cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ategorrietako Ate Gorriak (eskultura)
Flemingen omenezko monumentua eskultura Ategorrietako lorategi honetan jartzeko egin zuen Eduardo Chillida eskultoreak, baina hainbat kokapenetatik pasa ondoren, azkenean Kontxan jarri zuen Donostiako udalak behin betikoz 1991an. Horren ordez beste eskultura hau jarri zen Ategorrietan, aspaldian gune honetan zeuden ate gorriak gogorazten dituena.
3DO Interactive Multiplayer
Asko iragarritako merkaturatzea izan eta goreneko teknologia eta prestazio bikainak eduki arren, bere salmenta prezio garestiak, Nintendo eta Segaren kontsolen aurrean bideo-joko eskeintza murritzagoa izateak eta kontsolen uneko saturazioa zela eta, porrota jasan zuen.
La Charme
Etxebizitza
2007an 22 etxebizitza zeuden, 17 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 22 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 17 etxebizitza nagusietatik 15 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 1ek hiru zituen, 5 etxek lau zituzten eta 9 etxek bost zituzten. 16 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Z hiri galdua
Z kulturan
2005ean, David Grann kazetari estatubatuarrak Fawcetten espedizio eta aurkikuntzei buruzko "The Lost City of Z" izeneko artikulu bat argitaratu zuen, The New Yorker egunkarian. 2009an izenburu bereko liburu batean garatu zuen eta, 2016an, James Gray idazle-zuzendariak Charlie Hunnam, Robert Pattinson, Tom Holland eta Sienna Miller aktoreek antzeztutako izen bereko film batera egokitu zuen.
Bézouotte
Bézouotte Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Aval zubia
Aval zubia, Pont aval, Frantziako Paris hiriburuan dagoen zubi bat da, Sena ibaia zeharkatzen du. 1968an eraiki zen eta 313 metro luze ditu, horrek Parisko zubirik luzeena bilakatzen du.
Uztaritzeko Herriko Etxea
Gaztelondoa
thumb|Right|[[Lapurtarren Biltzarraren oroitarria Uztaritzeko Herriko Etxean. "Laphurdiko herriek eta Eskualzaleen Biltzarrak 1930an egina".]]
Obernai
Obernai (Obernai; alsazieraz: Owernah; Oberehnheim) Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2007an 10.947 biztanle zituen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 763 komertzioetatik, 8 erauzte enpresak ziren, 20 janari enpresak ziren, 9 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 31 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 33 eraikuntza enpresak ziren, 240 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 27 garraio enpresak ziren, 62 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 14 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 29 finantziazio enpresak ziren, 42 higiezinen enpresak ziren, 91 zerbitzu enpresak ziren, 111 administrazio publikoko enpresak ziren eta 45 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Alejandro de la Sota Izagirre
Alejandro de la Sota Izagirre (zenbait kontakizunetan, bigarren deitura Eizagirre gisa aipatua ), Athletic Club-eko furbolari eta klubeko arduraduna izan zen. Jokalari gisa aurrelari izan zen, baina ez zuen asko jokatu (lau denboralditan, bost partidu eta bi gol), eta presidente gisa, klubeko 7.a izan zen, 1911 eta 1917 urteen artean.
Hontianske Tesáre
Hontianske Tesáre Eslovakiako udalerri bat da, Krupinako barrutian kokatuta. 33,11 km²ko azalera du eta 924 biztanle 2017ko datuen arabera.
Korrelazio-koefiziente
Interpretazioa
Dena den, esan behar da interpretazio egokiagoa egiteko korrelazioaren aztergai diren antzeko ikerketak ere kontuan hartu behar direla.
Carrouselgo zubia
Parisko 1. barrutia eta 7. barrutia elkarlotzen ditu.
Montigny-lès-Metz
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Montigny-lès-Metz udalerrian 10.658 unitate fiskal zeuden, 21.816,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.227 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 797 komertzioetatik, 25 erauzte enpresak ziren, 17 janari enpresak ziren, 21 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 89 eraikuntza enpresak ziren, 134 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 20 garraio enpresak ziren, 45 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 20 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 44 finantziazio enpresak ziren, 62 higiezinen enpresak ziren, 92 zerbitzu enpresak ziren, 146 administrazio publikoko enpresak ziren eta 82 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 203 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 lan bilaketa bulegoa, 2 posta bulegoak, 16 banku bulegoak, 3 funerariak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 4 autoeskolak, 6 igeltseroak, 12 margolariak, 13 zurginak, 16 iturginak, 16 argiketariak, 7 eraikuntza enpresak, 30 ile apaindegiak, 5 albaitariak, 2 aldi baterako lan enpresak, 27 jatetxeak, 21 higiezinen agentziak, 7 tintoreriak eta 6 apaindegiak.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 6 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
Lamaids
Biztanleria
2007an Lamaids udalerrian erroldatutako biztanleak 142 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Brachirus selheimi
Brachirus selheimi Brachirus generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Highland konderria (Virginia)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 2,321 pertsonetatik 2,302 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 18 dira. 6 beltzak edo afroamerikarrak. 4 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 4 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 5 pertsonek kokatzen zuten.
Patxillardegi baserria
Ezaugarriak
Patxillardegi baserriak, XVIII.ean eraldatua izanik ere, XVI. mendeko ereduei erantzuten die bere egitura ezaugarriak direla eta, eta horregatik, antzinatasun nabaria duela egiaztaturik duen eraikuntza da, gune horretako historia erreferentzia bilakatuz, eta hiria handitzen joan den heinean azkartasun handiz desagertzen joan den bizimodu baten lekuko material bihurtuz.
Allas-Bocage
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Caissac (Corrèze)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 112 ziren, horien artean 90 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 90 pertsona aktiboetatik 83 lanean zeuden (46 gizon eta 37 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Noaillac
Noaillac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Noaillac udalerrian erroldatutako biztanleak 385 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Ludwig Quidde
Ludwig Quidde (Bremen, 1858ko martxoaren 23a - Geneva, 1941eko martxoaren 4a) alemaniar historialari eta bakezalea izan zen. 1927ko Bakearen Nobel Saria jaso zuen Ferdinand Buissonekin batera.
Madam C. J. Walker
Ibilbidea
Hil baino lehentxeago, 5.000 dolar eman zizkion, 65.000 dolar gutxi gorabehera, NAACPren lintxamenduen aurkako fondoari. Madam C.J. Walker 51 urte zituela hil zen Lewaro Etxean 1919ko maiatzaren 25ean, igandea, hipertentsioa zela eta. Testamentuan etorkizuneko irabazien bi heren utzi zizkien karitateari eta legatuari. Hil zenean, Estatu Batuetako emakume afroamerikarrik aberatsena zen. New York Times-eko Walkerren obituarioaren arabera: "Berak bi urte lehenago esan zuen (1917an) oraindik ez zela aberats, baina egunen batean aberats izatea espero zuela". Alaba, A'Lelia Walker, Madame C.J. Walker Manufacturing Companyko presidente berria bihurtu zen.
Eyre aintzira
Lakua ikusteko lehendabiziko europarra Edward Eyre 1840an zenez, lakuari bere izena jarri zion. 2012an inguruko aborigenen izena gehitu zioten: Kati Thanda arabana herriarena.
Châtelain (Mayenne)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 290 ziren, horien artean 222 aktiboak ziren eta 68 inaktiboak ziren. 222 pertsona aktiboetatik 204 lanean zeuden (110 gizon eta 94 emakume) eta 18 langabezian zeuden (9 gizon eta 9 emakume). 68 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Châtelain udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.110 hektarea erabiltzen.
Francisco Picart
Biografia
1667 inguruan jaio zen Aragoiko Erresuman. 1687 inguruan, Iruñera joan zen bizitzera, eta han Josefa de Guirguillanorekin ezkondu zen; 1688an, Martin Frantzisko semea izan zuen eta San Nikolas parrokian bataiatu zuten. Martin Gregorio Zabala inprimatzailea izan zen haren aitabitxia. Hamar urteren buruan, 1698an, bigarren semea jaio zen, Martin Jose.
Francisco Picart 1743ko urriaren 8an hil zan, 76 urtetara, Kuria kaleko bere etxean. Emaztea lehenago hil zitzaion. Katedralaren barruan dagoen San Joan parrokian lurperatu zuten, gaueko mezekin eta kofradien meza kantatuekin.
Isle of Wight konderria (Virginia)
Isle of Wight konderria (Isle of Wight County) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Isle of Wight da. 2010eko zentsuaren arabera 35,270 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Etrumeus whiteheadi
Etrumeus whiteheadi Etrumeus generoko animalia da. Arrainen barruko Dussumieriidae familian sailkatzen da.
Mārupe udalerria
Mārupe udalerria (Mārupes novads) Letoniako udalerri bat da. 104 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 19456 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Mārupe da.
Cantaing-sur-Escaut
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jean Bartik
Northwest Missouri State Universityn, Maryvillen, museo bat dago Jean Jenning Bartik.3
Matematikako tituluaz gain, Pensilvaniako Unibertsitateko ingelesezko titulu bat eta Northwest Missouri State Universityko Zientzietako doktore bat zituen Jeanek. 1997an, bere bost programatzaileekin batera, Women in Technology International Hall of Fame delakoan sartu zen. 2008an Computer History Museum saria jaso zuenetako bat izan zen, Robert Metcalfe eta Linus Torvaldsekin batera.
San Nikolas atea (Iruñea)
Done Jakue bidean dago, Eraikin Singularra eta Tres Reyes hotelaren arteko bihurgunean.
Tao Pai Pai
Biografia
Tao Pai Pairen azken agerraldiak Cellen jokoaren aurreko egunetan izan ziren. Lehenengoan Son Gohanekin topo egin zuen, baina Son Gokurekin antzekotasuna antzeman zionean oilobusti bat bezala ihes egin zuen. Bigarrenean, eta azkenengoan, Son Goku Dragoi Bolen bila zebilela elkar ikusi ziren. Tao Pai Pai trikimailu bat erabiliz Gokugandik ihes egin zuen bi bolekin. Azkenik Gokuk Tao Pai Pairen jokoak gainditu zituen, eta honek bolak ematea beste irtenbiderik ez zuen izan.
James City konderria (Virginia)
Geografia
James City konderriak 46,423 kilometro koadro ditu. Horietatik 9,532 ura dira. Beste 36,891 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 144,34 da.
Louveciennes
Louveciennes Frantziako udalerria da, Yvelines departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Louveciennes udalerrian erroldatutako biztanleak 7.247 ziren. Familiak 2.744 ziren, horien artean 793 pertsona bakarrekoak ziren (324 bakarrik bizi ziren gizonak eta 469 bakarrik bizi ziren emakumeak), 780 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 959 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 212 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 3.060 etxebizitza zeuden, 2.785 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 48 bigarren erresidentzia ziren eta 227 hutsik zeuden. 925 etxeak ziren eta 2.044 apartamentuak ziren. 2.785 etxebizitza nagusietatik 1.835 bere jabearen bizilekua ziren, 844 alokairuan okupaturik zeuden eta 106 doan lagata zeuden; 209 etxek gela bat zuten, 243 etxek bi zituzten, 529 etxek hiru zituzten, 535 etxek lau zituzten eta 1.270 etxek bost zituzten. 2.006 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.272 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.187 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 457 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 17 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 74 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 27 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 50 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 31 finantziazio enpresak ziren, 27 higiezinen enpresak ziren, 148 zerbitzu enpresak ziren, 42 administrazio publikoko enpresak ziren eta 14 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Tribolodon sachalinensis
Tribolodon sachalinensis Tribolodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Montois-la-Montagne
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Allas-Champagne
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Allas-Champagne udalerrian 95 unitate fiskal zeuden, 247 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.344 euro zen.
Beti mugan (telesaila)
Beti mugan Euskal Telebistak sortutako umorezko telesaila da. Pausoka ekoiztetxeak sortuta eta Jabi Elortegik zuzenduta, 2021ean, bere sei atalak ETB 1ean eman zituzten.
= Sinopsia =
Aldabe herria ixteak gatazkak sorraraziko ditu, eta herritarrak mugan jarri: legeak dioenari jarraitu ala arauak hautsi bizirik irauteko. Buruhausteak izango dituen lehena, alkatea bera. Nekazariak, jubilatuak, eta andre aberatsak: guztiak egongo dira ataka berean, eta irmoki defendatuko ditu norberak bere interesak.
Audientzien eboluzioa (6 atalak)
= Kanpo estekak =
Langy
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Aleksei Kaledin
Aleksei Maximovitx Kaledin (Алексе́й Макси́мович Каледи́н; 1861eko urriaren 24agreg./urriaren 12ajul. – 1918ko otsailaren 11greg./urtarrilaren 29ajul.) errusiar militarra izan zen, Don ibaiaren arroko eskualdeko kosakoa.
Agriparen Panteoia
Azalpena
Mendeetan zehar, idazkun horrek egungo eraikinari erreferentzia egiten ziola uste izan zen. Aldiz, Chedannek XIX. mendean eginiko ikerketen ondoren, jakin zen jatorrizko Agriparen tenplua suntsitua izan zela, eta gaur egun ikus daitekeena, berriz, Hadriano enperadorearen agintaldian eginiko berreraikuntza bat dela.
Lehen tenplua, laukizuzen formakoa zen, cella, zabaletarantz jarria zuelarik, Erromatar foroko Konkordiaren tenpluan bezala edo Kapitolino muinoko Veioveren tenplu txikian bezala. Trabertinozko blokez eraikia eta haitzurdinez estalia zegoen. Kapitelak brontzezkoak zirela eta, apainduran, kariatideak eta aurreko estatuak zeudela ere ezagutzen da. Pronaosaren barnean, Agripa eta Augustoren estatua bana zegoen.
Errotondaren barnealdea
Bigarren maila batean, taulamendutik gangaren inpostaraino, leiho hilara bat dago. Leiho hauek goragoko galeria batera irekitzen direnak, bertikalean bat datoz edikulu eta horma hobiekin. Jatorrizko erromatar apaindura, XVIII. mendean ordezkatua izan zen gaur egun ikus daitekeenagatik, ziuraski, 1747-1752 bitartean egina. Hego-mendebaldeko zatiak, zenbait zaharberritze jasan ditu, ez erabat egokiak, jatorrizko itxura aldatu dutenak.
Errotondaren zoladura, arinki ganbila da, erdialdeko zatia, perimetroa baino 30 zentimetro altuago duelarik, okulutuk sartzen den euria, perimetro osoan zehar dagoen kanalerantz eror dadin. Estaldura, baldosazkoa da, karratuzko diseinu batekin, non, txandakatuz, karratu eta zirkulu txikiagoak inskribatzen diren.
Eraikuntza teknika
Erromatar eraikuntza teknikek, kupulari, hemeretzi mende, erreforma edo indartzerik gabe jasatea ahalbidetu diote. Zenbait faktore tekniko dira, kupula, egundaino, egoera bikainean iritsi izanaren arduradunak.
Beste alde batetik, kupularen pisua murriztua bilatu zen bi modutan: materialak arinduz (zimentazioan erabilitako trabertinoaren ordez, kupulan, apar harria erabili zen), eta, pixkanaka, harresi oskolaren sendoera murriztuz gorantz (5,90 metrotik hasieran 1,50 metroraino). Gainera, harresietan eginiko horma hobi, galeria eta leihoek, kasetoiek eta gangako okuluaz gain, arku nagusien artean jarriak, eraikuntza arintzen dute betetze guneetan.
Billey
Diru sarrerak
2009an Billey udalerrian 84 unitate fiskal zeuden, 211,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.131 euro zen.
La Chassagne
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Fajolles
Fajolles Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 ile apaindegia.
Jose Maria Nabatz
Jose Maria Nabatz Sanz (Iruñea, 1897ko abenduaren 4a - Donostia, 1975eko martxoaren 25a) nafar ozeanografo, irakasle eta futbolaria izan zen.
Bizitza
Jose Maria Nabatz Iruñean jaio zen 1897ko abenduaren 4an. Haren ama, Maria Ana Sanz, pedagogoa eta Nafarroako Maistren Eskolako zuzendaria izan zen. Gaztetan hainbat kiroletan aritu zen, hala nola igeriketan, futbolean, pilotan edota boxeoan.
Idazlanak
Zientzia aldizkarietan argitaratutako idazlan eta artikulu ugariren egilea izan zen, besteak beste:
Cantin
Diru sarrerak
2009an Cantin udalerrian 538 unitate fiskal zeuden, 1.335,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.011 euro zen.
Châtillon-sur-Colmont
Biztanleria
2007an Châtillon-sur-Colmont udalerrian erroldatutako biztanleak 988 ziren. Familiak 427 ziren, horien artean 123 pertsona bakarrekoak ziren (73 bakarrik bizi ziren gizonak eta 50 bakarrik bizi ziren emakumeak), 161 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 131 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
1978ko Kontxako Bandera
Kontakizuna
Kaikuk jardunaldi biak irabazi zituen eta azkenean bigarren gelditu zen San Juani 17 segundoko aldea atera zion. Hala ere aipatzekoa da lehenengo jardunaldian Kaiku, Lasarte-Michelin eta San Juanek aurrez 1945ean Pedreñak ezarritako errekorra gainditu zutela. Bi egunetako errekorra ere aspalditik zegoen gainditu gabe, Oriok 1958an ezarria baitzeukan.
Ahuntz dorre
Ahuntz dorrea (Goat tower) (Torre das Cabras) solairu anitzeko apaingarri etxea da, Europako lorategi apaingarri gisa eraikia; horren adibide goiztiar bat Portugalen eraiki zen XIX. Upategien eta ardoaren munduan erabiltzen den umorearekin lotu izan da.
Historia
Lehen ahuntz dorrea Aveledan eraiki zen, Portugalgo Vinho Verde eskualdeko upategi batean. Torre das Cabras (Ahuntzen dorrea) izenarekin ezagutzen da eta Fernando Guedes da Silva da Fonseca-k (1871–1946) eraiki zuen. Dorrea harrizko hormekin eta eskuinaldean (erlojuzko noranzkoan) egurrezko arrapala espiral da eta upeltegiko ondasunetako bat da. Upeltegia Follies izena du. Francisco Guedes Almeidak, Guedes familiaren hamahirugarren belaunaldiko kidearen arabera "arbasoen amets artistikoa zen"; haien "ustez ahuntzak ez zirela lautadakoak ... beraz, ahuntz dorrea eraiki zuten, mendi bat izan zezaten". Dorrea emankortasuna eta ugaritasuna sinbolizatzen du.
Rijswijk
Rijswijk Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 46.752 biztanle zituen.
Aida
Aida ( ahoskatua) lau aktotan banatutako opera bat da, Giuseppe Verdiren musika eta Antonio Ghislanzoniren libretoa duena. Ismail Paxak eskatua, A. Marietteren ideian oinarrituta dago. 1871ko abenduaren 12an estreinatu zuten Kairoko Khedivear Opera Antzokian.
Sinn Féin Errepublikazalea
1986an Sinn Féin alderditik banandu zen eta lehenbiziko buruzagien artean irlandar errepublikanismoaren bi politikari historiko izan ziren, Ruairí Ó Brádaigh eta Dáithí Ó Conaill. Bereizketa honen zergatikoa Gerry Adamsek Sinn Féinnen burutu nahi zuen erreforma eta abstentzio politikariren amaieraren aurka egotean zetzan. Éire Nua proposamenaren aldekoa da.
1921eko Anglo-irlandar Ituna eta 1998ko Ostiral Santuko Hitzarmenaren aurka dago. Bestalde, Jarraipeneko IRA Irlandako Errepublikako zilegizko Armadatzat jotzen du.
Nggela uharteak
Nggela uharteak edo Florida uharteak, Salomon uharteetako estatuko probintzia zentraleko uhartedi txiki bat da. Uharte kate hori Nggela Sule uharte nagusiak eta beste irla txikiago batzuek osatzen dute. Haien artean; Tulagi, Gavutu eta Tanambogo daude. Florida uhartea izena batzuetan erabiltzen da Nggela Sule uharteaz berba egiteko.
Training Day
Training Day (euskaraz Entrenamendu Eguna) 2001eko Antoine Fuqua estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Filmak Los Angeles hiriko kaleetako giroa eta ustelkeria isladatzen ditu.
Euskarafobia
2022ko maiatzean, Steilas hezkuntzako sindikatuak pribatizazio eta "euskarafobia" legeen kontrako borrokan jarri zuen bere politikaren indarra. 2023ko otsailean, EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak legez kanpokotzat jo zuen lanpostu publikoetan euskara maila bat eskatzea, euskalfobian kokatu izan zena. Hilabete amaieran, Irunen egin Memoria Demokratikoari buruzko Estatu Mailako Biltzarra delakoan, egitarauan dena erdaraz aurkeztu ez ezik, Irungo Udalak Kepa Ordoki Bidasoko memoria elkartea euskaraz ezer ez aurkeztera behartu nahi izan zuen, "arrazoi politikoengatik", Hizkuntzaren Behatokiak oso larritzat jo zuena. Osakidetzan ere eraso pertsonalak gertatu dira euskararen erabileraren kontra, 2023ko apirilean Aramaion agerian geratu zenez.
Lizzo
Biografia
Beste alde batetik, bere ibilbidearen hasieratik Lizzok gorputzaren irudiaren onarpena eta ahalduntzea sustatu izan du. “Body Positivity” mugimenduaren barruan sar daiteke. Bere genero eta sexualitateari buruz galdetuta, elkarrizketa batean Lizzok esan zuen: "pertsonalki ez dut neure burua gauza bakar bat egoizten... Horregatik LGBTQ+ ikurrinaren koloreak ortzadarra dira! Espektro zabal bat dagoelako, eta oraintxe bertan zuri-beltzean manten arazten saiatu ezinik gabiltza. Niretzat horrek ez du balio." LGBTQ + jarraitzaile sendoa du eta bere zaleak "Lizzbians" izenarekin ezagutzen dira.
Espainiako futbol ligako lehen mailako 1960/1961eko denboraldia
Espainiako futbol ligako lehen mailako 1960/1961ko denboraldiko sailkapena eta goleatzaile nagusien informazioa.
Brasilgo lehendakari
Brasilgo presidenteen zerrenda
¹ 1889ko azaroaren 15 eta 1891ko otsailaren 25 bitartea Behin-behineko gobernuburu izan zen.
Reygade
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 finantziazio enpresa zen.
2000. urtean Reygade udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 740 hektarea erabiltzen.
Turgi
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Untersiggenthal
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Alexander Schallenberg
Alexander Georg Nicolas Schallenberg (Berna, 1969ko ekainaren 20a) austriar diplomazialari eta politikaria da. Austriako kantzilerra izan zen 2021eko urritik abendura.
Grenelleko zubia
Parisko 15. barrutia eta 16. barrutia elkarlotzen ditu.
Magnanville
Diru sarrerak
2009an Magnanville udalerrian 1.921 unitate fiskal zeuden, 5.259 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.093 euro zen.
Noaillan
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 4 igeltseroak ziren, 3 margolariak, 4 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 4 higiezinen agentziak.
Bedarretako San Migel hilerria (Aretxabaleta)
Historia
XIII. mendean eraiki zen gaur egungo Oro auzoaren lurretan. Aretxabaletako lehenengo parrokia izan zen. Herriko bi familia handienen artean sarri liskarrak izaten ziren eta XVI. mendean Arratabe jauregia eta Otalora jauregiaren artean zegoen eremu neutralean eliza berria eraikitzea erabaki zen, Andre Mariaren Jasokundearen eliza izango zena. Bedarretako San Migel eliza eraitsi egin zen, aurrealdeko ataria ezik, eta bertan zegoen kristoren irudia eliza berriko aldarera eraman zen.
Boško Gjurovski
Boško Gjurovski (Бошко Ѓуровски; 1961eko abenduaren 28a - ) Ipar Mazedoniako futbolaria zen. Milko Gjurovskiren anaia eta Mario Gjurovskiren osaba da.
Francia Márquez
Biografia
2005ean, Represa Salvajina proiektuaren biktimei laguntzen aritu zen. 2009an, La Tomako Komunitate Kontseiluaren kide izan zen. 2013 eta 2014 urte artean Caucako Asanblada eta Kontseiluetan aritu zen, baita Turbanteen martxan parte hartu zuen. Desplazatu gisa, Habanan emandako bake hizketaldietan ekarpena egin ere.
Oberschaeffolsheim
Oberschaeffolsheim Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Oberschaeffolsheim udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 504 hektarea erabiltzen.
Paco Ibáñez
Azken hamarkadak
Haren osasuna, bestetik, nahiko makala zen. Poliki-poliki Paco baztertuta gelditu zen penintsulako eszenatokietan; Frantzian, ordea, bere ospea lehen mailan mantentzen zen. Garrantzi horren adierazlea Le Monde egunkariak egin zuen joan den mendeko lan artistiko nagusiak azaltzeko mundu-katalogoa da, "Cent disques, cent films et cent livres pour un siecle" (1999-10-11); Paco Ibáñez musika-arloko 74. tokian agertu zen. Zerrenda osoan hiru espainiar bakarrik agertu ziren: beste biak Luis Buñuel eta Federico García Lorca ziren, zineman eta literaturan hurrenez hurren. 1983an Mitterrandek Medaille des Arts et des Lettres eskaini zion; Pacoren erantzuna ezezkoa izan zen: inoiz ez du horrelako sari honorifikoak onartu, bere ustez, bere independentzia zalantzan jarriko luketelako. 1990 penintsulara itzuli zen, lehendabizi Madrilera, gero Adunara, euskara berreskuratzeko asmoz, eta 1994tik aurrera Bartzelonara, non bizi den gaur egun.
Anais (Itsas Charente)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak zurgina ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Lapalisse
Diru sarrerak
2009an Lapalisse udalerrian 1.412 unitate fiskal zeuden, 3.012,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.911 euro zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Lapalisse udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 376 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Afro-amerikarren eskubide zibilen aldeko mugimendua (1955-1968)
Ordura arteko egoera
Aipagai dugun denbora-epean zehar, Alderdi Demokratak, zuriek kontrolatuta, Hegoaldearen gaineko kontrol politikoari heldu zion berriro ere. Alderdi Errepublikarra (Abraham Lincoln presidentearen alderdia), zeina izan baitzen beltz gehienak kide zituen alderdia, ezerezean gelditu zen, boto-emaile beltzen izen-ematea bertan behera utzi zenean. XX. mendearen lehenbiziko urteetarako, Hegoaldeko kargudun hautatu ia guztiak Alderdi Demokratakoak ziren.
Margarita Saxoniakoa (1469-1528)
Biografia
1487an Cellen Henrike I.a Brunswick-Lüneburgekoarekin ezkondu zen. Hnerikek Saxoniako gortea ezagutzen zuen, 12 urterekin bertara bidali zutelako. Ziurenik 1469an bertan, Margarita jaio zenean, hasi zen ezkontzareninguruko negozazioa, Henrikeren aita Oton V.ak aliantza bat baitzuen Margaritaren osaba Gilenekin.
Afro-amerikarren eskubide zibilen aldeko mugimendua (1955-1968)
Rosa Parks eta Montgomery-ko Autobusen Boikota, 1955-1956
Alabaina, erreforma-eskaera guztiei ezezkoa eman zitzaienean, NAACP elkarteak, E. D. Nixon-en gidaritzapean, autobus publikoen erabateko desegregazioa erreibindikatu zuen.
Montgomery Improvement Association elkartea izan zen boikotaren zuzendaritzaz arduratu zena, eta elkarte horren lehendakaria ministro baptista gazte bat zen, Martin Luther King izenekoa. Boikota zela-eta, Martin Luther Kingek Estatu Batuetan nazio-mailako ospea lortu zuen. Kristau-anaitasuna eta Estatu Batuetako idealismoa indartzeko egin zituen deiek inpresio positiboa eragin zuten bai Estatu Batuen Hegoaldeko bai beste lurralde batzuetako jendearengan.
Little Rock (Arkansas): desegregazioa ikastetxe batean gauzatzea (1957)
Eisenhowerrek erretiratzeko agindua eman zion Guardia Nazionalari. Jarraian, 101. Dibisio Airegarraiatuko zenbait soldadu igorri zituen Little Rockera, ikasleak babesteko.
Bederatzi ikasle beltzetatik soil-soilik batek, Ernest Green-ek, lortu zuen graduatzea: 1957-58 ikasturtea amaitu zenean, Little Rockeko eskola-sistemak erabaki zuen ikastetxe publiko guztiak ixtea, integrazioarekin aurrera jarraitu beharrean. Hegoaldeko beste ikastetxe-sare batzuek bide berari ekin zioten.
Freedom Rides edo Askatasunaren Bidaiak, 1961
Alabaina, eginkizun hura misio zaila suertatu zen: Annistonen (Alabama), autobus bati su-bonbekin eraso egin zioten, eta bidaiariek korrika atera behar izan zuten bertatik, beren bizia salbatzeko. Alabaman ere, zehazki Birmingham-en, FBIko kide batek jakinarazi zuenez, polizia 15 minutuz agertu gabe egon zen, Ku Klux Klan-eko kideek denbora izan zezaten ekintzaile-talde bat larriki jipoitzeko.
Jendeak Freedom Riderrekiko erakutsitako atxikimendu eta babes publikoaren eraginez, Kennedy administrazioak Interstate Commerce Commision (Estatuen arteko merkataritzarako batzordea) erakundeari agindu zion desegregazio-agindu berri bat eman zezala. Ebazpen berri horrek azaroaren 1ean indarra hartu zuenean, bidaiariak aske izan ziren autobusaren barrenean nahi zuten lekuan esertzeko; autobus-geltokietan, "white" (zuriak) eta "colored" (koloredunak) errotuluak kendu ziren; ura edateko iturri bereiziak, komunak eta itxarongelak bateratu egin ziren, eta jatetxeetako barrak bezeroei janaria zerbitzatzen hasi zitzaizkien haien larruazalaren kolorea kontuan hartu gabe.
Boto-emaileen erroldatzea antolatzen
Hainbesterakoa izan zen Mississippi estatuan zuriek boto-emaile beltzen erroldatzeari erakutsitako aurkakotasuna, non askatasunaren aldeko mugimenduko aktibistek ondorioztatu baitzuten beharrezkoa zela ahalegin koordinatu bakarrean bateratzea estatuan eskubide zibilen alde ziharduten erakunde guztiak, arrakasta izateko aukeraren bat izan nahi bazuten. 1962ko otsailean, SNCC, CORE eta NAACPko ordezkariek Council of Federated Organizations (COFO) eratu zuten. Geroago, abuztuan, beste bilera bat egin zuten, eta SCLC COFOri elkartu zitzaion.
Albany-ko mugimendua, 1961-1962
Kanpaina horrek porrot egin zuen, hiriko poliziaburuak praktikan jaritako taktikengatik eta beltzen gizataldearen baitako desadostasunengatik. Poliziaburuak martxetako partaideei aurre egin zien haien aurkako eraso bortitzik egin gabe eta, beraz, nazio osoko jendea horrelako portaera batek ekarriko lukeen haserrearen bidez sutu gabe. Poliziaburuak arriskutsutzat jo zuen King-en presentzia, eta bera aske utzarazi zuen, horrela beltzak ez oldartzeko. Kingek 1962an alde egin zuen, garaipen aipagarririk lortu gabe. Alabaina, hiriko mugimenduak bere borrokari eutsi zion, eta hurrengo urteetan aurrerapauso nabarmenak egitea lortu zuen.
Washington-eko martxa, 1963: March on Washington for Jobs and Freedom
Lincoln Memorialen aurrean, Martin Luther Kingek bere I have a dream hitzaldi historikoa eman zuen, zeinean arrazen arteko harmonia aldezten baitzuen.
Boto Eskubide Legea (Voting Rights Act), 1965
Legeak berehalako eragin positiboa izan zuen afro-amerikarrentzat. Onetsi zenetik hilabete gutxi batzuk igaro zirenerako, 250.000 boto-emaile beltz berri erregistratu ziren (horien heren bat, aztertzaile federalek erregistratuak). Lau urteren buruan, Estatu Batuen Hegoaldean, erregistraturiko boto-emaileen kopurua bikoiztu baino gehiago egin zen.
Eskumiku
Eskumiku (latinezko ex communicatio hitzetik eratorria) gizabanako bat edo batzuk erlijio batetik egoztea da, behin-behinekoz edo behin betiko. Zigorraldi horretan, zigortua ez da sinestunen komunitateko kide, eta ezin du zeremonietan parte hartu.
Kristau eliza guztiek beren zuzenbide kanonikoan prozesu hori arautu dute. Kristautasunean eukaristian parte hartzeko debekua suposatzen da. Zigorra 306an Iliverisko Kontzilioan ezarri zen, ortodoxiaren aurkako doktrinak bultzatzen zutenentzat antzinako anatemak berreskuratuz. Hala ere, ondorioak erlijiotik at ere zabaldu daitezke: Elizarekin harreman galtzean Erdi Aroan erregeek botere politikoa ere galtzen zutelako.
Samrawit Fikru
Samrawit Fikru (1990) informatikari etiopiar bat da, ekintzailea eta enpresaburua. Hybrid Design enpresaren sortzailea eta kudeatzailea da, softwarea garatzen duena. Herrialdean gehien erabiltzen den garraio partekaturako aplikazio bat sortu zuen, RIDE.
Billy-lès-Chanceaux
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Jane Misme
Biografia
Feminista gehienek bezala, Jane Mismek ere jarrera chauvinista hartu zuen Lehen Mundu Gerran. Alde batera utzi zituen bere aldarrikapenak eta bat egin zuen Batasun Sakratuarekin. Honela esan zuen: “Gerra dagoen bitartean, etsaiaren emakumeak gure etsaiak izango dira". Egunkaria argitaratzen jarraitu zuten, baina gero eta formatu txikiagoan. Osasun arazoak zirela eta, Jane Mismek 1922an zuzendaritzaren ardura utzi zion Julie Siegfried Frantziako Emakumeen Kontseilu Nazionaleko presidenteari. 1926an, Emakumeen Sufragiorako Frantziako Batasuna eta haren lehendakari Cécile Brunschivicg berriro hasi ziren egunkaria argitaratzen.
Wettingen
Wettingen Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Margaret Satupai
Margaret Satupai (Samoa, 1992ko uztailaren 9a) samoar atleta da. Pisu eta disko jaurtiketa kirol-diziplinatan aritzen da.
Mamariga
Eliza zaharraren lekuan dagoen XIX. mendeko eliza dago plazan.
Etxe zaharrik ez dago ia, Callejón de los Tanquesek osatzen zuen azken gune historikoa 2008ko udan eraitsi zuten.
Industria Iraultza
Etimologia
"Industria Iraultza" terminoa lehen aldiz idatzita 1799ko uztailaren 6an izen zen, Louis-Guillaume Otto frantziar diplomatikoak idatzitako gutun batean, azalduz Frantzia industrializatzeko lasterketa batean sartu zela. 1976ko Keywords: A Vocabulary of Culture and Society Raymond Williamsek adierazten du "Industria" sarreran: "Aldaketa industrial handi batean oinarritutako ordena sozial berri baten ideia argia izan zen Southey eta Owenen, 1811 eta 1818 artean, eta inplizitua zegoen jada Blaken 1790 hasieran eta Wordsworthen mende hasieran". Aldaketa teknologikoari aplikatutako "industria-iraultza" terminoa ohikoagoa bihurtzen ari zen 1830eko hamarkadaren amaieran, Jérôme-Adolphe Blanquiren 1837ko la révolution industrielle deskribapenean bezala. Friedrich Engelsek  The Condition of the Working Class in England lanean, 1844an, "Iraultza industrial bat, aldi berean gizarte zibil osoa aldatu zuen iraultza bat" aipatzen zuen. Hala ere, Engelsek 1840ko hamarkadan idatzi zuen arren, bere liburua ez zen ingelesera itzuli XIX. mendearen amaiera arte, eta bere adierazpena ez zen ordura arte ingeles arruntean sartu. Ingelesez Terminoaren popularizazioaren meritua Arnold Toynbeeri zor zaio, 1881eko konferentziek terminoaren azalpen zehatza eman baitzuten.
Fabrika-sistema
Industria Iraultzak eduki zituen ondorio ekonomiko garrantzitsuenen artean produkzio bideen aldaketa dago. Aldaketa hau Iraultzan gertatu ziren hainbat aldaketek ekarri zuten, ondoren ikusiko den moduan.
Ondorio politikoak
Mugimendu hauetako bat “Cartismoa” deritzona izan zen. Hau langileen mugimendu antolatu bat izan zen eta 1837tik XIX. mendera bitartean aritu zen. Bere prozedurak baketsuak ziren: langileen ehunka-milaka sinadura batzen zituzten gero Ingalaterrako parlamentuari eskakizunak egiteko. Haien eskaera garrantzitsuena gizartearen demokratizazioa zen, horrela politikan parte hartu ahal izateko eta langileen lan egoera hobetu ahal izateko. Baina XIX. mendearen erdialderantz indarra galtzen joan zen. Hala eta guztiz ere, eskatzen zituzten gauzak handik gutxira pixkanaka betetzen joan ziren.
Azkenik, esan behar da langileen mugimendu hauek azkenean haien helburuen zati bat burutzea lortu zutela, baina oraindik asko falta zitzaiela langileen egoera Europan guztiz ona izateko. Ingalaterran langileen egoera hobetzeko lehen legea XIX. mendearen hasieran agertu zen. Lege honen arabera umeek ezin zuten 12 ordu baino gehiago lan egin egunean, baina hau ez zen bete denbora asko igaro arte. Hainbat lege gehiago agertu ziren, ume langileen egoera arautzeko denak, baina bete gabe jarraitu zuten. Lege hauek batez ere umezurztegiak kontrolatzeko egin ziren, bertako umeak esklabutza egoeran lan egiteko erabiltzen baitzituzten. 1844. urtean agertu zen emakumeen egoera ere arautzen zuen lehenengo legea. Honen arabera, emakume eta umeek ezin zuten 12 ordu baino gehiago lan egin. Gero eta lege gehiago joan ziren agertzen hauen modukoak, baina langileen egoera ez zen asko hobetu Europan XX. mendean ondo sartuta egon arte. Mugimendu hauen eraginez ere iraultza sozialista eta komunistak sortu ziren XX. mendean zehar, gaur egungo munduan oraindik existitzen diren gobernu mota batzuk ekarriko zituztenak. Baina hala eta guztiz ere, gogoratu behar da Industria Iraultzari buruz eta langileen klaseetan izan zituen ondorio txarrei buruz hitz egiten dugunean, Europaren kasua aurkezten dugula; zeren oraindik Hirugarren Munduko herri askotan langile askok, umeak barne, Europan garai hartan bizi ziren egoerak jasaten dituztela, eta askotan egoera hori larritu egin dela, askotan “Mundu Garatuaren” kontsumismo eta berekoitasunagatik.
Garraioa
Azkenik, itsas garraioak ere aldaketak jaso zituen. Material berriek itsasontzien berrikuntza ekarri zuten, motorrak eta osaera moldatuz. Lurrun galdarak barneratzen hasi ziren, oihalak alde batera utziz. Lurrun galdarak 4 aldiz eraginkorragoak ziren, oso primitiboak izanda ere. Bestalde, ontziaren kaskoa lehen burdinez eta, ondoren, altzairuz egina zegoen. Mantzentze kostuak murriztuz eta tamainak handituz joan ziren. Horrela, itsasontzietan sartzen ziren merkantzien kopurua handitu zen, garraio kostuak murriztuz. Gainera, motor berriekin langile gutxiago behar zirenez, beste aldagai bat izan zen kostuak murrizteko.
Historia
Petrolio-krisien edo istripu nuklear larrien oroitzapenek (adibidez: Three Mile Island, Chernobyl, Fukushima) eta petrolioaren “zenit”aren ikuspegiak ere gidatu dituzte energia-independentzia eta baliabide "banatuen" printzipioak, zentralizatuen ordez.
Laugarren Industria Iraultza eta hazkundea
Laugarren Industria Iraultzak hazkunde ekonomikoan izango duen eragina ekonomialariak banatzen dituen gaia da. Alde batetik, teknopesimistek argudiatzen dute iraultza digitalaren ekarpen kritikoak egin direla eta hazkunde ekonomikoan eta produktibitatean izan duen eragina ia amaitu dela. Kontrako eremuan, teknooptimistek baieztatzen dute teknologia eta berrikuntza inflexio-puntu batean daudela, eta laster produktibitatea handitzea eta hazkunde ekonomiko handiagoa eragingo dutela.
Atzeraldi Handiaren ondoren, munduko ekonomia lehengo hazkundera itzuliko zen itxaropena orokorra zegoen. Baina hori ez da gertatu. Badirudi munduko ekonomia gerraosteko batez bestekoaren (urtean ehuneko 3 edo 3,5) azpiko hazkunde-tasari lotuta dagoela.
Français Blanc et Noir
Ezaugarriak
Arraza nabaria da ehizako lanean duen iraunkortasunagatik, baita usaimen on eta zaunka sendoagatik ere. Lagunkoia da eta erraz moldatzen da gizakientzat, ez gauza ohikoa multzoka ehitzatzen duten untxarien artean.
Gailurretako uhandre
Taxonomia
Hamar azpiespezie ezagun ditu:
Iruñea Hiria Trofeoa
Historia
2006an izena aldatu zitzaion eta Reyno de Navarra Trofeoa bihurtu zen. 2011n izan zuen azken ekitaldia.
Lasse Virén
Biografia
1969ko Finlandiako Gazte Txapelketan nabarmendu zen lehen aldiz, 5.000 metroko lasterketa aise irabazi eta errekorra hautsi ondoren: 14 minutu, 17 segundo. Municheko 1972ko Olinpiar Jokoetan ere, 10.000 metroko lasterketa irabazteaz gainera, munduko errekor berria ezarri zuen: 27 minutu, 38 segundo. Handik egun gutxira, 5.000 metroko lasterketan, olinpiar errekorra hautsi zuen: 13 minutu, 26 segundo.
Asteroide gerrikoa
Zeresen aurkikuntza eta Zeruaren Polizia
1787an Franz Xaver von Zach astronomoak Titius-Bode legeak proposaturiko lekuan planeta bat bilatzeari ekin zion. Laster konturatu zen oso zaila izango zela pertsona bakar batek aurkitzea, eta horretarako astronomo talde bat deitzea pentsatu zuen. 1800eko abenduan von Zachek 24 behatzaileen talde bat deitu zuen, zodiakoa 24 zatitan banatu zuten eta bakoitzak 15ºko zeru-zatia izango zuen behatzeko. Talde honek bere buruari Zeruaren Polizia deitzen zion (Himmels polizei). Bere kideen artean William Herschel, Charles Messier, Johann Elert Bode, Barnaba Oriani eta Heinrich Olbers zeuden.
Konposizioa
S-motako asteroideak ohikoagoak dira gerrikoaren barneko aldean, Eguzkitik 2,5 UA ingurura. Euren gainazaleko espektroak esaten digu silikatoz eta metal batzuez osatuta dagoela, baina ez dagoela karbonozko konposatu esanguratsurik. Honek esan nahi du bere materialak nahiko aldatu direla hasierako osaketatik, ziurrenik urtze eta berregitearen ondorioz. Albedo erlatiboki altua dute eta asteroide guztien masaren %17 inguru dira.
Kirkwooden hutsuneak
Beste orbita erresonantzia batzuk Jupiterren orbita periodoarekin zatiki oso sinpleak eratzen dituzten orbita periodoekin bat datoz. Erresonantziarik ahulenek soilik asteroide huste bat eragiten dute, beste erresonantzia indartsuago batzuk kontrakoa eragiten duten bitartean, hau da, asteroide familia baten presentzia. Ospetsuena 1:1 erresonantzia da, L4 eta L5 Lagrangeren puntuetan, Jupiterren aurreko aldetik eta atzeko aldetik 60ºra asteroide troiarren presentzia eragiten duena.
Talkak
Asteroideen hautsak eta kometetatik jariatutako materialak, Eguzkiaren argia islatzean, argi zodiakala sortzen du. Aurora polarren antzeko distira hau gauez ikus daiteke, Eguzkiaren norabidean planetaren ekliptikarekiko. 40 μm baino gehiago duten hauts partikulek sortzen dute argi-zodiakaleko distira hori. Kalkuluen arabera, hauts partikula hauek 700.000 urte inguruko bizitza dute. Beraz, hauts partikula horiek mantentzeko, etengabe sortu beharko dira berriak. Hala ere, Nesvornýk eta bere taldeak egindako simulazioetan ikusi denez, argi zodiakalaren hautsaren gehiengoa Jupiterren familiako kometek sortuko lukete, kometek eta asteroideen arteko talkak baino. Gutxienez hautsaren %10a asteroideen arteko talkarena dena asumitzen da.
Asteroide familiak
1918an Kiyotsugu Hirayama astronomo japoniarrak ikusi zuen asteroide batzuen orbitek antzeko parametroak dituztela, eta posible zela taldeak edo familiak identifikatzea.
Asteroideak fikzioan
Asteroideak, askotan, arrisku iturri gisa irudikatu dira zientzia-fikzioan. Alde batetik, nabigaziorako arazo nagusi gisa, batez ere Lurretik Eguzki sistemara doazen espazio-ontzi guztiak bertatik pasa behar direla kontuan hartuta. Argudio nagusia izaten da erregai faltagatik ezin dutela beste bide bat hartu eta "erditik" pasa behar dela. Testuinguru honetan, asteroideek behinolako itsasontzietako eleberrietan koral arrezifeek edo ur-azpiko arrokek zuten argumentu bera eskaintzen dute. Arrisku gisa, asteroideak ere legez-kanpo daudenak ezkutatzeko leku izan daitezke. Asteroide gerrikoa fikzioan agertzen denean oso gune dentso gisa agertzen da, hainbeste inpaktua ekiditeko neurri oso zorrotzak hartu behar direla. Star Wars V. Atala: Inperioaren Kontraerasoan Hoth sistema honen adibidea da. Errealitatean egoera dramatiko hauek ez lirateke gertatuko, espazio hori hutsegia baita. 2001: A Space Odyssey filmak egoera errealista bat aurkezten dute, momentu batean bi asteroide bakartiren ingurutik pasatzen denean.
Asteroide-gerrikoarekin guztiz lotuta egon gabe, meteoritoen talkek edo asteroideen jatorria lehertutako planeta baten gisa argudio interesgarriak dira zientzia-fikzioan.
Hezkuntza baliabide irekiak
Hezkuntza Baliabide Irekiak edo HBIak (ingelesez, Open Educational Resources, OER) hezkuntzarekin (irakaskuntzarekin, ikaskuntzarekin eta ebaluazioarekin) eta ikerketarekin zerikusia duten dokumentu edo multimedia-materialez osatuta daude. Beren ezaugarri nagusia da hezkuntza munduko agenteek, adibidez, irakasleek eta ikasleek, libre atzitu ditzaketela, lizentzia eskubiderik ordaindu beharrik gabe. Unescok 2002an onartu zuen lehenengo aldiz kontzeptua, eta honela definitzen ditu HBIak: "Informazioaren eta komunikazioaren teknologiek eskaintzen dituzten Hezkuntza Baliabide Irekiak, erabiltzaile-komunitate batek helburu ez-komertzialekin kontsultatu, erabili eta egokitzeko" (Unesco, 2015, 24. or.).
Irismena eta izaera
HBI kontzeptua ikaskuntza irekia edo hezkuntza irekia kontzeptuarekin desberdindu beharra dago, hezkuntza irekiak inplikazio askoz handiagoak dakartza-eta HBIekin alderatuta, baliabide irekiak askatzeko konpromisoari dagokionez edota hezkuntza-programei dagokienez; izan ere, hezkuntza edo ikaskuntza irekiak berekin dakartza ebaluazio- eta egiaztapen-sistema bat, ikasleari etengabe laguntzea, ikasketa-planak eta aurretiko ezagutzak detektatzeko tresnak, adibide batzuk aipatzearren. Ikaskuntza irekia hezkuntzari buruzko kontzeptzioaren emaitza da, ikasteko oztopoak kentzea baitu helburu, eta aldi berean, ikasleei arrakastarako aukera emanez, beren behar espezifikoetan zentratutako hezkuntza-sistema baten barruan.
Historia
HBI mugimendua urrutiko hezkuntza irekiaren bilakaeraren ondorioz sortu zen, XX.mendearen amaieran, ezagutza irekia, kode irekia, truke askea eta parekoen arteko lankidetzaren testuinguru zabalenean. HBIak eta software libre/irekiak, adibidez, alderdi asko dituzte komunean. Konexio hori, lehenik, David Wileyek ezarri zuen 1998an, eduki irekia kontzeptua sortuz, kode irekiaren analogiaz.