cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pastel de nata
Pastel de nata (portugesezko ahoskera: [pɐʃˈtɛɫ dɨ ˈnatɐ]; esnegainezko pastela; plurala: pastéis de nata, [pɐʃˈtɛjʃ dɨ ˈnatɐ]) edo pastel de Belém (Belémgo pastela; plurala: pastéis de Belém) arrautzazko pastel bat da, kanela hautsez estalia, Portugalen sortua. euskaraz krema opila bezala deitu dezakegu. Opil hauek Portugalen jatorria duten 8 cm inguruko opilak dira. Portugaldik kanpora, oso zabalduta dago Mendebaldeko Europan, Asian eta Portugalen kolonia izandako herrialdeetan. Pastel honen oinarria hostorearekin prestatzen da, eta ondoren labearen beroarekin arrautzarekin mamitzen da. Epelak edo hotzak jaten dira.
Sandra Mihanovich
Hasiera
Sandra Mihanovichek Northlands ikastetxean egin zituen ikasketak, Olivosen, ama egon zen eskola berean. Hezkuntza Ertainaren amaieran, musika ikasi zuen UCAn. 15 urterekin mutil-laguna izan zuen San Isidroko Santiago Galizia izenekoa.
2010eko hamarkada
2010ean, Lo que el tiempo nos dejó unitario historikoan, Telefé-ren «Los niños que escriben el cielo» kapituluan parte hartu zuen.
Diskoetako partaidetzak
Mihanovichek beste artista batzuen diskoetan parte hartu zuen: besteak beste, Luis Eduardo Aute, Patricia Sosa, Marilina Ross eta Axel Fernandorekin grabatu zuen. Haren ahotsak, interpretazio-kalitateak eta izaera eskuzabal eta sinpleak Argentinako eta Latinoamerikako musikako artista ezagunenetako bat bihurtzen dute.
Broma (bibalbioa)
Bibalbio honek tunelak sortzen dituenez, Teredo hitza aukeratu zuten Teredo sareen tunel-protokoloa izendatzeko. HMS Teredo itsaspekoa ere molusku genero horretatik abiatuta izendatu zuten, gainazalaren azpian lan egiten baitu, ikusezin.
Hugo III.a Ziprekoa
Hugo III.a Ziprekoa (Hugues; c. 1235 - Tiro, 1284ko martxoaren 24a) Hugo Antiokia-Lusignangoa eta Handia ere deitua, Zipreko erregea 1267tik eta Jerusalemgo erregea 1268tik izan zen.
Maria Antiokiakoak erronka bota zion Hugok Jerusalemgo tronurako zuen eskubideari, eta 1277an Karlos I.a Anjoukoari saldu zizkion eskubide horiek. Karlosek Akre kendu zion veneziarren eta tenplarioen laguntzarekin, eta Hugo Tirora erretiratu zen.
Petruxka (balleta)
1911ko jatorrizko bertsioa
1911ko Petruxkaren jatorrizko bertsioak orkestrarako ondorengo instrumentazioa du:
1947ko bertsio berrikusia
Hariak
Luxenburgoko tranbia
Historia
Eragiketa publikoak 2017ko abenduaren 10ean hasi ziren. Tranbia doan erabili ahal izango da, 2017ko abenduaren 10ean 2018ko urtarrilaren 31ra bitartean. 2018ko uztailaren 27tik aurrera, tranbia Stäreplaz plazaraino joango da. 2020ko urriaren 5ean egin ziren lehen erabilera-probak azken hau eta Gare Centrale arteko tarte berrian, eta 2020ko abenduaren 13an hastea aurreikusten zen tarte horretan.
Carolina Malchair
1997: Patrasko europearra
1997rako, taldeko kideek Canillejas txaletetik INEFen ondoko eraikin batera aldatu zuten egoitza, eta Madrilgo Errendimendu Handiko Zentroan entrenatzen hasi ziren. 1996ko abendutik, María Fernández zen hautesle nazional berria, Emilia Bonevaren martxaren ondoren, azaroan bihotz ebakuntza izan baitzuen. Urte hasieran, Carolina, Sara Bayón eta Marta Calamonte sartu ziren taldean. Apirilean, Marta Baldó, Estela Giménez eta Estíbaliz Martínez erretiratu eta Marta Calamonteren lesioaren ondoren, Esther Domínguez sartu zen. Carolina gimnasta titularra izan zen urte horretan bi ariketetan. Bost pilotakoan, berriz, Publich Piaf-en abesti-sorta bat zuen musika gisa, hala nola «Non, je ne regrette rien» edo «Hymne à l'amour», eta 3 pilotan eta 2 zintan berriz, «Maitasunaren gauzak», Quintero, León eta Quirogak osatua.
Pulcinella (balleta)
Historia
Pulcinellak Stravinskiren bigarren aldi estilistikoaren hasiera markatu zuen: aldi neoklasikoa. Honakoa idatzi zuen: "Pulcinella nire iraganeko aurkikuntza izan zen, nire ondorengo lan guztia posible egin zuen epifania. Atzera begirada izan zen, noski—norabide horretara begiratuta izango nituen maite-kontuen artean lehena—baina begirada hura ispilura ere izan zen."
Enterotoxina
Gehienek egitura proteikoa dutenez, termolabilak izan ohi dira: 70º C-tan desnaturalizazioa pairatzen dute. Enterotoxinak ekoizten dituzten bakterioak plasmidoak izan ohi dituzte, plasmido horiek izanik enterotoxinak sortzeko material genetikoa dutenak.
Antigua Guatemala
Klima
Hiriaren klima epela da. Eurien garaia maiatzatik urrira arte izaten da; eurien batezbestekoa 1057 eta 1600 mm urtean izaten da. Euri gehiena ekainan eta irailan izaten da. Lurazpian ura biltzeko edukiera txikia da eta, ondorioz, ur-emariak muturrekoak izaten dira: handiak euri-garaitean, txikiak udan.
Ileana Cotrubaş
Musikari lana
1965ean, Cotrubaşek lehiaketa garrantzitsu bat irabazi zuen Bolduquen (Herbehereak), lehen saria lortu baitzuen operan, liederren eta oratorioan. Hurrengo urtean, irrati-telebista lehiaketa bat irabazi zuen Munichen. Sari horiek, Pamina Bruselan interpretatzean izandako arrakasta handiarekin batera, Vienako Estatuko Operan, Hanburgoko Estatuko Operan, Staatsoper Unter den Linden (Berlingo Estatuko Opera) eta Salzburgoko Jaialdian agertu ziren, eta Frankfurteko Operarekin kontratu bat sinatu zuten.
Dei Gaztelumendi Mendarte
Dei Gaztelumendi (Oiartzun, 1987), gipuzkoar ilustratzaile eta animaziozko pertsonaien sortzailea da.
Gotzone Sestorain
Bizitza
Emakume aktiboa da Gotzone Sestorain, hainbat arlotan arrastoa uzten duenetarikoa, nekazaritzaren etorkizunak kezkatzen du eta bide berriak urratzeari ez dio inoiz uzten. Poesiarako ere hartu du tartea bere ibilbidean eta argitaratua du liburu bat. Irrintzilari zaletasunetik trikitilariekin diskoak grabatzeraino heldu da. Feminista ere bada, gizon eta emakumeen arteko arraila murrizten saiatzen den horietakoa.
Burujabetza lantzeko plana
Leitzan zortzi baserri dira honetatik bizi direnak eta beste dozena bat daude osagarri bezala dutenak nekazaritza. "«Duela 35 urte 40 bat baserri zeuden herrian: behi esnea egiten zuten, txekorrak zituzten, txerriak… Familia bat duintasunez bizitzeko ematen zuen. Orain, esnetarako behiak Leitzaldetik desagertu egin dira. Haragitarako behiak eta txekorrak badaude. Ardi esneak ere eusten dio. Gaztandegia Sestoraindarrena bakarra da Leitzan eta badira beste sei inguruko gaztandegiei saltzen dietenak. Beste seik etxerako egiten dute. Baina lehen baserri guztietan egiten zen»."
Eva Hesse
Biografia
Hanburgoko familia judu batean jaio zen. Bi urte zituela, gurasoek, nazien Alemaniatik ihes egin nahian, Eva eta haren ahizpa nagusia Herbehereetara bidali zituzten eta gurasoengandik bananduta bizi izan ziren hile batzuetan. Elkartu eta Ingalaterran bizi izan ziren denbora batez, eta gero Estatu Batuetara emigratu zuten. New Yorken hazi eta ikasi zuen, eta gero Yaleko Arte eta Arkitektura Eskolan (1957 – 1959), non Josef Albers-ekin ikasi baitzuen. 1959an, pinturan graduatu zen Hesse, eta New Yorkera itzuli zen, ehungintzako diseinatzaile gisa lan egin baitzuen.
Lan ibilbidea
Yaletik irtetean, New Yorkera itzuli zen, eta han beste artista minimalista gazte batzuen lagun egin zen; besteak beste, Sol LeWitt, Donald Judd, Yayoi Kusama, De Kooning eta beste batzuk, hala nola Ethelyn Honig, Rosie Goldman, Grace Wapner edo Nancy Holt.
Gotzone Sestorain
Burujabetza lantzeko plana
Gotzone Sestorainek Nafarroako Parlamentuan elikadura-subiranotasunari buruz agerraldia ere egin zuen. 2021ean Elikadura sistema eta nekazaritza ekoizpen iraunkorra begiz jota, eta horri heldu nahi izan zion hurrengo hamarkadan Etxalde nekazaritza iraunkorraren eta elikadura burujabetzaren aldeko mugimenduak. Bide horretan, udalaren laguntzarekin, hitzaldiz, mahai-inguruz eta eztabaidaz hornitutako jardunaldia antolatu zuen Etxaldek Leitzan.
Eva Hesse
New Yorkerako itzulera
Garai horretan, "Hang up" bezalako lan aipagarriak sortu zituen, bere early statements-etako bat zela uste baitzuen eta bere absuraltasun-ezaugarriak azpimarratu baitzituen. Obra New Yorkeko Graham Galleryn eginiko "Abstract Inflationism and Stuffed Expressionism" erakusketa kolektiboan nabarmendu zen.
Heriotza
1968tik 1970era, Hessek eskolak eman zituen New Yorkeko Ikusizko Arteen Eskolan. 1969an garuneko tumore bat diagnostikatu zioten. 1970ean hil zen, bere lan ibilbidea hamarkada batean geratu zelarik.
Hannah Wilke
Pose eta nartzisismoa
Hannah Wilke, askotan, glamourrez posatzen duen eredutzat aurkezten da. Hala ere, bere burua argazkigintzan eta performancean erabiltzea Izatearen, Emakumearen, Femeninoaren eta Feminismoaren ospakizun eta baliozkotze gisa interpretatu da. Aldiz, emakumeen abangoardiaren, nartzisismoaren eta edertasunaren kultura-moduen dekonstrukzio artistiko gisa ere deskribatu da.
Wilke-k, behin, kritikoei hauxe erantzun zien bere gorputza ederregia zela lanerako:"'Jendea kaka honekin dator: 'Zer egingo zenuen hain ederra ez bazina?' Zer alde dago? . . . Pertsona ederrak 'itsusiak' bezala hiltzen dira. Denak hiltzen dira.'"
Just Jaeckin
Film erotikoak filmatzen aritu zen. 1974an estreinatu zen Emmanuelle filmarekin, eta Histoire d'O filmaren zuzendaria ere izan zen.
Ricardo Flores Magón
Mexikoko Iraultzan parte hartzea
Mexikoko Iraultzaren aitzindari intelektuala izan zen eta 1906tik aurrera borroka armatua sustatu zuen AEBekiko mugan zehar iraultza soziala Mexikoko Errepublikako gainerako talde afiliatuen bidez hedatzeko, gehienak ezkutuan, Mexikoko Alderdi Liberalera; hala ere, PLMren jarduera armatuek ez zuten eraginik izan 1910ean piztutako gainerako mugimendu armatuetan.
PLM Kontseiluaren jarduera sekretuek eta poliziaren sarekada anitzetan haren fitxategiak suntsitzeak frogak izatea ezinezkoa egiten badute ere, geroko testigantzek baieztatzen dute Ricardo Flores Magón eta Emiliano Zapataren arteko korrespondentzia egon zela eta gonbidapena ere egon zela. 1913, Antonio de Pío Araujoren bitartez, PLMko Antolakuntza Batzordea Moreloseko Estatura joan zen eta bertan paperez eta inprimatuz hornituko zen Regeneration nazio mailan argitaratzeko. Dena den, gonbidapenari ez zitzaion kasu egin, Flores Magónek uste baitzuen mugimendu zapatista ez zela joan Moreloseko nekazariei lurrak itzultzeko eskatzeaz harago. Zapata independentea izaten jarraitu eta konstituzionalistengan fidatzen ez zen arren, Flores Magónentzat iraultza ez zen konfiantza kontua izan, kapitalaren eta lanaren arteko gatazka baizik.
Kazetaritza lana
Ricardo Flores Magónen kazetaritza-ekarpen nagusia Regeneración egunkariko borroka-artikuluan argitaratu zen, etenaldi anitz jasan zituen eta Mexikoko Alderdi Liberalaren bozeramaile ofiziala eta Porfirio Díazen aurkari gisa, gertakari iraultzaileak sustatu eta zabaldu zituen.
James ibaia (Virginia)
Ibaiak 560 km-ko luzera du, 715 km-raino hedatzen dena  Jackson ibaia kontuan hartzen bada, bere bi iturrietatik luzeena eta 27 020 km²-ko arroa drainatzen du, gutxi gorabehera % 4 ur zabalekoa eta 2,5 milioi biztanle dituena (2000). Estatu Batuetako 12. ibairik luzeena da, oso-osorik estatu bakar bat zeharkatzen duena.
Lucy R. Lippard
Lucy Rowland Lippard (New York, AEB, 1937ko apirilaren 14a) nazioartean ezaguna den idazle, arte-kritikari, ekintzaile eta komisarioa da. Lippard arte kontzeptualean desmaterializatutako lana eta arte feminista aitortzen duen lehen idazle historialarietako bat da. Arte garaikideko 21 libururen egilea da, eta sari eta aintzatespen ugari jaso ditu arte eta kritika literarioari dagokienez.
Mintzezko labirinto
Mintzezko labirintoa hezurrezko labirintoak inguratzen duen mintzezko hodien multzoa da, endolinfaz betea. Hodi koklearrak, utrikuluak, sakuluak, mintzezko hodi erdizirkularrek eta zaku endolinfatikoek eratzen dute. Mintzezko labirintoa fluidoz betetako hodien eta ganberen bilduma bat da, eta hargailuak dituzte oreka eta entzumenaren zentzumenetarako.
Thalita Zampirolli
Thalita Campos Zampirolli, ezagunagoa Thalita Zampirolli izenez, (Espírito Santo, Brasil, 1989ko maiatzaren 17a), brasildar enpresaburu, modelo eta aktore transgeneroa da.
Powhatan
Ezaugarriak
Powhatanak Virginiako eremu alubialetan bizi ziren. Haien etxeak zutoinez, kanaberaz eta zuhaitz-azalez eginak ziren. Haien bizibidea, funtsean, labore propioak ziren, batez ere artoa, baina baita ehiza eta arrantza ere. Hiribilduak tribuetan antolatutako senideen talde batek eratzen zituen, errege edo erregina batek zuzentzen zituena, eta, aldi berean, buruzagi nagusi baten eta bere kontseiluko kide baten menpe zegoen.
Kristina Saralegi
Bestelakoak
Herri kirolekin lotura handia duen saga bateko kidea zen. Izan ere, Esteban Saralegiren alaba, Gabriel eta Nartxi aizkolarien (trafiko istripuan hila) eta Mieltxo harri-jasotzailearen arreba zen.
Alex Padilla
Ibilbidea
''2021eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.''
Lotte Lenya
Sintesia
Lenyak, besteak beste, Mack the Knife, Oh Moon of Alabama, Surabaya Johnny eta beste batzuk abestu zituen. Berlingo ikur nagusia izaten jarraitu zuen, eta garai hartako abeslarien erreferentea, hala nola Greta Keller, Gisela May, Hildegard Knef eta Marlene Dietrich.
Koklea
Koklea edo barakuilua entzumenarekin zerikusia duen barne-belarriko zatia da, barakuilu-maskorraren erara kiribildua. Barruan Cortiren organoa dago, entzumenaren zentzuaren organoa, eta zelula ziliodunak ditu, soinuaren bibrazioak garunera bidaltzen diren nerbio-bulkada bihurtzeko gai direnak.
Garbiñe Basarte
Garbiñe Basarte Etxeberria (Lizarra, Nafarroa Garaia, 1976ko apirilaren 23a) kaleko artista da, muralista.
La maniobra de la tortuga
Sinopsia
Manuel Bianquetti inspektoreak Cádizeko polizia-etxera lekualdatzea onartu behar izan du. Neska gazte baten gorpua aurkitzean, hasierako lasaitasuna amaituko zaio, atsekabetzen duen iragan bat gogoraraziko baitio horrek. Nagusiak aurka izan arren, Bianquettik gurutzada bakarti bati ekingo dio erruduna harrapatzeko, agian imajinatu besterik egiten ez dituen froga batzuei jarraikiz.
Alina Szapocznikow
Txoria
Azken aldiz, eskultura Polish Painting and Sculpture-n erakutsi zen 1961ean, Washingtongo Gres Gallery D. C-n, eta galdutzat jo zen 50 urtez baino gehiagoz, New Yorkeko arte-bildumagile baten komunean aurkitu zuten arte. Bird enkante batean saldu zenean, 2016ko apirilean, eskultura poloniarrik preziatuenaren errekorra hautsi zuen. The Hepworth Wakefield arte-galerian 56 urte igaro ondoren, lehen aldiz erakutsi zen lan hori.
Totonacapan
Historia
Hiri nagusia Poza Rica de Hidalgo da. Gaztelania aparte totonako hizkuntza hitz egiten da.
Kimiostato
Kimiostatoa bakteriar populazio bat hazkunde esponentzialean mantentzen duen ontzi tresna bat da.
Nadia Zakamska
Hezkuntza eta bizitza goiztiarra
Zakamska Moskuko Fisika eta Teknologia Institutuko ohoreekin graduatu zen, fisika teorikoko graduarekin, 2001ean. Princetongo Unibertsitatera joan zen doktoretzarako, eta 2005ean jaso zuen.
Victoria Ariño
Biografia
Jose Maria Ariño Areitio ermuarra eta Magdalena Catalina Arginzoniz berriztarraren 10 seme-alabetatik azken aurrekoa izan zen Victoria, heldutasunera ailegatu ziren hiruetako bat eta neska bakarra. Armagina zen aita, baina lan hori utzi eta kontratista gisa ekin zion zubiak egiteari.
Aitortzak
en su último vástago.
Marta Juaniz
Ibilbidea
1987an, Nafarroako Antzerki Eskolan matrikulatu zen, eta, bere bizitzako etapa bati hasiera eman zion, bere lanetik bizitzea lortu duen aktore profesionala izatera ahalbidetu dion bidea.
El vasco
Sinopsia
Mikelek bizimoduz aldatzea erabaki eta senide urrun baten gonbidapena onartuko du Argentinara joan eta bertan bizitzen jartzeko. Alabaina, berehala ohartuko da Chelo bere osaba ludopata atsegin eta edalea baino ez dela, eta ezin diola ezer eskaini. Horrez gainera, dena korapilatu egingo da Amuma Dolores –Cheloren ama– hamar urteko lozorrotik esnatzen duenean Mikeli sehaska-kanta bat euskaraz abesten entzun eta Juanitorekin –bere anaia eta Mikelen aitonarekin– nahasten duelako.
María Cruz Berrocal
María Cruz Berrocal ( XX.mendea) arkeologo espainiarra da, Kantabriako Unibertsitateko Historia Departamentuko irakasle titularra, eta Kantabriako Historiaurreko Ikerketen Nazioarteko Institutuan (IIIPC) doktore kontratatua.
Vicent Andrés i Estellés
Vicent Andrés i Estellés (Burjassot, Horta Nord, 1924ko irailaren 4a - Valentzia, 1993ko martxoaren 27a) kazetaria, idazlea eta XX. mendeko poeta valentziar garrantzitsuenetako bat izan zen, baita valentzieraz ezagunenetako bat ere. Valentziako poesia garaikidearen berritzaile nagusia dela esan izan da, eta Valentziako poetarik onena dela Ausiàs March eta Joan Roís de Corella ren garaitik.
Biografia
1924an jaio zen, Burjassoteko okin-familia batean. Han igaro zuen haurtzaroa. Nahiz eta haurtzaroaz oroitzapen onak izan, hainbat gertaera tragikok markatu zuten, hala nola gerrak eta senideen heriotzak, eta horrek eragin handia izan zuen bere ondorengo obran. Urtebete zuelarik, aitona eskopeta tiro batez hil zuen anaiordeak, herentzia kontu bat zela medio. Urte batzuk geroago, Josep Maria osaba tuberkulosiak jota hil zen. Haurtzaroko familia-heriotza horiek gogoratu zituen L'ofici de demà eta Coral romput liburuetan.
1942an, hemezortzi urterekin, lehen artikulua argitaratu zuen Jornada egunkarian, eta harrezkero kazetaritza ikastera joan zen Madrilgo Kazetaritza Eskola Ofizialean, bekadun gisa; hiru urte geroago soldadutza egin zuen Nafarroan. 1948an, hogeita lau urte zituela, Valentziara itzuli zen kazetari gisa lan egitera, XX. mendeko kazetari valentziar entzutetsuenetako batek, Martí Domínguez i Barberàk, zuzentzen zuen Las Provincias egunkarian. Mota guztietako erreportajeak egiten zituen. Han, Joan Fuster ren eta Manuel Sanchis i Guarnerren lagun egin zen, eta harremana sortu zuen bere emazte izango zenarekin, Isabelekin, zeinak eragin handia izan baitzuen bere literatura lanean.
Leiho obal
Leiho obala edo leiho bestibularra hezurrezko labirintoaren paretako bi irekiguneetatik goikoa da, barne-belarriko barrunbe tinpanikoaren eta bestibuluaren artekoa. Soinua erdi belarritik barne-belarriraino transmititzeaz arduratzen da. Estribua leiho obalaren gainean dago zuzenean atxikita, koklearen irekidura bat estaltzen duen mintz baten gainean. Tinpanoak bibratzen duenean, estribuak bibratu egiten du, eta leiho obalak ere bai. Leiho obalak bibratzen duenean, koklearen barruan dagoen likidoan presio-aldaketak eragiten ditu. Soinu-uhinen presioa 30 aldiz handiagoa da leiho obalean tinpanoan baino. Leiho obalaren gainean indarra nabarmen handitu da tinpanoaren gainazalen eta leiho obalaren arteko erlazioaren ondorioz, eta erdi-belarriko hezurtxoen kateak eragindako palanka efektuaren ondorioz.
Mintz basilar
Mintz basilarra edo lamina basilarra koklearen hezurrezko arrapalaren ertzetik kanpo-paretara hedatzen den mintz konektiboa da. Cortiren organoari eusten dio. Giza belarriaren maiztasun-erantzunaren arduraduna da.
Karpeta urdinak
Sinopsia
Anderrek, beste askok bezala, aitak komisarian jasan zuena tortura izan zela susmatzen du. Bere ustea argitu nahian, Eusko Jaurlaritzak Bake eta Bizikidetza Plana-ren barruan egindako Proyecto de investigación de la tortura y malos tratos en el País Vasco entre 1960-2014 ezagutuko du. Ikerketa horrek argitaratzen dituen emaitzekin ikaratuta, proiektuan parte hartu zuten mediku, psikologo, psikiatra eta abokatuekin elkartuko da. Haiek erakutsiko diote zer diren tortura psikologikoa, Istanbulgo Protokoloa edo hurbilketa estatistikoa, ipar globaleko torturaren errealitatea ezagutaraziz.
Hackney zaldi
Hobekuntza genetikoa
Hackney zaldia, gaur egun, desagertzeko arriskuan dagoen zaldi arraza da, izan ere, oztopo-karreraren mundua aldatu egin baita; eskakizun estandarrak aldatu egin dira, eta arraza horren eskaera murriztu egin da. Hautatzeko irizpideak abiadura, estiloa eta sendotasuna dira
Barbara Rose
Prestakuntza
1984an doktoretza jaso zuen, New Yorkeko Columbiako Unibertsitateko Artearen Historiako PhD bat. Meyer Schapiro, Julius S. Held eta Rudolf Wittkowerrekin batera ikasi zuen. Tesiaren gaia ''XVI. mendeko pintura espainiarra'' izan zen. Bere hitzaldian, Unibertsitateak "1970-1983 artean argitaratutako Rose-ren zenbait liburu" onartu zituen.
Arantza Santesteban
Ibilbidea
Egun, kultur kudeaketan lan egiten du. Hiriartea egitasmoaren zuzendaria izan zen Iruñeako Udaleko egitasmoa, gerora gobernu aldaketarekin bertan behera geratu zen. Ondoren Arte Garaikideko Uharte Zentroan lan egin du eta baita Kontadores (Donostia) zentroko koordinatzaile gisa ere bai. Duela hiru urtetik, Pentsartean taldea koordinatzen du Tabakalera (Donostia) zentroan.
Jesus Mari Garcia Ripalda
Jesus Mari Garcia Ripalda (Donostia, 1952ko maiatzaren 12a - 1975eko abuztuaren 31) militante komunista, Espainiako poliziak tiroz hil zuen Donostiako Gros auzoan burutzen ari zen manifestazio baketsu baten bitartean. 23 urte zituen.
Biografia
1952an Donostiako Gros auzoan jaioa, Euskadiko Mugimendu Komunistaren militantea zen. bere laguna zen Jesus Diez Urracaren hitzetan "Garaiko mutiko arruntak ginen, gure familietan ez zen politikaz hitz egiten eta gu ere oso despolitizatuta geunden. 21 edo 22 urterekin hasi ginen ohartzen bizi genuen egoeraz, eta mugimendu komunistan hasi ginen militatzen. Auzoetako komiteetan hasi zen lanean Jesus Mari, Amara auzoan, Grosekoa zen arren. 23 urte zituela hil zuten".
Dans la nuit (filma)
Dans la nuit (gauean) 1929ko Charles Vanel frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Pinocchio 3000
Pinocchio 3000 (euskaraz: «Pinotxo 3000») 2004ko Daniel Robichaud kanadar zinema zuzendariaren marrazki bizidunetako filma da. Carlo Collodi italiar idazlearen Pinotxoren abenturak eleberrian oinarritua dago. 2005ean marrazki bizidunetako film onenaren Goya Saria irabazi zuen.
Leily Santizo
Leily Santizo (Guatemala) abokatua, CICIG-eko langile ohia, egun atxiloturik dagoena.
Friesi saltsa-perretxiko
Deskribapena
Tolestura dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten tolesturak.
Siomara Sosa
Biografia
Guatemalako San Carlos Unibertsitatean ikasi zuen zuzendaritza eta bertan lortu zituen abokatu eta notario tituluak, ondoren zuzenbide tributarioan espezializatu zen. Mariano Galvez Unibertsitatean irakasle izan da eta FECIn 2016an hasi bazen ere, fikal kargua 2018an lortu zuen.
2022ko otsailaren 15ean, Siomara Sosa epaitegira bere egoeraren berri galdetzera joan zenean, atxilotua izan zen. Kanadako Enbaxadaren diplomatikoek babesa agertu zioten FECIko fiskal ohiari eta horrek gatazka politkoa sortu zuen. Egun batzuk arinago, bere abokatua, Leily Santizo ere atxilotua izan zen. Atxiloketa etxean igaro zuten biek maiatzean kasuaren erreserba altxatu zen arte, non akusazioaren nondik norakoa ezagutzeko aukera izan zuten. Amerikarteko Giza Eskubideen Auzitegiak atxiloketen gaineko ardura adierazi zuen. Amerikako Estatu Batuetako Gobernuak ere atxiloketen gaineko ardura azaldu zuen, jazarpen politikoa zela adierazita.
Zela turkiar
Zela turkiarra esfenoide hezurraren goi-azalerako zapalgune sakona da, bere baitan gorputz pituitarioa hartzen duena.
Salbatzaile Dantza Taldea
Historia
Gainera taldearen inguruan auzoan kultur bizitza sustatzen duten beste talde batzuk osatu dira: Let Hotzak (Euskal Jaia antolatzen hasi zenean berbenarako taldea kontratatzeko dirurik ez zegoenez, osatu egin zen eta orduaz geroztik urtero jo du), Triki-banda (triki, alboka eta panderoa), Gora Bandie txistularien banda (kalejirak), Kastaños Kantari (abesteko elkartzen dira), Kastañosko Gaitariak eta Salbatzaileko Joaldunak, emakumeek osatutako taldea, entseguak egiten eta laster ateratzen hasiko direnak. Eta noski, dantza klaseetarako monitoreak, eta ekitaldiak antolatzerakoan bere laguntza musu-truk eskaintzen duten auzokide ugari, horiek gabe taldeak ezin izango bailuke aurrera egin.
Taldearen jarduerak
Jarduera horiek guztiez gain, auzoko gainontzeko elkarteekin harremanetan dago etengabe Salbatzaile, hainbat ekimen aurrera ateratzeko, esate baterako, Korrika, Uribarri Eguna, Euskaraldia... (Urribarri Auzolan, Tanttaka, Auzoa Berritzen auzoko merkatarien elkartea...).
Landutako Dantzak
Lapurdi:
Lerro mozdun urre-tximeleta
Bizi zikloa
Emeek arrautzak Dactylis generoko landaretan jartzen dituzte. Arrautzak obalatuak dira, kolore berde-horixka apala dutenak eta ahurrak goitik eta behetik. Udaberrian beldarrak jaiotzen dira eta ekainerarte elikatzen dira. Beldarrak berdeak dira eta eraztunetan kuña horiak dituzte. Bizkarrean lerro beltza dute eta alboetan lerro horiak. urua marroi argia da eta lerro marroi ilunak ditu.
Jiantxang zaldi
Abere hauek zamabereak bezala erabiltzen dira.
Jennifer Wiseman
Lan ibilbidea
Gero, astrofisika seniorra izan da NASAren Goddard hegaldi espazialeko zentroko astrofisika seniorra da, non Hubble teleskopio espazialaren proiektuaren zientzialari senior gisa jarduten baitu. Lehenago zuzendu zuen Izarretako exoplaneten eta astrofisikaren laborategia. Gure galaxiaren izar-eraketako eskualdeak aztertzen ditu irrati-teleskopioen, optikoen eta infragorrien, bidez, eta interes berezia dute hodei molekularren nukleoetan, protoestreldeetan eta jetetan. Orion konstelazioaren izar-formazioko eskualde bat kartografiatu zuen azterlan garrantzitsu bat zuzendu zuen.
Traktu optiko
Giza anatomian, traktu optikoa (tractus opticus) bide optikoaren parte diren nerbio-zuntzen multzoa da, nerbio optikoaren jarraipena dena; beraz, begitik kortex zerebralerainoko nerbio-informazioa jarraitzen duen ibilbidearen zati dira. Nerbio optikoak begi bakoitzaren atzeko poloko erretinatik abiatzen dira, eta hipofisia (zela turkiarraren aurretik) dagoen alderaino joaten dira; han kiasma optikoa osatzen dute, eta bertan erretina bakoitzaren sudur-zatitik datozen zuntzak gurutzatzen dira. Kiasma optikotik abiatuta, bi traktu optikoak sortzen dira, eta horietako bakoitzak alboko nukleo genikulatuaren oinarrian amaitzen du ibilbidea, talamoa esaten zaion garun-eremuan.
Samantha Hudson
«Maricón» ez ezik, Samanthak ikus-entzunezko beste pieza batzuk ere argitaratu ditu, hala nola «Burguesa Arruinada», «Por España» edo «Dulce y Bautizada». Halaber, hainbat telesailetan cameoak egin ditu, 2018ko Samantha Hudson, una historia de fe, sexo y electroqueer dokumental biografikoaren protagonista da eta, Jordi Cruzekin batera, Netflix plataformarako ¿Sigues ahí? podcasta aurkezten du.
Alice Grace Cook
Alice Grace Cook edo A.Grace Cook (Stowmarket, Suffolk, Erresuma Batua, 1877ko otsailaren 18a - ib., 1958ko maiatzaren 27a),  britainiar astronomoa izan zen.
Kolibia gurinkara
Oso arrunta Euskal Herrian.
Deskribapena
Haragia: Zurixka, kartilaginosoa, harroa oinean. Usain desatseginekoa.
Nahasketa arriskua
Collybia filamentosa delakoarekin, honek kapela arre-gorrixka bizia du, orrien ertza urratua, ia usaingabea da, eta mendian Picea excelsa zuhaitzen azpian irteten du. Collybia butyracea var. asema aldaerak, kolore argiagoa du, honek du antzik handiena; autore batzuek espezie gisa bereizteko joera dute. Udaberrian Collybia tenacella agertzen da, elastikoa da eta zapore mingotsa du, kolore aldakorrekoa, zurixkatik marroi-beltzaranera doana eta konifera-pinaburuetan irteten du.
Frisiar zaldi
Arrazaren ezaugarriak
Frisiar zaldi hazkuntzan, industriaren arabera, eragina izan dezaketen lau nahaste genetiko daude: nanismoa, hidrozefalia, aorta hausteko joera eta megaesofagoa. Lehenengo bi baldintzetarako, proba genetikoak daude. Frisiar zaldia ere zaldi polisakaridoen biltegiratze miopatia garatu dezaketen arraza batzuen artean dago. Gutxi gorabehera, frisiar zaldien % 0,25 nanismoak erasaten du, eta, ondorioz, tamaina normaleko burua, normala baino bular zabalagoa, bizkarraldea anormalki luzea eta gorputz-adarrak oso motzak dituzte. Egoera azpirakorra da. Gainera, arrazak ohikoa baino handiagoa du digestio-aparatuaren nahaste-tasa, eta intsektuen ziztadaren hipersentsibilitatea izateko joera handiagoa. Zamaketarako beste arraza batzuek bezala, oro har, sistema immune arriskutsua izateko joera izan dezakete. Frisiar behorren % 54 plazentaren atxikipen-tasa oso altua dute erditu ondoren. Tamaina arrunteko frisiar zaldi batzuek tendoi eta lotailu laxotasunerako joera dute, nanismoarekin lotuta egon daitekeena edo ez. Nahaste horien atzean dauden faktoreak gene-ondare nahiko txikian eta endogamian egon daitezkeela uste da.
Ikusmen-sistema
Ikusmen-sistema organismoei ikusmen-xehetasuna prozesatzeko eta irudirik gabeko argazki-erantzuneko hainbat funtzio sortzeko trebetasuna ematen dien nerbio-sistema zentralaren zatia da. Ikus daitekeen argiaren informazioa detektatu eta interpretatzen du, inguruan giroaren irudikapen bat sortzeko. Ikus-sistemak zeregin konplexuak egiten ditu, besteak beste, argia jasotzea eta irudikapen monokularrak eratzea; bi proiekzio dimentsionalen pertzepzio binokular nuklearra metatzea; objektu bisualak identifikatzea eta kategorizatzea; objektuekiko eta objektuen arteko distantziak ebaluatzea; eta gorputzaren mugimenduak gidatzea, ikusitako objektuarekiko. Ikusizko informazioaren prozesu psikologikoari ikusmen-pertzepzioa esaten zaio, eta falta horri itsutasuna esaten zaio. Irudiei buruzko informaziorik gabeko ikusizko funtzioek, ikusmen-pertzepziotik aparte, begi-nini erreflexu eta fotoentrenamendu zirkadianoa barne hartzen dituzte.
Agurtzane Obregozo
Kirol ibilbidea
Zazpiko errugbiko Espainiako selekzioarekin, berriz, 45 partida jokatu zituen, 2005eko ekainaren 25ean hasirik. Zazpi aldiz parte hartu zuen Europako txapelketan, eta behin irabaztea lortu: 2010ean, Moskun. Horrez gain, 2009an Dubaiko Munduko kopan aritu zen.
Ayyam'i'Há
Historia
Báb-ek, Bábí Fedearen sortzaileak, Badi egutegia ezarri zuen Kitáb'ul Asmá-n (Izenen Liburuan), persierazko Baian-ean (Azalpenean) eta beste zenbait idazlanetan. Urtea 19 eguneko 19 hilabetetan banatu zuen, eta egun batzuk tartekatu zituen ilargi-egutegia eguzki-egutegi ere izan zedin. . Tartekatze horrek islamarekiko erabateko haustura ekarri zuen, Koranean tarteko egunik gabeko 12 hilabeteko egutegi islamiarra ezartzen baita. Hauslea izan bazen ere, Bab-ek ez zuen zehaztu egun horiek egutegiaren zein tokitan tartekatu behar ziren.
Jorge Juan y Santacilia
Azken urteak
Madrilera itzuli eta pilatutako esperientziarekin, Estatu idazkariek eta Gaztelako Kontseiluak eskatutako era guztietako gaiak aztertzen aritu zen. Hutsezintzat jota, arazo politiko zailen konponbidean eta azterketan bere iritzia eskatzen zuten. Azkenik, 1770ean Nobleen Errege Seminarioko zuzendaritzarako izendatu zuten, bere azken zerbitzu-postua. Berarekin batera zetorren aginte moralarekin eta antolakuntzarako eta lanerako gaitasunarekin, osasuna larriki huts egiten bazuen ere, curriculumak aldatu zituen, ordenantzak osatu, beharrizanekin bat zetozen irakasleen kopurua handitu eta guztien betetze handiagoa eskatu zuen, eta Errege Seminarioaren egoera hobetu egin zuen.
Juan José Falla Sánchez
Juan José Falla Sánchez (Guatemalako Hiria, 1930eko azaroaren 9a - 2021eko uztailaren 10a) genealogista eta historialaria izan zen. Erdialdeko Amerikako historia kolonialaren sakontasuna ulertzen lagundu zuena.
Juan Ramón Molina liburutegia
Historia
2012ko urtarriletik, eta Miguel de Cervantes Liburutegi Birtualaren Erdialdeko Amerikako Liburutegia aurkeztu ondoren, Hondurasko Hizkuntzaren Akademiarekin, Hondurasko Unibertsitate Nazional Autonomoarekin eta Francisco Morazán Unibertsitate Pedagogiko Nazionalarekin batera, Hondurasko Letren Liburutegi Birtualeko Batzorde Nazionala osatzen du.
Anne Truitt
Anne Truitt, jaiotzez Anne Dean (Baltimore, AEB,1921ko martxoaren 16a - Washington Hiria, AEB, 2004ko abenduaren 23a),  XX. mendearen erdialdeko estatubatuar eskultorea izan zen.
Marrazkiak
Truitten marrazkiak ez dira beti kontuan hartzen bere lana aztertzerakoan. Berrogeita hamarreko hamarkadaren zati handi batean, Truittek arkatz, akriliko eta tintarekin lan egin zuen, ondorengo eskulturei buruzko azterlanak sortzeaz gain, artelanak bezala modu independentean existitzen ziren marrazkiak sortzeko.
Bildumetako lana
Minnesota
Hovik Keuchkerian
Hovik Keuchkerian (Հովիկ Կեուչկերյան; Beirut, 1972ko azaroaren 14a) espainiar boxeolari ohi, aktore eta idazlea da, armeno-libanoar jatorria duena.
Biografia
Haurtzaroa eta nerabezaroa Alpedreten eman zituen eta aitaren jatetxean hasi zen zerbitzari lanetan. 20 urterekin Madrilera joan zen bizitzera eta 1995ean bere gimnasioa ireki zuen, HK, Hortaleza auzoan.
Pedro Arias
Bizitza
Ingeniaritza kimikoan lizentziatu zen Euskal Herriko Unibertsitatea n (EHU). Ondoren doktoregoa lortu zuen EHUn.
Rosemary Wyse
Izarren eraketako su artifizialek galaxia bat argiztatzen dute
Lurretik 13 milioi argi-urtera dago NGC 4214, eta izar arteko gasaren eta hautsaren izar berrien taldeak osatzen ari da. Hubble espazio teleskopiak hartutako irudi horretan, izarren eta izar-kumuluen eraketan eta bilakaeran egindako urratsen sekuentzia ikus dezakegu. Irudia Hubble 2ko Campo Ancho de Hubble-ren Ganbera Planetarioarekin koloretako iragazki batzuetan hartutako erakusketetatik sortu zen.
Ellen Beeman
Joko-industria
Beeman Monolith Productions, Electronic Arts eta Disneyn ere akreditatu dute. Hizlari izan da bideojokoen sektoreko hitzaldi askotan, hala nola Game Developopers Conference, LOGIN, SXSW Interactive, Microsoft Gamefest, PAX eta PAX Dev, eta Game Design Expo. Women in Games International saioaren sortzaile eta presidente ohia da.
2019tik aurrera, bideo-jokoen garatzaile eta aholkulari independentea da Kirkland-en (Washington), eta irakasle titularra da DigiPen Institutu Teknologikoan.
Rosemary Wyse
Izarren eraketako su artifizialek galaxia bat argiztatzen dute
Hubble irudiaren ezaugarri ikusgarriena NGC 4214 zentroaren inguruan dago. Objektu hori ehunka izar urdin masibok osatzen dute, bakoitza gure Eguzkia baino 10.000 aldiz distiratsuagoa. Bihotz itxurako burbuila handi batek, izar-haize konbinatuek eta erradiazio-presioak puztuta, kumulua inguratzen du. Burbuilaren hedapena handitu egiten da, zentroko izarrik masiboenak beren bizitzaren muturretara iritsi eta supernoba gisa ustiatzen diren heinean.
Astronomo nagusiak hauexek dira: John MacKenty, Jesús Maiz-Apellaniz (Teleskopio Espazialaren Zientzia Institutua), Colin Norman (Johns Hopkins Unibertsitatea), Nolan Walborn (Teleskopio Espazialaren Zientzia Institutua), Richard Burg (Johns Hopkins Unibertsitatea), Richard Griffiths (Carnegie Mellon Unibertsitatea) eta Rosemary Wyse (Johns Hopkins Unibertsitatea)
Soile Isokoski
Ibilbidea
Bere errepertorioan hainbat opera daude: Mozart (Condesa, Fiordiligi, Doña Elvira), Puccini (Mimi eta Liu), Wagner (Elsa eta Eva), Strauss (Mariscala, Ariadna, Daphne, Madeleine), Chaikovski (Tatiana), Britten (Ellen), Gounod (Margarita), Verdi (Amelia, Desdémona, Alice Ford) y Bizet (Micaela)
Panagiotis Kanellopoulos
Panagiotis Kanellopoulos (Παναγιώτης Κανελλόπουλος; Patras, 1902ko abenduaren 13a - Atenas, 1986ko irailaren 11) greziar idazle eta politikaria izan zen. Greziako lehen ministroa izan zen 1967ko apirilaren 3tik 21era.
Rafael Curruchiche
José Rafael Curruchiche Cacul (Guatemala) abokatua, Zigorgabetasunaren Aurkako Fiskaltza Bereziaren (gaztelaniaz, FECI) zuzendaria.
Ardo koloreko limazela
Deskribapena
Etimologia: Limacella terminoa "limax" hitzaren txikigarria da, eta barraskilo bare, esan nahi du: Karpoforoaren itsaskortasunagatik da. Glioderma epitetoa grekotik dator, kola esan nahi duen "glya" hitzetik eta azala esan nahi duen "derma" hitzetik. Geruza likatsuagatik.
Banaketa eremua
Ipar Amerika, Erdialdeko Amerika, Europa, Errusia, Txina, Laos eta Japonia.
Lucrecia Hernández Mack
Osasun Ministro
2017ko abuztuaren 27an, Jimmy Morales presidenteak Iván Velásquez Guatemalako Zigorgabetasunaren aurkako Nazioarteko Batzordeko burua bota ondoren, dimisioa eman zuen. Uko egin zion lehen ministro izateari, ondoren Adrián Chávez, Juan Carlos Verdugo Urrejola eta Édgar Rolando González Barreno ministroek eta geroago gobernuko beste kide batzuek uko egin zioten.
Yosemite ur-jauzia
739 metroko garaiera du eta 3 jauziz osatua dago.
Pentland Hills
Bere muinorik garaiena Scald Law da (579 m.).
Großer Mützelburger aintzira
Großer Mützelburger aintzira (Großer Mützelburgersee) Alemania eta Polonia artean dagoen aintzira da: Aurrepomerania-Greifswald barrutian, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan (Alemanian), eta Mendebaldeko Pomeraniako voivoderrian. 4.5 metroko altueran dago eta 114 hektareako eremua du.
Rhodocollybia fodiens
Deskribapena
Orriak: Krema kolorekoak, nahiko estu eta gutxi asko koskekin.
Baso erreetako egur-ziza
Deskribapena
Etimologia: Pholiota terminoak belarri ezkatatsua, kapela ezkatatsua esan nahi du. Carbonaria epitetoa latinetik dator, ikazkina esan nahi duen "carbonaria" hitzetik. Erretako egurretan hazten delako.
Suge-ziza zuriska
Deskribapena
Orriak: Estu, meheak, eskotatuak, ertz esteril batekin; hasieran lila kolorekoak, ondoren arrosa-moreak eta bukaeran arre-purpurak.
All the Beauty and the Bloodshed
Sinopsia
Filmak Nan Goldin artistaren bizitza kontatzen du, flashbackak tartekatuz Goldinen azken urteetako borroka aktibistarekin: AEBetako opioideen krisiaren erantzuletzat jotako Sackler familiaren kontrako ekintzak, horietako asko arte erakundeetan eginak.
Hunt-Lenox globoa
Globo hau HC SVNT DRACONES (latinezko hic sunt dracones, euskaraz "hemen herensugeak daude") esaldi mitikoa erakusgai duelako ezaguna da, eremu honek gaur egungo Indotxina adierazten du.
Tony Jacklin
Anthony "Tony" Jacklin (Scunthorpe, Lincolnshire, 1944ko uztailaren 7a) ingeles golf jokalari ohia da.
Bere garaiko golf-jokalari ingeles onenetakoa izan zen. 29 txapelketa irabazi zituen, Grand Slameko bi barne. 1969an Erresuma Batuko Golf Irekia irabazi zuen Royal Lytham & St Annes Golf Club zelaian eta 1970ean AEBetako Irekia irabazi zuen.
Gizakien Salerosketaren Aurkako Ekintzari buruzko Europako Kontseiluaren Hitzarmena
Gizakien salerosketaren aurkako ekintzari buruzko Europako Kontseiluaren Hitzarmena Europako Kontseiluaren giza eskubideen nazioarteko ituna da.
Gibelgorri
Deskribapena
Hanka: 4 - 9 x 1 - 3,5 cm-koa. Sendoa, betea, zilindrikoa eta irregularra, leuna, zimurtsu samarra. Zuria eta gero arre zikina edo arre-horixka. Sulfato ferrosorekin erreakzio laranja ematen du.
Opioideen epidemia
Opioideen epidemia, opioideen krisia ere deitua, 1990eko hamarkadaz geroztik opiazeo/opioideei egotzitako gehiegizko erabilera, erabilera oker/abusu eta gaindosiek eragindako heriotzen hazkunde azkarra da. Osasun krisialdiak medikamentu horien abusu mediko, ez-mediko eta ludikoaren ondorio mediko, sozial, psikologiko eta ekonomiko esanguratsuak barne hartzen ditu. Bereziki larria izan da Estatu Batuetako opioideen krisia.
Opioideak analgesiko moderatu eta sendoen klase ezberdina dira, horien artean oxikodona (OxyContin eta Percocet izen komertzialekin saldu ohi dena), hidrokodona (Vicodin, Norco) eta fentaniloa, analgesiko oso indartsua dena, beste opiazeo batzuen antza izateko sintetizatzen dena, hala nola, opiotik eratorritako morfina eta heroina daudelarik. Substantzia horien potentziak eta eskuragarritasunak, adikzioa eta gaindosia izateko arriskua egon arren, ezagun egin ditu, bai tratamendu mediko gisa, bai aisialdirako droga gisa. Opioideek bizkarrezur-erraboilren arnas.zentroan dituzten efektu lasaigarriengatik, dosi altuetan dauden opioideek hipobentilazioa izateko potentziala dute eta arnas gutxiegitasuna eta heriotza eragin ditzakete.
Isa Campo
Filmografia
Ekoizle gisa
Ostegun Beltza (Guatemala)
Gertakariak
FRGko militante ezagunek gidatu zituzten, besteak beste, Jorge Arévalo Valdez diputatuak, prentsak goizeko lehen orduan argazkiak atera baitzituen ekintzak koordinatzen zituen bitartean, eta Zury Ríosen idazkari batek. Komunikabide batek gutxienez FRGri lotutako hiru iturri aipatzen ditu, Zury Ríosek protestak «zuzentzeko» ardura izan zuela ziurtatzen dutenak. Manifestariek epaitegietara, oposizioko alderdien egoitzara eta egunkarietara jo zuten, eraikinei su emanez, leihoak botaz eta kaleetan automobilak eta pneumatikoak errez. Héctor Ramírez telebistako kazetari batek hitz egin zuen, manifestariek eraso egin eta lintxatzeko zorian zegoen lankide bat salbatzeko. Gero, Ramírez hil zen, bihotzekoa jota ihes egiten ari zela zen. Egoera kaotikoa izan zen asteburuan, eta Nazio Batuen Erakundearen misioa eta Estatu Batuen enbaxada itxita egon ziren. Estatu Batuetako diplomatiko batek hauxe esan zuen irrati nazional batean: "Hau oso ondo antolatuta dago. Guatemalako Fronte Errepublikanoak eta Gobernuak dute ordena publikoa aldatzeko ardura". Polizia Nazional Zibilak ez zuen jardun ekintza bandalikoak geldiarazteko, ez eta Dionisio Gutiérrez enpresaburuaren (Ríos Montt-eko kritikari zorrotza) eraikin batean gordeta zeuden 900 pertsona baino gehiago erreskatatzen ere.
La Viuda Negra
Sariak
Bilbo Hiria pop-rock lehiaketaren VII. edizioan finalista izan zen taldea.
Anne van Olst
Anne van Olst, Anne Koch Jensen izenez ere ezaguna, (Alborge, Danimarka, 1962ko martxoak 25), Danimarkako zaldi-heziera klasikoko zalduna da. 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzea irabazi zuen Danimarkako taldearekin eta 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan 23. postuan sailkatu zen banakako zaldi-hezieran, Clearwater zaldiarekin.
Pyronia tithonus
Bizi zikloa
Urtero belaunaldi bakarra izaten du. Emeak gramineotan jartzen ditu arrautzak, 100-200 artean, hegan ari dela arrautzak eroriaraziz. 14 egunetara beldarrak jaiotzen dira. Hauek hibernatu egiten dute eta udaberrian esnatu egiten dira. Ondoren pupa sortu eta uztailean jaiotzen dira tximeletak. Abuztua izaten da tximeleta gehien ikusten den hilabetea.
Celastrina argiolus
Deskribapena
Beldarrak zapal samarrak dira eta ile fin ugari dituzte. Berdexkak izan ohi dira, baina beste kolore batzuk ere izan ditzakete.
GRETA
Jarraipen jarduerak
Gizarte zibilari eskutik informazioa lortzeaz gain, GRETAk herrialdeak gainbegiratzeko jarduerak ere egiten ditu; esparru horretan, alderdiek hartutako neurriak ebaluatzen ditu GRETAk (Konbentzioaren 36. artikuluko 1. paragrafoaren arabera). Beraz, GRETAk galdeketak diseinatu eta garatzen ditu, herrialdeetako lanak ebaluatu eta ebaluatzen ditu. Erantzunak herrialdeek aurkezten dituzte GRETAk eskatzen dituenean; Taldeak informazio gehigarria ere eska dezake galdetegia jaso ondoren.
Álvaro Mateo
Ibilbidea
''2022ko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.''
Gibelarrosa horikor
Jangarritasuna
Jangarria.
Banaketa eremua
Europa, Ipar Amerika, Errusia, Txina, Kanbodia, Myanmar eta Japonia
Bide indarkeria
Road rage eta beste mota batzuk
Ingelesez road rage terminoa erabiltzen da sarri, eta baita rage au volant frantsesez. Bide indakeriaren modu bat azaltzen du termino horrek: Auto-ilarek, bideko lanek, beste gidariek nahita enbarazu egiteak edo bidea ez uzteak frustrazioa eta amorrua eragiten dutenean gidariarengan, horrek gatazkak sor ditzake gidarien artean, errepideko amorrua euskaraz esanda. Fenomeno honi dagokionez, ikerketek frogatu dute amorru hosi sentitzen duten pertsonak oso maiz gizonak direla (% 96) eta batez beste 33 urte dituztela. Maskulinitate toxikoaren adierazpidetzat jo daiteke beraz bide indarkeriaren forma hau.
Gibelhori hankagris
Banaketa eremua
Europa, Ipar Amerika.
Asier Grande
Ibilbidea
''2022eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.''
Daniele Pontoni
2002
Italiako Txapelketa
Deborah Dultzin Kessler
Deborah Dultzin Kessler (Monterrey, Mexiko, 1945eko urriaren 9a) Mexikoko astrofisikako ikertzailea da. Bere ikerketa quasarretan eta galaxia aktiboen beste zentro batzuetan oinarritzen da.
Priscilla Fairfield Bok
Harvard
Bok bikoteak idatzitako libururik garrantzitsuena unibertsitate-ikasleentzako testuliburu arrakastatsua izan zen, baita herri-zientziakoa ere, "Esne Bidea", "inoiz idatzitako astronomia-testu arrakastatsuenetako bat". Liburu horrek bost edizio izan zituen 1941ean argitaratu ondoren, eta hizkuntza askotara itzuli da. Lanaren erredakzioa 1937an hasi zen, eta bion artean banatu zuten lana. Bart Bok-en arabera:"Priscilla eta ni Esne Bideari buruzko liburuan ari ginen lanean, eta berak gela txiki bat zuen lehen solairuan, dena idazteko. Garai hartan Lexingtonen bizi ginen. Garbitzaileak esaten zion: 'Joan gora, lanera joan behar du, ez geratu eserita nirekin hizketan.' Eta horretan gogor lan egiten zuen, eta hasieran zortzi kapitulu genituen liburuan. Ados egon ginen nik lau kapitulu idatzi eta berak beste lau idatziko zituela, eta sakonki maite genuela, inolako arazorik gabe. Gero, hau bospasei hilabeterako egin ondoren eta idazketa hasi bezain laster, zera esan genuen: 'Orain zuk nire kapituluak hartuko dituzu, eta nik zureak hartuko ditut, eta horrela liburu homogeneoagoa izango dugu'. Beno, bada, egun batean Priscilla tximiniaren aurrean jarri zen zutik, eta esan zuen: 'Gauzak horrela aldatu nahi badituzu, nire zatia tximiniara oraintxe bertan joan daiteke'. Ez zuen egin, baina hori izan zen ezkonduen bizitzan inoiz izan genuen unerik kritikoena, lau kapituluko bi joko horiek zortzi kapitulutan batzen saiatuz. Baina uste dut ondo atera zela, eta gero askoz hobea izan zen. Dibertitzen gara horretan. Baina esaten dizut, norbaitekin liburu bat idaztea ez da beti erraza, sentimendu sendoak badituzu."
Carol Vaness
Lan Ibilbidea
Izan ere, Mozartarren rolak interpretatzeagatik oso ezaguna da, baina, aldi berean, opera-talde zabal batean aritu da, Seattleko operan Manon Lescaut barne. Gainera, bere belaunaldiko 'Toska' onenetakoa da, eta uneko tenore nagusien ondoan egin du lan, besteak beste, Luciano Pavarotti, Plácido Domingo, Richard Leech, Vincenzo La Scola edo Marcello Giordani.
Xerula pudens
Deskribapena
Kapela: 3 eta 8 cm arteko diametrokoa. Lehenik ganbila, gero laua eta titi zabal baten ingurua .hondoratua. Azal lehorrekoa, belusatua, gaztaina kolorekoa edo gris-arrexka.
Jangarritasuna
Jangarria, baina gutxi estimatua.
Gibelgris kirasdun
Gibelgris kirasduna (Russula pectinata) Russulaceae familiako onddo espeziea da.
Shadia Habbal
Karrera
2002an, editore izendatu zuten Journal of Geophysical Research aldizkarian, Fisika Espazialaren Atalean. Habbal irakaslea talde profesional ugaritako kidea da, besteak beste, Amerikako Astronomia Elkartea, Nazioarteko Astronomia Batasuna, Hawaii Institute for Astronomy eta Errege Astronomia Elkarteko kidea.
Eskoziako emakumezkoen errugbi selekzioa
Eskoziako emakumezkoen errugbi selekzioa Eskoziaren ordezkaria da errugbi partida ofizialetan. 1993an jokatu zuen aurreneko partida, eta 1994an Munduko Errugbi Koparako sailkatu zen. Orduan lortu zuen mundialetako emaitzarik onena, bosgarrena hain zuzen ere. 1998an, Emakumezkoen Sei Nazioen Txapelketa irabazi zuen, Slam Nagusia lorturik, eta 2001ean Europako Errugbi Kopa.
Rachel Blanchard
Rachel Louise Blanchard (Toronto, Ontario, Kanada, 1976ko martxoaren 19a) aktore kanadarra da. Clueless (1996-1999) izen bereko filmaren egokitzapen-seriean izan duen Cher Horowitze pertsonaiaren rol protagonistagatik da ezaguna, eta Auence Network, Emma Trakarsky protagonista izateagatik You Me Her izeneko seriearen, 2016. urtetik 2020. urtera bitartean.
Biografia
Blanchard Toronton jaio zen, Ontarion. Erizain baten eta ekonomialari baten alaba da. Havergal College eskolan graduatu zen, ondoren Queen-eko Unibertsitatera joateko.
Ásiyih Khánum
Ezaguna da honako izen edo titulu hauekin ere: Navváb, Hostorik Goratuena, Búyúk K͟hánum edo Hadrat-i-K͟hánum
Cristina Lucas
Cristina Lucas (Úbeda, Jaén, 1973) espainiar diziplina anitzeko artista da, performance, happening, bideo, argazki, instalazio, marrazki eta pinturarekin lan egiten duena. Feministatzat jotzen da, eta bere artea ezarritakoa zalantzan jartzeko planteatzen du.
Leire San Jose
Leire San Jose Ruiz de Agirre (Bilbo) bizkaitar ekonomialaria da, Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) irakasle titularra da Bilbon eta Visiting Research Fellow Huddersfield Business School (Erresuma Batuan).
Xosé Manuel Martínez Oca
Xosé Manuel Martínez Oca (A Estrada, 1942ko ekainaren 1a) idazle galiziarra da.
Dastamen-sistema
Zentzumen hori, gainera, digestiorako laguntza indartsua da, badakigulako dastamenaren sentsazio atseginek listu eta zuku gastrikoen jariaketa estimulatzen dutela. Dastamen-papilek garrantzi handia dute zentzumen horretan.
Kathleen Battle
Ibilbidea
Bere errepertorioak melodia frantsesak, lieder alemanak, musika sakratua, jazza eta espiritualak biltzen ditu. Munduko hainbat antzokitan errezitatzen jarraitu du eta arrakasta handia izan du Japonian.