cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نیروی گریز از مرکز
فرمول نیروی جانب مرکز
= M جرم جسم
= V سرعت جسم
= R شعاع حرکت جسم بر روی مسیر دایره
دلیل خارج نشدن سیاره‌ها از مدار
هرچیزی که در فضا معلق است، با نیروی کمی، جابه جایی بسیاری دارد؛ اما سیارات با این که جابه‌جا می‌شوند، در مسیر دَوَرانی خود می مانند، یعنی به دور خورشید می‌چرخند. طبق نظریه نیروی گریز از مرکز، این چرخش، نیروی گریز از مرکز به وجود می‌آورد. دلیل ثابت بودن مدار سیارات و خارج نشدن آن‌ها از مدارشان این است که خورشید در مرکز مسیر دَوَرانی سیارات است و به آنها نیروی جاذبه وارد می کند؛ این نیروی جاذبه با نیروی گریز از مرکز سیاره خنثی می شود و مانع از خارج شدن و سقوط سیاره می‌شود.
منابع
گروه علمی قاریان کتاب حق ، بخش علوم فیزیکی گروه تحقیقاتی قاریان کتاب حق ، بخش فرضیه‌های فیزیکی
طراحی محصول
طراحی محصول (به انگلیسی: Product Design) به عنوان یک فعل، به مفهوم ایجاد یک محصول جدید است تا توسط یک کسب‌وکار به خریداران فروخته شود. عوامل مشترک بسیار گسترده و تولید مؤثر و توسعهٔ ایده‌ها از طریق فرآیندی که منجر به تولید محصولات جدید می‌شود. بنابراین، این یک نمود عمدهٔ توسعهٔ محصول جدید است.
فرایند طراحی محصول: مجموعه‌ای از فعالیت‌های استراتژیک و تاکتیکی، از ایده‌پردازی تا تجاری‌سازی است که برای ایجاد طراحی محصول استفاده می‌شود. در یک رویکرد سیستماتیک، طراحان محصول ایده‌ها را مفهوم‌سازی و ارزیابی می‌کنند و آن‌ها را به اختراعات و محصولات ملموس تبدیل می‌کنند. نقش طراح محصول ترکیب هنر، علم و فنآوری برای خلق محصولات جدیدی است که مردم بتوانند از آن استفاده کنند. نقش در حال تکامل آن‌ها توسط ابزارهای دیجیتال تسهیل شده‌است که اکنون به طراحان اجازه می‌دهد کارهایی را انجام دهند که شامل برقراری ارتباط، تجسم، تجزیه و تحلیل، مدل‌سازی سه‌بعدی و در واقع تولید ایده‌های ملموس به روشی است که در گذشته، منابع انسانی بیشتری را مصرف می‌کرد.
طراحی محصول گاهی با طراحی صنعتی اشتباه گرفته می‌شود (و قطعاً با آن همپوشانی دارد) و اخیراً به یک اصطلاح گسترده شامل: خدمات، نرم‌افزار و طراحی محصول فیزیکی تبدیل شده‌است. طراحی صنعتی عامل ارتباط فُرم هنری و قابلیت استفاده به منظور تولید انبوه کالاها است، که معمولاً با طراحی صنایع دستی و ارگونومی پیوند دارد. از جنبه‌های دیگر طراحی محصول و طراحی صنعتی شامل طراحی مهندسی می‌شود؛ به‌ویژه زمانی که مسائل مربوط به عملکرد یا کاربرد (مثلاً حل مسئله) مطرح است، اگرچه چنین مرزهایی همیشه واضح نیستند.
طراحی محصول را تولید و ارائه ایده، توسعهٔ مفهوم، آزمودن و در نهایت ساخت یا پیاده‌سازی یک شیء فیزیکی یا یک نوع از خدمات تعریف می‌کنند. طراحان محصول، ایده‌ای را در ذهن خود تصور می‌کنند و سپس آن را در پیکره یک محصول، مشهود و متجسم می‌کنند. این طراحان با مسائلی از قبیل فناوری، ارگونومی، قابلیت کاربری، دانش مواد و کیفیت سروکار دارند.
فرایند طراحی محصول
فرایند طراحی محصول طی چند سال گذشته با ظهور و پذیرش چاپ سه‌بعدی جهش‌های عظیمی را در تکامل تجربه کرده‌است. چاپگرهای سه‌بعدی آسانکار جدید می‌توانند اشیاء چندبعدی تولید کنند و با مواد پلاستیکی مشابه با چاپگرهای سنتی که جوهر را در سراسر صفحه پخش می‌کنند، لایه به لایه حجم ایجاد کنند.
فرایند طراحی محصول، همان‌طور که کوبرگ و بگنل بیان کردند، معمولاً شامل سه جنبهٔ اصلی است:
بسته به نوع محصولی که طراحی می‌شود، دو بخش اخیر بیشتر مورد بازبینی قرار می‌گیرند (مثلاً بسته به اینکه برای بهبود آن یا تطابق بهتر با معیارهای مورد نظر، طرح چقدر نیاز به بازبینی دارد). این یک چرخهٔ پیوسته‌است که در آن بازخور (Feedback) جزء اصلی است. کوبرگ و باگنل جزئیات بیشتری دربارهٔ این فرایند در مدل خود ارائه می‌دهند: «تحلیل» شامل دو مرحله است، «مفهوم» تنها یک مرحله است و «ترکیب» چهار مرحله را در بر می‌گیرد. (این مراحل وابسته به محصول و بازار هدف در تغییر چارچوب‌های طراحی متفاوت هستند. در اینجا، آن‌ها از روشی بهره می‌برند که توسط کوبرگ و بگنل استفاده می‌شدند)
نوآوری با کشش تقاضا یا نوآوری با تحمیل ابداع
بیشتر طرح‌های محصول تحت یکی از این دو دسته قرار می‌گیرند: نوآوری در کشش تقاضا یا نوآوری با تحمیل ابداع.
کشش تقاضا، زمانی اتفاق می‌افتد که فرصتی در بازار وجود داشته باشد که با کاوش و بررسی در طرح محصولات موجود کشف شود. این نوع طراحی محصول سعی در حل یک مشکل در طراحی محصولِ موجود دارد. راه‌حل طراحی ممکن است توسعهٔ یک محصول با مرتفع کردن ایرادات آن یا توسعهٔ یک محصول جدید با ارزش افزودهٔ جدید یا هدفی متمایز باشد.
نوآوری با تحمیل ابداع، زمانی اتفاق می‌افتد که پیشرفت یا ترویجی در بینش وجود داشته باشد؛ این امر می‌تواند از طریق تحقیق دربارهٔ نیازها اتفاق بیفتد یا زمانی رخ دهد که طراح محصول ایده‌ای نوین و بدیع برای محصول ارائه دهد و به عبارتی محصول ابداعی را به واسطهٔ ایجاد نیازی جدید و ترویج استفاده، به بازار تحمیل کند.
بیان طراحی محصول
بیان طراحی از اثر ترکیبی همهٔ عناصر در یک محصول ناشی می‌شود. تُن رنگ، شکل و اندازه باید افکار فرد را به سمت خرید محصول هدایت کند. بنابراین، به نفع طراح محصول است که مخاطبانی را در نظر بگیرد که به احتمال زیاد مصرف‌کنندگان نهایی محصول هستند. توجه به اینکه مصرف‌کنندگان چگونه محصول را درک می‌کنند، در طی فرایند طراحی عاملی برای هدایت به سوی موفقیت محصول در بازار می‌شود. با این حال، پاسخگویی به هر شخصیت ممکن در یک گروه هدف با وجود حتی یک مخاطب خاص، چالش‌برانگیز است.
یک راه حل برای آن، خلق محصولی است که در ظاهر و عملکرد، بیانگر یک شخصیت یا داستان باشد. محصولاتی که دارای چنین ویژگی‌هایی هستند، به احتمال زیاد بیان قوی‌تری دارند که باعث جذب گروه مصرف‌کنندگان بیشتری می‌شود. با توجه به این نکته، مهم است که به خاطر داشت که بیان طراحی تنها به ظاهر یک محصول محدود نمی‌شود، بلکه به عملکرد آن نیز مربوط است. برای مثال: به عنوان یک انسان، ظاهر ما و همچنین اعمال ما در معرض قضاوت افراد قرار می‌گیرد که اولین بیان حسی را از شخصیت ما را ایجاد می‌کنند. مردم معمولاً احترامی برای یک فرد بی‌ادب قائل نیستند، حتی اگر ظاهر خوبی داشته باشند. مشابه همین مثال دربارهٔ بیان یک محصول نیز صادق است؛ یک محصول می‌تواند ظاهر جذابی داشته باشد، اما اگر عملکرد آن تابع ظاهر نباشد، به احتمال زیاد با کاهش یا عدم استقبال مصرف‌کننده مواجه می‌شود. از این حیث، طراحان مانند ارتباط دهندگان هستند، از زبان عناصر مختلف محصول، برای بیان چیزی استفاده می‌کنند.
روند در طراحی محصول
طراحان محصول باید همهٔ جزئیات را در نظر بگیرند: روش‌هایی که مردم از اشیاء استفاده یا سوءاستفاده می‌کنند، محصولات معیوب، خطاهای ایجاد شده در فرایند طراحی و شیوه‌های مطلوب استفاده از اشیاء که مردم می‌خواهند. بسیاری از طرح‌های جدید شکست خواهند خورد و بسیاری از آن‌ها حتی به بازار نخواهند رسید. برخی از طرح‌ها در نهایت منسوخ می‌شوند. فرایند طراحی به خودی خود می‌تواند بسیار خسته کننده باشد، معمولاً حداقل ۵ یا ۶ تلاش برای تصحیح طرح محصول انجام می‌شود. محصولی که برای اولین بار در بازار شکست بخورد، ممکن است در ۲ نوبت دیگر مجدداً به بازار معرفی شود؛ و اگر همچنان به شکست بیانجامد، بازار آن را ورشکسته و به اصطلاح، محصول مرده در نظر می‌گیرد. اکثر محصولات جدید شکست می‌خورند، حتی اگر یک ایدهٔ عالی پشت آن‌ها باشد.
همهٔ انواع طراحی محصول به وضوح با سلامت اقتصادی بخش‌های تولید مرتبط هستند. نوآوری بسیاری از انگیزه‌های رقابتی را برای توسعهٔ محصولات جدید فراهم می‌کند، با وجود رشد و سرعت فناوری‌های جدید، بکرات نیازمند بازتفسیر طرح‌های جدید خواهیم بود. تنها یک تولیدکننده نیاز است تا یک نمونهٔ محصول جدید ایجاد کند، تا بقیهٔ صنعت را وادار به عقب‌نشینی کند (که خود، به نوآوری بیشتر دامن خواهد زد). محصولاتی که به نفع افراد در هر سن و توانایی طراحی شده‌اند (بدون آسیب برای هیچ گروهی) با گسترش استقلال و تحمیل تغییرات فیزیکی و نیازهای حسی که همهٔ ما با گذر عمر با آن مواجه می‌شویم، جمعیت در حال افزایش سن ما را در خود جای می‌دهند.
مقاومت وان
مقاومت وان یا گاهی محاصره وان یا دفاع از وان هم نامیده می‌شود. مقاومت وان دو بار صورت گرفت.
نیروی زمینی قرقیزستان
ارتش قرقیزستان (Kyrgyz Army) نیروی زمینی زیرمجموعه نیروهای مسلح جمهوری قرقیزستان است، که در سال ۲۰۱۷ تأسیس شد.
مقاومت وان
مرتبه اول در طی کشتار حمیدیه از ۳ ژوئن تا ۱۱ ژوئن به مدت یک هفته، و مرتبه دوم در طی یک رشته عملیات جنگی در قفقاز که به مدت چهار سال به طول انجامید که مقاومت وان از ۱۹ آوریل تا ۱۷ مه ۱۹۱۵ میلادی به مدت ۲۸ روز صورت گرفت.
ارمنی‌های وان
واسپوراکان موقعیت جغرافیائی آن در ارمنستان غربی در اطراف دریاچه وان و شهر وان ترکیه امروزی می‌باشد. واسپوراکان هشتمین ایالت ارمنستان بزرگ که بعدها به پادشاهی مستقلی به نام پادشاهی واسپوراکان در قرون وسطی تبدیل شد.
شهر وان یکی از مراکز مهم زندگی فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی ارمنیان بود.
خریمیان هایریک (رهبر مذهبی، سیاسی و محقق ادبی و نویسنده می‌باشد. او پاتریارک، قسطنطنیه از ۱۸۶۹ تا ۱۸۷۳ میلادی و جاثلیق کل ارمنیان از ۱۸۹۲ تا ۱۹۰۷ میلادی بود. او عمر خود را وقف بهبود شرایط زندگی مردم ارمنی کرد)،صنعت چاپ را در وان راه‌اندازی نمود و اولین روزنامه منطقه وان به نام "Eagle of Vaspourakan" را به زبان ارمنی منتشر کرد.
کشتار ۱۸۹۶ میلادی
در سال ۱۸۹۶ میلادی گروهی از جوانان ارمنی که تعداد آنان بین ۷۰۰ تا ۹۰۰ نفر برآورد می‌شد که توسط جنبش آزادی بخش ملی ارمنی حمایت می‌شدند از ارمنی‌های وان در برابر نیروهای مسلح عثمانی که تعداد آنان ده هزار نفر می‌شدند دفاع نمودند.
بعد از یک هفته نبرد که تلفات سنگینی بر نیروهای متخاصم وارد شد با وساطت قدرتهای غربی به شرط خروج مدافعان ارمنی از وان (به علت کمبود مهمات مدافعان ارمنی) درگیری به پایان رسید و در مقابل سلطان عبدالحمید دوم وعده داد که جان و امنیت اهالی غیرنظامی شهر وان را تضمین نماید.
بعد از خروج مدافعان ارمنی از وان که به طرف ایران رهسپار شدند در مسیر توسط نیروهای مشترک تُرک و نیروی حمیدیه، کُرد قتل‌عام شدند و تعداد بسیار کمی از آنان به شهر سلماس رسیدند.
بیش از یکصد هزار ارمنی ساکن ترکیه تنها در سالهای ۱۸۹۴ تا ۱۸۹۷ میلادی آن کشور را ترک کردند و به سرزمین قفقاز جنوبی و کشورهای بالکان و به ایالات متحده آمریکا پناهنده شدند.
زمامداران تُرک بنا به عادت همیشگی خود نخست وجود کشتارهایی را تکذیب کردند و مدعی شدند که چیزی بجز اغتشاشات نبوده است. لیکن چندی نگذشت که تُرکان و مبرزترین وکلای آنان مجبور شدند در برابر دلایل و مدارک انکارناپذیر مسلم بودن آن اعمال را تأیید کنند. آنگاه تُرکان درصدد برآمدند تا ازشدت فاجعه بکاهند، به این بهانه که آن کشتارها چیزی بجز پاسخ دولت به شورش عمومی ارمنیان نبوده است. ویلیام اوارت گلدستون به این تهمت شورش ارمنی‌ها، در جلسه‌ای که در چستر برپا بود چنین گفت:
«اگر این حرف معنایی هم داشته باشد معنی آن به‌طور روشن این است که ارمنیان هر چند اسلحه نداشته‌اند کوشیده‌اند از جان و مال و خانه و کاشانه و از زن و کودکان خود دفاع کنند.»
در واقع ارمنیان نیز همچون بلغارها در ۱۸۷۶ میلادی هرجا که توانستند در برابر تجاوزات تُرکان عثمانی دست به مقاومتی مذبوحانه زدند و بسیاری از آنان قهرمانانه کشته شدند. این مورد به ویژه در جنوب وان پیش آمد که چون ساکنان ارمنی آن مسلح بودند موفق شدند حملات مشترک تُرکان و کُردها را دفع کنند. در زیتون، ارمنیان که به رهبری حزب سوسیال دموکرات هنچاکیان متشکل شده بودند با موفقیت مقاومت کردند و دژ زیتون را به تصرف درآوردند.
زمینه مقاومت وان
استدلال تاریخ رسمی تُرک این است که عامل برانگیختن اخراج‌ها، ارمنیان داوطلب جنگ با روسیه بودند که در داخل کشور دسته‌های مسلح تشکیل دادند و سر به شورش (تُرکها در منابع رسمی خود هر مقاومت و دفاع ارمنی‌ها از خود را شورش نامیدند) گذاشتند. از اینرو طبق این نظریه، سوگند فدراسیون انقلابی ارمنی مبنی بر اینکه ارمنیان به کشور عثمانی وفادار خواهند ماند و وظایف نظامی خود را انجام خواهند داد سوگندی دروغین بود. هدف واقعی آن‌ها سازماندهی یک شورش ارمنی هم راستا با روس‌ها بود. با این حال تفاوت آشکاری میان یگان‌های ارمنی ارتش روسیه و به اصطلاح شورش‌های ارمنی شرق آناتولی وجود دارد. در درجه اول باید خاطرنشان کرد حضور ارمنیان عثمانی و ارمنیانی از اروپایی و آمریکا در قوای مسلح روسیه تأثیر عظیمی بر تصور کمیته اتحاد و ترقی گذاشته بود که از اهمیت نظامی واقعیشان بسیار فراتر می‌رفت. نخستین یگان‌های واحدهای داوطلب ارمنی در ارمنستان روسیه تشکیل شد. شمار کلی داوطلبان ارمنی چهار هزار نفر بود که چهار گروه هزار نفری را تشکیل می‌داد. عثمانی‌ها از حضور بعضی از ارمنیان برجسته در این یگان‌ها به عنوان مدرکی محکوم‌کننده سود جستند. بدون شک از ارمنیان عثمانی نیز کسانی به هم کیشان خود در این یگان‌ها پیوستند. تعدای از سربازان ارمنی یگان‌های عثمانی با آغاز جنگ ترک خدمت کردند و به واحدهای داوطلب ملحق شدند. هوهانس کاچازنونی گفته است به رغم تصمیم کنگره داشناک به حمایت از حکومت عثمانی ناگزیر بعضی ارمنیان پشتیبانی از عثمانی را نخواهند پذیرفت، طور دیگری متصور نبود. برای ربع قرن جامعه ارمنی خلق و خویی معین و گریزناپذیر پیدا کرده‌است.
به علت شرایط جنگی، به ویژه بعد از شکست در نبرد ساری‌قمیش نوعی آشوب و نابسامانی در جبهه قفقاز پدیدار شد. سربازان در اولین مواجهه با دشمن اسلحه را بر زمین می‌انداختند و پا به فرار می‌گذاشتند. ارتش دیگر یک نیروی منظم نبود. به دنبال هر شکست نظامی شمار سربازان فراری عثمانی سخت افزایش می‌یافت. کنسول آلمان در شهر آدانا در گزارش هجدهم مارس خود نوشته است این فراریان مرتکب راهزنی و سرقت مسلحانه می‌شدند. این فراریان اعم از تُرک و کُرد که مورد تعقیب ژاندارم‌ها بودند به هر روستایی که برسر راه‌شان ظاهر می‌شد حمله می‌کردند. یک افسر تُرک در توصیف فراریان تُرک گفته است: «آنها حتی با وسایل شخصی افسران و خزانه هنگ فرار می‌کردند.»
بعضی از گزارش‌های کنسولی مدعی اند ترکان جوان ارمنی‌ها را به شورش برانگیخته است. گزارش‌هایی حاکی از آن است که ارتشی‌ها از سلاح‌های خود عکس می‌گرفتند سپس از این عکس‌ها برای تبلیغات بهره می‌جستند یعنی ادعا می‌کردند این سلاح‌ها را در خانه‌ها و کلیساهای ارمنیان یافته بوده‌اند. رافائل دی نوگالس مندز شاهد این ماجرا بوده و گفته است هدف از این کار آماده کردن افکار عمومی بود. کنسول آمریکا لسلی دیویس در خارپرت، شهر الازیغ کنونی، در ۲۴ ژوئیه ۱۹۱۵ میلادی گزارش کرده‌است، «افراد را شکنجه کرده بودند تا اعتراف کنند تفنگ و تپانچه داشته‌اند حال آنکه در واقع اسلحه‌ای در کار نبود. معلوم است همه این کارها از ماه‌ها پیش برنامه‌ریزی شده بوده‌است.»
کنسول آلمان هانس وانگنهایم در استانبول در میانه ماه مه از طلعت پاشا درخواست کرد زنان و کودکان ارزروم را از تبعید مستثنی کند یا دست کم رفتار بهتری با آن‌ها در پیش گیرد، وزیر داخله به وی گفت: «در آنجا شورشی در جریان است و آن منطقه پر از اسلحه و بمب است.» اطلاعات مزبور برای شوبنر ریشتر در ارزروم مخابره شد و او در این باره با تحسین بی، فرماندار ایالت بحث کرد. بنا گزارش کنسول تحسین بی بر این نکته که در حوالی ارزروم هیچ اسلحه و بمبی وجود ندارد صحه گذاشت.
عمر ناجی که اوت ۱۹۱۴ میلادی برای سازماندهی یگان‌های تشکیلات مخصوصه به وان رسید، گزارش کرده‌است: «من ارمنیان اینجا را بسیار سربراه تر از ارمنی‌های ارزروم یافتم.» به گفته رافائل دی نوگالس مندز، رهبران محلی ترکان جوان داوطلبان ارمنی را به جهت شکست هایشان از روسیه سرزنش می‌کردند و در عوض می‌خواستند از ارمنیان مناطق خود انتقام بستانند. همین نکته ارمنیان وان را به مقاومت واداشت، زیرا قبل از شورش، کمیته اتحاد و ترقی قصد خود در معدوم‌سازی مردم ارمنی را مخفی نمی‌کردند. بنا به گزارشی جودت پاشا، (برادر زن اسماعیل انور) والی وان، در فوریه ۱۹۱۵ میلادی جلسه‌ای برگزار کرد که در آن گفت: «ما جمهوری آذربایجان را از وجود ارمنیان و مسیحیان سریانی پاک کردیم و در وان نیز همین کار را خواهیم کرد.» تحسین بی می‌گوید: «در وان هیچ شورشی در کار نبود و نمی‌توانست هم باشد. ما با فشار شدیدمان بر مردم محلی، افتضاحی به بار آورده‌ایم که دیگر توان گریز از آن را نداریم و ارتش را در شرق در وضعیت دشواری قرار داه‌ایم.»
روسلر کنسول آلمان گزارش کرده‌است: «مسلمانان روستاهای ارمنیان را در مرز روسیه با خاک یکسان می‌کنند و حکومت عثمانی همه ارمنیان را به چشم مقصر و دشمن می‌بیند.» ابراهیم آرواس، نماینده وان در پارلمان عثمانی که در همان زمان در شهر حضور داشته، گزارش کرده‌است ترکان جوان مخفیانه مردم را به حمله به ارمنیان تحریک می‌کرد. یوزف پومیانکوفسکی، وابسته نظامی در استانبول مقاومت وان را چنین توصیف می‌کند: «کوششی تک افتاده که شاهد آغاز کشتارها بودند و می‌دانستند نوبت آنان نیز فرا می‌رسد.»
مکاتبات رسمی عثمانی به روشنی نشان می‌دهد که مقامات عثمانی نیز بر این موضوع وقوف داشته‌اند و هدف از اخراج‌ها جلوگیری از ظهور کشوری ارمنی بوده‌است. در یک بخشنامه کلی از وزارت داخله که در ۲۹ آگوست به تمام ایالات تلگرام شد، آمده‌است: «هدف دولت از اخراج ارمنیان، بازداشتن آن‌ها از دنبال کردن فعالیت‌های ملی‌گرایی برای تحقق یک حکومت ارمنی است.»
در مقاومت وان در سال ۱۹۱۵ میلادی، ارمنی‌های ساکن وان یک نیروی دفاعی نظامی منسجمی را تشکیل دادند. مردانی که می‌توانستند از اسلحه استفاده نمایند تعداد آنان به ۱۵۰۰ نفر می‌رسید. زنان و مردان نوجوان و کهنسال یک نیروی پشتیبانی را راه‌اندازی کردند این نیرو مأمور تأمین موادغذایی، کمک‌های پزشکی و ساخت مهمات بودند. جودت پاشا و حلیل بی و رافائل دی نوگالس مندز از فرماندهان نیروهای عثمانی به همراه ۱۲۰۰۰ سرباز و با ۱۲ عدد توپ و نیروهایی متشکل از حمیدیه به روستای ارمنی شوشانتس، (نام امروزی تُرکی آن چاتما می‌باشد)، حمله کردند ولی با مقاومت نیروهای ارمنی مواجه شدند و نیروهای متخاصم به عقب رانده شده و در همان روز اول جنگ نیروهای ارمنی موفق شدند مواضع و استحکامات نیروهای عثمانی را تسخیر کنند و بین ۶۰ تا ۷۰ نفر کشته و چند نفر دیگر را اسیر نمایند.
نیروهای عثمانی با عدم توانایی تسخیر شهر مجبور شدند از توپخانه خود استفاده نمایند و روزانه ۲۵۰ تا ۳۰۰ گلوله توپ به شهر اثابت می‌کرد و در طی این آتش باری توپخانه دشمن، مرکز شهر به‌طور کامل تخریب شد و هزاران ارمنی ساکن شهر مجبور به مهاجرت به طرف ارمنستان روسیه شوند.
۸۳۱ (خورشیدی)
۸۳۱ هشتصد و سی و یکمین سال هجری خورشیدی است.
بلمنته د گراسیان
بلمنته د گراسیان (به اسپانیایی: Belmonte de Gracián) یک دهستان در اسپانیا است که در استان ساراگوسا واقع شده‌است. بلمنته د گراسیان ۴۳٫۷ کیلومتر مربع مساحت و ۲۱۵ نفر جمعیت دارد و ۶۴۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
پولی
شهر پولی  در بخش لوزان  در ایالت وو در کشور سوئیس  واقع شده‌است که  ۱۶٬۱۰۰ نفر جمعیت دارد.
هکتور بابنکو
هکتور بابنکو (Héctor Babenco؛ زادهٔ February 7, 1946-درگذشتهٔ ) کارگردان اهل آرژانتین بود.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشت می‌توان به آیرن‌وید و پیش از آغاز شب اشاره کرد.
بخاری گازی
بخاری گازی وسیله‌ای برای گرم کردن داخل ساختمان یا بیرون از آن می‌باشد که با گاز طبیعی یا گاز مایع کار می‌کند. اولین بخاری گازی بر طبق اصول کلی ساخت چراغ بونزن که در یک سال قبل از اختراع بخاری گازی به وجود آمده بود ساخته شد. بخاری گازی اولین بار توسط یک شرکت انگلیسی به نام «پیتیت و اسمیت» در سال ۱۸۵۶ ساخته شد. شعله بخاری هوا را به‌طور موضعی گرم می‌کند و سپس به وسیله قانون انتقال گرما در هوا، کل هوای اتاق گرم می‌شود. هم‌اکنون از بخاری گازی در کشورهای غربی برای گرم کردن محیط‌های خارج از ساختمان همچون گلخانه و پاسیو استفاده می‌شود. در آغاز سال ۱۸۸۱ میلادی در ساختمان مشعل شعله بخاری از پنبه نسوز استفاده می‌گردید که این طرح یک مهندس انگلیسی به نام «سیگسموند لیونی» بود. اما بعدها خاک نسوز جای پنبه نسوز را گرفت٬زیرا استفاده از آن در قالب ریزی راحت‌تر بود. در بخاری‌های گازسوز امروزی نیز هنوز از همین شیوه استفاده می‌گردد اگرچه از مواد نسوز دیگری نیز استفاده می‌شود.
بخاری‌های گازی امروزی بیشتر به این خاطر به وجود آمدند تا وسیله‌ای گرما ساز باشند و جای وسایلی مثل چراغ بونزن را بگیرند بلکه کارایی شان بیشتر باشد. چراغ بونزن از طریق انتقال گرما هوا را گرم نمی‌کند اما با این همه در میان مردم بیشتر ترجیح داده می‌شود. مخصوصاً که این وسیله برای گرم کردن محیط‌های بیرون از ساختمان بسیار مفید می‌باشد و به بخاری گازی برای گرم کردن فضاهایی که به علت بزرگی استفاده از بخاری گازی غیر اقتصادی است ترجیح دارد.
با توجه به پیشرفت تکنولوژی، مهندسان در تلاشند که مانع مصرف بسیار زیاد بخاری های گازی و افزایش راندمان شوند.
بخاری های گازی در انواع مختلفی تولید می شوند، که می توان به دودکش دار و بدون دودکش اشاره کرد، راندمان بخاری های بدون دودکش بالاتر از بخاری های دودکش دار می باشد.
رینگ خونین ۴: مبارزه تاریکی
رینگ خونین ۴: مبارزه تاریکی (Bloodsport 4: The Dark Kumite) یک فیلم ویدئویی آمریکایی در ژانر هنرهای رزمی که در سال ۱۹۹۹ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به دنیل برنهارت و درک مک‌گرث اشاره کرد.
گژمکی
گژمکی یک روستا در لهستان است که در گمینا پژتووه واقع شده‌است.
گروه ایتزن
گروه ایتزن (Eitzen Group) شرکت خوشه‌ای نروژی است، که در سال ۱۸۸۳ تأسیس شد.
۸۳۲ (خورشیدی)
۸۳۲ هشتصد و سی و دومین سال هجری خورشیدی است.
حرم زینب
در مورد محل دفن زینب کبری سه دیدگاه وجود دارد. بر اساس نظریه مشهور مدفن او در شام و در جنوب شهر دمشق است. برخی از مورخان مقبره وی را در مصر دانسته‌اند که اکنون این محل در منطقه سیدة الزینب قاهره با عنوان مقام السیدة زینب مشهور است. دیدگاه سومی نیز وجود دارد که قبرستان بقیع در مدینه را محل دفن زینب  می‌داند. سید محسن امین این دیدگاه را پذیرفته و دلائلی را در رد دو قول نخست ارائه کرده است.
ابن جبیر در گزارش خود به وجود بارگاه زینب در روستای راویه در یک فرسخى شهر دمشق اشاره کرده است و گفته: مسجد بزرگى بر آن بنا شده و خانه‏‌هایى بیرون آن است و داراى موقوفاتى است، مردم این مناطق آن را قبر ام‏‌کلثوم مى‏‌شناسند. او در نهایت آورده است که در آنجا اقامت کرده و به زیارت حرم زینب رفته است. ابوبکر هروی متوفای ۶۱۱ق نیز حرم زینب را زیارت کرده و گزارشی در این زمینه داده است
گلدسته‌های حرم به عنوان مرتفع‌ترین و زیباترین مناره‌های کاملاً پوشیده شده از کاشی معرق در دوران معاصر در سطح جهان است که کاشی کاری آن توسط هنرمند اصفهانی علی پنجه‌پور به مدت حدوداً ۱۰ سال و به سبک اصفهان اجرا گردیده‌است.
در مدخل در غربی قبر زینب و سمت راست آن داخل اتاق کوچکی سه مقبره دیگر وجود دارد که یکی از آنها قبر سید حسین یوسف مکی عاملی متوفی ۱۳۹۷ (قمری) و دیگری محسن الامین عاملی، صاحب تألیف معروف اعیان الشیعه و سومین آنها نیز دختر میرزا تقی بهبهانی می‌باشد.
فضای قبر زینب و صحن آن به‌صورت مربع مستطیل می‌باشد که شبستان و گنبد و حرم در وسط آن قرار گرفته و دارای چهار در ورودی می‌باشد سقف شبستان و مقبره از سه قسمت تشکیل شده که به صورت پله‌ای بر روی هم قرار دارند و گنبد نیز در وسط آن قرار یافته‌است. بر روی این گنبد جملاتی از قرآن نوشته شده و طلاکاری آن در سالهای اخیر به وسیله جمهوری اسلامی ایران انجام شده‌است.
در سمت شرق مجموعه، مصلای زینبیه با تلاشهای فهری زنجانی نماینده سید علی خامنه‌ای در سوریه ساخته شده و مراسم نماز جماعت، دعای کمیل و نماز جمعه در آن برقرار می‌گردد. این شبستان بسیار بزرگ می‌باشد. مساحت کل مجموعه حدود ده هزار متر مربع است. در مقبره جمعاً ۱۱۴ اتاق وجود دارد که ۶۴ اتاق آن در صحن بزرگ و بقیه در صحن دوم و حسینیه‌های اطراف است.
مقبره زینب در وسط حرم با ضریحی نقره‌ای و اطراف آن هشت ستون کاشی کاری شده که گنبد بر آن استوار شده وجود دارد. دیوارهای مقبره تا نصف آن سنگ سفید و بقیه آئینه کاری بوده و نمونه‌ای از هنر و معماری ایرانی اسلامی است. بنای داخل و خارج ساختمان و همچنین مناره‌ها و گنبد از حدود بیست سال پیش است ولی توسعه‌های اطراف صحن و تزئینات آنها همگی از سوی حکومت فعلی ایران انجام شده‌است.
حمله به زینبیه در جنگِ داخلیِ سوریه
حمله به زینبیه که آرامگاه زینب کبری فرزند علی بن ابی طالب است در روز ۲۸ تیر ماه ۱۳۹۲ روی داد. در جریان این حمله خمپاره‌ای انس رومانی مسئول امور اداری حرم کشته شده و عده‌ای دیگر نیز زخمی شدند. این حمله توسط شورشیان مسلح مخالف دولت سوریه صورت گرفت.
به دنبال تهدید به تخریب حرم‎ها به ویژه حرم زینب، گروه‎های زیادی از شیعیان سوریه و کشورهای دیگر به ویژه ایران، عراق، لبنان و افغانستان برای دفاع از حرم‎ها و اماکن زیارتی عازم سوریه شدند. گردان ابوالفضل العباس که بعدها به تیپ ارتقا یافت شامل رزمندگان عراقی و لبنانی بود. تیپ فاطمیون که بعدها به لشکر ارتقا یافت متشکل از شیعیان افغانستان است که با هدف دفاع از اماکن زیارتی به سوریه اعزام شدند.
سیدعباس عراقچی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران این حملات محکوم کرد. وی خواستار موضع‌گیری مجامع جهانی خصوصاً سازمان‌های اسلامی در این باره شده.
پادشاهی خدا
در یهودیت
در کتاب مقدس عبری از پادشاهی خدا به عنوان «پادشاهی او» یا «پادشاهی تو» یاد شده‌است. واژه «ملکوث» در عبری به معنای پادشاهی است و وقتی این واژه در کنار خدا می‌آید، همیشه به اقتدار وی یا به حکمرانی او به عنوان پادشاه آسمانی اشاره دارد.
در موارد متعددی در کتاب‌های مقدس یهودیت، از عبارت تاج و تخت خدا استفاده شده‌است. گرچه پژوهشگرانی همچون سعادیا گائون و ابن میمون این عبارت را به عنوان تمثیل و کنایه در نظر گرفته‌اند.
در مسیحیت
«پادشاهی خدا» و شکل معادل آن «پادشاهی آسمان» در انجیل متی یکی از عناصر اصلی آموزه‌های عیسی در عهد جدید است. انجیل مرقس نشان می‌دهد که انجیل خبر خوب در مورد پادشاهی خدا است. این اصطلاح مربوط به پادشاهی مسیح بر همه آفریده‌ها نیز است. عبارت پادشاهی «آسمان» اساساً به دلیل حساسیت یهودیان در مورد گفتن «نام» (خدا) در انجیل متی ظاهر می‌شود. عیسی به اندازه بازگشت آن پادشاهی، پادشاهی خدا را آموزش نداد. مفهوم بازگشت پادشاهی خدا (همان‌طور که در زمان موسی نیز بوده‌است) ۶۰ سال پیش از تولد عیسی در «کنعان» به یک جنبش تبدیل شد و پس از او نیز برای حدود ۱۰۰ سال همچنان حضور داشت. با بهره‌گیری از آموزه‌های عهد عتیق در می‌یابیم که ویژگی‌های رابطه بین خدا و بشریت در مسیحیت ذاتاً شامل مفهوم «پادشاهی خدا» نیز است.
در اسلام
در قرآن ، خداوند پادشاهی هر چیز است و به هر کس که بخواهد پادشاهی می دهد و از هر کس که بخواهد می‌گیرد. در آیه ۲۳ سوره حشر نیز یکی از ویژگی های خداوند را مَلِک یا پادشاه دانسته است.
باربارا (فیلم ۲۰۱۲)
باربارا (Barbara) فیلمی در ژانر درام به کارگردانی کریستین پتزولد است که در سال ۲۰۱۲ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به نینا هوس اشاره کرد.
کریستین پتزولد موفق شد به خاطر کارگردانیِ باربارا خرس نقره‌ای برای بهترین کارگردان را از هشتاد و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین از آنِ خود کند.
سیارک ۳۳۳۳
سیارک ۳۳۳۳ سه هزار و سیصد و سی و سومین سیارک کشف شده‌است که در ۹ اکتبر ۱۹۸۰ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۱٫۸۰ است.
گروه تولیدی
خلاصه ویرایش خودکار توسط نرم‌افزار مدیاویکی برای اعمال مخصوصی ایجاد می‌شود. این خلاصه‌ها در تغییرات اخیر، تاریخچهٔ صفحه‌ها و فهرست مشارکت‌ها نمایش داده می‌شوند؛ مگر این که یک خلاصه ویرایش سفارشی برای عمل بنویسید.
خلاصه ویرایش خودکار در صورتی که کاربر خلاصه ویرایشی ذکر نکند، برای هفت عمل ایجاد می‌شود: علاوه بر این، هنگامی که یک بخش را ویرایش می‌کنید، عنوان بخش با رنگ خاکستری روشن در خلاصه ویرایش نمایش داده می‌شود؛ مگر این که آن را حذف یا جایگزین کنید.
آنیتا فارا
آنیتا فارا (Anita Farra؛ July 15, 1905 – 1905:07:15, August 4, 2008) یک هنرپیشه اهل ایتالیا بود.
از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به شهر رنج، صدای بی رخ، معشوقه پنهانی و پالیو اشاره کرد.
لیست بازیکنان لیگ برتر فوتبال انگلستان با بیش از ۵۰۰ بازی
در لیگ برتر فوتبال انگلستان که از فصل ۹۳–۱۹۹۲ آغاز شد. ۱۳ دروازبان بودند که بیش از ۵۰۰ بازی را به ثبت رساندند. اولین بازیکنی که به ۵۰۰ بازی در لیگ برتر فوتبال انگلستان رسید گری اسپید بود که در تیم های لیدز یونایتد، اورتون، نیوکاسل یونایتد و بولتون واندررز بازی کرد.
لیست بازیکنان
پررنگ بازیکنانی که هنوز در لیگ برتر فوتبال انگلستان بازی می کنند. بروزرسانی در ۱۲ می ۲۰۱۹.
خانه تمدنی
خانه تمدنی مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در مشهد، کوچه خامنه‌ای، کوچه شهید مجید قناد۲، پ۳۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۰۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
اسینو، نوادا
اسینو، نوادا (به انگلیسی: Osino, Nevada) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان ایلکو، نوادا واقع شده‌است.
خصوصیات
اسینو ۷۰۹ نفر جمعیت دارد و ۱٬۵۶۴٫۸۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
توموربولاگ، خووسگل
توموربولاگ، خووسگل (به لاتین: Tömörbulag, Khövsgöl) یک منطقهٔ مسکونی در مغولستان است که در استان خووسگول واقع شده‌است.
سرمایش طبیعی
سرمایش طبیعی یا سرمایش رایگان (Free cooling) یک روش اقتصادی تولید برودت در سامانه های تهویه صنعتی است که از دمای هوای خارج در فصول سرد برای کمک به تهویه مطبوع و سرد کردن آب استفاده می‌کند.
سانشیرو سوگاتا قسمت دوم
سانشیرو سوگاتا قسمت دوم (Sanshiro Sugata Part II) فیلمی در ژانر درام به کارگردانی آکیرا کوروساوا است که در سال ۱۹۴۵ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به دنجیرو اوکوچی، سیجی میاگوچی و یوکیکو تودوروکی اشاره کرد.
استوئر
استوئر (به انگلیسی: Stoer) یک روستا در بریتانیا است که در هایلند واقع شده‌است.
موزه موسیقی ایران
موزه موسیقی ایران یکی از موزه‌های استان تهران است. مدیریت این موزه پس از درگذشت علی مرادخانی (بنیانگذار و مدیرعامل سابق) به لطیف روحانی سپرده شد و وی مدیرعامل فعلی این موزه می‌باشد. موزه موسیقی در میدان تجریش، خیابان مقصود بیک، خیابان موزه واقع شده‌است.
این موزه با مساحت تقریبی ۳۶۵۰ متر و زیر بنای بیش از ۱۴۰۰ متر در سه طبقه با هدف حفظ میراث موسیقی ملی، معرفی آثار و تولیدات گذشتگان و تکریم اساتید و پیشکسوتان عرصه موسیقی، در ۲۲ آبان ۱۳۸۸ افتتاح گردید.
هم‌کاری با دانشگاه هیلدس‌هایم
پروژه‌ای در دانشگاه هیلدس‌هایم برای ایجاد بانکی اطلاعاتی و دیجیتالی کردن حدود ۲۰ هزار صفحه موسیقی تولیدشده در ایران در دست انجام است. این پروژه با هم‌کاری موزه موسیقی ایران امکان‌پذیر شده‌است.
مارلنا کوالیک
مارلنا کوالیک (Marlena Kowalik؛ زادهٔ June 9, 1984) بازیکن فوتبال اهل آلمان است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال اس‌جی‌اس اسن و باشگاه فوتبال اف‌سی‌آر ۲۰۰۱ دویسبورگ اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زنان لهستان بازی کرده‌است.
پیوند همسان
پیوند همسان یا ایزوگرافت ، پیوندی از بافت بین دو فرد است که از نظر ژنتیکی یکسان هستند (یعنی دوقلوهای همسان (تک‌تخمکی)). رد پیوند بین دو فرد از این قبیل عملاً هرگز اتفاق نمی‌افتد، و پیوند همسان را به ویژه برای پیوند اعضا هموار می‌سازد. بیمارانی که اعضایی از دوقلوهای همسان خود دارند به احتمال باورنکردنی این اندام‌ها را دریافت کرده و زنده می‌مانند. دوقلوهای تک‌تخمکی دارای همان مجموعه اصلی سازگاری بافتی هستند که سبب موارد پایین رد بافت توسط سیستم ایمنی سازگاری می‌شود. علاوه بر این، عملاً هیچ شیوع بیماری پیوند در برابر میزبان وجود ندارد.
در سال ۱۹۹۳ یک مقاله پژوهشی نشان داد که پیوندهای همسان جزیرک به موش‌های دیابتی جوان [موش‌های NOD دیابتی ناشی از STZ] پیوند می‌شوند و موش‌ها حداقل حدود ۲۲ روز پس از پیوند زنده می‌مانند.
بیلی مدیسن (فیلم)
بیلی مدیسن فیلمی محصول سال ۱۹۹۵ و به کارگردانی تامرا دیویس است. در این فیلم بازیگرانی همچون آدام سندلر، برادلی وایتفورد، جاش ماستل، بریجت ویلسون، نرم مک‌دانلد، درن مک‌گون، لری هانکین، جیم داونی، هراند آلیاناک، رابرت اسمایگل، استیو بوشمی و کریس فارلی ایفای نقش کرده‌اند.
پپنی‌ها
پپنی‌ها یا آرنولفینگ‌ها یک خانواده‌ی اعیانی و اشرافی فرانک از اوسترازیا در طول دوران مروونژی بودند. آنها پس از ۶۸۷ بر اداره‌ی شهرداران کاخ‌ها چیره‌شدند و در نهایت با تأسیس‌کردن دودمان کارولنژی، جای مروونژی‌ها را در سال ۷۵۱ میلادی گرفتند.
نام‌های «پپنی» و «آرنولفینگ» اسامی قراردادی نوین هستند، که با توجه به این که نوادگان این خانواده در عمل از دو شاخه معاصر به‌وجود آمده‌اند، آرنولف مس (درگذشته‌ی حدود ۶۴۰) و پپن لانده (درگذشته‌ی ۶۴۰)، به‌واسطه‌ی ازدواج پسر آرنولف آنسگیزل با دختر پپن بگا است. رخ‌دادن مجدد نام پپن در این خانواده منجر به این شد که نویسنده‌ی ناشناس تاریخچه‌ی مس (حدود ۸۰۵) این خانواده را پپنی‌ها، ابتدایی‌ترین نام شناخته‌شده برایش را بنامد. به‌معنای دقیق، پپنی‌ها زادگان پپن لانده و آرنولفینگ‌ها نوادگان آرنولف مس هستند، که این دو گروه فقط در پپن ارستال، پسر آنسگیزل و بگا، و نوادگان وی با هم اشتراک دارند.
از اوخر سده‌ی هشتم، ترقی پپنی‌ها به‌عنوان ویژگی تعریف اواخر دوران مروونژی شرح داده‌شده است، با پادشاهانی که به‌عنوان روا فنیان («پادشاهان بی‌کاره»)، عروسک‌های خیمه‌شب‌بازی شهرداران پپنی‌شان توصیف شده‌اند. این موضوع در تاریخ‌نگاری نوین نیز ادامه‌دارد. بعضی‌ها پیشنهاد داده‌اند که پپنی‌ها برای تصاحب‌کردن قدرت یک «راهبرد طولانی‌مدت» را دنبال می‌نمودند. به‌دنبال پیروزی‌اش در نبرد ترتری سال ۶۸۷ میلادی، پپن ارستال نفوذش را در نوستریا گسترش‌داد. درگذشت وی در ۷۱۴ سال‌ها جنگ داخلی میان جانشینانش را به‌دنبال داشت. در ۷۱۸، پسر کوچکترش شارل مارتل کنترل هر دو منطقه‌ی اوسترازیا و نوستریا را در دستان خویش گرفت. نوادگان او کارولنژی‌های شایسته هستند، اگرچه برخی از تاریخ‌نویسان این نام را تا پیوند آنسگیزل و بگا عقب کشیده‌اند. نوادگان برادر شارل، شیلدبراند، از طرف دیگر، با نام نیبلونگیدها شناخته می‌شوند.
حرم رقیه
حرم سیده رقیه مسجدی است که بر روی آرامگاه رقیه بنت الحسین در دمشق ساخته شده‌است و از زیارتگاه‌های شیعیان به‌شمار می‌رود.
این مسجد توسط ایرانیان در سال ۱۹۸۵ به سبک معماری ایرانی بازسازی گردیده‌است.
رونان (وو)
شهر رونان  در بخش لوزان در ایالت وو در کشور سوئیس واقع شده‌است که ۱۷٬۵۰۰ نفر جمعیت دارد.
آلکس فراگا
آلکس فراگا مدافع اهل برزیل است که در شهر Alto Paraná و در تاریخ  به دنیا آمده‌است.
آلکس فراگا در تیم‌های فوتبال Atlético Paranaense سابقهٔ حضور دارد.
سباستین للیو
سباستین للیو (Sebastián Lelio؛ زادهٔ ۸ مارس ۱۹۷۴) یک کارگردان، و فیلم‌نامه‌نویس اهل شیلی است.
او با فیلم گلوریا (۲۰۱۳) توانست جایزهٔ جشنواره فیلم سن‌سباستین را به دست آورد. پائولینا گارسیا نیز موفق شد برای بازی در این فیلم خرس نقره‌ای جشنواره فیلم برلین را از آنِ خود کند.
گژنجن
گژنجن یک روستا در لهستان است که در گمینا پولسکا تسرکیو واقع شده‌است. گژنجن ۳۲۹ نفر جمعیت دارد.
دانیل بارنبویم
دانیل بارِنبویم ، پیانیست و رهبر ارکستر معروف اسرائیلی، که شهروندی فلسطینی اختیار کرد. او از سال ۲۰۰۷ سفیر صلح سازمان ملل در موضوع صلح و مدارا است.
زندگی
او در ۱۵ نوامبر سال ۱۹۴۲ در بوینس آیرس آرژانتین متولد شد. والدینش از یهودیان روس بودند. بارن‌بویم در ابتدا به‌عنوان نوازندهٔ چیره‌دست پیانو به شهرت رسید و هم‌اکنون نیز در مقام رهبر ارکستر، به همان اندازه محبوبیت جهانی دارد. همکاری او با ارکسترهای عربی–یهودی و متفکر صاحب‌نام معاصر فلسطینی-آمریکایی، ادوارد سعید، در محبوبیت او بی‌تأثیر نبوده‌است.
اسرائیل- فلسطین
او چهره‌ای جنجالی در اسرائیل محسوب می‌شود که علت اصلی آن مخالفت‌های وی با اشغالگری‌های اسرائیل در مناطق فلسطینی است.
بارن‌بویم همچنین دربارهٔ اظهارات اخیر جورج دبلیو بوش، رئیس‌جمهور آمریکا، که در سفر به خاورمیانه مدعی شده توافق‌نامهٔ صلح به امضا برسد، هشدار داد و گفت که نباید امیدواری زیادی ایجاد شود. رهبر سابق ارکستر سمفونی شیکاگو همچنین پایان اشغالگری‌های اسرائیل در کرانهٔ باختری را خواست.
بیخوئسکا
بیخوئسکا (به اسپانیایی: Bijuesca) یک دهستان در اسپانیا است که در استان ساراگوسا واقع شده‌است. بیخوئسکا ۵۷ کیلومتر مربع مساحت و ۱۰۹ نفر جمعیت دارد.
۸۳۴ (خورشیدی)
۸۳۴ هشتصد و سی و چهارمین سال هجری خورشیدی است.
سیارک ۳۳۳۴
سیارک ۳۳۳۴ سه هزار و سیصد و سی و چهارمین سیارک کشف شده‌است که در ۲۰ دسامبر ۱۹۸۱ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۱٫۸۰ است.
فلسفه علم
فلسفهٔ علم، گرایشی از فلسفه است که به بررسی پیش‌فرضهای علم و چیستی گزاره‌های علمی و تغییر در مفاهیم و مسائل (مانند روش‌شناسی، ارزش گزاره‌ها و کارایی آن‌ها و گونه‌های پیکره‌بندی و…) علوم گوناگون می‌پردازد. در واقع فلسفهٔ علم، دانش «مطالعه علوم» است. فلسفهٔ علم، از لحاظ علمِ مورد بررسی، به زیر گرایش‌های گوناگونی از جمله: فلسفه ریاضیات، فلسفه فیزیک، فلسفه علوم کامپیوتر، فلسفهٔ زیست‌شناسی، مکانیک کوانتومی، نسبیت و… تقسیم می‌گردد. فلسفهٔ علم ارتباط تنگاتنگی با دیگر مباحث فلسفهٔ تحلیلی مانند فلسفهٔ ذهن، فلسفهٔ زبان، فلسفهٔ منطق، فلسفهٔ مهندسی و… دارد.
پیدایش فلسفه علم
به صورت خلاصه، فلسفه علم پیامدهای فکری-فلسفی علوم را از جنبه‌های گوناگون تاریخی، منطقی و روش‌شناسی تحلیل و بررسی می‌کند. تحولاتی که پس از قرن ۱۶ و ۱۷ میلادی با ظهور دانشمندانی نظیر گالیله، نیوتن و کپلر آغاز گردید و با ماکسول، فارادی، پلانک، هایزنبرگ و اینشتین ادامه پیدا کرد و فهم انسان از جهان را به‌صورت بنیادین تغییر داد و زیر و رو کرد. این تحول بزرگ گرچه در حیطهٔ علم رخ داد، اما تبعات فکری و فلسفی بسیاری نیز به همراه داشت. پای تحولات علمی در زیست‌شناسی و شیمی، در فیزیک و کیهان‌شناسی و حتی در ژنتیک و علوم کامپیوتر و… به حیطه فلسفه هم باز شد و پرسش‌های جدید فلسفی ایجاد کرد که تا پیش از آن وجود نداشتند.
فلسفهٔ علم نسبت به بسیاری از شاخه‌های دیگر، فلسفه بسیار تازه و جوان است. اگر برخی از اظهارِ نظرهایِ ارسطو، فرانسیس بیکن در قرنِ شانزدهم، و تعدادِ اندک‌شماری از متفکرانِ قرنِ نوزدهم مانندِ جان استوارت میل، ویلیام هیول، و جان هرشل را استثناء کنیم، بحث‌هایِ جدی، متمرکز و مفصل در این عرصه را نخستین بار پوزیتیویست‌هایِ منطقی در قرنِ بیستم گسترش دادند. بعدها بحث‌ها در موافقت و مخالفت با فرانسیس بیکن و استقراگرایان و نیز با پوزیتیویست‌هایِ حلقهٔ وین منجر به پیدایشِ مکاتبِ بسیار مهمِ دیگری در فلسفهٔ علم گردید. ابطال‌گرایی، واقع‌گرایی (رئالیسمِ علمی)، و نسبی‌گرایی از آن جمله هستند.
موضوع و گستره فلسفه علم
«اساساً فلسفهٔ علوم، دربردارندهٔ همه مباحثی می‌شود که از عوارض ذاتی موضوع یعنی «علم و علوم» بحث می‌کند. فلسفهٔ علم در جانمایه اولیه یک علم هنجاری نیست و اگر بخواهد لیاقت و کفایت خود را در توصیف علم نشان دهد، به هیچ رو نمی‌تواند بحث از هستی‌شناسی علم را به علمی دیگر بسپارد. چرا که بخش مهمی از مسایل بنیادین علم (چه به مثابه علم مفرد و چه علم شاخه‌ای) هستی‌شناسی علم است. گو اینکه حیث حکایت گری و نیز تعاملات مفاهیم و ساختار آن و نیز روش‌شناسی علوم حتماً به‌طور انضمامی به مبحث هستی‌شناسی مربوط و موکول می‌شود. اگر چه مثلاً مباحث دامنه‌داری در مورد تعاملات عصب شناختی و فعالیت سلول‌های مغز و ساختار قوای ظاهری‌شناختی یا تجرد نفس و افاضه و مانند آن را نمی‌توان بخشی از فلسفهٔ علم دانست. امّا در هر حال و به ناچار برخی از همین مباحث نیز باید به‌طور مشترک حل و فصل شوند. بررسی وجههٔ اجتماعی علوم (علم به مثابه یک پدیده اجتماعی) نیز دربردارندهٔ مباحث عریض و طویل جامعه‌شناختی نیست و اما چون علم، خودش یک پدیدهٔ اجتماعی است، باید توصیف علمی آن در فلسفهٔ علم صورت پذیرد. جامعه‌شناس هم وقتی به انواع پدیده‌های اجتماعی می‌پردازد، بی‌شک به این علم، به مثابهٔ نهاد و پدیدهٔ اجتماعی می‌نگرد و به آن می‌پردازد، اما نگرانی‌های فیلسوف علم را ندارد. فلسفه علم، دربردارندهٔ هر گونه بحث در مورد مسایل بنیادین علم و علوم می‌شود. کافی است کوشش ما در راستای تبیین روشمند علم باشد (مثلاً دانستن، شناخت و افزار شناخت، یقین، گمان‌های در حکم یقین، صدق، انسجام، موجّهیت، ارزیابی گونه‌های معرفت و تعیین ملاک صحت و خطای معرفت، بررسی علم به معنای شاخه علمی، روش‌ها و منطق اکتشاف و گردآوری و داوری و تبیین و اوضاع و ادوار و اطوار معرفت، تحلیل تاریخ علم، بررسی نظرّیه‌های گوناگون در همین حوزه‌ها و هر نهادهٔ علمی موجّهی که در مورد علوم بشری چیزی برای عرضه دارد) همچنین آن دسته مطالعات حوزه‌بندی شدهٔ فلسفه علم؛ مانند معرفت شناسیِ علوم طبیعی یا ریاضیات، منطق، مباحث درجهٔ دومی معرفت دینی و… همه از جنس فلسفهٔ علم است؛ بنابراین احتمالاً تعبیر «فلسفهٔ معرفت‌شناسی» بی‌معنا است. چرا که هر آنچه در فلسفه معرفت‌شناسی، به فراچنگ بحث کنندگان آن می‌آید، باید در معرفت‌شناسی مورد بررسی قرار گیرد. به خلاف «معرفت‌شناسی فلسفه» که کوششی برای تبیین چگونگی برساخته شدن فهم‌های هستی‌شناختی ما است.
استقرا گرایی
معمولاً نخستین برداشتی که انسان از روشِ کسبِ دانشِ علمی و ماهیتِ آن دارد این است که دانشمندان با نگاهِ دائمی به طبیعت، مشاهداتِ خویش را بدونِ دخالتِ سلیقه و باورهایِ شخصی و خرافات یادداشت می‌نمایند. سپس دانشمندان دست به تعمیم‌هایی در آن گزاره‌ها زده و گزاره‌هایی کلی‌تر به دست می‌آورند که می‌توان قانونِ علمی نامید.
این دیدگاه که احتمالاً نخستین رویکردِ بیش‌ترِ انسان‌هاست، قدیمی‌ترین دیدگاهِ فلاسفه دربارهٔ علم نیز بوده‌است.
استقرا
ارسطو در کتاب ارگانون (ارغنون)، که کتابِ بزرگِ وی در زمینهٔ منطق و فلسفهٔ منطق است، به بررسیِ انواعِ استدلال پرداخته و دو نوعِ اساسیِ استدلال را از یکدیگر جدا می‌کند:
۱- قیاس یا استنتاج (deduction): استنتاج نوعی از استدلال است که با داشتنِ مقدماتِ آن داشتنِ نتیجه ضروری می‌گردد. در این نوع استدلال می‌توان از مقدماتِ کلی به نتایجِ جزئی رسید، اما عکسِ این عمل امکان‌ناپذیر است. به‌علاوه واضح است که ضرورت نتیجه به این معناست که نمی‌توان از مقدمات صادق به نتایج کاذب رسید. استدلال‌های زیر از نوع استنتاج هستند:
نتیجه: فرهاد ملی‌گرا است.
نتیجه: زمین خیس می‌شود.
حسن ملی‌گرا است.
علی ملی‌گرا است.
رضا ملی‌گرا است.
نتیجه: همهٔ ایرانی‌ها ملی‌گرا هستند.
همان‌طور که دیده می‌شود با وجودِ مقدمات نتیجه ضروری نمی‌گردد. تنها نوعِ استقراء که در آن چنین ضرورتی وجود دارد استقرایِ کامل است: فرض کنید در اتاقی ده نفر حضور دارند و فرض کنید یک نظرسنجی از همهٔ آن‌ها نشان می‌دهد که همه ملی‌گرا هستند. دراین‌صورت می‌توان گفت: «همهٔ افرادِ این اتاق ملی‌گرا هستند». این نتیجه‌گیری با این که از جنسِ استنتاج نیست اما ضرورتاً صحیح است. اما در بیش‌ترِ موارد دسترسی به همهٔ موارد وجود ندارد، به ویژه اگر موضوعِ موردِ بررسی بتواند در آینده نیز پیش آید. حتی اگر همهٔ کلاغ‌هایِ امروزی را دانه به دانه بررسی کنیم و مشاهده کنیم که همگی سیاه هستند نمی‌توان نتیجه گرفت که «همهٔ کلاغ‌ها سیاه هستند» زیرا این حکم کلاغ‌هایِ آینده را نیز شامل می‌شود.
در ادامه اشکالاتِ استقراء و استقرا گرایی را بررسی خواهیم نمود، اما در این‌جا اشاره به این نکته مفید است که با وجودِ همهٔ اشکالات، اگر استقراء نباشد احتمالاً یکی از قوی‌ترین راه‌هایِ به دست آوردنِ گزاره‌هایِ کلی از دست می‌رود، و چنانچه این گزاره‌ها نباشند احتمالاً مصادیقِ زیادی از استدلال‌هایِ استنتاجی نیز از بین می‌روند (زیرا در استنتاج مقدمات کلی هستند).
۳-ربودن (Abductive reasoning): «ربودن» در واقع نوعی حدس زدن است. این نوع از استدلال در تقسیم‌بندیِ ارسطو وجود ندارد، اما در فلسفهٔ علمِ جدید بسیار اهمیت دارد. نامِ دیگرِ این استدلال استنتاجِ بهترین تبیین است. تبیینِ (explanation) یک پدیده عبارت است از بیانِ علل و عواملِ رخ دادنِ آن پدیده به‌طوری‌که رخ دادنِ آن توجیه گردد. از دیدِ بسیاری از فلاسفه یکی از اهدافِ اساسی و محوریِ علم به‌طورِ کلی تبیینِ پدیده‌ها ست. ربودن یا استنتاجِ بهترینِ تبیین عبارت است از رسیدن به یک (بهترین) فرضیه از یک مجموعه از مشاهدات. این استدلال به این ترتیب است:
مشاهدهٔ O برقرار است.
فرضیهٔ H بهترین فرضیه از میانِ رقیبان‌اش است.
نتیجه: H صادق است.
این شکلِ استدلال - که بحث‌هایِ مفصلی را در فلسفهٔ علم به خود اختصاص داده‌است-، نیز از نوعِ استدلال‌هایِ غیرِالزام‌آور است، یعنی داشتنِ مقدمات داشتنِ نتیجه را ضروری نمی‌کند.
روش‌شناسیِ استقرا گرایانه
حال که با ماهیتِ استدلالِ استقرایی آشنا شدیم می‌توانیم ببینیم استقرا گرایی به چه معنا ست.
مسلم است که در علم از استدلالِ استنتاجی استفاده می‌شود. تمامِ استدلال‌هایِ منطقی و ریاضی - که مثلاً در فیزیک کاربردِ عمده دارند - از جنسِ استنتاج هستند. اما دیدیم که استنتاج نمی‌تواند برایِ ما قوانینِ کلی پدیدآورد (ممکن است گفته شود قوانینِ منطق کلی هستند؛ اما اولاً این قوانین بر استنتاج حاکم اند نه این که خود مبتنی بر استنتاج باشند، و ثانیاً این قوانین غیرِ تجربی اند، در حالی که قوانینِ فیزیک تجربی ‌اند). پس علوم قوانینِ کلی را از کجا می‌آورند؟ باید چیزی بیش از استنتاج بر علم حاکم باشد، وگرنه علمی وجود نخواهد داشت.
فرانسیس بیکن فیلسوفِ قرنِ شانزدهمِ میلادی نخستین کسی بود که استقراء را پیشنهاد داد. او معتقد بود که:
بیکن به دانشمندانِ آینده توصیه نمود (در زمانِ بیکن در واقع هنوز دانشمندی به معنایِ مدرن وجود نداشت، و به‌همین‌دلیل شاید بتوان بیکن را پیامبرِ علم نامید) که هرچه می‌توانند داده جمع‌آوری کنند، و جداولی طراحی کنند که این داده‌ها به‌طورِ منظم در آن‌ها قرار داده شده‌اند. بدین‌ترتیب قانونِ علمی خودبه‌خود از دلِ داده‌ها بیرون خواهد آمد. در واقع می‌توان نظمِ حاکم بر داده‌ها را کشف نمود و سپس آن را در یک استدلالِ استقرایی تعمیم داد.
هدفِ علم از نظرِ بیکن دو چیز بود: علمِ مطلق و قدرتِ مطلق. دو آرزویِ بزرگی که علم برایِ بشر برآورده خواهد نمود.
مثال‌هایی از اکتشافاتِ علمی در تاریخ وجود دارد که گویا کاملاً با روشِ بیکن انجام شده‌اند. تیکو براهه منجمِ هلندی که استادِ کپلر فیزیکدانِ مشهورِ آلمانی بوده‌است رصدهایِ متعددی دربارهٔ مکانِ سیاراتِ منظومهٔ شمسی انجام داد که داده‌هایِ فراوانِ حاصل از آن‌ها اساسِ قوانینِ سه‌گانهٔ کپلر را فراهم آورد.
مشکلاتِ استقرا گرایی
استقرا گرایی با وجودِ جذابیت‌اش دچارِ مشکلاتِ بسیاری است. دیدیم که بیکن دو اعتقاد دربارهٔ استقراء داشت. این دو اعتقاد در پیروانِ بعدیِ وی نیز باقی‌ماند. اشکالاتِ عمدهٔ این روش‌شناسی به تبعِ این دو گزاره به دو دسته تقسیم می‌گردند:
۱- ساده‌ترینِ این مشکلات جور در نیامدنِ این روش‌شناسی با تاریخِ علم است. براستی مثال‌هایی از تاریخ که استقرا گرایی را تأیید کنند چقدر هستند؟ می‌دانیم که نیوتن موفق شد نظریه‌ای بپردازد (نظریهٔ جهانیِ گرانش) که هر سه قانونِ کپلر و قوانینِ گالیله در موردِ سقوطِ آزاد را هم‌زمان به دست دهد. این کشف به‌علاوه توضیح می‌داد که چرا معقول است فکر کنیم که زمین دورِ خورشید می‌گردد، و ضمناً علتِ جذبِ اشیاء توسطِ زمین و علتِ گردشِ اجرام به دورِ یکدیگر را به یک علتِ واحد کاهش می‌داد. آیا نیوتن قانونِ جهانیِ گرانش را با نگاه به داده‌هایِ تجربی به دست آورد؟ آیا واقعاً خیره شدن به داده‌هایِ تیکو براهه یا قوانینِ کپلر ما را به قانونِ نیوتن می‌رساند؟ دراین‌صورت چرا خودِ کپلر آن را کشف نکرد؟ افسانهٔ عامیانه‌ای که در موردِ نیوتن هست به خوبی توضیح می‌دهد که این‌طور نیست (این که خوردنِ یک سیب به سرِ نیوتن او را به این کشف رساند). به نظر می‌رسد که نظریهٔ نیوتن بر داده‌هایِ تجربی استوار نبود، بلکه او ابتدا نظریه‌اش را داد و سپس به دنبالِ داده‌هایِ تجربی برایِ تأییدِ آن رفت.
پس نظریهٔ فرانسیس بیکن ادعا می‌کند که روشِ کشفِ همهٔ دانشمندان از طریقِ استقراء است، اما تاریخ این امر را تأیید نمی‌کند. مثالِ معروفِ دیگر در این زمینه ککولهٔ شیمی‌دان است. این دانشمند که فکرش مدت‌ها مشغولِ ساختارِ ملکولیِ ماده‌ای شیمیایی به نامِ بنزن بود، و از داده‌هایِ تجربی راه به جایی نمی‌برد، یک روز در خواب توانست ساختارِ شیمیاییِ بنزن را کشف کند! اینشتین نظریهٔ نسبیت (هم خاص و هم عام) را نه بر اساسِ هیچ داده یا آزمایشی بلکه برایِ حلِ برخی مسایلِ صرفاً نظری که سلیقهٔ او را آزار می‌داد اختراع نمود. مثال‌هایی از این دست در تاریخ فراوان اند؛ بنابراین به نظر می‌رسد که باورِ نخستِ استقرا گرایی دچارِ مشکلاتِ تاریخی است.
۲- آیا استقراء روشی موجه و معقول است؟ یکی از بزرگ‌ترین فلاسفه‌ای که نادرستیِ این باور را نشان داد و به گفتهٔ راسل تا مدتی موجبِ بی‌اعتبار شدنِ علم گردید دیوید هیومِ انگلیسی بود.
هیوم از فیلسوفانِ تجربه‌گرا و شاید مهم‌ترینِ ایشان بود. او در کتابِ رساله در بابِ طبیعتِ بشری تجربه‌هایِ حسیِ اولیه را نخستین منشأ هرگونه دانشی دربارهٔ جهان می‌داند و وجود هر دانشی که به‌طورِ پیشینی و خارج از تجربه در ذهن باشد را انکار می‌کند. او با جان لاک هم‌عقیده‌است که ذهن در آغاز لوحِ سفیدی است. هیوم این مسئله را مفصلاً تحلیل می‌کند که تصورات، احساسات و باورهایِ مختلفِ انسان چگونه از حسیاتِ اولیه آغاز گشته و طیِ فرایندهایِ روانی کلیت یافته یا تعمیم می‌یابند. او به ویژه با تحلیلِ دو مفهومِ مهمِ علیت و استقراء تاریخِ فلسفه را تحتِ تأثیرِ خویش قرار داد.
هیوم بر این باور بود که استقراء یک فرایندِ صرفاً روانی است. نه منطقاً و نه به‌طورِ تجربی نمی‌توان استقراء را موجه جلوه داد:
به‌طورِ منطقی: این که تاکنون هر روز خورشید طلوع کرده‌است منطقاً هیچ ارتباطی به این امر ندارد که فردا هم طلوع کند. همان‌طور که یک جوجه ممکن است فکر کند که زنِ مزرعه‌دار هر روز به او غذا می‌دهد، اما بعد از چند سال یک روز زنِ مزرعه‌دار مثلِ هر روز سر برسد با این تفاوت که این بار سرِ جوجه را ببرد. استقراء صرفاً یک فرایندِ روانیِ ناموجه‌است.
پس دیدیم که استقرا گرایی مشکلاتی دارد. البته واضح است که همواره می‌توان برایِ پاسخ به انتقادها تلاش نمود و نمونه‌هایِ پیشرفته‌تری برایِ نظریه یافت که مشکلاتِ سابق را نداشته باشد. پس از هیوم استقرا گرایی نابود نشد، بلکه نمونه‌هایِ پیشرفته‌تری از آن (بویژه در قرنِ بیستم بتوسطِ پوزیتیویست‌ها) پدید آمدند.
ابطال‌گرایی
مشکلاتِ استقراگرایی کارل پوپر فیلسوفِ اتریشی را به سویِ روش‌شناسیِ تازه‌ای هدایت نمود. همان‌طور که در موردِ ککوله و نیوتن دیدیم کشف ممکن است هیچ منطق یا روشی نداشته باشد و کاملاً تصادفی باشد. به‌همین‌دلیل پوپر مقامِ کشف را از مقامِ اثباتِ نظریات جدا نمود. نکته‌ای که پوپر موردِ توجه قرار داد و پیشرفتِ بزرگی محسوب می‌گردد این بود که اگرچه مشاهداتِ جزئی نمی‌توانند گزاره‌هایِ کلی را تأیید کنند، اما می‌توانند آن‌ها را ابطال کنند: از نظرِ پوپر برخلافِ عقیدهٔ استقرا گرایانِ احتمالاتی، دیدنِ هیچ تعدادی کلاغِ سیاه به افزایشِ احتمالِ گزارهٔ «همهٔ کلاغ‌ها سیاه‌اند» نمی‌انجامد، اما دیدنِ یک کلاغِ سفید بلافاصله این گزاره را ابطال می‌کند. این واقعیتِ اساسی می‌تواند ما را به این سمت هدایت کند که ابطال را اساسِ تجربیِ علم قرار دهیم - و نه تأیید را.
پس فرایندِ علم از منظرِ ابطال‌گرایی به این ترتیب است: دانشمند آزاد است که حدس بزند. این حدس لازم نیست که هیچ اساس یا توجیهی داشته باشد - می‌تواند در خواب یا زیرِ درختِ سیب به ذهنِ دانشمند برسد. این حدس در قالبِ یک گزارهٔ کلی مطرح می‌گردد. هیچ تجربه‌ای نمی‌تواند درستیِ این گزاره را اثبات کند، بنابراین اصلاً نباید به دنبال تأییدِ آن برویم. دانشمند وظیفه دارد با تمامِ وجود تلاش کند که حدسِ خویش را ابطال کند. مادامی که این حدس تأیید می‌گردد علم پیشرفتِ بیش‌تری از خودِ این حدس نمی‌کند، بلکه لحظاتِ سرنوشت‌سازِ تاریخِ علم لحظاتی است که این حدس ابطال می‌گردد.
هنگامی که یک حدس ابطال می‌گردد باید چه کاری کرد؟ بر طبقِ آنچه ابطال‌گراییِ خام می‌نامند باید آن را به دور انداخت و حدسِ تازه‌ای زد. اما این کار نه بصرفه‌است و نه به نظر می‌رسد که دانشمندان چنین کاری را انجام دهند. ابطال‌گراییِ پیشرفته‌تر اجازه می‌دهد که حدس‌ها «تصحیح» شوند. اما رویِ این تصحیح‌ها قیدهایی وجود دارد. فرقِ علمِ واقعی از خزعبلات به آن قیود وابسته‌است. فرض کنید گزاره‌ای داریم به‌صورتِ «نان مغذی است». سپس به این مشاهده برمی‌خوریم که در شهری خوردنِ نان موجبِ مرگِ انسان‌ها می‌شود. یک تصحیحِ ممکن این است که: «نان مغذی است، به جز در این شهرِ خاص». این تصحیح از نظرِ پوپر مجاز نیست و یک دانشمندِ واقعی این کار را نمی‌کند.
چگونه می‌توان تصحیحِ مجاز را از غیرِ مجاز تشخیص داد؟ معیارِ این کار چیزی است که پوپر «درجهٔ ابطال‌پذیری» می‌نامد. درجهٔ ابطال‌پذیریِ هر گزاره باید پس از تصحیح بیش‌تر از قبل شود. به بیانِ ساده گزارهٔ تصحیح شده باید به جز موردی که ما را به تصحیحِ آن وادار نمود پیش‌بینی‌هایِ دیگری نیز بدهد.
ابطال‌گرا ابطال‌پذیری را معیارِ معناداریِ گزاره‌هایی که انسان‌ها بر زبان می‌آورند و معیارِ تفکیکِ علم از غیرِ علم می‌داند. گزاره‌هایی مانندِ «هر اتفاقی که می‌افتد قسمت است» یا «روح وجود دارد» هرگز در علم وارد نمی‌شوند زیرا این گزاره‌ها ابطال‌ناپذیراند. هر اتفاقی که در جهان بیفتد معتقد به قسمت یا روح باز هم گزاره‌اش را می‌گوید و دلیلی نمی‌بیند تغییری در آن ایجاد کند.
مشکلاتِ ابطال‌گرایی
۱-تزِ دوئم-کواین (Duhem–Quine thesis): دوئم و کواین دو فیلسوفِ علم هستند که مستقل از یکدیگر ملاحظاتی را دربارهٔ ابطالِ نظریاتِ علمی مطرح کردند. این ملاحظات به تزِ دوئم-کواین شهرت دارد اگرچه نگرشِ این دو متفکر بعضاً تفاوت‌هایِ اساسی دارد.