cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ریال ایران
چاپ اسکناس
چاپ اسکناس در ایران در سال ۱۳۱۱ توسط بانک ملی ایران شروع شد. نخستین اسکناس‌های چاپ شده اسکناس‌های ۵، ۱۰، ۲۰، ۵۰، ۱۰۰ و ۵۰۰ ریالی بودند. در سال ۱۳۱۴ اسکناس ۱٬۰۰۰ ریالی منتشر شد. به دنبال آن در سال ۱۹۵۱ اسکناس ۲۰۰ ریالی انتشار یافت. اسکناس‌های ۵٬۰۰۰ و ۱۰٬۰۰۰ ریالی در سال ۱۹۵۲ چاپ شدند. اسکناس ۵ ریالی آخرین بار در سال ۱۹۴۰ چاپ شد و اسکناس ۱۰ ریالی هم تا سال ۱۹۶۱ (۱۳۴۰ هجری خورشیدی) منتشر شد. در سال ۱۹۶۱ بانک مرکزی ایران انتشار پول‌های کاغذی را عهده‌دار شد. در سال ۱۳۵۷ پس از انقلاب اسلامی، اسکناس‌های ایرانی با تصویر صورت شاه چاپ شدند که در آن‌ها صورت شاه با یک طرح در هم پیچیده پوشانده شده بود. نخستین چاپ پول حقیقی جمهوری اسلامی در اسکناس‌های ۱۰۰، ۲۰۰، ۵۰۰، ۱۰۰۰، ۵۰۰۰ و ۱۰٬۰۰۰ ریالی بود. ۲۰۰۰ ریالی در سال ۱۹۸۶ مرسوم شد.
همچنین اسکناس ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریالی در عید نوروز ۱۴۰۲ برای اولین بار به چاپ رسید.
ایران چک
در ایران، دو نوع پول درشت موسوم به ایران‌چک وجود دارد. آخرین ایران‌چک‌ها را بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران منتشر می‌کرد. پیش از آن، هر بانک ایران‌چک جداگانه داشت؛ و در سال ۱۳۸۷ بانک مرکزی شروع به یکپارچه کردن ایران چک‌ها کرد و با چاپ ۵۰۰٬۰۰۰ و ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ شروع به کار کرد.
در سال ۱۳۹۱، رئیس مجلس شورای اسلامی با استناد به بررسی‌های هیئت تطبیق مصوبات دولت با قوانین، و جعل بیشتر ایران چک انتشار ایران‌چک توسّط بانک مرکزی را ممنوع اعلام کرد؛ و بعد از دو سال توقف چاپ در سال ۱۳۹۳ شروع به تجدید چاپ کرد که با طراحی جدید است و به گفته بانک مرکزی ایران نمی‌توان آن را جعل کرد.
مشکلات یکای پول ریال
با وجود کنار گذاشتن رسمی تومان در سال ۱۳۰۸ (دورهٔ زمامداری رضاشاه پهلوی) و تغییر یکای پول، بسیاری از مردم یکای پول ریال را به کار نگرفتند و به ازای هر ۱۰ ریال از ۱ تومان استفاده می‌کردند. با وجود گذشت سالیان بسیار هنوز یکای ریال بین مردم استفادهٔ چندانی ندارد و مردم از واژه تومان استفاده می‌کنند.
امروزه یکای پول ریال نسبت به تومان در زندگی مردم نقش چندانی ندارد و این موضوع به حدی است که ارتباط قیمت‌ها با ریال برای جامعه قابل لمس نیست.
افت ارزش ریال
در روز سه‌شنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۸ رئیس کل بانک مرکزی ایران گفت: «از سال ۱۳۵۰ تاکنون ارزش پول ملی ایران ۳۵۰۰ برابر افت کرده‌است.»، همچنین ادامه داد: «رابطه ریال با ارز خارجی در حال حاضر ۰٫۰۰۰۰۰۸ است که در هیچ کشوری این‌گونه نیست.» حدود ۶۹ درصد از کل درآمدهای مالی کشور ایران از طریق صادرات نفت به کشورهای جهان بود که با وضع تحریم‌های مختلف در سالیان اخیر، این امکان برای ایران محدودتر و در نتیجه موجب کاهش ارزش پول ملی ایران شده‌است.
همت
«همت» حتی در ادبیات دولتی و رسمی هم وارد شده‌است و استفاده از آن توسط مقامات دولتی ایران بسیار متداول است.
«همت» عموماً (هِمَّت) که هم‌آوا با یک نام متداول پسرانه و همچنین نام‌خانوادگی یکی از فرماندهان مشهور جنگ ایران و عراق است، تلفظ می‌شود، ولی برخی از جمله سیدابراهیم رئیسی رئیس‌جمهور در جلسه ارائه لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور در مجلس شورای اسلامی سعی می‌کنند که با شکل‌های دیگری هم این کلمه را بخوانند.
طرح اصلاح پول ملی ایران
از اواخر دههٔ ۱۳۸۰ به دلیل تورم بالا و پایین آمدن ارزش پولی ایران، زمزمه حذف صفر از پول ایران شنیده شده‌است. علاوه بر این، چون واژه «ریال» ریشهٔ اسپانیایی دارد و دارای سابقهٔ تاریخی در ایران نیست و مهم‌تر از همه در میان مردم مقبولیت نیافته‌است قرار شده‌است یکای پول جدیدی به جای آن برگزیده شود. مقرر گردید در این باره از مردم نظرخواهی شود. جمع‌بندی «نظرسنجی‌ها» یکی از معیارهایی است که در تعیین نام یکای اصلی و فرعی پول ملی ملاک تصمیم‌گیری خواهد بود. اما سایر ابعاد کارشناسی و ملاحظات فرهنگی، تاریخی، آواشناسی، قومیتی و ارزشی نیز قطعاً باید مورد توجه باشد. برآیند همگی این ابعاد مشخص خواهد کرد که نام یکاهای اصلی و فرعی پول ملی چه خواهد بود. احمد خاتمی پیشنهاد گونه نامی را برای یکای پول ملی تکذیب کرد.
در روز ۱۶ دی ۱۳۹۷ عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی با بیان اینکه لایحه حذف چهار صفر از پول ملی را به دولت ارائه کرده‌ام، تصریح کرد: «با توجه به عرف چند ۱۰ سال گذشته در بین مردم، پیشنهاد شده هر ۱۰ هزار ریال فعلی معادل یک تومان و هر تومان معادل ۱۰۰ قران باشد.»
لایحه اصلاح واحد پول در جلسه مورخ نهم مرداد ۱۳۹۸ به تصویب هیئت دولت رسید. در این لایحه ضمن تغییر واحد پول ایران از ریال به تومان، چهار صفر نیز از آن حذف شد. پس از فرستادن این طرح به مجلس از طرف رئیس‌جمهور، اعلام شد که واحد پول خرد ملی به نام «قران» تغییر خواهد کرد.
روش‌های تقویت پول ملی
ارزش پول ملی به میزان تولیدات اقتصاد، و به ارزش تولیدات در بازارهای بین‌المللی بستگی دارد. هر چقدر تقاضای بین‌المللی برای کالاهای صادراتی یک کشور بیشتر شد، ارزش پول آن کشور بیشتر می‌شود. پس راه تقویت پول ملی، محقق کردن رشد اقتصادی و افزایش تجارت خارجی کشور هست. راه دیگر توسعه تجارت خارجی می‌باشد که تحقق این امور در حیطه اختیارات بانک مرکزی نیست. بخشی از این امور به سیاستگذاری بودجه‌ای مرتبط می‌شود، بخشی هم به سیاستگذاری خارجی؛ ولی بانک مرکزی در جهت تقویت پول ملی می‌تواند از دو ابزار استفاده کند:
۱- ابزار اول فروش ذخایر ارزی است. اگر بانک مرکزی عرضه ارز را افزایش دهد در کوتاه مدت ارزش پولی ملی زیاد می‌شود. اما چون ذخایر ارزی کم شده‌است، به زودی نوسانات ارزی زیاد می‌شود، و این اشکال اول این ابزار هست.
اشکال دوم اینکه فروش بیش از حد ذخایر ارزی بانک مرکزی منجر به کاهش پایه پولی می‌شود. کاهش پایه پولی، نرخ بهره در بازار بین بانکی را افزایش داده و این افزایش نرخ، هزینه بانکها را افزایش می‌دهد که باعث کاهش عرضه تسهیلات و افزایش نرخ بهره خواهد شد؛ یعنی فروش بیش از حد ذخایر، از محل کاهش پایه پولی، نرخ بهره را افزایش می‌دهد.
علاوه بر آن، کاهش پایه‌پولی، بانکهای بدون پول نقد را نیازمند به اضافه برداشت خواهد کرد. این بانکها، با اضافه برداشت از بانک مرکزی، باز پایه‌پولی را افزایش می‌دهند، با این تفاوت که حالا نرخ بهره نیز بالاتر است.
در اقتصاد به این گونه پدیده‌ها تبعات غیرعمدی گفته می‌شود.
۲- ابزار دوم بانک مرکزی کاهش سرعت رشد نقدینگی است. در بلندمدت، قیمت ارز متناسب با رشد نقدینگی منهای رشد اقتصادی رشد می‌کند. به این معنا که علاوه بر رشد اقتصادی، رشد نقدینگی هم بر ارزش پول ملی اثر می‌گذارد.
سید علی مجتهد کازرونی
سید علی مجتهد کازرونی (زاده ۱۲۳۷ در کازرون، مرگ ۱۳۰۳) نماینده مجلس شورای ملی و دو دوره رئیس انجمن‌های ولایتی بود. سید علی فرزند سید عباس مجتهد کازرونی بود. او علاوه بر سیاست در شعر و علوم از جمله منطق، کلام، حکمت، نطق، خطابه، ادبیات فارسی و ریاضیات تسلط بسیار داشت. فرزند او، سید عبدالحسین صدر ملقب به صدرالاسلام نیز از نمایندگان مشهور شیراز در مجلس شورای ملی وقت بود.
زندگینامه
حاج سید علی حکیم مجتهد کازرونی متخلص به رحمت کازرونی، فرزند حاج سید عباس مجتهد طباطبایی کازرونی در سال ۱۲۷۸ هجری قمری در شهر کازرون متولد شد. وی ۱۲ سال در شهر نجف به تحصیل پرداخت و سپس به شیراز رفت و به تدریس در این شهر پرداخت. او در دوره اول مجلس شورای ملی به نمایندگی انتخاب شد. کازرونی همچنین به مدت دو دوره رئیس انجمن‌های ولایتی کشور بود.
مدرسه درو
مدرسه درو (Drew School) مدرسه خصوصی مختلط و کالج آموزش متوسطه مستقر در سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا در ایالات متحده آمریکا است، که در سال ۱۹۰۸ توسط جان شیهان درو تأسیس شد.
شورای رم
شورای رم (Council of Rome) مجمع یا سینود که در سال ۳۸۲ پس از میلاد در رم به رهبری پاپ دامازوس ا، اسقف یا پاپ وقت رم برگزار شد. تنها بیانیه صلحی باقیمانده ممکن است فرمان گلاسیان باشد که حاوی یک قانون کتاب مقدس و حکم کتاب مقدس است که توسط شورای روم به رهبری پاپ داماسوس در سال ۳۸۲ صادر شد و با فهرست ارائه شده در شورای ترنت یکسان است.
جام باشگاه‌های زنان آسیا
جام باشگاه‌های زنان آسیا  سطح اول مسابقات باشگاهی فوتبال زنان کشورهای عضو کنفدراسیون فوتبال آسیا می‌باشد که از ۲۰۱۹ توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا صورت سالانه برگزار می‌شود (در ۲۰۲۰ به علت دنیاگیری کووید-۱۹، جام باشگاه‌های زنان آسیا لغو شد)؛ جام باشگاه‌های زنان آسیا در سال ۲۰۱۹ با حضور ۴ تیم تأسیس شد و تا فصل ۲۰۲۱ (دوم)، تعدادشان ۴ تیم باقی مانده‌است.
وی عقاب
وی عقاب یک ستاره است که در صورت فلکی عقاب قرار دارد.
پرواز شماره ۲۹۱ ایران ایر
پرواز شماره ۲۹۱ هواپیمایی ایران‌ایر یک پرواز تجاری با هواپیمای مسافربری بویینگ ۷۲۷ متعلق به شرکت هواپیمایی ایران‌ایر بود که در تاریخ ۱ بهمن ۱۳۵۸ از فرودگاه مشهد به مقصد تهران پرواز کرد اما در ۳۰ کیلومتری شمال شرق فرودگاه مهرآباد با کوه‌های لشکرک برخورد کرد. در این حادثه تمامی ۱۲۸ سرنشین این پرواز کشته شدند و هواپیما به کلی از بین رفت.
این سانحه نخستین سقوط یک هواپیمای مسافربری در خطوط هواپیمایی ایرانی است.
شرح حادثه
هواپیمای بویینگ ۷۲۷ مدل ۱۰۰ با علامت ثبت EP-IRD متعلق به شرکت هواپیمایی ملی ایران در ساعت ۱۷ و ۴۰ دقیقه محلی روز ۱ بهمن ۱۳۵۸ با ۱۲۸ سرنشین شامل ۸ کادر پرواز و ۱۲۰ مسافر از فرودگاه مشهد به مقصد تهران، فرودگاه مهرآباد شروع به پرواز کرد و در ساعت ۱۸ و ۵۲ دقیقه محلی خلبان ضمن تماس با مرکز کنترل تقرب پرواز برای طرح تقرب ILS 1 مجاز می‌شود. با این وجود ۱۹ دقیقه بعد هواپیما در حدود ۳۰ کیلومتری شمال شرق فرودگاه مهرآباد در ارتفاع ۲۶۵۱ متری از سطح دریا به ارتفاعات ورجین از کوه‌های لشکرک برخورد می‌کند.
قطعات این هواپیما در محیطی به شعاع یک کیلومتر پراکنده و متلاشی می‌شود و تمامی ۱۲۸ سرنشین آن جان باختند.
بررسی حادثه
پس از این سانحه کمیسیونی از متخصصان سازمان هواپیمایی کشوری، هما و نیروی هوایی زیر نظر بازرسی وزارت دفاع ملی و به سرپرستی مصطفی چمران، وزیر وقت دفاع ملی، تشکیل شد. نتایج بررسی‌های این کمیسیون یک ماه بعد از حادثه و در تاریخ ۵ اسفند ۱۳۵۸ اعلام شد.
علت حادثه
کمیتهٔ بررسی به صورت این سانحه غیرفعال بودن ILS (تجهیزات ارسال سیگنال به هواپیما جهت فرود مناسب) و رادار زمینی اعلام شد.
رایزینگ سیتی، نبراسکا
رایزینگ سیتی شهری در ایالت نبراسکا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۳۷۴ نفر بوده‌است.
پوکا اورکو (پونو)
پوکا اورکو (به اسپانیایی: Puka Urqu) یک کوه در پرو است که در Peru, Puno Region واقع شده‌است. پوکا اورکو ۵٬۰۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
کسکاستل
کسکاستل (به فرانسوی: Keskastel) یک کمون در فرانسه با جمعیت ۱٬۵۳۹ نفر است که در Canton of Sarre-Union واقع شده‌است.
لیگ برتر هندبال زنان ایران ۱۳۹۷
لیگ برتر هندبال زنان ایران ۱۳۹۷ ۱۴مین دوره لیگ برتر هندبال زنان ایران است که از تاریخ ۹ شهریور ماه ۱۳۹۷ آغاز شده بود در ۱۲ بهمن‌ماه ۱۳۹۷ به پایان رسید. در این دوره از بازی‌ها ۸ تیم شرکت داشتند که در ۱۴ هفته با هم به صورت رفت و برگشت روبه‌رو شدند. در پایان لارستان به قهرمانی این دوره از لیگ رسید. در هفته آخر تیم‌های اصفهانی ذوب آهن اصفهان و فولاد مبارکه سپاهان مسابقه حساسی برای کسب مقام سومی برگزار کردند.
سندرم کروم
سندرم کروم (Crome syndrome) یک بیماری نادر است که با علائم متفاوتی همچون صرع، کم‌توانی ذهنی، مشکلات چشم و کلیه همراه است. این سندرم معمولاً ظرف ۴ تا ۸ ماه منجر به مرگ می‌شود.
پادشاهی جمشید
«پادشاهی جمشید» چهارمین داستانِ پادشاهان و چهارمین پادشاهی پیشدادی در شاهنامهٔ فردوسی است که دورانِ هفتصدسالهٔ پادشاهیِ جمشید را داستان می‌کند.
سندرم کروم
تاریخچه
در سال ۱۹۶۳ میلادی، یک پزشک در دو نوزاد مؤنث، نشانه‌هایی از کم‌توانی ذهنی، آب‌مروارید مادرزادی، حملات صرع و جثهٔ کوچک مشاهده نمود. این دو نوزاد در سن ۴ تا ۸ ماهگی درگذشتند. کالبدشکافی، نکروز توبولار کلیه و انسفالوپاتی را نشان داد.
پادشاهی جمشید
در شاهنامه جمشید فرزند تهمورث و شاهی فرهمند است که سرانجام در پی خود بینی، فره ایزدی را از دست می‌دهد و به دست ضحاک کشته می‌شود. کارهایی که انجام آن در شاهنامه به او نسبت داده شده‌است:
سوشت (ناحیه)
سوشت یک ناحیه در آلمان است که در آرنسبرگ واقع شده‌است. سوشت ۳۰۵٬۷۵۳ نفر جمعیت دارد.
جهاد موناتاسر
جهاد موناتاسر (جهاد المنتصر؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل لیبی است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال آرسنال، باشگاه فوتبال بریستول سیتی، باشگاه فوتبال تریستیانا، باشگاه فوتبال پروجا، باشگاه فوتبال امپولی، باشگاه ورزشی الوکره، باشگاه فوتبال کاتانیا، باشگاه فوتبال آتالانتا اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال لیبی بازی کرده‌است.
لورنزو دی لیویو
لورنزو دی لیویو (Lorenzo Di Livio؛ زادهٔ January 11, 1997) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال رجینا، باشگاه فوتبال آ.اس. رم، و باشگاه فوتبال روبور سیه‌نا اشاره کرد.
باشگاه فوتبال وایواسه تای
تاریخچه
وایواسه چهار قهرمانی از پنج دوره اول مسابقات قهرمانی ملی را به دست آورد و فقط آلافوا یک قهرمانی را قبل از سال ۱۹۸۴ به دست آورد.
منطقه کلان‌شهری دیتون
منطقه کلان‌شهری دیتون (به انگلیسی: Dayton metropolitan area) یک منطقه کلان‌شهری در ایالات متحده آمریکا است. منطقه کلان‌شهری دیتون ۷۹۹٬۲۳۲ نفر جمعیت دارد.
خملیوفکا (سرزمین آلتای)
خملیوفکا (به لاتین: Khmelyovka) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در سرزمین آلتای واقع شده‌است.
سوگل
سوگل یک شهر در آلمان است که در امسلاند واقع شده‌است. سوگل ۶٬۸۹۶ نفر جمعیت دارد.
وی زن برزنجیر
وی زن برزنجیر یک ستاره است که در صورت فلکی آندرومدا قرار دارد.
مجتمع شماره ۱۷ پرتاب موشک پایگاه نیروی هوایی کیپ کاناورال
مجتمع شماره ۱۷ پرتاب موشک پایگاه نیروی هوایی کیپ کاناورال در گذشته و تا سال ۲۰۱۱ برای پرتاب موشک‌های سری دلتا و موشک‌های سری تور و موشک‌های بالستیک استفاده می‌شد ولی اکنون برای برنامه فضایی ایالات متحده و پرتاب کاوشگر به کره ماه استفاده می‌شود. این پایگاه بخشی از پایگاه نیروی هوایی کیپ کاناورال در فلوریدا است که در آن دو سیستم راه اندازی مصرفی وجود دارد که اکنون در خدمت سازمان فضایی ناسا و وزارت دفاع ایالات متحده قرار دارد.
الکساندر بیلینسون
الکساندر بیلینسون (Alexander Beilinson؛ زادهٔ ) یک دانشمند اهل ایالات متحده آمریکا است. او استاد دانشگاه دیوید و ماری وینسون گرین در دانشگاه شیکاگو است و در زمینهٔ ریاضیات فعالیت می‌کند. حوزهٔ تحقیقاتی او تئوری نمایندگی، هندسه جبری، و فیزیک ریاضی است. در ۱۹۹۹ بیلینسون به همراه هلموت هوفر مفتخر به دریافت جایزهٔ جایزه اوستروسکی شد.
رابرت وارد ویشنی
رابرت وارد ویشنی (متولد ۱۹۵۹) که یک اقتصاددان آمریکایی است، استاد برجسته خدمات مالی میرون س. اسکولز در دانشکده تجارت دانشگاه شیکاگو می‌باشد.
لوئی-آبراهام فن لو
لوئی-آبراهام فن لو (Louis-Abraham van Loo; ؛ January 1, 1653 – May 13, 1712) نقاش اهل هلند-فرانسه بود.
زبان اردو
زبان اُردو (اردو: یا ) یک زبان هندوآریایی است که بیشتر در جنوب آسیا گفتگو می‌شود. اردو زبان ملی، میانجی و رسمی پاکستان است. اردو در هند یک زبان برنامه هشتم است که وضعیت، کارکرد و میراث فرهنگی آن توسط قانون اساسی هند به رسمیت شناخته شده‌است. این زبان دارای وضعیت رسمی در چندین ایالت هند نیز هست.
لوئی-آبراهام فن لو
وی یک نقاش سبک باروک و از اعضای سلسله نقاشان ون لو بود. لوئی-آبراهام پسر یاکوب فن لو نقاش دوران طلایی هلند و پدر نقاشان ژان-بتیست فن لو و شارل-آندره فن لو بود. بیشتر آثار وی در زمینه مذهبی و نقاشی برای کلیسا بوده است.
فرانچسکو بتیچینی
فرانچسکو دی جیووانی بتیچینی (زاده ۱۴۴۶ و درگذشته ۱۴۹۷) نقاش ایتالیایی بود. آندرئاس قدیس (۱۴۸۴-۱۴۹۱) از آثار اوست.
لوئی-آبراهام فن لو
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون جایزه بزرگ رم شده‌است.
غابیدن مصطفین
غابیدن مصطفین (Ғабиден Мұстафин) یک شهرستان در قزاقستان است که در استان قراغندی واقع شده‌است. این شهرک ۳۹۹۷ نفر جمعیت دارد.
جو مورفی
جو مورفی (Joe Murphy؛ زادهٔ ۱۸۷۳) بازیکن فوتبال اهل بریتانیا است. از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال استوک سیتی، باشگاه فوتبال آرسنال، و باشگاه فوتبال هیبرنین اشاره کرد.
زبان اردو
اردو به عنوان گونه معیار فارسی‌شده زبان هندوستانی توصیف شده‌است. اردو و هندی دارای پایه واژگان مشترک هندوآریایی و همانندی‌های واجی و نحوی بسیار هستند که این باعث می‌شود که آن‌ها در گفتار محاوره‌ای برای یکدیگر قابل درک باشند. اردوی رسمی واژگان ادبی و فنی و برخی ساختارهای دستوری ساده را از فارسی می‌گیرد، در حالی که هندی رسمی این‌ها را از سانسکریت می‌گیرد. زبان اردو بیش از نیمی از واژگان (به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم) و بخش عمده دستور زبان و الفبا و شعر خود را از زبان پارسی گرفته‌است. امروزه زبان‌های فارسی و اردو از جمله نزدیک‌ترین زبان‌های جهان به یکدیگر به‌شمار می‌روند. زبان اردو چون در محیط زبان فارسی بالیده و رشد کرده‌است، به شدت تحت تأثیر این زبان قرار گرفته‌است. این تأثیر به ویژه در ادبیات اردو تا آن حد است که شعر اردو را پرتویی از شعر فارسی شمرده‌اند. ادبیات اردو در زیر بال شعر فارسی پرورش یافته، از این مادرخوانده نظم و نثر، سبک و مضمون، بحر و وزن و قافیه و شکل را به ارث برده و مخصوصاً الفاظش به‌طور کامل از فارسی نشات گرفته‌است.
اردو در سده هجدهم به زبان ادبی تبدیل شد و دو گونه معیار مشابه از آن در دهلی و لکهنو پدید آمد. از سال ۱۹۴۷ گونه معیار سوم آن نیز در کراچی پدید آمده‌است. دکنی، گونه کهن‌تری که در گذشته در جنوب استفاده می‌شد، هم‌اکنون منسوخ شده‌است.
در سال ۱۸۳۷ هنگامی که کمپانی هند شرقی (انگلیس ها)اردو را به جای فارسی، زبان دربار امپراتوری‌های اسلامی هند انتخاب کرد، این زبان به عنوان زبان اداری کمپانی در سراسر شمال هند انتخاب شد. عوامل مذهبی، اجتماعی و سیاسی که در دوره استعمار به وجود آمدند منجر به تمایز میان اردو و هندی و ستیز اردو و هندی شدند.
طبق برآورد ناسیونال انسکلوپدین در سال ۲۰۱۰، اردو بیست و یکمین زبان نخست پرگویشور در جهان بود که ۶۶ میلیون نفر آن را به عنوان زبان مادری خود صحبت می‌کردند. طبق تخمین‌های اتنولوگ در سال ۲۰۱۸، اردو یازدهمین زبان پرگویشور جهان با ۱۷۰ میلیون گویشور کل، شامل کسانی که به آن به عنوان زبان دوم صحبت می‌کنند، بود.
پیشینه
اردو همانند هندی گونه‌ای از هندوستانی است. برخی از زبان‌شناسان اظهار داشتند که نخستین شکل‌های زبان اردو از گونه قرون وسطیایی اپبرمشه زبان شورسینی، یک زبان هندوآریایی میانه که نیای دیگر زبان‌های نوین هندوآریایی است، تکامل یافته‌است.
در منطقه دهلی هندوستان زبان مورد استفاده کهریبولی بود که کهن‌ترین گونه آن به هندی باستان معروف است. این زبان به گروه هندی غربی زبان‌های هندوآریایی مرکزی تعلق داشت. ارتباط فرهنگ هندوان و مسلمان در دوره حکومت مسلمانان در هند منجر به توسعه هندوستانی به عنوان فرآورده یک تهذیب ترکیبی گنگ-جامونی شد. در شهرهایی مانند دهلی، هندی باستان شروع به گرفتن وام‌واژه از فارسی کرد و همچنان «هندی» و سپس نیز «هندوستانی» خوانده شد. در جنوب هند (به ویژه در گلکنده و بیجاپور)، گونه‌ای از این زبان در قرون وسطی شکوفا شد که به نام دکنی معروف است و از تلوگو و مراتی وام‌واژه پذیرفته‌است. یک سنت ادبی آغازین هندوی توسط امیر خسرو در اواخر سده سیزدهم پایه‌گذاری شد. از سده سیزدهم تا اواخر سده هجدهم به زبانی که اکنون اردو شناخته می‌شود هندی، هندوی، هندوستانی، دهلوی، لاهوری ، و لشکری گفته می‌شد. در پایان سلطنت اورنگ‌زیب در اوایل سده ۱۸، زبان مشترک دهلی شروع به نامیده شدن به عنوان زبان اردو کرد که از واژه ترکی اردو (ارتش) آمده بود و به معنی "زبان اردوگاه" یا به خود اردو " لشکری زبان "، بود. در آغاز سلطان‌نشین دهلی، فارسی را به عنوان زبان رسمی خود در هند برگزید و این سیاست را امپراتوری گورکانی نیز ادامه داد که از سده ۱۶ تا ۱۸ در بیشتر مناطق شمالی جنوب آسیا حکومت و نفوذ فارسی را در هندوستان تقویت می‌کرد. نام اردو نخستین بار در حدود سال ۱۷۸۰ میلادی توسط غلام همدانی مصحفی، شاعر اردوزبان، معرفی شد. اردو به عنوان یک زبان ادبی، در محیط‌های ممتاز و نخبه شکل گرفت. در حالی که اردو دستور زبان و واژگان اصلی هندوآریایی گویش محلی کهریبولی را حفظ کرده بود، سامانه نوشتاری نستعلیق را،  که به عنوان سبک خوشنویسی فارسی توسعه یافته بود، برای نوشتن برگزید.
اردو، که بیشتر توسط حاکمان انگلیسی هند به عنوان هندوستانی خوانده می‌شد، با سیاست‌های انگلیس برای سد نفوذ فارسی، در هند استعماری ترویج شد. در هند استعماری، "مسلمانان و هندوها در استان‌های متحد در قرن نوزدهم به یک زبان یکسان، یعنی هندوستانی، گفتگو می‌کردند؛ خواه آن را هندوستانی می‌نامیدند، خواه هندی، اردو، یا یکی از گویش‌های محلی آن مانند برج یا اودهی. " نخبگان جوامع مذهبی مسلمان و هندو در دادگاه‌ها و ادارات دولتی این زبان را به خط فارسی-عربی می‌نوشتند؛ گرچه هندوها همچنان از خط دیواناگری در برخی موارد ادبی و مذهبی استفاده می‌کردند ولی همواره مسلمانان از خط فارسی-عربی استفاده می‌کردند. اردو در سال ۱۸۳۷ به همراه انگلیسی جایگزین فارسی به عنوان زبان رسمی هند شد. در مدارس اسلامی هند استعماری، مسلمانان فارسی و عربی را به عنوان زبان تمدن هندی‌اسلامی آموزش می‌دیدند. انگلیسی‌ها برای ترویج سواد در میان مسلمانان هند و جذب آن‌ها در مدارس دولتی، شروع به آموزش اردو با خط فارسی-عربی در این موسسات آموزشی کردند و از این پس، اردو توسط مسلمانان هند به عنوان نماد هویت دینی آن‌ها دیده شد. هندوها در شمال غربی هند، تحت عنوان آریا سماج، بر ضد استفاده تنها از خط فارسی-عربی دست به شورش زدند و اظهار داشتند که این زبان باید به خط دیواناگری نوشته شود، که این نوشتن به دیواناگری باعث واکنش انجمن اسلامی لاهور شد. هندی نوشته‌شده به دیواناگری و اردوی به خط فارسی-عربی پایه‌گذار یک شکاف فرقه‌ای به صورت «اردو» برای مسلمانان و «هندی» برای هندوها شد، شکافی که با چندپارگی هند استعماری به عنوان زبان کشور هند و زبان کشور پاکستان پس از استقلال رسمیت یافت (گرچه هنوز هم شاعران هندویی هستند که به نوشتن به اردو ادامه می‌دهند، از جمله گوپی چند نارنگ و گلزار).
اردو در سال ۱۹۴۷ به عنوان زبان رسمی پاکستان انتخاب شد چرا که پیشتر زبان میانجی مسلمانان در شمال و شمال غربی هند بریتانیا بود؛ گرچه به عنوان زبان ادبی نویسندگان هند استعماری از جمله بمبئی، بنگال، اودیسا و تامیل نادو نیز به کار می‌رفت. در سال ۱۹۷۳، اردو به عنوان تنها زبان ملی پاکستان شناخته شد - اگرچه به زبانهای انگلیسی و منطقه‌ای نیز رسمیت رسمی داده شد. پس از حمله شوروی به افغانستان در سال ۱۹۷۹ و ورود میلیون‌ها پناهجوی افغانستانی به پاکستان، بسیاری از آن‌ها، از جمله کسانی که به افغانستان بازگشتند، به هندی-اردو تسلط دارند. این اتفاق با قرارگیری افغانستانی‌ها در برابر رسانه‌های هند و فیلم‌ها و آهنگ‌های عمدتاً هندی-اردوی بالیوود بیش از پیش تقویت شد.
رابرت وارد ویشنی
تحصیلات دانشگاهی
رابرت ویشنی در سال ۱۹۸۱ مدرک آی. بی را با بالاترین امتیاز در حوزه (اقتصاد، ریاضیات و فلسفه) از دانشگاه میشیگان دریافت کرد، همچنین مدرک دکتری خود را در سال ۱۹۸۵ در رشته (اقتصاد) و از مؤسسه فناوری ماساچوست بدست آورد.
زبان اردو
پیشینه
تلاش‌هایی برای پاکسازی اردو از واژگان پراکریت و سانسکریت و هندی از واژه‌های فارسی صورت گرفته‌است؛ واژگان جدید برای اردو عمدتاً از فارسی و عربی و برای هندی از سانسکریت گزیده می‌شوند. انگلیسی به عنوان زبان رسمی، تأثیر زیادی روی هر دو اعمال کرده‌است. جنبشی به سوی فارسی‌سازی بیش از حد اردو از زمان استقلال آن در پاکستان در سال ۱۹۴۷ پدیدار شد که به اندازه سانسکریت‌سازی بیش از حد هندی «مصنوعی» است. فارسی‌سازی بیش از حد اردو تا حدی به دلیل افزایش سانسکریت‌سازی هندی انجام شد. با این حال، سبکی از اردو که به‌طور روزمره در پاکستان گفتگو می‌شود، شبیه هندوستانی خنثی است که به عنوان زبان میانجی در شمال شبه‌قاره هند عمل می‌کند.
پراکندگی جغرافیایی
بیش از ۱۰۰ میلیون گویشور بومی اردو در هند و پاکستان با هم وجود دارد: طبق سرشماری سال ۲۰۱۱، ۵۰٫۸ میلیون اردوزبان در هند (۴٫۳۴٪ از کل جمعیت) وجود داشت و در برآوردی در سال ۲۰۰۶ تقریباً ۱۶ میلیون اردوزبان در پاکستان یافت می‌شد. در انگلستان، عربستان سعودی، ایالات متحده و بنگلادش نیز چند صد هزار گویشور اردو وجود دارند. با این حال، هندوستانی، که اردو یکی از گونه‌های آن است، بسیار گسترده‌تر صحبت می‌شود و سومین زبان رایج در جهان پس از ماندارین و انگلیسی است. نحو (دستور زبان)، صرف و واژگان اصلی اردو و هندی اساساً یکسان هستند - بنابراین زبان شناسان معمولاً آن‌ها را به عنوان یک زبان واحد می‌شمارند، در حالی که برخی ادعا می‌کنند که آن‌ها به دلایل سیاسی اجتماعی باید به عنوان دو زبان متفاوت در نظر گرفته شوند.
رابرت وارد ویشنی
کار
رابرت ویشنی یکی از نمایندگان برجسته مدرسه مالی رفتاری است. فعالیتهای تحقیقاتی وی شامل: بازار کنترل شرکتها؛ حاکمیت شرکتی در سراسر جهان؛ خصوصی‌سازی و نقش دولت در اقتصاد؛ رفتار سرمایه گذاران نهادی؛ رفتار قیمت سهام؛ اقتصاد فساد و رفتار رانت خواهی می‌باشد. مقالات پژوهشی ویشنی (که بسیاری از آنها به‌طور مشترک با آندره شلیفر، رافائل لا پورتا و ژوزف لاکونیشوک نوشته شده‌اند) از جمله تحقیقات به کار گرفته شده در زمینه علوم اقتصادی در سالهای اخیر است.
وی رئیس برنامه ان.بی.ای. ار در امور مالی شرکت است. در سال ۱۹۹۴، او (به همراه ژوزف لاکونیشوک و آندره شلیفر) ارزش ارائه مدیریت فعال برای سرمایه گذاران نهادی را با استفاده از مدل‌های سرمایه‌گذاری اختصاصی بر اساس اصول مالی رفتاری تأسیس کرد.
زبان اردو
پراکندگی جغرافیایی
اردو به دلیل تعامل با زبان‌های دیگر، در هر کجا که صحبت شود بومی‌سازی شده‌است؛ از جمله در پاکستان. اردو در پاکستان دستخوش تغییراتی شده‌است و واژه‌های زیادی را از زبان‌های منطقه‌ای وام گرفته‌است، بنابراین این به اردوزبانان در پاکستان این امکان را می‌دهد که خودشان را راحت‌تر بشناسند و به آن زبان طعم و مزه پاکستانی می‌بخشد. به همین ترتیب، گویش‌هایی اردویی را که در هند صحبت می‌شود، همانند اردوی معیار لکهنو و دهلی و همچنین دکنی جنوب هند (دکن)، نیز می‌توان به راحتی شناخت. اگر یک گویشور اردو و هندی از استفاده از واژگان ادبی خودداری کنند، به دلیل شباهت این دو، به راحتی می‌توانند سخن یکدیگر را درک کنند.
رابرت وارد ویشنی
مقالات ژورنال
ویشنی تاکنون ده‌ها مقاله به همراه همکارانش تألیف کرده‌است:
زبان اردو
پاکستان
گرچه بیشتر جمعیت پاکستان به اردو تسلط دارند، تنها ۷ درصد از آن‌ها از آن به عنوان زبان مادری خود را در سرشماری ۱۹۹۲ یاد کردند. بیشتر حدود سه میلیون پناهجوی افغانستانی با خاستگاه‌های مختلف قومی (مانند پشتون، تاجیک، ازبک، هزاره و ترکمن) که بیش از بیست و پنج سال در پاکستان اقامت داشتند، نیز به زبان اردو تسلط دارند. مهاجران از سال ۱۹۴۷ بیشینه جمعیت را در شهر کراچی تشکیل داده‌اند. روزنامه‌های زیادی به زبان اردو در پاکستان منتشر می‌شوند، از جمله روزنامه‌های دیلی جنگ ، نوای وقت و ملت.
هیچ منطقه‌ای در پاکستان از اردو به عنوان زبان مادری خود استفاده نمی‌کند، اگرچه این زبان به عنوان زبان نخست مهاجران مسلمان (معروف به مهاجران) در پاکستان که پس از استقلال در سال ۱۹۴۷ هند را ترک کردند، صحبت می‌شود. اردو در سال ۱۹۴۷ به عنوان نمادی از وحدت برای دولت جدید پاکستان انتخاب شد، زیرا پیشتر به عنوان زبان میانجی در میان مسلمانان در شمال و شمال غربی هند انگلیس عمل کرده بود. این زبان در تمام استان‌ها / سرزمین‌های پاکستان نوشته و گفتگو می‌شود و مورد استفاده قرار می‌گیرد، هرچند مردم مناطق مختلف ممکن است زبان‌های بومی مختلفی داشته باشند.
اردو به عنوان یک درس اجباری تا دبیرستان در هر دو سامانه دبیرستان‌های انگلیسی و اردو تدریس می‌شود، که میلیون‌ها اردوزبانان زبان دوم را در میان افرادی که زبان مادری آن‌ها از دیگر زبان‌های پاکستان است، تولید کرده‌است- که این به نوبه خود منجر به به جذب واژگان از زبان‌های مختلف منطقه‌ای پاکستانی و همچنین جذب واژگان اردو به زبان‌های منطقه‌ای شده‌است. با وجود اینکه مردمان بسیاری به اردو سخن می‌گویند، این زبان عطر و طعم خاصی از پاکستان پیدا کرده‌است که باعث تمایز بیشتر آن از زبان اردویی که توسط گویشوران بومی آن صحبت می‌شود، و در نتیجه گوناگونی بیشتری در زبان، شده‌است.
هند
در هند، اردو در مناطقی که اقلیت‌های بزرگی از مسلمان وجود دارند یا شهرهایی که در گذشته پایگاه امپراتوری‌های مسلمان بوده‌اند، گفتگو می‌شود. این شامل بخش‌هایی از اوتار پرادش، مادها پرادش، بیهار، تلانگانا، آندرا پرادش، ماهاراشترا، کارناتاکا و شهرستان‌هایی مانند لکهنو، دهلی، مالیرکوتله، بریلی، میروت، سهاران‌پور، مظفرنگر، رورکی، دیوبند، مرادآباد، اعظم‌گره، بیجنور، نجیب‌آباد، رامپور، علیگر، الله‌آباد، گوراخوپور، آگره، کانپور، بدایون، بوپال، حیدرآباد، اورنگ‌آباد، بنگلور، کلکته، میسور، پتنه، گلبرگه، پاربانی، ناندید، کوچی، ماله‌گاون، بیدر، آجمبر و احمدآباد می‌شود. برخی از مدارس هند زبان اردو را به عنوان زبان نخست آموزش می‌دهند و برنامه‌های درسی و امتحانات را به این زبان دارند. در صنعت بالیوود هند معمولاً از زبان اردو - به ویژه در آهنگ‌ها - استفاده می‌کند.
هند دارای بیش از ۳٬۰۰۰ نشریه اردو از جمله ۴۰۵ روزنامه روزانه اردو است. روزنامه‌هایی مانند نشاط نیوز اردو، صحرای اردو، دیلی سالار، هندوستان اکسپرس، دیلی پاسبان، سیاست دیلی، منصف دیلی و انقلاب در بنگلور، ملگاون، میسور، حیدرآباد و بمبئی به اردو منتشر و توزیع می‌شوند.
دیگر جای‌ها
چپ|بندانگشتی| یک تابلوی راهنمای سه‌زبانه به [[زبان عربی|عربی، انگلیسی و اردو در امارات متحده عربی.
]] در بیرون از جنوب آسیا، اردو توسط بسیاری از کارگران مهاجر جنوب آسیایی در مراکز عمده شهری کشورهای حاشیه خلیج فارس صحبت می‌شود. این زبان همچنین توسط تعداد زیادی از مهاجران و فرزندان آن‌ها در مراکز مهم شهری انگلستان، ایالات متحده، کانادا، آلمان، نروژ و استرالیا گفتگو می‌شود. اردو در کنار عربی، دو زبان پرگویشور مهاجران در کاتالونیا هستند.
رسمیت
از اردو یک گونه کمتر رسمی خود به عنوان ریخته، به معنی «مخلوط خشن» یاد شده‌است. گونه رسمی‌تر اردو گاهی اوقات به صورت زبان اردوی معلی با اشاره به ارتش شاهنشاهی یا لشکری زبان یا به سادگی فقط لشکری یاد می‌شود. ریشه‌شناسی واژه‌ای که در اردو استفاده می‌شود، در بیشتر موارد تعیین می‌کند که چقدر گفتار فرد مودبانه یا پالایه‌شده‌است. برای نمونه، اردو زبانان بین پانی و آب تمایز قائل می‌شوند که هر دو به معنای «آب» است؛ اولی در محاوره استفاده می‌شود و ریشه در سانسکریت دارد، اما دومی به‌طور رسمی و شاعرانه استفاده می‌شود و اصالتاً فارسی است.
استفاده از واژگان فارسی یا عربی نشان‌دهنده سطح سخنرانی رسمی‌تر و بالاتر است. به همین ترتیب، اگر از ساختارهای دستور زبان فارسی یا عربی، مانند اضافات، در اردو استفاده شود، سطح گفتار رسمی‌تر و بالاتر را نشان می‌دهد. اگر واژه‌ای از سانسکریت استفاده شود، سطح گفتار محاوره‌ای و شخصی در نظر گرفته می‌شود.
پاکستان
اردو تنها زبان ملی و یکی از دو زبان رسمی پاکستان (همراه با انگلیسی) است. این زبان در سراسر کشور گفتگو می‌شود و قابل فهم است، در حالی که زبان‌های هر ایالت (زبان‌هایی که در مناطق مختلف صحبت می‌شوند) زبان‌های استانی نامیده می‌شوند. تنها ۷٫۵۷٪ پاکستانی‌ها اردو را به عنوان زبان نخست خود صحبت می‌کنند. وضعیت رسمی اردو به این معنی است که این زبان به عنوان زبان دوم یا سوم به‌طور گسترده در سراسر پاکستان درک و صحبت می‌شود. از اردو به گستردگی در آموزش، ادبیات، اداره کشور و تجارت استفاده می‌شود، اگرچه در عمل، انگلیسی به جای اردو در رده‌های بالاتر دولتی استفاده می‌شود. ماده (۱) ۲۵۱ قانون اساسی پاکستان دستور می‌دهد که اردو به عنوان تنها زبان دولت به کار گرفته شود، اگرچه انگلیسی همچنان پرکاربردترین زبان در سطوح بالاتر دولت پاکستان است.
هند
اردو یکی از زبان‌های به رسمیت شناخته‌شده هند و یکی از پنج زبان رسمی جامو و کشمیر، یکی از دو زبان رسمی تلانگانا و همچنین "زبان رسمی اضافی" در ایالت‌های اوتار پرادش، بیهار، جارکند، بنگال غربی و پایتخت ملی، دهلی نو، است. در ایالت جامو و کشمیر پیشین، در بخش ۱۴۵ قانون اساسی چنین آمده‌است: "زبان رسمی دولت باید اردو باشد اما اگر قانونگذار مقرر کند باید از انگلیسی نیز باید برای تمام اهداف رسمی ایالت استفاده شود. "
هند یک دفتر دولتی را برای ارتقا زبان اردو در سال ۱۹۶۹ تأسیس کرد، اگرچه اداره مرکزی هندی در اوایل سال ۱۹۶۰ تأسیس شد و ترویج هندی با بودجه بهتر و به صورت پیشرفته‌تری انجام می‌شود در حالی که با ارتقا هندی وضعیت اردو تضعیف شده‌است. سازمان‌های خصوصی هندی مانند انجمن ترقی اردو، شورای دینی تعلیمی و اردو مشافیز دسته، استفاده از اردو را ترویج و آن را حفظ می‌کنند؛ انجمن با موفقیت یک کارزار را آغاز کرد که اردو را به عنوان زبان رسمی بیهار در دهه ۱۹۷۰ معرفی شود.
واژگان
سید احمد دهلوی، یک فرهنگ‌نویس از قرن ۱۹ که فرهنگ آصفیه اردو را نوشته‌است، برآورد کرده‌است که ۷۵ درصد از واژگان  و در حدود ۹۹٪ از فعل‌های اردو ریشه در سانسکریت و پراکریت دارند. حدود ۲۵٪   تا ۳۰٪ از واژگان اردو از فارسی و به میزان کمتری عربی از طریق فارسی، وام گرفته شده‌اند. افروز تاج، زبان‌شناس دانشگاه کارولینای شمالی در چپل هیل، در آماری نسبت وام‌واژگان فارسی به واژگان بومی سانسکریت در اردوی ادبی ۱ به ۳ برآورد کرده‌است. طبق برآوردی دیگر ۶۰٪ از واژگان زبان اردو از فارسی گرفته شده‌است.
«گرایش به فارسی‌سازی» اردو از قرن هجدهم توسط مکتب شاعران اردو در دهلی آغاز شد، گرچه نویسندگان دیگری مانند معراجی به گونه سانسکریت‌شده این زبان می‌نوشتند. از سال ۱۹۴۷ در پاکستان حرکت به سمت فارسی‌سازی بیش از حد اردو صورت گرفته‌است که توسط بسیاری از نویسندگان این کشور پذیرفته شده‌است. به همین ترتیب، برخی از متون اردو می‌توانند از ۷۰٪ واژه وام فارسی-عربی تشکیل شوند. برخی از اردوزبانان پاکستانی به دلیل قرار گرفتن در معرض رسانه‌های هندی، واژگان هندی را در گفتار خود گنجانده‌اند. در هند، اردو به اندازه پاکستان از هندی جدا نشده‌است.
بیشتر وام‌واژگان اردو اسم و صفت هستند. بسیاری از واژگان عربی اردو از طریق فارسی وارد آن شده‌اند، و گاه تلفظ، کاربرد و معنای آن‌ها متفاوت از عربی است. در اردو همچنین وام‌واژگان کمی از پرتغالی یافت می‌شوند. چند نمونه از این واژگان عبارتند از: از چابی ("chave": کلید)، گرجا  ("igreja": کلیسا)، کمرہ ("cámara": اتاق)، قمیض ("camisa": پیراهن)، میز ("mesa": میز).
اگر چه نام اردو از واژه ترکی اردو (ارتش) یا اردا آمده که از آن واژه انگلیسی horde (گروه ترکان و مغولان) نیز مشتق شده‌است، اردو دارای وام‌واژگان بسیار کمی از ترکی است و از نظر ژنتیکی نیز به زبان‌های ترکی ارتباطی ندارد. بیشتر واژگان اردو که از جغتایی و عربی ریشه گرفته‌اند، در اصل از راه فارسی آمده‌اند و از این رو نسخه فارسی‌شده واژگان اصلی هستند. به عنوان مثال، ت|تاء مربوطه (ة) عربی در اردو همانند فارسی به ه|ـه یا ت  تغییر پیدا می‌کند. اندک وام‌واژگان ترکی موجود در اردو از زبان جغتایی، یک زبان ترکی از آسیای میانه، آمده‌اند. اردو و ترکی هر دو از عربی و فارسی وام بسیار گرفته‌اند، از این رو بسیاری از واژه‌های آن دو در تلفظ شباهت دارند.
پوکا اورو
پوکا اورو (به اسپانیایی: Puka Uru) یک کوه در پرو است که در Peru, Pasco Region واقع شده‌است. پوکا اورو ۴٬۶۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
زبان اردو
واژگان
در برخی متون تا ۷۰ درصد واژگان زبان اردو، فارسی است. سید احمد دهلوی میزان آن را حدود ۳۰ درصد می‌داند. همیرا شهباز استادیار یکی از دانشگاه‌های پاکستان اعتقاد دارد ۶۰ درصد کلمات زبان اردو فارسی است. زمانی بیش از هشتاد یا نود درصد کلمات تشکیل دهنده زبان اردو واژگان فارسی یا عربی بوده‌است. ورود واژگان و عبارات انگلیسی و زبان‌های بومی به زبان اردو این نسبت‌ها را برهم زده و در فرهنگ لغت اردوی «فیروزاللغات» واژه‌ها و ترکیب‌های فارسی بیش از بیست‌وپنج درصد نیست. بررسی زبان اردو نشان می‌دهد که تأثیر زبان فارسی بر اردو اگرچه برای گسترش دامنهٔ ادبیات در این زبان بوده ولی این اثرپذیری دایرهٔ گسترده‌ای داشته و شامل اسامی، افعال، حروف، محاورات، تشبیهات، استعاره‌ها، ترکیب‌ها و ضرب‌المثل‌ها می‌شود. مشترکات فارسی و اردو بسیار زیاد است و زبان فارسی نه تنها بر اردو بلکه بر دیگر زبان‌های پاکستان نیز اثرات عمیق بر جای گذاشته‌است. نخستین زبانی که در شبه قاره و پاکستان از فارسی بسیار متأثر گردید، زبان پنجابی بود. زبان پنجابی بدون واسطه با زبان فارسی ارتباط برقرار کرد و از آمیزش آنها چنان خمیرمایه‌ای آماده کرد که چون به دهلی رسید زبان اردو به وجود آمد. طبق تخمین دیگر ۶۰ درصد واژگان زبان اردو از فارسی گرفته شده‌است.
اردو ایرانی-اسلامی‌شده زبان هندوستانی است. اردو گویشی از این زبان است که در پاکستان به کار می‌رود، با خط فارسی نوشته می‌شود و مملو از واژگان تخصصی و ادبی فارسی و واژگان عربی (راه یافته از طریق زبان فارسی) است. اما هندی گویشی است که در هندوستان به کار می‌رود و با خط دیواناگری نوشته می‌شود و در انتخاب واژگان تخصصی و ادبی بر زبان سانسکریت تکیه می‌کند. زبان واحد هندوستانی از لحاظ مجموع گویشوران چهارمین زبان جهان است. اردو زبان مادری کمتر از هشت درصد مردم پاکستان است، اما نزدیک به نود درصد مردم این کشور اردو را بلدند و می‌توانند به این زبان صحبت کنند. لازم است ذکر شود که برخی از مردم افغانستان هم به این زبان صحبت می‌کنند.
هند استعماری
جو مذهبی و اجتماعی در اوایل قرن نوزدهم هند انگلیس نقش به سزایی در توسعه گونه اردو داشت. هندی در پی آن به گونه متمایزی تبدیل شد که توسط افرادی که در پی ایجاد هویت هندو در برابر استعمار بودند، صحبت می‌شد. همانند هندی که برای ایجاد هویت متمایز هندو از هندوستانی جدا شد، اردو نیز برای ایجاد هویت اسلامی برای جمعیت مسلمان هند بریتانیا به کار گرفته شد. استفاده از اردو فقط به شمال هند محدود نمی‌شد و این زبان به عنوان زبان ادبی نویسندگان هندی در مناطق بمبئی، بنگال، اودیسا و تامیل نادو نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت.
از آنجا که اردو و هندی به ترتیب به نماد مذهبی و اجتماعی برای مسلمانان و هندوان تبدیل شدند، هر گونه خط ویژه خود را برگزید. طبق سنت اسلامی، عربی، زبان پیامبر و وحی قرآن، دارای اهمیت و قدرت معنوی است. از آنجا که اردو به عنوان وسیله‌ای برای وحدت مسلمانان در شمال هند و بعداً پاکستان در نظر گرفته شده بود، یک خط فارسی-عربی اصلاح‌شده را برای نوشتار برگزید.
پاکستان
اردو همچنان که جمهوری اسلامی پاکستان با هدف ایجاد میهن برای مسلمانان جنوب آسیا تأسیس شد، به نقش خود در توسعه هویت مسلمان ادامه داد. با وجود داشتن چندین زبان و گویش متمایز در مناطق پاکستان، نیاز فوری به به‌کارگیری یک زبان واحد حس می‌شد. اردو در سال ۱۹۴۷ به عنوان نمادی از وحدت برای دولت جدید پاکستان انتخاب شد، زیرا پیشتر به عنوان زبان میانجی در میان مسلمانان در شمال و شمال غربی هند انگلیس کار می‌کرد. اردو همچنین به عنوان گنجینه میراث فرهنگی و اجتماعی پاکستان دیده می‌شود.
کینهایم
کینهایم (به فرانسوی: Kienheim) یک کمون در فرانسه با جمعیت ۵۸۲ نفر است که در Canton of Truchtersheim واقع شده‌است.
زبان اردو
پاکستان
در حالی که اردو و اسلام با هم نقش مهمی در رشد هویت ملی پاکستان داشتند، اختلافات در دهه ۱۹۵۰ (به ویژه اختلافات در پاکستان شرقی، که بنگالی زبان غالب بود)، ایده اردو به عنوان یک نماد ملی و کاربردی بودن آن به عنوان زبان میانجی را به چالش کشید. هنگامی که در پاکستان شرقی سابق (بنگلادش کنونی) انگلیسی و بنگالی نیز به عنوان زبان رسمی پذیرفته شدند، از اختلافات موجود در مورد اردو کاسته شد.
سامانه نوشتاری
اردو از راست به چپ به گونه‌ای اصلاح‌شده از الفبای فارسی نوشته می‌شود که خود گونهٔ اصلاح‌شده الفبای عربی است. اردو با سبک نستعلیق خوش‌نویسی فارسی ارتباط دارد، در حالی که عربی به‌طور کلی به سبک نسخ یا رقعه نوشته می‌شود. حروف‌چینی نستعلیق دشوار است، بنابراین تا اواخر دهه ۱۹۸۰ روزنامه‌های اردو به صورت دست‌نویس توسط استادان خوشنویسی، که به نام خوش‌نویس شناخته می‌شدند، نوشته می‌شد. یک روزنامه دست‌نویس اردو به نام د مسلمان هنوز هم هر روز در چنای منتشر می‌شود.
اخیراً در هند، اردوزبانان از دیواناگری برای انتشار مجلات ادبی اردو استفاده می‌کنند و روش‌های جدیدی و متمایزی را برای علامت‌گذاری اردو در دیواناگری ابداع کرده‌اند. این ناشران به منظور بازنمایی ریشه‌شناسی فارسی-عربی واژه‌های اردو، ویژگی‌های جدید نگارشی را به دیواناگری وارد کرده‌اند. یک مثال استفاده از अ (دیواناگری الف) با علائم واکه‌ای برای نشان دادن ع است که بر خلاف قوانین املانویسی هندی است. به استفاده از دیواناگری به ناشران اردو مخاطبان بیشتری می‌دهد، در حالی که تغییرات مربوط به املانویسی به آن‌ها کمک می‌کند تا هویت متمایز اردو را حفظ کنند.
گویش‌ها
اردو دارای چند گویش به رسمیت شناخته شده، از جمله دکنی، داکایی، ریخته و اردوی بومی نوین (بر اساس گویش کهریبولی منطقه دهلی) است. دکنی در منطقه دکن در جنوب هند صحبت می‌شود. این گویش با داشتن واژگان مراتی و کونکانی و همچنین برخی از واژگان از عربی، فارسی و جغتایی که در گویش معیار اردو یافت نمی‌شود، متمایز است. دکنی به‌طور گسترده در تمام مناطق ماهاراشترا، تلانگانا، آندرا پرادش و کارناتاکا صحبت می‌شود. اردو در سایر مناطق هند نیز خوانده و نوشته می‌شود. شماری روزنامه‌های روزانه و چندین مجله ماهانه به زبان اردو نیز در این ایالت‌ها منتشر می‌شوند.
اردوی داکایی گویش بومی شهر باستانی داکا (دهاکه) در بنگلادش است که قدمت آن به دوران مغول بازمی‌گردد. با این حال، پس از جنبش زبان بنگالی در قرن بیستم، محبوبیت آن، حتی در میان گویشوران بومیش، به تدریج کاهش یافته‌است. این زبان توسط دولت بنگلادش به رسمیت شناخته نشده‌است. اردوی صحبت شده توسط پاکستانی‌های ساکن در بنگلادش با این گویش متفاوت است.
کدگزینی
بسیاری از اردوزبانان دوزبانه یا چندزبانه هستند. برخی از آن‌ها که به دو زبان اردو و انگلیسی آشنایی دارند، گاه میان اردو و انگلیسی کدگزینی می‌کنند که به آن «اردیش» گفته می‌شود. دولت پاکستان در ۱۴ اوت ۲۰۱۵ جنبش علم را با یک برنامه درسی هماهنگ در اردیش راه‌اندازی کرد. احسن اقبال، وزیر فدرال پاکستان، گفت: «اکنون دولت در حال کار بر روی یک برنامه درسی جدید برای ارائه یک واسطه جدید به دانشجویان است که ترکیبی از دو زبان اردو و انگلیسی باشد و نام آن را اردیش بگذارد.»
شعر اردو
شعر اردو که به شدت از ادبیات فارسی تأثیر گرفته یکی از گونه‌های غنی ادبیات در پاکستان و شمال هند است. بخش عمده‌ای از بزرگان این زبان از شیعیان و مرثیه سرایان عاشورا بوده‌اند. در مقایسه با شعر فارسی، قدمت شعر اردو زیاد نیست. با اینکه شعر اردو همه داروندار اولیه‌اش از شعر فارسی مستعار بوده‌است، با گذرِ زمان فاصله‌های قابلِ ملاحظه‌ای بین شعر اردو و فارسی ایجاد شده‌است و امروز بسیاری از نکاتی که در شعرِ اردو موردِ قبول واقع شده‌اند، به صورت اعمال در شعرِ فارسی اشکال محسوب می‌شوند و برعکس. مانند غزل‌های فارسی سبک هندی، غزل اردو هم غزل بیت‌محور است و هر بیتش به تنهایی معنای جداگانه‌ای را به مخاطب ارائه می‌دهد و قابلیت این را دارد که به‌طور مجزا در هر کجا استفاده شود. هرچند شعر کلاسیک فارسی هم همین‌طور بوده‌است. اما امروز در ایران بیشتر غزل‌ها منسجم بوده و انسجام عمودی دارند. حتی غزل‌هایی که موضوعاتِ مختلفی در آن‌ها گنجانیده شده‌اند و در نگاه اول غزل بیت‌محور به نظر می‌آیند، یک انسجام کلی موضوعی در خود دارند.
مقایسه با هندی
از نظر زبان‌شناسی، هندی و اردو دو گونهٔ معیار از یک زبان و نسبت به یکدیگر قابل فهم هستند. هندی به خط دیواناگری نوشته می‌شود و دارای واژگان سانسکریت بیشتری نسبت به اردو است، درحالی که اردو به خط عربی نوشته می‌شود و دارای وام‌واژه‌های فارسی و عربی بیشتری نسبت به هندی است. گرچه هر دو دارای یک هسته واژه‌ای از کلمات بومی پراکریت و سانسکریت با شمار زیادی وام‌واژهٔ فارسی و عربی هستند. به همین دلیل و همچنین این واقعیت که این دو گونه از یک دستور زبان یکسان برخوردار هستند، همه زبان‌شناسان آن‌ها را دو گونهٔ معیار از یک زبان به نام هندوستانی یا هندی-اردو می‌دانند.
هندی رایج‌ترین زبان رسمی در هند و اردو زبان ملی و میانجی پاکستان و یکی از ۲۲ زبان رسمی هند و زبان رسمی در اوتار پرادش، جامو و کشمیر و دهلی است. در نظر گرفتن هندی و اردو به عنوان زبان‌های جداگانه عمدتاً ناشی از سیاست و به دلیل رقابت هند و پاکستان است.
گویشوران اردو بر پایه کشور
جدول زیر تعداد اردوزبانان در برخی کشورها را نشان می‌دهد.
دیبوردیو، کارولینای جنوبی
دیبوردیو (به انگلیسی: DeBordieu) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در کارولینای جنوبی واقع شده‌است.
سوگل (زامتگمایند)
سوگل یک منطقهٔ مسکونی در آلمان است که در امسلاند واقع شده‌است. سوگل ۱۵٬۴۸۴ نفر جمعیت دارد.
سایاق
سایاق (Sayaq) یک منطقه مسکونی در قزاقستان است که در استان قراغندی واقع شده‌است.
فالینگبو
فالینگبو یک منطقه پرجمعیت، در جزیره سوئدی گوتلند است. منطقه اداری فالینگبو در تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۱۶ ایجاد شده‌است.
بارزترین ویژگی فالینگبو، فرستنده رادیویی فالینگبو است که ارتفاع آن ۲۶۰ متر (۸۵۰ فوت) است و از ۲۴ دسامبر ۱۹۵۹ شروع به کار کرده‌است و هم‌اکنون نیز به عنوان برج رادیویی و تلویزیونی کل گوتلند مشغول به کار است.
جغرافیا
فالینگبو همچنین نام یک دهکده کوچک در اطراف کلیسای قرون وسطایی فالینگبو است، که در قسمت غربی گوتلند، درست در شرق ویسبی واقع شده‌است.
قورتان
قورتان، مرکز دهستان گاوخونی شمالی و روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان ورزنه در استان اصفهان ایران است. این روستا در فاصله ۱۰۵ کیلومتری شرق اصفهان و ۳۵ کیلومتری  تالاب گاوخونی واقع شده است. ارتفاع از سطح دریا 1480 متر می باشد. رودخانه ی زاینده رود در طی مسیر حرکت خود به طرف تالاب گاوخونی  ازجنوب آن عبور می کند.
پیشینه تاریخی
روستای تاریخی  قورتان ورقی ناخوانده و غبار گرفته از تاریخ کهن ایران زمین و استان اصفهان است ،شاید گوشه ای ازدوران رونق و آبادی شهری را در روایات و داستان‌های کهنسالان آن بتوان یافت، اما راز سربه مهر این خطه درسینه پر اسرار کویر مدفون است.
از پیدایش قورتان تاریخ دقیق و درستی دردست نیست. اما به گواهی نام ها و محل هایی که وجود دارند  و با پیدا شدن بقایای ظروف سفالی در شرق روستا و درکنار زمین های کشاورزی حاشیۀ  رودخانه ی زاینده رود و با تشخیص باستان شناسان ،این تکه های سفالی به  هزاره اول نسبت داده شده وحکایت براین موضوع داردکه قدمت روستا چند هزار ساله  می باشد. در کنار کبوترخانه ای که در غرب روستا واقع گردیده است ، و  به زبان محلی به این مکان (بارام شاه)  می گویند که مخفف کلمه ی بهرام شاه است. قلعه ای وجود داشته که بعدها با ساختن قلعه ی اصلی روستا این مکان قلعه کنی (قلعه ی کهنه)  معرف گردیده، که بعدها تخریب و به زمین کشاورزی تبدیل شد.
وجه تسمیه روستا
به گفته دکتر جعفری زند در کتاب اصفهان پیش از اسلام : (شهر ها و محل هایی که نام آن ها با گور شروع شده است ، منطقه ی آن ها از زمین های اطراف پست تر و گود تر است که روستای گورتان نیز این ویژگی را دارد).
همچنین در گذشته کورتون نیز گفته می شد.
جمعیت
این روستا در دهستان گاوخونی شمالی قرار دارد و براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن برابر با ۱،۲۸۳ نفر (۴۰۹ خانوار) بوده‌است.
مردم
مردم قورتان در کنار فارسی به زبانی خاص صحبت می کنند که  به زبان ولاتی (ورزنه ای ) که ویژه ساکنان شرق اصفهان و برخی نقاط دیگر است که به اعتقاد زبان شناسان در فارسی قدیم و پهلوی ریشه دارد. .
اقتصاد
شغل مردم این روستا کشاورزی و دامداری است.
آثار تاریخی
قلعه قورتان نزدیک به ۴۰ هزار متر مربع مساحت دارد و دارای ۱۴ برج بوده که دوبرج آن را رودخانه تخریب کرده است. قلعه میان جاده اصلی و رودخانه زاینده واقع شده است.
ریوردیل، نبراسکا
ریوردیل شهری در ایالت نبراسکا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۸۲ نفر بوده‌است.
لورنزو دیکمن
لورنزو دیکمن (Lorenzo Dickmann؛ زادهٔ September 24, 1996) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال نووارا اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۲۰ سال ایتالیا و زیر ۲۱ سال ایتالیا بازی کرده‌است.
بوویا
گونه‌ها
بوویا گارییپنسیس بوویا میریاکانتا بوویا وولوبیلیس (پیاز رونده، پیاز دریایی )
دیر، پاکستان
دیر (به انگلیسی: Dir) یک شهر در پاکستان است که در خیبر پختونخوا واقع شده‌است. دیر ۱٬۴۲۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
جووانی دی لورنتزو
جووانی دی لورنتزو (Giovanni Di Lorenzo؛ زادهٔ August 4, 1993) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است که برای باشگاه ناپولی بازی می‌کند.
محمد حسینی‌نیا کجیدی
محمد حسین نیا کجیدی(۱۳۲۵ املش) نماینده روحانی مردم رودسر در اولین دوره مجلس شورای اسلامی بود.
حمیده مروج فرشی
حمیده مروج فرشی (زادهٔ ۱۳۳۵ در یزد) پزشک ایرانی، استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و رییس مرکز تحقیقات پوست این دانشگاه و همسر محمدرضا عارف است. او از اعضای هیئت مؤسس بنیاد امید ایرانیان است و ریاست شورای زنان را در این بنیاد بر عهده دارد. مروج مجری پروژهٔ «پوستِ جایگزین» یا «پوست ترمیمی» یا آلواسکین است که یک فناوری مهم در درمان زخم‌ها و سوختگی‌هاست.
زمزمه‌هایی از حضور مروج در انتخابات مجلس دهم وجود داشت و یک کمپین تبلیغاتی فیس‌بوکی هم برای دعوت از او ایجاد شده بود، اما او نهایتاً اعلام کرد که تمایلی به نامزدی ندارد.
زندگی
حمیده مروج متخصص پوست و مو است. موفقیت‌های تحصیلی او در سال‌های مدرسه با کسب رتبهٔ ۱۰ در دانشگاه و قبولی در رشتهٔ پزشکی به اوج خود رسید. وی همچنین قبل از انقلاب عضو انجمن اسلامی دانشجویان در شیراز بود. او اکنون به عنوان پزشک متخصص و عضو هیئت علمی در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی فعالیت می‌کند. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، استاد تمام پوست دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، عضو هیئت مرکز تحقیقات لیزر در پزشکیِ دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، فلوشیپ درماتوپاتولوژی (آسیب‌شناسی پوست) و همچنین دارای ۶۰ مقالهٔ داخلی و خارجی و سخنران همایش‌های داخلی و خارجی می‌باشد؛ و به عنوان اولین مبتکر تولید «پوست ترمیمی» در میان متخصصان این رشته زنی موفق و نام‌آشنا است. پیش از انقلاب و در زمانی که عارف به عنوان دبیر انجمن اسلامی ایران در آمریکا فعال بوده‌است، طی نامه‌ای به انجمن‌های ایران می‌خواهد که دختری را برای ازدواج با او معرفی کنند. در پی این نامه، حمیده مروج، که در آن زمان ۲۱ ساله بوده‌ است، به او معرفی می‌شود و با هم ازدواج می‌کنند. حاصل ازدواج محمدرضا عارف و حمیده مروج سه فرزند پسر است. محمدرضا عارف، هنگام ثبت‌نام در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۲) و نیز انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۵–۱۳۹۴)، همراه با همسرش در ستاد انتخاباتی وزارت کشور حضور پیدا کرد.
گندال (هند)
گندال (به انگلیسی: Gondal) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Gondal Taluka واقع شده‌است. گندال ۱٬۱۲٬۰۶۴ نفر جمعیت دارد و ۱۳۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
فودی
فودی (به فرانسوی: Fouday) یک کمون در فرانسه با جمعیت ۳۴۳ نفر است که در Canton of Schirmeck واقع شده‌است.
فرومنتیوس
فرومنتیوس (؛ 4th century – c. ۳۸۳) قدیس مسیحی اهل امپراتوری بیزانس بود.
بزم (ورزنه)
بزم (اصفهان)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان ورزنه در استان اصفهان ایران است.
جمعیت
این روستا در دهستان گاوخونی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۱۵ نفر (۱۸۰خانوار) بوده‌است.
وی۳۸۰ شکارچی
وی۳۸۰ شکارچی یک ستاره است که در صورت فلکی شکارچی قرار دارد.
لورنزو رانلی
لورنزو رانلی (Lorenzo Ranelli؛ زادهٔ June 5, 1996) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال فروزینونه اشاره کرد.
ایزواتارین
ایزواتارین (Isoetarine) یک آگونیست انتخابی گیرنده آدرنرژیک با اثر کوتاه β2 است. می‌توان آن را «نوه آدرنالین» در ردیف آگونیست‌های β2 نامید که باعث تسکین سریع برونکواسپاسم و آسم می‌شود. اپی‌نفرین (آدرنالین) نخستین مورد از این موارد بود و بعدی ایزوپرنالین (ایزوپروترنول) بود. ایزواتارین سومین دارو در این خط بود، بنابراین نسل سوم یا نوه اصلی بود.
در غرب ایالات متحده آمریکا این داروی انتخابی در اواخر دهه ۱۹۷۰ و اوایل دهه ۱۹۸۰ برای نبولیزاسیون («درمان تنفس») برای تسکین اسپاسم راه هوایی بود. به طور کلی باعث تسکین شدید تنگی نفس می‌شود که در عرض دو تا پنج دقیقه پس از شروع تنفس بیمار از مه نبولیزه شده آغاز می‌شود. این شروع سریع در داروهای بعدی به وضوح وجود ندارد.
همه کاتکول‌آمین‌های آگونیست β2 اولیه که برای برونکواسپاسم استفاده می‌شوند، دارای عوارض جانبی قوی بودند که شایع‌ترین و مشکل‌سازترین آن‌ها، افزایش ضربان قلب بود. این به این دلیل رخ داد که «اثر β2» آن‌طور که می‌توان انتظار داشت انتخابی نبود. به نظر می‌رسد گیرنده‌های β1 در برخی از بیماران نیز تحریک می‌شوند و باعث ایجاد عوارض جانبی قلبی و دیگر CNS می‌شوند. با ایزواتارین این اثر گذرا بود و معمولاً در عرض چند دقیقه پس از پایان درمان از بین می‌رفت. افزایش فشار خون در درصد کوچک اما قابل توجهی از موارد نیز رخ داد، اما تقریباً همیشه گذرا بود.
در اواخر دهه ۱۹۸۰، ایزواتارین تا حد زیادی با اورسیپرنالین (متاپروترنول) جایگزین شد، که به نظر می‌رسید عوارض جانبی قلبی کمی کمتر داشت و چند ساعت بیشتر طول کشید. اورسیپرنالین به نوبه خود با سالبوتامول (البوترول) جایگزین شد. برخی از پزشکان هنوز بر این باورند که این برونکودیلاتورهای آئروسل شده بعدی هرگز به اندازه ایزواتارین از تنگی نفس آسمی تسکین نمی‌دهند. بنابراین آنها نقش تخصصی مستمری را در درمان تنگی نفس شدید می بینند که در پنج دقیقه اول درمان با سالبوتامول بهبود نمی‌یابد.
یانوو (سرزمین آلتای)
یانوو (به لاتین: Yanovo) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در سرزمین آلتای واقع شده‌است.
آتشفشان پوتانا
آتشفشان پوتانا (به اسپانیایی: Volcán Putana) یک کوه و آتشفشان در شیلی است که در استان سور لیپز واقع شده‌است. آتشفشان پوتانا ۵٬۸۸۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
عروس نفرت‌انگیز
مایکل پرایس
}} عروس نفرت‌انگیز (به انگلیسی: The Abominable Bride) یک اپیزود ویژه از سریال تلویزیونی بریتانیایی شرلوک است. این اپیزود در شبکهٔ بی‌بی‌سی یک و پی‌بی‌اس، در تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۱۶ پخش شد. عنوان فیلم بر اساس نقل قول «ریکولتیِ پاچنبری و همسر نفرت‌انگیزش» در یکی از داستان‌های آرتور کانن دویل انتخاب شده‌است که به یکی از پرونده‌های شرلوک هولمز اشاره دارد.
سوهلاند ام روتشتاین
سوهلاند ام روتشتاین یک منطقهٔ مسکونی در آلمان است که در رایشنباخ واقع شده‌است. سوهلاند ام روتشتاین ۱٬۳۱۲ نفر جمعیت دارد.
دیکمپ، کالیفرنیا
دیکمپ (به انگلیسی: DeCamp) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان مندوسینو، کالیفرنیا واقع شده‌است. دیکمپ ۴۰۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ژان-بتیست فن لو
ژان-بتیست فن لو (Jean-Baptiste van Loo; ۱۱ ژانویه ۱۶۸۴ – ۱۹ دسامبر ۱۷۴۵) نقاش اهل فرانسه بود.
وی نقاشی را زیرنظر پدرش لوئی-آبراهام فن لو آموخت و در سنین پایین چندین عکس را برای تزئین کلیسا و ساختمان‌های عمومی در اکس-آن-پرووانس اجرا کرد، وی برای تحصیل به رم رفت و نقاشی‌های زیادی برای کلیساهای آن شهر کشید. در سال ۱۷۳۷ به انگلستان رفت پرتره‌های مختلفی در آنجا خلق کرد اما به دلیل ضعف جسمانی مدت زیادی در آنجا سکونت نکرد و به زادگاهش بازگشت و در سال ۱۷۴۵ درگذشت.