cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نسبت نور گرمایی
اثرات روی گیاهان
بسیاری از تاثیراتی که به نور نسبت داده می‌شوند در واقع به دما نیز وابسته هستند. به عنوان مثال، طویل شدن ساقه در نور کم تنها زمانی رخ می‌دهد که دما بالا باشد، اما نه در زمانی که دما نزدیک به ۰ سانتی گراد باشد. در گندم، ptr در ماه قبل از گردهمایی به شدت تعداد هسته‌ها را مشخص می‌کند. در باغبانی، گیاهانی که در سطح بالا رشد می‌کنند به طور کلی ساقه‌های ضخیم‌تر، ساقه کوتاه‌تر و گل‌های بیشتر دارند و بنابراین بازده قابل‌فروش بالاتری دارند.
رنه کایه
آگوست رنه کایه (Auguste René Caillié) (۱۹ نوامبر ۱۷۹۹–۱۷ مه ۱۸۳۸) یک کاشف فرانسوی بود و اولین اروپایی که از شهر تیمبوکتو زنده برگشت. قبل از کایه، یک افسر بریتانیایی، سرگرد گوردون لاینگ، در سپتامبر ۱۸۲۶ هنگام ترک شهر تیمبوکتو، به قتل رسید.
کایه در روستایی نزدیک بندر روشفور در غرب فرانسه به‌دنیا آمد. والدین او فقیر بودند و وقتی که او هنوز جوان بود، مُردند. در ۱۶ سالگی، خانه را ترک کرد و به عنوان یکی از اعضای خدمه یک کشتی نیروی دریایی فرانسه که به سمت سنت لوئیس در ساحل سنگال مدرن در غرب آفریقا می‌رفت، ثبت نام کرد. او برای چند ماه در آنجا ماند سپس به همراه یک کشتی تجاری از اقیانوس اطلس به مقصد گوادلوپ، عبور کرد. او دومین دیدارش را از غرب آفریقا، دو سال بعد انجام داد. زمانی که او یک هیئت اعزامی انگلیسی که از صحرای فریو به سمت باکئل بر روی رود سنگال می‌رفتند را همراهی کرد.
کایه در ۱۸۲۴ با تمایل قوی برای تبدیل شدن به یک کاشف و دیدار از تیمبوکتو، به سنت لوئیس برگشت. به منظور اجتناب از برخی سختی‌ها که در سفرهای پیشین تجربه کرده بود، تصمیم گرفت به تنهایی در لباس مسلمانان سفر کند. او فرماندار فرانسوی سنت لوئیس را متقاعد کرد که برای تأمین هزینه اقامت ۸ ماهه با مردم عشایر در منطقه براکنا در جنوب موریتانی، کمک کند جاییکه زبان عربی و آداب و رسوم اسلامی را آموخت. او نتوانست کمک مالی بیشتری از دولت فرانسه و بریتانیا، دریافت کند. اما با جایزه ۹ هزار فرانکی ارائه شده توسط انجمن جغرافیای پاریس برای اولین شخصی که با توصیفی از تیمبوکتو برگردد، تشویق شد و تصمیم گرفت که هزینه سفر را خودش تأمین کند. او برای پس‌انداز مقداری پول، چند ماه در سیرالئون، مستعمره بریتانیا، کار کرد. سپس با کشتی در گینه نو به سمت بوکه در ریونونز سفر کرد. از آنجا در آوریل ۱۸۲۷ در سراسر غرب آفریقا، حرکت کرد. او یکسال بعد به تیمبوکتو رسید و برای دو هفته آنجا ماند قبل از اینکه از صحرای بزرگ به سمت طنجه در مراکش برود.
در بازگشت به فرانسه، جایزه ۹۰۰۰ فرانکی انجمن جغرافیای فرانسه را به او داده شد و با کمک محققی به نام، ادمی فرانسوا جمرد، گزارشی از سفر خود منتشر کرد. در ۱۸۳۰، نشان طلای انجمن جغرافیا، به او اعطا شد.
کایه ازدواج کرد و در نزدیک محل تولدش ساکن شد. او از ضعف سلامتی رنج می‌برد و در ۳۸ سالگی بر اثر بیماری سل، درگذشت.
اوایل زندگی
رنه کایه در ۱۹ نوامبر ۱۷۹۹ در مائوز سور لمیگنون، در روستایی در بخش دئوکس سورس در غرب فرانسه، به دنیا آمد. پدرش، فرانسیس کایه، به عنوان نانوا کار می‌کرد. اما چهار ماه قبل از تولد رنه، او به سرقتی کوچک متهم شد و به ۱۲ سال کار سخت در یک تبعیدگاه در راشفورت محکوم شد. او در ۴۶ سالگی در سال ۱۸۰۸ در آنجا مُرد. مادر رنه، الیزابت نی لپین، ۳ سال بعد، در سال ۱۸۱۱ در ۳۸ سالگی، فوت کرد. بعد از مرگ مادرش، او و خواهر ۱۸ ساله‌اش سلست، توسط مادربزرگ مادری‌شان، نگه‌داشته شدند.
اولین سفرها به آفریقا
کایه در ۱۶ سالگی با ۶۰ فرانکی که از مادربزرگش به ارث برده بود، خانه را ترک کرد. او به سمت بندر راشفورد رفت. ۵۰ کیلومتری (۳۱ مایلی) موزسورلمیگنن در رودخانه چارنته. آنجا، او به عنوان خدمه کشتی لویر ثبت نام کرد. یک کشتی ذخیره نیروی دریایی فرانسه که قرار بود ناوچه مدوس و دو کشتی دیگر را در سفر بازپس‌گیری مستعمره فرانسوی سنت لوئیس از بریتانیا بر اساس شرایط ۱۸۱۴ و ۱۸۱۵ عهدنامه پاریس، همراهی کند. این چهار کشتی در ژوئن ۱۸۱۶ لنگرگاه خود را در نزدیکی ایل دایکس در دهانه رودخانه چارنت ترک کردند. مدوس جلوتر از لویر رفت و در ساحل آرگین در سواحل موریتانی امروزی غرق شد. تعدادی از بازمانده‌ها توسط کشتی‌های دیگر نجات یافتند. این کشتی غرق شده عمومیت زیادی دریافت کرد و موضوع یک نقاشی رنگ روغن معروف به نام «قایق مدوسا» اثر تئودور ژریکو شد. وقتی سه کشتی باقی‌مانده فرانسوی به سنت لوئیس رسیدند، متوجه شدند که فرماندار بریتانیایی، آماده تحویل مستعمره، نیست؛ بنابراین کشتی‌ها به سمت جنوب ادامه دادند و در جزیره گوره در نزدیکی داکار، لنگر انداختند. کایه چند ماه قبل از برگشتن به سنت لوئیس مدتی را در داکار که در آن زمان، فقط یک روستا بود، گذراند. در آنجا او متوجه شد که یک هیئت اعزامی انگلیسی به رهبری سرگرد ویلیام گری در حال آماده شدن برای ترک گامبیا برای کاوش در داخل قاره است. کایه مایل بود خدمات خود را ارائه دهد و با دو همراه در امتداد ساحل به راه افتاد. او قصد داشت ۳۰۰ کیلومتر (۱۹۰ مایل) را با پای پیاده طی کند، اما گرمای بسیار شدید و کمبود آب را طاقت‌فرسا دید. او نقشه خود را در داکار رها کرد و در عوض یک عبور رایگان از طریق اقیانوس اطلس از یک تاجر به گوادلوپ به دست آورد.
کایه برای شش ماه در گوادلوپ استخدام شد. زمانی که در آنجا بود، گزارش مانگو پارک را از اکتشاف خود در نیجر میانی در مالی امروزی خواند. گزارشی از نخستین سفر او در سال ۱۷۹۹ به زبان فرانسه، چاپ شده بود. پارک سفر اکتشافی دوم خود را در ۱۸۰۵ آغاز کرده بود اما هنگام گذر از تندبادها در نیجر نزدیک بوسا، همان نیجریه امروزی، غرق شد. گزارشی از سفر دوم به انگلیسی در سال ۱۸۱۵ منتشر شده بود.
کایه به بوردو در فرانسه بازگشت و سپس به سنگال سفر کرد و در پایان سال ۱۸۱۸ به آنجا رسید. او سفری به داخل کشور به استان قبل از استعمار بوندو انجام داد تا تدارکات را برای یک اعزام بریتانیایی حمل کند، اما از تب بیمار شد و مجبور شد به فرانسه بازگردد.
در سال ۱۸۲۴ او برای سومین بار با آرزوی بازدید از مناطق داخلی آفریقا به سنگال بازگشت. انجمن جغرافیا مستقر در پاریس به اولین اروپایی که تیمبوکتو را ببیند و زنده از آن بازگردد، جایزه ۹۰۰۰ فرانکی ارائه می‌کرد و معتقد بود این شهر غنی و شگفت‌انگیز است. او هشت ماه را با مورهای براکنا ساکن شمال رودخانه سنگال گذراند و زبان عربی را آموخت، قوانین و آداب اسلام را به عنوان یک مسلمان آموخت. او پروژه خود را برای رسیدن به تیمبوکتو قبلاً پیش فرماندار سنگال مطرح کرد، اما هیچ تشویقی دریافت نکرد. به سیرالئون رفت، جاییکه مقامات بریتانیا او را سرپرست یک مزرعه نیل کردند. با پس‌انداز ۸۰ پوندی به کاروان ماندینگو که به داخل کشور می‌رفت، پیوست. او لباسی مانند مسلمانان به تن داشت و اعلام کرد که یک عرب مصری است که توسط فرانسوی‌ها به سنگال برده شده‌است و می‌خواهد کشور خود را بازپس گیرد.
سفر به تیمبوکتو
از کاکوندی نزدیک بوکه در ریونونز در ۱۹ آوریل ۱۸۲۷ آغاز کرد. کایه، در امتداد تپه‌های فوتا دژالون به سمت شرق، سفر کرد. از رودخانه‌های اصلی سنگال، گذر کرد و از بالای نیجر در کروسا عبور نمود.
مرگ و میراث
کایه بر اثر بیماری سل در ۱۷ مه ۱۸۳۸ در لگریپری سنت سیمفورین در دپارتمان چارنیت‌مارتیم، جاییکه صاحب عمارت لابادابر بود، درگذشت.
کایه به خاطر رویکردش به اکتشاف، مشهور است. در دوره‌ای که سفرهای اکتشافی بزرگ با پشتیبانی سربازان و استفاده از باربران سیاه‌پوست متداول بود، کایه سال‌ها به یادگیری زبان عربی، مطالعه آداب و رسوم و دین اسلام پرداخت و قبل از اینکه با یک همراه و بعداً به تنهایی به سفر برود، مانند بومیان زندگی کرد. نظر او در مورد تیمبوکتو خیلی متفاوت از نظر لائینگ بود که آن را شهری شگفت‌آور توصیف کرده بود. کایه آن را شهری کوچک اظهار کرد که بی‌اهمیت و فقیر است و هیچ نشانی از شهرت افسانه‌ای که پیش از آن گفته شده بود، نیست.
هر کسی برای خودش (فیلم ۱۹۸۰)
هر کسی برای خودش (Every Man for Himself) فیلمی درام به کارگردانی ژان-لوک گدار محصول سال ۱۹۸۰ است.
دایره کیز
دایره کیز (به لاتین: Kayes Cercle) یک منطقهٔ مسکونی در مالی است که در استان کایس واقع شده‌است. دایره کیز ۲۲٬۱۹۰ کیلومتر مربع مساحت و ۵۱۳٬۳۶۲ نفر جمعیت دارد.
گوموشچو (سالیان)
این روستا در کناره رود کُر در دشت شیروان قرار دارد. پژوهندگان نام آن را با نام یکی از قبایل شاهسون در پیوند دانسته‌اند.
ریشه واژه
نام گوموش‌چو به معنی نقره‌ای است.
ساخت و ساز کانتوری
ساخت و ساز کانتوری یک فناوری پرینت سه‌بعدی ساختمان است که توسط بهرخ خوش‌نویس از مؤسسه علوم اطلاعات دانشگاه کالیفرنیای جنوبی (در دانشکده مهندسی ویتربی) مورد تحقیق قرار گرفته‌است که از جرثقیل یا دروازه‌ای کنترل‌شده توسط کامپیوتر برای ساختن ساختمان‌ها به سرعت و کارآمد با کار دستی بسیار کمتر استفاده می‌کند. این روش در ابتدا به عنوان روشی برای ساخت قالب برای قطعات صنعتی تصور شد. خوشنویس تصمیم گرفت فناوری ساخت سریع خانه را به عنوان راهی برای بازسازی پس از بلایای طبیعی، مانند زلزله‌های ویرانگری که زادگاهش ایران را گرفتار کرده‌است، تطبیق دهد. با استفاده از یک ماده بتن مانند با چسبندگی سریع، طراحی کانتور دیوارهای خانه را لایه به لایه تشکیل می‌دهد تا زمانی که توسط جرثقیل بر روی کف و سقف نصب شده‌است. مفهوم تصوری نیاز به درج اجزای ساختاری، لوله‌کشی، سیم کشی، تأسیسات و حتی دستگاه‌های مصرف‌کننده مانند سیستم‌های سمعی و بصری به عنوان لایه‌ها دارد.
نبرد بادغیس
نبرد بادغیس در سال ۶۵۴ میان خاندان کارن و متحدان هپتالی آنها علیه خلافت راشدین انجام شد.
ساخت و ساز کانتوری
تاریخ
کمپانی کاترپیلار بودجه ای را برای کمک به تحقیقات پروژه ویتربی در تابستان ۲۰۰۸ فراهم کرد. در سال ۲۰۰۹، دانشجویان فارغ‌التحصیل دانشگاه سینگولاریتی پروژه‌ای را با خوشنویس به عنوان مدیر ارشد فناوری برای تجاری سازی ساخت و ساز کانتوری ایجاد کردند. این پروژه «آکاسا» نام گرفت. در سال ۲۰۱۰، خوشنویس ادعا کرد که سیستم او می‌تواند یک خانه کامل را در یک روز بسازد، و جرثقیل برقی آن ضایعات مصالح ساختمانی بسیار کمی تولید می‌کند. تخمین زده می‌شود که ساخت یک خانه استاندارد با اسکلت چوبی به‌طور متوسط ۳ تا ۷ تن زباله ایجاد کند. استفاده از کانتور کرافت می‌تواند اثرات زیست‌محیطی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد زیرا هیچ ماده ای را هدر نمی‌دهد. علاوه بر این، ساخت کانتور با توجه به تجهیزات مورد استفاده، صدا، گرد و غبار ایجاد نمی‌کند یا مواد مضری در محیط زیست منتشر نمی‌کند. خوشنویس در سال ۲۰۱۰ اظهار داشت که ناسا در حال ارزیابی ساخت و ساز کانتوری برای کاربرد آن در ساخت پایگاه‌های روی مریخ و ماه است. پس از سه سال، در سال ۲۰۱۳، ناسا بودجه یک مطالعه کوچک را در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی برای توسعه بیشتر تکنیک چاپ سه بعدی ساخت و ساز کانتوری انجام داد. کاربردهای بالقوه این فناوری شامل ساخت سازه‌های روی ماه از ماده‌ای است که می‌تواند از ۹۰ درصد مواد ماه ساخته شود و تنها ده درصد از مواد از زمین منتقل شوند. در سال ۲۰۱۷ شرکت ساخت و ساز کانتوری (که خوشنویس مدیر عامل آن است) شروع همکاری و سرمایه‌گذاری از دوکا ونچرز را اعلام کرد. در بیانیه مطبوعاتی، آنها ادعا می‌کنند که " اوایل سال آینده تحویل اولین چاپگرها را آغاز خواهند کرد".
نبرد بادغیس
تاریخ
در سال ۶۵۱ ، عربها به خراسان یورش آورده بودند و تا سال ۶۵۲ ، آنها بیشتر منطقه را فتح کردند. با این حال ، در سال ۶۵۴ ، کارنی ها به فرماندهی کارن ، به همراه هپتالیان زیر فرمان نزک تارکان ، علیه عربها بپا خاستند. شورش در هرات ، بادغیس و قهستان گسترش یافت و بعداً آنها حتی توانستند عربها را از نیشابور و بلخ برانند.
مردم می‌خواهند بدانند چه خبر است!
به‌طور مشابه با این رویداد، هنگامی که مردم خواستار شفافیت اقدامات دولت هستند، از این شعار در گردهمایی‌های سیاسی آرژانتین استفاده می‌کنند.
مای‌انیمه‌لیست
تاریخچه
مای‌انیمه‌لیست در نوامبر ۲۰۰۴ توسط Garrett Gyssler راه اندازی شد و تا سال ۲۰۰۸ فقط توسط وی نگهداری می‌شد. در ابتدا، این وب سایت انیمه لیست (AnimeList) نامیده می‌شد، اما به دنبال معروف شدن شبکه اجتماعی مای‌اسپیس که در آن زمان بسیار محبوب شده بود، Garret Gyssler تصمیم گرفت کلمه "My" را در آن بگنجاند.
در ۴ اوت ۲۰۰۸، سایت سرگرمی و سبک زندگی مردان CraveOnline متعلق به شرکت AtomicOnline سایت مای‌انیمه‌لیست را با مبلغی نامشخص خریداری کرد. در سال ۲۰۱۵، شرکت دینا اعلام کرد مای‌انیمه‌لیست را از CraveOnline خریداری کرده و آنها برای پخش انیمیشن بر روی سرویس از طریق Daisuki با Anime Consortium Japan همکاری خواهند کرد.
مای‌انیمه‌لیست در آوریل ۲۰۱۶ اعلام کرد که آنها بیش از ۲۰٬۰۰۰ قسمت انیمه را مستقیماً از کرانچی‌رول و هولو در سایت قرار داده‌اند.
در ۸ مارس ۲۰۱۸، مای‌انیمه‌لیست با همکاری Kodansha Comics و Viz Media، فروشگاه آنلاین مانگا را افتتاح کرد و به کاربران امکان خرید دیجیتال مانگا را از وب سایت داد. این سرویس در ابتدا در کانادا راه اندازی شد اما بعداً به ایالات متحده، انگلستان و چندین کشور انگلیسی زبان دیگر گسترش یافت.
مای‌انیمه‌لیست در ژانویه ۲۰۱۹ توسط Media Do خریداری شد؛ بعد از خرید، اعلام شد که بر بازاریابی و فروش مانگاهای الکترونیکی جهت تقویت سایت تمرکز خواهد شد.
ویژگی‌ها
مای‌انیمه‌لیست انیمه (انیمیشن ژاپنی)، aeni (انیمیشن کره ای) و donghua (انیمیشن چینی) را فهرست (لیست) می‌کند. همچنین مای‌انیمه‌لیست اطلاعاتی در مورد مانگا (کمیک ژاپنی)، مانهوا (کمیک کره ای)، manhua (کمیک چینی)، و همچنین dōjinshi (کمیک فن) و رمان سبک دارد. کاربران لیست‌ها را ایجاد می‌کنند و برای تکمیل آنها تلاش می‌کنند. کاربران می‌توانند نظرات توصیه‌ها و وبلاگ‌های خود را ارسال کنند، در انجمن شرکت کنند، باشگاه‌هایی ایجاد کنند تا با افراد با علایق مشابه متحد شوند و در آراس‌اس اخبار مربوط به انیمه و مانگا مشترک شوند. همچنین مای‌انیمه‌لیست چالش‌هایی برای کاربران جهت تکمیل لیست‌ها قرار م دهد.
امتیازبندی
مای‌انیمه‌لیست به کاربران این امکان را می‌دهد تا انیمیشن و مانگای موجود در لیست خود را در مقیاس ۱ تا ۱۰ امتیاز دهند. سپس این نمرات جمع می‌شوند و هر نمایش در پایگاه از بهترین تا بدترین رتبه‌بندی می‌شود. رتبه نمایش با استفاده از فرمول زیر دو بار در روز محاسبه می‌شود:
متغیر v مخفف کل آرا کاربران است، متغیر S برای میانگین امتیاز کاربر، متغیر m برای حداقل تعداد آرا مورد نیاز جهت گرفتن نمره محاسبه شده (تا امروز ۵۰ آرا نیاز است), و متغیر C برای میانگین امتیاز در کل پایگاه داده. فقط امتیازاتی که یک کاربر حداقل ۲۰٪ انیمه / مانگا را کامل کرده باشد، محاسبه می‌شود.
بعد از افزایش حساب‌های زاپاس برای نمره دهی به نمرات انیمه و مانگاها (که ممنوع است)، در ۱۲ فوریه سال ۲۰۲۰، مای‌انیمه‌لیست نحوه عملکرد سیستم امتیازدهی را به روز کرد. در نتیجه تمام امتیازات وب سایت مجدداً محاسبه شد و امتیازات نامشروع فیلتر شد.
تماشای انیمه
در کنار امتیاز دهی، رتبه‌بندی و فهرست بندی انیمه، مای‌انیمه‌لیست قسمت‌های انیمه را جهت مشاهده به صفحه انیمه پیوند می‌دهد.
فروشگاه مانگا
از مارچ 2018, مای‌انیمه‌لیست یک پایگاه داده بزرگ مانگا را مدیریت می‌کند و در یک فروشگاه، نسخه‌های الکترونیکی مانگا را برای فروش ارائه می‌دهد. سایت، اکثر ژانرهای مانگا را ارائه می‌دهند و مانگا را به گروه‌های مختلف فروش، درجه و ژانر انیمیشن جدیدی که در حال پخش است، طبقه‌بندی می‌کند. آنها همچنین رمان‌های کوتاه را می‌فروشند.
تونگلون سیسولیت
تونگلون سیسولیت (ທອງລຸນ ສີສຸລິດ؛ زادهٔ November 10, 1945) سیاست‌مدار اهل لائوس است. وی از ۲۲ مارس ۲۰۲۱ رئیس‌جمهور لائوس است.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان دوستی شده‌است.
الدورادو هیلز، کالیفرنیا
الدورادو هیلز (به انگلیسی: El Dorado Hills) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان ال دورادو، کالیفرنیا واقع شده‌است. الدورادو هیلز ۱۲۵٫۸۸۸ کیلومتر مربع مساحت و ۴۲٬۱۰۸ نفر جمعیت دارد و ۲۳۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
تاکسی هوایی
استفاده از تاکسی هوایی در سال ۲۰۰۱ به دلیل پژوهش ناسا و صنعت هوافضای آمریکا در مورد پتانسیل سامانه ترابری با هواپیمای کوچک (SATS) و ظهور ساخت هواپیماهای سبک افزایش چشمگیری یافت. تاکسی‌های هوایی از سال ۲۰۱۶ دوباره به عنوان بخشی از زمینه هواروی شخصی همچون پهپاد مسافربری در حال رشد است.
ینی نگباکوتو
ینی نگباکوتو (Yeni Ngbakoto؛ زادهٔ January 23, 1992) بازیکن فوتبال اهل فرانسه است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال متس اشاره کرد.
دیتریش لومان
دیتریش لومان (Dietrich Lohmann; – ۱۹۴۳:۳:۹, ) فیلم‌بردار اهل آلمان بود.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون جایزه فیلم آلمان شده‌است.
پارک دریایی جزیره لرد هاو
پارک دریایی جزیره لرد هاو (به انگلیسی: Lord Howe Island Marine Park) یک پارک طبیعی در استرالیا است که در نیو ساوت ولز واقع شده‌است.
میراث جهانی
این پارک در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.
دایره موپتی
دایره موپتی (به لاتین: Mopti Cercle) یک منطقهٔ مسکونی در مالی است که در استان موپتی واقع شده‌است. دایره موپتی ۷٬۲۶۲ کیلومتر مربع مساحت و ۳۶۸٬۵۱۲ نفر جمعیت دارد.
روبرت مورن
روبرت مورن (زاده ۱۸ مه ۱۹۸۹) یک بازیکن فوتبال اهل هلند است که هم اکنون باشگاه فوتبال ولندام به عنوان مهاجم در لیگ برتر فوتبال هلند بازی می کند.
منابع
Robert Mühren
تاولاگا
تاولاگا (به انگلیسی: Taulaga) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ساموآی آمریکا واقع شده‌است. تاولاگا ۱۷ نفر جمعیت دارد.
فیلیپ انطاکیه
فیلیپ انطاکیه (Ֆիլիպ) که با نام فیلیپ طرابلس نیز شناخته می‌شود، یکی از اعضای خاندان پواتیه و پسر بوهموند چهارم انطاکیه بود که پس پایان‌یافتن جنگ جانشینی انطاکیه و شکست و زندانی‌شدن ریموند روبن، با ملکه ارمنستان، زابِل ازدواج کرد تا از طریق یوره اوکساریس به عنوان پادشاه ارمنستان تاج‌گذاری کند. اما به دلیل پیروی‌نکردن از شیوه و سنن ارمنی‌ها، سرانجام ارمنی‌ها علیه وی شوریدند. فیلیپ در حالی که در حال سفر به انطاکیه، در شب توسط گروهی دستگیر و زندانی شد. با وجود مذاکرات پدرش، سرانجام در سال ۱۲۲۵ میلادی، در زندان با سم به قتل رسید. بوهموند درصدد انتقام برآمد اما با شکل‌گرفتن اتّحاد میان ایوبیان و ارمنستان، از جنگ پرهیز کرد.
پس دادن حاکمیت به مردم
بازگشت حاکمیت به مردم دیدگاهی برای به چالش کشیدن مشروعیت مقامات استعماری بود، که موجب آغاز فرایند استقلال آمریکا از اسپانیا گردید.
عیسای مصلوب (گویا)
عیسای مصلوب (Christ Crucified) نقاشی فرانسیسکو گویا از تصلیب عیسی است که در ۱۷۸۰ میلادی کشیده شده‌است. گویا این نقاشی را برای ورود به آکادمی سلطنتی هنرهای زیبای سان فرناندو به این آکادمی عرضه کرد که هم‌اکنون از آثار اصلی مجموعه موزه دل پرادو است.
پس دادن حاکمیت به مردم
هم در اسپانیا و هم در آمریکای اسپانیا این اصل پیشتر با مفهوم حاکمیت مردمی وجود داشت و در حال حاضر هم در اکثر سیستم‌های قانون اساسی سراسر جهان به گونه‌ای بیان می‌شود و طبق این اصل، مردم با حفظ حق حاکمیت واقعی، عملکردهای حکومتی را به رهبران خود واگذار می‌کنند.
توسعه تاریخی
در سال ۱۸۰۸، پادشاه اسپانیا فردیناند هفتم توسط امپراتوری ناپلئون زندانی شد و پس از آن جوزف بناپارت جایگزین او شد. در قانونی هفت بندی، حق افراد خوب و صادق برای تشکیل خونتا در غیاب پادشاه به رسمیت شناخته شد. در اسپانیا، خونتای مقاومت در برابر حکومت فرانسویان تشکیل شد و در غیاب پادشاه قانونی ادعای حاکمیت کرد. پس از انحلال دولت مرکزی و حکومت خونتای پادشاهی اسپانیا، در سال ۱۸۱۰، مردم آمریکای اسپانیا حق خود برای تعیین مقامات محلی را خواستار شدند و سنت برگزاری کابیلدوی علنی را بازیافتند. اما قانون هفت بندی تأکید داشت که خونتاهای محلی که در قالب این مجالس ایجاد می‌شوند، همچنان بایستی تابع پادشاه محبوس اسپانیا باشند و صرفاً راه‌حلی موقت برای اداره امور واقع گردند. اصل بازگشت حاکمیت این گرایش را اضافه کرد که در چنین حالتی، حق حاکمیت به مردم برمی‌گردد و آن‌ها حق رد اقتدار پادشاه و تعیین مقامات جدید را دارند.
اصل بازگشت حاکمیت بر این اساس مطرح شد که سرزمین‌های اسپانیا در آمریکا مالکیت شخصی پادشاه اسپانیا است و نه مستعمره اسپانیا. فقط پادشاه می‌توانست بر آن‌ها حکمرانی کند، چه مستقیماً و چه از طریق نایب‌الملک‌هایی که خودش تعیین کرده باشد. این اصل از قبل وجود داشت و این واقعیت که اسپانیا و آمریکای اسپانیا قوانین متفاوتی داشتند، با این اصل توجیه می‌شد. به زبان دیگر، این اصل سابق بر این، می‌گفت مستعمرات در قاره آمریکا و خاک اصلی اسپانیا دو کشور مستقل بوده و پادشاه واحدی دارند.
با ربایش بایون و زندانی شدن فردیناند هفتم توسط ناپلئون در طول جنگ شبه جزیره و عدم وجود جانشین قانونی برای فردیناند، از این اصل بازگشت حاکمیت، برای توجیه خودگردانی در اسپانیا استفاده شد. چنان‌که خونتای سویا هیچگونه اختیاری در ارسال یا تعیین نایب‌الملک در قاره آمریکا نداشت و در عوض آمریکایی‌ها از حقوقی مشابه اسپانیایی‌ها برای ادارهٔ سرزمین خود برخوردار بودند. این اصل توسط بسیاری از جنبش‌های استقلال‌طلب در آن زمان در آمریکای جنوبی مانند انقلاب چوکیساکا یا انقلاب مه به کار گرفته شد.
نهادهای جدید آمریکایی نیز اصل رضایت (consentimiento) را تصویب کردند. این بدان معنا بود که آن‌ها در رد هر تصمیمی که بدون رضایت آن‌ها گرفته شود، احساس آزادی و اختیار عمل می‌کردند.
پارک‌های ملی دریاچه تورکانا
پارک‌های ملی دریاچه تورکانا (به لاتین: Lake Turkana National Parks) یک پارک ملی در کنیا است که در کنیا واقع شده‌است.
دایره نی‌اونو
دایره نی‌اونو (به لاتین: Niono Cercle) یک منطقهٔ مسکونی در مالی است که در استان سگو واقع شده‌است. دایره نی‌اونو ۲۳٬۰۶۳ کیلومتر مربع مساحت و ۳۶۵٬۴۴۳ نفر جمعیت دارد.
قاسم بن ادریس ادریسی
قاسم بن ادریس دوم ادریسی از فرزندان ادریس دوم و برادر محمد یکم بود.
ویدال دولابلاش
پل ویدال دو لا بلوچه یک جغرافیدان فرانسوی بود. وی به عنوان بنیانگذار جغرافیای مدرن فرانسه و همچنین بنیانگذار مکتب ژئوپلیتیک فرانسه شناخته می‌شود. وی ایده ژانر de vie را تصور کر، این اعتقاد است که سبک زندگی یک منطقه خاص بازتاب هویت اقتصادی، اجتماعی، ایدئولوژیکی و روانشناختی است که بر روی چشم‌انداز حک شده‌است.
بهارات نالوری
بهارات نالوری (Bharat Nalluri؛ زادهٔ ۱۹۶۵) یک کارگردان اهل بریتانیا - هند است.
یحیی یکم تجیبی
مظفربالله یحیی بن منذر تجیبی دومین حاکم ملوک‌الطوایف ساراگوسا در شرق اندلس بود. او پسر منذر یکم، نخستین حاکم آن بود. حکومت او از سال ۱۰۲۲ (وفات پدرش) تا چهارده سال بعد، ۱۰۳۶ میلادی (هنگام وفاتش) بود. پس از او، پسرش منذر دوم تجیبی به حکومت رسید.
شبکه اسپرت ۱ آلمان
شبکه اسپرت ۱ (Sport1) یک کانال تلویزیون ماهواره ای در آلمان است که رویدادهای ورزشی محتوای تبلیغاتی و محتوای شهوت‌نگاره را همزمان پوشش می‌دهد.
ورزشگاه تختی ارومیه
ورزشگاه تختی اورمیه یا مجموعه ورزشی تختی اورمیه یک مجموعه ورزشی است که دارای زمین‌های فوتبال تنیس کشتی (ورزش) تکواندو کاراته جودو بسکتبال شطرنج والیبال والیبال ساحلی بوده و در اختیار اداره ورزش و جوانان آذربایجان غربی است. این ورزشگاه در خیابان کاشانی قرار دارد که در مرکز شهر واقع شده است اما نبود نور افکن تنها مشکل این ورزشگاه است.
منابع
https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/03/31/1442326/ورزشگاه-تختی-ارومیه-40-سال-پس-از-احداث-همچنان-تنها-ورزشگاه-بدون-نورافکن-ایران-است http://parsfootball.com/fa/594416/ورزشگاه-تختی-ارومیه-عکس-؛-شرایط-نامناس/
http://www.iran-varzeshi.com/News/86913/بازسازی-ورزشگاه-تختی
خولیو ماکات
خولیو ماکات (Julio Macat؛ زادهٔ ) فیلم‌بردار اهل ایالات متحده آمریکا زاده آرژانتین است.
تمپا غربی
تَمپا غربی (به انگلیسی: West Tampa) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در تمپا، فلوریدا واقع شده‌است.
ماریا انطاکیه (مدعی)
ماریا انطاکیه (Maria of Antioch)، دختر بوهموند چهارم، شاهزاده انطاکیه و مدعی تاج‌وتخت پادشاهی اورشلیم از سال ۱۲۶۸ تا ۱۲۷۷ میلادی بود. وی به عنوان نایب حکومت پادشاه کنرادین چندین حکومت کرد اما پس از مدتی خود به دلیل نزدیکی خونی مدعی شد اما درخواست و دعوی وی در دیوان عالی اورشلیم با تلاش هیو سوم، پادشاه قبرس رد شد. زمانی که کنراد در سال ۱۲۶۸ درگذشت، وی بار دیگر مدعی حکومت اورشلیم شد اما هیو بار دیگر دعوی وی را رد کرد تا وی شرق را به مقصد اورپا ترک کند. و در نهایت دعوی خود را به شارل آنژو فروخت. وی سرانجام در سال ۱۳۰۷ درگذشت.
لوک فورد (نویسنده)
لوک فورد (Luke Ford؛ زادهٔ May 28, 1966) نویسنده استرالیایی، آمریکایی است. فورد اقتصاد را در دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس تحصیل کرد اما فارغ‌التحصیل نشد. در عوض، او به عنوان یک روزنامه‌نگار تحقیقاتی برای روزنامه‌های جنوب کالیفرنیا و در یک ایستگاه رادیویی کار می‌کرد. در سال ۱۹۹۵، او با فقدان پوشش روزنامه‌نگاری در صنعت پورنوگرافی آشنا شد و شروع به نوشتن یک کتاب کرد که تبدیل به یک تاریخچه برای پورنوگرافی شود.
در ژانویه سال ۱۹۹۶، پس از تحقیق در مورد پورنو برای یک سال، فیلم «چیزی که زن‌ها می‌خواهند» را ساخت. سپس در سال ۱۹۹۷، سایت اینترنتی شایعه پراکنی پورنوگرافی خود، LukeFord.com را ایجاد کرد.
منذر یکم تجیبی
منذر بن یحیی تجیبی نخستین بزرگ طایفه بنو تجیب بود. خاندانی که او بر پا نهاد، به‌مدت بیست و شش سال بر ملوک‌الوایف ساراگوسا در اندلس حکم می‌راندند. او در سال ۱۰۱۳، هنگامی که خلافت قرطبه (که آن زمان در دست خاندان اموی قرطبه بود) در حال تضعیف بود، ملوک‌الطوایف ساراگوسا را در شرق اندلس بنیان‌نهاد. در سال ۱۰۱۳، که حکومت در حال رسیدن از هشام دوم به سلیمان دوم بود، این حکومت بنانهاده شد. پس از منذر، پسرش یحیی یکم بر تخت نشست و تا چهارده سال حکومت کرد. منذر یکم، در سال ۱۰۲۲ میلادی، هنگامی که نهمین سال حکومتش در حال پایان یافتن بود، درگذشت.
دیزی بورل
دیزی بورل (Daisy Burrell، (زاده ۱۶ ژوئن ۱۸۹۳ - درگذشته ۱۰ ژوئن ۱۹۸۲) بازیگر زن اهل انگلستان بوده‌است.
گزیده فیلمشناسی
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد.
حلقه گائو
حلقه گائو (به لاتین: Gao Cercle) یک منطقهٔ مسکونی در مالی است که در استان گائو واقع شده‌است. حلقه گائو ۳۱٬۲۵۰ کیلومتر مربع مساحت و ۲۳۹٬۸۵۳ نفر جمعیت دارد.
حماسه جنگ تمام‌عیار: تروی
«جنگ تمام عیار: تروی» (Total War Saga: Troy) یک بازی ویدئویی در سبک بازی استراتژی بزرگاستراتژی نوبتی از مجموعه بازی‌های سری جنگ تمام عیار است که توسط سگا و در سال ۲۰۲۰ و در پلت‌فرم‌های مایکروسافت ویندوز، مکینتاش، و لینوکس با موضوع یونان باستان و جنگ تروا در دوره موسوم به عصر برنز منتشر شده‌است بازی به صورت تک نفره یا چند نفره قابل انجام است و در مجموع بازخوردهای مثبتی دریافت کرده‌است.
یوآن آرکوین
یوآن آرکوین (Yoann Arquin؛ زادهٔ April 15, 1988) بازیکن فوتبال اهل فرانسه است.
خطای ۴۵۱
خطای ۴۵۱ یا در دسترس نبودن به‌خاطر دلایل قانونی ، یکی از خطاهای کد وضعیت پروتکل انتقال ابرمتن است. این عدد با الهام از رمان آخرالزمانی فارنهایت ۴۵۱ نوشته ری بردبری در نظرگرفته شده‌است. خطای ۴۵۱ را می‌توان نوع توضیح‌یافته‌تر خطای ۴۰۳ به حساب آورد. این کد در سال ۲۰۱۵ توسط کارگروه مهندسی اینترنت به صورت رسمی تأیید شد.
پارک جهانی لا امیستاد
میراث جهانی
این پارک در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.
خطای ۴۵۱
کاربرد
مثال‌های خطای ۴۵۱ را می‌توان در صفحات اینترنتی یافت که به دلایل خطر برای امنیت ملی یک کشور، نقض حق تکثیر، نقض قوانین کفرگویی یا هر چیز دیگری به واسطه دستور دادگاه مسدود شده‌اند. در بعضی کشورها مثل بریتانیا نمایش خطای ۴۵۱ ممنوع است و رسانندگان خدمات اینترنتی به جای آن خطای ۴۰۴ را نمای می‌دهند.
یوآن آرکوین
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال نانت، باشگاه فوتبال نانسی، باشگاه فوتبال سنت میرن، باشگاه فوتبال پاری سن ژرمن، باشگاه فوتبال هرفورد یونایتد، باشگاه فوتبال نوتس کانتی، و باشگاه فوتبال ستاره سرخ اشاره کرد.
خطای ۴۵۱
کاربرد
پس از اجرایی شدن قانون «GDPR» در اتحادیه اروپا، بسیاری از وبگاه‌های خارج از اروپا از جمله سایت‌های آمریکایی شروع به نمایش خطای ۴۵۱ برای کاربران ساکن این اتحادیه کردند.
یوآن آرکوین
وی همچنین در تیم ملی فوتبال مارتینیک بازی کرده‌است.
ملیساند لوزینیان
ملیساند لوزینیان (Melisende of Lusignan؛ ۱۲۰۰ – بعد از ۱۲۴۹)، کوچک‌ترین دختر ملکه اورشلیم، ایزابلا یکم و آیمری قبرس است. وی یک خواهر، سیبلا لوزینیان، و یک برادر، آمالریک، که در کودکی مرد، داشت. وی همچنین خواهر ناتنی ماریا مونفروا که جانشین ایزابلا یکم شد، آلیس شامپانی و فیلیپا شامپانی نیز بود. وی ژانویه ۱۲۱۸ با بوهموند چهارم انطاکیه ازدواج کرد که از وی دارای ۳ فرزند شد: ایزابلا، ماریا و هلویس شد. وی همچنین مدتی نایب حکومت هنری یکم بود.
منذر دوم تجیبی
معزالدوله منذر بن یحیی بن منذر تجیبی، سومین حاکم ملوک‌الوطایف ساراگوسا از دودمان بنوتجیب بود. حکومت او از سال ۱۰۳۶ میلادی (۴۲۷ قمری) آغاز گشته و در سال ۱۰۳۸ میلادی (۴۳۰ قمری) پایان یافت. در سال ۱۰۳۶، هنگامی که پدرش یحیی یکم درگذشت، او به حکومت رسید و دو سال بعد که پسرعمویش (عبدالله یکم تجیبی) او را در محرم ۴۳۰ قمری کشت، حکومتش پایان یافت.
حق خود را بگیر
حق خود را بگیر (Soigne ta droite / Une place sur la terre) فیلمی تجربی به کارگردانی ژان-لوک گدار محصول سال ۱۹۸۷ است.
فینکس، ایلینوی
فینکس (به انگلیسی: Phoenix) یک روستا در ایالات متحده آمریکا است که در ایلینوی واقع شده‌است. فینکس ۱٫۲۰ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۹۶۴ نفر جمعیت دارد.
فاجعه گندم‌های آلوده ۱۹۷۱ عراق
فاجعه غلات آلوده عراق در سال ۱۹۷۱ یک حادثهٔ مسمومیت گسترده با متیل جیوه بود که در اواخر سال ۱۹۷۱ آغاز شد. غلات تیمار شده با قارچ‌کش متیل جیوه که برای مصرف انسان در نظر گرفته نشده بودند، به عنوان کمک‌های انسان‌دوستانه پس از قحطی از مکزیک و ایالات متحده به عراق وارد شدند. به‌دلیل تعدادی از عوامل، از جمله برچسب زدن به زبان خارجی و توزیع دیرهنگام در چرخهٔ کشت، این غلات سمی به‌عنوان غذا توسط ساکنان عراقی در مناطق روستایی مورد مصرف قرار گرفت. این افراد پس از مصرف غلات دچار علائمی از جمله خواب‌رفتگی (بی‌حسی پوست)، آتاکسی (عدم هماهنگی حرکات ماهیچه‌ای) و از دست دادن بینایی شدند، علائمی مشابه علائمی که پیش از آن در زمان ابتلای مردم به بیماری میناماتا در ژاپن مشاهده شده بود. تعداد تلفات ثبت‌شدهٔ این فاجعه ۴۵۹ نفر بود، اما ارقامی حداقل ده برابر بیشتر نیز منتشر شده‌است. این مسمومیت در سال ۱۹۷۱ در زمان وقوع بزرگ‌ترین فاجعهٔ مسمومیت با جیوه بود و موارد مسمومیت در ژانویه و فوریهٔ ۱۹۷۲ به اوج خود رسید و تا پایان مارس نیز گزارش‌ها از مسمومیت‌های جدید متوقف شد.
گزارش‌های پس از فاجعه حاکی از وضع مقررات سخت‌گیرانه‌تر، برچسب‌گذاری و مدیریت بهتر غلات جیوه‌دار و مشارکت گسترده‌تر سازمان بهداشت جهانی در نظارت و پیشگیری از حوادث مسمومیت بودند. پیرو بررسی‌های انجام‌شده، مشخص شد که جنین‌ها و کودکان خردسال بیشتر در خطر این نوع از مسمومیت قرار دارند.
ایزیدور مانکوفسکی
ایزیدور مانکوفسکی (Isidore Mankofsky؛ (زادهٔ September 22, 1931 – درگذشتهٔ ۱۱ مارس ۲۰۲۱) فیلم‌بردار اهل ایالات متحده آمریکا بود.
فاجعه گندم‌های آلوده ۱۹۷۱ عراق
پیش‌زمینه
خواص جیوه آن را به یک قارچ کش مؤثر تبدیل می‌کند. سوئد در سال ۱۹۶۶ به‌عنوان اولین کشور استفاده از متیل جیوه را ممنوع اعلام کرد، و پس از آن انگلستان نیز در سال ۱۹۷۱ ممنوعیت مشابهی را وضع کرد. پیش از این نیز حوادث مسمومیت با جیوه در عراق در سال‌های ۱۹۵۶ و ۱۹۶۰ رخ داده بود که در سال ۱۹۵۶، حدود ۲۰۰ مورد مسمومیت و ۷۰ مورد مرگ گزارش شده بود و در سال ۱۹۶۰ نیز ۱٬۰۰۰ مورد مسمومیت رخ داده بود که ۲۰۰ مورد از آن‌ها منجر به مرگ افراد شد. در هر دو مورد این مسمومیت‌ها دلیل مسمومیت ترکیبات اتیل جیوه ذکر شد. از جمله توصیه‌های منتشرشده پس از حادثهٔ ۱۹۶۰، رنگ‌آمیزی دانه‌های سمی برای سهولت شناسایی و تمایز آسان بود. تا پیش از حادثهٔ ۱۹۷۱، حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ مورد مسمومیت با متیل جیوه در سراسر جهان گزارش شده بود. خشکسالی در سال‌های ۱۹۶۹ و ۱۹۷۰ منجر به کاهش برداشت محصولات کشاورزی شده بود که ۵۰۰٬۰۰۰ نفر را نیز تحت تأثیر قرار داده بود.
هلویس قبرس
هلویس قبرس (Helvis of Cyprus) دختر آیمری، پادشاه قبرس و همسرش اشیوا ابلین بود. وی دوبار ازدواج کرد؛ نخست با اود د دامپیر ازدواج کرد که از وی صاحب یک پسر به نام ریچارد شد. پس از مرگ اود با ریموند روبن، مدعی شاهزاده‌نشین انطاکیه و پادشاهی ارمنی کیلیکیه ازدواج کرد که از وی صاحب دو دختر به نام ماریا و اشیوا شد.
فاجعه گندم‌های آلوده ۱۹۷۱ عراق
علت‌ها
حدود 95000 t غلات (۷۳٬۲۰۱ تن دانهٔ گندم و ۲۲٬۲۶۲ تن جو) به رنگ صورتی-نارنجی از ایالات متحده و مکزیک به عراق ارسال شد. این محمولهٔ گندم بین ۱۶ سپتامبر تا ۱۵ اکتبر و محمولهٔ جو بین ۲۲ اکتبر تا ۲۴ نوامبر ۱۹۷۱ با کشتی اس‌اس ترید کریر به بصره رسید. دولت عراق گندم مکسی‌پِک را انتخاب کرده بود که یک دانهٔ گندم پرمحصول است که توسط نورمن بورلاگ در مکزیک تولید شده بود. در هر گرم از این دانه‌ها به‌طور متوسط ۷٫۹ میکروگرم جیوه وجود داشت و جیوهٔ موجود در برخی از نمونه‌ها تقریباً دو برابر این مقدار نیز بود. طبق گزارش‌ها، تصمیم برای استفاده از غلات پوشش داده‌شده با جیوه توسط دولت عراق اتخاذ شده‌بود و نه از سوی تأمین‌کنندهٔ آن‌ها یعنی شرکت کارگیل. سه استان شمالی نینوا، کرکوک و اربیل روی هم رفته بیش از نیمی از این محموله‌ها را دریافت کردند. آغاز دیرهنگام توزیع، و رسیدن غلات به دست کشاورزان پس از فصل کاشت در ماه‌های اکتبر و نوامبر، از جملهٔ عوامل مؤثر بر همه‌گیری بیماری بود.
ایزیدور مانکوفسکی
وی فیلم‌بردار فیلم‌هایی همچون خواننده جاز بود، مانکوفسکی سازنده بیش از فیلم آموزشی برای دانشنامه بریتانیکا بوده‌است.
فاجعه گندم‌های آلوده ۱۹۷۱ عراق
علت‌ها
کشاورزانی که غلات مسموم‌شده را در دست داشتند، در عوض آن را به عنوان غذا به خانواده‌های خود دادند، زیرا ظرفیت کاشت خودشان تکمیل شده بود. توزیع این غلات به‌صورت شتابزده و آزاد انجام شد و غلات به‌صورت رایگان یا با پرداخت غیرنقدی توزیع می‌شد. برخی از کشاورزان حتی غلات خود را فروختند، مبادا برداشت این غلات جدید ارزش انواع قدیمی آنها را کاهش دهد. این باعث شد که آنها برای زمستان به غلات آلوده وابسته شوند. بسیاری از عراقی‌ها یا از خطر قابل توجه ناشی از این غلات برای سلامتی خود بی‌خبر بودند، یا این که تصمیم گرفتند که هشدارها را نادیده بگیرند. در ابتدا، کشاورزان باید با اثر انگشت یا امضاء تأیید می‌کردند که از سمی بودن این غلات آگاه هستند، اما طبق گزارش برخی منابع، توزیع‌کنندگان چنین تأییدیه‌هایی را از کشاورزان درخواست نمی‌کردند. هشدارهای روی کیسه‌ها به زبان اسپانیایی و انگلیسی بود و برای کشاورزان قابل درک نبود، یا شامل طرح جمجمه و استخوان‌های متقاطع سیاه و سفید بود که برای عراقی‌ها معنایی نداشت. از آنجا که علائمی پس از مصرف این غلات توسط حیوانات در آن‌ها بروز نکرد، ممکن است که دورهٔ طولانی و بدون علامت مسمومیت با جیوه به کشاورزان احساس امنیت کاذب داده باشد. مردم برای مصرف رنگ قرمز روی دانه‌ها را می‌شستند، اما با این شستشو، این دانه‌ها از جیوه پاک نمی‌شدند. از این رو ممکن است که شستشوی غلات به‌ظاهر این‌طور نشان دهد که سم موجود در غلات پاک شده‌است.
جیوه از طریق مصرف نان خانگی، گوشت و سایر فرآورده‌های حیوانی به‌دست آمده از دام‌هایی که جوی تصفیه‌شده را مصرف کرده بودند، سبزیجات رشد یافته از خاک آلوده به جیوه، گوشت پرندگان شکار شده که از غلات تغذیه کرده بودند و ماهی‌های صید شده در رودخانه‌ها، کانال‌ها و دریاچه‌هایی که غلات تیمار شده با متیل جیوه توسط کشاورزان به داخل آنها ریخته شده بود، وارد بدن افراد می‌شد. استنشاق گرد و غبار بذر زمینی یک عامل کمک‌کننده در کشاورزان در طول کاشت و آسیاب بود. تصور می‌شود مصرف غلات آسیاب‌شده در نان خانگی منبع اصلی مسمومیت بوده‌است، زیرا هیچ موردی در مناطق شهری، که عرضهٔ آرد دولتی در آن‌ها تحت قوانین تجاری انجام می‌شد، گزارش نشده‌است.
علائم، شیوع و درمان
بروز اثرات جیوه زمان‌بر بود – دورهٔ نهفتگی بین مصرف و اولین علائم (معمولا خواب‌رفتگی – بی‌حسی در اندام‌ها) بین ۱۶ تا ۳۸ روز بود. علامت غالب در مواردی با شدت کمتر، خواب‌رفتگی بود. موارد شدیدتر شامل آتاکسی (معمولاً از دست دادن تعادل)، کوری یا کاهش بینایی و مرگ ناشی از نارسایی سیستم عصبی مرکزی می‌شد. گفته می‌شود ۲۰ تا ۴۰ میلی‌گرم جیوه برای خواب‌رفتگی کافی است (بین ۰٫۵ تا ۰٫۸ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن ). افراد مبتلا به‌طور متوسط حدود ۲۰ کیلوگرم یا بیشتر نام مصرف کرده بودند؛ ۷۳٬۰۰۰ تن غلات وارد شده به عراق برای مبتلا کردن بیش از ۳ میلیون انسان کافی بود.
بیماران با علائمی به بیمارستان کرکوک مراجعه کردند که پزشکان حاضر در آن بیمارستان، آن‌ها را مشابه علائم مشاهده‌شده در زمان همه‌گیری سال ۱۹۶۰ تشخیص دادند. اولین مورد مسمومیت با آلکیل جیوه در ۲۱ دسامبر در بیمارستان بستری شد. در ۲۶ دسامبر، این بیمارستان در این مورد هشداری اختصاصی برای دولت ارسال کرده بود. در ژانویهٔ ۱۹۷۲، دولت اکیداً به مردم در خصوص خوردن غلات هشدار داده بود، اگرچه در این اعلان‌ها به تعداد زیادی که پیش از آن بیمار شده بودند، اشاره نشده بود. ارتش عراق خیلی زود دستور معدوم کردن این غلات را صادر کرد و در نهایت برای هر کسی که دست به فروش این غلات بزند، مجازات اعدام اعلام کرد. کشاورزان منابع خود را در هر مکانی که ممکن بود دور می‌ریختند و دیری نگذشت که آلودگی به منابع آبی (به‌ویژه رودخانهٔ دجله) رسید و منجر به بروز مشکلات بیشتری شد. پس از آن دولت دستور خاموشی خبری صادر کرد و اطلاعات کمی دربارهٔ شیوع این بیماری منتشر شد.
سازمان بهداشت جهانی از طریق تهیهٔ دارو، تجهیزات تحلیلی و مشاوره‌های تخصصی در این بحران به دولت عراق کمک کرد. در این میان بسیاری از درمان‌های جدید مورد آزمایش قرار گرفتند، چرا که روش‌های موجود برای مسمومیت با فلزات سنگین مؤثر نبودند. مصرف دیمرکاپرول برای چندین بیمار تجویز شد، اما باعث بدتر شدن سریع وضعیت آنها شد و پس از شیوع این بیماری اثرگذاری آن به‌عنوان درمانی برای این نوع مسمومیت رد شد. رزین‌های پلی‌تیول، پنی سیلامین و دیمرکاپرول سولفونات همگی به تسکین علائم کمک کردند، اما اعتقاد بر این است که میزان مؤثر بودن آن‌ها در بهبود کلی و نتایج تا حد قابل توجهی کم بوده‌است. دیالیز در اواخر دوره درمان روی چند بیمار آزمایش شد، اما هیچ بهبود بالینی در این بیماران حاصل نشد. نتایج همهٔ درمان‌ها متفاوت بود، به‌طوری که سطح جیوه در خون برخی از بیماران به‌طور چشمگیری کاهش یافت، اما در برخی دیگر تأثیر ناچیزی داشت. همهٔ بیماران دوره‌های درمان را در هم آمیخته با دوره‌های استراحت طی کردند و درمان مداوم در موارد آینده پیشنهاد شد. درمان‌های متعاقب کمتر در کاهش مسمومیت خون مؤثر بودند.
نمودها
۶٬۵۳۰ بیمار با مسمومیت در بیمارستان‌ها بستری شدند و ۴۵۹ نفر نیز کشته شدند. موارد ابتلا و بستری در ماه ژانویه به بیش از صدها مورد در روز رسید و تا اوایل ماه مارس تا حد زیادی کاهش یافت. آخرین بیمار در ۲۷ مارس در بیمارستان پذیرش شد. پذیرش‌ها نشان‌دهندهٔ هر قشر سنی و جنسیتی بودند، اگرچه افراد زیر ده سال یک سوم موارد پذیرش‌شده را تشکیل می‌دادند. این عدد به دلیل در دسترس بودن درمان بیمارستانی، ازدحام بیش از حد بیمارستان و عدم اعتماد به درمان، «مسلماً کمتر از اعداد واقعی است». در مناطق شدیداً آسیب‌دیده، میزان شیوع برابر با ۲۸٪ و آمار مرگ و میر برابر با ۲۱٪ از موارد ابتلا بود. برخی از پزشکان عراقی بر این باورند که هم تعداد موارد ابتلا و هم تلفات حداقل ده برابر آمار منتشر شده‌است، و احتمال دارد که ۱۰۰٬۰۰۰ مورد آسیب مغزی نیز برجای مانده باشد. یکی از دلایل مطرح‌شده برای اختلاف فاحش بین تعداد گزارش‌شده و تخمینی مرگ‌ومیر، یکی از رسومات عراقی است که در که در صورت امکان، فرد در خانهٔ خود بمیرد و این رسم در بخش‌های وسیعی از خاورمیانه نیز مرسوم است. در این حادثه مرگ و میر خانگی ثبت نمی‌شد.
تعداد زیادی از بیماران که علائم جزئی داشتند، به‌طور کامل بهبود یافتند و افرادی که علائم جدی‌تری داشتند نیز بهتر شدند. این برخلاف نتایج مورد انتظاری بود که عمدتاً بر اساس تجزیه و تحلیل شیوع بیماری میناماتا در ژاپن در نظر گرفته شده بود. در پسرانی که سطوح جیوه در خون آنان کمتر از سطح مسمومیت بالینی بود، کاهش عملکرد در مدرسه مشاهده شد، اگرچه وابستگی این موضوع به این مسمومیت‌ها تأیید نشد. در نوزادان، مسمومیت با جیوه باعث آسیب به سیستم عصبی مرکزی شد. دوزهای نسبتاً کمتر نیز باعث کندی رشد در کودکان و رفلکس‌های غیرطبیعی شد. از آن زمان تاکنون درمان‌های مختلفی برای مسمومیت با جیوه ایجاد شده‌است و «سندرم کودک آرام» که با نشانه‌های کودکی که هرگز گریه نمی‌کند شناخته می‌شود، اکنون یک علامت شناخته‌شده برای آسیب مغزی ناشی از متیل جیوه است. توصیه‌های مداوم مقامات تنظیم مواد غذایی بر مصرف توسط زنان باردار و کودکان شیرخوار متمرکز شده‌است و به حساسیت خاص جنین‌ها و نوزادان به مسمومیت با متیل جیوه نیز اشاره دارد. داده‌های عراق تأیید کرده‌است که متیل جیوه می‌تواند در رحم به کودک منتقل شود و سطوح جیوه در نوزاد تازه متولد شده برابر یا بالاتر از مادر خود بوده‌است.
در سال ۱۹۷۴ و در یک نشست مشترک بین سازمان غذا و کشاورزی (فائو) و سازمان بهداشت جهانی (WHO) چندین توصیه برای جلوگیری از همه‌گیری‌های مشابه ارائه شد. این توصیه‌ها شامل تأکید بر اهمیت برچسب‌زدن کیسه‌ها به زبان محلی و با نمادهای هشداردهندهٔ محلی و قابل درک برای بومیان است. امکان ایجاد یک افزودنی تلخ قوی نیز در این میان مورد بررسی قرار گرفت. در این نشست از دولت‌ها خواسته شد تا استفاده از متیل و اتیل جیوه را در کشورهای خود به شدت تحت نظارت قرار دهند؛ از جمله محدود کردن استفاده از این ماده به مواردی که هیچ جایگزین منطقی دیگری برای این ماده در دسترس نباشد. در این نشست همچنین توصیه شد که فائو و سازمان بهداشت جهانی در کمک به دولت‌های ملی در تنظیم، اجرا و راه‌اندازی مراکز ملی کنترل سم مشارکت بیشتری داشته باشند. در طی ۹ تا ۱۳ نوامبر آن سال، کنفرانسی در مورد مسمومیت ناشی از بذرهای تیمار شده با آلکیل جیوه در بغداد برگزار شد. در این کنفرانس از توصیه‌های مندرج در گزارش فائو و سازمان بهداشت جهانی حمایت شد و همچنین از آنجا که توزیع اطلاعات شیوع بیماری‌ها، از جمله گستردگی شیوع و علائم آن‌ها امری حیاتی دانسته شد، پیشنهاد شد که رسانه‌های محلی و ملی باید این اطلاعات را به اطلاع عموم برسانند. همچنین یک طرح کلی برای جمع‌آوری اطلاعات میدانی و تجزیه و تحلیل احتمالی برای بررسی بیشتر ارائه شد. این بیانیه از دولت‌های ملی خواست تا در صورت امکان از کمک‌های سازمان جهانی بهداشت استفاده کنند و دولت‌های جهانی را با عبارات واضح تبرئه کرد و گفت: «هیچ کشوری نباید احساس کند که برای تعلل در شیوع بیماری، هیچ سرزنشی متوجه آن نمی‌شود».
جک ای. مارتا
'''جک ای. مارتا''' (Jack A. Marta; – ) فیلم‌بردار اهل ایالات متحده آمریکا بود.
یوآن باربت
یوآن باربت (Yoann Barbet؛ زادهٔ May 10, 1993) بازیکن فوتبال اهل فرانسه است.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال زیر ۱۸ سال فرانسه بازی کرده‌است.
مستعین یکم هودی
مستعین‌بالله سلیمان بن محمد بن هود جذامی نخستین حاکم از دودمان هودی و پنجمین حاکم ساراگوسا بود. او پس از درگذشت عبدالله یکم تجیبی به حکومت رسید و تا هفت سال بعد حکومت کرد. دودمان بنو هود حدوداً هفتاد و یک سال بر ساراگوسا حکم راند تا زمانی که سلطنت مستعین دوم هودی (نتیجهٔ مستعین یکم) توسط دودمان مرابطی (به حکومت علی بن یوسف) سرنگون گردید. پس از مستعین یکم، پسرش مقتدر یکم به حکومت رسید.
پارسیان زنجان
پارسیان زنجان گروهی از مردمان پارسی‌زبان هستند که در استان زنجان و نواحی شهرستان ابهر، شهرستان طارم و شهرستان ایجرود زندگی می‌کنند. زبان پارسی میانه پیش از گسترش زبان ترکی در سراسر این استان گویشور داشته‌است، اما امروزه به دلیل تُرک‌سازی، گسترۀ آن محدود شده است. زبان تاتی از بخشی از شمال طارم علیا دامنۀ کوه البرز برجای مانده‌است، در حدود ۸ روستا (چرزه، باکلور، جمال آباد، قسمتی از آبادی هزارود، بندرگاه، سیاورود، نوکیان، قوهیجان) تات هستند و مردم روستاهای سفید کمر، سعید آباد علیا، سعید آباد سفلی  و خوئین در شهرستان ایجرود نیز به زبان تاتی سخن می‌گویند. همچنین مردم دهستان درسجین از توابع شهرستان ابهر نیز به زبان لری بختیاری سخن می‌گویند، که شامل روستاهای خلیفه حصار و میلان، شیورین،  آقچه کند، ارکین و درسجین می‌باشد.
en:Draft:Iranian language s in zanjan
فهرست روستاها استان زنجان
تاتی با توجه به اینکه یکی از زبان‌های ایرانی شمال غربی است بیشترین نزدیکی را به زبان‌های کردی، گورانی، زازاکی، تالشی، گیلکی، مازندرانی و بلوچی دارد.
نظرات بسیاری در مورد ریشه تاتی داده شده‌است. برخی به شباهت‌های تاتی با اوستایی و برخی نیز به شباهت‌ها و پیوندهای تاتی با پارتی اشاره داشته‌اند. برخی نیز تاتی را به همراه تالشی، مازندرانی، گیلکی و کردی-گورانی، بازمانده‌های زبان مادی کهن دانسته‌اند. دیاکونوف در این‌باره می‌گوید:
«در زمان حاضر هم تات‌ها و تالشان و گلیک‌ها و مازندرانی‌ها به زبان‌هایی سخن می‌گویند که خود بقایای زبان هندواروپائی می‌باشد که در آغاز زبان ماد شرقی بوده‌است. امتیاز ویژه این زبان‌ها کهنگی و مهجوری ترکیب اصوات می‌باشد که با زبان پارسی تفاوت داشته و با مادی و پارتی و اوستایی مناسبت دارد.»
پیشینه
در نوشته‌های مورخان و جغرافی‌دانان اسلامی به زبان آذری اشاره شده‌است.
مؤلف دیگری که از زبان آذری باستان نام برده مسعودی (د ۳۴۶ه‍.ق/۹۵۷م) است که در ۳۱۴ه‍.ق/۹۲۶ از تبریز دیدار کرده‌است. این مؤلف از میان زبان‌های ایرانی پهلوی، دری و آذری را ذکر کرده‌است که ظاهراً در نظر او مهم‌ترین زبان‌ها و گویش‌های ایرانی بوده‌اند.
تاریخ فراموش شدن زبان آذری باستان
تضعیف تدریجی آذری با رسوخ ترک زبانان به آذربایجان ایران شروع شد. اولین ترک زبانان در زمان محمود غزنوی وارد منطقه شدند. ولی این در زمان سلجوقی بود که قبایل ترک شروع به مهاجرت گسترده به آذربایجان کرده و در آنجا سکنی گزیدند. جمعیت ترکی در دوره اتابکان الدنیز آذربایجان (۵۳۱–۶۲۲ هجری) همچنان رشد کرد، ولی اوج آن در دوره ایلخانان مغول بود که اکثریت سربازان شان ترک بودند و آذربایجان را به مرکز سیاسی خود بدل ساختند. زدوخورد و ناآرامی پیوسته که به مدت ۱۵۰ سال بین افول ایلحانان و صعود صفویان در آذربایجان حکمفرما بود، باز موجب جذب عناصر نظامی ترک بیشتری به منطقه شد. در این دوره آذری در دوره ترکمانان قرا قویونلو و آق قویونلو آذری با سرعتی بیشتر از قبل منقرض شد، تا جایی که صفویان که در اصل طایفه‌ای ایرانی زبان بودند ترکی سازی شدند و ترکی را به عنوان زبان بومی خود اختیار کردند.
آذری باستان
زبان آذری را باید دنباله زبان مادی دانست. هیچ مدرک تاریخی در دست نیست که نشان دهد پیش از غلبه ترکی زبان دیگری جانشین زبان مادی در آذربایجان شده باشد. جز آن که می‌توان تصور کرد که زبان اشکانی و سپس تاتی به نوبت در مرکزهای بزرگ آذربایجان تا اندازه‌ای رواج یافته و اثرهایی در آذری به وجود آورده‌است. چون از زبان مادی باستان اثر مستقلی در دست نیست و از آن جز برخی اصطلاح‌ها و نام‌ها و واژه‌های پراکنده، بیشتر در کتیبه‌های هخامنشی، به جا نمانده‌است، تشخیص دقیق‌تر آذری و خصوصیات آن تنها از مطالعه آثار آذری دوره اسلامی و همچنین بقایای آذری در آذربایجان کنونی امکان‌پذیر است.
آذری پس از حمله عرب‌ها
سخن گفتن به آذری در آذربایجان طی نخستین قرن‌های اسلامی در کتاب‌های گوناگون روشن شده‌است. قدیمی‌ترین مرجع در این راستا، گفته ابن مقفع (متوفی۱۴۲ هجری/۷۵۹ میلادی) به نقل ابن ندیم است که زبان آذربایجان را پهلوی (الفهلویه)، منسوب به فهله، یعنی سرزمینی دربرگیرنده اصفهان، ری، همدان، ماه نهاوند و آذربایجان، می‌شمارد. همین قول در عبارت حمزه اصفهانی (به نفل یاقوت در معجم البلدان) و مفاتیح العلوم خوارزمی منعکس است.
حکمرانی صفوی که در ابتدا مبتنی بر حمایت قبایل ترک بود و پس از این که حکومت پایگاهی گسترده‌تر یافت همچنان مورد حمایت و تأثیر قزلباشان بود به نوبه خود به گسترش ترکی و افول آذری، که حداقل دیگر در مراکز شهری مورد استفاده قرار نگرفت، کمک کرد و ترکی تدریجاً به عنوان زبان آذربایجان شناخته شد. نتیجتاً لفظ آذری توسط برخی مؤلفین ترک و در پی آنان شرقشناسان غربی به ترکی آذربایجان اطلاق شد. ذکر واژه آذری را پس از ابن مقفع در کتاب البلدان یعقوبی می‌توان یافت که نزدیک ۲۷۸ هجری/۸۹۱ قمری نوشته شده‌است. وی مردم آذربایجان را مخلوطی از ایرانیان آذری و جاودانیهٔ قدیم می‌شمارد و به نظر می‌رسد منظورش آذربایجانی‌های مسلمان و آذربایجانی‌های پیرو بابک خرّم‌دین است. ابن حوقل (درگذشتهٔ ۳۷۱ هجری/ ۹۸۱ میلادی) نوشته‌است: «زبان مردم آذربایجان و بیشتر مردم ارمنستان ایرانی (الفارسیه) است که آن‌ها را به هم پیوند می‌زند و عربی نیز میان آنان به کار می‌رود و از آنان که به فارسی سخن می‌گوید، کمتر کسی است که عربی را نفهمد…»
پروفسور پیتر گلدن در کتاب خود که یکی از جامع‌ترین کتاب‌ها دربارهٔ تاریخ گروه‌های مختلف ترک چاپ شده‌است روند ترکی زبان شدن آذربایجان را به سه مرحله بخش کرده‌است: یاقوت حموی می‌گوید: «مردم آذربایجان را زبانی است که آن را آذری (الاذریه) می‌نامند و مفهوم کسی جز آنان نیست رواج آذری را هم‌زمان حمله مغول تأیید می‌کند. زکریا بن محمد قزوینی در آثار البلاد که در ۶۷۴ هجری/۱۲۷۵ میلادی نوشته شده‌است می‌گوید که: «هیچ شهری از دستبرد ترکان محفوظ نمانده‌است مگر تبریز». چنین برمی‌آید که دست کم تا زمان اباقا از کارایی ترکی بر کنار بوده‌است.
مردم آذربایجان پیش از رواج ترکی به زبانی که از گویش‌های مهم ایران بوده و به فراخور نام آذربایجان آذری خوانده می‌شده‌است، سخن می‌گفته‌اند. آن زبان که با زبان ری و همدان و اصفهان از یک دست بوده‌است، تا سدهٔ دهم و به گمان بسیار مدت‌ها پس از آن نیز زبان غالب آذربایجان بوده‌است.
پس از حملات عرب‌ها گروهی از مردم مراغه از آن شهر کوچیده و به منطقه رودبار الموت رفتند. این کوچندگان امروز نیز به نام مراغی‌ها نامیده می‌شوند و در ۷–۸ روستای رودبار الموت سکونت دارند. آن‌ها زبان اصلی مادی مراغه آذربایجان را حفظ کرده‌اند و امروز نیز به زبان ایرانی آذری سخن می‌گویند. حمدالله مستوفی، دین مراغی‌های الموت را آیین مزدکی نامیده‌است.
فراموش شدن زبان آذری باستان
تضعیف تدریجی آذری با رسوخ ترک‌زبانان به آذربایجان ایران شروع شد. اولین ترک‌زبانان در زمان محمود غزنوی وارد منطقه شدند. ولی این در زمان سلجوقی بود که قبایل ترک شروع به مهاجرت گسترده به آذربایجان کرده و در آنجا سکنی گزیدند. جمعیت ترکی در دوره اتابکان الدنیز آذربایجان (۵۳۱–۶۲۲ هجری) همچنان رشد کرد، ولی اوج آن در دوره ایلخانان مغول بود که اکثریت سربازان شان ترک بودند و آذربایجان را به مرکز سیاسی خود بدل ساختند. زدوخورد و ناآرامی پیوسته که به مدت ۱۵۰ سال بین افول ایلحانان و صعود صفویان در آذربایجان حکمفرما بود، باز موجب جذب عناصر نظامی ترک بیشتری به منطقه شد. در این دوره آذری در دوره ترکمانان قراقویونلو و آق‌قویونلو آذری با سرعتی بیشتر از قبل منقرض شد، تا جایی که صفویان که در اصل طایفه‌ای ایرانی زبان بودند ترک‌سازی شدند و ترکی را به عنوان زبان بومی خود اختیار کردند.
در اثر مهاجرت ترک‌های آسیای مرکزی به آذربایجان و دیگر عوامل که عموماً در فاصله سده‌های پنجم تا دهم هجری رخ داده‌است و ادامه این مهاجرت، زبان ترکی کم‌کم زبان آذری را به بوته فراموشی سپرده، خود جای آن را گرفته‌است.
پروفسور پیتر گلدن در صفحه ۳۸۶ کتاب خود که یکی از جامع‌ترین کتاب‌ها دربارهٔ تاریخ گروه‌های مختلف ترک چاپ شده‌است روند ترکی زبان شدن آذربایجان را به سه مرحله بخش کرده‌است : نخست ورود سلجوقیان و مهاجرت قبایل اغوز به ناحیه آذربایجان و آران و آناتولی، دوم حمله مغولان که بیشتر سربازان شان ترک‌تبار بودند، و سوم دوران صفویان که بسیاری از قبایل اغوز-ترکمان قزلباش از آناتولی به ایران سرازیر شدند.
دکتر محمد جواد مشکور دربارهٔ آمدن تیره‌های ترک به آذربایجان می‌نویسد: پیشامدهای متناوب یکی پس از دیگری آذربایجان را آماج تهاجمات پیاپی قرار داد. با نفوذ اقوام ترک و گسترش زبان ترکی، سیطرهٔ زبان آذری محدود و رفته رفته رو به کاهش نهاد. در دوران مغول‌ها که بیشتر سربازان آنان ترک بودند و آذربایجان را تخت‌گاه خود قرار دادند، ترکان در آن جا نفوذ گسترده‌ای یافتند. حکومت ترکمانان آق قویونلو و قراقویونلو و اسکان آنها در آذربایجان بیش از پیش مایه رونق ترکی و تضعیف زبان «آذری» شد. جنگ‌ها و عصیان‌هایی که در فاصله برافتادن و برخاستن صفویان پیش آمد سربازان ترک بیشتری را به آذربایجان سرازیر کرد. وجود قزلباش‌های ترک نیز مزید بر چرایی شد و زبان ترکی را در آن سرزمین رونق بخشید. از جمله دیگر کسانی که تبریز و مراغه را پایتخت خویش قرار دادند هلاکوخان ایلخانی بود.
ولادیمیر مینورسکی در دانش‌نامه اسلام فرایند تغییر زبان مردم آذربایجان را چنین توضیح می‌دهد: در حدود قرن شش هجری تحت لوای سلجوقیان قبیله غوز ابتدا در تعداد اندک و سپس در تعداد قابل توجهی آذربایجان را اشغال می‌نمایند. در نتیجه مردمان ایرانی‌زبان آذربایجان و نواحی ماوراء قفقاز تبدیل به ترک‌زبان شدند، هرچند که ویژگی‌های تمایزبخش زبان ترکی آذربایجانی، مانند آواهای فارسی و نادیده گرفتن تطابق صوتی، منشأ غیرترکی جمعیت ترک‌زبان شده را منعکس می‌کند.
ریچارد فرای نیز زبان آذری را زبانی گسترده و زبان اصلی در جغرافیای آذربایجان می‌داند. به نظر وی این زبان غالب آذربایجان از قرن چهاردهم میلادی به‌طور تدریجی جایگاهش را به ترکی آذربایجان داد. R. N. Frye, "The peoples of Iran" in Encyclopædia Iranica. نقل قول: The long and complex history of Azari (q.v.), a major Iranian language and the original language of the region, and its partial replacement with Azeri Turkish, the present-day language of Azerbaijan, is surveyed in detail and with a wealth of citations from historical sources elsewhere in the Encyclopaedia (see AZERBAIJAN vii). Although the original Azari gradually lost its stature as the prevalent language by the end of the 14th century, the fact that the region had produced some of the finest Persian writers and poets of classical Persian, including Qaṭrān of Tabriz, Neẓāmi of Ganja, Ḵāqāni of Širvān, Homām of Tabriz (q.v.), Awḥadi of Marāḡa, Zayn-al-ʿĀbedin of Širvān, Maḥmud of Šabestar, Ṣafi-al-Din of Urmia, ʿAbd-al-Qāder of Marāḡa, etc., has induced literary historians to talk of “The School of Azerbaijan” (Rypka).
پروفسور ژان دورینگ شرق‌شناس و موسیقی‌دان نیز تأیید می‌کند که شهر تبریز در قرن ۱۵ میلادی هنوز ترک‌زبان نشده بود. Jean Druing, "The Spirit of Sounds: The Unique Art of Ostad Elahi", Cornwall Books, 2003. pg 172: "In this Maqased ol al-han (1418), Maraghi mentions the Turkish and the Shirvani tanbour, which had two strings tuned in second (which the Kurds and Lors call Farangi) and was quite popular among the inhabitants of Tabriz (a region which ws not yet Turkish speaking at the time)