cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aunou-le-Faucon
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 albaitaria.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kudai
Kudai 2002 urtean sortutako heavy metal estiloko donostiar musika-taldea.
Manuel Lekuona
Bizitza
Gasteizko apaizgaitegian ikasketak egin ondoren apaiz egin zen 1916an. Apaizgaitegi hartako euskara eta euskal literaturako irakasle izan zen 20 bat urtez. 1919an, sortu berri zen Euskaltzaindiko euskaltzain urgazle izendatu zuten. Eusko Ikaskuntza erakundeko sortzaileetako bat izan zen. 1924an Kardaberaz Bazkuna sortu zuen eta bera izan zen zuzendari. Kardaberaz Bazkuna elkarteak Euskal Herriko arteari eta historiari buruzko lan garrantzitsuak eman zituen argitara: Gabon Kantak (1933), Eun dukat (1935), Martin anaiarekin batera idatziriko antzezlana eta Antzerti aldizkarian argitaratua. Urte hartan bertan gipuzkerara itzuli zituen Jean Barbierren Sorginak eta Piarres Larzabalen Akillomendi.
Aipaturikoez gainera nabarmentzekoak dira Belenen, Bizia Maite-irria eta Tanzlied olerkiak, arteari buruzko Romanikoa Gipuzkoa'n, El Monasterio de MM Brígidas de Lasarte, Parroquia de S. Pedro de Lasarte, Fuentes de la M. Rafols, Ciencia Tomista, La catedral de Calahorra, Iglesia de Santiago de Calahorra eta La iglesia parroquial de Andoain, literaturari buruzko Orixe'ren Euskaltzaindian sartzea eta Brabanteko Jenobeba obrako aitzin-solasa eta obra erlijiosoak. 1978az gero Kardaberaz Bazkunak Manuel Lekuonaren Idazlan Guztiak argitaratu zituen 12 liburukitan.
Xyrosaris
Xyrosaris Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Xyrosaris dryopa da.
Aparatu (anatomia)
Gernu-aparatua
Odola iragazteko funtzioa dauka, giltzurrunen bidez, hortik hondakinak kanporatzeko.
Lokomozio-aparatua
Mugimenduak ahalbidetzen dituena da. Aparatu hau bi sistematan bereizten da: hezurdura eta gihar-sistema. Hezur, gihar eta tendoiek osatzen dute.
Ultrasoinu
Erabilerak
Ultrasoinuek erabilera ugari dituzte.
Susz udalerria
Susz Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Iława barrutian kokatuta. 259,05 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 12914 biztanle zituen.
Liverpool (argipena)
Liverpool hitzak esanahi ezberdinak izan ditzake:
Ilargiratze-modulu
Ilargiratze-moduluaren betebeharra gure satelitean ilargiratzea eta ilargiaren orbitara berriro itzultzea zen. Ontzian bi zati nagusi desberdintzen ziren: jaitsiera-modulua eta igoera-modulua. Ontzia hegaldi espazialetarako bideratuta zegoen espreski. Moduluak bizitzeko-sostenguaz lau edo bost egunez hornitzen zituen bi astronautak. Grumman Aircraft Companyk eraiki zuen Apollo ontziaren zati hau.
Jaitsiera-moduluak lurreratzeko ekipamendua, radarraren antena, jaitsierarako motorra eta bere erregaia zeraman. Horrez gain, zenbait konpartimentu zituen Apolo programaren esperimentuetarako tresnak (ASLEP ingelesez), aginte-moduluarekin bateratzeko eskotila, PGNCS deituriko kontrol sistemak, radar eta komunikaziorako antenak, suziria eta ilargiaren orbitara itzultzeko eta aginte- eta zerbitzu-moduluarekin bat egiteko maniobrak ondo atera zitezen erregai adina eramaten zituen.
Battle Creek (Iowa)
Battle Creek Iowako hiri bat da. Ida konderrian kokatua dago. 2010ean 713 biztanle zituen, 1.29 kilometro koadrotan banatuta.
Starksia elongata
Starksia elongata Starksia generoko animalia da. Arrainen barruko Labrisomidae familian sailkatzen da.
2376 Martynov
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1977 QG izena zeraman.
Colle d'Anchise
Colle d'Anchise Italiako udalerri bat da. Campobassoko probintzian kokatuta dago, Molise eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Château-Guibert
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Château-Guibert udalerrian 42 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.407 hektarea erabiltzen.
Baxter (Iowa)
Baxter Iowako hiri bat da. Jasper konderrian kokatua dago. 2010ean 1,101 biztanle zituen, 1.69 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Mard (Sena eta Marne)
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Sakabanaketa optiko
Sakabanaketaren arrazoia da errefrakzio-indizea txikiagotu egiten dela uhin-luzera handitzen denean, eta, horrela, uhin-luzera handiagoak (gorria) txikiagoak (urdina) baino gutxiago desbideratzen dira. Egia esan, gertatzen dena da lehen eremutik (airetik esaterako) abiadura jakin batean datorren argia bigarren eremura (prismatik) igarotzen da eta sortutako errefrakzioaren ondorioz argia desbideratzen da. Desbideraketa prisma osatzen duen materialaren arabera ere izango da (ikus irudiak), Argi zuriaren pigmentu bakoitzak frekuentzia desberdina duenez, bakoitzaren norabide-aldaketa desberdina izango da. Horrela, argi zuria, bigarren eremu zeharkatu eta lehenera itzuli ondoren, argi pigmentatuen espektro jarraitu batean deskonposatzen da, gorriaren (behe-frekuentzia) eta bioletaren (argi ikusgarriaren frekuentzia handiena) artean.
Starksia fasciata
Starksia fasciata Starksia generoko animalia da. Arrainen barruko Labrisomidae familian sailkatzen da.
Mercedes Escribano Pérez
Ibilbidea
Ondoren, Escribano Cuencara eraman zuten, eta han Geografia eta Historia katedra lortu zuen Irakasle Eskola Arruntean, 1920tik 1940ra bitartean. Urte horretan arazketa frankista jasan zuen eta bi urteko enplegu-soldaten etenaldia eta zuzendaritza karguetan eta konfiantzako karguetan aritzeko desgaikuntza ezarri zitzaizkion. 1942an, Ciudad Realeko "Isabel la Católica" Irakasle Eskolan hartu zuen kargua, 1957an erretiratu zen arte.
20D/Westphal
Kometa hau, azken aldiz 1913ko irailak 27 eta azaroak 26 bitartean ikusia izan zen, Pablo T. Delavanek eta beste batzuk lehenak izan zirelarik La Plata Behatoki Astronomikotik. Bere itzulera 1976rako iragarri zen, baina sekula ez zen ikusi eta gaur egun kometa galdutzat hartzen da.
Purina
Purinek eta pirimidinek nitrogenodun oinarriak osatzen dituzten, nukleotidoak barne. ADN eta ARNren desoxirribonukleotido eta erribonukleotidoetatik bi purinak dira.
Apollo-Soyuz bateratzea
1961ko apirilaren 12an, Vostok 1 ontzi sobietarraren barruan, Juri Gagarin orbitan sartu zen lehenengo kosmonauta bilakatu zen. Horrez gero, apirilaren 12a jaieguna da Errusian eta Sobietar Batasunekoak izandako hainbat herrialdetan. 23 egun geroago, Mercury misioan, Alan Shepard espaziora iritsi zen lehenengo estatubatuarra bihurtu zen. Misio horretan, ez zen guztiz inguratu Lurra, izan ere, hegaldi tripulatu honek Ozeano Atlantikotik Ozeano Barera bidaiatu zuen, 15 minutuko hegaldia beterik. Halaber, 1962ko otsailaren 20an, John Glenn, Friendship 7 ontzian, Lurra orbitatzea lortu zuen lehenengo estatubatuarra bilakatu zen, hiru bira osatuta.
Apollo 15
Scott eta Irwinek ilargiaren gainazala ikertzen zuten bitartean, Alfred Wordenek Endeavour ezizena zuen aginte-moduluan (CM) esperimentu eta argazki gehiago atera zituen izpi X eta gamma kamerekin. Halaber, orbitan jarri zuen azpisatelite bat argazkiak ateratzeko, eta itzuleran espaziora irten zen (Lurratik 315.423 km-ra) EVA bat filmatu zuen 38 minutuko argazki-pelikula biltzeko. 1971ko abuztuaren 7an misioa amaitu zen astronautak barnean zeramatzan espazio ontziak itsasoratu Ozeano Barean itsasoratu zuenean. Okinawa helikoptero-ontziak batu zituen, Ilargiaren inguruan 74 orbita eta 295 ordu, 11 minutu eta 53 segundoko iraupenako bidaia osatu zuten astronautei.
Georgetown (Ascension)
Georgetown Ascension uharteko hiri nagusi eta hiriburua da, hegoaldeko Atlantikoan dagoelarik. 2008an 450 biztanle zituen. Jurgi III.aren omenez jarri zioten izena herriari, 1815. urtean.
Karin Dreijer
Bakarkako lana
The Knife taldeak atsedena hartzen zuen bitartean, Fever Ray izenburuko bakarkako diskoa kaleratu zuen. Digitalki 2009ko urtarrilaren 12an kaleratu zen da eta diska fisikoan martxoaren 18an, Rabid Records-en bidez. Lehen singlea, "If I Had a Heart", 2008ko abenduaren 15az geroztik zegoen salgai digitalki.
Hizkuntza goidelikoak
Hizkuntza gaelikoak Irlandako hegoaldetik hasi, Manx uhartean jarraitu eta Eskoziako iparralderaino mintzatu izan diren hizkuntzen multzoa da. Shelta hizkuntza ere gehitu izan zaio, Irlandako Pavee edo Travellers deritzen herrialdeak hitz egin ohi izan duen hizkuntza; irlandera eta ingelesaren arteko nahasketa da, sintaxi edo joskera oinarrizkoa ingelesa delarik.
Hizkuntza talde honen mota garaikide bat "gaelera klasikoa" da, honek Irlandan XII. menderarte eta Eskozian XVIII. menderarte literaturan erabilpena izan zuen. Bi aldaera hauen arteko ortografia ezberdintasunak orain dela gutxi burututako berrikuntzetan oinarritzen dira, ondorio gisa kokapen anitzetako estandarizazio edo batasun konplexuak sortu direlarik.
Great Victoria Street
Great Victoria Street (euskaraz Victoria Handiaren Kalea) Ipar Irlandako Belfast hiriaren erdiguneko etorbide bat da, bai eta hiri honetako kale garrantzitsuenetako bat ere. Belfast Great Victoria tren geltokia eta Royal Avenue denda eta merkataritza kalearen arteko oinezkoen ohiko pasabidea da. Kale hau Donegall Road eta Lisburn Road kaleekin lotua dago, hegoaldean Shaftesbury Square eta iparraldean Donegall Square plazak ditu.
Bambulo. Krisia
Argumentua
Galdera horrek asko pentsaraziko dio Bambulori, eta bere bizitzak norabide berria hartuko du. Krisian sartuko da eta burumakur, Hanka-Arrastakor, zera erabakiko du: Francescoren irakaspenak gogoan, gurditxoari heldu eta hegoalderantz abiatzea. Oinez ibili beharko du bere krisi horretatik atera arte; Bambulo Lehena izateari utzi eta Bambulo Bigarrena bihurtu arte.
Liburu modernoa
Mundua eta Markoni (1995) liburuan, generoek ezarritako mugak hautsi eta kontakizun nagusia eteten zuten sukalde-errezetak edota gertakari historikoen kontakizunak txertatu zituen Atxagak. Baliabide hau bera erabiltzen du asteasuarrak Bambulo zakurrari eskainitako bilduman ere, zeinetan, narratzaileari esker, kontakizun historikoak ezagutzera emateaz gain, mundu klasikotik berreskuratutako zenbait mitoren berrirakurketa umoretsua egiten duen.
Umore ukitua
“Bambulo” bildumako lehen liburuak, pertsonaiak aurkezteko balio izan zion Atxagari. Bigarren liburuan, ''Bambulo. Krisia delako honetan, hain zuzen ere, hasi zen Bambulo mugitzen, eta egileak umorea baliatu nahi izan zuen horretarako: umore absurdoa, umore poppya''... Txistearekin alderatuta, beste muturrean dagoen umore mota bat erabili zuela azaldu zuen asteasuarrak. Umore hori, hitzekin, esaldiekin eta pasarteekin batera doan hari baten modukoa da; 'loturazko umorea' da, eta Bambulori eskainitako liburuetan, tarteka, hari horren muturra agertzen da, keinu txikiak eginez, txinparta poetikoak sortuz.
Pehr Henrik Ling
Hastapenak
Ostean, Lingek Ingalaterra ra jo zuen. 1804an, diru falta eta hezueria zirela eta, Suediara itzultzea erabaki zuen.
Gimnastika
Behin Suedian, Ling eguneroko ariketa programa bat bere buruarekin hasi zen, eta 1805ean eskrima irakasten hasi zen Lundeko Unibertsitatean. Ariketa fisikoaren onura Europa n onartutako zientzia ikuspegitik lantze aldera, medikuntza ikasketak abiatu zituen.
Cetomimidae
Cetomimidae arrain zetomimiformeen familia da, Hego Hemisferioko ur sakonetan bizi dena. .
Murtziako eta Alacanteko Renfe Aldiriak
Geltokiak
Murtziako eta Alacanteko aldiriko geltokiak Espainiako trenbide sare orokorrarenak dira eta ADIF -ek kudeatzen ditu. Hala ere, nasetan RENFE aldirikoren seinaleak ikus daitezke.
Konexioa tranbiarekin
Aldiriko trenen sareak Alacantiko Burdinbide Metropolitarrarekin Alacant–Terminal geltokian eta Murtziako tranbiarekin Murtzia–Del Carmen geltokian konektatzea aurreikusi dute.
Andinophryne atelopoides
Andinophryne atelopoides Andinophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Deer Park (New York)
Deer Park Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vaudrivillers
Biztanleria
2007an Vaudrivillers udalerrian erroldatutako biztanleak 79 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Hizkuntza ekintza
Informatika eta hizkuntza ekintzak
Gizaki-ordenagailu elkarrekintzan, hizkuntza-ekintza eredu konputazionalak garatu egin dira, hizkuntza-ekintzaren teoria sailkapen eta berreskurapen automatikorako erabili delarik.
Yon Etxaide
Bizitza
Antzerkia ere landu zuen, eta haren itzulpenak ez dira urri. Bizitzaren hondarrean EIZIEkoen esker ona jaso zuen.
Hizkuntza ekintza
Oharrak
7. http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=16895416 https://web.archive.org/web/20110716150423/http://www.ntcresearch.org/pdf-rpts/Bref0602/S01-NS09-02.pdf
Aunou-sur-Orne
Aunou-sur-Orne Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Aunou-sur-Orne udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.780 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mollans
Biztanleria
2007an Mollans udalerrian erroldatutako biztanleak 248 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Radio Kerry
Radio Kerry (Kerry Irratia) Irlandako hego-mendebaldeko Kerry konderriko irrati kate bat da. Orokorrean konderri honetako albisteak, kirolak (batez ere futbol gaeliko eta hurling partiduak) eta tokian-tokiko gertakariei buruz berri ematen du, irlandar musika herrikoiari buruzko irratsaioak ere eskaintzen dituelarik. 1989an sortu eta 1990ean emititzen hasi zen. Bere egoitza nagusia Tralee hirian du, halere Killarney eta Cahersiveen udalerrietan ere banatutako estudioak baditu.
Cejle
Cejle Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 480 biztanle ditu eta 12,71 kilometro koadroko azalera. Jihlavako barrutian dago.
Altsasuko gudua
Gudua
Karlistek bertan atxilotutako La Mancha, Valentzia eta Andaluziako preso liberalez osatu zuten konpainiari Nafarroako gidariak izena eman zioten. Gudua galdu ondoren, soldaduek matxinadarekin bat egiteko edo exekutatuak izateko aukera zuten.
Paray-le-Monial
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 83 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 5 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 9 okindegiak, 8 harategiak, 7 liburu dendak, 13 arropa dendak, 5 etxerako tresna dendak, 5 zapata-dendak, 4 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 6 kirol-dendak, 3 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 3 bitxi-dendak eta 6 lore-dendak ziren.
2000. urtean Paray-le-Monial udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 784 hektarea erabiltzen.
Salunga-Landisville (Pennsylvania)
Salunga-Landisville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lancaster konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ostadar
Ostadarrak, jarraikako kolore zerrenda bat erakusten duen arren, ohi, osatzen duten koloreak sei direla onartzen da: gorria, laranja, hori, berdea, urdina eta morea, argiaren maiztasunen deskonposaketen ondorio, eta hiru oinarrizko koloreek, eta hauek, euren arteko nahasketetan emandako beste hirurek emandakoek osatua, tradizionalki, 7 kolore aipatzen diren arren, urdina eta morearen artean anila jarriz.
Azalpen zientifikoa
Ostadarra "egiten" duten moduko eguzki izpi batek, bere norabidea hiru aldiz aldatzen du euri tanta batean zehar mugitzen ari den bitartean: Lehenik, tantan sartzen da, pixka bat errefraktatzea eragiten duena. Orduan, tantaren kontrako muturrerantz mugitzen da, eta honen barne aurpegian islatzen da. Azkenik, berriz errefraktatzen da, euri tantatik banandutako argi bezala irteten denean. Koloreetan deskonposatzea posible da, ur tantaren errefrakzio indizea, uhin luzera bakoitzerako, ostadarraren kolore bakoitzerako, pixka bat ezberdina baita.
Batzuetan, posible da bigarren ostadarra deritzona ikustea, zeina ahulagoa den eta koloreak kontrako ordenan dituen. Lehen ostadarra, soilik "ostadar" deitzen dena, beti barne arku bat da, eta ikusleagandik, bigarrena baino hurbilago dagoena. Bigarren arku hau, errefraktaturiko argia, eta ikus daitekeen espektroko kolore ezberdinetan banatua, atzeko ur gortina batean berriz errefraktatzen denean gertatzen da, honela, uhin luzeraren arabera, koloreak alderantzizko ordenan agertzen dira, uhin luzera handiagoa gorrian eta txikiagoa urdin eta morean.
Interesgarria da, lehen eta bigarren ostadarren artean dagoen tartetik argirik ez dela agertzen aipatzea. Hau, zenbait behaketekin bat dator; hauek, bi arkuen arteko tokia oso iluna dela diote, bigarren arkuaren kanpoaldeko zatian eta lehenaren barnekoan, argi kopuru handi bat ikus daitekeen bitartean; hau, ostadarra eratzeko errefraktatu aurretik kontzentraturiko argi zuriaren islagatik da. Bi arkuen arteko toki ilun hau, ur gortinaren intentsitateagatik da, bere barnerantz, ahal duen argi guztia xurgatzen duena, eta, beraz, bigarren arkua, lehenaren isla da ikuslearen norabidean eta "Alexandroren Zerrenda" bezala ezagutzen da.
Cotignac
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Iodo
Ezaugarri nagusiak
Iodoa solido gris ilun/morea da, tenperatura estandarretan sublimatu eta usain narritagarria duen gas more-arrosa bihurtzen dena, metalen distira du eta orratz ortoerronbikoetan kristalduta agertzen da.
Elementu hegazkor eta toxikotzat hartzen da, larruazal bai eta begiekin kontaktuan jartzean lesio arriskutsuak eragin baititzake. Honen arrazoi garrantzitsuena iodoaren sublimazio gaitasun handiarengatik da; likido egoeratik gasera erraztasun handiz igarotzen baita.
Betagarri
Taldea
Metak diskoetxeak bere jarduera bukatutakoan, Oihuka diskoetxera salto egin zuten, Hamaika gara kaleratzeko (2006). Disko hori egin aurretik, Iosu Izagirrek Pablo Rodriguez ordezkatu zuen baxuan. Ska doinuez gain, rocka, funka, punka eta popa batu zituzten. Eta euskaraz gain, katalanez bi kantu eta gaztelaniazko bat grabatu zituzten. 2007ko erdialdean, Aitor Ruiz de Arbulok taldea utzi zuen, eta gainontzekoek erabaki zuten gitarra bakarrekin jarraitzea, ordezkorik gabe. Urte horretan, gainera, Hego Amerikan bira egin zuten.
Orain arteko azken diskoa zuzeneko bat izan zen bere 20 urteak ospatzeko.
Betagarri
1997an grabatu zuten Berrizen (Bizkaia) Lorentzo Recordsen. Mil A Gritos Recordsek kaleratu eta B.V.A. "Triku"k ekoitzi zuen.
Freaky Festa
Disko honek 12 abesti ditu:
Zuzenena
Disko honek CD eta DVD bat du. CDak 17 abesti eta 68:25 minutuko iraupena ditu:
20 urte Zuzenean
Disko honek 20 abesti ditu:
Vesac
Vesac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Diru sarrerak
2009an Bézac udalerrian 117 unitate fiskal zeuden, 311,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.833 euro zen.
Jacqueline Hill
Bizitza pertsonala
Alvin Rakoff zuzendariarekin ezkondu zen 1958an. Aurreko urtean hark zuzenduriko BBC Sunday-Night Theatre telebista saioko Requiem For A Heavyweigh antzezlanean agertu zen. Hill berak proposatu zion Sean Connery gaztea kontrata zezala aktore izateko, emakumezkoen artean arrakasta izango zuelakoan. Conneryren hasierako lanetako bat izan zen .''
Ezpata txiki
Ezpata txikiaren aldaketa bat sortu zen entrenamendu arma bezala erabilia: floretea. Hau, lehenik esgrima klasikoaren eta denbora asko beranduago, kirol esgrimaren hiru armetako bat izango zen.
Ezpata kirol esgriman
Lehen adierazi den bezala, ezpata, esgriman erabiltzen den hiru armetako bat, floretea eta sablearekin batera, ezpata txikiarengandik dator. Ordutik dimentsio eta arau zehatz batzuk ditu.
Ukitua estokada bidez gertatzen da, hau da, armaren muturrarekin bakarrik. Bertan, sentsore elektroniko bat dago. Baliozko ukitze tokia gorputz osoa da, mozorroa bera barne.
Florete
Ukitua, muturrarekin baino ez da lortzen. Hasieran, ezpatinarengandik zetorren entrenamenduko ezpata zen. Eskriman erabiltzen diren hiru armetako bat da. Florinete ere deitzen zaio.
Supernoba
Behaketen historia
Teleskopioaren garapenaren aurretik, azkeneko milurtekoan bost supernoba ikusi dira bakarrik. Izar baten bizitza osoarekin alderatuta, supernoba galaktiko baten agerpen bisuala oso laburra da, agian zenbait hilabetez irauten duena, beraz, bat behatzeko aukera bizitzan behin bakarrik eman daiteke. Ohiko galaxia batean dauden 100 mila milioi izarren zati txiki batek bakarrik du supernoba izateko gaitasuna: behar adinako masa handia dutenak edo izar nano zuriak dituzten izar bitar izugarri arraroak.
I mota
I motako supernobak hauen espektroen arabera banatzen dira. Ia motak silizio ionizatu xurgapen lerro indartsua erakusten. Lerro hau ez duten I motako supernobak Ib eta Ic gisa sailkatzen dira, Ib motak helio neutroko lerro indartsuak dituelarik eta Ic motak berriz, ez. Argi kurbak antzekoak dira, nahiz eta Ia motakoak, oro har, argitasun maximoan distiratsuagoak izan. Dena den, argiaren kurba ez da garrantzitsua I motako supernobak sailkatzeko.
Ia supernoben kopuru txiki batek ezohiko ezaugarriak ditu, esate baterako, argitasun ez-estandarrak edo zabaldutako argi kurbak. Horrelako ezaugarriak erakusten dituztenak, lehengo aldiz antzeko ezaugarriak behatu ziren supernobari erreferentzia eginez sailkatzen dira. Adibidez, SN 2008ha supernoba, argitasun gutxi izan zuena, Ia-2002cx klasekoa dela esaten da, SN 2002cx supernobaren antzekoa delako.
II mota
Espektro arruntak dituzten II motako supernobak haien argi kurben arabera sailkatzen dira. Mota arruntenak argitasun maximoaren ostean "goi-lautada" bereizgarria erakusten du, non argiaren distira nahiko egonkor mantentzen den hilabete batzuez, berriro ere gutxitzen hasi aurretik. Mota honetakoei II-P deitzen zaie. Arraroagoak dira II-L motako supernobak. "L" hizkiak “lineala” esan nahi du, nahiz eta argiaren kurba ez den lerro zuzen bat.
III, IV eta V motak
Fritz Zwickyk supernoba mota gehiago definitu zituen, nahiz eta I edo II motako ezaugarriak betetzen ez zituzten oso adibide gutxian oinarritu zen. SN 1961i III motako supernoba bakarra izan zen, argi kurba zabala eta espektroan motelki agertzen ziren hidrogenozko Balmer lerroak zituena. SN 1961f IV motako kide bakarra izan zen, II-P motako supernoben antzekoa den kurba argia izan zuena, hidrogeno xurgapen lerroekin baina hidrogeno emisio lerro ahulekin. V mota SN 1961V supernobarako sortu zen, ezohiko supernoba faltsu bat. Bere ezaugarriak distira handitze motela, hilabete asko iraun zuen argi maximoa, eta ezohiko emisio espektroa izan ziren. SN 1961V supernobaren eta Eta Carinae izarraren Eztanda Handiaren antzekotasuna nabarmendu zen. M101 galaxian 1909an eta M83 galaxian 1923an eta 1957an gertaturiko supernobak ere IV edo V motakoak izan zitezkeela proposatu zen.
Ohiko Ia mota
Ia motako supernobek argi kurba bereizgarria sortzen dute. Argitasun hau nikel-56 isotopoaren desintegrazio erradioaktiboak sortzen du, kobalto-56tik burdin-56raino. Argi kurbaren argitasun maximoa oso erregularra da Ia mota tipikoko supernobetan, eta gehienez ere -19.3 inguruko magnitude absolutua dauka. Honi esker, bigarren mailako kandela estandar gisa erabiltzen dira supernoba geratu den galaxiaraino dagoen distantzia kalkulatzeko.
Nukleoaren kolapsoa
Izar nukleo bat bere grabitatearen aurka jada mantentzen ez denean, 70.000 km/s-ko abiaduran kolapsatzen da bere gain, eta honek tenperatura eta dentsitatea azkar igotzea ekartzen du. Ondoren gertatzen dena kolapsatzen den nukleoaren masa eta estrukturaren araberakoa da: masa gutxiko nukleoek neutroi izarrak sortzen dituzte, masa handiagoa duten nukleoek zulo beltzak eta guztiz kolapsatu ez direnek hondamendi fusioa.
Waterville (Irlanda)
Bitxikeriak
Udalerri honetan Charlie Chaplin ingeles aktore ospetsuak eta bere familiak oporraldiak igaro ohi zituzten, hain zuzen ere Butler Arms Hotel delakoan, bere oporleku gogokoenetako bat zelarik. Ondorioz, udalerrian aktorearen omenezko brontzezko estatua eta plaka batzuk ikusgai daude. Aktoreak udalerriari bere omenez urtero burutu ohi den Charlie Chaplin Comedy Festival zinemaldia ospatzeko baimena eman zion. Mick O'Dwyer futbol gaeliko jokalari eta entrenatzaile ospetsuaren jaioterria ere bada, bere omenezko estatua bat ere badagoelarik.
Supernoba
Izar sortzailea
Ia motako supernobak sistema bitarretako nano zuriek sortzen dituzte eta galaxia mota guztietan gertatzen dira. Nukleo kolapsoaren bidez gertatzen diren supernobak duela gutxi edo gaur egun izarren eraketa jasaten ari diren galaxietan bakarrik aurkitzen dira dira, bizitza laburreko izar masiboetan gertatzen direlako. Sc motako galaxia kiribiletan sortzen dira gehienetan, baina baita beste galaxia kiribilen besoetan eta galaxia irregularretan,
Hala ere, nukleoaren kolapsoa jasaten duten supernobetan, zenbait zailtasun daude eredu teorikoak eta behatutako izar eboluzioak batzeko. Supererraldoi gorriak nukleoaren kolapso bidez sortzen diren supernoba gehienen izar sortzaileak direla uste da, eta ikusi diren arren, nahiko masa eta distira erlatiboki txikietan, 18 M☉ baino gutxiago eta 100.000 L☉ baino gutxiago, hurrenez hurren. II motako supernoba gehienen sortzaileak ez dira detektatu eta, ondorioz, nabarmenki ahulagoak eta seguruenik ez hain masiboak izan beharko lirateke. Azkeneko ikerketen arabera, masa altuagoko supererraldoi gorriak supernobetan lehertzen ez direla proposatu da, eta horren ordez tenperatura altuagoetara atzera eboluzionatzen dutela. IIb motako supernoben zenbait sortzaile berretsi dira, eta hauek K eta G supererraldoiak ziren, gehi A supererraldoi bat. Hipererraldoi hori]ak edo izar aldakor urdin argitsuak IIb motako supernoben sortzaileak direla proposatu da, eta behatu diren ia IIb motako supernobak gehienak sortzaile hori zuten.
Ib/c motako supernoben sortzailerik ez dira ikusi. WO izarrak oso arraroak eta ikusteko oso ahulak dira, beraz zaila da esatea sortzaile horiek falta diren ala ez oraindik ez diren behatu. Oso argitsuak diren sortzaileak ez dira era ziur batean identifikatu, nahiz eta hainbat hurbileko supernoba behatu diren zehatz mehatz irudikatu ahal izateko. Zenbait teorien arabera, Ib/c motako supernobak izar masibo bakarren eta geruzarik gabeko izar bitarren nahasketa izan litezke. Ib eta Ic motako supernoben sortzaileak behatu ez badira, izar masibo gehienak zuzenean zulo beltz bihurtzen direlako izan daiteke, supernoban lehertu gabe. Supernoba kopuru txiki bat errotazio azkarra duten izar masiboek sortuak izan daitezke, Ic-BL energia altuko motakoak.
Izarren eboluzioan eragina
Hedatzen ari den supernoba hondar baten energia zinetikoak izar eraketa abiarazi dezake, hurbil dauden hodei molekular trinkoak konprimituz. Presio honen igoerak izar eraketa saihesten dezake baita ere, hodeiak gehiegizko energia galtzerik ez badu.
Esne Bideko hautagaiak
Ia motako supernoben hautagaien identifikazioa askoz espekulatiboagoa da. Akrezioa jasaten ari den nano zuriz osatutako edozein bitarrek supernoba bat sor dezake, nahiz eta mekanismoa eta denbora eskala zehatza eztabaidagai diren. Sistemak ahulak eta identifikatzeko zailak dira nahiz eta noben bidez euren burua ezagutarazten duten arren. Adibide bat U Scorpii da. Ia motako supernoba bat sortzeko hautagairik hurbila IK Pegasi (HR 8210) da, 150 argi-urteko distantzian dagoena. Hala ere, behaketen arabera hainbati miloi urte beharko dira nano zuriak akrezioaren bidez Ia motako supernoba bihurtzeko behar den masa lortzeko.
Supernoben garrantzia energia ilunaren azterketan
1998an, High-Z Supernova Search Team taldeak Ia motako ("bat-A") supernoben behaketak argitaratu zituen. 1999an, Supernova Cosmology Projectak unibertsoaren hedapena bizkortzen ari dela iradokitzen jarraitu zuen. 2011ko Fisikako Nobel Saria Saul Perlmutter, Brian P. Schmidt eta Adam G. Riessi eman zitzaien, aurkikuntzan izandako lidergoagatik.
Geofono
Geofono lurrikaren edo gizakiak eragindako eztanden ondorioz lurpean hedatzen diren dardarak eta hots-uhinak atzematen eta pultsu elektriko neurgarri bihurtzen dituen tresna. Tresna honen barruan masa bat izaten da malguki-sistema batetik zintzilik; lurrikarek sortutako uhinek masa dardaratzen dutenean, pultsu elektriko bihurtzen ditu uhinok. Geofono gehienak elektromagnetikoak izaten dira, baina badira geofono kapazitiboak eta piezoelektrikoak ere. Prospekzio sismikoetan erabiltzen dira; adibidez, petrolio-prospekzioetan.
Saint-Mars-Vieux-Maisons
Saint-Mars-Vieux-Maisons Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Exozitosi
Exozitosia endozitosiaren alderantzizko prozesua da.
Adobe
Munduan zabaldutako teknika bat da, sekula euren artean harremanik izan ez zuten kulturetan.
Etxarri Aranatz
Historia
2014ko apirilaren 13an udalerri honetan Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketa egin zen.
Zerbitzuak
Etxarri Aranazko Zerbitzuen Mankomunitateko kidea da Etxarri Aranatz.
Adobe
Ezaugarriak
Eskulan merkeko herrialdeetan oso merkea da, honela, norberak egin baititzake bere etxe propioa eraikitzeko materialak. Antzina, nekazariak, zelaian egiteko lanik ez zutenean, adobeak egiten zituzten, ondoren, etxea egitea nahi zuenari saltzeko.
Inertzia termiko handia du, eta, beraz, barneko tenperaturaren erregulatzaile bezala balio du. Udan, freskotasuna mantentzen du eta, neguan, beroa.
Morgagane
Morgagane (190 metro)Morga eta Larrabetzu artean dagoen mendatea da. Gerekiz izenarekin ere ezagutzen da mendate hau. Mendatea Muxika eta Mungia arteko BI-2121 errepidean dago.
NGC 6996
NGC 6996 galaxia bat da, Cygnus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Vanyar
Vanyar jatorriko beste pertsonaia batzuk
Figuren in Tolkiens Welt Quendi Alver (Tolkien)
Alatzne Etxaburua
Ibilbidea
Ondoren herri-kiroletan hasi zen sega-jokoan batez ere. Gipuzkoako azkartasunezko txapelketak irabazi zituen eta Euskal Herriko txapelduna ere izan zen hiru aldiz. Aizkoran ere aritu zen eta Donostiako Urrezko Kopa irabazi zuen.
Châteauneuf (Vendée)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Larino
Mugakideak
Larinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sruti
Sruti izenarekin hinduismoak jainkoek gizakiei ezagutarazitako testuak ezagutzen dira. Hinduismoak bi motatako testuak ditu: Beraz, srutikoak ez dira gizakiek sortutako testuak, jainkoarenak baizik. Rishis izeneko jakintsuek bitartekariak dira Jainkoen mezuak jasotzerakoan. Testu hauek unibertsalak dira eta ezin dira aldatu edo interpretatu. Hitzez hitz jarraitu behar dira.
Starksia hoesei
Banaketa
Ozeano Pazifikoan eta Kaliforniako Golkoan bizi dira, 24 eta 32 metro arteko sakoneratan.
Kobalto
Kobaltoa elementu kimiko bat da, Co ikurra eta 27 zenbaki atomikoa dituena. Metal gris zilarkara distiratsua eta gogorra da. Hainbat meatan agertzen da, eta aleazio magnetiko erresistente eta sendoak egiteko erabiltzen da. Bere konposatu kimikoekin tintak, margoak eta bernizak egiten dira.
Egitura eta loturak
Kobalto metalikoa bi forma alotropiko z osatuta dago, bata egitura hexagonala kubikoa eta bestea kubikoa aurpegietan zentratua, bien arteko trantsizio tenperatura 722 K da. Gelaxka unitateko parametroak a=354,41pm (a=b=c α=β=γ=90º). Oxidazio egoera baxuak aurkezten ditu. +4 oxidazio egoera duten konposatuak ez dira oso arruntak, +2 eta +3 oxidazio egoera oso arruntak dira, badira baita +1 oxidazio egoerarekin eratutako konposatuak. Konfigurazio elektroniko a [Ar]3d74s2 da. Bere bataz besteko erradio 135 pm da, bere Bohr-en erradio atomikoa 152 pm, eta bere erradio kobalentea 126 pm.
Erabilerak
Erregai likidoak eta polimero ak, kobaltozko katalizatzaileen erabilpenarekin lortzen dira.
Bitxiak eta mahai-tresnak galbanizat zeko, oxidazioaren aurrean erresistentzia emateko ere erabili daiteke kobaltoa.
Historia
XVIII. mendean, Georg Brandt, lehen mailako mineralogista cobaltum-a ikertzen hasi zen. Honen ezaugarri bereziak determinatzeko asmoz, tenperatura altuetan hainbat prozesu burutu zituen bere osagaiak banatzeko.
Baigorri
Historia
Lamotainpareta dagoen tokian, eremu protohistoiriko bat dago, harrizko parapetoen barruti batekin, inguru hau, goiz populatua egon zela adierazten duena.
Nafarroako konkista
Etxautzeko Bizkondea Labetzeko jaun, Saillejuzaneko jaun, Santiagoko ordenako zaldun, ganbera-aitoren seme, Nafarroako kapitain eta Bearneko seneskal handi izatera ere iritsi zen. Bertrand Etxautzkoa, Anttonen semea, Baionako apezpiku izendatu zuten 1593an. Frantziako kapilau handi, Tourseko artzapezpiku eta erregearen ordenen komendadore izendatua, Etxautz Luis XIII.a Frantziakoa eta Maria Mediciren konfiantzazko gizona izan zen, nahiz eta Richelieu kardinala, denbora batez bere laguna izan zena, ez zen oso abegikorra izan.
Horren ondoren, XVI. mendean giro gatazkatsua bizi izan zuen, Gaztelako Erresumak Nafarroako erresuma lotu ondoren Erroibar eta Baigorriko ibarra arteko borrokengatik. Hau, Sorogainibarren edo Kintoan islatu zen, non lurren jabetza ospatzen zen.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Baigorriko ibarreko herri guztiak sailkatu zituen, mendebaldeko behe-nafarrera euskalkian, Arberoa eta Ortzaize ibarretan hitz egiten zena.
Koldo Zuazok, 2010ean, Baigorrik nafar-lapurtera euskalkian sailkatu zituen.
Hezkuntza
Baigorrin hiru eskola primario, bi pribatu eta publiko bat daude: Baigorriko Ama Ikastola (pribatua), Donostei (pribatua) eta Baigorri (publikoa). Lehenengoan, murgilketa euskaraz egiten da, ia eskola guztiak euskaraz, eta beste bietan frantsesa-euskara irakaskuntza elebiduna eskaintzen da, orduen % 50 hizkuntza bakoitzean.
Halaber, bigarren hezkuntzako bi ikastetxe daude: Joan Pujo (publikoa) eta Donostei (pribatua).
Kirola
Union sportive Baigorri (US Baigorri) 1971n sortutako errugbi taldea da. 2003an desagertu zen Union sportive Garazi (US Garazi) taldearekin bat egin zuenean Union sportive Nafarroa (US Nafarroa) sortzeko. Egoitza soziala Donibane Garazin egon arren, Baigorrin egoitza erantsi bat dago.
Hizkuntzaren garapena
Ingurugiro eraginak
"Haurraren ingurugiro linguistikoaren osagaietako bat tonu arruntan baino ozenago hitz egitea da, esaldi eta hitz errazekin. Umearen atentzioa deitu eta komunikazioa mantentzeko funtzio garrantzitsua du. Helduek umeekiko zuzeneko hizkeraz gain, zenbait estrategia praktikan jartzen dituzte, esaterako, bategitea, hedapena eta etiketatzea: bategiteak umeak esandako zerbait errepikatzean datza, agian galdera bihurtuz edo umearen adierazpen heldugabea esaldi gramatikal oso baten bidez behin eta berriz errepikatuz. Hedapena umeak adierazitakoa berrestea da, baina linguistikoki sofistikatua den eran. Etiketatzea objektuen izena identifikatzea da.
Giza aurrebaldintzak
+ Agurrerako edota kexatzeko hizkuntza erabiltzea.
Garapen fonologikoa
Bitartean, 3 eta 5 urte bitartean ahoskatzea hobetzen da. Horrez gain, 6 eta 10 urte bitartean, umeek antzeko esanahiko hitzak bereizten hasten dira eta ahoskapen zuzena izatera iristen dira.
Garapen semantikoa
Jaiotzetik eta urte batera (ulertzen duten hizkuntza) ekoizpenaren aurretik garatzen da (erabiltzen dugun hizkuntza). Bien artean 5 hilabeteko atzerapena dago. Umeek amaren ahotsa entzuteko sortzetiko lehentasuna daukate.
Garapen gramatikala
Hiru urteren inguruan, umeek esaldi sinpleak darabiltzate, hiru hitzez bakarrik osatutakoak. Esaldi sinpleak helduen araudiak jarraitzen dituzte eta gradualki hobetuz doaz. Esaldi erraz hauek agertu bezain laister, morfema gramatikalak bereganatzen dituzte. Hiru urtetik bost urtera bitartean, umeek morfema gramatikalak ezartzen jarraitzen dute eta gradualki konplexuagoak diren egitura gramatikalak sortzen hasten dira. Sei urtetatik hamar urte bitartera, umeek konplexuak diren estruktura gramatikalak hobetzen dituzte, hauek pasiban jartzea lortuz.
Hizkuntzaren garapenaren esparru teorikoa
Teoria konduktistak,B.F.Skinner-ek proposatua (konduktismoaren aita) hizkuntzak egokitzapen operantearen bidez (errefortzua eta imitazioa) ikasten direla. Zatien natura zaintzearen perspektiba honek debatea sustatzen du. Gaur egun perspektiba hau ez dago oso baieztatua, kritika asko daudelako. Kritika hauek perspektiba espezifikoegia dela esaten dute, esaldi okerren erabilera bultzatzen duela eta guztiz bideragarria dela. Hau posiblea izateko, gurasoak hizkuntza ondo irakatsia izateko klase intentsiboetan parte hartu beharko lukete.
2384 Schulhof
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.8 da.
La Montagne (Saona Garaia)
Etxebizitza
2007an 47 etxebizitza zeuden, 14 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 46 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 14 Etxebizitza nagusi guztiak euren jabeen bizileku ziren;2 etxek hitu gela zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 9 etxek bost zituzten. 12 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Apollo 13
Apollo 13 AEBetako Apollo programaren zazpigarren misio eskifatua izan zen, eta ilargiratzeko asmotan jaurtitako hirugarrena. Ontzia 1970eko apirilaren 11n abiatu zen, eta ilargiratzea geldiarazi egin zen, oxigeno tanke batek eztanda egin baitzuen. Nahiz eta zenbait arazo izan (energia mugatua, ur edangarri falta eta kabinan beroa galdu zen), apirilaren 17an eskifaia bizirik itzuli zen Lurrera.
Istripuak eta matxurak
Bigarren etapako hegaldian zehar, motor zentrala aurreikusita zegoena baina bi minutu lehenago itzali zen. Beraz, beste bulkatzaileek denbora gehiago eman zuten piztuta motor zentralaren arazoa konpontzeko.
Servon-Melzicourt
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Carmen García del Diestro
Historia
1934ko udan, Luis Lorente Fernández zirujauarekin ezkondu zen, eta Ikasketa eta Ikerketa Zientifikoak Zabaltzeko Batzordearen laguntzarekin, senar-emazte gazteak Alemaniara joan ziren urte akademiko batez; 1935eko Berlinen kokatu ziren eta urte horretako udazkenean itzuli ziren Espainiara. Madrilen egon zen Gerra Zibilean, Lina Odena ikastetxe publikoaren zuzendaritzan, Instrukzio Publikoko Ministerioaren aginduz. 1940tik aurrera, eta dagoeneko Estudio ikastetxean, ikasle izan zituen Jaime de Armiñán, José Antonio del Cañizo, Elsa López, Margarita Vázquez de Parga eta Javier Marías
Bere bizitza profesionaleko azken urteetan Estudio Fundazioa diseinatzeari ekin zion, XIX. mendearen azken urteetan bizirik iraun zuen eredu pedagogiko gisa, eta Jerónimo Junquera García del Diestro fundazio horretako arkitekto eta patronatuko lehendakariari, orientazioa eman zion. 93 urte zituela hil zen. Biografia bat utzi zuen idatzia Retazos de memoria izenekoa (1986). Fundazioak omenaldia egin zion bere jaiotzaren lehen urteurrenean, bere lagun eta ikasle ohi askoren partaidetzarekin.
Galdu arte
Galdu arte Juan Luis Zabalaren eleberria da, 1996an Susak argitaratua.
Kurdistango bandera
Deskribapena
Erdiko sinboloak nergis edo lilipa lorea irudikatzen du, Kurdistango haranetan hazten diren lore basati horiak; kurduen tradizio preislamikoen berezko eguzki-zeinu batekin ere lotzen da: yazidismoa eta zoroastrismoa. Gaur egun, banderaren koloreak Turkia, Iran, Irak eta Siriako kurduen ikur gisa erabiltzen da. Banderaren erabilera debekatuta dago Turkian.
Kurduek erabilitako banderak
Historikoki kurduek bandera desberdinak erabili diztuzte:
Paris-l'Hôpital
Biztanleria
2007an Paris-l'Hôpital udalerrian erroldatutako biztanleak 207 ziren. Familiak 98 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 25 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Organo (biologia)
Bi ehun-mota edo gehiago batuz organoak eratzen dira. Funtzio espezifikoak dituzte, eta normalean forma zehatzak izaten dituzte, bihotza, urdaila, gibela, garuna, azala, hezurrak eta birikak organoen adibideak dira. Barne-organoei erraiak ere esaten zaie. Organismo baten organo kopurua erabilitako definizioaren araberakoa da. Gehien onartutako definizioa jarraituz, 79 organo identifikatu dira giza gorputzean.
Gripearen A birus
A gripearen izurrite edo pandemien historiala
Azken urteotan zirkulatu duten H1N1 anduiak ez dira berez hain bortitzak izan, eta gaixotasun ez hain larria eragin dute, baita birusarekiko immunitaterik ez duten subjektuetan ere. Hori dela eta, badira gripearen epidemiologian zehaztu gabeko beste faktore batzuk ere.
Organo (biologia)
Organo sistema eta aparatuak
Esate baterako, zirkulazio-sistema bihotzak, odol-hodiek eta odolak osatzen dute, odola eta honek dituen mantenugaiak gorputzean zehar garraiatzeko funtzioa du. Organo-sistemen eta aparatuen adibide batzuk hauek dira: arnas aparatua, digestio-aparatua, gernu-aparatua, nerbio-sistema, sistema endokrinoa, lokomozio-aparatua, immunitate-sistema eta ugaltze-aparatua. Sistema hauek konplexutasun maila txikiko animalietan agertzen dira, eta goi mailako animalietan konplexutasun eta espezializazio funtzional osoa lortzen dute.
Organo transplanteak
Hala ere, prozedura hauek nahiko konplexuak dira, prozesuan zailtasun ugari sortu daitezkeelako. Alde batetik, organoa emailearen gorputzetik ateratzerakoan, organoaren odol-hodiak hartzailearen odol-hodiei ahalik eta azkarren lotu behar zaizkie. Horrela, organoa oxigeno edo nutrizio faltagatik hondatzen hastea ekiditen da. Hozteak prozesua mantsotu dezake, baina ezin du geldiarazi. Garunaren kasuan 3-5 minutu igaro ondoren hondatzen da; bihotza, gibela, pankrea eta biriken kasuan 10-30 minutu igaro ondoren eta giltzurrunen kasuan 50-100 minutu igaro ondoren.
Carol W. Greider
Bizitza goiztiarra eta hezkuntza
Greider San Diegon jaio zen, Kalifornian. Bere aita, Kenneth Greider, fisikako irakaslea zen. Bere familia San Diegotik Davisera (Kalifornia) joan zen, non bere lehen urte asko eman zituen eta Davisen Bigarren Hezkuntzan graduatu zen 1979an. Kaliforniako Unibertsitateko Sormen Ikasketen Ikastetxean graduatu zen, Santa Barbaran, eta biologian lizentziatu zen 1983an. Denbora horretan, Göttingengo Unibertsitatean ere ikasi zuen, eta aurkikuntza garrantzitsuak han egin zituen.
Telomerasaren aurkikuntza
Greider Blackburnen laborategira batu zen 1984ko apirilean, kromosomen muturrei DNA gehigarria gehitzen zien entzima hipotetizatuaren bila. Oinarri gehigarririk gabe, sei base-pare dituen motibo baten errepikapen gisa gehitzen direnak. Kromosomak laburtu egiten dira DNAren erreplikazioan, hau da, kromosomen narriadura eta seneszentzian edo minbizia eragiten duten kromosomen fusioan. Blackburnek eta Greiderrek entzima bilatu zuten Tetrahymena thermophila organismoan, telomero kopuru handia zuen ur gezako protozooa.
Teniente Esteban Martínez
Teniente Esteban Martínez Paraguaiko udalerri bat da, Hayes presidentea departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 3340 biztanle zituen.
Hipotesi
Hipotesiaren itxura
Bestalde, Karl Popper-en eraginez batez ere, hipotesiak faltsagarriak izateko moduan formulatu behar direla defendatu izan da, hau da, hipotesia baieztatu edo ezezta dezakeen esperimentu bat egitea ahalbidetu behar du. Faltsagarritasun sinpleenaren aurkako kritikek hura baldintza nahikoa ez zela azpimarratu arren, beharrezkoa dela argi dago.
Hipotesiaren urratsak
Hauek dira hipotesien urratsak: informazioa biltzea, alderatzea, balizko azalpenak ematea, azalpen probableena hautatzea eta hipotesi bat edo gehiago egitea. Pausu hauek guztiak eman ondoren, zientziaren eremuan esperimentazio bat egitea, zeinaren bidez hipotesia baieztatzen den, edo ez. Hipotesia baieztatzen bada, hipotesia egiazkoa izango da; eta bestela, faltsua izango da. Bigarren kasu honetan, beste hipotesi bat formulatu behar da eskuraturiko datuekin, emaitza eraginkor bat lortzeko.
Logika matematikoko hipotesia
Teorema, hipotesi gehigarririk gabe axiomei jarraitzen dien formula da, formalki honela adierazia:
Čeložnice
Čeložnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 399 biztanle ditu eta 6,31 kilometro koadroko azalera. Hodoníngo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1384 urtean egin zen.
Resistência Galega
Resistência Galega (Galiziar Erresistentzia) Galizian hainbat sabotaje eta ekintza armatu aldarrikatzeko erabilitako izena da. Izena manifestu baten bidez agertu zen lehen aldiz, eta bertan Galiziaren independentzia eta sozialismoaren aldeko ekintza armatuak egitera dei egiten zen. Zentzu horretan, Resistênciak, erakunde egituratu bat baino, izaera independentistako ekintzak aldarrikatzeko erabilitako izena dirudi, talde desberdinek erabilitakoa.
2012
2012ko martxoaren 27an, Eloy Velasco Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaileak "terrorismoa" egotzi zien Resistencia Galegako sei kideri. "Erakunde terroristako" partaide izatea, lehergaiak izatea eta dokumentu faltsuak erabiltzea leporatu zien.
2012ko urriaren 30ean, Resistencia Galega taldeko ustezko bi kide atxilotu zituzten Ferrolen. Poliziak finantzazio aparatuko kide izatea egozten zien.
Diru digital
Diru digitala, Interneten, diru-paper edo diru fisikoekiko ezberdina den elkartruke-mota bat da, eta mugez gaindiko nazioarteko diru fisikoaren ezaugarri berberak ditu, unean-uneko transakzioak ahalbidetzen ditu. Biak, diru birtualak nahiz kriptodiruak, bi diru digital motak dira. Bitcoin bezalako diru digitalak "diru digital deszentralizatuak" bezala ezagunak dira, horrek diru eskaintza kontrolatzen duen kokapen zentralik ez egotea esan nahi du.
Le François
Le François Frantziar Karibeko itsasoz haraindiko Martinika lurraldeko hiri eta udalerria da. Halaber, Karibeko hiririk garrantzitsuenetariko bat da.
Homostinea
Homostinea Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Homostinea curviliniella da.
Vaufrey
Biztanleria
2007an Vaufrey udalerrian erroldatutako biztanleak 145 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Archamia macroptera
Archamia macroptera Archamia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Treku Armendariz
1990ean, Les Mecaniciens taldean jotzen hasi zen Jabier Muguruzarekin batera. Talde honekin hiru disko kaleratu zituen. 1993an, taldea desegin egin zen. Honen ostean, musikaren mundua utzi zuen.
Ardfert katedrala
Historia
XV mendean hainbat zati gehitu zitzaizkion. 1641ean irlandar matxinadan teilatua suntsitu zen eta berria egin behar izan zuten.
Itsas anemona arrunt
Itsas anemona arrunta (Anemonia viridis) Actiniidae familiako anemona da, Mediterraneoan eta ekialdeko Ozeano Atlantikoan bizi dena.
La Crau
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 5 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. La Crau udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 1.132 ikaslekin.
Archamia mozambiquensis
Archamia mozambiquensis Archamia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Čenkov
Čenkov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 387 biztanle ditu eta 9 kilometro koadroko azalera. Příbramgo barrutian dago.
Hezkuntza komunitate
Hezkuntza komunitatea eskola bateko irakasleek, ikasleek eta bere familiek eta eskolak diharduen hezkuntza eremuko gobernu-erakundeek elkarrekin dituzten harremanen multzoa da. Adiera irekiago batean, toki eta une jakin batean hezkuntzan eragin eta laguntzen duten gizarteko beste pertsona eta erakundeek ere osa dezakete hezkuntza komunitatea.
Reinardt Janse Van Rensburg
Reinardt Janse Van Rensburg ( Virginia, 1989ko otsailaren 6a ) Hegoafrikako txirrindulari profesionala da, Team Qhubeka ASSOS taldean ibiltzen dena.