cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ascensión Mendieta
Biografia
Ascensión Mendieta Guadalajarako Sacedón herrian jaio zen, 1925eko azaroaren 29an. Gurasoak Timoteo Mendieta, Langileen Batasun Orokorreko (UGT) kidea, PSOEri atxikitako ideologia sozialistako sindikatua, eta María ziren. Ama, Ibarra abizenekoa, posizio sozial oneko eskuineko familia batekoa zen. Mariaren ama ezkontzaren aurka zegoen eta alabarekin hautsi zuen horregatik. Bikoteak zazpi seme-alaba izan zituen, horietatik lau mutilak eta hiru neska (Pepa, Paz, Joaquín, Gregorio, Fotus, Timoteo eta Ascensión), Ascensión bigarren zaharrena izanik. 1939an, Timoteo Mendieta atxilotu eta familia baliabiderik gabe gelditu zen; horregatik, Madrilgo Puente de Vallecas herrira joan ziren bizitzera, Timoteoren amaren etxera. Frankistek urte berean hil zuten Timoteo.
1975ean Franco diktadorearen heriotzaren ondoren, Ascensión eta haren arreba Paz aitaren aztarnak berreskuratzeko lanean hasi ziren. Paz hil zenean, Ascensión izan zen, bere familiak lagunduta, bere horretan jarraitu zuena, lehenik 2013an eta gero 2017an, lurpetik atera eta identifikatzeko lanak egin ziren arte. 2013an, 88 urte zituelarik, Ascensión Buenos Airesera joan zen, han irekitako Frankismoko krimenen aurkako Argentinako kereilan testigu gisa deklaratzeko. Azkenean, 2017an, María Romilda Servini epaile argentinarraren aginduz, aitaren gorpuzkiak jaso zituzten eta Madrilgo Almudenako hilerri zibilean hilobiratu zituzten.
Kippa
Ezaugarriak
Kipa — edo burua osorik edo zati batean estaltzen duen beste edozein txano, kapela edo jantzi — nahitaez erabili behar da (baita judutarrak edo jentilak ez direnentzat ere) kultu judutarreko leku jakin batzuetan sartzean eta egotean, hala nola sinagogetan, hilerrietan edo leku sakratuetan, edo zezenaren plegaria, ospakizun edo estudioetan. Gizonezko judutar behatzaileek, ordea, kipa janzten dute egun osoan eta kasu guztietan.
Elsoff
Elsoff Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ellerstadt
Ellerstadt Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Probiotiko
Probiotikoak mikroorganismo biziak dira (bakterioak edo legamiak), hainbat elikagaitan daudenak, eta ostalariaren digestio-aparatuan eta gorputzean osasun onurak eragiten dituztenak. Elikagai hartzituak (jogurta, kefirra, Sauerkrauta, gazta batzuk...) dira batik bat holako mikroorganismoak dituztenak.
Elmstein
Elmstein Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Santiago Segura Munguía
Santiago Segura Munguía (Santa Olalla de Bureba, Burgos, 1922ko uztailaren 25a - Bilbo, 2014ko otsailaren 11) espainiar latinista izan zen.
Gorka Landaburu
Lan ibilbidea
Frantziako hedabideetan hasi zen, Radio France, Radio Luxembourg eta Le Matin-en, eta Espainian Canal Sur eta Onda Ceron, Luis del Olmorekin batera. Halaber, EFE eta Reuters agentzietan eta Radio Euskadin ibili izan da.
Iñaki Artola
Iñaki Artola Izagirre (Alegia, Gipuzkoa, ) esku huskako pilotari profesionala da. Aurrelari aritzen da, Baiko Pilota enpresarekin. 2014ko ekainaren 28an debutatu zuen profesionaletan, Tolosako (Gipuzkoa) Beotibar pilotalekuan. Duen kolpe indartsuarengatik nabarmentzen da; kadete mailaraino, atzelari aritzen zen. Tantoa bukatzeko orduan du oraingoz hutsunerik handiena.
Martha Carrier
Aurrekariak
Akusatu asko bezala, Martha emakume pobre eta desatsegina zen. Andover (Massachusetts) herriaren sortzaileetako baten bospasei seme-alabetatik hirugarrena, 1674ko maiatzean, bere estatusa baino askoz beheragoko batekin ezkondu behar izan zuen, zazpi hilabeteko haurdun, semearen aitarekin, umea legez kanpo jaio ez zedin, Thomas Carrier (1630-1739) zerbitzari soila zenarekin. Hainbat kilometrotara joan ziren bizitzera, Billerikara, eta zortzi seme-alaba izan zituzten. Horietako bat oso txikia zela hil zen. Hamar urte geroago itzuli ziren, diru gutxirekin eta ospe handirik gabe. 1690ean, baztanga-izurrite batek herria suntsitu zuen. Eta hamahiru hildakoetatik zazpi familiakoak ziren arren, aita, bi neba eta bi seme-alaba barne, baztanga Marthak eragin zuen zurrumurrua zabaldu zen herrian.
Esneki arrunt
Toxikoa izan gabe, jangaitzat hartzen da, bere usain desatseginagatik (zimitzek askatzen dutenaren antzekoa) eta zapore mingots eta pikanteagatik, ez baita estaltzen luzaroan egosita ere. Basoan baliagarriagoa da mahaian baino.
Deskribapena
Hanka: 3 - 6 x 0,5 - 1,2 cm-koa, irmoa, betea, kapelaren kolore berekoa.
Sasoia eta lekua
Oso ohikoa udan eta udazkenean, hostozabal basoetan, batez ere hariztietan
Felipe Borboikoaren aldarrikapena
Erregearen aldarrikapeneko bere mezua
Felipe VI.ak uneko egoera sozialaz, familia zaurgarrienak babesteko eta lanpostuak sortzeko helburuak zirela garrantzitsuenak adierazi zuen.
Berrikuntza eta ikerketa zientifikoa babesteko nahia ere adierazi zuen.
La battaglia di Algeri
La battaglia di Algeri (eusk: Aljerko gudua; معركة الجزائر; La Bataille d'Alger) 1966ko Gillo Pontecorvo italiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Erfweiler
Erfweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Serra (argipena)
Serra izan daiteke:
Gorrimin
Gorrimina edo karmina gorriaren ñabardura den kolorea da, pixka bat gorrindola dena, baina ilunagoa.
Peritonitis
Palpitazioa
Garaitutako abdomenak, aldiz, paziente nagusietan, obeso etan edota sintoma peritonealen azken fasean eman daitekeen kontraktura peritonealaren faltari egiten dio erreferentzia. Oso garrantzitsua da peritonitisaren sintomen diagnostikorako.
Tratamendua
Kasu batzuetan berehalako kirurgia ez da tratamendu egokiena, adibidez, umeetan. Peritonitis gehienetan, aldiz, interbentzio kirurgikoa lehenbailen egitea aproposena da.
Erlenbach bei Dahn
Erlenbach bei Dahn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Vanderbilt familia
Vanderbilt familia AEBtan XIX. mendearen amaieran garrantzi handia izan zuen familia izan zen.
Corneliusen ondorengoak
Corneliusen bizimodua xumea izan zela diote. Oinordekoek, ordea, karitatea euren buruek merezi zutela pentsatuko zuten, eta etengabe jardun zuten bildutakoa xahutzeko lanean. Corneliusen biloba Albertek hirian etxe bat zuen, beste bat mendian, yate bat eta treneko bagoi pribatu bat ere bai. Baina itxuraz, nahikoa ez eta Italiatik arkitekto bat ekarrarazi, 600 langile kontratatu eta jauregi bat eraikiarazi zuen New Yorkeko Fifth Avenue garestian. Alberten alaba Alicek, aldiz, itsasertzean “etxolatxoa” eraiki zuen; 70 gela zituen, sarrerako ateak 50 tonako pisua zuen, eta etxea urtero pintatzen zuen 5.000 dolarren truke.
Buztingintza
Neolitoa
Neolitoko garai berdinean, etxeko eltzegintza herri txikietan agertzen hasi zen. Hauen artean, Hacilareko aztarnategian (Turkiar mendebaldean). Pieza hauek, su baxuan sukaldatutako ontziak ziren. Buztin txuriz egindako lerro leunekin apaintzen zituzten. IV. mendean aurkitutako zeramikak, Gumelnitsako aztarnategikoak, Salcitsakoak (Errumania), Tripolekoak eta Cucutenikoak (Ukrania) dira.
1328ko Nafarroako pogroma
Pogroma
1328ko martxoaren 1etik aurrera Artaxona, Ribaforada, Buñuel eta Cortesko juduek jasandako jazarpena salatu zuten. Lizarran, Vianan, Alesbesen, Garesen, Funesen eta San Adrianen judu asko hil zituzten, beste askok Aragoiko Erresumara ihes egitera bultzatuz non Alfontso IV.a erregearen babesa izan zuten.
Buztingintza
Neolitoa
Brontze aroan egin ziren edalontzi gehienak, mizenastar zibilizazioan egin ziren, hau da, Grezia iguruan. Eskuz lantzen zuten buztina, ez zeukaten eltzegile gurpilik. Gurpil hau aroaren amaieran heldu zen eta honekin produkzioa erregulatzea lortu zuten. Kretan, buztina egosteko teknika ezberdin bat garatu zuten. Honetan, materiala egosterakoan, piezak zipriztin gorri eta beltz batzuekin ateratzen zen. Muturdun pitxerrak, garai honetan oso famatuak eta ospetsuak ziren eta normalean, kolore matez egiten ziren.
Amerika
Amerika aldean zeuden herrien portzentai oso handia nekazaritzaz bizi zen. Horregatik, buztingintza asko landu zuten. Etxerako hainbat tresna sortu zituzten. Amerikako zonalde ezberdinetan, buztin mota ezberdinak erabiltzen ziren, baina egosteko era bakarra ezagutzen zuten, beraz, leku guztietan modu berean egosten zuten zeramika. Mizenastar zibilizazioan bezala, ez zuten tornua ezagutzen eta eskuz lantzen zuten materiala, baina hauek moldeak erabiltzen hasi ziren. Egiten zituzten formak, beste munduko lekuetakoen antzekoak ziren. Mexikon, ordea, katilu berezi bat egiten zuten txileak eta piperrak irintzeko. Halaber, latinoamerikan, hilkutxak buztinez egiten zituzten.
Amerikako zeramikaren sorrera, Ekuadorren eman zen K.a.3.200 urtearen inguruan. Estatu Batuetako eta Ekuadorreko arkeologo batzuek eginiko ikerketetan, beren lurraldeen buztina lantzeko eran eta Japoniako Jōmon aroan eman zen butinaren artean antzekotasunak aurkitu zituzten. Amerikako bi herrilade hauetan, ekonomiarekin lotzen zituzten buztingintza eta itsasoko lana. Kolonbian, K.a 2.925ko katilu semiesferikoak aurkitu ziren. Pixkat beranduago, K.a 2000. urtean Perun kolore gorri eta beltzez egindako lapikoak agertu ziren. Huari kultura, VII. eta XIII. mendeen artean Andeetan egondako zibilizazio bat izan zen. Aurkitutako garai hartako pieza garrantzitsuenak Huarkoak ziren. Hauek, zeramikazko pieza eta figura txikiak ziren. Inka Peruarrek egindako formarik ezagunena “aribalo inkaikoa” zen. Pitxer hau, lepo luzeko txanbil bat da. Nagusiki ura garraiatzeko erabiltzen zuten.
Laberatzea
Azkenik, labera eramaten da, non hezetasun kimikoa galtzen duen eta erresistentzia eta zolitasun handiagoa hartzen duen. Egosketa, labe tradizionalean edota labe elektrikoan egin daiteke. Artisau askok ez dute labe elektrikorik erabiltzen, gastu handia eragiten baitu. Normalean, artisauek labe tradizionalak erabiltzen dituzte, adreiluz eta buztinez egindako labeak, egurrarekin funtzionatzen dutenak.
Eskuz
Eskuz modelatzearen teknika guztietan primitiboena da, non piezak buztinezko biribilki, plaka edo bolatan luzatuz eraikitzen diren, eskuarki barbotina izeneko buztin likidoarekin lotuak. Biribilkiak erabiltzea piezak egiteko, gaur egun asko erabilzten ez den teknika da, baina, teknik hau, ontziak sortzeko oinarrizko modua da. Gainera, Kolonaurreko garaian jada erabiltzen zen teknika da, balio estilistiko handiko piezak egiteko. Biribilkiak egiteko, buztin zatia esku-azpiarekin moldeatzen da, edo, bestela, “estrosora” izeneko tramankulu bat erabiltzen da. Pieza amaitu ondoren, ontziaren gainazala esku hezearekin leuntzen da. Eskuz landutako buztinezko bi pieza ez dira inoiz guztiz berdinak izango, eta beraz, eskuzko teknika ez da ona pieza berdinen jokoak editeko (sukaldeko baxerak, kafe-sorta…).
Eltzegintzaren garrantzia
Beste herrialde edo eskualde batetik etorriz gero, kultura horrek beste zibilizazio batzuekin harremanik izan duen ere zehaztu daiteke.
Etxeko jarduera
Gero eta maizago egiten dira historiaurrean esparru honetako azterlanak, zeramiken egilea nor den ikusten saiatzen direnak, manufakturako eta zeramika-dekozarioko aztarnetan oinarrituta. Dermatoglifo izenaz ezagutuak dira, eta horien bidez, datuak atera daitezke, hala nola, marka gizon edo emakume batena den, edota heldu edo haur batena. Gaur egun (eskualde gehienetan, kontinentea edozein dela ere), zeramika sexu batek edo besteak egiten du, baina Historiaurrean emakume-sexuarekin lotzeko joera dago. Eskuz egindako manufaktura-zeramikaren ekoizpena emakumeari atxikitzea zenbait faktorek eragiten dute. Faktore horiek,batez ere, lehengaien kalitatearekin dute zerikusia.
Afrikan
Etiopian gertatzen den bezala, emakumeak protagonismo ontologikoa izango luke ideien zirkulazioan, eta horrek, ezinbestean, eragina izan lezake zeramikaren tipologiaren aldaketan eta dekorazioan. Lotura horrek lotzen ditu emakumea eta zeramika zuzenean, baina azalpen-teoriak dira, erregistro materialean (hala nola idatzizkoan edo ahozko tradizioan) eta haren interpretazioan argudiatzen direnak.
Garrantzia
Eguneroko zereginetarako baliogarri izaten jarraitzen duten arren, euren garrantzia aldatu egin da garai batetik hona.
Tavo Burat
Tavo Burat (Stezzano, Italia, 1932ko maiatzaren 22a – Biella, Italia, 2009ko abenduaren 18a ) italierazko eta piemonterazko idazle eta kazetaria zen.
Pedro Barrondo
Kaiku Arraunaren Kirol Elkartearen sortzaile eta lehendabiziko lehendakaria izan zen.
Hiroshima mon amour
Hiroshima mon amour ( ahoskatua, Hiroshima ene amodioa; 二十四時間の情事 Nijūyojikan'nojōji, Hogeita lau orduko afera) 1959ko Alain Resnais frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da. Emmanuelle Riva, Eiji Okada eta Bernard Fresson aktoreek antzeztua, Marguerite Durasek gidoia egin zuen.
Essingen (Renania-Palatinatua)
Essingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Euscheid
Euscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Faid
Faid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Filsen
Filsen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Feusdorf
Feusdorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kepler-438
Kepler-438 nano gorria da Lira konstelazioan, Lurretik 640 bat argi-urtera. Nabarmena da bere planeta-sistemagatik, Kepler-438b barne hartzen baitu, izarraren eremu bizigarriaren barruan legokeen Lurraren tamainako exoplaneta, seguruenik.
Pertsonen Salerosketaren Aurkako Nazioarteko Eguna
2013an Nazio Batuen Batzar Nagusiak uztailaren 30a Pertsonen Salerosketaren Aurkako Nazioarteko Eguna izendatzea erabaki zuen.
Pertsonen Salerosketaren aurkako Nazioarteko Eguna
2013an, Nazio Batuen Batzar Nagusiak bilera bat egin zuen Munduko Ekintza Plana ebaluatzeko. Estatuek A/RES/68/192 ebazpena onartu zuten eta uztailaren 30a Pertsonen salerosketaren aurkako Nazioarteko Eguna izendatu zuten. Ebazpenean adierazten da «giza trafikoaren biktimen egoeraz kontzientziatzeko eta haien eskubideak sustatu eta babesteko» beharrezko eguna dela.
Edvard Moser
Norvegian jaio zen, guraso alemanekin, eta Neurofisiologia ikasi zuen Osloko Unibertsitateko Medikuntza Fakultatean.
Anne Parillaud
Anne Parillaud (Paris, - ) frantziar aktorea da, emakumezko aktore onenaren César Saria irabazitakoa.
Flörsheim-Dalsheim
Flörsheim-Dalsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Orson Scott Card
Bibliografia
Orson Scott Carden liburuak, oraingoz, ez dira euskarara itzuli. Honako zerrendan jatorrizko liburuen izenburuak erakusten dira,.
Balduin I.a Flandriakoa
Balduin I.a Flandriakoa (Laon?, 830eko hamarkada - Saint-Omer 879), izengoitiz Balduin Burdinezko besoa (Boudewijn De Ijzere Arm, Baudouin Bras-de-fer), Flandriako lehen kondea izan zen 863-879 bitartean.
Agar-agar
Etimologia eta historia
Agar-agarra Japonian aurkitu zen 1658 urtean. Kondairak dioenez Mino Tarōzaemon (美濃 太郎左衛門) tabernariak alga zopa bat bazterrean utzi zuen eta neguko gau hotzaren ondoren gelifikatuta aurkitu zuen. Japonieraz Kanten (寒天) izena ematen zaio. XIX mendean txinataremigranteek Malaysiara eraman zuten teknika eta bertako algekin erabiltzen hasi ziren. Han agar-agar izena eman zioten, malaysieraz jelea esan nahi du. Kolonizatzaile europarrek bertan ezagutu zuten rpoduktua eta horregatik agar-agar izena iristi zen Europara.
Bonde jauregia
Kokapena
Nobleziaren etxearen (Riddarhuset) eta Kantzileriaren etxearen (Kanslihuset) artean kokaturik dago, Gamla Stan alde zaharrean.
Nobleziaren etxea (Stockholm)
Kokapena
Bonde jauregiaren ondoan kokaturik dago, Gamla Stan alde zaharrean.
Sylvie Testud
Biografia
14 urte zituela, Claude Millerren L'Effrontée filmean Charlotte Gainsbourg ikusi zuenean, aktore izan behar zuela sentitu zuen, eta antzerki ikastaro batzuk egin zituen Christian Taponard aktore eta zuzendariarekin.
Minou Tavárez Mirabal
Aukera Demokratikoaren Fundazioa
2015eko urrian jakinarazi zuen Hauteskunde Batzorde Nagusiaren aintzatespenik ez zuenez, Alianza por la Democracia (APD) erakundearekin hitzarmena egingo zuela, eta erakunde hori aukeratu zuela lehendakaritzarako hautagaitzat 2016ko maiatzeko hauteskundeetarako.
Navier-Stokes ekuazioak
Ekuazio hauek, mekanika eta termodinamikaren kontserbazio printzipioak bolumen fluido batean aplikatuz lortzen dira. Horrela, ekuazioen formulazio integrala lortzen da. Formulazio diferentzialera iristeko, zenbait kontsiderazio aplikatzen dira, batez ere esfortzu tangentzialek abiadura-gradientearekin (Newtonen biskositate legea) lotura lineala dutenean. Horrela, formulazio diferentziala lortzen da, normalean fluidoen mekanikan planteatzen diren arazoak konpontzeko erabilgarriagoa dena.
Suzko bataio
Suzko bataioa gudari batek gatazka armatu bateko ekintza batean (dela erasotzea, dela etsaiaren erasoei aurre egitea) parte hartzen duen lehen aldia da. Esamoldea Joan Bataiatzailearen aipamen batetik dator, Mateoren Ebanjelioan:
Esaldia Lukas 3:16n ere agertzen da, eta Jaungoikoaren begietara fededuna purifikatzeko egin behar den sufrimenduaren erreferentzia bat dela uste da.
Erabilera militarra XIX. mendetik ezagutzen da, eta gaur egun beste eremu batzuetan ere erabiltzen da. Orokorrean zerbait publikoki egiten den lehen aldiari aipamen egiteko erabiltzen den esamoldea da.
Élodie Bouchez
Biografia
Andre Téchinék Le Péril jeune filmean bere talentuaz jabetu zen, eta Les Roseaux sauvages pelikularen rol nagusietako bat eskaini zion. Film horri esker 1995ean Emakumezko errebelazio aktore onenaren César saria erdietsi zuen. Filmaren aurkezpenean, Stéphane Rideau eta Gaël Morel ezagutu zituen, zeinekin 1996an À toute vitesse filmeko hirukote protagonista osatuko zuen.
George Miller (film zuzendaria)
George Miller (Chinchilla, Queensland, Australia, 1945eko martxoaren 3a) zinemako ekoizle, zuzendari eta gidoilaria da. Haren filmen artean, ospetsuenak Mad Max saila eta Happy Feet dira.
Monsalud monasterioa
Historia
Monasterioa Alcarrian propietateak pilatzen joan zen, eta XVI. mendean lortu zuen arrakastarik handiena. Hala ere, arazo ekonomikoak XIII. mendean sortu ziren. XV. mendearen amaieran pobretu egin zen, hein handi batean abadeen kudeaketa txarraren ondorioz. Bere garrantzia gutxituz joan zen mendeetan zehar, eta 1835ean itxi egin zen. Monasterioko eraikinak esku publikoetara pasa ziren Mendizabalen desamortizazioaren ondoren, 1836an.
Mantenuko eskubide
Hori eskatzeko, lehen auzialdiko epaitegian egin beharko du, auzitegietako prokuradore batek aurkeztuko duen demanda judizialaren bidez, abokatuaren laguntzarekin. Lanik egiten ez duten seme-alabak daudenean, ezkontza-banaketaren edo dibortzioaren epaiek mantenu-pentsio bat izaten dute beti, seme-alaben mantenua betetzeko.
Bartzelonako bonbardaketa (1842)
Altxamendua
Abdón Terradas Figueresen jaioa zen; ale eta abere tratante baten semea zen eta Perpinyàn egin zituen ikasketak. 1840an, Bartzelonara etorri zen eta haren ekintza politikoek izugarrizko oihartzuna izan zuten. Elkarte sekretua sortu zuen, Sociedad Patriótica, eta bere jaioterriko alkate izatera iritsi zen. 1842an argitaratu zuen La Campana ereserkia El Republicano egunkarian. Urte horretan egin zuten Figuereseko alkate, baina, errejimenaren aurka zegoela-eta, alde egin beharrean izan zen. Hauxe zioen La Campana ereserkiak:
Mad Max Beyond Thunderdome
Bi aurrekari izan zituen, Mad Max (1979) eta Mad Max 2 (1981) filmak, bai eta Mad Max: Fury Road (2015) jarraipena ere.
2004ko urtarrileko uholdeak
Egoeraren azalpena
Fronte hauei lotutako hodeitza oso poliki hedatzen joan eta prezipitazio ahul-ertainak utzi zituen. Goiko geruzetan egoera egonkorra zen, azalean zegoenaren antzera, ipar-mendebaldeko fluxu ez oso biziarekin. Euriak, batez ere Kantauri isurialdean izan zuen eragina, bereziki Gipuzkoako ekialdean. Bildutako euriak, gainera, urtarrilaren 18tik aurrera metatutako elurra urtu zuen.
Fuchshofen
Fuchshofen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gackenbach
Gackenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Oreochromis
Oreochromis Cichlidae familiako arrain pertziformeen genero bat da, Afrikan eta Ekialde Ertainean jatorria duena.
Anna Zippel
Aurrekariak
Haur batek kalean seinalatu zuen, "deabruarengana eraman nauena da!" esanez. zorabiatu aurretik. Ingurukoak beren medikuntza pozio magikoak zirela esaten hasi ziren. Bere zerbitzari ohiak erreklamazio ugari egin zituen: Zippel-ek misio misteriotsuetara bidali zuela gauaren erdian, Zippel Anna Månsdotterrekin biltzen zela gauean bere gelan, Deabruak Zippeleko sotoa diru erregulartasunez bete zuela, txakur baten mamuak bere lorategia gordetzen zuela, eta botikak ematen zituela aldiro. Neskameari Zippelek hilerokoaren lehen odola ere eskatu omen zion, eta esan zion bere gorputza igurtzi eta bere aurrean izen bat idazteko. Zippelen etxea utzi eta hiru urtez gaixo egon zela ere esan zuen neskameak. Anna Zippelen senarrari ere egotzi zioten Blockulan haurrak bahitzea.
Bombycidae
Bombycidae lepidopteroen familia bat da. Kiderik ezagunenak zeta-harra (Bombyx mori) eta Bombyx mandarina dira. Taxonomiaren ikuspegitik, familiaren kideak gutxitu dituzte duela gutxi. Egun bi azpifamilia besterik ez ditu: Bombycidae eta Epiinae (lehen Epiini leinua).
Kaskallugaña
Izena
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Gefell (Renania-Palatinatua)
Gefell Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Barbara Cassin
Laure Sylvie Barbara Cassin (Boulogne-Billancourt, 1947ko urriaren 24a) frantziar filologo eta filosofoa da, Frantses Akademiako kidea. René Cassinen ahaidea, modernitatearen erretorikan aditua da. CNRS erakunderako lan egin du.
Gazteluma saria
3.000 euroko dirutza ematen zaio, epaimahaiak hautatuko duen eleberria edo ipuin bildumaren idazleari.
Esklabotzaren Abolizioaren Aldeko Nazioarteko Eguna
Historia
1949ko abenduaren 2an, Nazio Batuen Batzar Nagusiak Pertsonen salerosketa eta Explotazio Sexualaren aurkako Konbentzioa onetsi zuen. Ondoren, 2002ko abenduaren 18ko 57/195 ebazpenean, NBEren Batzar Nagusiak 2004a Esklabotzaren aurkako Borrokaren Nazioarteko Urtea aldarrikatu zuen.
Lizartze
Bertako biztanleak lizartzearrak ziren.
Izena
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Historia
Despopulatuen harreman berantiarretan baino ez da ageri. Beharbada XII. edo XIII. mende inguruan abandonatua izan zen.
Eskuburdinak
Eskuburdinak pertsona baten esku eta besoen mugimendua kontrolatzeko gailu bat da, eskumuturrak lotzeko gontz eta kate batez osatua. Bereziki atxilotuek ihes egin ez dezaten erabiltzen ditu poliziak.
André Léo
Biografia
Victoire Léodile Béra Vienne departamentuko Lusignan herrian jaio zen, gaur egun udaletxea dagoen plazako 4. zenbakian. Bertan bizi izan zen 1830 arte, familia handik departamentu bereko Champagné-Saint-Hilaire herrira joan zen arte, hain zuzen.
Napoleon III.ak 1851ko abenduaren 2an emandako estatu-kolpearen ondoren, bere senargai Grégoire Champseix kazetariarekin elkartu zen. Champseix, intelektual aurrerakoia eta Pierre Lerouxen dizipulua, La Revue sociale aldizkariaren erredaktorea zen. 1849an hainbat hilabeteko kartzela-zigorra ezarri zioten. Bikotea berriz ere elkartu zen Suitzan, Champseix 1849ko udaberritik bizi zen herrialdean, hain zuzen. Urte bereko abenduaren 20an Assensen, Suitzako Lausanako eskualdean, ezkondu ziren, Léodileren aitak baimena eman ostean. 1853ko ekainaren 8an bi seme izan zituzten. Grégoire, baina, 1863an hil zen, eta Léodile bakarrik gelditu zen bi semeak hazteko.
Engaiamendu sozial eta feminista
1867an, La Coopération (Lankidetza) aldizkarian, lanari buruzko zenbait erreportaje argitaratu zituen, eta, horrez gain, langile-elkarteen beharra aldarrikatu zuen eta haien sorrera bultzatzeko kanpainak egin zituen.
The Last King of Scotland
The Last King of Scotland (euskaraz Eskoziako Azken Erregea) 2006ko Kevin MacDonald eskoziar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Giles Foden idazlearen The Last King of Scotland eleberrian oinarritua dago. Bertan, Forest Whitaker, James McAvoy, Kerry Washington, Simon McBurney eta Gillian Anderson aktoreek antzeztu zuten.
Ernst Anders
Ernst Anders (Magdeburgo, 1845eko martxoaren 26a - Mölln, 1911) alemaniar margolaria izan zen.
Gemmerich
Gemmerich Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Oreochromis pangani
Oreochromis pangani Oreochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Gerolsheim
Gerolsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Moderna Museet
Historia
1958an ireki zituen ateak eta Pontus Hultén izan zen lehenengo zuzendaria. 2009an bigarren museo bat ireki zuen Malmön, Moderna Museet Malmö.
Ariamain
Historia
Iruñeko Santa Mariarena izan zen, Antso VII.a Azkarrak usurpatu eta Tibalt II.a Nafarroakoak 1255ean lehengoratu zuena. 1308an, bertako bizilagunek ganberako arkitanoari eman zioten San Esteban eta San Martin elizaren patronatu eskubidea. 1332tik urte batzuetara bertan behera geratu bide zen.
Amélia da Lomba
Biografia
Luís Kandjimboren arabera, Angolako idazle garaikideen talde bateko kidea da, hala nola Lisa Castel, Ana Paula Tavares eta Ana de Santana. Horiei «ziurtasunik ezaren belaunaldia» (Geração das Incertezas) deitzen zaie. Idazle horiek beren lanetan estutasuna eta malenkonia erakutsi ohi dute, eta herrialdeko baldintza politiko eta sozialekin etsipena adierazten dute.
Heinrich Bürkel
Heinrich Bürkel (1802–1869) genero eta paisaia margolari alemaniarra izan zen.
Biografia
Bürkel 1802an jaio zen Pirmasensen, Rhenish Bavarian. Merkataritzarako hautatua zegoen, baina soberako minutu guztiak marrazten ematen zituen. Aitaren etxeak, ostatua izanik, askotariko gaiak ematen zizkion, eta hamaikagarren urtea baino lehen poliziarekin gatazkan sartu zen Napoleonen karikatura baten ondorioz. Hamabost urterekin abokatuan sartu zen, baina hogeirekin artera jotzera erabaki zuen, eta olio-pinturaren teknikak ikasi zituen lagun artean Munichen, Schleissheimen eta Herbehereetan. Denborarekin eszena herrikoiak eta militarrak, ganadua eta paisaiak irudikatzen hasi zen, batez ere neguko paisaiak. 1823tik 1832ra Erroman egon zen, eta bere itzuleran artista ezaguna bihurtu zen, bere irudimenagatik eta umoreagatik famatua. Municheko, Dresdeko eta Vienako Akademiako ohorezko kidea izan zen. Munichen hil zen 1869an.
Santurtzi Kirol Elkartea
Datuak
2022-23 denboraldia barne.
A Time to Kill
Argumentua
AEBtako Hegoaldeko Mississippi estatuko udalerri lasai batean arraza zuriko Billy Ray Cobb eta James Louis 'Pete' Willard gazte mozkortu eta arrazistek arraza beltzeko 10 urteko Tonya Hailey neskatoa basatiki bortxatu eta jipoituko dute, azken unean hura urkatzen kale egin eta erreka batean bizirik baina larriki zauritua botata lagako dutelarik. Udalerriko gehingo zuria basakeria horren aurka agertuko da. Neskatoaren aita den Carl Leek (Samuel L. Jackson) justizia bere eskutik hartzea erabaki eta bi gazte zurien epaiketa burutzen ari den unea errifle batez eta hainbat ikusle txundituen aurrean bere alabaren bortzaileak tiroz hilko ditu.
Hiperion (mitologia)
Homeroren Iliadan, eguzki jainkoari Helios Hyperion zeritzon («eguzkia gorenean»), baina Odisean eta Hesiodoren Teogonian, eguzkiari Hyperonides deritzo («Hiperionen semea»). Eta Hesiodok, beste obra batzuetan, Heliosetik aparteko izakitzat zuen Hiperion. Literatura grekoan, Hiperion eta Helios beti bereiz agertzen dira.
Pilier uhartea
Euskal kortsarioen garaia
Pilier uharteko kortsarioen berri zaharrenek 1545eko data dute, eta 1693. urtean egotzi zituzten betiko. Beraz, hainbat kortsario belaunaldik hartu zuen babesa bertan, eta gehienak gipuzkoarrak ziren. Gotorlekua eta talaia eraiki zituzten eta, handik, Loira ibaitik itsaso zabalera irten nahi zuten ontziak behatzen zituzten. Frantziako koroak hainbat espedizio bidali zituen uhartea garbitzeko asmoz, baina kortsarioen gotorlekua menderaezina izan zen mende eta erdian.
2005eko otsaileko elurtea eta hotzaldia Euskal Herrian
Otsailak 20 - otsailak 23: lehen elurtea eta hotzaldia
Otsailaren 20a eta 23a bitartean, prezipitazio ahul-ertainak gertatu ziren elur moduan kota oso baxuetan, 100-200 m inguruan eta, noizean behin, itsas-mailan ere. Pilatutako elurtzaren lodiera 5-10 cm ingurura iritsi zen. Egoera atmosferikoa egonkortu egin zen otsailaren 22an arratsaldez. EAEaren gainean ia ez zegoen presio-gradienterik eta hodeitza urritzen joan zen elurteak amaitu arte. Otsailaren 23ko goizaldean, ostarte handiak zabaldu eta izozte ahul-ertainak jaso ziren EAE osoan. Lurraldearen hegoaldean izozte gogorrak ere izan ziren. Barnealdean eta EAEko hegoaldean muturreko tenperaturak neurtu ziren: nabarmentzekoak dira Navarreten neurtutako -17 °Cak; Arkauteko -10 °C-ak; Agurain, Otxandio eta Berastegiko -9 °Cak; eta Altube, Gasteiz, Zanbrana, Biasteri eta Urkiolako -8 °Cak.
Otsailak 26 - martxoak 1: bigarren elurtea eta hotzaldia
Hilaren 26an, Kantauri Itsasoan kokatutako depresiogunea desegin eta azaleko egoera sinoptikoa Britainiar uharteen mendebaldeko antizikloiaren, Iberiar Penintsularen hegoaldeko depresiogunearen eta Europa ekialdeko beste depresiogune baten menpe geratu zen. Honek ipar-ekialdeko fluxua eragin zuen, kontinenteko aire-masa oso hotza eta nahiko lehorra helduaraziz gurera.
María Barbeito
María Nicolasa Paula Barbeito Cerviño (Coruña, 1880ko martxoaren 2a - Coruña, 1970eko azaroaren 20a) galiziar pedagogoa, idazlea, itzultzailea, hizkuntzalaria eta irakaslea izan zen. Montessoriren printzipioak sartu zituen Galizian, baita Decroly belgikarraren metodoak ere.
Leioa Kirol Elkartea
Historia
1974an birsotu egin zuten Leioa Kirol Elkartea izenarekin. Bartzelonari eskutitza bidali zioten lagunta eskatuz et tale kataluniarrak bere ekipazio osoa bidali zien. Ibilbide guztia erregional maila desberdinetan egin ondoren 2008an hirugarren mailara igotzea lortu zuen eta 2014an Bigarren B mailara iritsi zen. Denboraldirik onena 2016-17 izan zuen, 5. postua lortu baitzuen, igoera play-offak jokatzetik puntu bakarrera geldituz.
Victòria Pujolar Amat
Victòria Pujolar Amat (Bartzelona, 1921 eko uztailaren 26a - Madril, 2017ko ekainaren 24a) errepublikanoa izan zen, PSUC ko militantea eta erresistentziako ekintzailea. Frankismoak errepresaliatuta, torturak, espetxea eta erbestea jasan zituen. Frantzian, Txekoslovakian eta Errumanian bizi izan zen. Inoiz ez zuen alde batera utzi borroka politikoa, eta Radio España Independiente klandestinoaren katalanezko lehen ahotsa izan zen, Pirenaica izenez ezaguna, bere egoitza Bukaresten zuen. Kirolaria eta margolaria ere izan zen.
Mad (aldizkaria)
Mad (Ero) AEBtako umorezko aldizkaria da. 1952ko urrian William M. Gainesek sortu zuen. Bertatik ilustratzaile, gidoigile eta komikigile handi eta ospetsuak pasatu izan dira. Nahiz eta nagusiki estatubatuar irakurleei zuzendua egon mundu osoko beste herrialde askotan ere hedatua dago, bereziki herrialde ingeles hiztunetan.
Pala sydämestä
Sinopsia
Helsinkiko adingabeen gune bat da telesail honetako ardatza. Zortzi ataleko proiektua da, eta horietako bakoitzean arriskuan dagoen nerabe bat da protagonista. Senideen kezka, gizarte langileen jardun zorrotza, gazteen hauskortasuna… kontu horiek guztiak nahasten dira drama gordin honetan. Gizarte zentroen kudeaketa eta zuzendaritza aldaketen ondorioak ere aztertu ditu fikzioak.
The Black Phone
The Black Phone 2021eko Scott Derrickson estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma da.
2016ko Eurovision Abesti Lehiaketa
Finala
26 herrialdek hartu zuten parte finalean, eta 42 herrialdek eman zuten botoa.
Göcklingen
Göcklingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Göllheim
Göllheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
C.D. Valle de Egüés
Historia
1952an sortu zen Club Deportivo Egués izenarekin eta lehenengo hamarkadetan talde amateurra izan zen. 1975ean federatu zen eta bigarren erregionalean jokatzen hasi zen. 1986an lortu zuen Hirugarren mailara iristea. Ordutik beti hirugarren mailan aritu da eta bi aldiz izan da multzoko txapelduna. 2000 urtean gaur egungo izena hartu zuen, Club Deportivo Valle de Egués.
Gargano
Penintsulako gehiena, Foresta Umbra izeneko antzinako baso batek estaltzen du, haritzez eta pagoz beterik. Duela 12 eta 4 miloi urte artean, itsas maila altuagoa zenez, uharte bat izan zen.
Tyto robusta
Tyto robusta Tyto generoko animalia izan zen. Hegaztien barruko Tytonidae familian sailkatua dago. 50–65 zentimetroko hego-zabalera zituen.
Garganon, egungo Italian, bizi zen Miozenoren amaieran eta Pliozenoren hasieran. Orduko Gargano, itsas maila altuagoa zenez, uharte bat izan zen. Uhartean ere bizi zen Tyto gigantea espeziea ordezkatu zuen.
Lactarius acris
Lactarius acris Russulaceae familiako onddo bat da.
Deskribapena
Etimologia: Lactarius terminoa "lac", "lactis" esnetik dator, esneari dagokio. Latex-a jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean.
Gösenroth
Gösenroth Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gondershausen
Gondershausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lactarius acris
Banaketa eremua
Europa eta Japonia.
Udaletxe Zaharra (Donostia)
Historia
1945an Udala gaur egungo Donostiako udaletxera lekualdatzean, 1951an eraikin honetan Udal Liburutegia ezarri zen.
Eraikina
Estilo klasizistan oinarritutako eraikina da, azpialdean erdi puntuko bost arkuz osatutako arkupea du, arku bakoitzak argi bana du.
Mártély
Tisza ibaiaren ekialdeko ertzean dago, Hódmezővásárhely barrutiko hiriburuaren ipar-mendebaldeko kanpoaldean.
Tsutomu Miyazaki
Serie-hiltzailea
Azkenean, usaina jasanezina zen, jada eta Miyazakik burua moztu zion, eskuak eta enborra ere bananduz. Enborra hilerri batean utzi zuen eta burua zelai batean. Eskuak, berriz, beretzat gorde zituen, odola edan eta jaten joan zen. Poliziak hondakinak aurkitzeko beldurrez, hilketatik 2 asteetara, Miyazakik gorpuzkiak jaso, bere logelara eraman eta ezkutatzen saiatu zen. Azkenean, erretzea erabaki zuen, bai arropak eta baita hilotzetik geratzen zena ere.
Poliziak hilerrian enborra aurkitu zuenean, asasinoaren premiazko ehizan hasi zen. Miyazaki frustratuta geratu bazen ere, bere konpultsioak berriro saiatzera bultzatu zuen eta horrek ahalbidetuko zuen atxiloketa.
Esfinge (animalia)
Esfinge (Sphingidae) zenbait tximeleta handi kolore bizikori ematen zaien izena da. Burua eta gorputza iletsua dute.
Anaerobio fakultatibo
Bakterioen artean, batzuk aipatzearren, Staphylococcus, Streptococcus, Escherichia coli, Listeria, Salmonella eta Vibrio, besteak beste, fakultatiboak dira. Baita Saccharomyces generoko legamia batzuk ere.
Tom & Jerry (2021eko filma)
Sinopsia
Bertako Preeta Mehta eta bere senargai Ben ongietorria egiten zaie iristen diren bitartean, Spike eta Toots, denak diren, maskotekin batera. , Spike izan ezik, Jerry Preetaren poltsatik lapurtzen ari zela jakin gabe. Bikotea eta haien maskotak beren gelara eramaten dituzten bitartean, Jerryren presentzia agerian geratzen da, eta horrek ezkontza eta hotela arriskuan jartzen ditu. Kaylak Jerry harrapatzea eskaintzen du, baina huts egiten du eta harrapatzea zaila izango dela konturatzen da. Porrot egindako saiakera askoren ondoren, Tom arrakastaz sartzen da hotelera, eta ondorengo atzetik Jerryk hoteleko gela osoa hondatu ondoren. Zarata kexak direla eta, Kayla egiaztatzera etortzen da, baina Tomen laguna egiten da, Jerry harrapatzeko duten helburu partekatuagatik. Tom Dubros jaunak Jerry suntsitzeko kontratatzen du, Tom eta Kaylaren buruzagi Terencek kaleratuko dituela mehatxatzen duen bitartean, Tomek Jerry harrapatzen ez badu.
Edinburgheko Errege Behatokia
Historia
1811an Edinburgheko Astronomia Elkartearen sortzaileak ziren hiritar talde batek, John Playfair eskoziar zientzialaria buru zutelarik, Calton Hill izeneko muinoan behatoki astronomi bat ezartzeko proiektuari ekin zioten.
Großmaischeid
Großmaischeid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Indiako Teknologia Institutuak
Historia
Sarkar Batzordearen gomendioei jarraituz, lau campus ezarri ziren Mumbain (1958), Chennai-n (1959), Kanpurren (1959) eta Delhin (1961). Campus horiek India osoan zehar banatuta egoteko aukeratu ziren, eskualdeen arteko desoreka saihesteko. Indiako teknologia-institutuen Legea aldatu egin zen, IIT berriak gehituko zirela adierazteko. Assam estatuan ikasle-manifestatzioak izan zirela eta, Rajiv Gandhi lehen ministroak IIT berri bat sortuko zuela agindu zuen Assamen. Horren ondorioz, seigarren erakunde bat sortu zen Guwahatin, Assamen 1994an hartutako akordioaren arabera. 2001ean, Roorkeeko Unibertsitatea IIT Roorkee bihurtu zen. Azken urteotan, zenbait aurrerapen egin dira IIT berriak ezartzeko bidean. 2003ko urriaren 1ean, Atal Bihari Vajpayee Lehen Ministroak IIT gehiago sortzeko planak iragarri zituen, "promesa eta potentziala duten erakunde akademikoak hobetuz". Ondorengo gertaerek S K Joshi Batzordea eratzea ekarri zuten, 2003ko azaroan, IIT bihurtuko ziren bost erakundeen hautaketa gidatzeko. Sarkar Batzordearen hasierako gomendioetan oinarrituta, erabaki zen IIT berriak herrialde osora zabaldu behar zirela. Gobernuak desoreka hori zuzentzeko borondatea adierazi zuenean, 16 estatuk IIT eskatu zuten. S K Joshi Batzordeak jarraibide zorrotzak agindu zituenez IIT izan nahi duten erakundeentzat, zazpi ikastetxe bakarrik hautatu ziren azken azterketarako. Era berean, IITak Indiatik kanpo irekiko zirela jakinarazi zen, baina horren inguruan ez da asko aurreratu. Azkenik, bosturtetarako 11. plangintzan, zortzi estatu identifikatu ziren IIT berriak ezartzeko.
2015 eta 2016 bitartean, sei IIT berri sortu ziren Tirupati, Palakkad, Dharwad, Bhilai, Goa eta Jammu-n, 2016ko lege-zuzenketa baten bidez onartuak, eta Dhanbad Meategien Indiako Eskola IIT (Meatzeen Indiako Eskola) bihurtu zen, Dhanbad.
Béla Endre
Biografia
1912an, "Majolika eta Buztinezko Artisten Elkartea" (Művészek Majolika és Agyagipari Telep-ének) sortzen lagundu zuen eta Hódmezővásárhely-n egin zuen bere lehen erakusketa. Erakusketa gehiago egin zituen Makó (1913) eta Araden (1914), bere estudioko kideekin batera egindako erakusketa bat izan zen.
Palaeoloxodon falconeri
Palaeoloxodon falconeri (hizkera arruntean elefante nano deitua) egungo asiar elefantearekin loturiko espezie iraungitua da, Sizilian eta Maltan bizi zena. Litekeena da bere arbasoak Mediterraneoko uharteetara Izotz Aroan izan eta bertan eboluzionatzea.
Albaola Itsas Kultur Erakundea
Albaola Elkartea Xabier Agotek sortu zuen 1997an Ameriketan. Maine-ko The Rockland Apprenticeshop eskolan XIX. mendeko arrantzarako euskal traineru bat eraiki zuten 1998ko urtarrila eta maiatza bitartean. Euskal Herrira ekarrita, portuz portu ibili zen trainerua 29 egunez, etapa bakoitzean herriko arraunlariekin (guztira 350 izan ziren). Orduan sortu zen Albaola elkartea, traineruaren donazioa jaso eta zainduko zuen erakunde bat sortu behar zen eta. Geroago Red Bay-n aurkitutako hondarrak aztertu eta San Juan baleontziaren erreplika bat egiteko proiektua sustatu zuen.Apaizac Obeto espedizioa 2006 urtean antolatu zen Kanadan Euskal Herriko baleazaleek Ternuan eta San Laurendi ibaian zehar utzitako arrastoak berreskuratzeko. Beothuk izeneko traineru tradizional batean nabigatu zuten. Kanadako itsas-arkeologoek Labradorreko ur hotzetan aurkitutako balea-txalupa zaharraren erreplika bat zen, Albaola elkarteko kideek Pasaian eraiki zutena. 2006an liburu bat argitaratu zuen Jon Maiak espedizioaren kronikarekin, eta 2011an film dokumental bat zuzendu zuen.
Orribeltz berdexka
Deskribapena
Orriak: Itsatsiak, meheak, nahiko estu, ia beltzak, ertz zurixkekin.
Banaketa eremua
Ipar Amerika, Europa, Ipar Afrika, Erdialdeko eta Hego Amerika, Asiako iparraldea, Australia, Zeelanda Berria.
Pertsonen Salerosketa, Emakume eta Haurrena bereziki, Aurreikusi, Ezabatu eta Zigortzeko Protokoloa
Pertsonen salerosketa, bereziki emakume eta haurrena, aurreikusi, ezabatu eta zigortzeko protokoloa, (Pertsonen salerosketari buruzko protokoloa edo Nazio Batuen TIP protokoloa ere esaten zaio), Antolatutako Krimen Transnazionalaren Aurkako Nazio Batuen Hitzarmenaren Palermoko hiru protokoloetako bat da.
Kabinda (hiria)
Historia
Hiria portugaldarrek 1883an sortu zuten Simulambucoko Ituna sinatu ondoren, Berlingo Konferentziaren aldi berean. Cabinda Brasilera zeramaten esklaboen ontziratze puntua zen.
Julia Pastrana
Biografia
Theodore Lent artisten enpresariak berehala ikusi zuen gazteak aukera komertzial handiak eskaintzen zituela eta urte hartan bertan, 1854an berarekin ezkondu zen. Erakustaldiak eskaintzeaz gain, bere etxean tertuliak antolatzen hasi zen emaztea gai hartuta. Dantzan eta kantatzen irakatsi zion. Baina Juliak, bere aldetik, hiru hizkuntzatan idazten eta irakurtzen ikasi zuen. Irakurtzea gustatzen zitzaiola zioen, baina hain justu, ikuskizunetan erabateko analfabetoa bailitzan aurkezten zuten.
Heriotza ondoren
Julia eta semearen arrastoak batetik bestera ibili ziren 1976an Osloko almazen batetik lapurtu zituzten arte. Juliari jantzia kendu eta beso bat moztu zioten. Semearen momia bide bazter batean agertu zen, arratoiek erdi janda. Gorpuak aztertu eta berehala ikusi zuten hain ederki kontserbatzea ez zela miraria izan; gorpuak ez zituzten ohi bezala baltsamatu, disekatu egin zituzten, animaliak bezala.
Objektibo (argazkilaritza)
Objektiboa argazki kameren edo bideo kameren zati bat da, lente konbergente eta dibergentez osatutakoa. Argia sentsorera bidaltzen duen elementuen multzoa da, non irudia sortzen den. Lente ganbil bat edo bi izaten ditu, zeinak zeharkatzen dituen argi izpiak proiektatzen dituen, fokua izeneko puntu batean. Enfokatzen dugunean, fokuak eta sentsoreak bat egitea ahalbidetzen dugu, irudi argia lortuz. Foku-distantzia eta fokatzea doitzen ditugu aparailu honekin.
Foku-distantzia
Milimetrotan neurtzen da distantzia hau, lentearen zentru optikotik puntu fokalera dagoen distantziari egiten baitio dei neurriak. Ikus-angeluarekin harreman zuzena du, eta eragin nabarmena du argazkietan:
Vikidia
Nork egiten du Vikidia?
Nornahik har dezake parte Vikidia eraikitzeko lanetan, baina arauak errespetatuz beti ere. Horretarako, beharrezkoa da kontua irekitzea. Hasieratik bertatik, bultzatzaileek asmo garbia erakutsi dute eskola-komunitatearen partaidetza bilatzeko, eta, horregatik, gure eskoletako ikasle eta irakasleei dei egiten diegu proiektu hau handitzen eta hobetzen laguntzeko, artikuluak idatziz, osatuz, zuzenduz eta, beti ere, hobetuz. Izan ere, Vikidian ez dago kontu desberdinik partaideen adinaren arabera: kontua irekitzean, adina ez da eskatu ere egiten!
Objektibo (argazkilaritza)
Aurpegi hautemate sistema
Sistema honen funtzionamendua sinplea da, fokuratzerakoan aurpegiak bilatzen ditu, eta aurkituz gero, horiek ditu enfokatzen.
Nazioarteko Esklabotzaren Museoa
Bibliografia
Daniel Brown, "Songs of Slavery", Index on Censorship, Volume 36, Number 1, 2007, p.138–140.
Hahnheim
Hahnheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Alan Jackson
Alan Eugene Jackson (Newnan, Georgia, 1958ko urriaren 17a) estatubatuar egile abeslaria da, country estilokoa.
Beata Poźniak
Beata Poźniak Daniels (Gdańsk, Polonia, 1960ko apirilaren 30a) aktorea, zinema zuzendaria, ekintzailea, feminista, margolaria eta modeloa da. Łódź hiriko Zinema Eskola Nazionalean ikasi zuen, eta 22 urterekin graduatu zen.
Donnie Brasco (filma)
Donnie Brasco 1997ko Mike Newell estatubatuar zinema zuzendariaren polizia filma bat da. Joseph D. Pistone eta Richard Woodley idazlearen Donnie Brasco: My Undercover Life in the Mafia liburuan oinarritua dago, bertan Joseph D. Pistone polizia mafian ezkutuko informatzaile gisa sartuta egon zen denboraldia kontatzen da.
Antolatutako Krimen Transnazionalaren Aurkako Nazio Batuen Hitzarmena
Protokoloak
Hitzarmena tresna juridikoa izanik, bere eraginkortasuna kide den herrialde bakoitzaren gaitasunaren araberakoa da. Adibidez, UNTOCek gutxienez lau urteko espetxe-zigorra eskatzen du nazioz gaindiko delitu penal antolatuengatik.
Kideak
2018ko ekainean, Irango Parlamentuak UNTOCekin bat egiteko lege-proiektua onartu zuen, baina, handik 10 egunera, Ali Khamanei-k, Irango Buruzagi Gorenak, blokeatu zuen. 2019ko urtarrilean, lege-proiektua oraindik eztabaidatzen ari ziren Parlamentuaren eta Kontseilu Guardianaren artean.
Hamm (Sieg)
Hamm (Sieg) Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Beatriz Egizabal
Ibilbidea
Txikitatik ipuinzalea izanik, 1998an laborategiko lana utzi eta ipuin‑kontalari gisa hasi zen lanean. Kontalari-lana janzteko, magisteritza ikasten hasi zen, eta beste hainbat lanetan ibili zen Oihulari Klown tartean sartu zen arte, 2005. urtea geroztik dabil oholtza gainean, clown eta kontalari, besteak beste, Kontukantoi taldean, Cesar Marcos kidearekin eta liburutegi, ikastetxe, ludoteka, kultur-etxe, zahar-etxe, taberna, jardunaldi eta abarretan barrena ibiltzen da adintsu, heldu, haur eta gazteei ipuin kontatzen.Haur eta gazte literaturari buruzko ikastaroak ere ematen ditu, batik bat ikastetxeetan, hezitzaile nahiz gurasoentzat, eta baita ahozko narrazio tailerrak ere, noizean behin.
Ekintzaile feminista
Egizabelek ipuinak emakumeen ikuspuntutik kontatu ohi ditu, feminismotik, eguneratzeko beharra dutela iruditzen zaizkion estereotipoak aldatzeko ahaleginetan. Oihulari Klownen, Virginia Imazekin landu zuen feminismoa. 2019an Durangon iznadako Euskal Herriko V, Jardunaldi Feministei hasiera eman zien.
Jacqueline Bisset
Winifred Jacqueline Fraser Bisset (1944ko irailaren 13a, Weybridge, Surrey) ingeles aktore bat da.
Begoña Guillen
Biografia
Begoña Guillenek administrazio eta finantza ikasketak egin zituen. 2001eko apirilean Egiptora egindako bidaiak, ordea, inflexio puntua ezarri zuen bere argazkigintzarako zaletasunean. Reflex kamera analogiko batekin hasitako bideak, beranduago, digitalari ireki zion atea, beti ere, era autodidakta batean. Bidaia hartan, inguratzen zuen guztiak argazkien bidez era artistikoago batez erakusteko nahia piztu zion. Geroztik, osagarri nagusia ura duen guztiak erakarri du: itsasoa, ibaiak, aintzirak, …lehorrekoa izanagatik… kostaldearekin erakarpen berezia sentitzen du.
Bilboko Photobat argazkilaritza elkarteko presidentea ere bada Guillen Montero.
Elgorriagako bainuetxea
Historia
Bere distira termala joan den mendearen hasieran izan zen, Elgorriagako bainuetxea pertsonaia ospetsuek bisitatzen zutenean, horien artean Alfontso XIII.aren senideak zeudelarik.
Espainiako Bankuaren eraikina (Bilbo)
Espainiako Bankuaren eraikina Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikin bat da. Hiri honetako Espainiako Bankuaren egoitza da.
Kokalekua
Abando auzoko On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren 10. zenbakian dago, BBVAren eraikina eta El Corte Inglés merkataritza-gunearen parean, eta Kale Nagusia eta Mazarredo zumarkalearen arteko izkinan.