cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fosforilazio oxidatibo
NADH eta FADH2 koentzimek askatzen dituzten protoiak ez dira arnas katera pasatzen (elektroiak bai), eta gandor mitokondrialen matrizean aske gelditzen dira. Arnas kateak (gandor mitokondrialen mintzean burutzen dena) energia askea sortzen du 3 puntutan, eta protoiak mugiarazten ditu matrizetik mintzarteko gunera (ikus irudia). Modu horretan protoien kontzentrazioa mintzaren bi aldeetan desberdina da, potentzial elektriko eta kontzentrazioaren gradientea agertuz matrizea eta mintzarteko gunearen artean.
Kimiosmosia
ATP sintasak pilatutako energia hau askatzen du, zirkuitua burutuz eta protoi-fluxua ahalbidetuz, malda elektrokimikoaren bidez, berriz ere mintzaren N aldera. Entzima honek motore elektriko baten antzera jokatzen du, protoi indar eragilea erabiltzen baitu bere egituraren errotazioa burutzeko eta mugimendu hori ATP-aren sintesiarekin akoplatzeko.
Protoi eta elektroi garraiolariak
Proteinen barruan, elektroiak bi kofaktoreren artean transferitzen dira: flabina-kofaktoreen artean, burdin-sufre zentroak eta zitokromoak. Hainbat motatako burdin-sufre zentroak daude; sinpleenak, elektroien transferentzia-katean dauden bi burdin atomo dira, sufre ez-organiko bi atomorekin lotuak; horiek [2Fe–2S] zentroak dira. Bigarren motak, [4Fe–4S] zentroek, lau burdin atomoko kubo bat eta lau sufre atomo ditu. Zentro horietako burdin atomo bakoitza aminoazido batek koordinatzen du, gehienetan zisteinaren sufre atomoak. Ioi metaliko kofaktoreek erredox erreakzioak zeharkatzen dituzte protoiak lotu edo askatu gabe, eta, beraz, elektroien garraio-katean, proteinen artean elektroiak garraiatzeko baino ez dute balio. Elektroiak distantzia luzeetan mugitzen dira proteinen bidez, kofaktore horiek osatzen dituzten kateen artean saltoka. Hori tunel-efektuagatik gertatzen da, eta azkarra da 1,4–9 m bitarteko distantzietan.
I.konplexua
NADH-ubikinona oxidoerreduktasa, NADH deshidrogenasa edo I konplexu bezala ere ezagutua, elektroi garraio bidezidorraren lehenengo konplexu proteikoa da. Mintzeko konplexu entzimatiko handienetakoa da, eta elektroi garraio bidezidorreko handiena.
ΔG⁰ = -81 kJ/mol. ADP-ren fosforilazioa bideratzeko energia nahikoa askatzen da.
II.konplexua
II. konplexua lau proteina-azpiunitatek osatzen dute, eta kofaktore gisa flabin adenin dinukleotidoa (FAD), burdin-sufre zentroak eta Q koentzimara elektroiak transferitzen parte hartzen ez duen hemo talde bat ditu, baina uste da garrantzitsua dela oxigenoaren espezie erreaktiboen ekoizpena murrizten dituelako.
III.konplexua
ΔG⁰’ = -34,2 kJ/mol (ADPren fosforilazioa bideratzeko nahikoa).
IV.konplexua
Konplexu hau, zitokromo oxidasa bezela ere ezaguna da eta elektroi garraio bidezidorreko azken konplexua da. Hirugarren konplexutik laugarrenera elektroiak banaka garraiatzen dira eta behin lau elektroi daudenean lerrokatuta, erreakzioa burutzen da. Hona iristen diren elektroiak oxigenora doaz, beraz, elektroi hartzailea da oxigenoa, eta hau erreduzitu egiten da ura sortuz. Erreakzio hau burutzen den bitartean, protoiak mintzaren kanpora ponpatzen dira. Aipatu bezala, oxigenoa erreduzitu egiten da, baina aldi berean, zitokromo c oxidatu egiten da. Erreakzioan ADP aren fosforilazioa burutzeko nahiko energia askatzen da.
Akroleina
Prestakuntza
Glizerinatik abiatuz ere presta daiteke akroleina. Berau, 280 C-tara berotuta deskonposatu egiten da akroleina emanez.
Latorri
Latorria ( Heg. ) edo burdinzuri ( Ipar. ) altzairuz egindako (karbonoa altzairuaren %0,03 eta %0,13 artean izanik) xafla mehea da, eztainuz estalia, bereziki ontziak egiteko erabiltzen dena.
Aralar zeharkalea (Iruñea)
Kokapena
Felipe Gorriti kalea eta Amaiurko Gaztelua kalearekiko paraleloki doa.
Ipar-katamotz
Ipar-katamotza (Lynx lynx) Europa eta Siberiako tamaina ertaineko piztia da. Europako felidorik handiena da ipar-katamotza, basakatua baino hiru-lau handiz handiagoa. Europako harrapari handienetan hirugarrena da (otsoa eta hartz arrea dira handiagoak).
Kondaira eta sinesmen askoren protagonista erdi arotik, egun bere berreskurapenak eztabaida bizia pizten du ehiztari, artzain eta natura zaleen artean Europan barrena.
Espeziearen banaketa historikoa
Hala ere katamotz iberiarraren zenbait aztarna aurkitu dituzte indusketa arkeologikoetan. Hori dela eta, ezin da baztertu zenbait adituk mantentzen dutena, hau da, garai batean bi katamotz espezie elkarrekin bizi omen zirela euskal lurraldean.
Gizakiaren eraginez jatorrizko banaketa eremuetako hainbat lekutatik desagertua, azken urteetan zenbait programa burutu dira, bereziki Europan, espeziea berreskuratzeko.
Paula Frías Allende
Fundazioa eta memoriak
Isabel Allendek 1996ko abenduaren 9an sortu zuen Isabel Allende Fundazioa, bere alaba omentzeko. Paula bere liburu autobiografikoa berari eskainia dago. Fundazioa "emakumeen eta haurren oinarrizko eskubideak ahalduntzeko eta babesteko sustatzen eta zaintzen dituzten programak laguntzera bideratuta dago".
Ipar-katamotz
Testigantza historikoak
Agiri hauetan uztez kaltegarriak ziren basapiztiak akabatzearen truke udalek zein aldundiek ordaindutako diru sariak aipatzen dira. Katamotzen zenbait kasutan, 60 erreal buruko.
Konfuzioren tenplua
1994tik Konfuzioren tenplua UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen, "Konfuzioren tenplu eta hilerria eta Kong familiaren etxea Qufun" izen kolektiboarekin. Eraikinari lotutako beste bi eraikinak Kong familiaren etxea da (, Konfuzioren familiaren lerro nagusiaren etxea izan zena, eta Konfuzioren hilerria, pare bat kilometro iparraldera. Hiru lekuek "hiru leku konfuzikar" izena hartzen dute.
Ipar-katamotz
Testigantza historikoak
Hala ere ez du ematen katamotza beste zenbait piztiarekin konparatuz oso ugari izan zenik, zeren eta otso edota hartzen kasuan ez bezala, ez zuten ehizaldi berezirik antolatzen animali hauek harrapatzeko.
Badago beste testigantza bat nahiko esanguratsua Mutrikun. Bertan 1777. urtean "leopardo" bat ehizatu omen zuten. Ez bakarrik ehizatu, baizik eta disekatu eta Madrilgo Natur Historiaren museora bidali zuten.
1837. urtean Arabako Villanañen herritar batek "pantera" bat (hau da, katamotza) ehizatu zuen Gaubea aldeko mendietan.
Euskal Herrian ehizatutako azken katamotza Nafarroako Alaitz mendi-multzoan harrapatu zuten 1936. urtean.
Geratzen al da ipar-katamotzik Pirinioetan edo Euskal Herrian?
Orotara sinesgarritasun maila minimoa ematen zuten 43 kasu bildu zituzten; haietako 10, oso sinesgarriak, eta hiru segurutzat jo zituzten. Kasu hauetan ipar-katamotzak ziren.
Egoera munduan
IUCN-ko zerrendetan ipar-katamotza kezka txikiko egoeran agertzen da. Hau horrela da katamotz mota hau oso zabalduta dagoelako, populazio ugari eta pizti askorekin. Hala ere bere larruen komertzioa eta kontrolik gabeko ehiza arriskutsuak izan daitezke etorkizunari begira. Dena den, zenbait populazio isolatu desagertzeko arriskuan daude; bereziki Europako hegoaldean. Espezie bezala ez dago arriskuan, baina hainbat populazio eta azpiespezie arriskuan daude, beraz.
Indian Ladakh eskualdean aurki daitezke ipar katamotzak. Pakistanekin liskarrean dagoen Jammu eta Kaxmir estatuan hain zuzen ere.
Karpato eta Balkanak
Dinariar Alpeak eta Juliar Alpeak: Eskualde hauetan 130 eta 200 ale artean dago. Herrialde horietan, XX. mendearen hasieran, katamotza iraungitzat jotzen zen. 1973. urtean ordea, espeziea berreskuratzeko programa bat abiatu zen Eslovenian. Bertan, Kočevskiko basoan, Eslovakiatik ekarritako hiru eme eta hiru ar askatu zituzten. Egun espeziearen banaketa eremuak hartzen ditu Juliar Alpeak, Kroaziako Gorski Kotar eta Velebit eskualdeak. Baita Dinariar Alpeak eta Dinara mendiak, mendia Bosnia-Herzegovinatik mendebaldera. Kroaziako Plitvice Aintziretako Parke Nazionalean katamotzaren hainbat bikote daude. Kroazian, Bosnia-Herzegovinan eta Eslovenian espeziea arriskuan dagoenez, babestutzat jotzen dute bertako legeriek. Eslovenian uste dute 40 ale inguru dagoela, 40-60 Kroazian eta Bosnia-Herzegovinako populazioa 50 animali inguruko dela uste da.
Fennoskandia
2009. urtean egindako kontaketaren arabera, 2.200 eta 2.300 pizti inguru zeuden Finlandian. Bertako ipar-katamotzaren populazioa etengabe hazten ari da 1991. urtetik aurrera egindako kontaketetan, eta antza garai historikoak kontutan hartuz, egun inoiz izandako handiena da. Haren ondorioz, 2009. urtean Finlandiako Gobernuak 340 pizti ehizatzeko baimena eman zuen.
Music from "The Elder"
Ingurukoa
Beraien hard rock sustraietara itzultzeko asmoarekin, Kiss 1970. hamarkaldiaren erdialdean ospera eraman zituen hard rock estiloko musika grabatzen hasi zen. 1980ko udazkeneko Kiss Army Newsletter aldizkariaren edizioak album berriaren estiloari buruz zera esan zuen — "It will be hard and heavy from start to finish—straight-on rock and roll that will knock your socks off. (Gogorra izango da hasieratik amaierara arte zuen galtzerdiak jausaraziko dizuen rock and rollarekin)" Baina aldi berean, Simmons, Paul Stanley eta Bill Aucoin manager kreatiboak sentitu zuten soinu gogorrago batera bakarrik itzultzea ez zela nahikoa. Kissengan interesa bersortzeko, adierazpen artistiko ausart batek baino ez zuela balio pentsatu zuten. Ordurako, Bob Ezrin ekoizlea kontratatu zuten taldearekin lan egiteko, zeinek American Symphony Orchestra eta St. Robert's Choir taldeetako kideak kontratatu zituen albumerako parteak grabatzeko. Ezrinek aurretik lan egin zuen taldearekin, 1976ko Destroyer hit albumaren ekoizpenean. Aurrerago, Pink Floyden 1979ko The Wall album kontzeptual mitikoa ekoizten lagundu zuen. Simmons, Stanley eta Aucoinek Ezrinek beraien nahiak egi bihurtzeko lagundu zezakeela pentsatu zuten.
Enbalajea
Albumaren argazki saioak irudi aldaketa ekarri zuen: jantziak askoz ere arrazionalagoak ziren, batez ere "Unmasked" albumeko jantzi hantusteekin konparatzen badira, baita Stanley eta Simmonsen orrazkerak ere.
Zerrendak
Singleak - Billboard (Ameriketako Estatu Batuak)
Bricon
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bricon udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
New wave
New wave (uhin berri) 1970eko hamarkadaren amaierako eta 1980ko hamarkadaren erdialdeko hainbat pop/rock estilotarako termino global bat da, punkarekin eta 1970eko hamarkadako rock genero batzuekin loturak dituena. Hasiera batean, ondorengo rock gotikoa bezala, new wavea afterpunkaren ia antzekoa izan zen, baina gero, genero gisan zatitu zen, musika elektronikoa, esperimentala, mod, discoa eta popa gehituz. Ondoren, azpigeneroak eta fusioak sortu zituen, new romantic eta rock gotikoa barne.
François Moncla
"François les bas bleues" ("François galtzerdi urdinetakoa") ezizena eman zioten.
Villesèque-des-Corbières
Villesèque-des-Corbières Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Rodrigo Galilea
Rodrigo Galilea Vial (1973ko uztailaren 19a) Txileko politikaria da, eta gaur egun Txileko Senatuko kidea da. Era berean, Txileko Diputatuen Ganberako kide izan zen.
Luz Pozo Garza
Sariak eta ohoreak
2018an Vivero Hizkuntza Eskolari haren izena eman zioten eta herri honek adopziozko alaba izendatu zuen.
Dunières
Diru sarrerak
2009an Dunières udalerrian 1.201 unitate fiskal zeuden, 2.912,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.681 euro zen.
Ricarville
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Ricarville udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 498 hektarea erabiltzen.
Aita Calatayud kalea (Iruñea)
Kokapena
Zaragozako etorbidea eta Tafalla kalearen artean hedatzen da. Gurutz plaza eta Huarte doktorea kalea.
Jose Antonio Gómez Urrutia
José Antonio Gómez Urrutia (1953ko abenduaren 18a) Txileko abokatua, Alderdi Erradikal Sozialdemokratako politikaria eta bere alderdiko senatari eta presidente ohia da. Michelle Bacheleten bigarren gobernuko Defentsa ministro ohia eta Justizia ministro ohia da.
Silueta
Etimologia
Hitz hau munduko hizkuntza askotan erabiltzen da eta euskal jatorriko hedatuenetakoa da.
Berlancourt (Oise)
Etxebizitza
2007an 116 etxebizitza zeuden, 111 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 99 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 111 etxebizitza nagusietatik 81 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 64 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 47 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 argiketaria.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Makilakixki
Kondairak
"Emaidak urrea", esan zion mutilak astoari. Astoak ez zuen inongo urrerik eman. Mutilak esaldi berbera erabiliz berriz ekin zion. Baina, honatx, astoak berak nahi zuen urrea beharrean gorotza eskaini zion.
Suposatu litekeen bezala, mutil gizajoa bere porrotaren ondorioz atsekabetu eta lotsaturik gelditu zen.
- Lasai, ez zaitez kezkatu - lasaitu nahi zain zuen ostalariak.
Ostalariak ahal zuen gisan jabe gaztearengana makila gelditu zezan lasterka joan zen. Eta une hartan izan zen, mutilak ostalariaren izu-ikaraz baliatuaz, bere anaien astoa eta mahaia itzultzeko agindu zion, bestela makilak zigorra banatzen jarraituko ziolako mehatxatu zuelarik.
KV37
KV37 hilobia Erregeen Haraneko nekropolian dago, Egipton. Aurkitutako hezur zatiek, hilobia lurperaketa batetarako erabilia izan zela adierazten dute, baina oso kaltetuak daude eta bertan jatorrian ehortziak izan zirenak ezezagunak dira. Egiptoko Inperio Berrian datatua izan da, XVIII. dinastiaren garaian.
Opio (Itsas Alpeak)
Etxebizitza
2007an 1.046 etxebizitza zeuden, 807 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 209 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 952 etxeak ziren eta 87 apartamentuak ziren. 807 etxebizitza nagusietatik 605 bere jabearen bizilekua ziren, 148 alokairuan okupaturik zeuden eta 54 doan lagata zeuden; 11 etxek gela bat zuten, 33 etxek bi zituzten, 117 etxek hiru zituzten, 207 etxek lau zituzten eta 438 etxek bost zituzten. 730 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 262 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 507 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.331 ziren, horien artean 925 aktiboak ziren eta 406 inaktiboak ziren. 925 pertsona aktiboetatik 849 lanean zeuden (479 gizon eta 370 emakume) eta 76 langabezian zeuden (40 gizon eta 36 emakume). 406 pertsona inaktiboetatik 97 erretiraturik zeuden, 161 ikasten zeuden eta 148 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Jesse Plemons
Plemonsek taldeko paperak antzeztu ditu hainbat filmetan, besteak beste, The Master (2012), Black Mass (2015), Bridge of Spies (2015), Game Night (2018), Vice (2018), The Irishman (2019), Judas and the Black Messiah (2021), Jungle Cruise (2021) eta The Power of the Dog (2021). Azken lan honengatik BAFTA eta Oscar sarietara izendatu zuten.
Voudenay
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Voudenay udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 693 hektarea erabiltzen.
Hiazinto Fernandorena
Hiazintok Gordailu editorialean Ikastolaren Liburutegia izeneko liburu monografikoen bilduma gidatzen zuen. Beraren ideiari erantzunez, Donostiako Ingeniaritza Eskolako EKT taldea (Euskal Kultura Taldea) eta Jose Ramon Etxebarria bildu ziren, eta talde-lanean idatzi zuten Haizeak, euria eta klima izeneko liburua, irakaskuntza orokorrek. EKT horretatik sortu zen Elhuyar taldea 1974an. Nolanahi ere, Gordailuko liburu monografiko haiekin ez zituzten betetzen Oinarrizko Heziketa Orokorreko (OHO, 1970) legearen programa ofizialak, eta ikastolen legalizazioa oraindik airean zegoela kontuan izanik, irakaskuntza arautuko arlo eta gai guztiei zegozkien irakasmaterialak prestatzeko proiektua plazaratu zuten. Horretan giltzarria izan zen Iker taldea, 1970eko hamarkadaren hasieran militantzia politikoa eta militantzia kulturala bateraturik zeuden garaian sortua, EHAS alderdiaren proiektu modura. Proiektu kultural bat zen, argitaletxe bat antolatzekoa, euskarazko produkzioa bultzatzekoa.
Le Retail
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Osio Sotto
Mugakideak
Osio Sottok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Clémont
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Clémont udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Anolis equestris
Anolis equestris Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Miren Azkarate
Irakaslea unibertsitatean (1978-2001 eta 2009-2023)
1988tik aurrera, Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da, Euskal Filologian katedraduna.
EHUko Euskara Institutuaren idazkari izan zen 1996tik 2019an zuzendari izendatu zuten arte. EHUko Gogo Elebiduna ikerketa taldeko kide da.
Ikerlaria
Espezialista da euskal morfologian eta lexikologian. Lan eta ikerketa asko argitaratu ditu gai horien inguruan. UZEIren hiztegigintzan parte hartu zuen. Euralex europar elkarte lexikografikoaren kide da 1988tik.
Lethrinops macrochir
Lethrinops macrochir Lethrinops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
My Cousin Vinny
Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Marisa Tomei) irabazi zuen.
Matilde González Palau
Ibilbidea
Hilabete zuenetik bizi izan zen Alciran, Valentziako probintzian. 1942an Orensera joan zen bizitzera. Matilde Lloria Ourense hiriko Adopzioko Alaba da, eta 2000. urtean bere senarraren nahietako bat beteko zela ziurtatu zuen: bere liburutegi pertsonala ourensetarrek gozatzea. Ourenseko Foru Aldundia da horren gordailua.
C-2 linea (Malagako Renfe Aldiriak)
Linea 1989n inauguratu eta ezabatu zen.
Enneanectes reticulatus
Enneanectes reticulatus Enneanectes generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da.
Montgirod
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Brousseval
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Villesèquelande
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 489 ziren, horien artean 385 aktiboak ziren eta 104 inaktiboak ziren. 385 pertsona aktiboetatik 353 lanean zeuden (189 gizon eta 164 emakume) eta 31 langabezian zeuden (6 gizon eta 25 emakume). 104 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Jennifer Lawrence
Jennifer Lawrence Shrader (Louisville, Kentucky, 1990eko abuztuaren 15a) estatubatuar telebista eta zinemako aktorea da, bere ibilbidea telebistan batzuetan telebistan egindako lanekin hasi zen, Oskar bat eta hiru Urrezko Globo irabazi dituena.
Villesèquelande
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Osasunako 2015-2016 denboraldiko lehen taldeko kideak
Hamaikakoak
Hamaikakoetan geheien agertu diren jokalariak.
Lourdesko Ama Birjinaren eliza (Urretxu)
Lourdesko Ama Birjinaren eliza Gipuzkoako Urretxu udalerrian dagoen eliza bat da, Urola Garaia eskualdean. Lourdesko Ama Birjinaren omenez sagaratua dago.
Italiar haltz
Hostoak
Haltz honen hostoak 3,5-10 cm-koak dira, bihotz formakoak (kordiformeak), orokorrean zorrotzak, akuminatuak edo zerratuak. 6-8 pare nerbio dituzte eta gainaldetik glabroak dira, baina ile-mototsak dituzte azpialdeko nerbioen galtzarbean. Hostoak erorkorrak dira baina luze mantentzen dira zuhaitzean (apiriletik abendura Ipar Hemisferioan). Txandakatuak dira eta kolore berde distiratsukoak.
NGC 1356
NGC 1356 galaxia espiral bat da, Horologium konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Cussac (Vienne Garaia)
Biztanleria
2007an Cussac udalerrian erroldatutako biztanleak 1.182 ziren. Familiak 547 ziren, horien artean 218 pertsona bakarrekoak ziren (71 bakarrik bizi ziren gizonak eta 147 bakarrik bizi ziren emakumeak), 198 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 103 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 69 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 7 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Exantema
Etiologia
Exantemen kausak askotarikoak dira:
Espalem
Etxebizitza
2007an 146 etxebizitza zeuden, 106 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 145 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 106 etxebizitza nagusietatik 85 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 66 etxek bost zituzten. 69 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 41 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 49 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Petrocephalus catostoma
Petrocephalus catostoma Petrocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
2020ko udal hauteskundeak Ipar Euskal Herrian
Hauteskunde horietan, herriko etxeetako ordezkari berriez gain, Euskal Hirigune Elkargoaren ordezkari berriak ere izendatu ziren. Euskal Hirigune Elkargoa sortu zenetik izandako lehen hauteskundeak izan ziren eta, bertan, indar sozialista, liberal, abertzale eta bestelakoek parte hartu zuten. Kanpaina osoan, gaitzat hartu dituzte hizkuntza-politika, trantsizio ekologikoa, mugikortasunaren hobetzea, etxebizitzen gaia eta elkargoaren autonomiaren areagotzea.
1.000 biztanletik behera
Lehen itzulian hautagai edo zerrenda batek erroldaren %25 eta hautesleen %50 baino gehiagoren babesa lortzen badu, hautetsi eserlekua eskuratzen du bigarren itzulirik gabe. Lehen itzulian kontseilua osatzen ez bada, bigarren itzulian boz gehien lortzen dituzten hautagaiak dira hautatuak.
Euskal Hirigune Elkargoa
Elkargoa osatzen duten 158 herrietako ordezkariek 233 hautetsiko batzarra osatzen dute, eta udalerri bakoitzak bere biztanleriaren araberako ordezkari kopurua dauka. Ordezkari horiek ere herri bakoitzaren biztanleriaren arabera bi eratara hautatuko dira: 1000 biztanletik beherako herrietan, herriko etxeko hautetsiek aukeratzen dituzte Elkargoko ordezkariak (ordezkaria auzapeza izaten da gehienetan); eta 1000 biztanletik gorako herrietan berriz, herritarrek aukeratu behar dituzte herriko etxerako zein Elkargorako hautetsien zerrenda, eta boto paper ber-beran agertzen dira bi zerrendak.
Aurrekariak
2014ko udal hauteskundeak izan zirenetik aldaketa nabaria izan zen Frantziako eta Ipar Euskal Herriko mapa politikoan: alderdi politiko tradizionalak lehertu egin ziren, eta batzuk desagertzear zeuden; alderdi berriek gora egin zuten azken urtetan (LREM, FN…); eta instituzio eta elite politikoarekiko mesfidantza areagotzen ari zen, Jaka Horien mugimenduak erakutsi zuenez. Ondorioz, herri askotako hautagaiek etiketa politikorik gabe aurkeztea erabaki zuten, alderdi politikoen presentzia apalduz. Ezkerrean, PSren "leherketa" izan zen aldaketa nagusia, eta boz hauetan zerrenda propiorik ez zuen aurkeztu.
Demografikoki ere aldaketak eman ziren Ipar Euskal Herrian. INSEE ikerketa institutuaren azken neurketaren arabera 309.000 biztanletik gora bizi dira Euskal Hirigune Elkargoan (10 urtetan % 10 egin du gora), eta lurralde barneko mugimenduez gain Frantziatik etorritako herritarrak asko dira. Baiona-Angelu-Miarritze (BAM) eremuko biztanleen % 60 inguru ez dira Euskal Herrian sortuak, eta Baionako erroldako herena hautesle berriak izan ziren boz hauetan. Hala ere, aldaketa horiek ez ziren eman Ipar Euskal Herri osoan zehar, eta desoreka nabaritzen da barnealdearen eta kostaldearen artean: Lapurdin biztanleria % 11 emendatu zen bitartean, Nafarroa Beherean % 6 bakarrik egin zuen gora, eta Zuberoan % 4 apaldu zen.
1000 biztanletik gorako herrien emaitzak
1000 biztanletik gorako herri guztien emaitzak batuz (41 herri guztira), Ipar Euskal Herri osoan zerrenda bakoitzak eskuratu zituzten emaitzak lor daitezke, gainerako herri guztietan (1000 biztanletik beherakoak) hautesleek ez baitute zerrenda bat aukeratzen, hauteskunde sistema dela-eta. Kontuan hartu behar da bigarren itzulia bakarrik 13 herritan izan zela, eta hori dela eta askoz jende gutxiagok bozkatu zuen. Beraz, hona hemen etiketa politikoen emaitzak Ipar Euskal Herrian:
Yo-yo
Yo-yo eguna
Ekainaren 6an, yo-yo-aren Nazioarteko Eguna ospatzen da. Egun horretan, planetako hainbat lekutan jarduera eta lehiaketa ugari antolatzeko aprobetxatzen da, eta, horietan, jostailu tradizional horrekin esperientzia gehien duten pertsonek beren trebetasunak erakusten dituzte.
Latinoamerikan
1962an, Plastimax enpresak (Mexiko) publizitate-kanpaina arrakastatsu bat jarri zuen abian.
Gaur egun, Mexikon, bi yo-yo elkarte daude: Mexikoko Yo-Yo elkartea eta Mexikoko tronpo eta yo-yo elkartea.
Lafitte-sur-Lot
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 kirol-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Jose Luis Arenillas
Ibilbide politikoa
Arrantzale-kofradia batean udal-medikua zelarik, 1932an egin zen Izquierda Comunistako kide, Jose Maria anaiarekin batera. Alderdi hura estalinismoaren aurkako militante komunistek osatzen zuten, eta ezker komunistaren joerakoa zen. Ikerketa teorikoan sakon jardun zuen, ICren Comunismo agerkari ofizialean kolaboratzaile gisa lan eginez.
Caudillismo
Azpi-atalburuko testua
Caudillismoaren hasieraren berri jakiteko, inportantea izango zen liderra aukeratzeko era gizarte bateko antolakuntza sozial eta kultura politikoa ezagutzeko. Fenomeno hau ulertzeko, hiru motatako interpretapenetan laburtu daiteke. Lehenik, Espainiar monarkiaren pentsaeran kokatzen zutenak. Bigarrenik, aldi kolonialean eta azkenik, independentzia gerretan.
Ramphotyphlops leptosomus
Ramphotyphlops leptosomus Ramphotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Ricarville-du-Val
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Berneuil-en-Bray
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Petrocephalus christyi
Petrocephalus christyi Petrocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Ramekin
Ramekin bat ertz altu eta zuzeneko ontzi txiki bat da, hainbat errezetaren banakako anoak laberatzeko erabiltzen da. Errezetak gozoak edo gaziak izan daitezke, baita postreak ere, hala nola crème brûlée klasikoa edo txokolate-moussea, eta plater gaziak, moimoi eta suflea, esaterako.
Ramekinak mahaira eraman eta zuzenean jaten dira, edukia plater batera bota beharrik gabe. Jatorri frantseseko terminoa da, eta, aldi berean, nederlanderatik dator.
Pégomas
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Villesiscle
Diru sarrerak
2009an Villesiscle udalerrian 135 unitate fiskal zeuden, 364 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.438 euro zen.
Tanagra
Garai helenistikoa
Pausaniasek bere garaiko hiria deskribatzen du (gure aroko II. mendea) eta Dionisoren tenplua ikustea merezi zuela dio, Calamis eskultoreak marmolez egindako jainkoaren estatua eta Tritonen estatua are miresgarriagoa aipatzen dituelarik. Bertatik gertu Temis, Afrodita eta Apoloren tenpluak zeuden, eta Hermesi eskainitako bi. Gimnasioa ere bazeoen non hirian jaiotako Korina poetaren estatua bat zegoen. Korinaren beste monumentu bat ere bazegoen hirian. Pausaniasek eransten du Tanagrako barruti sakratu guztiak hiriko etxeetatik bereizita zeudela. Borrokarako hazitako oilarren arraza ere oso famatua zela dio.
La Rochénard
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Bugnières
Bugnières Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Cogny (Cher)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 28 ziren, horien artean 22 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 22 pertsona aktiboetatik 20 lanean zeuden (13 gizon eta 7 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 6 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
Tesalonikarrei Lehen Gutuna
Testuinguru historikoa
Tesalonikarrei Lehen Gutuna, seguruenik, 50aren inguruan idatzi zen, eta, horren ondorioz, litekeena da gordetzen den Paulo Apostoluaren gutunik zaharrena izatea bai eta gorde den jatorrizko kristau-idazlanik zaharrena ere.
Abazera
Abazeraren historia
Gaur egun, abazera hezkuntzan erabiltzen da, eta Karatxai-Txerkesiako Pedagogia-Unibertsitatean ere bai. Abazerazko lehen aldizkaria 1938an argitaratu zen.
Abazeraren ezaugarriak
Abazeraren berezitasuna da fonologia-sistema konplexua izatea, munduko hizkuntzen artean aberatsenetakoa. Bokal gutxi izan arren, 61 kontsonante ditu. Fonologia-arloko konplexutasuna bere familiakoak diren abkhaziera eta ubykhera hizkuntzena adinakoa da. Horrez gain, euskararen antzera, SOA hurrenkerakoa da, morfologian ergatiboa darabil, eta aditzean marka asko biltzen du: subjektua, osagarri zuzena eta zehar-osagarria.
Monthion
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kongelatu-denda bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Opoleko elizbarrutia
Opoleko elizbarrutia (Diecezja opolska, Dioecesis Opoliensis) Erromatar Eliza Katolikoaren poloniar elizbarrutietako bat da. 1972ko ekainaren 28an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Opolen dago. Egun apezpikua Andrzej Konrad Czaja da.
Preserbatibo
Egipton, gutxienez K.A. 1000. urtetik zakilaren gainean oihalezko zorroak erabiltzen zituzten. Minos Erregearen leiendak (1200. K.a) hazia gordetzeko arrainen birikiak eta hauntzen maskuriak aipatzen ditu.
Eli Gallastegi
Elias "Eli" Gallastegi Uriarte, ezizenez Gudari (Bilbo, 1892ko uztailaren 20a - Donibane Lohizune, 1974ko urtarrilaren 25a) euskal herritar politikari abertzale eta jeltzale independentista bat izan zen.
Gainera, Eli Gallastegik bizi izan zen garaian bizita ere abertzaletasunaren barnean gertatu izan diren talka eta gertakizun batzuk aurreikusi edo igartzeko gai ere izan zen, adibidez, batzuentzat Gallastegiren 1970ko honako esaldi honek Eusko Jaurlaritza eta Ertzaintzaren sorkuntza eta haiek Euskal Nazio Askapenerako Mugimenduaren aurka egindako erasoen iragarpen bat izan zen:
Gaztaroa
1905. urte aldera Gallastegik Bilboko institutuan Merkataritza ikasten ari zen unean, bertako ikasle gazte guztietatik dozena erdiren bat besterik ez zen abertzalea izango. Gallastegik ziurtasun osoz hiru bakarrik oroitzen ditu, haiekin bere iritziak trukatu zitzakeelarik. Haietako bat Gregorio Errazti izan zen, gerora Euzko Mendigoxale Batza erakundeko presidentea eta Gallastegiren bizi guztiko adiskide eta lankide fidela. Haiek guztiak espainiar nazionalismoaren eraginpean zegoen giroaz inguraturik bizi ziren. Gallastegiren hitzetan oso gazteak ginen hain itsaskorra zen guzti hura gainetik kendu eta ekintzara iragateko.
Eli Gallastegirentzat bulegoko idazkari lanean jardundako urteak gerora buruzagi independentista garrantzitsua izateko trebakuntza denboraldia izan ziren. Garai hura eta Luis Aranarekin izandako hartu emana honako paragrafo hauetan deskribatzen du:
Emakume Abertzale Batza
Emakume Abertzale Batza erakundearen hedatze fase baten ondoren, 1923an eta Primo de Riveraren diktaduraren ondorioz etenaldi bat eman zen, halere Espainiako Bigarren Errepublikaren ezarpenarekin batera erakundeak bere jarduerei berrekin eta euskal gaztedian onarpen handienetakoa zuen erakunde abertzaleetako bat bilakatu zen.
Gose greba
1931ko irailaren 16ko gauean Gallastegik euren erabakiari buruzko manifestu bat idatzi zuen, haren gogoan Irlandako Cork hiriko Terence MacSwineyren oroimena zetzalarik :
Ez ezazue Idiakez ahaztu!
Frantzisko Idiakez Getariako 21 urtetako gazte abertzalea eta gaztelaniaz mintzatzeko ia gai ez zen euskaldun elebakarra zen, bere anaia erasotzera zihoan bizilagun bat hiltzea leporatu zioten. Epaimahaiak, hau ere euskaldun elebakarrez osatua, epaiketaren gaztelaniazko lege izendapenak eta epaialearen galderak ulertzeko zailtasun handiak izanik, Idiakez errudun deklaratu zuen. Ondorioz, Idiakezi 21 urte eta 6 hilabete eta 21 egunetako espetxe zigorra ezarri zitzaion. Gallastegi espetxean zegoela mota honetako kasuak ezagutu eta erabat harrituta gelditu ohi zen, honetan akusatuak gaztelaniaz mintzatzeko gai ez zenez, inongo babesik gabe eta euskaraz defendatzeko aukerarik gabe gelditu ohi zen. Hortaz, kasu hau ezagutu bezain laster, Idiakezen aldeko defentsa irmoa burutzea erabaki zuen.
Muleta (tauromakia)
Egun bereziki haizetsuetan ohikoa izaten da forro bikoitzeko muletak erabiltzea, pisua handitzeak haizearekiko erresistentzia areagotu dezan.
Ziape
Munduan ezaguna da Dijongo (Frantzia) ziapea.
Padulako kartusia
Padulako kartusia (Certosa di Padula) Campaniako Padula udalerrian dagoen Kartusiar Ordenako monasterioa da. Tommaso di San Severinok 1306ko apirilaren 27an eratua, herrialdeko monasteriorik handiena da, 51.500 m² eta 320 gela izanik. UNESCOk 1998an Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Kosroes II.a
Kosroes II.a (570 aldean - Ktesifon, 628ko otsailaren 28a), batzuetan Khosrau II.a edo Khosro II.a deitua, Sasandar Inperioko xahanxah izan zen 590-628 bitartean.
Bizitza
Maurizio Bizantzioko enperadorearen laguntzari esker lortu zuen erregetza. Laguntza horren truke zenbait lurralde Bizantzioren esku utzi behar izan zituen. Maurizio hil zutenean, eta haren lekua Fokas enperadoreak hartu zuenean, Kosroes II.ak Bizantziar Inperioa inbaditu zuen (Siria, Anatolia), Kaltzedoniaraino iritsi zen, eta Jerusalem eta Egipto konkistatu zituen. Baina, 622tik aurrera, atzera egin behar izan zuen, Heraklioren konkistek eraginik. Niniveko guduaren ondoren (628), iraultza bat izan zen gortean; Kosroes II.a epaitu eta hiltzera kondenatu zuten. Bere seme Kavadh II.ak bakea sinatu zuen.
Amenofis I.a
Dyeserkara Amenhotep, Amenhotep I.a edo Amenofis I.a bezala ere ezagutua, Egiptoko XVIII. dinastiako bigarren faraoia izan zen. K.a. 1525etik K.a. 1504 arte gobernatu zuen.
Biografia
Herrialdetik hiksoak bota zituen Ahmose erregearen oinordekoa, ehun urteko okupazioaren ondorioz monarkiari eragindako kalteak konpontzeaz arduratu zen, eta, gainera, libiarren aurka borrokatu eta hegoalderantz aurrera egin zuen, Nubia zeharkatuz, Nilo ibaiaren bigarren urjauziraino.
Lagomorpha
Banaketa
Lagomorfoak mundu osoan hedatuta daude eta kontinente guztietan bizi dira, Antartikan izan ezik. Hala ere, ez daude Hego Amerikako hegoaldeko zonetan, India mendebaldean, Indonesian edo Madagaskarren, ezta uharte askotan ere. Nahiz eta Australiakoak ez izan, gizakiek bertara eraman zituzten, eta arrakastaz kolonizatu dituzte lurralde asko, espezie inbaditzaile baten eraraa bertako espezieei eragozpenak eraginez.
Letheobia episcopus
Letheobia episcopus Letheobia generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Carvajalgo geltokia
Carvajal Malagako Renfe Aldirien geltokia da, udalerrian kokatuta dagoena.
Carmen Carbonell
Biografia
Gurasoan San Andreu del Palomarreko Antoni Carbonell eta Zaragozako Enriqueta Nonell izan ziren.
Ondorengo aktoreak izan ditu. Jorge Vico aktorea semea da (1933-1977) eta Antonio Vico aktorea biloba (1956-), zein Maribel Lara aktorearekin ezkonduta dagoen (1971-).
Viorica Ursuleac
Viorica Ursuleac (Txernivtsi, 1894ko martxoaren 26a - 1985eko urriaren 22a) Errumanian jaiotako opera kantaria izan zen, sopranoa. Greziar eliza ortodoxoko artxidiakonoaren alaba zen.
Darnac
Biztanleria
2007an Darnac udalerrian erroldatutako biztanleak 387 ziren. Familiak 196 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Aurora (Maine)
Aurora Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hancock konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
The Shore (filma)
Sinopsia
Filma Ipar Irlandan girotua dago eta gaitzat adiskidetasuna du. Joe eta Paddy haurtzarotik lagunak izan eta 1980ko hamarkadaren hasieran Ipar Irlandako gatazkaren testuinguruan banatu eta denbora luzez elkar ikusi gabe egon dira. Gaur egun, jada 25 urte iraganda, bi adiskideak berriz ere elkartuko dira.
Drosophyllum lusitanicum
Drosophyllum lusitanicum landare intsektujalea da, Drosophyllaceae familiakoa, Iberiar penintsularen hego-mendebaldean eta iparraldeko Afrikan hazten dena. Ile itsaskorrez inguratutako hostoak ditu intsektuak harrapatzeko. Gainerako landare karniboroak ez bezala, ingurune lehorretan bizi da, txilardi mediterraneoetan zehazki. Drosophyllum generoko espezie bakarra da.
Euskal filologia
Euskal filologia euskarazko testu idatziak zein ahozkoak aztertzen dituen filologiaren adarra da. Euskal literaturaren kritika, Euskal Herriko historia eta euskal hizkuntzalaritza konbinatzen ditu. Koldo Mitxelenak ezarri zituen euskal filologiaren oinarriak, eta Euskal Herriko Unibertsitatean karreratzat ezartzearen bultzatzaile nagusia izan zen.
Petrocephalus grandoculis
Petrocephalus grandoculis Petrocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Marina Garcés
Marina Garcés Mascareñas (Bartzelona, 1973ko maiatzaren 30a) filosofo, irakasle eta saiakeragile katalana da. Filosofia irakasten du Zaragozako Unibertsitatean, eta pentsamendu kritiko eta esperimentala lantzen duen Espai en Blanc proiektu kolektiboaren sustatzailea da. Bere pentsaeraren kontzeptu nagusietako bat da gaur eguneko krisiei aurre egiteko alternatibak garatzerakoan kontuan hartu beharreko zer komuna. Bere ustez, filosofia bizitzeko era bat da, kalean sortu eta etenik gabe espazio pribatuan —etxean— jarraitzen duen artea, bereziki emakumeek landua.
Lanak
Ciutat de Barcelona Saiakera-saria irabazi zuen 2017an.
Pedrengo
Mugakideak
Pedrengok honako udalerri hauekin egiten du muga:
1936ko Siriako greba orokorra
Ikuspegi orokorra
Bloke Nazionalaren liderrak, haien artean Nasib al-Bakri, Jamil Mardam Bey, Lutfi al-Haffar eta Faris al-Khoury, aktiboki hartu zuten parte eta frantziar okupazioaren eta Frantziak aukeratutako presidentearen, Taj al-Din al-Hasani, aurkako manifestazioak antolatu zituzten. 1930ko konstituzioa berrezartzea ere aldarrikatzen zuten, 1933an deuseztatu zena. Ekintza Nazionaleko Ligak grebarekin bat egin zuen eta Damaskon egin ziren protesta zein manifestazioetan hartu zuen parte. Desobedientzia zibilaren ekintzen herrialdearen ekonomia geldiarazi zuten eta herrialdea “amildegi ertzean” egotea lortu zen.
Peia
Peia Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
A Clockwork Orange (filma)
Konduktismoa
Filman Alexek jasotzen duen terapia konduktista da. Psikologia konduktistarentzat, gure esperientzietatik ikasten dugu eta hauek gure jarrera eta izaera baldintzatzen dute. Era berean, gure jokabidea baldintzatzen dute errefortzuek: errefortzu positiboek eta errefortzu negatiboek. Gure pertsonalitateak ingurugiroan ez ditu aukera askeak sortzen, estimuluen bidez mugitzen baita. Horrela, zerbait ondo egiten dugunean, laudorioak jasoko ditugu eta kontrako kasuetan, zigorra jasoko dugu eta errua sortaraziko digu. Laudorioa eta errua irrazionalak dira eta hori dela eta, ez dago duintasunaren askatasunik, gure ingurugiroaz baldintzatuta gaudelako. Jokatzen dugu arrazoi batzuengatik, inguruan zerbait gertatzen da eta horregatik sentitzen eta pentsatzen dugu modu batean edo bestean.
Ezkarozeko udal pilotalekua
Ezkarozeko Udal pilotalekua Ezkarozeko pilotalekua da. 1983ko uztailaren 16an inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Hibernians FC
Hibernians FC Maltako futbol taldea da, Paola hirikoa. 11 aldiz irabazi du Maltako futbol liga eta 10 aldiz kopa.
Urnietako udaletxea
Urnietako udaletxea Gipuzkoako Urnieta herrian kokatzen den eraikuntza bat da, Eusko Jaurlaritzak eraikitako euskal ondare nabaritzat hartu duena. Urnietako udaletxea Urnietako udalaren egoitza nagusia da eta bertan egiten dira udal-bilkurak.
Amilcare Ponchielli
Bizitza
La Gioconda (1876), Ponchielliren operarik famatuenak, Arrigo Boitoren libretoa du eta Victor Hugoren Angelo-n oinarritua da; arrakasta handia lortu zuen XIX. mendearen bukaeran. Milango Kontserbatorioko irakasle zelarik, besteren artean, Puccini izan zuen ikasle. 1881-1886. urteetan Bergamoko katedraleko musika-zuzendaria izan zen, eta eliza-musika idatzi zuen han. Beste opera batzuk: I lituani (1874, Lituaniarrak) eta Marion Delorme (1885).
Rom (Deux-Sèvres)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 492 ziren, horien artean 322 aktiboak ziren eta 170 inaktiboak ziren. 322 pertsona aktiboetatik 286 lanean zeuden (164 gizon eta 122 emakume) eta 36 langabezian zeuden (19 gizon eta 17 emakume). 170 pertsona inaktiboetatik 75 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 69 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 34 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 5 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Berneuil-sur-Aisne
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Adigera
Adigera (Адыгабзэ, adyghabze) zirkasiarren hizkuntza da. Kaukasoar hizkuntzen artean Ipar-mendebaldeko kaukasoar familiakoa, Errusiako Adigea errepublikan mintzatzen da. 500.000 lagun inguruk ulertu eta mintzatzen dute. Batzuentzat zirkasieraren aldaera besterik ez da, Mendebaldeko zirkasiera (КӀахыбзэ) izenpean.
Antzorizko Santa Katalina baseliza
Kokapena
Santa Katalina baseliza Antzoriz lurmuturrean kokatua dago. Bertara ailegatzeko, Lekeitioko herrian Santa Katalina etorbidea hartu behar da; 1,5 kilometrotako bidea egin ostean baseliza aurkituko dugu, herritik kanpo, muino baten tontorrean. Muino berean, itsaslabarretan, Lekeitioko itsasargia eta Antzorizko kobak daude (Santa Katalina aztarnategi arkeologikoarekin).
Historia
Bertako kontu-liburuetan konponketa gastuak eta baselizak zituen diru iturriak zehazten dira: txakolin, abere eta gari salmentak, besteak beste.
Hieron I.a
Bizitza
Agintari hauen alabekin ezkondu zen: Nikokles Sirakusakoa, Anaxilao Reggiokoa eta Xenokrates (Teron Akragantekoaren anaia). K.a. 485ean Gelon anaia ordezkatu zuen Gelan, honek Sirakusako boterea eskuratu zuenean, eta 478an, Gelon hiltzean , berriro Sirakusan ordezkatu zuen, baina egoera honetan lehian sartu zen beste anaiarekin, Polizelo, Teronen laguntza zuena. Himera Teronen tiraniaren kontra matxinatu zenean (Sirakusaren aliatua), Hieronek Agrigento lagundu zuen, himerotarrak Kartagorekin aliatu zirelako, hau da, Sirakusaren ohiko etsaiarekin. Politika espansionistaren aldekoa izanik, Sirakusa momenturik gorenera heldu zen. Haren anaiaren kartagotarren kontrako garaipenaz baliatuz, afrikarrei Sizilia gehiena kendu zien. Italiako hegoaldeko gatazketan parte zuzena hartu zuen Locri hiria Anaxilaoren kontra laguntzean (477-476), eta hurrengo urtean Laos lagundu zuen Krotonaren kontra. K.a. 474an, etruriar itsas-armada, Kartagoren aliatua, suntsitu zuen Kumas ko guduan. Askotan, uste da Etruriako gainbeheraren hasiera gertakizun hau izan zela. Horren ostean, kolonia bat fundatu zuen, Pitekusa, gaur egun Ischia uhartean, gutxi iraun bazuen ere. Brontzezko kasket bat, gudua gogoratuz inskripzio bat duena, Olinpiako santutegira eskaini zion (gaur egun British Museum dago). Teron hiltzean, Agrigentorekin Gelonek egindako aliantza apurtu zen eta horrek hiri horren tiraniaren amaierari eraman zuen. Agindu zuen bitartean, Siziliako hiri greziar gehienak kontrolatu zituen eta Messinarekin harreman estuak eratu. Gelonen bezala, populazioaren erbesteratze eta birbanatze politika eraman zuen. Naxos eta Cataniako biztanleak Leontinosera lekualdatu ondoren, hiri hauek, K.a. 476an, birfundatu zituen mertzenarioak kokatzeko. Cataniak, 10.000 mertzenario izan zituena, Deinomenes, Hieron I.aren semearen egoitza bihurtu zen. Catanian hil zen K.a. 467an eta Trasibulo anaiak ordezkatu zuen.
Peille
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 27 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 6 iturginak, 5 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 4 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
T. J. Hooker
T. J. Hooker estatubatuar polizia-telesaila da, Rick Huskyk sortua. ABCk 1982 eta 1985 artean eta CBSk beste denboraldi baterako eman zuten eta hainbat sari lortu zituen.
Peille
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
Birkirkara FC
Birkirkara FC Maltako futbol taldea da, Birkirkara hirikoa. 4 aldiz irabazi du Maltako futbol liga, 5 aldiz kopa eta 7 aldiz superkopa.
Deba eta Zumaia arteko marearteko zabalgunea
Geologia eta geomorfologia
Kosta-sektore honen beste garrantzia handiko ezaugarria ibilbide laburreko haranen presentzia da. Kilometro bateko luzera dute, eta malda txikikoak eta soslai irekikoak dira. Haran hauek, itsas mailaren gainetik eskegita gelditzen dira 10 eta 30 metrotara, eta ura ur-jauzi eran (Mendata errekastoa) edota labarraren hormetatik (San Martin eta Lorazokoak) itsasoratzen dira. Ibilbide handiagoko (2-3 km) eta morfologia meharretako beste haranak hondartza harritsuetan itsasoratzen dira, eta ondorioz, itsaslabarraren fronte jarraitua eteten da. Horrelako haranen adibideak Arronomendi, Oskon eta Sakonetako errekastoak dira.
Flysch motak
4 Flysch mota bereiz daitezke Deba eta Zumaia artean.