cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ttun-ttun
Hiru zuloko txirularekin batera jotzen da eskuarki, txistuak eta danbolinak eratzen duten bikotearen baliokidea osatuz. Txirula ezker eskuaz jo bitartean, eskuin eskuaz ttun-ttuna kolpatzen da. Usaiaren arabera, ttun-ttunaren sokak txirularen tonu eta kintaren arabera afinatzen dira (tonikak eta maiorrak edo nagusiak).
Purificación Arriaga
Aitzindariak
Emakume kirolari antzindariak izan ziren erraketistak. Arrakastaz beteriko hiru edo lau hamarkada bizi izan zituzten. 1940ko eta 1950eko hamarkadak izan ziren erraketisten urrezko aroa. Bartzelonan eta Madrilen zazpina frontoi zeuden orduan. Erraketisten historia, orain arte nahiko isilik egon bada ere, esanguratsua izan zen oso. Hego Euskal Herriko 47 herritako 237 erraketista profesional daude zenbatuta. Zenbaki garrantzitsua da eta gainera, 1940. hamarkadako estatistiken arabera, emakume lizentzia gehiago zeuden gizonenak baino. Garaiko emakume aurreratuak izan ziren, familia eta herria utzi eta lanera alde egin zutenak. Beren ibilbidearen berri, aitzitik, inork gutxik izan du oraintsu arte.
Larreinetako funikularra
Lotuneak
Larreinetako geltokiaren kanpoaldean CuadraBus enpresako autobusa Zugaztietara doa.
Kontakturik gabeko txartela
Barik txartel pertsonalizatuak Bizkaiko Garraio Partzuergoaren Bezeroen Arretarako Bulego integraletan eska daitezke. Gainera, Gipuzkoako Mugi eta Arabako BAT txartelak ere erabil daitezke, Creditrans tituluko prezioak aplikatuko direla.
Trenbidea
Lubeta aldea harri-horma hidraulikoko murruekin eginda dago.
Trakzio-sistema
Bigarren erredukzio-fasean, aurreko gurpilaren ardatz berean muntatutako piñoi bat 3700 mm-ko diametroko polea eragilearen zati horzdunarekin engranatzen da (erredukzio hori babes-kaxarik gabe egiten da).
Agintea eta erregulazioa
Jatorrizko balazta-sistemak osagai hauek ditu: hankako balazta larrialdietarakoa, baraila motako gailu mekanikoak (beren ekintza marruskadura-indarrari dagokio, zurezko zapata batzuek balazta-bolanteen gainean eragiten duten indarrari). Zurezko zapaten ordez, osagai sintetikoak dituzten zapata berriak ipini dira, eta gainera, balazta elektromagnetiko bat erantsi zaio.
Arsac-en-Velay
Diru sarrerak
2009an Arsac-en-Velay udalerrian 439 unitate fiskal zeuden, 1.174,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.944 euro zen.
Les Forges (Deux-Sèvres)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Les Forges udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Busèth
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Anabaptismo
Anabaptismoa Alemaniako doktrina protestantea da, Thomas Müntzerren inguruan, 1521 aldera osatu zena. Ebanjelioaren irakurketa estu bati loturik, ezinbestekoa zen, anabaptisten iritziz, kristau helduek bigarren bataioa egin zezaten. Erreforma gizartean ere burutu zedila eskatzen zuten.
SOS Deiak
SOS Deiak edozein motatako larrialdiei aurre egiteko Eusko Jaurlaritzaren Herrizaingo Sailaren erakundea da. Babes Zibileko Zuzendaritzaren eta SOS Deiak Koordinazio Operatiboaren fusioaz sortu zen 1993 urtean. Agentzia honen helburua Euskal Autonomia Erkidegoan gerta litekeen edozein eratako larrialdiri, bai izaera katastrofikoa edo zorigaitzekoa dutenei bai hain larriak ez diren beste hainbati, hauek atentzio koordinatu eta eginkorra behar badute gizartean kalterik eragin gabe eta oinarrizko zerbitzuak gainezka jarri gabe.
Hisashi Kaneko
Hisashi Kaneko (japonieraz: 金子 久, 1959ko irailaren 12a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Nelson (Nebraska)
Nelson Nebraskako hiri bat da. Nuckolls konderrian kokatua dago. 2010ean 488 biztanle zituen, 2.11 kilometro koadrotan banatuta.
Cadmoselita
Cadmoselita sulfuro motako minerala da eta wurtzite taldearen kidea da.
Mirville
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Mirville udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 320 hektarea erabiltzen.
Saint-Jean-de-Barrou
Etxebizitza
2007an 228 etxebizitza zeuden, 124 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 86 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 218 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 124 etxebizitza nagusietatik 103 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 58 etxek bost zituzten. 69 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 69 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 43 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Drakeren ekuazioa
Bertan agertzen diren parametroak hauek izanik:
Tarsul
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 garraio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Drakeren ekuazioa
Ekuazioaren balizko emaitzak
Drakeren ekuazioan agertzen diren parametroen artean L da eztabaidagarrienetariko bat. Puntu horretan zientzialari guztien adostasuna ezin da lortu. Zenbat iraun dezake zibilizazio aurreratu batek bere burua suntsitu arte? Drakek 10.000 urte kalkulatu zuen, baina beste zientzialari batzuk ezkorragoak dira (200 urte, eta are gutxiago ere proposatu dute). Gure zibilizazio berak 100 urte inguru darama fase horretan, eta duen teknologia mailarekin gai da dagoeneko bere burua suntsitzeko. Carl Saganen ustez halako zibilizazio batek luze iraun dezake baldin eta lehenengo epe "kritikoa" gainditzea lortzen badu (gu oraindik fase kritiko horretan egongo ginateke).
Hingoli barrutia
Hingoli barrutia Indiako barruti bat da, Aurangabad dibisioan, Maharashtra estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Joseph Haydn
Biografia
Gaztetatik musikarako dohain bereziak erakutsi zituen. 1740an Vienako katedraleko koruko kantari hasi zen, eta 1748 arte han jarraitu zuen. Ez zuen musika-heziketa berezirik inorengandik hartu: bere gisa ikasi zuen, Fux, Mattheson eta Carl Philipp Emanuel Bach musikarien obretatik. Lehen lanak Von Fürnberg baroiaren orkestra txikiarentzat idatzi zituen: divertimento-ak, nokturnoak, kuartetoak (1755). Lau urte geroago, Von Morzin kondearentzat lan egin zuen denbora labur batez, hark Bohemian zuen gazteluan.
Azken sei mezak (1796-1802) eta sei kuartetoak (1797) ere guztiz aintzat hartuak dira. Vienan iraganiko azken urteak gaixotasunak eta gerrak ilundu zizkioten, musikagile gazteen ezagutzak eta adiskidetasunak apur bat gozatu bazioten ere. Napoleon Vienan sartu eta handik hiru astera hil zen, 1809ko maiatzaren 31n. Emankortasun harrigarriko musikagilea izan zen. Ahots-musikaren sailean: 36 lieder, Eskoziako eta Galesko kantuen bilduma, kantatak, oratorioak, 14 meza, Stabat Mater bat, bi Te Deum, 14 eskaintza, 4 motete eta beste hainbat obra. Musika instrumentalari dagokionez, berriz: pianorako 53 sonata, 77 kuarteto, tresna desberdinetarako 65 trio, sesteto bat, kinteto batzuk, eco bat 4 biolin eta bi biolontxelorako, harparako sonata bat, piano eta biolinerako 4 sonata, 125 sinfonia edo obertura, 7 martxa, 6 scherzo, pianorako 20 kontzertu eta hainbat tresnatarako 34 kontzertu. Musika dramatikoa: 24 opera edo singspiele (haietarik 13 italiar estilokoak) eta 22 aria. Tresnaz jotzeko musikagintzan gailendu zen nagusiki.
Beethovenek eta Mozartek aitortu zuten Haydnen eragina (alderantziz ere, Mozarten obrek eragina izan zuten Haydnen azken aldiko zenbait lanetan). Zorroztasuna, oreka, argitasuna, dotorezia eta sosegua dira Haydnen musikaren ezaugarriak. Haydnen ekarpena erabakigarria izan zen sonata eta sinfonia klasikoaren behin betiko egitura finkatzeko. Ganbera-musikaren alorrean berak ezarri zuen hari-kuartetoaren egitura, gero Mozartek eta Beethovenek eredu formaltzat hartu zutena. Erlijiozko obretan ez dago dudarako edo hersturarako lekurik, eta fedearen sendotasuna modulazio samurrez zein indartsuz adierazten du. Azken barrokoaren garaikoa bazen ere, erromantizismoaren sentiberatasun-moldeak iragarri zituen bere obran.
Chenonceau jauregia
1840tik, Monumentu historiko izendaturik dago. Gaur egun Frantziako bigarren jauregirik bisitatuena da, Versaillesen ondotik.
NGC 740
NGC 740 galaxia espiral bat da, Triangulum konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen n.
Sween aintzira
Sween gaztelua aintziraren hegoaldeko ertzean dago.
Dicrossus foirni
Dicrossus foirni Dicrossus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Inhibitzaile (kimika)
Polimerizazio-inhibitzaileak
Polimerazazio-inhibitzaileak monomeroak berez polimerizatzea ebitatzeko haiei nahasten zaizkien substantziak dira. Estirenoak eta binilo-konposatuek autopolimerizazioa paira dezakete eta, ondorioz, segurtasuna bermatzeko eta monomero puruak irauteko inhibitzaileak eransten zaizkie.
Orohar polimerizazioari ekin aurretik ingurunetik erraz ken daitezkeen inhibitzaileak usatzen dira. Hidroxi taldea duten konposatuak egokiak dira garbiketa alkalino baten bidez erraz ikuz daitezkeelako, adibidez: 4-tert-butilkatekola, hidrokinona edo 4-metoxifenola.
Birbhum barrutia
Birbhum barrutia Indiako barruti bat da, Burdwan dibisioan, Mendebaldeko Bengala estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Martxel Tillous
Biografia
Tillousia etxean jaio zen, Eskiulan. Haren gurasoak ere Eskiulakoak ziren: Pierre Tillous (Tillousia etxea) eta Lucie Castillon (Maysounaba etxea). Martxel hamahiru senideetatik hirugarrena zen. Gazte zelarik euskal dantzak jokatzen eta txistua nahiz hiru zuloko txirula jotzen ikasi zuen, eta herrietako jaietan aritzen zen Jeiki dantza taldearekin.
AEBetako mendebaldean zehar, Pottokarekin
1994an, Mitxel Tillousi Ameriketako Estatu Batuetako euskotarren komunitatea zerbitzatzeko eginkizuna eman zion Eliza Katolikoak. Estatu Batuetako mendebaldeko 11 estatuetan barrena ibili zen, urtean batez beste 100.000 kilometro eginez, Pottoka izena ezarri zion furgonetan. Furgoneta horretantxe lo egiten zuen urtean 200 bat gautan.
Garezurraren josturak, fontikuluak, indar lerroak eta haustura lerroak
Mintzezko neurokraneoa. Buru-ganga
2 hezur lauen artean ehun konektibozko ildo batzuk kokatzen dira: joskurak.
Kondrokraneoa
* Irudian kondrokraneoa ikusteko: buru-ganga mozten da, entzefaloa ateratzen da eta kondrokraneoa barrutik ikustea lortzen da, kondrokraneoaren ikuspegi endokraneala lortzen da.
Indar lerroak eta haustura lerroak
Haustura lerroak aurpegiaren alde medialean agertzen dira eta horietatik abiatuz, hiru haustura mota bereiz daitezke:
Kristo
Izen honekin juduek euren apaiz, errege eta profetak izendatzen zituzten, Jainkoaren izenean hitz egiteko olioz igurtzi behar baitziren. Jesus Nazaretekoaren jarraitzaileek hari ere titulu hau eman zioten, Jesu Kristo deituz. Denborarekin Kristo izena Jesusen baliokide bilakatu zen.
Kuniharu Nakamoto
Kuniharu Nakamoto (中本 邦治) Japoniako futbolari ohia da.
The Substitute
Argumentua
Bertan, Jane Hetzko (Diane Venora) neskalagunarekin berrelkartuko da. Orain, Jane hiriko Columbus Institutuko irakaslea da, hainbat gaizkile ikasle taldeen kokalekua den ikastetxe gatazkatsua. Talde guztietan nagusiena "Suntsiketaren Erregeak" delakoa da, droga-trafikoan burubelarri sartua, eta Juan Lacas (Marc Anthony) ikaslea buruzagi du. Janek ikasle horietako batzuekin izandako topaketa batean hanka apurtuko du. Hortaz, Jonathanek James Smith irakaslearen papera eginez Jane neskalaguna institutuan ordezkatu eta "Suntsiketaren Erregeei" aurre egingo die. Bestalde, Claude Rolle (Ernie Hudson) institutuko zuzendariak ezkutuan "Suntsiketaren Erregeak" gaizkile taldeari laguntza emango die, haien kokaina salerosketatik diru irabaziak lortzeko baiditu.
Kevin Sussman
Kevin Sussman (New York, 1970eko abenduaren 4a) estatubatuar aktorea da. Ezaguna da Stuart Bloomen rola antzezteagatik The Big Bang Theory telesailean
MØ
Infantzia eta hazier artistikoa
MØ-ren familiakoak ez siren musikariak, berriz, familiako lagun bat bai, piano jolea zana eta eterea joaten zen bakoitzean etxeko pianoa jotzen erakusten zion emakumeari. Honetaz gain, MØ ere gitarrista da.
Mitrovica (Kosovo)
Izena
Etimologikoki, hiriaren izena Demetrio Deunaren Hiria izendapenetik dator. Eslaviar hizkuntzaren garapenean, izen hartatik eratorri ziren D(i)mitrovica lehenbizi, eta Mitrovica gero. 8. mendeko Demetrio Salonikakoa deunaren eliza bizantziarra hirian da oraindik. 1660 urteko Otomandar explorer Evliya Çelebi otomandar esploratzailearen testu batean agertzen da lehen aldiz hiriaren izen modernoa, Mitrovica.
Taku Takeuchi
Kanpo estekak
Taku Takeuchi Ski Federazio Internazionalean
Kairoko nazioarteko aireportua
2012an 14.729.300 pertsonek erabili zuten.
Gizarte bazterketa
Bazterketa soziala, diskriminazioa zein bazterketaren bidez gerta daiteke, baina, baliteke herritar horiek gizartean integratzeko behar diren mekanismoen falta izatea. Giza bazterketa ez da bat batean pairatzen den zerbait, hau da, prozesu baten bidez gertatzen da. Hainbat dira bazterketa eragiten duten faktoreak; pobrezia, familiaren haustura, immigrazioa, drogazaletasuna eta delinkuentzia. Zoritxarrez, bazterketa sozialak, gizartea bitan zatitzen du; alde batetik gizartean gizarteratuta daudenak eta bestetik gizartetik at daudenak, ghettoak sortuz.
Kostu-kurba
Mikroekonomian, kostu-kurbak ekoizpena (abzisa-ardatzean) ekoizpenak dakarren kostuarekin (ordenatuen ardatzean) lotzen duten kurbak dira. Mikroekonomian funtsezkoak dira, ekoizlearen ikuspuntutik, ekoizpen maila optimoa finkatu eta eskaintza-kurba ezartzeko. Azterturiko kostuak kostu marjinala eta batez besteko kostua dira eta oro har, eskala-ekonomiek eta errendimendu beherakorren legeak egindako aurreikuspenak hartzen dituzte aintzat, puntu batetik aurrera ekoizpen-faktoreen gehikuntzak gero eta ekoizpen txikiagoa ekarri eta unitateko kostuak gehitu egiten direla ezarriz.
Villechauve
Villechauve Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Centre eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Kostu-kurba
Kostu aldakorrak eta kostu finkoak
Kostu aldakorren igoera ordea ez da uniformea izaten. Kurbaren malda txikiena den puntutik aurrera, produktu-unitate gehigarri bat lortzeko, gero eta kostu handiagoa sortuko da, errendimendu beherakorren legeari jarraiki, produktibitatea gero eta txikiagoa delako. Hau da, ekoizpena mugatzen duen faktore bat finkoa denean, puntu batetik aurrera kostu aldakorrak gero eta azkarrago igoko dira.
Villechauve
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Mendiaundi II
Irispideak
Azkenik, ibilbiderik luzeena, Urepeletik abiatzen da, 432 metroko garaieran. Ibilbideak, bere osotasunean igarotzen du Beurreta zintzurra, eta 980 metroko garaieran dagoen Txasperro leporantz irtetzen da, Mendiaundi II menditik iparraldera. Gailurra jarraituz, tontorrera iristen da.
Kostu-kurba
Enpresaren eskaintza-kurba epe laburrera
Jarduera-minimoa kostu marjinalaren kurbaren eta batez besteko kostu aldakorren kurbaren ebaketa-puntuan gertatzen den ekoizpen-maila da. Jarduera-minimoan, produktuaren merkatuko prezioa batez besteko kostu aldakorraren berdina bada, enpresak kostu finkoengatiko galera izango du. Jarduera-minimoan, prezioa batez besteko kostu aldakor minimoa baino handiagoa bada, baina batez besteko kostu totala baino txikiagoa bada, enpresak galerak izango ditu, baina ez du itxiko. Hain zuzen, prezioa batez besteko kostu aldakor txikiena baino handiagoa den bitartean, ekoizten jarraituko du, kostu finkoen zati bat behintzat estali egingo baitu. Prezioa batez besteko kostu aldakorra baino txikiagoa bada, enpresak itxi egingo du. Oro har, beraz, prezio bakoitzeko enpresak ekoizteko prest dagoen kopurua batez besteko kostu aldakorren kurbak emango du, betiere jarduera-minimoko ekoizpen mailatik abiaturik.
Kostu-kurben adierazpen matematikoa
Kostu totalak, batez besteko kostu aldakorrak eta totalak eta kostu marjinala funtzio matematiko baten bitartez irudika daiteke, aldagai independente moduan ekoizpena harturik. Kostu-kurba guztien arteko funtzioak elkarrekin loturik daude eta bata emanda, besteak defini daitezke. Adibidez, abiapuntu gisa, kostu totalen funtzio hau hartzen bada:
Lou Reed
Brooklyn en jaio eta New York en bizi izan zenez, haren kanten letretan hiri horren alde ilunena ageri da maiz. Sortzaile askorekin izan zuen harremana, besteak beste, Andy Warhol eta David Bowie rekin. Itzal handiko musikaria izan zen, eta eragin handia izan zuen bere ondorengo belaunaldietan, bere estiloaren originaltasunarengatik. Hala ere, musikaren zerrenda komertzialetatik aparte egin zuen ibilibide osoa.
Bint-Anat
Bint-Anati buruz ezagutzen den azken gauza Ramses II.a hil ondoren bizirik jarraitu zuen honen seme-alaba gutxietako bat izan zela da. Bere alaba nagusia zen arren, emakume honek bere anaia Merenptahren erregealdira osasun egoera bikainean iristea lortu zuen. Hirurogeitamar urte izango zituen gutxienez, eta litekeena da Merenptahren erregealdiaren amaierara ez iristea, hortik aurrera ez baitago Bint-Anaten aipamen gehiagorik. Beharbada, Ramses II.a Handiaren Errege Emazte Handien artean hil zen azkena izan zen.
Bint-Anat literaturan
Bint-Anat eta Ramsesen arteko harremanean dago girotua Philipp Vandenberg alemaniar idazlearen "Kakalardo berdea" eleberria. Bertan, Bint-Anaten hilobiaren aurkikuntza aurkezten da, Abu Simbeleko hondakinen artean ezkutatua 1960ko hamarkadan. Sobietar zerbitzu sekretuez jositako eta Asuango presaren eraikuntzaren ondorioz antzinekotasun ugari urpean geratzeko mehatxupean zeuden Egipto batean, Bint-Anaten berraragitze berri bat (hemen Bentanat deitua) munduan zehar dabil.
Monoteismo
Sinesmen politeistak dituzte aurrez aurre. Erlijio monoteistek Mesias edo Jainkoaren mezulariak dituzte beren tradizioetan: Abraham, Moises, Jesukristo, Mahoma. Musulman, judutar eta kristauek, Jainkoaz gainera aingeru, goiangeru, santu, deabru eta antzeko izakietan sinesten dute, hauetako askoren jatorria erlijio politeistetan egonik. Judaismoa da bizirik dauden guztietan erlijio zaharrena.
Jatorria
Tradizio judu, kristau eta islamikoaren arabera, monoteismoa gizateriaren jatorrizko erlijioa izan zen; jatorrizko erlijio horri batzuetan "erlijio adamikoa" edo, Andrew Langen hitzetan, "Urerlijioa" deitzen zaio. Erlijioaren ikerlariek, neurri handi batean, ikuspuntu hori XIX. mendean alde batera utzi zuten, animismotik hasi eta politeismotik monoteismora arte eboluzio-progresio baten alde, baina 1974an teoria hori ez zegoen hain hedatuta, eta Langen antzeko ikuspuntu aldatua nabarmenagoa egin zen. Orain, Karen Armstrong eta beste autore batzuk animismoarekin hasten den progresio ebolutibo baten ideiara itzuli dira, politeismoan garatu zena, henoteismoan garatu zena, monolatrian garatu zena, benetako monoteismoan garatu zena.
Yuta Taki
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse.
Henning Mankell
Heriotza
2015 urriaren 5ean Mankell hil zen 67 urterekin diagnostikotik 3 urtetara.
Fors (Deux-Sèvres)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.080 ziren, horien artean 858 aktiboak ziren eta 222 inaktiboak ziren. 858 pertsona aktiboetatik 820 lanean zeuden (419 gizon eta 401 emakume) eta 39 langabezian zeuden (20 gizon eta 19 emakume). 222 pertsona inaktiboetatik 112 erretiraturik zeuden, 64 ikasten zeuden eta 46 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoak 100 metro
Emakumezkoak 100 metro 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2021eko uztailaren 31tik abuztuaren 1era bitarte jokatu zen Japoniako Estadio Nazionalean. 29. aldia izan zen proba hau jokatzen zela.
Oliver Kahn
Kirol ibilbidea
1994ean Alemaniako Selekzioarekin egin zuen debuta eta 1996an lorturiko Europako Futbol Txapelketa eta Munduko Futbol Txapelketako bigarren (2002) postua dira emaitza aipagarrienak.
Frai Zacarias Martinez kalea (Gasteiz)
Trafikoa
Trafikorako irekita dago, baina kale osoan ez dago aparkatzeko tokirik.
2012ko Emakumeen Euskal Bira
2012ko Emakumeen Euskal Bira euskal txirrindularitza lasterketa horren 25. edizioa izan zen, ekainaren 7tik 10era artean egin zutena. 2012ko Emakumezkoen UCI World Tourraren proba izan zen.
We Shall Overcome
We Shall Overcome (eusk. 'irabaziko dugu') gospel protesta-kanta bat da, Amerikako Estatu Batuetako eskubide zibilen aldeko mugimendu afroamerikarraren ereserki bihurtu zena. Pete Seegerrek eta Joan Baezek egin zuten ospetsu. Charles Albert Tindley metodistak moldatu zuen 1900. urtean.
Jatorria
Charles Tindleyk 1901ean Filadelfian konposatutako espiritual beltz batetik dator titulua. Tindley Afrikako eliza metodista bateko ministro izan zen. Himno eta kantu ugariren musika eta hitzak konposatu zituen. Hitzak Tindley-ren jatorrizko melodiarekin konbinatu zen geroago. Hitz berriek "We shall overcome some day" esaldia izan zuten komunean.
Lisa (abeslaria)
Lalisa Manoban (ปราณปรียา มโบาล; Buri Ram probintzia, 1997ko martxoaren 27a) Panpriya Manoban jaioa eta Lisa izen artistikoaz ezagunagoa, rap-kantari, modelo, abeslari eta dantzari thailandiarra da. Blackpink taldeko parte da YG Entertainmentek sortutakoa 2016 an.
Calcinaksita
Ezaugarriak
Calcinaksita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Fiorenzo Magni
Fiorenzo Magni (Vaiano, Pratoko probintzia, 1920ko abenduak 7 - Vaiano, 2012ko urriak 19) txirrindulari italiar bat izan zen, profesionala 1941 eta 1956 bitartean, denbora horretan 47 garaipen lortu zituelarik, horien artean hiru Italiako Giro.
Usaimen-mukosa
Usaimen-mukosa edo pituitaria horia usaimen-eskualdea estaltzen duen sudurreko geruza mukosoaren zatia da. Bertan daude usaimen-zelulak. . Jariatzen duen mukiak epitelioa babesten du.
Fiorenzo Magni
Biografia
Bere ikasketak eten behar izan zituen bere aitari garraio enpresa txiki batean laguntzeko. Bere eguneroko lanean Magnik bizikleta erabiltzen zuen garraiobide bezala, eta hala zaletu zen kirol honetara. 1936an lehiaketagatik interesatzen hasi zen, zaletu mailako talde batean sartuz.
Udako Olinpiar Jokoak
Historia
Grezia antzinako Olinpiar Jokoak berriz martxan jartzea Pierre de Coubertin baroi frantsesaren ideia izan zen. Bere helburua, Parisko Nazioarteko Erakusketa rekin batera, 1900. urtean martxan jartzea izan zen. Baina Frantziako gobernuak ez zuenez horretarako asmorik erakutsi, Dimitros Bikelas ordezkari greziarrak Atenasen egitea proposatu zion. Baroiak onartu egin zuen, orduan Parisko Erakusketa (1900) baino lehen,  Olinpiar Joko berriak Atenasen 1896an aurrera eramatea erabaki zuten. Coubertinek eskatu  zuenez, jokatu beharreko kirolen artean Europa Erdiko gimnastika, txirrindularitza eta tiroa aurkitzen ziren.
Lau urte geroago, bigarren Olinpiar Jokoak Parisen egin ziren 1900. urtean. Hirugarrenak 1904an San Luisen (Estatu Batuetan). Ordutik aurrera lau urtetik behin izan dira, hiri ezberdinetan, Munduko Gerren garaien salbuespenak kenduta. Baita ere oraintsuago 2020an Tokioko Olinpiar Jokoak urtebete atzeratzea erabaki zuten COVID-19 pandemiaren erruz.
Holbrookia subcaudalis
Holbrookia subcaudalis Holbrookia generoko animalia da. Narrastien barruko Phrynosomatidae familian sailkatuta dago.
Udako Olinpiar Jokoak
Judoa
Zazpi kategoria daude 60tik 95 kiogramora. Borrokaldiek bost minutu irauten dute, finaletan izan ezin. Orduan borrokaldi bakoitzak zazpi minutu irauten ditu. Kirol hau 1964 an agertu zen Olinpiar Jokoetan. Kirol estandarizatu olinpiarra 1972 an bihurtu zen.
Takahiro Ko
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.
Flatulista
Historia
XIII. mendeko ingelerezko Liber Feodorum (Prezioen/Ordainketen Liburua) liburuan ere aipatzen da flatulista bat: Roland Puzkertia. Urtero, Suffolkeko konderrian dagoen Hemingstone etxaldean bizitzeagatik Henrike II.a Ingalaterrakoari Gabon egunean "Unum saltum et siffletum et unum bumbulum" egin behar zion, hau da, "salto bat, txistu bat eta puzker bat". XIV. mendeko Piers Plowman poema alegorikoan agertzen den Activa Vita petsonaiak aipatzen ditu animatzaile on batek izan behar dituen abileziak, tartean puzkerrak botatzea agertzen delarik, ipuin-kontalaritza, musika jotzea edo harpa-jotzearekin batera. Poemak aipatzen duenez: "Niri dagokidanez, ezin dut danborra edo tronpeta jo, ezta txisterik egin, ezta puzker barregarririk bota jaietan, ezta harpa jo".
Aro Modernoaren hasierarekin espektakulu mota hau galbidean sartu zen, debekuekin eta ohitura aldaketekin. Hala ere, izan dira ondoren beste flatulista ezagun batzuk. Horietako bat katalan jatorriko Joseph Pujol izan zen, Le Pétomane izen artistikoarekin ezaguna. 1880ko hamarkadan gaitasun hau zuela aurkitu eta 1887an espektakulu bat montatu zuen Marseillan. 1980an Moulin Rougen debutatu zuen, espektakulu oso famatu batekin. Bertan ipurtzulotik gomazko tutu bat sartuta O sole mio eta Marseillesa jotzen zituen okarina batekin. Ondoren, Au clair de la lune jotzen zuen txirulatxo batekin. Bere espektakulura joan ziren Eduardo VII.a Erresuma Batukoa, Leopoldo II.a Belgikakoa eta Sigmund Freud, besteak beste. Salvador Dalík ere ikusi zuen bere antzezpena eta "inoiz existitu den artistarik handiena" zela esan zuen, Rafaelekin alderatuz.
1990ko hamarkadan Mr. Methane izeneko umorista famatu egin zen, hainbat saiotan agertuz, adibidez The Howard Stern Show. 2009an Britain's Got Talent saioan aurkeztu zen, bi minutuz Danubio Urdina puzkerrekin joz.
Abdulaziz Erregea nazioarteko aireportua
Abdulaziz Erregea nazioarteko aireportua (arabieraz: مطار الملك عبدالعزيز الدولي) Saudi Arabiako aireportu bat da, Jidda hiritik 19 kilometro iparraldera kokatua. Mekara erromes doazen musulmanen hegaldiak hartzen dituenez, Saudi Arabiako aireportuen artetik, jendeen joan-etorri gehien duena da; eta herrialde hartako aireportuetatik handienetan, hirugarrena.
Molagnies
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 apaindegia.
Saint-Jean-de-Paracol
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Jean-de-Paracol udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 144 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Emma Johansson
Emma Johansson (Sollefteå, -) suediar txirrindulari ohia da, 2013an UCI sailkapenaren onena izendatua. 2008ko eta 2016ko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina bana lortu zituen.
Kosei Tani
Kosei Tani (谷 晃生, 2000ko azaroaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.
Hailakandi barrutia
Hailakandi barrutia Indiako barruti bat da, Hills and Barak Valley dibisioan, Assam estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Villar-Saint-Pancrace
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eufemo
Eufemo greziar mitologiako pertsonaia bat da, Poseidon, itsasoetako jainkoaren semea. Bere ama Europa izan zen, baina ez Zeusek liluratu zuena, baizik eta Titio erraldoiaren alaba. Esaten denez, Orionen alaba Oris edo Eurotasen alaba Mazionitze ere izan zen.
Linux oinarrizko komandoak
Fitxategiak kudeatzeko utilitateak
mkdir (MaKe DIRectory) direktorioak sortzeko erabiltzen da.
Aukera bakarra aipatuko dugu: -p aukera, hain zuzen. Bi gauza egiten ditu:
cp (CoPy): Fitxategiak eta direktorioak kopiatzea.
Atzeko planoko prozesuak abiarazi eta kudeatzea: lanen kontrola
Eman dezagun komandoa beste zerbait egiten ari zaren bitartean exekutatzea nahi duzula. Irtenbidea prozesua atzeko planoan kokatzea da. Hori egiteko:
Lan bat baino gehiago has ditzakezu horrela: komando bakoitzari lan-zenbaki bat eskeituko zaio, shell-aren jobs komandoak une horretako shell-ari loturiko lan guztien zerrenda bistaratzen du. Lan baten aurrean + ikurra agertzen denean, azken prozesua atzeko planoko ataza gisa hasi zela adierazten du. Lan jakin bat berriro aurreko planora ekartzeko, fg <n> komandoa idatz dezakezu; <n> lan-zenbakia izango da.
Calinhac
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Linux oinarrizko komandoak
crontab: zure crontab fitxategiaren berri eman edo editatzea
crontab komandoari esker komandoak denbora-tarte erregularretan exekuta ditzakezu eta, horrez gain, ez duzu saiorik hasi behar eta irteerako txostena bidaltzen zaizu. Denbora-tarteak minututan, ordutan, egunetan nahiz hilabetetan zehatz ditzakezu. Aukeren arabera, crontab komandoak era batera edo bestera jokatuko du:
at: komandoa antolatu, baina behin bakarrik
Denbora modu askotara zehatz dezakezu:
Dekamerona
Ezaugarri literarioak
Obra errealista da, baina ez errealista soilik. Balio idealak goraipatzen ditu, amodioaren eta bertutearen idealak (Makiaveloren zentzuan), hau da, eskuzabaltasuna, altruismoa eta buru-azkartasuna. Esan liteke, zentzu batean, zaldunen mundua hartzen duela ispilu. Horregatik klase aristokratikoaren ideala bere egin, eta hirietako giro burgesean txertatu zuen (merkataritza eta eskulangintza munduan, zehatzago esanda). Esan izan da irudimenaren eta gudari distiratsuen mundua bertan behera utzi zuela. Boccaccioren pertsonaiak ez dira, izan ere, gerrako zaldun, bizitzako zaldun baizik.
Euskarazko itzulpenak
Arestik lapurtera klasikoaz eman zuen, ortografia modernoan. Hamabost ipuineko aukeraketa egin zuen, irakurle modernoari egokituta, amodioari buruzko ipuinak aukeratuta gehienbat.
Euskaldunei buruzko aipuak
Dekameroneko bi ipuinetan euskaldunak aipatzen dira. Bietan Bruno eta Buffalmaco izeneko pertsonaiek inori eginiko txantxetan:
San Martin Tourskoa eliza (Undio)
Egun, oinplanoan, nabe bakarra du, luzea, lau tartekoa, luneta-gangaz estalia, eta burualde poligonal gotikoa, jatorrizko nerbioak gorde dituena estalkian. Bi kapera daude burualdearen aurreko tartean, ia transeptu bat osatuz. Atea bigarren tartean dago, hegoaldean. Arku puntadunak ditu, eta arkiboltak landareez apainduriko kapitelen gainean bermatzen dira.
Kanpoaldean, elizak kontrahorma sendoak ditu, eta zenbait harburu irudidun, teilatu-hegalari eusteko. Hiru leiho izan zituen kapera nagusian, baina erdikoa baino ez da guregana ailegatu, itsututa ere. Arkibolta puntadunak eta trazeria gotikoa ditu. Atari barroko batek biltzen du atea. Adreiluz egindakoa da eta puntu erdiko hiru arkuz dago irekita.
Kanta Usui
Kanta Usui (臼井 貫太, 1999ko urriaren 9a - ) Japoniako futbolaria da.
Frantziako errugbi selekzioa
Azken hamarkadak
1993tik aurrera zortzi aldiz irabazi zuen Bost (Sei) Nazioen Txapelketa 2010 artean eta hauetatik bostetan Slam nagusia lortu zuen. 2010. hamarkada hustean pasa ondoren 2021ean azken unerarte txapelketa irabaztear egon zen eta 2022an lortu zuen txapeldun izatea partida guztiak irabaziz gainera.
Pelé
Kirol ibilbidea
Futbolerako berezko dohaina zuen: zelai gainean lasterra, bizia eta teknika trebekoa zen. Aurrelari aritzen zen maizenik, eta golak erraz sartzen zituen, bai urrundik eta bai gertutik. 1958ko Suediako Munduko Kopan (Jules Rimet lehiaketan) garaipena lortu zuen brasildar taldearekin aritu zen. 1962. eta 1970. urteetan jokatu ziren mundu lehiaketetan ere garaipena lortu zuen. Brasilen jokatu zuen Santos futbol taldean, harik eta 1974an futbola utzi zuen arte. 1975 ean, ordea, futbolera itzuli zen 1977 arte, New Yorkeko Cosmos futbol taldearekin dirutza handiko kontratu bat sinatu baitzuen. Futbola utziz geroztik, kirol munduari gertutik loturik segitu zuen aditu lanetan; zenbait liburu ere idatzi zituen eta hainbat filmetan ere izan zen partaide.
Trigonometriaren historia
Trigonometriaren eta funtzio trigonometrikoen historia 3.000 urtetik gora  zabal liteke. Babiloniarrek triangelu angeluzuzenen angeluen neurketak eta aldeen luzeren hurbilketak zehaztu zituzten; buztin lehorraren gainean grabatu zituzten zenbait taulak aditzera ematen dute. Adibidez, kuneiformean idatzitako taula babiloniar batean, Plimpton 322 izenekoan (K.a. 1900 inguruan), hamabost hiruko pitagoriko eta zenbaki-zutabe bat ageri dira, funtzio trigonometrikoen taula gisa interpreta daitekeena. Dena den, zenbait eztabaida daude honen inguruan.
Indiako matematikariak
formula zegoen.
Matematikari txinatarrak
Zirkuluen arkuen luzeretan Shenek egindako lanak oinarria eman zuen Guo Shoujing (1231–1316) matematikari eta astronomoak garatutako trigonometria esferikoaren inguruko lanean. Guo Shoujing-ek trigonometria esferikoa erabili zuen bere kalkuluetan, egutegi-sistema eta astronomia txinatarra hobetzeko.
Andoni Perez Cuadrado
Biografia laburra
1956tik 1961era, EAJk Araban izan zuen militante bakarrenetakoa izan zen, buru denak atxiloturik. “Laudioko Errazti eta besteren bat, Araban alderdiak ez zuen beste militanterik. EGI, ETA zein ELAkoa izan, bost urte haietan denek niregana jotzen zuten”. Klandestinitateko EBBko kide izan zen, eta Jaurlaritzaren ordezkaria Araban. EAko militante izan zen haustura gertatu zenetik, Euskaria Fundazioko kide, Andoniren memoriak idazten hasita daude bertan, herri honen historiaren atal bizia betiko gal ez dadin.
Blue Sky (filma)
1990ean filmatu zuten, eta 1991an amaituta zegoen filma, baina Orion Pictures ekoiztetxearen porrota zela eta, ez zuten estreinatu 1994 arte, Richardson zuzendaria hil baino hiru urte beranduago. Hala ere, kritikak harrera ona eman zion filmari eta Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Jessica Lange) irabazi zuen.
Saint-Julia-de-Bec
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 78 ziren, horien artean 49 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 49 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (21 gizon eta 17 emakume) eta 11 langabezian zeuden (6 gizon eta 5 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Julia-de-Bec udalerrian 52 unitate fiskal zeuden, 100 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.519 euro zen.
Kwanzaa
Kwanzaa kultura afro-amerikarraren urteroko ospakizuna da, abenduaren 26tik urtarrilaren 1erakoa. Karamu izeneko jaian amaitzen da, normalean seigarren egunean. Maulana Karenga ekintzaileak sortu zuen. 1966an ospatu zen lehen aldiz. 2015eko inkesta batek inkestatutakoen % 1,9k Kwanzaa ospatzeko asmoa zuela erakutsi zuen (sei milioi pertsona inguru Ameriketako Estatu Batuetan).
Makal
Egurra eta azala
Azalak horma mehea duten kortxozko zelulak ditu. Gazteak diren zuhaitzak, peridermo jarraitua duen azal leuna daukate. Geroago, askotan, azala latzen eta zimurtzen da.
Hazkuntza
Haziak aste gutxiko epean germinatu daitezke, eta baldintza egokietan, hau da, lurzoru heze eta mineralki aberastuetan, berehala hazten dira. Lehenengo urtean, nahiz eta sustraiak 75-150 cm hazi, ez du altuera asko lortzen. Lehenengo loratzea, 5-10 urterekin ematen da eta normalean Makalek 100-200 urte inguru bizi izaten dira.
Populus tremula (lertxuna)
Zuhaitz honek 20 m inguru du. Hostoak meheak dira eta heldutasunean ilegabekoak; goiko aldean kolore berde bizia daukate eta azpian, aldiz, argiagoak dira. Amentuak (Lore unisexualez osatutako lore-elkarte zintzilikaria) zilindrikoak, zintzilikariak eta oso iletsuak dira.
Populus alba (zurzuria)
Altitude gutxiko zonaldeak nahiago ditu. Ibai-sistemei, iturriei eta iturburuei lotuta bizi da; lurzoru buztintsuak ondo jasaten ditu eta ondo hazten da kalkareotan, baina gazietan desagertzen da. Europako erdialdean eta hegoaldean, Asiako mendebaldean eta Afrika iparraldean bizi da.
Erabilerak
Urtaro hezeetan landatuz eta mantenugaiez aberastutako urekin oso azkar hazten denez, asko erabiltzen da genero hau. Makaldi edo alor deituriko formazio erregularretan landatzen dira eta enbor luze eta zuzenak aurkezten ditu.
Azkar hazten den arren, bere egurra kalitate oso onekoa da; leku egokietan 20m3/ha/urte baino gehiago haztea lortu du. Egur hau dentsitate baxuko altzariak, eskorak eta txapa plana egiteko erabiltzen da; baina bere erabilera nagusia taula kontratxapatuen industrian da. Beste erabilera bat margolanen euskarriena da, Mona Lisa-rena adibidez.
Wargnies-le-Petit
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Matxismo
Matxismoak lotura estua du mundu osoko kultura patriarkalekin; izan ere, oso kultura gutxik gorde dute emakumeen berdintasun estatusa, eta matxismoak askotariko formak hartu ditu bertan. Dena den, herri eta gizarte batzuk askoz matxistagoak dira beste batzuk baino.
Zarrabete
Europako hainbat tokitan jo izan da tradizionalki, bai eta Euskal Herrian ere, gaur egun erabat desagerturik dagoen arren. Lehenengo aipamenak IX. mendekoak dira, Erdi Aroan, musika sakroarekin lotutakoak. Geurean, tresna agertzen den azkeneko testuak XVIII. eta XIX. mendekoak dira.
Matxismo
Erlijio kristauan
Aipatutako esaldietan gizonari hitz egiten zaiola ere nabarmendu behar da, hartzailea emakumea izatea ezinezkoa balitz bezala.
Thomas Sankara
Militarra
Uagadugu hiriburuan ezagun egin zen. Jendartean ospea izaten lagundu zion, alde batetik gitarra jotzaile ona izateak (Tout-à-Coup Jazz taldean jotzen zuen) eta bestetik motozikletak gustuko izateak.
Hilketa
1987ko urriaren 15ean Blaise Compaoré buru zuten 12 ofizialek osatutako taldeak egin zuten estatu-kolpean Sankara hil zuten, nahiz eta mediku militar batek "heriotza naturala" izan zela idatzi zuen. Kolpearen arrazoitzat inguruko herrialde batzuekiko harreman txarrak zituela aipatu bazen ere, kanpo zorra ez ordaintzeko zuen asmoak eragindako erreakzio kontzertatua (interesak zituzten kanpokoen eta burkinafasoarrena) izan zelako hipotesiak indar handia du.
Yusuke Kishida
Yusuke Kishida (岸田 悠佑, 1999ko ekainaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
Las Hurdes, tierra sin pan
Maisu lan honek 27 minutuko iraupena dauka, 1932. urteko udaberrian grabatuta: apirilaren 23tik maiatzaren 22ra.
Prudencia Gorrotxategi
Biografia
Prudencia Basurtoko gurutze gorriko erizaina zen eta gerra zibilaren testuinguruan hainbat zauritu artatu zituen. 1937ko ekainaren 19an Frankoren tropek Bilbo hartu zutenean hainbat emakume atxilotu zituzten, haien artean Prudencia "matxinadari laguntzea" leporatuta. Bizi osoko kartzela-zigorra ezarri eta Saturrarango Emakumeen Kartzelara eraman zuten, non bere bizitzako lau urte eman zituen, 17 urte zituenetik 21 urte bete zituen arte. 1941ko maiatzaren 11n argitaratutako BOE-an Justizia Ministro eta Presondegietako Zuzendari Orokorra zen Esteban Bilbao Eguiak bere baldintzapeko askatasuna sinatu zuen. Erabakiak 1940 eta 1941eko hainbat lege eta dekretu aipatzen ditu eta Ministroen Kontseiluko adostasuna duen Patronato Central para la Redención de las Penas por el Trabajo delakoaren proposamena dela dio:"Bere Bikaintasunak, Jainkoak gordetzen duen Estatuburuak, ontzat izan du behin-behineko baldintzazko askatasuna ematea, erbesteratzea behin betiko askatuz, hurrengo zigortuei, Agindu hau argitaratzean lor dezaketelarik: (Su Excelencia el Jefe del Estado que Dios guarde, ha tenido a bien conceder la libertad condicional provisional con la liberación definitiva del destierro a los siguientes penados, que podrán obtenerla a la publicación de la presente Orden):"Hainbat presondegietako presoen askatasuna aipatzen du, haien artean Saturrarangoak eta zehazki, Prudenciarena:"Saturrarango espetxe zentraletik, Motriko (Gipuzkoa): Rafaela Gutiérrez Martínez, María Acha Sasias, Julia Méndez López, Pilar García Pérez, Prudencio Gorrochategui Bilbao, María Ruiz Goicoeehea (De la Prisión Central de Saturrarán, Motrico (Guipúzcoa): Rafaela Gutiérrez Martínez, María Acha Sasias, Julia Méndez López, Pilar García Pérez, Prudencia Gorrochategui Bilbao, María Ruiz Goicoeehea)."
Gorla Minore
Mugakideak
Gorla Minorek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Les Fosses
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gorka Ortiz de Urbina
Gorka Ortiz de Urbina (Gasteiz, Araba, 1971ko urriaren 7a) Gasteizko jaiei hasiera ematen dien Zeledon da 2001. urtetik, Iñaki Landa ordezkatuta. Laugarren Zeledon da; aurrekoak Jose Luis Isasi Montalban 'Isasi', Enrique Orive eta Iñaki Landa izan ziren.
Gigabit segundoko
Datu transferentzia adibideak
- Konputagailuko interfazeak (MB/s-tan):
Txistu (musika tresna)
Txistua Euskal Herriko haize instrumentua da, zehazki, hiru zuloko flauta.
Hiru zuloko flautak euskal herri-musikan
Euskal Herriko eskualde guztietan oso nabarmena da hiru zuloko txirulen presentzia aspalditik, izen, material, joera, estilo eta funtzio anitzekin. Bi dira nagusiki gurean ezagunak: txistua eta xirula. Bien artean, txistua da zabalduena eta aldaera gehien dauzkana. Xirula berriz, Zuberoako folkloreari oso lotua ageri zaigu azken garaietan, 1970eko hamarkadaz honantz zerbaitxo hedatu bada ere, eremuz nahiz erabileraz. Gaur egun bereiz agertzen dira txistua eta xirula, eta hala aurkezten dira hemen ere, baina historian atzera eginez gero ez da halako alderik. Funtsean hiru zuloko ahokodun flautak dira biak, egitura, joera eta funtzio bertsuak izan dituztenak, baina tradizioaren bi eremu ezberdinetan erabiliak, nork bere izaera hartua du alderdi askotan.
Materialak
Txistuaren hodia zurezkoa izaten da gehienetan, eta dokumentazio idatziak dioenez, antzina ere hala izaten zen gehienetan. Txistuak egiteko bertako zur preziatuena eta erabiliena ezpela izan dela dirudi, baina zurak nekez irauten du mendetan barrena eta gutxi dira gorde diren txistu historikoak; horrek asko zailtzen du zehazki erabili izan diren zurak zeintzuk diren jakitea, besteak beste. XX. mendean Afrikatik ekarritako ebano eta granadillo zuren erabilera zabaldu zen, eta horietatik datorkie txistuei kolore beltz ezaguna. XX. mendearen bukaeraz gero material plastikoak ere erabiltzen dira, eta metalezkorik ere egin izan da.
Lehen dokumentuak
Honek guztiak aditzera ematen du XIII. mendetik behintzat danbolinteroa eta haren musika ongi errotuta daudela herri mailan. Berpizkunde garaian ia Europa osoan zabaldua zegoen soinu-tresna pareak badirudi askotan atzera egin zuela XIV.etik aurrera. Beste herri batzuetan ere eutsi zitzaion (hor dira Provenzako galoubet et tambourin, Ingalaterrako pipe and tabour, Leon-Extremadurako gaita y tamboril, Kataluiniako flabiol i tamborí eta beste hainbat), baina Euskal Herrian beste bide batzuk hartuko zituen, herri mailako musikariekin batera, erakunde ofizialetako danbolintero ikasiaren irudia sortuz.
Borroka greko-erromatar
Historia
Antzinako erromatarrek greziarrek utziak zituzten aztarnak eskuratu eta bereganatu zituzten, borrokarako erak ere barne. Greziarren antzera debekatua zuten parte hartzea edo eta ikuslea izatea; araua hausten zutenei heriotza zigorra ziurtatzen zitzaion.
Arau orokorrak :
Zerbait itsaskorra edo labaingarria igurtzea jantziari edo gorputzari.
Txistu (musika tresna)
XIX. mendea: instituzionalizazioa eta eskolatzea
XIX. mendea Hego Euskal Herrian nahasia eta korapilatsua izan zen: frantsestea aurrena eta bi karlistada ondoren, hiru gerratek anabasa politiko eta ekonomikoa ekarri zuten, besteak beste. Danbolinteroek ere nozitu zuten hori, jakina.
Aurretik ere bilduak izango ziren han-hemenka, baina badirudi 1927ko iraileko Arrateko batzarra izan zela propio hainbeste txistulari elkarrekin jotzen jarri zituen lehenengo aldia. Kalejiran eta prozesioan aurrena eta eliz atariko kontzertuan ondoren, ehun txistulari eta atabalari inguruk jo zuten hiru ahotsetara, Gorosarrik horretarako prestatutako errepertorio laburra: alkate soinua eta egileak Arrate izenburu jarri zien orripekoa, arin-arina eta biribilketa. Arrakasta izugarria izan zuela diote orduko kronikek, eta ez dago zalantza handirik, geroztik gertatuari erreparatuz gero: hurrengo urteetan ospatu ziren batzarretan ohikoa bihurtu zen talde handitan kontzertuak eta kalejirak egitea, eta hiri batzuetan laster hasiko ziren urtero halakoak antolatzen, txistularien alarde deituraz.
Txistua, XX. eta XXI. mendeen zubian
Urte gutxian, Euskal Herri guztitik hasi ziren Donostiako kontserbatoriora txistulariak hurbiltzen, eta laster hiriburu guztietan martxan jarri zituzten Erdi Mailako Kontserbatorioetan ere erabiltzen hasi ziren metodo eta tresna berriak.
Josefina de Beauharnais
Bizitza
Napoleon Bonaparterekin ezkondu zen 1796an; eragin handia izan zuen senarrengan. Josefinak agindu zuen Bonaparte Italiako gudarosteko jeneral izenda zezaten, eta hala gertatu zen. 1809an Napoleonek agintari bat behar zuela, baina semerik ez baitzuten, indarrik gabe utzi zuen ezkontza, eta Maria Luisa printzesarekin ezkondu zen.
Pozoi
Animalien pozoia
Gero eta ohikoagoa da gizakien osasunerako onuragarriak izan daitezkeen animalien pozoiak dosi txikietan erabiltzea. Mexikoko unibertsitate baten ikerketaren arabera, erlearen pozoiak GIBa duten gaixoei lagundu diezaieke.
Borroka greko-erromatar
Epaileak
Hiru pertsonen artean zaintzen dute borroka. Tapizeko lehendakariak, eta bi epailek. Pertsona guztiek lehenetsitako jantzi bat eraman behar dute.
Pozoi
Historia
Pozoia, bolborarekin bat, gerran ere erabili zen. Adibidez, Huolongjing-en XIV. mendeko Txinako testuak, Jiao Yuk idatzitakoak, bolbora pozoitsuaren nahasketa bat nola erabili deskribatzen zuen, galdatutako burdinazko granadak betetzeko.
Monchaux-Soreng
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Alemaniako historia
Inperioaren sorrera
Germaniako Erromatar Inperio Santua frankoen ekialdeko erresumatik garatu zen. 919tik 936 arte, germaniar herriak (frankoak, saxoiak, suabiarrak eta bavariarrak) Heinrich Saxoniako dukearen aginpean batu ziren, zeinek errege titulua hartu zuen.
Zatiketa eta bateratzea (1945-orain)
Alemaniako Errepublika Demokratikoa, aldiz, bere burua antifaxista gudariek sortutako Estatu berritzat hartzen zuen. Hori zela eta, eta baita partidu bakarraren hegemonia dudatan ez jartzeko inoiz ez zuten egin hausnarketa sakonik guda garaian gertatukoari buruz. AEDko autokritika ezak gaur egun xenofobiarekin lotutako eraso gehienek Ekialdeko Alemanian izatea eragin du.
Calonjas
Biztanleria
2007an Calonges udalerrian erroldatutako biztanleak 553 ziren. Familiak 216 ziren, horien artean 58 pertsona bakarrekoak ziren (46 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 79 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 75 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 330 ziren, horien artean 249 aktiboak ziren eta 81 inaktiboak ziren. 249 pertsona aktiboetatik 224 lanean zeuden (130 gizon eta 94 emakume) eta 26 langabezian zeuden (9 gizon eta 17 emakume). 81 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Corera
Corera Errioxako udalerria da, 2005ean 263 biztanle zituena.
Esfera armilar
Sinbolismoak
Portugalgo banderan, ezkutua inguratzen duen esfera horiak tresna astronomiko hau eskematizatzen du, eta XV. mendeko Portugalgo itsas aurkikuntzen garaira garamatza, behaketa astronomikoekin hain lotuta daudenetara. Lisboako monumentu nabarmenak diren Jerónimos Monasterioan eta Belem-eko Torrean dago.
Octavia (Nebraska)
Octavia Nebraskako herri bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 127 biztanle zituen, 0.41 kilometro koadrotan banatuta.
Meganne Christian
Biografia
Ingalaterrako Kent-en jaio zen, gurasoak Zeelanda Berrikoak ziren, eta bost urte zituela Wollongongera (Australia) joan zen bizitzera familiarekin. The Illawarra Grammar Schoolyn ikasi zuen, eta 2002ko Future Problemas Consuming Program International nazioarteko txapelketan parte hartu zuen. Britainiar, italiar, australiar eta Zeelanda Berriko nazionalitateak ditu.
Tart-le-Bas
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Tart-le-Bas udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.