cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
لعبت والا
لعبت والا، شاعر، ترانه‌سرا، روزنامه‌نگار و داستان‌نویس در روز بیستم آبان‌ماه سال ۱۳۰۹ خورشیدی در تهران متولد شد. پدرش محمدحسین والا، ملقب به ظهیرالسلطان، و مادرش منیر خلخالی بود.
او از اواخر دههٔ بیست شروع به فعالیت فرهنگی کرد و از سال ۱۳۴۰ به ترانه‌سرایی پرداخت. لعبت والا از نخستین دانش‌آموختگان دورهٔ روزنامه‌نگاری دانشکدهٔ حقوق دانشگاه تهران است. سال‌ها در مجلهٔ هفتگی سیاسی و اجتماعی «تهران مصور» که برادرش مهندس عبدالله والا، مدیر مسئول هفته نامهٔ «تهران مصور» بود، کار می‌کرد و سردبیر مجلهٔ «کوچولوها» ی آن نشریه بود. این شاعر و نویسنده، پس از سال‌ها فعالیت در مجلهٔ «تهران مصور»، کارمند وزارت فرهنگ و هنر، سرپرست شورای تهیه و تنظیم برنامه‌های موسیقی ایرانی در رادیو و تلویزیون و از ترانه‌سرایان گروه‌های موسیقی این وزارتخانه شد. در کارنامهٔ هنری او علاوه بر فعالیت در زمینهٔ ادبیات، تجربه‌هایی نیز در زمینهٔ طراحی داستان اپرا و باله نیز به چشم می‌خورد.
لعبت والا در سال ۱۳۵۷ ایران را ترک و برای ادامهٔ تحصیل به استرالیا رفت و در رشتهٔ مطالعات خاور میانه لیسانس گرفت و سپس مقیم انگلستان شد. او مدتی بعد به همکاران روزنامهٔ «کیهان لندن» پیوست.
کتابشناسی
از این شاعر و نویسنده، تاکنون چهار مجموعهٔ شعر با نام «گسسته»، «رقص یادها»، «پرگشودن‌ها به هوای پرواز» و «فردایی دیگر» و یک رمان به نام «تا وقتی خروس می‌خواند» منتشر شده‌است. رقص یادها مجموعه دو کتاب قدیم و سروده‌های تازه این شاعر است که توسط نشر باران منتشر شده‌است
نمونه شعر
یکی از غزل‌های زیبای او غوغا نام دارد که با مطلع زیر شروع می‌شود:
پانل عایق سازه‌ای
پانل عایق سازه‌ای (یا پانل عایق‌دار سازه‌ای) (SIPها)، از مصالح ساختمانی ترکیبی است. این پانل‌ها شامل یک لایه عایق با هسته‌ای سفت و سخت هستند که بین دو صفحه سازه‌ای احاطه شده‌است. صفحه‌ها می‌توانند از جنس فلز، چوب چند لایه، سیمان و اکسید منیریم باشند. صفحه‌های مبتنی بر رشته و حتی هسته گستردهٔ فومی، فومی باز شده، فوم پلی اورتان یا ساختار لانه زنبوری هم می‌توانند به عنوان صفحه‌های عایق استفاده شوند.
پانل‌های عایق سازه‌ای ویژگی‌های ساختاری همانند یک تیر یا ستون I شکل دارند. هستهٔ سفت عایق در واقع به عنوان «جان» عمل می‌کند در حالی که پوشش مانند «بال» عمل می‌کند. عایق‌ها ترکیب چندین اجزای معمولی ساختمان نظیر، ناودانی و تیرچه، عایق، رطوبت گیرو بخار گیر هستند. آن‌ها را می‌توان برای کاربردهای مختلف، مانند دیوار بیرونی، سقف، کف و سیستم‌های پایه استفاده کرد.
این پنل‌ها در اندازه‌ها یا ابعاد مختلفی تولید می‌شوند و ضخامت آن‌ها در دامنه ۴ تا ۸ اینچ است. می‌توان SIPها را در اندازه‌های بزرگ‌تر برای کارهای سفارشی تولید کرد؛ اما ممکن است پانل‌های بزرگ‌تر برای نصب به جرثقیل نیاز داشته باشند. برای پوشش داخلی نیز SIPها مطابق مشخصات پروژه، باید متناسب با الزامات خاصی تولید شوند.
تاریخچه
اگرچه پنل‌های هسته فومی در سال ۱۹۷۰ مورد توجه بسیاری قرار گرفت، اما ایدهٔ آن برای سازه‌ها از سال ۱۹۳۰ شروع شده‌است. تحقیق و آزمایش این فناوری در درجه اول توسط (Forest Products Laboratory) در مدیسون، ویسکانسین به عنوان بخشی از یک تلاش برای خدمات جنگلداری ایالات متحده برای حفظ منابع جنگل‌ها انجام شد. در سال ۱۹۳۷ یک خانه کوچک عایق ساخته شد که بسیار مورد توجه خانم «النور روزولت» قرار گرفت. به عنوان امتحان ساختار پنل‌ها نسبت به تحمل آب و هوای ویسکانسین دانشگاه ویسکانسین ساخته شد، تا اینکه در سال ۱۹۹۸ برای ایجاد راه برای دانشکده داروسازی جدید تخریب شد. با موفقیت پنل‌های کششی غشایی توانست جایگزین آن پنل‌های سنگین تر و جمع‌آوری آن‌ها شود.
تا اینکه در سال ۱۹۴۷، توسعه ساختاری پنل عایق زمانی آغاز شد که هسته مقوا راه راه با مواد مختلف پوست از تخته سه لا، تخته فوق‌العاده و مقوا فشرده مورد آزمایش قرار گرفتند. ساختمان در سال ۱۹۷۸ برچیده شد و بسیاری از پنل‌ها قدرت اصلی خود را حفظ کرده بودند به غیر از مقواها که در معرض فضای باز قرار گرفته بودند. پنل‌های متشکل از عایق پلی استایرن و پوشش کاغذ با غشای تخته سه لا در یک ساختمان در سال ۱۹۶۷ مورد استفاده قرار گرفت و پنل‌های خوبی تا به امروز بوده‌اند.
سیستم این عایقها توسط شرکت ساخت و ساز چوب سنت پائولای کالیفرنیا در خانه و آپارتمان‌های آنجا از سال ۱۹۶۵ تا سال ۱۹۸۴ مورد استفاده قرار گرفت. این کار پایه‌ای برای شرکت‌های جان توماس وودز، پل فلدر وودز، جان دیوید وودز، و فردریک توماس وودز بود که آن‌ها با استفاده از یک مفهوم مشابه برای ثبت اختراع Footing Form برای خانه‌های مدولار اقدام کردند. خانه‌های متعددی در سانتا پائولا، فیلمور، پالم اسپرینگز، و مناطق اطراف آن از پنل‌های عایق را به عنوان روش اصلی ساخت و ساز استفاده کردند. تأیید طراحی توسط ICBO و سپس SBCCI و در حال حاضر ICC انجام می‌شود.
مزایا و معایب
استفاده از عایق‌ها مزایای بسیاری و برخی از معایب که در مقایسه با یک ساختمان معمولی ساخته می‌شود به ارمغان می‌آورد.
پنل‌های ساندویچی می‌تواند به عنوان کف، دیوار و سقف استفاده شود، استفاده از پنل‌های کف به عنوان عایق زمانی که بالاتر از یک فضای خالی استفاده می‌شود بسیار بهینه می‌باشد. به عنوان یک نتیجه، هزینه چرخه کل عمر یک ساختمان که از این پنل‌های عایق ساخته شده‌است، به‌طور کلی، پایین‌تر از شکل متعارف آن به اندازه ۴۰٪ می‌باشد. در هر صورت هزینه ساخت و ساز کل (مواد و نیروی کار) پایین‌تر از سازه‌های معمولی به نظر می‌رسد که بسته به شرایط متفاوت است، از جمله شرایط کار محلی و نوع کاربری که برای ساختمان در نظر گرفته شده‌است یا برای یک یا فناوری دیگری بهینه شده باشد.
یک سیستم غشایی OSB اساساً در بعضی موارد ساختار خود را در خصوص قدرت تحمل بار بهینه کرده‌است. پانل‌های عایق سازه‌ای تطبیق پذیری خود را برای ترکیب با چارچوب خانه و طراحی‌های سفارشی حفظ کرده‌اند. همچنین از آنجایی که عایق‌ها به عنوان فریم، عایق، پوشش بیرونی کار و… می‌تواند از کارخانه برای این کار خاص پیش بریده شده باشند، نمای بیرونی ساختمان را می‌توان کاملاً به سرعت ساخت.
بعد از اینکه در شرایط آزمایشگاهی آزمایش شد، این پنل‌های عایق، شامل یک دیوار، فونداسیون، طبقه، یا سیستم سقف، در یک حالت ثابت (بدون نفوذ هوا) در محیط نصب می‌شود، سیستم‌های ترکیب عایق فایبر گلاس در محیط‌های حالت پایدار نصب نمی‌شود چرا که آن‌ها نیازبه تهویه هوا به منظور حذف رطوبت دارند.
با یک استثناء از فلزات سازه‌ای مثل فولاد همه مصالح سازه‌ای در طول زمان خزش پیدا می‌کنند. در موردی از این پنل‌ها پتانسیل خزش صفحات OSB با هسته فوم پلی استر مطالعه شد و توصیه‌های طراحی خزش موجود است. آثار درازمدت استفاده غیر متداول صفحات و مواد هسته احتیاج به آزمایش مخصوص مواد برای سنجیدن کمیتهای طراحی خزش دارد.
متأسفانه، جرم کم و سختی بالای پنل‌های عایق ساختاری نامناسب در عملکرد کنترل سر و صدا ایجاد کرده‌است. پارتیشن ساخته شده از عایق‌های ساده معمولاً به کاهش وزن صدا (RW) کمتر از ۳۰ دسی بل، با یک شیب چشمگیر در عملکرد در اواسط فرکانس، یک حریم سخنرانی بسیار ضعیف بین فضاها ایجاد می‌کند. دیوارهای خارجی به‌طور قابل ملاحظه‌ای بهبود می‌یابد هنگامی که روکش فلزی در برابر حفره‌های هوا اضافه شده‌است، اما به کلی در زمنیهٔ کنترل صدا سیستم معمولی چوبی عملکرد بهتری نسبت به عایق‌ها دارد.
ابعاد و ویژگی‌ها
در کشور آمریکا، عایق‌ها معمولاً در اندازه‌های مختلف از ۴ فوت (۱٫۲۲ متر) به ۲۴ فوت (۷٫۳۲ متر) عرض دارد. در جای دیگر، ابعاد محصول معمولی ۳۰۰، ۶۰۰، یا ۱٬۲۰۰ میلی‌متر عرض و ۲٫۴، ۲٫۷، و ۳ متر طول، با سقف عایق تا ۶ متر طول دارد. اندازه‌های کوچکتر برای سهولت حمل و نقل و حمل و نقل است، اما استفاده از پنل بزرگتر این امکان را خواهد داد که برای ساختمان عایق بهتری ایجاد کنید.
در ۱۵–۲۰ کیلوگرم / متر مربع، پنل‌های دیگر دشوار می‌شود که دسترسی بدون استفاده از یک جرثقیل به موقعیت آن‌ها را مشکل می‌سازد، و این یک نظر است که باید به حساب را به دلیل هزینه و محدودیت‌های سایت گرفته شده‌است. همچنین توجه داشته باشید که وقتی برای شرایط خاص مورد نیاز دهانه‌های طولانی‌تر اغلب می‌تواند درخواست شود، از جمله برای یک دوره سقف بلند. نمونه ایالات متحده این است. ارتفاع برای پانل‌های هشت یا نه فوت (۲٫۴۴–۲٫۷۵ متر) است. پانل در عرض ۴ تا ۱۲ اینچ ضخامت آمده و هزینه خشن دلار 4- 6 / FT2 در آمریکا است در 4Q ۲۰۱۰، روش‌های جدید از تشکیل شعاع، منحنی سینوسی، قوس و SIPها لوله توسعه داده‌اند. با توجه به ماهیت سفارشی و مشکل فنی تشکیل و درمان شکل خاص، قیمت گذاری معمولاً سه یا چهار بار است که از پانل‌های استاندارد در هر فوت است.
ویژگی‌های آب بندی هوا از خانه‌های عایق در برنامه انرژی استار سازمان حفاظت محیط زیست برای ایجاد یک پروتکل بازرسی به جای آزمون درب دمنده معمولاً مورد نیاز برای ارزیابی نشت هوا از خانه است. این خدمت به سرعت روند و صرفه جویی در پول سازنده / صاحب خانه است.
استاندارد و طراحی
کد بین‌المللی ساختمان اشاره APA، تخته سه لا مشخصات طراحی ۴-طراحی و ساخت ساندویچ پنل تخته سه لایی برای طراحی عایق‌ها است. این سند مهندسی مکانیک پایه‌ای از پنل‌های عایق است، اما خصوصیات طراحی برای پنل‌های ارائه شده توسط هر تولیدکننده خاص را ارائه نمی‌دهد. در سال ۲۰۰۷، مفاد طراحی تجویزی برای OSB مواجه عایق‌ها برای اولین بار در سال ۲۰۰۶ بین‌المللی کد مسکونی معرفی شدند. این مقررات ارائه راهنمایی در استفاده از عایق‌ها به عنوان دیوار تنها است.
کاربرد پانل عایق سازه ای
از این مصالح ساختمانی در زمینه ای مختلفی از جمله ساخت سازهای سریع استفاده می‌شود، کاربردهای بسیاری در صنعت دارد، یکی دیگر از مهم‌ترین کاربردهای این مصالح به‌کارگیری در ساخت سوله می‌باشد.
با استفاده از پانل عای عایق سازه ای سبب شده‌است اتاق‌های ایزوله مورد استفاده قرار بگیرد و در نتیجه سبب پیدایش اتاق‌های ایزوله از نظر دمایی شد، استفاده از اتاق‌های ایزوله معمولاً در اتاق‌های عمل و شرکت‌های داروسازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
پانل عایق دارای مدل‌های مختلف در طرح و ابعاد مورد نیاز می‌باشد، استفاده از عایق‌های مختلف سبب شده‌است هر نوع پانل عایق دارای خصوصیات ویژه ای باشد، بعضی از آن‌های عایق‌های گرما و سرما می‌باشد. نوع عایق‌های به کار برده در آن سبب شده‌است تا این مصالح در مکان‌های مختلف به کار برده شود.
یودال، میزوری
یودال (به انگلیسی: Udall) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در میزوری واقع شده‌است. یودال ۲۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
سیارک ۳۱۰۰
قدر مطلق سیارک برابر ۱۳٫۹۰ است.
باشگاه فوتبال بوهمیانس ۱۹۰۵
باشگاه فوتبال بوهمیانس ۱۹۰۵ یک باشگاه فوتبال در جمهوری چک است که در شهر پراگ قرار دارد و هم‌اکنون در لیگ برتر فوتبال جمهوری چک بازی می‌کند.
این باشگاه در سال ۱۹۰۵ میلادی تأسیس شده‌است.
آریامنش
آریامنش پسر سوم داریوش بزرگ از همسر اولش دختر گبریاس بود که قبل از به سلطنت رسیدن پدرش متولد شد.
او در زمان حکومت پدرش به عنوان ساتراپ باختر بود. با مرگ پدرش و به حکومت رسیدن برادر کوچک و ناتنی اش خشایارشا حکومت او را پذیرفت و به آن احترام گذاشت؛ در صورتی که خود می‌توانست یکی از مدعیان سلطنت بعد از پدرش باشد. او در نبرد سالامیس در سال ۴۸۰ پیش از میلاد شرکت کرد و در همان جنگ کشته شد.
سومرویل، نیوجرسی
سومرویل شهری در ایالت نیوجرسی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۲٬۰۹۸ نفر بوده‌است.
فرانسیس بوخهولس
فرانسیس بوخهولس (Francis Buchholz؛ زادهٔ February 19, 1954) یک موسیقی‌دان اهل آلمان است. وی از سال ۱۹۷۳ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
رمسان
رمسان، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان خرمشهر در استان خوزستان ایران.
جمعیت
این روستا در دهستان حومه شرقی قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن  199نفر (46خانوار) بوده‌است.
حمید حاجی‌زاده
حمید پورحاجی زاده شاعر و دبیر ادبیات کرمانی، متخلص به «سحر» بود که از قربانیان سلسله قتل‌های سیاسی موسوم به قتل‌های زنجیره‌ای می‌باشد وی به همراه پسر ۹ ساله‌اش «کارون» با ۴۳ ضربه چاقو قطعه قطعه شدند. این جنایت در آخرین روز شهریور ماه سال ۱۳۷۷ رخ داد. وی برادر فرخنده حاجی زاده است. از چهار خواهر و برادر او سه تن دیگر نیز در شعر و موسیقی دستی دارند، از جمله محمد پور حاجی زاده.
کوواچه
کوواچه یک روستا در لهستان است که در گمینا ستار بروس واقع شده‌است.
حمید حاجی‌زاده
زندگی‌نامه
حمید پور حاجی زاده (سحر) در سال ۱۳۲۹ در روستای بزنجان از توابع شهرستان بافت به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی را در زادگاه و سه سال اول دبیرستان را در شهرستان بافت و سپس دبیرستان نمونه شهاب کرمان و سال آخر را در دبیرستان ملی هشترودی شیراز به پایان برد و بعد از آن فوق دیپلم ادبیات خود را از دانشسرای راهنمایی کرمان دریافت کرد. فعالیت ادبی وی از همان دوران ابتدایی شکوفا شده بود و به سرودن شعر می‌پرداخت و اکثر اوقات رتبه ممتاز مسابقات ادبی را از آن خود می‌کرد. همچنین او در شیراز با کوشش خود انجمن ادبی کاخ جوانان شیراز را سر و سامان داد. پس از انقلاب وی در رشته حقوق قضایی دانشگاه شهید بهشتی تهران به ادامه تحصیل پرداخت اما پیشامدهای گوناگون مانع از ادامه تحصیل وی شد. او سپس لیسانس ادبیات فارسی خود را از دانشگاه شهید باهنر کرمان دریافت کرد و به تدریس در آموزش و پرورش کرمان پرداخت و طی این سال‌ها کارهای ادبی و تحقیقی خود را نیز ادامه داد. سال ۱۳۶۰ با روح‌انگیز سلطانی نژاد ازدواج کرد که حاصل این ازدواج سه پسر به نام‌های اروند، ارس و کارون است. او در این سال‌ها تبعید شد و کتاب‌هایش نیز مجوز چاپ نمی‌گرفتند. سرانجام حمید پور حاجی زاده در نیمه شب ۳۱ شهریور ۱۳۷۷ همراه با کودک ۹ ساله‌اش، کارون در سری قتل‌های زنجیره‌ای مجموعاً با ۴۳ ضربه چاقو (کارون ۱۶ ضربه و حمید پورحاجی زاده با ۲۷ ضربه) به گونه‌ای دلخراش به قتل رسیدند.
تپه چیا دهنو
تپه چیا دهنو مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سلسله، (الشتر)، بخش مرکزی، دهستان دوآب، ۴۰۰ متری شمال شرق روستای دهنو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمید حاجی‌زاده
قتل
ارس حاجی زاده که کمی پس از قتل به خانه می‌رسد اینگونه صحنه را شرح می‌دهد: «دندونای بابامُ شکسته‌بودن، فکر کنم با چوب. استخونای انگشتاش معلوم بود، انگشتای دست راستشُ قطع کرده بودن، بدنش سوراخ سوراخ بود. طناب انداخته بودن دور گردنش، از طناب رخت خونهٔ خودمان بریده بودن. غیر استکان بابام سه تا استکان نعلبکی توی سینی بود.» او صحنه قتل کارون را نیز اینگونه شرح می‌دهد: «چشمای کارون راست و ایستاده بود. دهنشُ پار ه کرده بودن. وسط سینه‌ش، پایین قلبش یه چیز سفیدی بود. رفتم جلو تکهٔ چربی بود خواستم ورش دارم نتونستم.»
پیگیری قتل
ارس حاجی‌زاده در مورد پیگیری قتل پدر و برادر خود می‌گوید «وقتی بازپرس پرونده می‌گفت این قتل انگیزه‌ای به بزرگی چنار می‌خواهد و وقتی سرهنگ پوررضاقلی، رئیس وقت آگاهی کرمان در برابر سوال‌های ما سرش را پایین می‌انداخت هنوزم نفهمیده بودیم اصل ماجرا چیست. بیشتر از دوماه از قتل بابا و کارون گذشته بود که گفتند آقای مختاری مفقود شده. او به مراسم ختم بابا آمده بود. چندین روز بعد هم آقای پوینده ناپدید شد و بعد آقای فروهر و خانم اسکندری کشته شدند. “ فرخنده حاجی‌زاده دربارهٔ پرونده برادر و برادرزاده اش می‌گوید: “تمام این سال‌ها پیگیری‌های ما ادامه داشت، همه جا رفتیم، هر کاری هم توانستیم کردیم، از طرفی هم از سوی وزارت اطلاعات تحت فشار بودیم و احضار و بازجوئی می‌شدیم در نهایت هم که گفتند یک اشتباه ساده بوده؛ یعنی با ضربات چاقو برادر و برادرزاده ام را سلاخی کردند و گفتند اشتباه ساده بوده. چند سال پیش هم در آستانهٔ بازنشستگی من، مرا مجبور کردند بنویسم که در قتل برادرم آنها مقصر نبوده‌اند».
کتاب‌شناسی
حاصل ۴۹ سال زندگی وی چندین کتاب است که با نامهای: و سایر دفتر شعر و دفاتر خاطرات کودکی، نوجوانی و جوانی است که برخی چاپ شده و در دست چاپ هستند.
غزل
مسوزان وطنم را
ای آتشِ سوزنده، مسوزان وطنم را این خاک هنر خیز سراپا محنم را هر گوشه از این خاک، مرا خاطره ای هست از من مستان، گلشن ناز و سمنم را این گونه که امروزه ز هر گوشه نواییست ترسم که بسوزند ز حرفی چمنم را ایرانِ من، ای عشقِ من، ای زندگیِ من خواهم که بدوزی تو به راهت کفنم را آن لحظه که پر خون شودم حنجره از تیر چون کاوه فرازم به فلک، پیرهنم را چون مرغ حق، از دل بکشم آه، وطن، آه چون خنجرِ برنده نمایم، سخنم را در دیده من، خار مغیلان تو سرو است بگذار پر از لاله کنم باغ تنم را بر پیکر من نقش شود نقشه ایران پر خون چو نمایند، به خنجر بدنم را ایران من و، من میهن و، میهن سحر من هرگز نفروشم به جهان، جانِ منم را
غفلت گوهر شکنان
جشنواره زمستان در طنطوره
جشنواره زمستان در طنطوره یک جشنواره فرهنگی سالانه است که در شهر قدیمی العلا، مدینه واقع در شمال غربی عربستان سعودی برگزار می‌شود. نخستین جشنواره از ۲۱ دسامبر ۲۰۱۸ آغاز شد و یک سری کنسرت‌های هشت هفته‌ای برای موسیقی‌دانان سطح جهانی برگزار شد. علاوه بر این، این جشنواره همچنین فعالیت‌ها و رویدادهای دیگری را به نمایش می‌گذارد.
نام
نام جشنواره «طنطوره» الهام گرفته شده‌است از یک منطقه باستانی واقع در شهر قدیمی العلا، که توسط افراد محلی به عنوان نشانگر تغییر فصل استفاده می‌شود.
گلادستون، نیوجرسی
گلادستون (به انگلیسی: Gladstone) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در نیوجرسی واقع شده‌است. گلادستون ۱٬۵۰۱ نفر جمعیت دارد و ۷۹٫۸۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ریک بیکر (چهره‌پرداز)
ریک بِیکر (Rick Baker؛ زادهٔ ۸ دسامبر ۱۹۵۰) چهره‌پرداز و بازیگر اهل کشور آمریکاست.
دنزل ویتاکر
دنزل ویتاکر (Denzel Whitaker؛ زادهٔ June 15, 1990) یک هنرپیشه، و بازیگر سینما اهل ایالات متحده آمریکا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به آدم‌ربایی، روز تعلیم و پاکسازی اشاره کرد.
لیزا کول
لیزا کول (Lisa Cole؛ زادهٔ May 14, 1973 ) بازیکن فوتبال اهل ایالات متحده آمریکا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به بوستون بریکرز اشاره کرد.
گامبوژیک اسید
گامبوژیک اسید یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۵۲۸۱۶۳۲ است. شکل ظاهری این ترکیب، جامد نارنجی است.
آندری پوپوویچ
آندری پوپوویچ (Андрій Володимирович Попович؛ زادهٔ March 4, 1992) بازیکن فوتبال اهل جمهوری آذربایجان است.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۱۷ سال جمهوری آذربایجان، زیر ۱۹ سال جمهوری آذربایجان، زیر ۲۱ سال جمهوری آذربایجان، و جمهوری آذربایجان بازی کرده‌است.
سیارک ۳۱۰۱
سیارک ۳۱۰۱ سه هزار و صد و یکمین سیارک کشف شده‌است که در ۱۱ آوریل ۱۹۷۸ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۴٫۲۰ است.
سرگئی آواکیانتس
سرگئی آواکیانتس (Сергей Иосифович Авакянц؛ زادهٔ ) یک افسر دریایی روسیه و دریافت کننده نشان مقررات دریانوردی و نشان خدمت به کشور در نیروهای مسلح اتحاد جماهیر شوروی است.
زندگی‌نامه
در تاریخ ۶ آوریل ۱۹۵۷ در ارمنستان، متولد شد و پسر یک افسر بود. او در سال ۱۹۸۰ از مدرسه نیروی دریایی ناخیموف فارغ‌التحصیل شد و از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۱ در کلاس‌های ارتش ویژه نیروی دریایی را شرکت کرد و هفت سال بعد از آکادمی نیروی دریایی کوزنتسف فارغ‌التحصیل شد. او در ناوگان شمالی خدمت کرده و برای خدمت در دریانورد دریایی ناوگان لوبوف، که بعدها به مارشال اوستینوف تغییر نام داد، تلاش کرد. از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۶ او افسر فرماندهٔ همان رزمناو بود. تا اکتبر سال ۱۹۹۶، معاون فرمانده بود و در سال ۲۰۰۱، فرمانده بخش موشک ناوگان شمالی شد. از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۷ او رئیس کارکنان اسکادران عملیات ناوگان شمالی شد. او سال‌های بین ۲۰۰۵ و ۲۰۰۷ را در آکادمی نظامی ستاد مشترک نیروهای مسلح روسیه گذراند و در آن ماه ژوئن رئیس کارکنان نیروی دریایی نووروسویک ناوگان دریای سیاه شد. در ماه اوت سال جاری، معاون فرمانده نیروی دریایی و ناوگان اقیانوس آرام شد. از ماه مه ۲۰۱۲ او توسط فرمان رئیس‌جمهور روسیه، فرمانده ناوگان اقیانوس آرام بوده‌است.
نظریه جنگ مشروع
نظریه جنگ مشروع یا نظریه جنگ عادلانه یک دکترین قرون وسطایی و متضمن جنبه‌های فلسفی، اخلاقی و نظریات کلیسای کاتولیک رومی است. نظریهٔ جنگ مشروع که ریشه در آموزه‌های مسیح دارد توسط بسیاری از علمای دینی و فیلسوفان مغرب زمین مورد نقد و بررسی قرار گرفت. در دیدگاه طرفداران نظریهٔ جنگ عادلانه، جنگ تحت شرایطی جایز و مشروع است و کشور زیان دیده که حق مشروعِ دفاع یا تعقیب را دارد می‌تواند به جنگ متوسل شود. هم‌چنین طرفداران این نظریه معتقدند که می‌توان خشونت و درگیری‌ها را از طریق معیارهای فلسفی، مذهبی و سیاسی تحت نظم و قاعده درآورد. برخلاف دوران باستان که جنگ یک امر طبیعی در روابط بین‌المللی تلقی می‌شد این نظریه توانست تا حدودی کاربرد زور در روابط بین‌المللی را محدود و قواعد مربوط به آن را تنظیم کند.
تاریخچه
مفهوم جنگ مشروع اول بار در یکی از کتاب‌های حماسی هند، مهابارات مطرح گردید اما پیداش و ابداع آن به دوران جمهوری روم برمی گردد. اولین بار رومیان بودند که جنگ عادلانه یا مشروع را در برابر جنگ نامشروع  به کار بردند. از دیدگاه رومیان جنگ مشروع، جنگی بود که آغاز کنندهٔ آن روم باشد و با انجام مراسمی که در آن خدایگان به شهادت گرفته می‌شوند همراه باشد. هر چند سابقهٔ استناد به این نظریه به عنوان یک مفهوم مستقل به دوران سیسرون می‌رسد اما تبیین و گسترش این نظریه مدیون اندیشه‌های آگوستین و توماس آکویناس است. در نظر آگوستین که اولین نظریه‌پردازی بود که به جنگ مشروع جنبه الهی داد و آن را از دریچهٔ مذهب نگریست، جنگ در صورتی مشروع است که دو ویژگی در آن مستتر باشد: «اقدام کننده محق به جنگ باشد و جنگ به امر خاص خداوند باشد.» نظریه جنگ مشروع که در ابتدا جوهرهٔ مذهبی به خود گرفته بود و به عنوان یک تکلیف الهی و برای حفظ دین معرفی گردید در دیگر ادیان الهی مانند مسیحیت، یهود و اسلام به سرعت مطرح و پذیرفته گردید. در ابتدای امر جامعهٔ مسیحیت توسل به هر نوع جنگ را مغایر با آموزه‌های دین مسیح می دانست و آن را ممنوع می‌شمارد اما کم‌کم علما، اخلاق گرایان و سردمداران کلیسا به این باور رسیدند که هر چند جنگ به خودی خود پدیده‌ای مذموم است اما دولت‌ها می‌توانند برای تأمین منافع و مصالح خود از زور استفاده برند. از دید کاتولیک ها تنها جنگی مشروع است که طبق فرمان کلیسا آغاز شود. آن‌ها برای توجیه اخلاقی جنگ‌های صلیبی در قرون وسطی به حربهٔ جنگ مشروع متوسل شدند. در دیدگاه اسلام هم جنگ مشروع جنگی است که در برابر تجاوز و برای نجات ملل دیگر از ظلم و ستم باشد.
بیش تر نظریه‌پردازان و طرفداران جنگ مشروع بر دارا بودن ۴ ویژگی ذیل به عنوان معیاری برای مشروع یا عادلانه بودند جنگ اتفاق نظر دارند: از دیگر اندیشمندانی که در خصوص این نظریه مطالعات فراوانی انجام دادند و تأثیراتی در مفهوم آن ایجاد کردند می‌توان به آمبرواز، سوآرز، ساموئل پوفندرف، هوگو گروسیوس، توماس داکن، واتل و توماس هابز اشاره کرد. با ظهور عصر جدید [از آغاز قرن ۱۶ تا آغاز قرن ۱۹]، دکترین قرون وسطایی جنگ مشروع، جنبهٔ مذهبی خود را از دست داد و جنگ برای کشورها به مثابهٔ یک حق پادشاهی و هر زمان که منافع ایجاب کند مطرح گردید.
هرمان راربل
هرمان راربل (Herman Rarebell؛ زادهٔ November 18, 1949) یک موسیقی‌دان اهل آلمان است. وی از سال ۱۹۷۷ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
نیپلز، مین
نیپلز شهری در ایالت مین کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۴۲۸ نفر بوده‌است.
استقلال از مقیاس
در فیزیک، ریاضیات، آمار و اقتصاد، استقلال از مقیاس، بی‌مقیاسی یا مقیاس‌ناوردا ویژگی اشیا یا قوانینی است که هرگاه مقیاس طول، انرژی یا سایر متغیرها با فاکتور مشترکی تغییر کند، ثابت می‌مانند. واژه فنی برای این تبدیل، کش‌آمدن است و کش‌آمدن می‌تواند بخشی از یک تفارن تطبیقی بزرگتر باشد.
گایرینال
گایرینال یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۶۴۴۳۷۷۴ است. که جرم مولی آن ۲۳۴٫۲۹ g/mol می‌باشد.
گابریله مونتر
گابریله مونتر (Gabriele Münter؛ February 19, 1877 – 1877:2:19, May 19, 1962) نقاش مکتب اکسپرسیونیسم اهل آلمان بود. او چهره‌ای برجسته در جنبش پیشروی مونیخ در اوایل سدهٔ بیست میلادی بود. او همچنین از بنیان‌گذاران گروه اکسپرسیونیستی سوارکار آبی بود.
مونتر شاگرد، و دوست نزدیک واسیلی کاندینسکی بود و از او تأثیر پذیرفت. آن‌ها چندین سال در خانه‌ای در شهر کوچک مورناو در ایالت بایرن آلمان زندگی می‌کردند. رابطهٔ عاشقانهٔ مونتر و کاندینسکی در حالی شکل گرفت که پانزده سال از ازدواج کاندینسکی می‌گذشت.
مونتر در دوران پر حادثهٔ جنگ جهانی دوم، تعداد بسیاری از تابلوهای خود و نقاشان دیگر مانند کاندینسکی را در خانه‌اش مخفی کرد و بدین ترتیب مانع نابودی آن‌ها توسط نازی‌های تندرو شد. او همزمان با تولد هشتادسالگی‌اش، تمام مجموعهٔ خود را که شامل هشتاد تابلوی رنگ روغن و ۳۳۰ طراحی بود، به گالری شهری لنباخهاوس مونیخ اهدا کرد.
مارسیو فریرا دی سوزا
مارسیو فریرا دی سوزا مدافع اهل برزیل است که در شهر سانتو آندره و در تاریخ  به دنیا آمده‌است.
او در تیم‌های فوتبال URT سابقهٔ حضور دارد.
برینک‌من، اکلاهما
برینک‌من (به انگلیسی: Brinkman) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان گریر، اکلاهما واقع شده‌است. برینک‌من ۵۱۶٫۰۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
یان یوهانسون
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است می‌توان به پی‌پی جوراب‌بلند اشاره نمود.
کمپ شفا
کمپ شفا، خوشحال نیستی ، یا به سادگی به عنوان کمپ شفا شناخته می‌شود، یک برنامه تاک شو کره جنوبی است که در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۱، از اس‌بی‌اس پخش می‌شد. میزبان آن کمدین لی کیونگ کیو، مجری تلویزیونی کیم جی دونگ و بازیگر سونگ یو ری است. شناخته شده که این برنامه ژانر جدیدی از تاک شو متمرکز بر «شفابخشی» را ایجاد کرده‌است، که در سال ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ به روند تاک شو تبدیل شده‌است.
وست کلاندون
وست کلاندون (به انگلیسی: West Clandon) یک روستا و محله مدنی در بریتانیا است که در Guildford واقع شده‌است. وست کلاندون ۹٫۵۷ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۳۶۳ نفر جمعیت دارد.
سید عباس موسوی (روحانی)
سید عباس موسوی (زاده ۲۶ اکتبر ۱۹۵۲ – درگذشته ۱۶ فوریه ۱۹۹۲)، روحانی شیعه لبنانی و یکی از مؤسسین و دومین دبیرکل حزب‌الله لبنان بود. او در در روستای نبی شیت از توابع بعلبک به دنیا آمد. تحصیلات حوزوی خود را در شهر صور آغاز نمود و برای ادامه آن به حوزه علمیه نجف رفت. موسوی در سال ۱۹۷۹ به لبنان بازگشت و حوزه علمیه بعلبک را تأسیس کرد. او در مه ۱۹۸۴ پس از صبحی طفیلی، به عنوان دومین دبیرکل حزب‌الله لبنان انتخاب شد. سید عباس موسوی که در ۱۶ فوریه ۱۹۹۲ برای شرکت و سخنرانی در مراسم سالگرد راغب حرب به روستای جبشیت رفته بود، در راه بازگشت خودروی حامل او مورد حمله هلی‌کوپترهای اسرائیل قرار گرفت که در نتیجه آن او و فرزند و همسرش ترور شدند.
سیارک ۳۱۰۲
قدر مطلق سیارک برابر ۱۵٫۶۰ است.
سید عباس موسوی (روحانی)
زندگی
موسوی در سال ۱۹۵۲ در روستای نبی شیت از توابع بعلبک لبنان دیده به جهان گشود.
تحصیلات
در سال ۱۹۶۷ میلادی برای پیگیری تحصیلات علوم دینی به حوزه علمیه نجف رفت و نزد استادان بزرگ آن حوزه به تحصیل در رشته‌های علوم اسلامی پرداخت. وی در کلاس‌های درس سید ابوالقاسم خویی و سید محمد باقر صدر می‌رفت و با سید محمد باقر صدر روابط نزدیک فکری و سیاسی برقرار کرد.
بازگشت به لبنان
موسوی در این مدت ازدواج نمود، و این بار به همراه همسرش به نجف رفت. او با مشاهده ظلم صدام حسین بر مردم عراق در مقابل حکومت حاکم به فعالیت سیاسی پرداخت.
در سال که ۱۹۷۷ موسوی برای شرکت در مراسم عاشورا به لبنان آمده بود، نیروهای سازمان امنیت حزب بعث - منطقه عراق چندین بار به محاصره و بازرسی منزل وی در نجف پرداختند و قصد دستگیری او را داشتند. چندی بعد به علت فشارهای مداوم پلیس عراق سید عباس موسوی به توصیه سید محمدباقر صدر به لبنان بازگشت. در سال ۱۹۷۹، حوزه علمیه بعلبک را تأسیس کرد. سپس به همراه همسرش حوزه الزهرا را جهت آموزش احکام اسلامی به راه انداخت.
حزب‌الله لبنان
به دنبال اشغال لبنان توسط اسرائیل در سال ۱۹۸۲ سازمانی به نام بسیج عمومی مستضعفین شکل گرفت که بعدها به مقاومت اسلامی معروف شد. حزب‌الله در همین سال با توزیع اعلامیه‌ای به مناسبت کشتار صبرا و شتیلا و نیز یک سال بعد، به مناسبت کشته شدن راغب حرب، ضمن اعلام موجودیت، اهداف و طرح‌های خود را برای مسائل گوناگون لبنان اعلام کرد و خواستار تغییر نظام سیاسی این کشور شد. با تشکیل نظام جمهوری اسلامی در ایران توسط سید روح‌الله خمینی، موسوی با همفکری جمعی از روحانیون شیعه و تعدادی از شاگردان خود، با جدا شدن از جنبش امل که آن روزها پس از ربوده شدن موسی صدر و کشته شدن مصطفی چمران وارد جنگ داخلی با نیروهای مقاومت فلسطین شده بود، اقدام به تشکیل گروهی شبه نظامی به نام حزب‌الله لبنان در سال ۱۹۸۲ کرد. سید عباس موسوی در سال ۱۹۹۱ خود دبیر کلی این حزب را بر عهده گرفت.
ترور
عباس موسوی در صبح روز ۱۶ فوریه ۱۹۹۲ برای شرکت در مراسم هشتمین سالگرد کشته شدن راغب حرب به سمت روستای جبشیت سفر کرد و پس از شرکت در مراسم و سخنرانی به سمت بیروت در حرکت بود. هلی‌کوپترهای اسراییلی به کاروان اتومبیل‌های سید عباس موسوی حمله کردند و با هدف قرار دادن خودروی وی، باعث کشته شدن او و فرزند و همسرش شدند.
جشنواره فیلم رم
جشنواره بین‌المللی فیلم رم یک جشنواره فیلم است که اکتبر هر سال در رم، ایتالیا برگزار می‌شود.
جایزه ویژه هیئت داوران
2007ابوالفضل جلیلی با فیلم حافظ
استراتفرد، ویسکانسین
استراتفرد، ویسکانسین (به انگلیسی: Stratford) یک سکونتگاه مسکونی و روستا در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان ماراتون، ویسکانسین واقع شده‌است.
خصوصیات
استراتفرد ۱۳٫۸۶ کیلومترمربع مساحت و ۱٬۵۷۸ نفر جمعیت دارد و ۳۸۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آدام داوسون (بازیکن فوتبال)
آدام داوسون (Adam Dawson؛ زادهٔ October 5, 1992 ) بازیکن فوتبال اهل بریتانیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال ویگان اتلتیک، باشگاه فوتبال آکرینگتون استنلی، باشگاه فوتبال بارو، و باشگاه فوتبال لستر سیتی اشاره کرد.
گاگریو
گاگریو در بختیاری و کهگیلویه به نام‌های دیگری مانندِ «گوگِریو» و «سُروُو» که مخففِ سرودهٔ عزا است گفته می‌شود.
گاگریویا[دونگ دال ]درزبان بختیاری یعنی نوای غمگین قدیمی ترین گاگریوهابه سبک زنانه خوانده می شونداین سبک ازموسیقی بسیارغمگین وسوزناک است که درهنگام سوگواری ومرگ یکی ازافرادهرتیره بستگی به جایگاه اجتماعی فردمتوفی خوانده میشوداین سبک درمناطق هفت لنگ نشین وچهارلنگ نشین به یک صورت اجرامی شود[مردان نیزبه این سبک درمراسمات عزاداری تسلط کامل دارندودرحالاحاظراین سبک بیشترتوسط مردهاخوانده می شودودرمقابل مبلغی دریافت میکنند]
"دنگدال "به گویش میوندی هم باز به معنی گاگریو میباشد
محتوا
گاگِریوها شعر هستند و در دستهٔ اشعار بختیاری جای می‌گیرند. این اشعار عمدتاً در مراسمِ عزاداری بختیاری‌ها و بیشتر توسطِ زنان خوانده می‌شود اما امروزه با گسترش و دگرگونی وضعیتِ اجتماعی و ساخت مساجد و امکاناتِ صوتی، مردان نیز گاهی به خواندنِ گاگریو روی می‌آورند.
رسوم
محورِ همهٔ اشعارِ گاگریو، غم و عزاست. در آغازِ خواندنِ گاگریو، رسم بر اینست که یکی از زنانِ سرشناس و «بی بی» های ایل شروع به خواندنِ بیتی از گاگریوه می‌کند و همهٔ زنان نیز با وی همنوا می‌شوند و آن بیت، بیتِ ترجیعی می‌ماند که زنان پس از خواندنِ هر چند بیتی آن بیت را دوباره تکرار می‌کنند. معمولاً پس از خواندنِ چهل بیت یا کمتر، زنِ دیگری خواندنِ اشعار و تکرارِ آن‌ها را بعهده می‌گیرد و زنانِ دیگر نیز با وی همنوا شده و این کار در مجالسِ ترحیم ممکنست ساعت‌ها به درازا بینجامد.
انواع گاگریو
مانند:
دوین ویتاکر
دان ویتاکر (Duane Whitaker؛ زادهٔ June 23, 1959) یک هنرپیشه، و فیلم‌نامه‌نویس اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۷۹ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به داستان عامه‌پسند اشاره کرد.
گویش شوشتری
شوشتری یکی از گویشهای زبان فارسی است که در استان خوزستان رواج دارد. گویش دزفولی نزدیکترین گویش به گویش شوشتری است و با زبان لری نیز ارتباط نزدیکی دارد. و گلاتولوگ آن را زیر مجموعه خانواده زبان‌های ایرانی غربی و خانواده فارسی امروزی-میانه قرار داده است.
ویژگیهای دستوری
این گویش از نظر تقریب نزدیکی بیشتری با پارسی دری دارد تا فارسی معیار نوین.
اسم
جمع بستن اسم جانداران در فارسی شوشتری با پسوند «ون» که معادل «ان» در فارسی معیار است انجام می‌شود. جمع بستن غیر جانداران معمولا با پسوند «آ» یا «ها» انجام می‌شود. مانند: لُرون، عربون، خوبون، زشتون، کتابا، زِمینا، مَرویزا.
در این بین حالت‌های خاص نیز وجود دارد:
الف) اگر اسم منتهی به صدای آ یا هاء غیر ملفوظ باشد باشد با «هون» جمع بسته می‌شود، مانند: دوناهون یا دونُهون (دانایان)، آغاهون یا آغُهون (آقایون)، زندِهون (زندگان)، مُردُهون (مردگان)
ب) اگر اسم به -و (ou) یا واو صامت ختم شود با ««وون» جمع بسته می‌شود. مانند: دالووون (پیرزنان)، خالووون (خالوها)، گُوون (گاوان)، دیوون (دیوها)
معرفه و نکره
اسم‌های معرفه در فارسی شوشتری گاهی همچون فارسی معیار علامتی ندارند و از قرائن باید آنها را شناخت. گاهی نیز برای معرفه کردن اسم‌ها پسوند «کَ» در انتهای آن قرار می‌گیرد. مثل: این واژه‌های معرفه در نواحی شمالی و مرکزی ایران با افزودن (ه) مثل دختره و پسره و در نواحی جنوب ایران معمولا با افزودن (و) مثل پسرو و دخترو ساخته می‌شود.
ضمیر
ضمیر در گویش شوشتری به گونه‌های شخصی، اشاره، تاکیدی، پرسشی و مبهم به کار می‌رود.
صفت
در فارسی شوشتری صفت تفضیلی همچون فارسی دری با پسوند «تر» به کار می‌رود. اما صفت عالی با پسوند «ترین» چندان متداول نیست. مثلا «من مُسن ترین شما هستم» معمولا با صفت تفضیلی و بصورت «مو اَ همَتون مُسِن‌تَرُم» به کار می‌رود.
در فارسی شوشتر همچون فارسی معیار معمولا صفت بعد از موصوف قرار می‌گیرد. در برخی حروف کسره بین صفت و موصوف به حالت سکون در‌می‌آید.
فعل‌
در این گویش مانند فارسی پیش از عهد مغول پیشوندهایی مانند "بـ " یا "می" به صورت غیر ضروری می توانند جلوی افعال بایستند. در برخی حالات التزامی و امر نیز برعکس فارسی نو و بر راه فارسی ادبی دوره‌های پیشین پیشوندی جلوی فعل ظاهر نمی شود. صرف امر منفی نیز بجای "ن" از "م" استفاده می‌شود که حالت قدیمی‌تر آن است.برخی از افعال قدیمی که در گذشته استفاده می شده و امروز در زبان عوام متروک شده در این گویش رایج است.
صرف فعل امر:در فعل امر همان بن مضارع به عنوان امر بکار می رود.در حالت منفی "م" میگیرد.
صرف فعل مضارع:
فعل ماضی: نمونه‌ای از صرف افعال ماضی در گویش شوشتری در وجه‌های مختلف
در افعال متعدی در گویش شوشتری مفعول یا متمم ممکن است بصورت ضمیر متصل پس از فعل بیاید. این حالت در فارسی امروز چندان متداول نیست اما در ادبیات کهن فارسی وجود دارد. مثلا در این مصرع مولانا: می‌بینیم که "ت" که نشانه مفعولی، در اینجا مفهول له، است بصورت چسبان پس از فعل می آید. در پارسی بیشتر مفعول به خاصیت اتصال به پایان فعل را دارد و اتصال مفعول له کمتر به کار می‌رود اگرچه در ادبیات هست. این حالت در گویش شوشتری هنوز وجود دارد.مثلا برای همین مفهوم "به تو نگفتم" می گویند " نگفتـُمـَت ".
ادبیات شوشتری
شوشتر در دوره‌های دور ادبیات داشته است. مثلا در ترجمان ‌البلاغه می‌خوانیم که ابوالعلای شوشتری از نخستین کسانی است که در جنوب غرب ایران به پارسی‌نویسی پرداخته است. در دوره‌های متاخر هم شاعران و نویسندگانی از این دیار بوده اند اما نشان کسی که به محلی بنویسد را احتمالاً در نیمه‌های قرن سیزدهم هجری قمری باید در آثار ملاحسن شوشتری ملقب به " حسنا" بیابیم. شاعران دیگری مانند شباب شوشتری، وفائی شوشتری، محمدباقر محب شوشتری و عیدی شیرافکن را نیز می توان به این جمع افزود. به عبارتی دوران زندیه و دوره‌های آغازین قاجار را می توان آغاز ادبیات شوشتری دانست. نمونه‌ای از اشعار ملاحسن شوشتری به لهجهٔ محلی شوشتر در دوران قاجار :
کلمات و اصطلاحات بومی گویش شوشتری از نظر اصطلاحات بومی غنای فراوانی دارد. بسیاری واژه‌های ناشناخته یا واژه‌های مهجور و متروک در این گویش متداول است. برای نمونه:
ادبیات شفاهی و ترانه‌های محلی
شوشتر حائز ادبیات شفاهی غنی از جمله ضرب المثل‌ها و اصطلاحات و لطایف و ترانه‌های محلی با سبک آواز خاص خود می باشد. که بسیاری از آنها بوسیلهٔ بنیاد نیشابور یا علامه دهخدا گردآوری شده‌است. نمونه‌ای از ضرب المثل‌های محلی شوشتر:
راهنمای آوانویسی
â = تلفظ حرف آ در واژهٔ آبادان
a = تلفظ حرف ا در واژه احمد
ٍe = تلفظ حرف ا در واژه ابراهیم
C = چ
š = ش
Q = غ یا ق
O = تلفظ حرف ا در واژهٔ امید
U = تلفظ حرف و در واژهٔ کوچه
X = خ
Ž = ژ
زبان فارسی
فارسی یا پارسی یک زبان ایرانی غربی از زیرگروه ایرانی شاخهٔ هندوایرانیِ خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی است که در کشورهای ایران، افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان، پاکستان، عراق، ترکمنستان و آذربایجان به آن سخن می‌گویند. فارسی یک زبان چندکانونی و زبان رسمی ایران، تاجیکستان و افغانستان به‌شمار می‌رود. این زبان در ایران و افغانستان به الفبای فارسی، که از خط عربی ریشه گرفته، و در تاجیکستان و ازبکستان به الفبای تاجیکی، که از سیریلیک آمده، نوشته می‌شود. زبان فارسی در افغانستان به‌طور رسمی دَری (از ۱۳۴۳ خورشیدی) و در تاجیکستان تاجیکی (از دورهٔ شوروی) خوانده می‌شود.
فیلیپس (ابهام‌زدایی)
فیلیپس همچنین ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
زبان فارسی
فارسی دری، در طول تاریخ، زبانِ فرهنگی و ارجمند امپراتوری‌های پرشماری در آسیای غربی، میانه و جنوبی بوده‌است. این زبان تأثیرات بزرگی را بر زبان‌های همسایه خویش، از جمله دیگر زبان‌های ایرانی، زبان‌های ترکی (به ویژه ازبکی و آذربایجانی)، ارمنی، گرجی و زبان‌های هندوآریایی (به ویژه اردو) گذاشته‌است. فارسی بر عربی نیز تأثیر گذاشته و از آن تأثیر پذیرفته‌است. این زبان حتی در میان کسانی که گویشور بومی آن نبوده‌اند، همانند ترکان عثمانی در امپراتوری عثمانی یا پشتون‌ها در افغانستان، و هند در دوره گورکانیان برای دورانی زبان رسمی دیوان‌سالاری بوده‌است.
در سال ۱۸۷۲ در نشست ادیبان و زبان‌شناسان اروپایی در برلین، زبان‌های یونانی، فارسی، لاتین و سانسکریت به عنوان زبان‌های کلاسیک جهان برگزیده شدند. بر پایهٔ تعریف، زبانی کلاسیک به‌شمار می‌آید که باستانی و دارای ادبیات پرباری باشد و همچنین در واپسین هزارهٔ زندگانی خود دچار دگرگونی‌های اندکی شده باشد. فارسی از نظر آثار ادبی و شمار و گوناگونی واژگان و همچنین ضرب‌المثل‌ها یکی از غنی‌ترین و پرمایه‌ترین زبان‌های جهان است. از شناخته‌شده‌ترین آثار ادبیات فارسی می‌توان شاهنامه فردوسی، آثار مولوی، رباعیات خیام، پنج گنج نظامی، دیوان حافظ، منطق‌الطیر عطار نیشابوری و گلستان و بوستان سعدی را نام برد.
شعله ولپی
شعله ولپی؛ زادهٔ ۶ مارس ۱۹۶۲) یک زبان‌شناس اهل ایران است.
زبان فارسی
نام
زبان فارسی نو، در درازای تاریخ و در پهنه‌های گوناگون جغرافیایی، نام‌های گوناگونی داشته و دارد. این زبان در ایران به نام «پارسی» و رسماً «فارسی»، در افغانستان به نام فارسی و رسماً «دری» و در تاجیکستان و ازبکستان نیز رسماً به نام «تاجیکی» (Тоҷикӣ) مشهور است. این زبان در بحرین و دیگر کشورهای پیرامون خلیج فارس نیز «عجمی» و همچنین فارسی نام دارد. در عثمانی و هند نیز این زبان فارسی نامیده می‌شد.
شعله ولپی
شعله ولپی شاعر، نویسنده و مترجم ادبی ایرانی الاصل است. او در ایران به دنیا آمده و سال‌های نوجوانی را در ترینیداد و بریتانیا گذراند و سپس به ایالات متحده نقل مکان نمود و تحصیلات خود را در رشته سینما، تلویزیون و رادیو در دانشگاه نورت‌وسترن و نیز در رشته بهداشت عمومی در دانشگاه جان هاپکینز به پایان رسانیده‌است. وی هم‌اکنون در لس آنجلس زندگی می‌کند.
زبان فارسی
نام
از نظر ریشه‌شناسی، واژهٔ فارسی معرب پارسی است که در نتیجه نبود حرف «پ» در دستگاه واجی عربی بدین شکل درآمده است. واژه پارسی از واژه کهن‌تر پارسیگ (𐭯𐭠𐭫𐭮𐭩𐭪) در پارسی میانه آمده که حاصل افزودن پسوند صفت‌ساز ـیگ به واژه «پارس» و به معنای «[زبانِ] منسوب به پارس» است. در پارسی باستان نیز نام این زبان پارسَه (𐎱𐎠𐎼𐎿) یا آریَه (𐎠𐎼𐎹) بود.
در سایر زبان‌ها
در بیشتر زبان‌های ایرانی از فارسی و مشتقات آن برای اشاره به فارسی استفاده می‌شود؛ استثناهای مهم پشتو و آسی هستند که به ترتیب از پاړسی و (Persaynag) Персайнаг استفاده می‌کنند. در بیشتر زبان‌های جهان اسلام و شبه‌قارهٔ هند نیز به پیروی از عربی مشتقات واژهٔ فارسی رایج است. در عربی کلاسیک، به‌ویژه در سده‌های نخست دورهٔ اسلامی، به فارسی «لسان العجم» (زبان عجم) می‌گفتند.
شعله ولپی
آثار
از شعله ولپی تاکنون چند مجموعه شعر به اضافه یک سی.دی. منتشر شده‌است. از آثار وی می‌توان به ترجمه گزیده‌ای از اشعار فروغ فرخزاد با عنوان «گناه» به زبان انگلیسی اشاره کرد. این کتاب توسط انتشارات دانشگاه آرکانزاس به چاپ رسیده‌است. شعله، گلچین اشعار فروغ را با عکسی از شاعر و شعری به خط او آغاز می‌کند و سپس تاریخچه کوتاهی از زندگی فروغ را به خوانندگانش معرفی می‌کند. بخش اول گناه برگرفته از کتاب‌های اسیر، دیوار و عصیان است، بخش دوم، اشعاری از تولدی دیگر را دربردارد و بخش پایانی برگردان شعرهایی از مجموعه ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد است.
زبان فارسی
در سایر زبان‌ها
نام فارسی در زبان‌های غربی از واژهٔ یونانی (Persís) Περσίς آمده‌است. این واژه یونانی‌شدهٔ واژهٔ پارسَه در پارسی باستان است که در فارسی امروزی پارس تلفظ می‌شود. در بیشتر زبان‌های اسلاوی و برخی از زبان‌های ژرمنی و ترکی (همانند Персидский، Persische ، Парсы) نام فارسی مستقیماً از واژهٔ یونانی آمده‌است. در دیگر زبان‌ها (همانند persiana ، Persian، صربی: персијски) نام فارسی مشتقی از صفت لاتین Persiānus است که از اسم Persia مشتق می‌شود که به همان Περσίς یونانی بازمی‌گردد.
دسته‌بندی
فارسی از گروه جنوبِ غربی شاخهٔ غربی زبان‌های ایرانی است که خود زیرگروه هندوایرانی خانوادهٔ هندواروپایی به‌شمار می‌رود. تاتی قفقاز از نظر تباری نزدیک‌ترین زبان به فارسی (یا گویشی از آن ) به‌شمار می‌رود. پس از آن دیگر زبان‌های گروه جنوب غربی، یعنی لری، اچمی، بشاگردی و گویش‌های استان فارس، نزدیک‌ترین‌ها به فارسی هستند. میزان شباهت واژگانی گویش‌های زبان لری به فارسی در لری شمالی ۸۰٪ (با لهجهٔ خرم‌آبادی ۸۵٪)، بختیاری ۷۶٪ و لری جنوبی ۷۵٪ (با گویش بوشهری فارسی ۸۰٪) است. میزان این شباهت میان فارسی و لکی نیز ۷۰٪ برآورد شده‌است.
شعله ولپی
جوایز
در سال ۲۰۱۳ برنده "جایزه کتاب میدوست" (Midwest Book Award) و در سال ۲۰۱۰ برنده "جایزه Lois Roth Persian Translation prize شده‌است
زبان فارسی
دسته‌بندی
زبان‌های شمال غربی ایرانی شامل کردی، بلوچی، مازندرانی، گیلکی، تالشی، تاتی، زازاکی، گورانی و گویش‌های مرکز ایران می‌شوند. دیگر زیرگروه زبان‌های ایرانی، زبان‌های ایرانی شرقی، شامل زبان‌های آسی، پشتو و پامیری و زبان‌های مردهٔ اوستایی، سُغدی، خوارزمی، سَکایی و باختری می‌شوند. اتنولوگ شمار زبان‌های ایرانی را ۸۵ عدد برآورد می‌کند که از این میان فارسی در ایران، افغانستان، تاجیکستان و داغستان (به عنوان تاتی)، پشتو در افغانستان و کردی در عراق از وضعیت رسمی برخوردارند. فارسی همچنین پر گویش‌ورترین زبان ایرانی است و پس از آن پشتو، کردی و بلوچی قرار دارند.
بیشتر زبان‌های بومی اروپا و غرب و جنوب آسیا از این خانواده هستند که شماری از آن‌ها، به‌ویژه انگلیسی، اسپانیایی، فرانسوی و پرتغالی، در نتیجهٔ استعمار در سراسر نیم‌کرهٔ غربی و اقیانوسیه و بخش‌هایی از آفریقا نیز گسترده شده‌اند. طبق برآورد اتنولوگ این خانواده دارای ۴۴۵ زبان زنده و ۳٫۲ میلیارد گویشور در سراسر جهان و از نظر شمار گویشوران بزرگ‌ترین خانوادهٔ زبانی جهان است. بیش از دو سوم این زبان‌ها به شاخهٔ هندوایرانی تعلق دارند.
پیشینه
زبان‌های ایرانی معمولاً به سه دورهٔ باستان، میانه و نوین تقسیم می‌شوند. این دوره‌ها با دوره‌های تاریخ ایران مطابقت دارند؛ بدین ترتیب که دورهٔ باستان مربوط به زمان شاهنشاهی هخامنشی، دورهٔ میانه مربوط به زمان شاهنشاهی ساسانی و دورهٔ نوین مربوط به زمان ورود اسلام به ایران تا به امروز است. طبق اسناد موجود، زبان فارسی «تنها زبان ایرانی» است که میان سه دورهٔ آن روابط زبانی نزدیکی برقرار است و به همین ترتیب پارسی باستان، میانه و نو همگی نمایانگر یک زبان هستند که همان فارسی است؛ به این معنی که فارسی نو نوادهٔ مستقیم پارسی میانه و باستان است؛ در حالی که ایجاد روابط نزدیک ژنتیکی میان دیگر زبان‌های میانه و نوین ایرانی دشوار است. برای نمونه زبان امروزی یغنابی به همان گروه گویشی سغدی تعلق دارد، اما نوادهٔ مستقیم این زبان نیست. بلخی نیز ممکن است به یدغه و مونجانی نوین نزدیک باشد؛ اما نیای مستقیم آن دو به‌شمار نمی‌رود. میان زبان نوین وخی و ختنی کهن نیز همین رابطه بر قرار است.
پارسی باستان
«پارسی باستان» در زمان دودمان هخامنشی سخن گفته می‌شده‌است. کهن‌ترین متن نوشته‌شده به آن مربوط به سنگ‌نبشتهٔ بیستون است که به زمان داریوش بزرگ (فرمانروایی در ۵۲۲–۴۸۶ پ. م) بازمی‌گردد. آثار نوشته شده به پارسی باستان در ایران، رومانی (گرله)،  ارمنستان، بحرین، عراق، ترکیه و مصر امروزی یافت شده‌اند. پارسی باستان یکی از کهن‌ترین زبان‌های هندواروپایی است که از آن آثار نوشتاری بر جای مانده‌است. خط پارسی باستان، خط میخی بوده‌است و به نظر می‌رسد در زمان هخامنشی، چندان در میان توده‌ها رایج نبوده‌است و تنها خطی ادبی برای نوشتن سنگ‌نوشته‌ها بوده‌است. پارسی باستان از نظر دستوری پیچیده‌تر از نسل‌های بعدیِ «فارسی» بود.
با توجه به فرضیات خاص تاریخی در مورد تاریخ اولیه و منشأ پارسیان باستان در جنوب غرب ایران (که هخامنشیان از آن جا برخاستند)، پارسی باستان در اصل توسط قبیله‌ای به نام پارسواش صحبت می‌شد که در هزارهٔ نخست پیش از میلاد به ایران وارد شدند و در ناحیه‌ای که امروزه فارس خوانده می‌شود، سکنی گزیدند. زبان آن‌ها، پارسی باستان، به زبان رسمی شاهان هخامنشی تبدیل شد. نوشته‌های آشوری، که در واقع به نظر می‌رسد دربرگیرندهٔ نخستین شواهد حضور ایرانیان باستان در فلات ایران باشند، گاه‌شناسی خوبی ارائه می‌دهند، اما فقط نشانگر جایگاه جغرافیایی تقریبی آنچه امروزه پارسی باستان می‌خوانیم، هستند. در نوشته‌های شلمنسر سوم مربوط به سدهٔ نهم پیش از میلاد که در پیرامون دریاچهٔ ارومیه یافت شده‌اند، برای نخستین بار از پارسواش (در کنار ماتای، احتمالاً مادها) یاد شده‌است. هویت دقیق پارسواش به‌طور قطعی مشخص نیست، اما از نظر زبان‌شناسی، این واژه با واژهٔ پارسی باستان پارسَه مطابقت دارد که آن نیز مستقیماً از واژهٔ کهن‌تر *پارسوا می‌آید. همچنین از آنجا که پارسی باستان دربرگیرندهٔ واژگانی از دیگر زبان منقرض‌شدهٔ ایرانی، مادی، است، به گفتهٔ پرودس شروو ممکن است پارسی باستان پیش از پایه‌گذاری امپراتوری هخامنشی و در نیمهٔ نخست هزارهٔ نخست پیش از میلاد نیز صحبت می‌شده‌است.
علاوه بر پارسی باستان، سه گویش ایرانی باستان دیگر شناخته‌شده‌اند: مادی، سکایی و اوستایی. از دو زبانِ مادی و سکایی، که اولی در غرب ایران و منطقهٔ فرمانروایی ماد و دومی در شمال، از مرزهای چین تا دریای سیاه، ازجمله میان اقوام پارت و ساکنان سُغد رایج بوده، تنها واژگان و عبارت‌هایی در نوشته‌های دیگران برجای مانده‌است؛ اما از زبان‌های اوستایی و پارسی باستان مدارک بسیار در دست است. اوستایی زبان دینی مزدیسنا است.
پارسی میانه
«پارسی میانه» از سدهٔ سوم پیش از میلاد تا سدهٔ هفتم پس از میلاد در ایران‌زمین رایج بوده‌است. دستور زبان فارسی در دورهٔ میانه ساده‌تر از دورهٔ باستان ولی پیچیده‌تر از فارسی نو رایج در دورهٔ اسلامی بوده‌است؛ برای نمونه ساختار مثنی و جنس دستوری که در پارسی باستان رایج بودند، در این زبان ناپدید شدند. زبان فارسی امروزی و پارسی میانه چه از دید واژگانی و چه از دید دستوری همانندی‌های بسیاری دارند. در واقع تحولی که از پارسی باستان تا پارسی میانه رخ داده‌است بسیار بزرگ‌تر از تحولی‌است که پارسی میانه را به فارسی نو تبدیل کرده‌است.
اگرچه دورهٔ میانه زبان‌های ایرانی به‌طور رسمی با سقوط امپراتوری هخامنشی آغاز می‌شود، دورهٔ گذار پارسی باستان به میانه احتمالاً پیش از سدهٔ چهارِ پیش از میلاد آغاز شده بود. با این حال، پارسی میانه در واقع تا ۶۰۰ سال بعد که در کتیبه‌های دوران ساسانی (۲۲۴–۶۵۱ میلادی) پدیدار می‌شود، در جایی ظاهر نشده‌است، بنابراین هر نوع زبانی مربوط به زمانی پیش از این تاریخ را با هیچ درجه اطمینانی نمی‌توان توصیف کرد. افزون بر این، پارسی میانه به عنوان یک زبان ادبی برای نخستین بار در سدهٔ ششم تا هفتم میلادی پدیدار شد. از سدهٔ هشتم به بعد، روند تغییر تدریجی پارسی میانه به فارسی نو آغاز شد و گونهٔ دوران میانه تنها در مزدیسنا به حیات خود ادامه داد. پارسی میانه را گونهٔ پسین پارسی باستان می‌دانند. نام بومی پارسی میانه پارسیگ یا پارسیک بود که از نام منطقه «پارس» آمده که همان پارسه پارسی باستان و فارس فارسی نو است. پس از فروپاشی دولت ساسانی، پارسیک منحصراً به پارسی (میانه یا نو) که به خط عربی نوشته شده بود، اطلاق می‌شد. از سدهٔ نهم به بعد، که پارسی میانه در آستانهٔ تبدیل شدن به فارسی نوین بود، گونهٔ کهن‌تر زبان به اشتباه پهلوی نامیده شد که در واقع یکی از سامانه‌های نوشتاری بود که از آن برای نوشتن پارسی میانه و دیگر زبان‌های میانه ایرانی استفاده می‌شد. این سامانهٔ نوشتاری را ساسانیان از اشکانیان آموخته بودند. ابن مقفع در سدهٔ هشتم میان پهلوی و پارسی تمایز قائل می‌شد اما این تفکیک در گزارش‌های عربی پس از آن تاریخ مشهود نیست.
گرنوت ویندفور فارسی نو را حاصل تحول پارسی میانه و باستان می‌داند اما می‌گوید که هیچ یک از گویش‌های شناخته‌شدهٔ پارسی میانه نیای مستقیم فارسی نو نیستند. لودویگ پاول در این زمینه می‌گوید: «زبان شاهنامه را باید یکی از مصادیق توسعهٔ مداوم تاریخی پارسی میانه به فارسی نو دانست.»
فارسی نو
«فارسی نو» یا «فارسی نوین» واپسین گونهٔ زبان فارسی به‌شمار می‌رود. این گونه در سده‌های هشتم و نهم میلادی در زمان حکومت عباسیان جایگزین فارسی میانه شد. فارسی نو به سه دوره آغازین، کلاسیک و امروزی بخش‌پذیر است. میان این دوره‌ها برخلاف پارسی باستان و میانه، هیچ مرز زبان‌شناسانه مشخصی وجود ندارد و تعریف آن‌ها تلویحاً بر اساس گفته‌های ژیلبر لازار است که اسناد فارسی سده سیزده میلادی به بعد را فاقد ویژگی‌های گویشی می‌داند و شکل‌گیری فارسی معیار همگن را کمابیش به این دوره منتسب می‌کند.
فارسی نو آغازین
با زوال عباسیان، زندگی ملی ایرانیان دوباره برقرار شد و ایرانیان پایه‌های نوزایی را در زبان خود بنا نهادند. فارسی نو به عنوان یک زبان مستقل برای نخستین بار در بلخ از طریق اقتباس از گونه گفتاری پارسی میانه دربار ساسانی به نام پارسی دری پدیدار شد. گهواره نوزایی ادبی فارسی در شرق ایران بزرگ در خراسان و فرارود (افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان امروزی) بود. بنابراین واژگان فارسی نو به شدت از زبان‌های ایرانی شرقی، به ویژه سغدی، تأثیر پذیرفت.
چیرگی فارسی نو در زمان فرمانروایی سه دودمان ایرانی‌تبار طاهریان (۸۲۰–۸۷۲)، صفاریان (۸۶۰–۹۰۳) و سامانیان (۸۷۴–۹۹۹) رخ داد. گفته می‌شود که ابوالعباس مروزی نخستین آوازه‌خوانی بود که به زبان فارسی نو آواز خواند و پس از او اشعار حنظله بادغیسی از معروف‌ترین اشعار در میان فارسی‌زبانان بوده‌است. فارسی نو آغازین برای گویشوران فارسی امروزی تا حد زیادی قابل درک است، زیرا نحو و تا حدودی واژگانش تاکنون نسبتاً پایدار مانده‌اند.
پس از پیروزی اعراب در ایران، فارسی گفتاری همچنان به سوی خاور پیش رفت و به وسیلهٔ سپاهیان و بازرگانان به فرارود و افغانستان کنونی رسید. برای فاتحان عرب، فارسی، بسیار بیشتر از عربی، زبان تبلیغ و نشر اسلام در میان مردم این نواحی بود. از همین‌رو سرانجام فارسی جانشین زبان‌های محلّی از جمله سغدی و دیگر گویش‌ها شد؛ و در همین مناطق، در مرزهای خاوری ایران، بود که فارسی‌زبان ادبی این جوامع گردید.
نخستین شعرها به زبان فارسی نو در افغانستان امروزی پدیدار شدند. نخستین شاعر بزرگ فارسی‌زبان رودکی بود. او در قرن دهم میلادی در زمان اوج قدرت سامانیان شکوفا شد. اگرچه شعر کمی از او حفظ شده‌است، هنوز به عنوان یک شاعر درباری، نوازنده و خواننده برجسته مشهور است. از جمله آثار گمشده او حکایت‌های تبدیل به نظم‌شده کلیله و دمنه است.
گسترش جغرافیایی فارسی از سده یازدهم به بعد آغاز شد و از آن زمان به عنوان واسطهٔ آشنایی ترکان آسیای میانه با اسلام و فرهنگ شهرنشینی درآمد. فارسی نو به‌طور گسترده‌ای به عنوان یک زبان میانجی فرامنطقه‌ای مورد استفاده قرار گرفت که به دلیل ساختار ریخت‌شناختی نسبتاً ساده آن بسیار مناسب این کار بود و این وضعیت حداقل تا قرن نوزدهم ادامه داشت. در اواخر قرون وسطی، زبان‌های ادبی اسلامی جدیدی بر اساس الگوی فارسی ایجاد شدند که از آن‌ها می‌توان ترکی عثمانی، جغتایی، دوبهاشی و اردو را نام برد که به عنوان «زبان‌های دختر ساختاری» فارسی در نظر گرفته می‌شوند.
فارسی کلاسیک
فارسی در این دوره به زبان میانجی ایران بزرگ و بیشتر شبه‌قاره هند تبدیل شد. این زبان همچنین زبان رسمی و فرهنگی دودمان‌های اسلامی، از جمله سامانیان، آل بویه، طاهریان، زیاریان، گورکانیان، تیموریان، غزنویان، آل افراسیاب، سلجوقیان، خوارزمشاهیان، سلجوقیان روم، سلطان‌نشین دهلی، شروان‌شاهان، صفویان، افشاریان، زندیان، قاجاریان، خانات بخارا، خانات خوقند، امارت بخارا، خانات خیوه، عثمانیان و بیشتر نوادگان مغولان هند همچون نظام حیدرآباد بود. فارسی تنها زبان هندواروپایی بود که مارکو پولو در دربار قوبلای خان و در سفرش در چین آن را می‌دانست و از آن استفاده می‌کرد.
فارسی امروزی
عده‌ای بر این باورند که ادبیات فارسی از دورهٔ مشروطیت به بعد با ادبیات فارسی دورهٔ قاجار و صفویه و پیش از آن متفاوت است و به‌ویژه با تأسیس فرهنگستان ایران (در سال ۱۳۱۳ ه‍.خ) و شروع نهضت ترجمه در ایران، یک دورهٔ نوین در زبان فارسی به‌وجود آمده‌است که گرایش عملی‌تری به برگشت و به پاکی و خالص‌سازی زبان فارسی از عبارات و اصطلاحات پیچیدهٔ عربی دارد.
در فرهنگستان نخست زبان فارسی برای حدود ۲ هزار واژهٔ بیگانه معادل‌یابی انجام شد. فرهنگستان دوم که در سال ۱۳۴۷ تأسیس شد، تا ۱۳۵۱ خورشیدی در مجموع ۶٬۶۶۵ واژهٔ نو در برابر واژه‌های بیگانه پیشنهاد کرد. فرهنگستان سوم در سال ۱۳۶۸ تأسیس شد که فعالیت آن تاکنون ادامه داشته و تا مرداد ۱۳۹۸ برای ۴۵ هزار واژهٔ بیگانه معادل‌یابی کرده‌است. غلامعلی حداد عادل در سال ۱۳۹۸ شمار واژگان معادل‌یابی‌شدهٔ مصوب فرهنگستان را بیش از ۶۰ هزار اعلام کرد.