cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cendejas de Enmedio
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 109 biztanle zituen.
Huelvako probintzia
Ekonomia
Ekonomia jarduera nagusiak hauek dira: lehorreko laborantza (laboreak, mahatsa, olibondoak, etab.); arrantza; abeltzaintza (ardiak, zerriak); meategiak (kobrea, Riotinto, La Zarra eta Tharsisen; manganesoa, Almonasteren); industria (petrokimika, La Rabida-n; arrain kontserbak; ardogintza; metalgintza; kimika). Hiriburuan arrantzarako eta meatze garraiorako portu garrantzitsua dago.
Qilianshanita
Qilianshanita borato motako minerala da.
Rignac (Aveyron)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Toulongo barrutia
Touloneko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 526.755 biztanle ditu 1.296 kilometro koadrotan. Guztira 34 udalerri ditu. Bere hiriburua Toulon da.
Antonio Etxaniz
Berak Gargantua izeneko panpin erraldoia diseinatu eta eraiki zuen 1854ko Bilboko Aste Nagusirako.
Meskite
Meskiteak Chihuahuako basamortuan eta Mexikoko beste eskualde idor batzuetan ere bizi dira. Gainera, Siria eta Irak iparraldeko estepetan mediterranear meskite bat dago. Era berean, Prosopis pallida espeziea 1828an sartu zuten Hawaiin, eta orain oso ohikoa da uharteetako kostalde lehorrenetan: kiawe izeneko zuhaitza da, ezti-monoflora (hau da, landare espezie bakar baten loretik lortzen dena) ekoizten duen iturri nagusia.
Guavioko zentral hidroelektrikoa
Makina gunea
Zentralaren makina-gunea edo leizea delakoa, Mambitan kokatzen da eta lur-azpian dago.
Ingurumen-ziurtagiria
2005eko amaieran, zentralak ISO 14001, ingurumen-ziurtagiria jaso zuen, Emgesa-ko zuzendaritzak zentralean bertan egindako esfortzuari esker. Izan ere, inguruko herriekin birziklapenaren aldeko heziketa-kanpaina egin zuen. Antza denez, gehien birziklatzen zuten familiei laguntza ekonomikoak ematen zizkieten. Gainera, dokumentu batean Emgesak Kolonbiako ingurumen-kudeaketarekiko konpromisoa adierazten du. .
Jabeak
Eraiki zenetik 1997ra arte, zentrala Empresa de Energía de Bogotá-ren (EEB) esku egon zen. Urte horretan, haien %49 Endesa enpresari saldu zioten. Honen ondoren, zentralaren zereginak hiru zatitan banatu ziren: Urte batzuen ondoren, zentrala Emgesa-ren (Endesaren enpresa filial bat) esku geratu zen. Izan ere, Endesak EEBren aktiboen % 2 gehiago erosi zuen, %51 rekin geratuz.
Akne
Zergatia
Larruazaleko sebo-guruinek likido koipetsu bat jariatzen dute, larruazaleko poroetatik ateratzen dena. Sebo-guruinek jariakin asko ekoizten dutenean (esaterako, nerabezaroan) poroak ixten dira eta likido koipetsua barnean geratzen da, ile-folikuluetan. Bertan bakterio anaerobio batzuk bizi dira (Propionibacterium acnes), sebo-guruinen jariakina metabolizatzen dutenak larruazala kaltetzen duten gantz-azidoak sortuz. Azken hauek dira larruazalaren hantura eta negalak eragiten dutenak.
Saint-Benoist-sur-Vanne
Saint-Benoist-sur-Vanne Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ero (argipena)
Ero hitzak adiera zenbait ditu:
Texarkana (Texas)
Texarkana Texasko hiri bat da. Bowie konderrian kokatua dago. 2010ean 36,411 biztanle zituen, 75.22 kilometro koadrotan banatuta.
Podargus strigoides
Podargus strigoides Podargus generoko animalia da. Hegaztien barruko Podargidae familian sailkatua dago.
Microhyla butleri
Microhyla butleri Microhyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Montagnac-la-Crempse
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 206 ziren, horien artean 135 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 135 pertsona aktiboetatik 127 lanean zeuden (70 gizon eta 57 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Bagmati ibaia
Kutsadura
Bagmati ibaia oso kutsaturik dago. Katmanduko estolderiatako ur zikinak jasotzen ditu, inongo tratamendurik izan ez dutenak, eta nekazaritzako produktuen soberakinak ere ibaira doaz. Honi gorputzen erreketak gehitu behar zaizkio. 2000. urteko azaroan Friends of Bagmati (Bagmatiren lagunak) elkartea sortu zen ibaia garbitzeko ekintzak eta proposamenak egiteko.
Inglourious Basterds
Argudioa eta pertsonaiak
Aurrez prestatuta zegoen bezala, Marcelek, filmaren zintak erabiliz, su emango dio zine aretoari. Herio hartan, Donowitz eta Hirchsberg (beste sasikume bat) tiroka hasten dira eta Hitler eta Goebbels hiltzea lortzen dute. Azkenean, daramatzaten bonbak lehertzen dira.
Joanes Leizarraga
Idazlanak
Azken hirurak, Arroxelan 1571n argitaratuak.
Elur-lehoinabar
Ezaugarriak
Ez dakigu zenbat ale geratzen diren egoera basatian, nahiz eta 5000 baino ez direla egongo pentsatzen da, beraz, espeziea galzorian dago.
Habitata eta banaketa
Gehienetan elurretako lehoinabarra 2000 eta 4000 metroen arteko altueretan bizi dira, nahiz eta Himalaian 6000 metrotara aurkitu. Animaliok gizakiekin gutxitan topo egiten dute, eta halako kasuetan bere kamuflaje bikainaren laguntzarekin ezkutatzen dira.
Akier
Irispideak
Madoztik, ibilbidea laburragoa da, herritik hurbil hasten den sakan luze batetik zuzen gora egiten baitu, Langetako leporaino, Ata haranaren buruan. Bide horrek zuzenean Errolan Harrira daroa, giza siluetadun harri bat, beharbada zutarria, tradizioaren arabera, Karlomagnoren iloba zen Errolanek, Aralarko San Migel santutegitik bota zuena, Madotz herria deusezteko asmoz. Baina ez zuen bere asmoa betetzerik lortu, bere arropak harrapatuta geratu baitziren, eta harria Atako haranean erori zen. Harriak, marka misteriotsu batzuk ditu, Errolanen hatzen markak direla esaten delarik.
Pseudomugilidae
Familia Australian eta Ginea Berrian bizi da eta 18 espezie ditu:
Chequilla
Chequilla Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina - Alto Tajo eskualdean dagoena.
Galston (Ekialdeko Ayrshire)
Galston, 'Baile nan Gall' eta 'Gauston', Eskoziako udalerri bat da, Ekialdeko Ayrshire konderrian.
Microhyla erythropoda
Microhyla erythropoda Microhyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Avignongo barrutia
Avignoneko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 269.828 biztanle ditu 924 kilometro koadrotan. Guztira 37 udalerri ditu. Bere hiriburua Avignon da.
Adsortzio
Adsortzioa prozesu fisiko bat da, atomo, ioi edo molekula baten gasak, likidoak edo disolbatutako solidoak azalera kondentsatu bati itsastean gertatzen dena azalera horretan aldaketak eragin gabe ; xurgapena, aitzitik, bolumen fenomeno bat da.
Antoine Griezmann
Estadistikak
''2022ko uztailaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.''
Nanismo
Nanismoa hazkuntzan izandako arazoen ondorioz ohi baino txikiagoa den pertsona bat pairatzen duen sindromea da. Sindrome hau pairatzen duten pertsonak nano edo ipotx deitzen zaie. Hainbat arrazoirengatik gerta daiteke nanismoa, hala nola, nutrizio-gabeziak, arrazoi genetikoak edo arazo hormonalak.
Mauchline
, 'Maghlinn', Eskoziako udalerri bat da, Ekialdeko Ayrshire konderrian.
Terrorismoaren goratze
Espainiako adibideak
"Kissingerrek Carrerori ilargi zati oparitu zion, ETAk ilargirako bidaia ordaindu zion" (Kissinger le regaló a Carrero un trozo de la luna, ETA le pagó el viaje a ella) Cassandra Vera, 2013
Basse-sur-le-Rupt
Diru sarrerak
2009an Basse-sur-le-Rupt udalerrian 361 unitate fiskal zeuden, 908 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.803 euro zen.
Twin Lakes (Florida)
Twin Lakes Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Broward konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Marigny (Mantxa)
Etxebizitza
2007an 958 etxebizitza zeuden, 867 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 73 hutsik zeuden. 865 etxeak ziren eta 91 apartamentuak ziren. 867 etxebizitza nagusietatik 544 bere jabearen bizilekua ziren, 313 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 57 etxek bi zituzten, 156 etxek hiru zituzten, 244 etxek lau zituzten eta 406 etxek bost zituzten. 711 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 351 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 411 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 arraindegi zen, 3 arropa dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
Liomer
Biztanleria
2007an Liomer udalerrian erroldatutako biztanleak 359 ziren. Familiak 120 ziren, horien artean 33 pertsona bakarrekoak ziren (22 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 7 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Diru sarrerak
2009an Liomer udalerrian 144 unitate fiskal zeuden, 398 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.405 euro zen.
La Trimouille
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Gargantua (atrakzioa)
Historia
Gargantua frantziar literatura-pertsonaian oinarrituta, lehendabizikoa 1854an eraiki zuen Bilbon Antonio Etxaniz suhiltzaileak. 1874an, Hirugarren Karlistaldian, bonba batek suntsitu zuen.
Beste hirietan
Hala ere, izena aldatu zuten: Bilbon, Gasteizen, Laudion, Mar del Platan eta Necochean Gargantua da; Logroñon, Tragantúa; Zaragozan eta Borjan, Tragachicos; eta Valladoliden, Palentzian eta Alcalá de Henaresen, Tragaldabas.
La Trimouille
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Motte-Chalancon
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Newmilns
, 'Am Muileann Ùr', Eskoziako herri bat da, Ekialdeko Ayrshire konderrian.
Ruben Ruiz
Literatur ibilbidea
Bere literatur-ibilbidean Anekdotak liburuarekin jaso ditu sari nagusienak, Haur eta Gazte Literaturako Euskadi Saria (2009) eta Zarauzko Udalak antolatutako XXVI. Lizardi Saria (2008). Ipuin oso laburrak biltzen dira bertan, mundura eta bizitzara irekitzen den begirada poetikoa eskainiz. Epaimahaiak autorearen estilo intimista eta minimalista nabarmendu zuen saritzerakoan, euskal Haur eta Gazte Literaturako zenbait idazle ezagun gogora ekartzen gaituen estiloa, hain zuzen, Mariasun Landa edo Juan Kruz Igerabide kasu; betiere autorearen unibertso pertsonalari uko egin gabe. Ilustrazioei dagokionez, Eider Eibarren estilo pertsonalak ere atmosfera intimo hori sortzen laguntzen du.
Chrotogale owstoni
Chrotogale owstoni Chrotogale generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Hemigalinae azpifamilia eta Viverridae familian sailkatuta dago.
Ulrike Meyfarth
Ibilbidea
Municheko Jokoen ondoren, idolo bihurtuta, Meyfarth bolada txarrean sartu zen, eta haren emaitzak kaskartu egin ziren. 1974ko Erromako txapelketetan zazpigarrena baino ezin izan zen izan, 1,83 m-ko marka eskasarekin.
Acq
Etxebizitza
2007an 188 etxebizitza zeuden, 181 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 187etxeak ziren. 181 etxebizitza nagusietatik 161 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 136 etxek bost zituzten. 153 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 78 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Batrachostomus stellatus
Batrachostomus stellatus Batrachostomus generoko animalia da. Hegaztien barruko Podargidae familian sailkatua dago.
Acq
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Acq udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 639 hektarea erabiltzen.
Katmanduko ibarra
Historia
K.a. III mendetik aurrera populatua izan dela dirudi. Esaten denez Patan hiriaren inguruan dauden lau estupa Ashoka errege handiaren alaba zen Charumatik eraiki arazi zituen.
Ispilu magiko
Telebistan edo filmetan
Izaerari lotua, maiz azaldu da ispilutxoa barnean aurpegi bat definituz. Hau presoaren metafora da nolabait. Disney-ren proposamenean Veneziako inauterietako maskaren berrulerketa erabiltzen da pertsonai honen itxura azaltzeko.
Heath Ledger
Biografia
Heathek Lehen Hezkuntza Mary's Mount eskolan jaso zuen, Gooseberry Hillen, eta, gero, Guildford Grammar Schoolen jarraitu zituen ikasketak. 10 urte zituen, lehenenengo antzerkian parte hartu zuenean, Peter Pan izanez.
Zuzendari lanak
2006an, Cause an Effecteko abestien bideo musikalak zuzendu zituen, N'fa hip-hop artista australiarraren lehen CD-a eta Seduction Is Evil (She's Hot) singlea.
2007ko Veneziako Zinemaldian, Heathek Nick Drake abeslari eta konpositore britainiarrari buruzko dokumentala egiteko asmoa agertu zuen. 1974an, antidepresibo sobredosiak hil zuen hura, 26 urte besterik ez zituenean. Drakeren abestia zen Black Eyed Dog, 1974an egindakoa, eta depresioa zen gaia. Bitan ikusi zen bideo hura jendaurrean: bata Bumbershoot Festibalean, Seattlen, 2007ko irailean eta bestea Drakeren omenez antolatu zen omenaldi batean. Heath hil zenean, Black Eyed Dog bideoa Youtuben zabaldu zen.
Heriotza
2008ko urtarrilaren 22an, 14:45 inguruan (Ekialdeko orduan), Teresa Solomon etxe zaindariak eta Diana Wolozin masajistak aurkitu zuten ohean inkontziente Manhattaneko SoHoko bere departamentuan, Brome kaleko 421eko laugarren solairuan.
7 minutu beranduago iritsi zen laguntza, 3:33 p.m. zenean, baina ez zegoen zereginik. 3:36 p.m. zenean, Ledgerren heriotza onartu behar izan zuten eta bere gorpua eraman zuten handik.
Memorialak
2008ko urtarrilaren 23an, heriotzaren berria zabaldu zenean, kazetari, familiar, fans eta ikusle andana ikaragarria bildu zen Heathen etxeaurrean.
Egun hartan bertan, 10:50 a.m. australiar orduan, gurasoak eta arreba jendaurrean agertu ziren amak Applecrossen zuen etxean, Perthen, eta komunikatu labur bat eskaini zuten, atsekabea azalduz eta pribazitatea eskatuz. Etorri ziren egunetan, ekintza ezberdinak egin zituzten bere oroimenean eta hantxe izan ziren, besteak beste, Kevin Rudd, Australiako lehen ministroa, Eric Ripper, Mendebaldeko Australiako lehen ministroa, Warner Bros (The Dark Knight filmaren banatzailea) eta Ledgerrek munduan zehar zituen milaka jarraitzaile.
Autopsia eta analisia toxikologikoa
Espekulazio ugari izan zen ondorengo 2 hilabeteetan eta, 2008ko otsailaren 6an, New Yorkeko Medikuntza Bulegoak 2008ko urtarrilaren 23ko autopsiaren eta ondorengo azterketa toxikologikoaren konklusioak azaldu zituen.
Goupillières (Eure)
Biztanleria
2007an Goupillières udalerrian erroldatutako biztanleak 736 ziren. Familiak 285 ziren, horien artean 58 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 35 bakarrik bizi ziren emakumeak), 116 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 96 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 15 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 350 etxebizitza zeuden, 293 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 345 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 293 etxebizitza nagusietatik 262 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 10 etxek bi gela zituzten, 45 etxek hiru zituzten, 88 etxek lau zituzten eta 150 etxek bost zituzten. 249 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 113 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 164 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Goupillières udalerrian 305 unitate fiskal zeuden, 779 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.158 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Goupillières udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 792 hektarea erabiltzen.
Rivière-sur-Tarn
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 607 ziren, horien artean 470 aktiboak ziren eta 137 inaktiboak ziren. 470 pertsona aktiboetatik 438 lanean zeuden (238 gizon eta 200 emakume) eta 33 langabezian zeuden (10 gizon eta 23 emakume). 137 pertsona inaktiboetatik 55 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 37 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
The Humours of Tulla
Izenburuaren hasieran The Humours hitzak daramatzaten irlandar doinu herrikoi ugari daude, ondoren doinua eskeintzen zaion leku izena doalarik, kasu honetan Clare konderriko Tulla udalerria.
Thorndale (Texas)
Thorndale Texasko hiri bat da. Milam konderrian kokatua dago. 2010ean 1,336 biztanle zituen, 2.5 kilometro koadrotan banatuta.
Jurramendiko hilketak
Jurramendiko hilketak Nafarroako Jurramendin Xabier Borboi-Parmakoaren jarraitzaile karlistek egiten zuten erromerian gertatutako atentatua da: hor, karlismoaren alderdi ultraeskuindarrek 1976ko maiatzaren 9an Ricardo García Pellejero eta Aniano Jiménez Santos hil zituzten eta beste batzuk zauritu. Italiako eta Argentinako neofaxistek ere parte hartu zuten gertaeretan.
Urtebete itsasargian
Argumentua
Jon 13 urteko gaztetxo bilbotar bat da eta gerraren ondorioz, Garraitzeta izeneko herrira bidaliko dute Alejandro izeneko bere osaba farozainarekin bizitzera.
Emu Bay Shale
Deskribapena
Kanbriar garaiko estratuak agertzen dira bertan, duela 530 eta 510 milioi urte artekoak. Kanadako Burgess Shale eta Txinako Chengjang biotarekin antzekotasun handiak dituze beraz. Apatito eta kareharrietan animalien ehun bigunak bikain mineralizatu dira eta detaile handiko fosilak atera dira.
Sans Souci (Hego Carolina)
Sans Souci Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Greenville konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Gabonetako Azoka
Alemania, Austria, Suitza eta Frantziako ia herri eta hiri guztietan, tradizionalki, Gabonetako merkatuak jartzen dituzte abenduan. Azoka hauek Weihnachtsmarkt izena jasotzen duten, zenbait lekutan, tradizioz, Abendualdiko azoka edo Jainko Haurraren merkatuak (Christkindlmarkten) deituak diren arren. Antzina, merkatu horiek neguaren hasieran bertako biztanleei aterpea emateko leku epela baino ez ziren baina, denborarekin, Gabonetako ospakizunaren elementu finko bihurtu ziren. Azoka gehienak Eguberri egunerako jada itxita daude.
Martigny (Mantxa)
Diru sarrerak
2009an Martigny udalerrian 134 unitate fiskal zeuden, 313,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.637 euro zen.
Midtown (Tennessee)
Midtown Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Roane konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lœuilly
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 5 administrazio publikoko enpresak ziren.
Saint-Benoît-sur-Seine
Biztanleria
2007an Saint-Benoît-sur-Seine udalerrian erroldatutako biztanleak 400 ziren. Familiak 144 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 72 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Futurama telesailaren atalak
Futuramak, 1999tik 2003arte iraun zuen telesail gisa, lau sasoietan banaturik. Sortzaileen asmoen kontra, telebista kateek beratan behera uztea erabaki zuten. Handik aurrera, DVD salmenta onen ondorioz, 2007. urtean berpiztu ziren, oraingoan film luze gisa. Guztira, lau film luze izan ziren.
Japoniaren banaketa administratiboa
Japoniaren banaketa administratiboa 47 prefektura edo departamenduz osatua dago, lau motakoak:
Uhartediak 20.000 uhartetik gora dituenez, hauek prefektura bati lotzen dira, nahiz eta bien arteko distantzia oso handiak izan (600km arte).
Padul
Padul (ofizialki Paul) Arabako herria da, Erriberagoitiko udalerrikoa.
Juan José Prado
Real Sociedad taldean ibilitakoa 1983an 100 metrotan, 1980 eta 1985ean 200 metrotan eta 1984an 400 metrotan bilakatu zen Espainiako txapeldun eta Los Angelesko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.
Pseudochromidae
Genero eta espezieak
Hona hemen bi genero handien bilakaera:
Tupac Amaru Mugimendu Iraultzailea
Historia
1992an Polay atxilo hartu zuten berriro eta bizi guztirako kartzela zigorra ezarri zioten. Hurrengo urtean Peruko gudarosteak taldearen baseak suntsitu zituen, eta ehunka gerrillari errenditu egin ziren amnistiaren truke. Mugimendua 200 kide besterik ez zituela geratu zen. 1995eko bukaeran talde armatuko zenbait kide atxilotu zituzten, Polayren askapena lortzeko Peruko legebiltzarraren kontrako erasoa prestatzen ari zirelako akusaziopean.
Jon Gaztañaga
Jon Gaztañaga Arrospide (Andoain, Gipuzkoa, 1991ko ekainaren 28a-) futbolari gipuzkoar bat da. Errealaren harrobian hezitakoa. Erdilari edo erdiko atzelari gisa aritu ohi da.
Batxilergoko lehen euskara katedrak Euskal Autonomia Erkidegoan
Lehiaketa-oposizioaren emaitzak
Behin azterketa eta gainontzeko guztiak amaitu ondoren 1980ko irailaren bateko Aginduan izendatuak izan ziren Batxilergoko Katedradunak. Aldi bateko funtzionario zenbakidun praktiketan izendatu zituen Madrileko gobernuak.
Cortadurako geltokia
Geltokia 1998. urtean ireki zuten biztanleria hazkunde izugarria zela-eta. Cortadura hondartzatik 500 m-ra dago.
Microhyla mixtura
Microhyla mixtura Microhyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Itzulpen automatiko neuronal
Itzulpen automatiko neuronal sakona aurrekoaren hedadura bat da. Biek erabiltzen dute neurona-sare handi bat baina itzulpen automatiko neuronal sakonak hainbat geruza prozesatzen ditu batera bakarka egin ordez.
Alor honetan izan den garapena ikaragarri azkarra izan da. Ikaskuntza sakona (deep learning) teknika Itzulpengintza automatikoan erabili zuen lehenengo argitalpen zientifikoa 2014ean agertu zen, egileak Bahdanau, Cho eta Bengio izan ziren. 2015ean lehenengo aldiz agertu zen neurona-sistema bat itzulpen automatikozko txapelketa batean (OpenMT’15). Eta hurrengo urtean txapeldunen %90a sistema neuronalak izan ziren. 2015eko aurrerapena arretan oinarritutako sistemak ("attenttion based NMT") erabiltzea izan zen. 2017an hobekuntza gehigarriak lortu ziren neurona-sareetan Transformer arkitektura erabiltzearen ondorioz. Urte bat geroago euskara ere arrakastaz erabiltzen zuen sistema bat zegoen, eta beste urte batean, 2019an, euskararako zeuden sistemak bost ziren.
Funtzionamendua
Itzulpen automatiko neuronalaren abiapuntua azpiesalditan oinarritutako sistema estatistikoak izan ziren, non azpi-osagaiak bakoitza bere aldetik sortzen den, era independentean. Alde horretatik NMTa ez da izugarrizko aurrerapausoa, itzulpen automatiko estatistikoetako antolaketa normalean horrela ere egiten baitzen. Neuronen bidezko hurbilpenaren aurrerapauso nagusia hitzak eta barne egoerak bektore-bidez errepresentatzea izan da ("embedding-ak", "etengabeko espazioko errepresentazioak"). Eredu horien egitura, azpi-esalditan oinarritutako eredu estatistikoen egitura baino sinpleagoa da. Hizkuntza-eredua, itzulpen-eredua eta berrordenatze-eredua ez dira azaltzen hiru eredu independente moduan, sekuentzia-eredu bakar bat baitago, aldi bakoitzean hitz bat iragartzen duena. Hala ere, hitzen iragarpen hori egiten denean iturburu-esaldi osoa kontuan hartzen da, baita jadanik ekoiztuta dagoen helburu-sekuentziaren zatia ere.
Ignacio Ordóñez
Sambon hasi eta behin hartu zuen parte Olinpiar Jokoetan: Los Angelesen hain zuzen ere. Bigarren errondan kaleratu zuten.
Itzulpen automatiko neuronal
Euskararako itzultzaile neuronalak
2015ean hasi zen euskararako itzulpen neuronala aztertzen TADEEP proiektuan. Ordurako Deepl itzultzaileak kalitatezko emaitzak ematen zituen 10 hizkuntzatan baina euskara ez zegoen horien artean. Bi urte geroago lehenengo emaitza bikainak lortuta, 2017an lehen demoa publikoki eskura zegoen. 2017an bertan, hainbat agente (Ixa Taldea, Elhuyar, Vicomtech, Ametzagaña, Mondragon Lingua...) batera, MODELA izeneko proiektua abiatu zen. Beste urtebeteko epean, 2018an MODELA itzultzailea plazaratu zen, Interneten publiko orokorrerako euskarazko itzulpen neuronala eskaintzen zuen lehen zerbitzua.
Abiada bizian mugitzen zen arlo honetan, geroago gutxienez beste lau itzultzaile neuronal gehiago plazaratu ziren. Horien arteko diferentzia nagusia itzultzaile bakoitzak erabiltzen duen corpusa da (corpus = milioika esaldi bi hizkuntzatan), baita itzultzeko zerbitzuan onartzen duten hitz-kopuru maximoa ere (konputagailu ahaltsu eta garestiak erabili behar dira horretan). Hauek ziren 2020ko hasieran eskaintzen ziren euskararako itzultzaile neuronalak:
Abentura grafiko
Gainbehera
1995. urtetik aurrera abentura grafikoen gainbehera haso zen, nagusiki PlayStation bideo-joko kontsolen agerpena eta jokalari belaunaldi berriek ekintza azkarragoko eta testurik gabeko jokoak nahiago zituztelako.
Pine Knot (Kentucky)
Pine Knot Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. McCreary konderrian dago, Kentucky estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Crosshouse
, Eskoziako udalerri bat da, Ekialdeko Ayrshire konderrian.
La Chapelle-Saint-Sépulcre
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Giorgio de Chirico
Giorgio de Chirico (Volos, Tesalia, Grezia, 1888ko uztailaren 10a – Erroma, Italia, 1978ko azaroaren 20a) margolari surrealista izan zen, jatorri greziar eta italiarrekoa. Antzinako Erromako artea beti kontuan hartuta, De Chiricok bere ikuspegi filosofikoa garatu zuen artearen inguruan. Hala, eskola metafisikoa zeritzona sortu zuen.
Bizitza eta obra
Grezian jaio arren aita-ama italiarrak zituen. Alberto Savinio italiar idazlea Giorgio De Chiricoren anaia zen.
Tiki Island (Texas)
Tiki Island Texasko herri bat da. Galveston konderrian kokatua dago. 2010ean 968 biztanle zituen, 1.27 kilometro koadrotan banatuta.
La Motte-Fanjas
Biztanleria
2007an La Motte-Fanjas udalerrian erroldatutako biztanleak 173 ziren. Familiak 69 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 107 ziren, horien artean 81 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 81 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (41 gizon eta 35 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean La Motte-Fanjas udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 189 hektarea erabiltzen.
Gozopil
Sableux pasta
Sukaldaritzan pasta hau gazia erabil daiteke, bereziki tartaletak edo Quicheak egiteko, azken kasu horretan gozogintzarako azukrearekin onduta erabiltzen da. Testura trinkokoak eta hoztean gogorrak, arrabolarekin luzatzen dira. Te pastak edo pastelen oinarriak egiteko erabiltzen den gaileta ore lehorra.
Flora pasta
Testura trinkokoa eta hoztean gogorra geratzen den orea, arrabolarekin luzatu behar dena. Pastak, edo pastel desberdinen oinarriak egiteko erabiltzen den gaileta ore lehorra. Espainian du oinarri eta gurina erabili beharrean txerri gantza erabiltzen da. Hala ere, gaur egun, gurina ere erabiltzen da errezeta hau egiteko.
Palmerak
Hostorea luzatu eta azukreztatu egiten da. Jarraian, bi aldeetatik biltzen joaten da erdian elkartu arte. Estalki desberdinak jartzea badago.
Steatornis caripensis
Steatornis caripensis Steatornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Steatornithidae familian sailkatua dago.
Joaquín Valle
Malagako probintzian jaioa izan arren, Gasteizen egin zuen bere ibilbidea.
Los Angeles eta Seulgo Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.
Aleksandr Alekhin
Biografia
Bigarren Mundu Gerrak Alekhine Frantzian topatu zuen, eta alemaniarrek Frantzia bereganatzean Alekhine errusiarra zenez atxilotu egin zuten. Dena den, Hirugarren Reichak munduko xake txapelduna zela ohartu eta alemaniarek okupatutako herrialdeetan barna xake erakustaldiak burutzearen truk aldeko tratua eskeini zioten.
Positroi-igorpenaren bidezko tomografia
Izarniadura-beira
Izarniadura-beira gamma izpien energia xurgatzen du, eta horren eraginez argi-fotoiak igortzen ditu. Elementu honetan, gamma fotoiek kristalean talka egiten dute energia altuko elektroi bat libre utziz. Honela, askatutako elektroiak beste elektroi batzuk kitzikatzen ditu kristala zeharkatzen duen bitartean. Jarraian, kitzikatutako elementuak argi-izpiak askatzen dituzte beraien egoera normalera bueltatzeko helburuarekin.
Rafael Mikoleta
Bizitza
1611ko azaroaren 19an San Antonio Abad parrokian bataiatua, aita Martin Mikoleta eta ama Mari Otxoa Zamudio izan zituen. Apaiz katolikoa izan zen. Lizentziaduna zen, doktorea eta epailea.
The Last Train from Hiroshima
The Last Train From Hiroshima: The Survivors Look Back liburua To Hell and Back: The Last Train From Hiroshima liburuaren bigarren argitalpen berraztertua da, Charles R. Pellegrinok egina eta 2010ean argitaratua. Best seller bihurtutako saiakera da eta Hiroshima eta Nagasakiko bonbardaketa nuklearrak ditu mintzagai, zehazki Hiroshimakoa.
Montaut (Dordoina)
Etxebizitza
2007an 64 etxebizitza zeuden, 47 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 63etxeak ziren. 47 etxebizitza nagusietatik 41 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 5 etxek hitu gela zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ibilbide kliniko
Historia
Hauen helburuak hurrengoak dira:
Joan Tartas
Joan Tartas (Juan Tartas; Jean de Tartas), hutsegite bategatik Ivan izenarekin ere ezaguna, (1610 inguru - ?), euskal idazlea izan zen, Ontsa hiltzeko bidia (1666) eta Arima penitentaren occupatione devotaq (1672) aszetika liburuen egilea.
Kritika
Deigarria da, Axularrek Geron defendatzen duenaren justu kontrakoa dioela Tartasek.
.
Madison Square Garden (1879)
Azken izen aldaketa
Lehen Madison Square Gardenen beste erabilera nabarmen bat belodromo bezala izan zen, lasterketa bizikletentzat arraultza formako pista bat. Garai hartan, bizikleta lasterketak herrialdeko kirolik handienetako bat izan ziren.
Microhyla palmipes
Microhyla palmipes Microhyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Noka
Noka hitzak hainbat kontzeptutara eraman gaitzake:
Fenwick (Ekialdeko Ayrshire)
Fenwick, Eskoziako udalerri bat da, Ekialdeko Ayrshire konderrian.
Baudricourt
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Bionika
Berez, izaki bizidunak mota askotako instrumentuz hornituta dauden makina konplexu modura hartu daitezke. Besteak bete, neurtzeko, analisirako, estimuluak jasotzeko eta erreakzio-erantzunezko tresnez baliatuak baitaude. Ditugun bost zentzumenei esker garatu ditugu instrumentu hauek.
Holm (Nordfriesland)
Holm Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Joan Miró
Bizitza
1930eko hamarraldian Miróren mugak asko zabaldu ziren. Balletetarako dekoratuak egin zituen, eta bere margolanak Frantziako eta Estatu Batuetako arte aretoetara zabaltzen hasi ziren. Espainiako gerra zibilaren garaian, Parisen bizi izan zen Miró, eta Bigarren Mundu Gerra hasi zenean Espainiara itzuli zen. Garaitsu hartan margotu zituen Konstelazio ospetsuak.
Nano (kriptomoneta)
Nano (aurretiaz Raiblocks izenez ezagutua) kode irekiko P2P kriptomoneta da. Honen latentzia baxua eta errendimendu altuari esker, berehalako eta komisiorik gabeko transakzioak eskaintzen ditu. Bitcoinak ez bezala, Nano kriptomonetak ez du Blockchain teknologia erabiltzen, DAG baizik.
Edwin Hubble
Doktoretza-ikasketak
Estatu Batuek 1917an Alemaniari gerra deklaratu ziotenean, Hubblek tesia berehala amaitu zuen, armadan sartu ahal izateko. Estatu Batuetako Armadan boluntario izan zen Hubble, eta sortu berria zen 86. Dibisioa esleitu zioten. Han maior mailara igotzea lortu zun, eta atzerrian zerbitzatzeko gai aurkitu zuten 1918ko uztailaren 9an, baina bere dibisioak ez zuen inoiz borrokan parte hartu. Lehen Mundu Gerra amaitu ondoren, Hubblek urtebete eman zuen Cambridgeko Unibertsitatean, eta han astronomia ikasketak berritu zituen.
Unibertsoa Esne Bidea galaxiatik haratago doa
Oposizioa gorabehera, Hubblek The New York Times en argitaratu zituen bere aurkikuntzak lehen aldiz 1924ko azaroaren 23an, eta gero beste astronomoei aurkeztu zizkien 1925eko urtarrilaren 1eko Elkarte Astronomiko Amerikarraren bileran. Andromeda inguruko Hubbleren emaitzak ez ziren formalki argitaratu aldizkari zientifiko batean 1929ra arte.
Gorritanzako lerrakuntza handitu egiten da distantziarekin
Hala ere, gorriranzko lerrakuntzaren arrazoia ez zegoen argi. Georges Lemaîtrek, Einsteinen erlatibitate orokor ekuazioetan oinarritutarik, gorriranzko lerrakuntzaren eta distantziaren arteko erlazioa iragarri zuen, eta hau erakusten zuten behaketekin batera argitaratu zituen emaitzak, Hubbleren legea aurkitu baino bi urte lehenago. "Abiadura" terminoa erabili zuen arren (eta "itxurazko abiadura erradialak" sarreran), geroago zalantzak agertu zituen abiadura erreal gisa interpretatzeari buruz.
Bizitza pertsonala
Hubble kristau protestante hezi zen, baina haren ondorengo adierazpen batzuek ziurgabetasuna iradokitzen dute bere fedearen inguruan.
Lemaîtreren lehentasunari buruzko salaketak
2011ko azaroan, Mario Livio astronomoak Naturen jakinarazi zuen Lemaîtreren artxiboko dokumentuek erakusten zutela omisioa Lemaîtrek berak egindako zela, antza denez ez baitzuen zentzuzkoa ikusten dagoeneko Hubblek argitaratutako informazioa zientifikoa sartzea artikuluan. Hala ere, horrek ez du kontuan hartzen Lemaîtrek frantsesez argitaratu zuela inongo omisiorik gabe Hubblek baino bi urte lehenago.
Messinako gudua (K.a. 397)
Kartago kontraerasoan
Ezer gutxi dakigu Kartagoren jarduerei buruz K.a. 405-397 artean. Urte horietan, Dionisio indartu zen eta bake-ituna apurtu zuen sikuloak erasotzean. Baliteke, K.a. 405eko Sizilian sortutako izurriarengatik Kartago ahultzea. Dionisiok Motia setiatzean eta kartagotarren menpeko greziar hiriak askatzean Kartagori eragin zion aipatutako indarra bidaltzeko, baina emaitza eskasekin. Kartagok ez zuen armada finkorik, beraz, mertzenarioak kontratatu eta armadan sartu arte ezin zuen ezer gehiagorik egin. Siziliarako alokatutako armadak 50.000 oinezko, 4.000 zaldun eta 400 gurdi zituen. Flota, berriz, 400 trirremez eta 600 garraiotako osatuta zegoen. Himilkon, berriki errege aukeratuta izan zena, armada eta flotarekin irten zen Siziliarantz K.a. 397an, baina kapitanei agindu zien helmuga ez esatea.
Albert Demangeon
1911tik aurrera Sorbonako unibertsitatean aritu zen geografiako atalean. 1925ean geografia ekonomikoaren katedra lortzen du eta hauxe izango da bere lanbidea eta bere plaza 1940rarte, bera hil arte.
Le déclin de l'Europe liburuxkan (1920) (euskaraz "Europaren gainbehera"), Europaren nagusitasunaren amaiera aurreikusi zuen.
El Cardoso de la Sierra
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 71 biztanle zituen.
Adinfer
Biztanleria
2007an Adinfer udalerrian erroldatutako biztanleak 216 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Mars Polar Lander
Misioaren Garapena
MPL-ren zunda printzipala Martitzeko hego poloaren 1000 km baino gutxiagora lurra hartu behar zuen. Eremu honetan izotz kapa sortzen eta desagertzen da Martitzeko urtaroen arabera.
Gaztelugatxe (abestia)
Hitzak
1996an Oskorriren 25. urteurrenean Liam O'Flynn irlandar musikariak bigarren bertsoa gaelikoz kantatu zuen, E. Béhal eta S. ó H-Eochagaín-en bertsioa, honela.
El Cubillo de Uceda
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 191 biztanle zituen.
Point of No Return (1993ko filma)
Point of No Return edota The Assassin (Itzulbiderik Gabe» edota «Hiltzailea), 1993ko John Badham ingeles-estatubatuar zinema zuzendariaren ekintza film bat da. Luc Besson frantziar zuzendari eta gidoilariaren Nikita (1990) filmaren berregokitzapena da. Bridget Fonda, Gabriel Byrne, Dermot Mulroney, Anne Bancroft eta Harvey Keitel aktoreek antzeztu zuten.
Sinopsia
Maggie (Bridget Fonda) drogazalea hilketa eta lapurreta burutzeagatik heriotza zigorrera kondenatua izan den eta injekzio bidez exekutatua izateko zain dagoen emakume gazte bat da. Baina Bob (Gabriel Byrne) estatu krimenetan espezializatutako agenteak bere lantaldean jarduteko erreklutatzea erabakitzen duenean, Maggieren patu etsigarria aldatuko egingo da. Orain bi irtenbide dauzka: heriotza ala Estatuaren zerbitzupeko makina hiltzaile batean bilakatzea. Bere eraldaketa fisiko eta morala Bob eta Amandaren (Anne Bancroft) ardura izango da, eta Maggie gazte sofistikatu bat bilakatuko dute.
Woodmere (New York)
Woodmere Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Nassau konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hannah Tointon
Biografia
2014an Walking with the Enemy filmean hirukote protagonista osatu zuen Ben Kingsley eta Jonas Armstrongekin batera.
Euskal Herria museoa
Euskal Herria museoa Gernikako erdigunean dagoen museoa da, Montefuerte edo Alegria Jauretxean hain zuzen ere.
1988ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartutako euskal herritar kirolariak
Kirolarien zerrenda
{| class="wikitaula sortable" ! Kirolaria !! Kirola !! Jaioterria !! Parte-hartzeak
Galaxia
Gaur egungo ikerketa
1944an, Hendrik van de Hulstek iragarri zuen 21 cm-ko uhin-luzera duen mikrouhin-erradiazioa izarrarteko hidrogeno atomikoaren gasetik detekta zitekeela ; eta 1951n ikusi zen. Hautsa xurgatzeak ez dio eragiten erradiazio horri, eta, beraz, gure galaxiako gasaren mugimendua kartografiatzeko erabil daiteke Doppler desplazamendua. Behaketa horiek gure galaxiaren erdian barra birakariko egitura baten hipotesia ekarri zuten. Irrati-teleskopioen hobekuntzari esker, hidrogeno-gasa beste galaxia batzuetan ere arakatu ahal izan zen. 1970eko hamarkadan, Vera Rubinek desadostasun bat aurkitu zuen behatutako errotazio galaktikoaren abiaduraren eta izar eta gasaren masa ikusgaiak aurrez ikusitakoaren artean. Gaur egun, uste da ikusten ez den materia ilunaren kantitate handiak azaltzen duela galaxien errotazioaren arazoa.
Kiribilak
Galaxia kiribilak izar eta izarrarteko erdiko disko birakari batez osatuta daude, orokorrean zaharragoak diren izarren erdiko protuberantziarekin batera. Erraboilaren ondotik, beso distiratsu samarrak zabaltzen dira. Hubbleren sailkapen-eskeman, galaxia kiribilak S motakoak dira, eta ondoren letra bat (a, b edo c), beso kiribilen estutasun maila eta erdiko erraboilaren tamaina adierazten duena. Sa galaxia batek besoak estu eta zehaztugabe ditu eta erdialdeko eskualde handi samarra du. Beste muturrean, Sc galaxia batek beso irekiak eta ongi definituak ditu, eta erdialdeko eskualde txiki bat. Besoak gutxi zehaztuta dituen galaxia bati batzuetan galaxia espiral malutatzailea esaten zaio; diseinu handiko galaxia kiribilarekin kontrastean, beso espiral nabarmenak eta ongi definituak baititu. Galaxia baten errotazio-abiadura diskoaren lautasunarekin lotuta dagoela uste da; izan ere, galaxia kiribil batzuek protuberantzia lodiak dituzte, eta beste batzuek, berriz, finak eta trinkoak.
Kiribil super-argitsuak
Duela gutxi, ikertzaileek kiribil super-argitsuak izeneko galaxiak deskribatu dituzte. Oso handiak dira, eta 437.000 argi-urteko diametroa dute gutxienez (Esne Bidearen 100.000 argi-urteko diametroarekin alderatuta). 340.000 milioi eguzki masako masarekin, argi ultramore eta infragorri kantitate handia sortzen dute. Uste da Esne Bidean baino 30 aldiz handiagoa dela izar-formazioaren erritmoa.
Izar sorkuntza handiko galaxiak
Izarren eztandak bat egiten duten edo elkarri eragiten dioten galaxiekin lotuta egoten dira. Starburstak sortzeko interakzio mota horren eredua M82 da, M81 handienarekin hurbileko topaketa izan zuena.
Argi infragorriko galaxiak
Argi infragorriko galaxiak (LIRG) 1011 L☉ (Eguzki-argitasuna) gorako argitasuna duten galaxiak dira. Kasu gehienetan, energia gehiena inguruko hautsa berotzen duten izar gazte askok sortzen dute, eta hauts horrek energia infragorrian irradiatzen du. LIRG bat izateko bezain altua den argitasunak gutxienez 18 M☉ urteko izar eraketa tasa eskatzen du. Infragorri-galaxiek energia gehiago igortzen dute infragorrian, konbinatutako gainerako uhin-luzera guztietan baino, 60 eta 100 mikra arteko uhin-luzeretan igorpen-gailur tipiko batekin. LIRGak ez dira oso ohikoak tokiko unibertsoan, baina askoz ohikoagoak ziren unibertsoa gazteagoa zenean.
Galaxia kumuluak
Horiekin guztiekin, bata bestearen gaineko hiru maila daude unibertso anagalaktikoan: taldeena, kumuluena eta superkumuluena.
Espainiako Gerra Zibila Donostian (1936)
Loiolako kuartelaren altxamendua
Arratsalderako, matxinatuek Maria Cristina hotelean irauten zuten bakarrik, eta Torpedero nº 3en bonbardaketa jaso zuen, kalibre txikiko armak izan arren. Uztailaren 23an, azken ahalegin bat egin arren, La Equitativa eraikinera aurreratutako militarrek atzera egin behar izan zuten Egia aldera, eta Maria Cristina hotelean gotortuek amore eman zuten eguerdiko ordu bat aldera: hotela hustua izan zen. Harrezkero, militarrek kuartelera erretreta egin, eta inguratuak izan ziren.
Loiolako kuarteleko setioa
Behin kuartelean gotortuta, arrakasta izateko aukerak zeharo urritu zitzaizkien. Uztailaren 23an bertan, nafar karlistak Zegamara eta Segurara sartu ziren Oria bailara n gora. Hala ere, garrantzitsuagotzat jo zuten agintari matxinatuek Frantziako muga moztea, eta Beorlegi koronelak bere Bidasoko espedizioarekin jarraitu zuen. Gainera, Eibartik atzera buelta hartu zuen Altxamendua ren hasieran Donostiako Agintarien Batzordeak Gasteizera Errepublikari laguntzeko igorritako zutabeak; bada, Bilbotik etorritako laguntza militarrarekin batera, Loiolako kuartelaren setioa estutu zuten. Hala ere, kuarteleko matxinoek askoz arma gehiago zituzten setiatzaileek baino.
Agintearen berrantolaketa eta Ondarretako espetxearen erasoa
Loiolako kuartela erori baino lehen, uztailaren 27an, Gipuzkoako Defentsa Batzordea eratu zen Donostian (Junta de Defensa) Gipuzkoaren agintea antolatzeko. Bertan parte hartu zuten ondorengo alderdiek: Izquierda Republicana, EAJ-PNV, ANV, CNT, PSOE eta Euzkadiko Komunistak. Haien prentsa organoari Frente Popular deitu zioten. Defentsa Batzordea bere gain hartzen joan zen udalbatzaren eta alkatearen eskumenak eta, abuztu bukaerarako, Udala guztiz mugatuta zegoen: Defentsa Batzordeak hartutako erabakien jakinarazpenak jaso besterik ez zuen egiten.
Loiola erori eta berehala, uztailaren 29an, Gipuzkoako Defentsa Batzordeak laurogeita sei armada-ofizial eta polizia atxilotu zituen. Amorruaren amorruz zegoen jendetza baten aurrean, berme guztiak aplikatuz epaituko zituztela iragarri zen, baina Batzordeko Gerra Kontseilariak, Jesus Larrañagak, 'berehalako justizia' eskatu zuen, eta miliziano komunistek, orduan, militar eta poliziak giltzapetuta zeuden eraikinari eraso egin zioten, eta beren eskuetan hartu León Carrasco gobernadore militar matxinoa. Une horretan, Manuel Irujok salbatu zion bizitza, baina hurrengo egunean berriz atzeman zuten, eta bertan hil (trenbidean utzi zuten haren gorpua).
Xabier Berasaluze
Xabier Berasaluze "Leturia" (Villabona, Gipuzkoa, 1954) pandero jotzailea da, Tapia eta Leturia trikiti bikoteko kidea. Korrontzi taldearekin ere jotzen du. Ogibidez, Kutxabankeko langilea izan zen, 2016an erretiratu zen arte.
Espainiako Gerra Zibila Donostian (1936)
Errepresio gogorra
Hiria erdi-hustu eta berehala, gauzak azkar eta latz aldatu ziren Donostian. Galerak galera, hiriak ez zuen kalte handirik jasan. Artean, Beorlegi koronel eskuindar matxinoak bere armadaren garaitza-desfilea ikusi ahal izan zuen eserita, hanka haratustelak jota eta hilzorian. Steer-ek nabarmentzen duenez, jeltzaleek arreta berezia jarri zuten jabetza eta ondasunen galerarik eta istilurik gerta ez zedin. Bada, luze gabe uztail-abuztuan ihes egindako klase erosoak beren bizilekuetara itzuli ziren, baita gauzak nahiko txukun aurkitu ere. Aldiz, jeltzaleen kontrako zapalkuntza bereziki latza izan zen: Gerra Kontseiluak egin zitzaizkien, baina hori baino lehen Falangeko kideek arau gabeko giza ehizari heldu zioten; karlistek ere parte hartu zuten hurrengo asteetako hilketetan. Ezkertiarrek ondo zekiten haien patua zein izango zen hirian geratuz gero; militante jeltzale gehienek, berriz, geratzeko hautua egin zuten, baina okupatzaileek ez zuten bereizketarik egin eta, beraz, Donostian jeltzaleei egokitu zitzaien martxan jarritako errepresioaren txarrena; asko fusilatu zituzten.
Oroimena
Juan Karlos Izagirreren alkatetzan (2011-2015) bizkortu egin ziren oroimenaren aldeko ekintzak, 1936-1944ko "Oroimen Historikoaren Mapa" osatuz adibidez. Aldi berean, Genozidioaren Biktimen Elkarteak Amaia Mateos eta Tomas Villanuevaren Dual oroigarria inauguratu zuen alkatearen, txistularien eta hainbat parte-hartzaileren presentziaz, hiriko fusilatuen omenez. 2016ko irailean, hiriaren okupazioaren 80. urteurrenean, "Oroimena bizirik" erakusketa eta, udaletxean, Hika Teatroren Irailak 13: argia itzali antzezpena eskenaratu ziren, donostiarrek okupazioan eta hurrengo urteetan bizitako erbeste, hertsapen eta errepresio larria gogorarazteko, "inoiz berriz gerta ez dadin".
Mount Alvernia
Jakingarriak
Muino honi izena eman ziona tontorrean ermita bat eraiki zuen John Hawes apaiz katolikoa izan zen. Fra Jerome ezizenaz ezagutzen zen ingeles horrek Bahametan 17 urte eman zituen. 1956an hil zen ia 80 urterekin eta baselizatik hurbil dagoen leize batean Hawesek berak bere buruarentzat prestatu zuen hilobian ehortzi zuten.
Saint-Étienne-sous-Barbuise
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 81 ziren, horien artean 63 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 63 pertsona aktiboetatik 58 lanean zeuden (33 gizon eta 25 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Alaitz Telletxea Tolosa
Biografia
2007an berriz, hainbat taldetan aritutako musikariekin batera osatu zuen Lantz folk garaikideko taldea, Mikel Errazkin musikariarekin. 2007. urtean Igaran gaiak izeneko diskoa grabatu eta kaleratu zuen talde honekin. MIkel Errazkinen heriotza zela eta taldea bertan behera gelditu zen.