف ما با قدرت می‌خروشد، بی‌گوشت‌بودن و بی‌گناه‌بودن به طرز اغواکننده‌ای ساده به نظر می‌آید». «برای مثال سیب‌زمینی هندی را که به سختی می‌توان نگه داشت، می‌توان در خوک‌ها قرار داد و سیب‌های گندیده امروز که مگس‌ها را جذب می‌کنند، گوشت نمک‌زده پهلوی خوک (bacon) فردای ما خواهند بود»
بیل مولیسون در درس به این بحث می‌پردازد که گیاه‌خواری فرسایش خاک را افزایش می‌دهد. چون حذف یک گیاه از یک دشت، تمام مواد مغذی که آن از خاک گرفته را نیز حذف می‌کند. درحالی‌که حذف یک حیوان از یک دشت، آن را دست نخورده باقی می‌گذارد. به هر حال چون تغذیه گله در مقایسه مصرف مستقیم انسان، نیازمند این است که گیاه‌های بیشتری از دشت حذف شوند، این بحث جایگاهی ندارد. از این گذشته، گله‌ها به دلیل لگدکوب‌کردن زمین و چرای بی‌رویه، علت فرسایش خاک شناخته می‌شوند.
انتقادها به این نکته اشاره دارند که در دنیای مدرن، گرسنگی تا درجه زیادی یک مشکل سیاسی است و نمی‌تواند با پُر کردن بازارهای دنیا با حبوبات حل شود. در واقع منتقدان به گیاه‌خواری زیست‌محیطی می‌گویند که اگر ایالات متحده، این حبوبات به اصطلاح «آزاد شده» را به جهان در حال توسعه بدهد، این کار باعث دامپینگ، تحلیل‌بردن بازارهای داخلی و بدتر کردن موقعیت می‌شود. در بین دیگر نتایج این‌کار می‌تواند باعث کاهش تنوع زیستی نیز بشود.
به تصور برخی، گیاه‌خواری می‌تواند باعث نجات کره زمین و محیط زیست از گرمایش و فرسایش شود. اما اگر تولید صنعتی مواد غذایی برای سیر کردن جمعیت هفت میلیارد نفری جهان با ملاحظات زیست‌محیطی همراه نباشد مشکل حل نمی‌شود. استفاده وسیع از آفت‌کش‌ها و کودهای شیمیایی، سیستم آبیاری اشتباه و عوامل دیگر هم نقش زیادی در آسیب زدن به منابع کره زمین دارند. به فرض گیاه‌خوار شدن تمامی ساکنان زمین، باید محصولات حیوانی را با گیاهی جایگزین کرد که خود این گیاهان هم، خاک، آب، منابع کره زمین و زیستگاه‌هایی جانوری را در معرض خطر قرار می‌دهد.
جرف موشک (روستا)
جمعیت
جمعیت آن ( 130 ) نفر (11 خانوار) می‌باشد.
ریجی ناکاجیما
ریجی ناکاجیما (Reiji Nakajima؛ زادهٔ June 28, 1979) بازیکن فوتبال اهل ژاپن است.
کوه هویو
کوه هویو (به لاتین: Mount Hoyo) یک کوه در جمهوری دموکراتیک کنگو است که در eastern Democratic Republic of the Congo واقع شده‌است. کوه هویو ۱٬۴۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آرزانو-فینیستر
آرزانو-فینیستر (به فرانسوی: Arzano) یک کمون در فرانسه است که در فینیستر واقع شده‌است.
خصوصیات
آرزانو-فینیستر ۳۴٫۰۴ کیلومترمربع مساحت و ۱٬۴۰۲ نفر جمعیت دارد.
خواهرخوانده
شهر آرتسانو خواهرخواندهٔ آرزانو-فینیستر هست.
سلطنت (فیلم ۱۹۸۶)
سلطنت فیلمی است محصول سال ۱۹۸۶ و به کارگردانی موکول اس. آناند است. در این فیلم بازیگرانی همچون سانی دئول، درمندرا، سری دوی، آمریش پوری، شاکتی کاپور، کاران کاپور، جوهی چاولا، دالیپ تاهیل، جوگال هانسراج ایفای نقش کرده‌اند.
خلاصه داستان
رسولی، پسر مطرود پادشاه که عطش قدرت و سلطنت سرتاسر وجودش را فراگرفته با لشگری قصد فتح شهر را دارد.درست در اوج وحشت ناشی از حمله رسولی و همرزمانش، یک نظامی شجاع بنام خالد با طرح نقشه ای زیرکانه بسیاری از افراد رسولی را تارومار کرده و نقشه او را ناکام میگذارد.زمانی که خالد همسر آبستن خود را برای زایمان به شهر دیگری می‌برد افراد رسولی او و همسرش را ربوده و به قلمروی خود میبرند.همسر رسولی نیز مانند همسر خالد باردار است و در حال زایمان.فرزند رسولی مرده بدنیا می آید و همسر خالد هنگام زایمان از دنیا میرود.رسولی پسر خالد را تصاحب کرده و به دروغ به او می گوید که فرزندش هم مانند همسرش فوت کرده.خالد که مرگ همسر و فرزندش را از چشم رسولی میبیند سوگند انتقام میخورد و قصد کشتن رسولی را میکند.افراد رسولی خالد را در بیابان رها می‌کنند ولی یکی از افراد سلطنتی او را نجات می‌دهد و خالد با وی ازدواج کرده و صاحب فرزندی میشود.پادشاه به پاس خدمات خالد به او درجه ژنرالی میدهد و خالد قسم میخورد تا زمانی که رسولی را نکشته هرگز به چهره فرزندش سمیر نگاه نکند.سالها میگذرد و هربار رسولی از خشم خالد جان سالم بدر می‌برد.رسولی نام فرزند خالد را که از آن خود کرده سلطان نهاده و از او یک جوان مبارز و شجاع ساخته.بالاخره پس از گذشت سالها رنج و انتظار، خالد موفق می‌شود رسولی را بکشد.سلطان که متوجه قتل رسولی بدست خالد شده در صدد انتقام از او بر می آید بی آنکه بداند به خون پدر واقعی اش تشنه گشته و...
لز (آلمان)
لز یک شهر در آلمان است که در Nienburg واقع شده‌است. لز ۱٬۷۴۴ نفر جمعیت دارد.
ال‌جی وی‌اس۷۴۰
ال‌جی وی‌اس۷۴۰ ، یک‌نمونه از گوشی‌های تلفن همراه سری وریزون مدل‌های سی‌دی‌ام‌آ شرکت ال‌جی الکترونیکس می‌باشد که توسط همین شرکت به بازار عرضه شده‌است.
کارل ششم
300px|thumb|نگاره‌ای از نقاشی سقفی در تالار بزرگ نشان‌ها در لندهاوس، اثر [[یوزف فردیناند فرومیلر.فرسکو، ادای احترام اشراف کارینتیا به کارل ششم، امپراتور مقدس روم را نشان می‌دهد.]]
کارل ششم (زادهٔ ۱ اکتبر ۱۶۸۵ ـ درگذشته ۲۰ اکتبر ۱۷۴۰) امپراتور مقدس روم، پادشاه بوهم، مجارستان (با عنوان کاروی سوم)، کرواسی و آرشیدوک اتریش بود.
او پسر امپراتور لئوپولد یکم بود. در ۱۷۱۱ پس از مرگ برادر بزرگترش یوزف یکم جانشین او شد.
کوشش‌های او برای دستیابی به مسند پادشاهی اسپانیا در جنگ جانشینی اسپانیا ناکام ماند.
وی از آنجا که جانشین مذکری نداشت، توانست سران دولت‌های اروپایی را راضی به پذیرش ضامن اجرای عملی (مصوب ۱۷۱۳) نماید که طی آن جانشینی دخترش ماریا ترزا را بر اتریش تضمین می‌نمود.
جدول مدال‌های بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۵۶
جدول مدال بازیهای المپیک تابستانی ۱۹۵۶ فهرستی از مدالهای کسب شده توسط ورزشکاران است در طول برگزاری المپیک تابستانی سال ۱۹۵۶ میلادی که در ملبورن استرالیا برگزار شد.
امپراتور گو-یوزی
امپراتور گو-یوزی (Emperor Go-Yōzei؛ زاده ۳۱ دسامبر ۱۵۷۱ درگذشته ۹ مه، ۱۶۱۱) امپراتور ژاپن در دوره آزوچی–مومویاما و اوایل دوره ادو بود.
نیک هایک جونیور
نیک هایک جونیور (زاده ۱۹۵۴) کارآفرین، بازرگان و مدیر ارشد اجرایی سوئیسی-لبنانی است، که در حال حاضر به‌عنوان مدیر عامل اجرایی گروه سواچ فعالیت می‌نماید. وی فرزند بنیانگذار گروه سواچ؛ نیکلاس هایک می‌باشد.
دگتیارکا
دگتیارکا (به لاتین: Degtyarka) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در سرزمین آلتای واقع شده‌است.
ایلیان استویانوف
ایلیان استویانوف (Илиaн Стоянов؛ زادهٔ January 20, 1977) فوتبالیست سابق اهل بلغارستان است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال جف یونایتد ایچیهارا چیبا، باشگاه فوتبال زسکا صوفیه، باشگاه فوتبال سانفریس هیروشیما و باشگاه فوتبال لفسکی صوفیه اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال بلغارستان بازی کرده‌است.
دوین باون
دوین باون (Devin Bowen؛ زاده May 18, 1972) یک تنیس‌باز اهل ایالات متحده آمریکا است.
لین اسکریفوارس
لین اسکریفوارس (زادهٔ February 8, 1951) شناگر اهل ایالات متحده آمریکا است.
صمد و قالیچه حضرت سلیمان
صمد و قالیچه حضرت سلیمان عنوان فیلم سینمایی به کارگردانی پرویز صیاد در سال ۱۳۵۰ است.
خلاصه داستان
باستان‌شناسی (منوچهر فرید) معروف به پروفسور، در پی‌گیری و جستجوی یک جفت قالیچه مفقود شده از موزه ویکتوریا به تهران می‌آید و در تعقیب تحقیقاتش به روستایی نزدیک شهر ری، (ده بالا) می‌رود. قالیچه ای که پروفسور دنبالش است، اکنون متعلق به کدخداست. صمد (پرویز صیاد) قالیچه را، برای شستشو به کنار رودخانه برده‌است و پروفسور متوجه قالیچه می‌شود و سعی می‌کند که ابتدا به تنهایی و سپس به کمک معشوقه اش، سارا (نوری کسرایی) و نهایتاً با توسل به زور و گروهی گانگستر، قالیچه را به دست بیاورد.
ایر کارنیوال
ایر کارنیوال یک شرکت هواپیمایی است. دفتر مرکزی ایر کارنیوال در کویمباتور، هند واقع شده‌است و قطب این شرکت هواپیمایی در فرودگاه کویمباتور قرار دارد.
ماه (فیلم ۲۰۰۷)
ماه فیلمی هندی محصول سال ۲۰۰۷ و به کارگردانی کریشما وامسی است. در این فیلم بازیگرانی همچون ناودیپ، کجال آگاروال، سیوا بالاجی، سیندو منون و ناگابابو ایفای نقش کرده‌اند.
ایلینکا باسیلا
ایلینکا باسیلا (زاده ۱۷ اوت ۱۹۹۸) خواننده رومانیایی است.
او در مسابقه آواز یوروویژن ۲۰۱۷ به همراه الکس فلوره‌آ نماینده رومانی بود.
ایمبرزاگو
ایمبرزاگو (به ایتالیایی: Imbersago) یک کومونه در ایتالیا است که در استان لکو واقع شده‌است. ایمبرزاگو ۳٫۱ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۴۳۱ نفر جمعیت دارد و ۲۴۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
یوسف اعتصامی
یوسف اعتصامی (اعتصام‌الملک آشتیانی) نویسنده، ناشر، اسپرانتودان و مترجم ایرانی در سال ۱۲۵۴ در تبریز به دنیا آمد و در سال ۱۳۱۶ درگذشت. پدرش میرزا ابراهیم خان مستوفی‌الممالک از نجبای آشتیان (از شهرهای استان مرکزی نزدیک اراک) بود که در جوانی با سمت استیفای آذربایجان به تبریز آمد و با گوهر خانم ازدواج کرد و تا آخر عمر در این شهر ماند. به همین جهت یوسف تا آخر حیات پدر مشهور به اعتصام دفتر بود و پس از فوت او ملقب به اعتصام‌الملک شد. دوران کودکی را تحت تربیت پدرش و معلمان خصوصی به تحقیق مقدمات علوم پرداخت. او فرزند رئیس کل دارایی استان آذربایجان ابراهیم اعتصام‌الملک، برادر بزرگ نقاش و معمار ابوالحسن اعتصامی و پدر پروین اعتصامی بود.
زندگی سیاسی
در اواخر دهه ۱۲۷۰ اولین چاپخانه حروفی تبریز را دائر و در ۱۲۸۹ مجلهٔ بهار را تأسیس کرد و مدیریت آن را به عهده داشت. مجلهٔ بهار ماهنامه‌ای بود شصت و چهار صفحه‌ای که در دو دوره، ۹۰–۱۲۸۹ و ۱–۱۳۰۰، منتشر شد. در شمارهٔ اول اهداف مجله بدین شرح آمده‌است: «مقصود از تأسیس مجموعهٔ بهار این است که مطالب سودمند علمی و ادبی، اخلاقی، تاریخی، اقتصادی، فنون متنوعه را که امروز دانستن آنها دارای اهمیت بیشمار است… به انظار ارباب دانش عرضه بدارد، و تعمیم معارف را… بر عهده گرفته افکار عمومی را با معلومات مفیده آشنا نماید. “ اغلب مقالات مجله نوشته یا ترجمهٔ یوسف اعتصامی بود، و بخش وسیعی به فرهنگ غرب اختصاص داشت. به روایت ادوارد براون (۱۹۲۸ م، ۴۸۹) مجلهٔ بهار ”لحنی بسیار معاصر و اروپائی» داشت؛ و در دانشنامه ایرانیکا، حشمت موید از آزادی‌خواهی و انسان دوستی مدیر مجله می‌گوید.
در دورهٔ دوم مجلس شورای ملی، نمایندگان او را به جای اسماعیل خان نوبری که از نمایندگی آذربایجان استعفا کرده بود، در یازدهم اردیبهشت ۱۲۹۰ به نمایندگی برگزیدند. در دوره سوم (۱۴ آذر ۱۲۹۳–۱۲۹۴ خورشیدی) از طهران به وکالت مجلس شورای ملی انتخاب شد. او در مقاطع مختلف، ریاست کتابخانهٔ سلطنتی، دارالتألیف وزارت معارف، و کتابخانهٔ مجلس شورای ملی را تقبل کرد.
آثار و تالیفات
یوسف اعتصامی نزدیک به چهل جلد کتاب ترجمه کرده‌است، از جمله ترجمهٔ فارسی تربیت نسوان قاسم امین، کتاب اول تیره بختان ویکتور هوگو، خدعه و عشق فریدریش شیلر ، و سفینهٔ غواصه یا سیاست تحت بحری ژول ورن. از دیگر آثار او تفسیری به عربی از اطواق الذهب ابوالقاسم محمود زمخشری و فهرست کتابخانهٔ مجلس است. برخی او را نخستین کسی می‌دانند که ایرانیان را با زبان اسپرانتو آشنا کرد.
لتسدورف
لتسدورف یک شهر در آلمان است که در آوریش واقع شده‌است. لتسدورف ۱٬۹۴۱ نفر جمعیت دارد.
چشمه عسل
چشمه عسل، روستایی از توابع بخش طرقبه شهرستان طرقبه شاندیز در استان خراسان رضوی ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان طرقبه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.
استرال، نیو ساوت ولز
استرال (به انگلیسی: Austral) یک حومه شهر در استرالیا است که در نیو ساوت ولز واقع شده‌است.
آلن مابانکو
آلن مابانکو (زاده ۲۴ فوریهٔ ۱۹۶۶) رمان‌نویس، روزنامه‌نگار، شاعر و عضو فرهنگستان اهل کنگو است.
وی هم‌اکنون در آمریکا تدریس می‌کند و به زبان فرانسه می‌نویسد.
از وی در رمان «فردا بیست ساله می‌شوم» (Tomorrow I'll be Twenty) سال ۲۰۱۳ به انگلیسی ترجمه شده‌است.
امانوئل سمبرونی
امانوئل سمبرونی (Emanuele Sembroni؛ زادهٔ January 27, 1988) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال دلفینو پسکارا، باشگاه فوتبال یو. اس. پرگولیتزه، و باشگاه فوتبال کیاسو اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال زیر ۱۸ سال ایتالیا بازی کرده‌است.
رییا موریشیتا
رییا موریشیتا (Reiya Morishita؛ زادهٔ November 1, 1998) بازیکن فوتبال اهل ژاپن است.
کوه هیتونی
کوه هیتونی (به اسپانیایی: Huitoni) یک کوه در پرو است که در منطقه موکگوا واقع شده‌است. کوه هیتونی ۴٬۸۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
حامد تاب
حامد تاب کشتی‌گیر فرنگی‌کار ایرانی اهل خوزستان است.
وی در مسابقات قهرمانی کشتی جهان ۲۰۱۹ در وزن ۶۷ کیلوگرم عضو تیم ملی ایران بود.
مسابقات قهرمانی کشتی جهان ۲۰۱۹
حامد تاب در دور اول مقابل اسماعیل بوررو مولینا از کوبا با نتیجه ۹ بر صفر مغلوب شد که با فینالیست شدن این حریف، او هم به گروه بازنده ها راه یافت. تاب در نخستین مصاف خود در گروه بازنده ها با نتیجه ۵ بر ۳ مغلوب میهای میهات از رومانی شد تا بدین ترتیب از گردونه رقابتها حذف شود.
دوورسکویه
دوورسکویه (به لاتین: Dvorskoye) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در سرزمین آلتای واقع شده‌است.
پی‌اس‌آر بی۱۹۳۷+۲۱
پی‌اس‌آر بی۱۹۳۷+۲۱ یک ستاره است که در صورت فلکی روباهک قرار دارد.
آسفلد
آسفلد (به فرانسوی: Asfeld) یک کمون در فرانسه است که در canton of Asfeld واقع شده‌است.
خصوصیات
آسفلد ۲۲٫۱۹ کیلومترمربع مساحت و ۱٬۰۷۷ نفر جمعیت دارد.
سیوایر
سیوایر یک شرکت هواپیمایی با کد یاتا 2I است که در ۱۹۸۹ میلادی تأسیس شده‌است. دفتر مرکزی سیوایر در کیپ‌تاون، آفریقای جنوبی واقع شده‌است و قطب این شرکت هواپیمایی در فرودگاه بین‌المللی کیپ‌تاون قرار دارد.
کارلین، نوادا
کارلین، نوادا (Carlin, Nevada) در نوادای ایالات متحده آمریکا واقع است.
رائول بریکار
رائول بریکار (Raoul Bricard؛ March 23, 1870 – 1870:3:23, November 26, 1943) مهندس و همچنین ریاضی‌دان فرانسوی بود. وی بیشتر برای کارهایش در هندسه، به ویژه هندسه تشریحی و توصیفی و هم‌نهشتی قیچی، و سینماتیک، به ویژه رابط‌های مکانیکی شناخته شده است.
پاراپانرا
پاراپانرا است سرده‌ای از مورچه‌ها و تنها سردهٔ در زیرخانواده Paraponerinae می‌باشد. این نام به معنای «نزدیک به پانرا» است. شامل گونهٔ موجودِ مورچه گلوله‌زن که در قلمرو نوگرمسیری یافت می‌شود و همچنین گونهٔ فسیلیِ Paraponera dieteri می‌باشد.
تقرتپه
تقرتپه، روستایی است از توابع بخش بهاران شهرستان گرگان در استان گلستان ایران.
جمعیت
این روستا در دهستان قرق قرار داشته و براساس سرشماری سال ۱۳۹۵جمعیت آن ۱۰۰۹ نفر (۳۰۰خانوار) بوده‌است.
من، فرانکنشتاین
من، فرانکنشتاین (I, Frankenstein) فیلمی در ژانر ترسناک، علمی–تخیلی، اکشن، و فانتزی است که در سال ۲۰۱۴ منتشر شد.
داستان
فرانکنشتاین دانشمند جوان و جاه طلبی است که با استفاده از کنار هم قرار دادن تکه‌های بدن مردگان و اعمال نیروی الکتریکی جانوری زنده به شکل یک انسان و با ابعادی اندکی بزرگ‌تر از یک انسان معمولی می‌سازد. موجودی با صورتی مخوف و ترسناک که بر همه جای بدنش رد بخیه‌های ناشی از دوختن به چشم می‌خورد. هیولای فرانکشتاین همسر او را به قتل می‌رساند و فرانکشتاین به دنبال او تا قطب می‌رود و او می‌میرد و پس از ۲۰۰ سال بعد از تولد هیولا را نشان می‌دهد در این داستان که هیولا ۲۰۰ سال دارد و با فرشته‌ها متحد می‌شود و در پایان داستان هم پسر شیطان را نابود می‌کند.
عاج
عاج یا پیلسته یک ماده سخت، سفید و مات است که در حقیقت به دندان‌های جانورانی مانند فیل و ماموت و گراز دریایی و اسب آبی گفته می‌شود. کلمه عاج به‌طور سنتی برای دندان فیل استفاده می‌شود.
اغلب به بلندترین دندان در جانوران می‌گویند که درازای آن تا ۳ متر می‌رسد. از عاج (دندان) بعضی پستانداران مانند فیل برای ساخت جواهر استفاده می‌کنند که امروزه سازمان ملل متحد از انجام این عمل به دلیل منقرض شدن نسل فیل‌ها جلوگیری می‌کند.
موارد استفاده از عاج
عاج مصارف زیادی در حیطۀ زیبایی و علم داشته‌است و بسیار سودمند بوده‌است. در گذشته، از عاج فیل برای تزیین وسایل و لوازم محکم و دکور و نیز جواهرآلات استفاده می‌شد.
امروزه، هر چند فیل‌ها تحت نظارت دولت‌ها قرار دارند، اما با این حال، عده‌ای شکارچی آن‌ها را به خاطر عاج گران‌بهایشان شکار می‌کنند. قبل از اختراع پلاستیک عاج برای ساختن توپ‌های بیلیارد، کلیدهای پیانو ٬نی انبان (نوعی ساز در اسکاتلند) و ساخت دکمه‌ها و در یک طیف وسیعی از استفاده‌های تزیینی بکار می‌رفته‌است.
جانشینان مصنوعی عاج پیشرفت کردند و پلاستیک جای عاج را روی پیانوها گرفته‌است و اخیراً دیگر مواد مصنوعی آنقدر توسعه یافتند که بسیار شبیه عاج شدند.
عاج در ادبیات فارسی
در متون ادبیات فارسی به عاج اشاره شده است. شیخ بهایی سروده است:
امپراتور گومیزونو
امپراتور گومیزونو (Emperor Go-Mizunoo؛ زاده June 29, 1596 درگذشته 1596:6:29, September 11, 1680) یک امپراتور در زمان شوگون‌سالاری توکوگاوا بود.
ده‌نو (بینالود)
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۱٬۰۲۳ نفر (۳۲۱خانوار) بوده‌است.
مانو تریگوئروس
مانو تریگوئروس (Manu Trigueros؛ زادهٔ October 17, 1991) بازیکن فوتبال اهل اسپانیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به ویارئال اشاره کرد.
کریستوف ماری
کریستوف ماری روزنامه‌نگار و نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه است.
آسپرمون، آلپ-ماریتیم
آسپرمون، آلپ-ماریتیم (به فرانسوی: Aspremont) یک کمون در فرانسه است که در آلپ-ماریتیم واقع شده‌است.
جکویتیبا
جکویتیبا (به پرتغالی: Jequitibá) یک منطقهٔ مسکونی در برزیل است که در میناز ژرایس واقع شده‌است. جکویتیبا ۵٬۲۰۷ نفر جمعیت دارد.