cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Atanasio Alexandriakoa
Bigarren erbestea
Kontzilioak Atanasio eta beste apezpiku batzuen kontrako karguak ikertzeko deia egin zuen; kargu haiengatik, Antiokiako sinodo erdi-ariotarrak (341) beren egoitzatik kendu, eta erbestera joan behar izan zuten Atanasio eta haren aldeko apezpikuek. Hura, Sokratesen arabera (EH ii. 20), Konstante eta Konstantzio enperadoreek deitutakoa izan zen; baina, Baronioren arabera, Julio Aita Santuak (337–352) (Ad an. 343) deitua zen. Ehun eta hirurogeita hamasei bertaratu ziren. Eusebioren apezpikuek Atanasio eta beste apezpiku kargugabetuak kontzilioan onartuak izatearen aurka egin zuten, haien aurka jarritako akusazioei erantzuteko akusatu gisa izan ezik. Apezpiku ortodoxoek atzera bota zituzten haien objekzioak, ehun bat ortodoxo ziren, gehiengoa. Eusebiarrek, beren iritziak aurrera eramateko aukerarik ez zutela ikusirik, Traziako Filopopolisera erretiratu ziren, non oposizioko kontseilu bat egin zuten Antiokiako patriarkaren lehendakaritzapean, eta Antiokiako sinodoaren dekretuak berretsi zituzten :
T. Gilmartinek, (Historia irakaslea, Maynooth, 1890), Elizaren historia liburuan idatzi zuen (1, Ch XVII): Konstantzioren aginduz, Erromatar Inperioko agintari bakarra Konstante anaia hil ondoren, 353an Arlesko kontzilioa egin zen, Bizente Kapuako apezpikua buru zelarik, Liberio aita santuaren izenean. Elizako aitek, enperadorearen mehatxuez izututa, zeina ariotar aitortua baitzen, Atanasioren gaitzespena onartu zuten. Aita santuak uko egin zion haien erabakia onartzeari, eta enperadoreari beste kontzilio bat egiteko eskatu zion, bertan Atanasioren aurkako karguak askatasunez ikertu ahal izateko. Konstantziok baiezkoa eman zuen, Milango kontzilioa kontrolatzeko gai ikusi baitzuen bere burua
Hirugarren erbestea
Konstantziok Liberio erbesteratzeko agindua eman zuen 356an, agindua betetzeko hiru egun ezarriz. Beroeara (Trazia) erbesteratzeko agindua eman zioten. Opari garestiak bidali zizkioten ariotarren kargua onartzen bazuen, baina Liberiok uko egin zion. Bostehun urre-pieza bidali zizkion «bere lanak bete ahal izateko», eta Liberiok uko egin zion, bere lausengulariei eman ziezazkiekeela esanez, enperatrizaren antzeko opari batekin ere egin zuen bezala eta mandatariari Kristorengan sinesten ikasteko eta Jainkoaren eliza ez jazartzeko aginduz. Opariak elizan uzteko saiakerak egin ziren, baina Liberiok kanpora bota zituen. Hortik aurrera, Konstantziok guardia zorrotz bat bidali zuen Milanera haren bila, non, Teodorok erregistratutako hitzaldi batean, ausardiaz, Konstanziori esan zion Serdican absolbitua izan zela Atanasio, eta bere etsaiak kalumniatzaileak eta inposatzaileak zirela frogatu zela eta legez inolako delitugatik kondenatu ezin zen pertsona bat kondenatzea bidegabe zela. Enperadoreak, artikulu guztietan, isiltasunera murriztua ikusi zuen bere burua, baina, pazientzia gutxikoa izanik, erbestera bidali zuen
Liberio erbestera joan zen. Konstantzio, bi urteren buruan, Erromara joan zen bere agintaldiaren hogeigarren urtea ospatzera. Emakumeek Liberio berrezartzea eskatu zioten. Apezpikuekin konplitu behar zuela baldintzarekin onartu zuen, garaian gortean zeudenekin. Atanasioren gaitzespena onartu zuen, baita ariotarrek Sirmion egindako aitorpen edo sinesmen bat ere. Eta bere egoitza santua berreskuratu orduko, Nizeako Kredorako deklaratu zuen hura, Teodorok dioen bezala (Teodoro, Hist. lib. ii. c. 17.). Jendeari zer sinetsarazi nahi zien bazekien enperadoreak. Gauza bera egin zuten bere gorteko apezpikuek. Atanasio kredo ortodoxoari itsatsi zitzaion. Konstantzio ariotar aitortua zen, eta, 350ean, Konstante bere anaia hil zenean, agintari bakarra bihurtu zen
Ezaugarrizko indarrarekin, alderdi ortodoxoaren zori apurtu samarra berrezartzeko eta ziurgabetasun giro teologikoa garbitzeko lanari ekin zion. Aurreko urteetan sorturiko gaizki-ulertuak argitzeko, Nizeako formularen garrantzia are gehiago zehazten saiatu zen. Bitartean, badirudi Juliano, bat-batean, jeloskor bihurtu zela Atanasio Alexandrian ari zen eraginez, Egiptoko prefetari, Ekdiziori, agindua eman zion, berrezarritako apezpikua kanporatzeko esanez, hura ez zuela inoiz errukitasun akta inperialean sartu. Apezpikuari, Pitikodoro Trico-k jakinarazi zion ediktua, zeina, nahiz eta Chronicon Athanasianumen (XXXV) «filosofo» gisa deskribatua izan, itxuragabekeria basatiz jokatu zuen. Urriaren 23an, jendea apezpiku debekatuaren inguruan bildu zen enperadorearen dekretuaren aurka protesta egiteko; baina Atanasiok men egiteko esaten zien, bere absentzia iraupen laburrekoa izango zelako promesarekin kontsolatuz.
Laugarren erbestea
362an, Juliano enperadore berria, kristautasunaren aurkako jarreragatik nabarmendu zen; Atanasio Alexandria berriro uzteko agindu zuen. Atanasio Egipto Garaira joan zen, eta han egon zen, basamortuko aitekin, Juliano hil zen arte, 363ko ekainaren 26an. Atanasio ezkutuan itzuli zen Alexandriara, eta, han, Joviano enperadore berriaren dokumentu bat jaso zuen laster bere apezpiku funtzioetan berriro berrezartzeko.
Lan polemikoak eta teologikoak
Atanasio bi zatiko lan baten egilea ere izan zen: Paganoen aurka eta Jainkoaren hitzaren gizakundetza, Ziurrenik, bere bizitzaren hasieran idatzita, ariotarren polemika baino lehen ; horiek teologia ortodoxo garatuaren lehen lan klasikoa osatzen dute. Lehenengo zatian, Atanasiok hainbat praktika eta sinesmen pagano erasotzen ditu. Bigarren zatian, berriz, berrerospenari buruzko irakaspenak aurkezten dira. Liburu hauetan ere, Atanasiok sinesmena aurreratu zuen, Joan 1:1–4ri erreferentzia eginez, ezen Jainkoaren semea, betiko Hitza (Logos) zeinaren bitartezJainkoak mundua sortu zuen, eta mundu horretara giza itxuran sartu zen lehenago aldendu zen harmoniara gizakia berriro eramateko.
Atanasiok Bibliako esegesiaren hainbat lan ere idatzi zituen, batez ere, Itun Zaharreko materialei buruz. Horietatik garrantzitsuena Martzelinori egindako epistola da (PG 27: 12-45), Salmoen esaera norberaren praktika espiritualean nola txertatu aztertzen duena. «Genesi» liburuari, Salomonen Kantuari eta Salmoei buruzko eztabaiden zatiak baino ez dira geratzen.
Beharbada, erbestean zegoenean, Alexandriako bere Elizari idatzitako Festa gutuna izan zen bere eskutitzik aipagarriena, ezin baitzuen haien aurrean egon. Gutun horrek argi erakusten du bere jarrera: Jesus Jainkoaren seme gisa onartzea ez dela hautazkoa, baizik eta beharrezkoa:
Benerazioa
Ofizialki, santuak aitortzen dituzten kristau-deitura nagusi guztiek gurtzen dute Atanasio. Mendebaldeko kristauek maiatzaren 2an ospatzen dute bere festa eguna, bere heriotzaren urteurrenean. Eliza katolikoak elizaren doktoretzat hartzen du Atanasio. Kristau koptoentzat, pashons 7an da bere jai eguna (gaur egun maiatzaren 15aren inguruan). Ekialdeko ortodoxoen egutegi liturgikoak urtarrilaren 18an gogoratzen du Atanasio.
Ingalaterrako Elizaren eta Gotzaindegiaren egutegi liturgikoetan, maiatzaren 2an omentzen da Atanasio.
Itun Berriko kanona
Damaso I.a aita santuak, Erromako apezpiku 382an, Atanasiorena bezalako Itun Berriko kanona zuen liburuen zerrenda argitaratu zuen. 393an, Hiponako sinodo batek Atanasioren eta Damasoren Itun Berriko zerrenda errepikatu zuen (Hebrearrei epistolarik gabe), eta Kartagoko kontzilioak (397) Atanasioren eta Damasoren Itun Berriko zerrenda osoa errepikatu zuen.
Laguntzaileak
Pio X.a aita santuak, bere bizitzaren azken urteetan, filosofo-lagun eta berriemaileari esan zion gutun batean (Epist. lxxi, ad Max): «Nagusitu bedi Nizeako elizako aitek aitortutakoa».
Kritikak
Gaur egun, jakintsuek ariotar alderdia ez zela monolitikoa uste dute, baizik eta hasierako kristauen espektro teologikoa hartzen zuten ikuspegi teologiko arras desberdinak zituela. Pentsamendu origenistaren eta menpekotasunaren teologiaren oinarriak onartzen zituzten, baina, komunean, ezer gutxi gehiago zuten. Gainera, ariotar bezala etiketatutako askok ez zuten beren burua Arioren jarraitzailetzat hartzen. Horrez gain, apezpiku ez-homoousiarrak ez zeuden ados Arioren jarraitzaile gisa etiketatzearekin, Ario presbitero bat besterik ez zelako, berek guztiz ordenatutako gotzainak ziren bitartean.
Mende asko geroago, Atanasioren aurkako salaketa zaharrak egiten jarraitzen dute. Esaterako, Richard E. Rubensteinek iradokitzen du Atanasio, apezpiku mailara, Alexandriako egoera zalantzagarrietan igo zela, batzuek zalantzan jartzen baitzuten gutxieneko 30 urteko adinera iritsi ote zen eta, gainera, Atanasiok indarra erabiltzen zuela bere kausa edo interes pertsonaletara egokitzen zenean. Hala, badio ere, Atanasio onartzen zuten gotzain kopuru txiki batek kontsakrazio pribatu bat egin zuela apezpiku izateko.
Ines Bengoa
Biografia
Bi jarduera hauen bidegurutzean ipuinak topatu zituen eta kontu kontari aritzen da gaur egun arte.
Marie Stritt
Aktibismoa
XX. mendearen hasieran, erretratu-argazkiak Berliner Illustrirten Zeitung-en lehen orria apaindu zuen. Hori 1904ko ekainean izan zen, Berlingo Emakumeen Nazioarteko Biltzarraren hasieran, Alemaniako Emakumeen Elkarteen Federazioko lehendakari gisa. 1910ean, Gertrud Bäumerrek ordezkatu zuen Stritt, gehiengo kontserbadoreak eskatuta. Arrazoia izan zen Strittek, gobernu federalean, amatasuna babesteko hartu zuen konpromisoa, ama ezkongabeen alde ere egin baitzuen, baita sexu-erreforma integral baten eta abortoa zigortzen zuen 218. artikuluaren aurkako jarreraren alde ere. Stritt, bere posiziotik, emakumeen mugimenduaren alde erradikalekoa zen arren, edozein polarizazio baztertu eta hegalen arteko lehian bitartekari izaten saiatu zen.
Maria Mendizabal Iturria
María Mendizabal Iturria (Errenteria, Gipuzkoa 1965 eko abuztuak 6a) Ingeniaria, sopranoa eta aktorea da.
Bizitza
Txikitan kantatzearekin amesten zuen. Ingeniaritzako bosgarren mailan konturatu zen bere mundua kantuaren mundua zela, horregatik lanbide modura ingeniaritza alorra bazterrean utzi eta kantu munduan abiatu zen. Familia musikazale eta kantuzalean sortua da Maria (Anaia Agustin ere musika munduan dago murgildua) eta bere zaletasunean familiako giroak eragin izan zuen nahiz eta gurasoek ez zioten inoiz bide horretatik joatea bultzatu. Bokazioa zuen eta ongi abesten zuen. Musikarekin antzekoa gertatzen zitzaion. Musika ikastea zerbait naturala eta erraza zen berarentzat. Bere birramonetako bat pianoko irakaslea izan zen eta solfeoko lehen ikasketak etxean jaso zituen. Atsegin zitzaion musika ikastea nahiz eta lan astuna dela esaten den. Berehala konturatu zen hori zela bere bidea. Modalitate guztien artetik gehien gustatzen zaiona, antzeztutako obretan kantatzea da.
Gizabere kooperatiboaz
Liburua Aroztegiko batzarra izeneko ipuin anonimoarekin amaitzen da. Antonio Casado da Rocha irakaslearen ustez Azurmendik modu poetiko edo narratibo hori erabiliko du liburuan teorikoki landutakoa modu iradokitzaile batean emateko.
Zugaztietako putzuak
Zugaztietako putzuak edo aintzirak Trapagaranen daude (Bizkaia). Meatzaritza ustiaketa egon zen Zugaztietako meatzeetan lana egiteari utzi ondoren, sakonune zenbait urez bete ziren 20. mendean, eta natur parke batean integraturik daude 21. mendean.
Poituko padura
Historia
VII. mendetik aurrera, eskualdeko jauntxo feudalek inguruko abadia batzuei eman zizkieten padurak, ustiatu zitzaten. Abadiek nekazaritza, abeltzaintza, gatzaren erauzketa eta arrantzarako baliatu zituzten. Garai horretakoak dira padurak lehortzeko eraikitako lehen euste-dikeak eta ura husteko lehen kanalak (Cinq-Abbés edo Bost Abadia izenekoa, esaterako).
Errautsak
Sinopsia
Noizbait izatea amestu eta sekula izan ez zirenaren errautsak baino ez dira geratzen, ordea.
Koadrilakoak 1970eko hamarkadan jaioak dira. Mundua aldatzear zela sinetsita zeudenengandik sortu ziren. Hautu gaitza, ordea, mundua aldatzea. Musikaz, borrokarako leloz, errepresioz, festaz eta orotariko drogaz inguratu zituen gaztaroak. Denboraren errotak egin zuen gainerakoa. XXI. mendea helduta, eta XX.eneko ametsen errautsak ziren. Artean, errautsotan noizbait surik izan zela sinestarazi nahi zieten beren buruei.
Ramon Madaula Canadell
Txalo konpainiak 2022an Sagastitarrak antzezlana taularatu zuen Ramon Madaularen Els Brugarol antzezlana egokituta. Arriaga Antzokiaren laguntzarekin produzitu zuten, Koldo Olabarrik, Ainhoa Etxebarriak eta Joseba Apaolazak osatu zuten antzezlaneko aktore taldea, eta Begoña Bilbao konpainiako kidea arduratu zen zuzendaritzaz.
Damiano Damiani
Damiano Damiani (Pasiano di Pordenone, 1922ko uztailaren 23a – Erroma, 2013ko martxoaren 7a) italiar zine-zuzendari, antzezle eta gidoilaria izan zen.
Rhineko jauregia
Arkitektura
Barrualdeari dagokionez elementu aipagarriena eskailera monumentala da. Bi patio karraturen artean kokatzen da eta sabaia beirazkoa denez oso argiztaturik dago. Lehen solairuan printze bikotearentzako eta gonbidatuentzako gelak daude. Hauekin batera negutegia ere bai. Goiko solairuan, kupularen azpian, festa aretoa dago ikusleentzako toki zabalarekin. Horretaz gain oturuntza aretoa eta batzar aretoa ere badaude.
Tarifako portua
3 metroko sakonera du eta 25 metroko luzera. Algecirasko itsas-probintzian dago, Tarifa barrutian.
Daria Dugina
Biografia
Unibertsitatearen ondoren, kazetari gisa lan egin zuen, RT estatuko komunikabiderako eta Kremlin aldeko Tsargraden kanal kontserbadorerako idazten, Daria Platonova ezizena erabiliz.
Maria Girona i Benet
Biografia
1967tik EINA diseinu-eskolako irakaslea izan zen. Bere estiloa Henri Matisseren fauvismo koloristatik abiatu zen, baina eraikuntza kubista, irudi sinpleak, forma leunak eta plastikotasun lirikoa zituen pintura bihurtu zen. 1970eko hamarkadan, collagearen teknika hartu zuen, eta hainbat lan konposatu egin zituen, naïf apaindura-elementuekin, démodé azentuarekin, giroak eta iraganeko garaiak gogorarazteko. 1998an Kataluniako Generalitateak emandako Sant Jordi Gurutzea irabazi zuen.
María Eugenia Ibáñez
Ibilbidea
Historia Garaikidean lizentziatua eta Kazetaritzan graduatua Bartzelonako Elizaren Eskolan. Bere ibilbide profesionala 1968an hasi zuen Diario Femeninoaren lehen erredakzio-taldean. 1973an Mundo Diario-n hasi zen lanean auzoei buruzko informazioa emateko Bartzelonako sailean. El Mundo Egunkarian zuzendariorde izatera iritsi zen. 1977an, Bartzelonako Prentsa Elkarteko lehen zuzendaritza-batzordeko kide izan zen. 1980an, Mundo Taldearen krisiaren ondoren, Hoja del Lunes-en lan egin zuen, eta 1982an El periódico de Catalunyan hasi zen. 2006an erretiratu zen.
Kailasanathar tenplua (Kanchipuram)
Ezaugarriak
Plano karratua du tenpluaren itxiturak, eta bere osagarri nagusiak dira: mukha-mandapa bat (sarrerako atondoa), maha-mandapa bat (bilera-gela) eta garbha-grita edo sanctorum gune nagusia, zeina lau solairuko vimana ikusgarri batez dagoen apaindua.
Lucentum
Historia
Hiriaren urrezko aroa k.a. eta k.o. I. mendeen artean izan zen. Mende honen amaieran gainbehera handian sartu zen eta k.o. II. eta III. mendean ia erabat hustua izan zen. Gainbehera horren arrazoi nagusia ondoko Ilici hirian zegoen (egungo Elx), zeinak, lehorrez eta itsasoz hobeto komunikaturik, Lucentum hiriari garrantzi komertzial eta estrategikoa kendu zion. Hainbesteraino iritsi zen hiriaren gainbehera, non erabat abandonatua izan zen, eta, ondoren, hilerri musulman bat eraiki zuten haren gainean, X. edo XI. mendean.
Tripakilun ezkatatsu
Banaketa eremua
Ipar Amerika, Europa kontinentala, Asiako iparraldea.
Maria Jesus Alkain
UEUko Matematika saileko kide aitzindaria
Matematika euskaraz lantzen aitzindaria izan zen taldeaan ibili ziren hauek, besteak beste: Maria Jesus Alkain, Edurne Biritxinaga Gaztelurrutia, Maria Jesus Esteban Galarza, Karmele Fernandez Agirre, Jesus Mari Goñi Zabala, Anjeles Iztueta, Jesus Mari Larrazabal, Xabier Mauleon, Karlos Santamaria Ansa, Arantza Urkaregi,  Yosu Yurramendi, Mari Jose Zarate Azkuna eta Enrique Zuazua Iriondo.
Endovelico
Kultua
Aurkikuntzek "inkubatioa" praktikatzea iradokitzen dute, hots, jainkozko manifestazioa debotoaren ametsaren bidez, Endovelicoren gurtzari dagokion erritu ezagunena bezala.
Dora García (artista)
Ibilbide artistikoa
2018an, Espainiako Konstituzioaren 40. urteurrena zela eta, Innstant Narrative /IN performancea aukeratu zuten Sofia Erregina Arte Zentroko Museoko lanen artean, El poder del arte/ Artearen boterea erakusketan parte hartzeko. Diputatuen Kongresuaren eta Senatuaren eraikinetan jarri da erakusketa.
Advanced Packaging Tool
Erabilera
APT azkar zabaldu zen .deb paketeekin lan egiteko, Debian sistemetan eta banaketa eratorrietan, baina harrezkero RPM paketeekin ere lan egiten du  tresnarekin eta beste sistema eragile batzuetan hala nola Mac OS X (Fink) eta OpenSolaris.
Softwarea instalatzea
APTk komando-aukera gehiago eskaintzen ditu gatazkak konpontzeko sistemak hartutako erabakiak deuseztatzeko. Aukera bat pakete baten bertsio partikular bat behartzea da.
Konfigurazioa eta fitxategiak
APT konfiguratzeko programa da. komandoak konfigurazioa erakusten du.
APT finkatzea (pinning)
APT fintkatze edo pinning funtzioak aukera ematen die erabiltzaileei APT paketeen bertsio partikularrak aukeratzera behartzeko; bertsio horiek hainbat gordelekuren bertsioetan egon daitezke eskuragarri. Horrek aukera ematen die administratzaileei ziurtatzeko paketeak ez direla eguneratzen sistemako beste pakete batzuekin gatazkan egon daitezkeen bertsioetara, edo nahi ez diren aldaketek behar bezala frogatu ez dituzten bertsioetara.
2022ko Europako lehortea
Espainia eta Portugal
Iberiar Penintsulak lehorte larria jasan zuen. Ur-eskasia nagusitu zen Espainian, eta, beraz, arrazionalizazioa ezarri zen. Portugalek ere lehorte-krisia adierazi zuen.
Erresuma Batua
2022ko uztaila Ingalaterrako uztailik lehorrena izan zen 1935az geroztik. Sky Newsen arabera, zazpi konderritik batean, uztailik lehorrena izan zen 1836an erregistroak hasi zirenetik. Ondorioz, Ingalaterrako hego-ekialdeko toki batzuetan etxetik kanpo ura erabiltzeko debekuak eman ziren.
Tanger Med
Egitura
Ibilbideak lotzeko puntu gisa balio duenez, portuko jarduera nagusia merkantziak itsasontzi batetik bestera aldatzea da. Jarduera hori ohikoa da itsasarteko beste portu handian ere, Algecirasko badiako portuan hain zuzen ere.
Hans Knauer
Hans Knauer (Lisberg, 1961eko abenduaren 27a), alemaniar txirrindulari ohia da. Bizkaiko Bira bitan irabazi zuen (bakarra) eta profesionaletara pasa zen. Bavariako Itzulia n hirugarren postua eskuratu zuen 1989. urtean.
Al-Shafi'i
Bagdadera eta Egiptorako bidea
Al-Shāfi'ī, azkenean, Bagdadera itzuli zen OAko 810ean. Ordurako, jurista gisa zuen maila, nahikoa hazia zen espekulazio juridikoan ildo independente bat ezarri ahal izateko. Al-Mamun kalifak epaile kargua eskaini omen zion al-Shāfi'īri, baina hark uko egin zion eskaintzari.
Ondarea
Al-Shāfi'īk Mahomaren hadith baten azken agintea azpimarratu zuen; hortaz, Korana ere «tradizioen argitara interpretatu behar zen (haditha, alegia), eta ez alderantziz». Tradizionalki, Korana Sunnahren agintearen gainetik jotzen den arren, Al-Shafi'ik «sutsuki» argudiatu zuen sunnah «koranarekin berdintasunean» dagoela (Daniel Brown jakintsuaren arabera), zeren, al-Shafi'ik esan bezala: «Profetaren agindua da; Allah Ahalguztidunaren agindua».
Al-Shāfi'īren eragina hain handia izan zen, non Sunnah terminoaren erabilera ere aldatu baitzuen, «harik eta profetaren sunnah bakarrik esanahia izan arte» (John Burtonen arabera, hori izan zen bere «printzipioaren lorpena»). Lehenago, sunnah tribu-ohiturei eta usadioei erreferentzia egiteko erabiltzen zen bitartean, gero, sunnah izenak Mahomaren Sunnah esan nahi zuen Al-Shāfi'īk, bitartean, «musulmanek praktikan jarraitzen zuten sunnah» ez-aginkorra eta haiek jarraitu behar zuten Profetaren «sunnah» bereizten zituen
Lanak
Horrez gain, al-Shafi'i poeta elokuentea zen, eta, morala eta jokabidea jorratzeko xedez, poema labur asko idatzi zituen.
Istorio anekdotikoak
Ahmad Ibn Hanbalek al-Shafi'i «tradizioari fidelena den imam gisa» hartu zuen, tradiziotik ra'y-aren adierazleen aurkako garapenera eraman zuena jendea. Ibn Hanbalen hitzetan:"«Ikasketetan, inoiz ez zen garrantzizko inor izan gutxiago erratu zenik eta Profetaren sunnah hurbilagotik jarraitu zuenik al-Shafi'i baino»."Muhammad al-Shaybanik esan zuen: «Hadithen jakintsuek hitz egiten badute, al-Shafi'iren hizkuntzan da».
Hidronimo
Ibaien izenak hizkuntza aldaketari erresistentzia dioten hitzak dira. Alde horretatik, forma linguistiko gisa, hidronimoak oso forma kontserbadoretzat hartzen dira, eta, eskuarki, beste batzuk kokaleku batean ordezten dituzten herriek baliabide hidrikoei emandako izena gordetzen dute (adibidez, Guadiana, jatorriz, Anas ibaia izan zen, arabiarrek wadi ana, 'Anas iaia', eta hispanoerromatarrek erabilitako izena gorde zuten; ondoren, kristauak hartu zituzten eta Al-Andaluseko forma mantendu zuten, Guadiana.
Zacatecasko Akueduktua
Historia
XVIII. mendearen amaieran eraiki zen; hala ere, XIX. mendearen hasieran, Mexiko independentea zenean, hobetzeko lanak egin ziren ere bai. 1929an utzi zion funtzionatzeari. San Pedro Zezen Plaza izan zenaren parean daude jatorrizko obratik geratzen diren azken arkuak, horietako batzuk kontrahormekin sendotuta. Zutik dirauen zatia hiria identifikatzen duten elementu arkitektonikoetako bat da.
Karin Ohlenschläger
Karin Ohlenschläger (Hannover, Alemania, 1959 - 2022ko abuztuaren 24a) Kasseleko Unibertsitatean (Alemania) Artearen Historian lizentziaduna zen eta esperientzia handia zuen artearen eta industria sortzaileen arloan.
Heinrich Trumheller
Heinrich Trumheller (Naltxik, SESB, 1972ko uztailaren 1a) alemaniar txirrindulari ohia da. 1991eko Bizkaiko Bira irabazi zuen eta profesionaletara pasa zen. Pasa bezain laster Eslovakiako Itzulia irabazi zuen. Hurrengo urtean, Alemaniako Txapelketa irabazi zuen, baita ere.
Jesus Mari Goñi Zabala
UEUko Matematika saileko kide aitzindaria
Matematika euskaraz lantzen aitzindaria izan zen taldean ibili ziren hauek, besteak beste: Maria Jesus Alkain, Edurne Biritxinaga Gaztelurrutia, Maria Jesus Esteban Galarza, Karmele Fernandez Agirre, Jesus Mari Goñi Zabala, Anjeles Iztueta, Jesus Mari Larrazabal, Xabier Mauleon, Karlos Santamaria Ansa, Arantza Urkaregi,  Yosu Yurramendi, Mari Jose Zarate Azkuna eta Enrique Zuazua Iriondo. Udako Euskal Unibertsitateko Matematika Saila izan zen ekinbide hori bideratzeko lan-taldea eta matematika hiztegia ere elkarrekin landu zuten, UEUren babesean.
Euskarazko hitzaldiak
Udako Euskal Unibertsitatean hitzaldi / Ikastaro hauek eman zituen:
Karin Ohlenschläger
Ibilbide profesionala
2002. urtean, Luis Riorekin batera, MediaLab proiektua sortu zuen Conde Duque Kultur Zentroarentzat. Juan Carretek zuzentzen zuen proiektu hori, eta, programa berri baten bidez, prestakuntza, ikerketa, ekoizpena, hausnarketa eta erakusketak antolatzen zituen. Hori guztia artearen, zientziaren, teknologiaren eta gizartearen artean elkarrizketa bat ezartzeko helburuarekin egin zuen.
1998 eta 2006 bitartean, Banquete Fundazioko kide eta sortzaileetako bat izan zen, arteari, teknologiari eta gizarteari eskainia.
Polinesiar triangelua
Historia
Antropologoek uste dute polinesiar kultura moderno guztiak Malayo-polinesiar migratzaileek Hego Pazifikoan ezarritako protokultura bakar batetik datozela (ikus Lapita kultura ere). Polinesiarrak Salas y Gómez uharteraino ekialderantz ausartu zirela eta Zeelanda Berriko hegoaldeko uharte azpiantartikoetaraino hegoalderantz ausartu zirela ere badago adierazgarririk. Hala ere, uharte hauetako bat ere ez da Polinesiaren berezko parte kontsideratzen, ez baita bizirik iraun asentamendu bideragarririk. Auckland uharteetako Enderby uhartean XIII. mendeko polinesiar asentamendu baten aztarnak daude. Antipoda uharteetan zeramika zati bat ere aurkitu zela erregistratu zen, baina Wellingtoneko Te Papa museoak adierazi du ez dutela zati hori eta aurkikuntzaren jatorrizko deskribapenak ez zuela ezer esaten jatorri polinesiarra izateari buruz. .
Triangelu baten formaren aldean, beste teoria batek dio Polinesiar gizartearen geografiak eta nabigazio-bideek zehaztasun handiagoz antza dutela burua Ra'iātean (Frantziar Polinesia) eta Pazifikoan zehar hedatutako garroak dituen olagarro baten ezaugarri geometrikoak. Polinesiar ahozko tradizioan olagarroa hainbat izenekin ezagutzen da, hala nola, Taumata-Fe'e-Fa'atupu-Hau (Oparotasunaren Olagarro Handia), Tumu-Ra'i-Fenua (Zeru-eta-Lurraren Hasiera) eta Te Wheke-a-Muturangi (Muturangiko olagarroa).
Rosa María Calaf
Lan ibilbidea
Hiru hamarkada baino gehiagoko esperientzia profesionalean, 160 herrialdetan baino gehiagotan egon da, mikrofonoa eskuan albistearen bila.
Lu Märten
Biografia
1903an SPDrekin bat egin zuen, hauteskunde-programaren printzipio batek liluratuta: emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna. Neba gazteari eta Wilhelm Repsold senargaiari esker, nekazaritza-erreformako mugimenduan lagundu zuen eta Friedrich Naumann Elkarte Nazional Sozialarekin bat egin zuen. Lu Märtenek bere lehen artikuluak Die Hilfe astekarian idatzi zituen. Naumannen gizarte-etikaren eraginpean, arte-ekoizpenari, lan-banaketari, makinako lanari eta haien harremanei buruz idatzi zuen.
Kanoi-bazka
Kanoi-bazka pertsona edo pertsona-talde bati buruzko esaera da. Normalean, oso gizarte-maila baxukoak izaten dira, eta inolako begirunerik gabe jasaten dituzte kalteak, heriotza barne. Hasiera batean, esaera hiltzeko arriskuan zeuden soldaduak edo tropak izendatzeko erabiltzen zuten.
Kanoi-bazka metaforaren sorrerak behe-mailako soldaduei egiten die erreferentzia – bazka –, etsaien kanoien suaren elikagai baitira.
Erabilera militarra
Jean-Paul Kauffmannen esanetan, lehendabizikoz François-René de Chateaubriandek erabili zuen 1814an,"De Bonaparte et des Bourbons" panfletoan hain zuzen ere:
Leopoldina Núñez Lacret
Metodo pedagogikoaren ekarpenak
Leopoldinak honelaxe azaldu zuen bere metodo pedagogikoa: ''«Ez dago haur antimusikalik. Haurra bera da eta bere ingurumena [...], ikaskuntzaren lehen etapan erabiltzen dudan irakaskuntza-sistema hauxe da: gitarra imitazioz erreproduzitzea. Zer helburu lortu nahi dut horrekin?... Oso erraza da, ez diet teknikaz hitz egiten, baina haiek nabaritu gabe erabiltzen dut, ez ditut pentagramaz hitz egiten, ezta hain funtzio garrantzitsuaz ere.''
''Zer lortzen dut horrekin?... Haurraren interesa handituz joatea eta kezkak planteatuz joatea. Handik denbora batera, haur horrek imitaziozko errepertorio bat erreproduzitzen du. Gero, haiek jotzen dutenari buruzko ezagutza teknikoak ematen hasten naiz. Zer sortzen du horrek haurrarengan?... Lehen imitazioz egiten zuena musika bidez irakurtzeko interesa. Hori ez da erraza; izan ere, metodo horren bidez, musika-irakurketaren bidez erreproduzi dezaketena baino gehiago jotzen dute.''
Minnesotako Unibertsitate Sistema
Unibertsitateak AEBetako unibertsitate publikoen artean zuzkidura handienetako bat du, eta Minnesotako Estatuaren urteko finantzaketa ere jasotzen du.
Elvira Altés
Genero-estereotipoak informazioan
Altés-en ikerketak oinarri izan dira komunikabideetan emakumeen ordezkaritza sexista eta emakumeen ordezkaritza falta salatzeko. Femeninoaren eta maskulinoaren estereotipoak emakumeen eta gizonen eguneroko esperientziarekin indartzen edo ahultzen diren ereduak dira, eta komunikabideek gizarte-estereotipoak erreproduzitu eta zabaltzeko joera dute, aurrez Altések salatu gabe. Askotan, gainera, pila izenarekin identifikatzen dira, edo albisteetan pertsona anonimo gisa. Sedukzioa, edertasuna eta erakargarria izatea emakumeen ondarearekin identifikatzen da.
Halaber, hedabideetan emakumeen presentzia eskasa salatu du, errealitatearen "begirada adrozentrikoa" eta "zaharra" sortzen baitute. Emakumeek hedabideen lehen orrialdetik urrun jarraitzen dutela dio. Erredakzioetan% 40 ordezkatzen dute, baina ez dira autoreak eta protagonistak.
Castela
Taxonomia
Generoa Pierre Jean François Turpinek deskribatu zuen; Annales du Muséum National d'Histoire Naturelle 7: 78. 1806. aldizkarian argitaratu zen.
Katuen kantua
Katuen kantua Gose taldeak Joseba Sarrionandiaren hitzekin sortutako abestia da. 2014an Gose taldeak Gosariak diskoan plazaratu zuen. 2015eko Korrika kulturalaren barruan aritu ziren kontzertuan ematen Euskal Herrian zehar.
Hitz "KATU"dunak
Honela hasten da Abestia:
Matthias Jandt
Matthias Jandt (Cottbus, 1971ko azaroaren 28a) alemaniar txirrindulari ohia da. 1996. urtean, Bizkaiko Bira ko lehenengo etapa irabazi zuen eta, hurrengo urtean, profesionaletara pasa zen. Profesionaletan ez zuen garaipenik lortu.
Preben Van Hecke
Preben Van Hecke (Dendermonde, 1982ko uztailaren 9a) flandriar txirrindulari ohia da. 2003an, Bizkaiko Bira ko etapa bat irabazi zuen eta profesionaletara pasa zen. 2003tik 2019ra izan zen profesionala.
Zoila Gálvez
Josefina Zoila Gálvez Pérez, artistikoki Zoila Gálvez (Guanajay, Kuba, 1899ko martxoaren 19a - Habana, Kuba, 1985eko azaroaren 26a), pedagogo musikala eta sopranoa izan zen, arrakasta izan zuen Kubako lehen abeslari liriko beltza.
Irakasle lana
Kantu-irakaslea izan zen Habanako Amadeo Roldán Kontserbatorioan, Guiñol Antzoki Nazionalean eta antzezpen dramatikoko beste konpainia batzuetan, hala nola Holguín Taldean edo Habanako Antzerki Musikaleko Taldean.
The Hellacopters
The Hellacopters, Suediako garage rock eta hard rock talde bat da. 1994an Stockholmen sortu zen eta 2008an desegin zen. 2016an berriz elkartu ziren eta ordutik jotzen ari dira.
Amalur Arbelaitz Arbelaitz
Herriko aitortza
Oiartzuar emakumeak udalekuetan egitasmoaren barruan, bere izena eraman zuen haur talde batek. 2019 Oiartzun urtekaria, (91orr.)
Minneapolis-Saint Paul metropoli-eremua
Konposizioa
Minnesotan kokatutako 11 konderriek osatzen dute, 2010eko erroldaren emaitzen arabera haien populazioarekin batera:
Lamibudina
Lamibudina alderantzizko transkriptasaren inhibitzaileen familiako antirretrobirala da. Erritonabirrarekin eta lopinabirrekin batera subterapeutiko gisa erabiltzen dute, GIB-1 eta GIB-2 bidez infektatutako pazienteentzako terapia antirretrobiral oso supresiboan. Zitidina nukleosidoaren analogoa da.
Jonathan Hall
1998
9. Errioxako Itzulia n
Harrisonia
Harrisonia bi espezie dituen landareen generoa da. Simaroubaceae familiakoak dira.
Liuba María Hevia
Musika ibilbidea
1982az geroztik, Trova Berriko mugimenduaren parte da, Silvio Rodríguez eta Pablo Milanés bezalako pertsonaia ospetsuekin batera, eta haiekin lan diskografikoak partekatu ditu.
Besteak beste, Suitza, Frantzia, Etiopia, Espainia, Angola, Argentina, Mexiko, Peru, Venezuela, Txile, Kolonbia, Nikaragua, Bolivia, Kanada, Ekuador eta Dominikar Errepublikara eraman du bere musika.
Diskografia
Liuba Heviak hogei album baino gehiago argitaratu ditu:
Minnesotako Lurraldea
Minnesotako Lurraldea Ameriketako Estatu Batuetako lurralde antolatu bat izan zen, 1849ko martxoaren 3tik 1858ko maiatzaren 11ra arte, lurraldearen ekialdea Minnesotako estatu gisa onartu zenean.
Andereño bat ikusi nuen
Bertsoak
5. - Ez nabilazu ikusi nahiz zu lurrez estalia, Sobera dizut zuretako amodio garbia, Hori sinetsadazut edo idokadazut bizia. Horik oro ikusi ez dira zu galduz geroz, maitia.
Zipreko historia
Zipreko historia Zipre uhartean jazo diren gertakari nagusien kontakizuna da, bertan lehorreratutako lehenengo biztanleen lekukotzatik gaur egunera arte iristen dena.
Lehenengo urteak: 1878-1925
Zipreko hitzarmenaren ondorioz, uhartea Britainiar Inperioaren protektoratu bihurtu zen 1878ko ekainaren 4an. Toki estrategikoa zen britainiarrentzat, beren ibilbide kolonialak kontrolatzeko kokaleku ezin hobea baitzen; hain zuzen ere, 1906an Famagustako itsas-portu garrantzitsua eraiki zuten Indiarako bidean Suezko kanala zaintzeko asmoz. Dena den, Otomandar Inperioak Zipreren gaineko kontrola izaten jarraituko zuen urte luzez.
Enosisaren aldeko lehen saiakerak
1920ko hamarkadan kolonia berriaren administrazioa eraberritu zen. Kontseilu Legegilea ezarri zen 1926. urtean, zeinetan zipretarrek beraiek zenbait ordezkari aukeratu zitzaketen. Hala ere, aldaketek ez zuten izan aurreikusitako arrakasta eta herritarren parte-hartzea oso eskasa izan zen.
1963–1964ko krisia
Korapiloa askatzeko saiakerek porrot egin zuten. Beraz, 1963ko azaroan Makarios presidenteak gobernuaren blokeoari irtenbidea emateko 13 puntuko proposamena utzi zuen Konstituzio Auzitegi Goreneko hiru epaileen esku. Proposamen horien artean, konstituzioaren berrikuspena eskatzen zuten puntuak zeuden, hala nola, presidentearen eta presidenteordearen beto eskubidearekin bukatzea. Aldaketek Nazio Batuen Erakundearen babesa izango zutela uste arren, epaileek eta turko-zipretarrek plana atzera bota zuten (nahiz eta aurrerago proposamena eztabaidatzeko prest agertu). Giroa berriro nahasten hasiko zen.
Uhartearen banaketa: Taksima
1974ko urtarrilean Grivas bihotzekoak jota hil zen eta EOKA B taldea Greziako Juntaren esku gelditu zen zuzenean. Luzamenduetan ibili gabe, urte bereko uztailaren 15ean, Greziako Juntak eta Zipreko Guardia Nazionalak estatu-kolpea eman zuten. Matxinoek arrakasta izan zuten. Erasoetan 300 bat greko-zipretar hil zituzten eta Nikos Sampson izendatu zuten presidente berri ; Makariosek britainiarren laguntzari esker ihes egitea lortu zuen. Greziak uhartearen kontrola bereganatu bezain laster, Turkiaren erantzuna iritsi zen: junta militarrari Sampson kanporatzeko, indar armatuak uhartetik ateratzeko eta Zipreko independentzia onartzeko eskatu zion. Eskariek ezezko erantzuna izan zuten eta bitartekaritza saiakera orok ere huts egin zuen. Berme Itunean adostutakoa aitzakiatzat hartuz, Turkiak egoera nahasian esku hartzea erabaki zuen.
Laumoniera bruceadelpha
Taxon
Laumoniera bruceadelpha Hans Peter Nooteboomek deskribatu zuen; Blumean argitaratu zuen (32(2): 383) 1987an.
Galerianoaren kantua
Bertsoak
Iduriz, bertsoak Pauen preso zegoela idatzi zituen, eta Hazparne herrira zituen igorri herritarrek kanta zitzaten. Hazpandar anitzen ustez, Martin errugabea zen, ongi prestaturiko maltzurkeria baten biktima, eta haren bertsoak, behin eta berriz, kantatu izan zituzten. Gaur egun, oraino, Elizaberri auzoan maiz entzun daitezke. Bertso horiek ahoz aho zabaldu ziren Joxe Mendiaga bertsolariak Eskualdun kantuak izeneko bilduman, Txilen, 1900ean bildu eta plazaratu zituen arte.
Valpuestako elizbarrutia
Historia
1969an Eliza Katolikoak elizbarrutia "berreskuratu" eta, harrezkero, apezpiku nominal izendatu ditu.
Mein Gott, hilf mir, diese tödliche Liebe zu überleben
Mein Gott hilf mir, diese tödliche Liebe zu überleben (Jainko maitea, lagun iezadazu maitasun hilkor hau gainditzen; Го́споди! Помоги́ мне вы́жить среди́ э́той сме́ртной любви́) 1990ean, Gerra Hotza amaitzen ari zenean, margotutako horma-irudi ospetsua da. Dmitri Vrubel errusiar artistak Berlingo Harresiaren atal batean margotu zuen. 1990ean, East Side Gallery, Berlingo Harresiaren hondarren gainean zegoen aire zabaleko arte-galeria bat zen, ordurako ia eraitsita zegoena.
Girl with Balloon
Girl with Balloon (Neska globoarekin) Banksy graffitigilearen horma-irudi ospetsua da. Horma-irudiak neskato bat irudikatzen du, bihotz formako globo gorri bat joaten utziz. Banksyk irudi horren aldaera bat erabili zuen 2014ko kanpainan Siriako errefuxiatuei laguntzeko. Banksyk 2017ko Erresuma Batuko Hauteskunde Orokorretarako sortu zuen beste aldaera batek eztabaida sortu zuen, kontserbadoreen aurkako zenbait boto-emaileri inpresioak doan eskaini baitzizkien. Samsungek 2017an egindako inkesta baten arabera, Girl with Balloon Erresuma Batuko artelan gogokoena da. 2018ko urriaren 11n, enkante batean, obra birrindu egin zen. Hala ere, lana 1,04 milioi liberatan enkantean jarri zen eta egileak Love is in the Bin izena jarri zion.
Malik ibn Anas
Malik ibn Anas (مَالِك بن أَنَس, ‎O.a. 711–795/ H.u.93–179 AH), bere izen osoa Mālik bin Anas bin Mālik bin Abī ʿĀmir bin ʿAmr bin Al-ḤyḤān bin Al-ḤyḤān bin Al-Ḥān bin ʿAmr bin Ghauthān bin Al-ḤyḤān bin Al-Ḥān bin Al-Ḥān al-Aṣbaḥī al-Madanī (مَالِك بِن أَنَس بِن مَالِك بن أَبِي عَامِر بِن عَمْرو بِن ٱلْحَارِث بِن غَيْمَان بِن خُثَين بِن عَمْرو بِن ٱلْحَارِث ٱلْأَصْبَحِي ٱلْحُمَيْرِي ٱلْمَدَنِي), musulman sunitek al-Imām Mālik (ٱلْإِمَام مَالِك) izenez ezagutua, jurista, teologo eta hadith tradiziogile arabiar musulmana izan zen Medina hirian jaioa, Malik tradizio profetikoen jakintsu nagusia izan zen bere garaian, eta bizitza legal osoari aplikatu nahi izan zion jurisprudentzia musulmanaren metodo sistematiko bat sortzeko, denboraren poderioz soilik zabalduko zena. Bere garaikideengatik «Medinako Imam» izenez ezagutua, Malik jurisprudentzia gaietan zituen iritziak oso estimatuak izan ziren, bai bere bizitzan, bai ondoren ere, eta lege sunitaren lau eskoletako baten sortzaile izan zen, Malikia, zeina bihurtu baitzen Afrika iparraldeko, Al-Andalus (musulmanak kanporatu arte), Egiptoko zati handi batean eta Siriako, Yemen, Sudanen, Irak eta Khorasango zenbait tokitako sunien praktikaren erritu normatiboa, eta sufi ordena nabarmenak, Shadiliyya eta Tijaniyyah barne.
Iritzi desberdintasunak
Beste narrazio baten arabera, al-Mansurrek, Malikek galdera garrantzitsu batzuei emandako erantzunak entzun ondoren, esan zuen: «Zure idatziak lurreko eskualde musulman guztietan kopiatu eta zabaltzeko agindua ematea erabaki dut; horiek soilik jar daitezen praktikan, beste edozein epairen gainetik. Berrikuntzak alde batera utziko dituzte, eta ezagutza hori bakarrik gordeko dute. Izan ere, uste dut ezagutzaren iturria Medinaren tradizio narratiboa eta bere jakintsuen ezagutza direla». Malikek erantzun omen zion: «Fededunen komandantea ez ezazu hori egin! Jendeak dagoeneko entzun ditu jarrera desberdinak, hadithak eta erlazionatutako narrazioak. Talde bakoitzak etorritakoa hartu, eta praktikan jarri du, horretara egokituz, beste pertsona batzuek bestela egiten zuten bitartean. Profesatzen ari direnetik kentzeak hondamendia eragingo du. Hori dela eta, utzi jendea jarraitzen duen edozein eskolarekin eta herrialde bakoitzeko jendeak bere kabuz aukeratzen duenarekin».
Heriotza
Maliken azken hitzak Isma'il ibn Abi Uways izeneko batekin erlazionatuta daude: «Malik gaixotu egin zen, beraz, hil zenean esandakoari buruz galdetu nion gure jendeari —eta esan zuten— Fedearen testigantza errezitatu zuen —eta, gero, hauxe esan zuen— "Alari dagokio agindua (hau da, dekretua) aurretik eta ondoren".
Lanak
Imam Malik idatzi zuen:
Coach Carter
Coach Carter (euskaraz Carter Entrenatzailea), 2004ko Thomas Carter estatubatuarrak zuzendutako kirol nerabe biografia drama film bat da. Kaliforniako Richmond Institutuko Ken Carter saskibaloi entrenatzailearen bizipenetan oinarritua dago. Samuel L. Jackson, Rob Brown, Robert Ri'chard, Rick Gonzalez eta Channing Tatum aktoreek antzeztu zuten.
Peptidasa
Inhibizioa
Peptidasen funtzioa proteasaren inhibitzaileek inhibitzen dute. Proteasa naturalen inhibitzaileak ez dira nahastu behar erretrobirus-kontrakoko terapian erabiltzen diren proteasa-inhibitzaileekin. Birus batzuk, GIBa barne, proteasen mende daude ugalketa-zikloetan; horregatik, proteasa-inhibitzaileak metodo antibiral gisa garatzen dira.
Sailkapena
Peptidasak -MEROPS1 datu-basearen arabera- egitura tridimentsionalaren antzekotasunen arabera sailkatzen ditugu. Horien artean daude peptidasa-arbaso komun beretik sortutako peptidasa guztiak dituzten klanak. Egitura tridimentsionala erabilgarri ez badago, sailkapena kate peptidikoaren hondakin katalitikoen ordenan eta alboetan dituzten sekuentzietan oinarrituta egiten dugu.
Minnesota ibaia
Historia
1699an, Pierre-Charles Le Sueur larru-merkatari frantsesa Biloxitik "Nadouessioux-en herrialdera" Mississippi ibaian gora zihoan alderdi batean zegoen, Pepin aintziran, Pelée uhartean edo Fort Perrot-en negua igarotzeko geldituz. Mississippi ibaian gora jarraitu zuen Louis Hennepinek urte batzuk lehenago aurkitutako San Antonio jauzietaraino. 1700eko udan eta udazkenean inguruko Dakota taldeekin (Mdewankantons, Wahpetons eta Wahpekutes) negoziatu ondoren, Le Sueur eta 20 gizoneko talde bat bertako biztanleek "Minisota", edo "uretan islatutako hodeia" izenez ezagutzen den ibaira joan ziren. Historikoki, gerora bidaiari frantsesek "rivière de Saint Pierre" bezala ere ezagutzen zuten ibaia.
Mendebaldeko Morava
Mendebaldeko Morava (Западна Морава) Serbiako ibaia da, Morava Handia ibaiaren adarra dena. 210 kilometroko luzera du eta Morava Handiko ibaiadar nagusienetariko bat da, bestea Hegoaldeko Morava delarik.
Morava Handia
Morava Handia (Велика Морава) Serbiako ibaia da, eskuinaldetik Danubio ibaiaren adarra dena. 185 kilometroko luzera du, nahiz eta bere iturrietako bat kontuan hartuta mendebaldeko Morava Handia-Mendebaldeko Morava sistemak 493 kilometroko luzera duen guztira. Ibaiak 37.444 km²-ko arroa drainatzen du (Suitza edo Herbehereak baino pixka bat txikiagoa eta Ginea Bissau edo Taiwan baino handiagoa), eta Serbiako sistema hidrografiko handiena da, lurralde nazionalaren %40 baino gehiago hartzen baitu.
Soleá
Konpasa
Letra lodiz idatzitako zifrek konpasaren aldi sendoak adierazten dituzte.
Milutin Šoškić
FK Partizan taldearen historiako jokalari garrantzitsuenetako bat izan zen. 1955 eta 1966 artean 177 partida jokatu zituen taldearekin eta gol bat sartu zuen. 1966an 1966an Partizango atezaina izan zen Europako Kopako finalean. 1966tik 1971ra Alemaniako 1. FC Köln taldean jokatu zuen.
1959tik 1966ra 50 partida jokatu zituen Jugoslaviako futbol selekzio nazionalarekin. 1960ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina eta 1960ko Europako Futbol Txapelketako zilarrezko domina lortu zituen.
María Grever
Biografia
Gurasoak Julia Torres mexikarra eta Sevillan jaiotako Francisco de la Portilla espainiarra izan ziren. Sei urte zituela, familiarekin joan zen aitaren jaioterrira. Europan bizi zela, Claude Debussyren eta Franz Leháren musika eskolak jaso zituen, besteak beste. León Augusto Grever ezagutu zuen Mexiko Hirian 1906an, urtebete geroago ezkondu egin ziren eta Mariak senarraren abizena hartu zuen bere izen artistikorako.
Yaxchilan
Kokapena
Yaxchilan Usumacinta ibaiaren hegoaldeko ertzean dago, meandro baten erpinean. Begizta honek setioa defendatzen du alde guztietan, lurra hegoaldetik hurbiltzea izan ezik. Aztarnategia Piedras Negras bere arerio nagusiaren hondakinetatik 40 kilometrora dago ibaian behera eta Bonampak hondakinetatik 21 kilometrora. Gune hau Ocosingo udalerrian dago, Chiapas estatuan, Guatemalako nazioarteko mugaren Mexikoko aldean, ibaiaren lerroari jarraitzen diona. Maya Altar de Sacrificios lekutik 80 kilometrora dago, ibaian behera.
Dinah Washington
Dinah Washington, jaiotzez Ruth Lee Jones (Tuscaloosa, Alabama, AEB, 1924ko abuztuaren 29a - Detroit, Míchigan, 1963ko abenduaren 14a) rhythm and blues, jazz eta blues-ak abesten zituen estatubatuar abeslaria izan zen. Blues erregina, Queen D edo Miss D. ezizenak zituen. Musika beltzeko emakume-ahots onenetakoa eta nagusienetakoa izan zen, eta 1950eko hamarkadako Estatu Batuetako abeslari afroondorengorik ezagunena.
Zozaiaren etxea
Historia
Alvaro Valle Lersundik babes berezia emateko eskatu zuen, desagertutako garai bateko oroimen gisa. Baina Monumentu Multzo izendapena ez zen 2019ra arte iritsi, «Paradoxikoki, bere tutoretza ahulena esleituz», Ancora elkartearen arabera. 2022an eraikina berreskuratzeko lanak bukatu ziren.
Diane Schuur
Diane Schuur, jaiotzez Diana Jane Schuur (Tacoma, Washington estatua, AEB, 1953ko abenduaren 10a) abeslaria eta piano-jolea da.
Tarantella
Musika klasikoa
Gaur egungo italiar konpositore ezagun batzuk ere tarantelak moldatu dituzte, tartean Otello Profazio, Piero Pesce, Beppe Junior, I Calabruzi, Mino Reitano, Pino Di Modugno, Eugenio Bennato, Renzo Arbore, Enza Pagliara, Manekà, Nidi D'arac, Ariacorte edo Alla Bua.
2022ko Matematikarien Nazioarteko Biltzarra
Sariak
Fields dominak Hugo Duminil-Copin, June Huh, James Maynard eta Maryna Viazovska izan ziren. Emmanuel Macron frantziar presidenteak Hugo zoriondu zuen "matematikako saririk entzutetsuena jasotzeagatik", eta aitortu zuen "probabilitateari eta fisika estatistikoari buruzko lanak, bereizketa horrek gure Matematikako Eskola Frantsesaren bizitasuna eta bikaintasuna erakusten dituela". Fields domina irabazi zuen bigarren emakumea izan zen Maryna.
Billy Graham
Hastapenak
Graham Wheaton-eko (Illinois) Wheaton Collegen matrikulatu zen. Bertan egon zen garaian, Biblia Jainkoaren hitz hutsezin gisa onartzea erabaki zuen. Kaliforniako Hollywoodeko First Presbyterian Churcheko Henrietta Mears, hortaz, funtsezkoa izan zen Grahamek zituen arazoekin borrokatzen laguntzeko. Forest Home Christian Campen (gaur egun Forest Home Ministries izenekoa) kokatu zuen, Kalifornia hegoaldeko Big Bear Lake eremuaren hego-ekialdean. Wheatonen zegoen bitartean, 1941eko igande batean, United Gospel Tabernacle elizan predikatzera gonbidatu zuten Graham. Haren ostean, kongregazioak behin eta berriz eskatu zion Grahami bere elizan predikatzeko, eta, geroago, beren elizako artzain izateko eskatu zion. Graham, otoitz egin eta bere lagun Edman doktoreari aholkua eskatu ondoren, haien elizako artzain bihurtu zen.
1943ko ekainean, Graham Wheaton Collegen lizentziatu zen, antropologian. Urte horretan bertan, Robert Van Kampenek, National Gideon Association-eko diruzainak, Graham Western Springs Baptist Churchen predikatzera gonbidatu zuen, eta Grahamek, aukera, berehala onartu zuen. Han zegoela, bere lagun Torrey Johnson, Chicagoko Midwest Biblia Elizako artzainak, Grahami esan zion bere irratsaioa, Songs in the Night, bertan behera uztear zegoela finantzaketa faltagatik. Western Springs-eko bere elizako kideekin kontsultatuta, Grahamek Johnsonen programa hartzea erabaki zuen, bere kongregazioaren diru-laguntzarekin. 1944ko urtarrilaren 2an, irratsaio berria martxan jarri zuen, oraindik Songs in the Night izenekoa, Grahamek George Beverly Shea baxu-baritonoa kontratatu zuen bere irrati-ministerioko zuzendari gisa.
Ikasleen ministerioa
1955ean, Cambridge Unibertsitateko ikasleek unibertsitateko misioa gidatzeko gonbidatu zuten; misioa Cambridge Inter-Collegiate Christian Unionek antolatu zuen, John Stott Londresko artzain-teologoa Grahamen laguntzaile nagusi gisa. Gonbidapen hori gaitzespen handiz hartu zuten The Times-eko korrespondentzia zutabetan.
Politika
Lyndon B. Johnson eta Richard Nixonekin izandako harreman estuaren ostean, Graham alderdikeria esplizituki saihesten saiatu zen. Bailey-k dio: «Uko egin zion adierazpen politikoak sinatzeari edo onartzeari, eta kristau eskuinetik urrundu zen... Bere lehen urteetako komunismoaren aurkako oposizio gogorrak militarren armagabetzeari, HIESari, pobreziari eta ingurumenaren mehatxuei arreta emateko erreguei utzi zien lekua»".
Presidenteen artzain
Trumanek ez zuen Graham maite. Grahami buruz zera idatzi zuen 1974ko Plain Speaking autobiografian: «Baina, orain, ebanjeliko hau baino ez dugu; Billy Graham hau, eta habetik joan da. Bera... tira, ez nuen hau esan behar, baina kontatzen nizun faltsu horietako bat da. Presidente guztien laguna dela dio, baina, presidente nintzenean, ez zen inoiz nire laguna izan. Ez naiz horrelako jendearen alde aritzen. Interesatzen zaion guztia bere izena paperetan agertzea da». Graham ohiko bisitari bihurtu zen Dwight D. Eisenhowerren agintaldian. Ustez, Little Rock Nine-ren kasuan, tropa federalekin esku hartzeko eskatu zion ikasle beltzak eskola publikoetan sartzeko. 1952an, Sam Rayburn-ek, Ganberako presidenteak, Kongresua konbentzitu zuen Kapitolioaren eraikineko eskaileretan Grahamek lehen elizkizun erlijiosoa egiteko aukera eman zezan. Eisenhowerrek Grahamengatik galdetu zuen heriotz-ohean zegoenean.
Kanpo politikaren ikuspegiak
1999ko hitzaldi batean, Grahamek Kim Il-sung Ipar Koreako buruzagi zenarekin zuen harremanari buruz hitz egin zuen, eta «komunista mota ezberdina» eta «japoniarren aurkako bere herrialdeko borrokalari handietako bat» gisa goraipatu zuen. Grahamek adierazi zuen Kim Jong-il-ekin, Ipar Koreako buruzagiaren semea eta orduko Ipar Koreako buruzagiarekin, inoiz ezagutu ez bazuen ere, «opariak trukatu» zituela.
Ekumenismoa
1957an New Yorken, gurutzada baten ondoren, kristau protestante fundamentalista batzuek bere ekumenismoagatik kritikatu zuten Graham, "Antikristo" ere deituz.