cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Konposatu organikoen nomenklatura
Historia
XIX. mendean nahaste konplexuetatik konposatu kimiko puruak isolatzen eta identifikatzen hasi ziren garaian, ezaguturiko konposatu organikoen kopurua oraindik txikia zen eta izendatzeko inongo araurik ez zegoenez, konposatuaren aurkikuntza egin zuenak berak nahi zuen izena jartzeko pribilegioa zuen. Honela, gernutik isolatutako konposatuari urea (grezieraz orina) izena eman zitzaion, Morfeo jainko grekoaren omenez morfina izendatu zen analgesikoa, kubo itxurako hidrokarburoari kubano deitu zitzaion, inurrietatik erauzitako konposatuari azido formikoa (inurria latinez formica) eta bainilatik ateratako konposatu usaingarriari bainilina.
Alkanoak
Ondoko konposatu organikoa 2-metil propanoa da. Kate nagusia (a) hiru karbonoz osatuta dago eta albo katea edo ordezkatzailea (b) karbono bakar batez. Beraz, kate nagusia propano izendatuko dugu (prop- hiru karbono dituelako eta -ano kate nagusia alkano bat delako) eta ordezkatzailea metil (met- karbono bat duelako eta -il ordezkatzailea delako). Kasu honetan kate nagusia zenbakitzerakoan ordenak ez du axola (gogoan izan ordezkatzaileei ahalik eta zenbaki baxuena eman behar zaiela), ordezkatzailea bigarren karbonoan dagoelako eta beraz, 2-metil izendatzen da.
Kasu honetan konposatua izendatzeko bi aukera daude kate nagusiaren zenbakitzearen arabera, baina bakarra da zuzena. Kate nagusia lau karbonoz osatutako alkanoa da, beraz butanoa da. Ordezkatzailea metil talde bat da. Metil talde honi ahalik eta karbono zenbaki txikiena eman behar zaionez, 2-metilbutano izena da egokia eta ez 3-metilbutanoa.
Molekula honek bi ordezkatzaile berdin ditu kate nagusiaren karbono berean, hau da, bi metil talde. Kate nagusia propanoa (hiru karbonotako alkanoa) da eta honek bigarren karbonoan bi metil talde ditu, beraz, di- aurrizkia erabili beharko dugu ordezkatzaile hauek izendatzeko posizioa adieraziz. Ordezkatzaileak karbono berean daudenean ere posizioa bi aldiz adierazi behar da. Honela, molekulari 2,2-dimetilpropanoa deituko diogu. Hala ere, neopentano izena ere onartuta dago izen arrunt gisa.
Molekula honek ordezkatzaile konplexuagoa du. Kate nagusia zortzi karbonotakoa da, oktano bat eta honen albo kateak beste ordezkatzaile bat du bere baitan. Albo kate hau hiru karbonotakoa da, propil bat, baina bere lehen karbonoan (albo katearen karbonoak kate nagusitik gertuekoenetik hasten gara zenbatzen) metil talde bat du. Beraz, ordezkatzailea 1-metilpropil (sec-butil) izango da eta molekula 4-(1-metilpropil)oktanoa.
Alkano poliziklikoak
Bizikloak bi ziklo eta zubi batez osatutako molekulak dira. Biziklo- aurrizkiarekin izendatzen dira eta ondoren, kortxete artean ziklo bakoitzaren karbono kopurua adierazten da (handienetik txikienera) eta baita zubiko karbono kopurua ere puntuen bidez bananduta. Azkenik alkanoaren izena ematen da molekulan parte hartzen duten karbono guztiak zenbatuta.
Zenbaketa zubiaren buru den karbono batetik hasten da, ziklo luzeenetik jarraitu eta azkenik txikienekoak. Irizpide hau jarraituz ordezkatzaileak daudenean ahalik eta zenbaki baxuena eman behar zaie.
Zenbaketa eraztun txikienetik hasten da, karbono espiranikoaren alboko karbono batetik alegia. Beti bezala ordezkatzaileei ahalik eta zenbaki baxuena emanez egingo da zenbaketa irizpide hau jarraituz.
Alkenoak
Lotura bikoitza ziklo baten parte denean, ziklo- aurrizkia gehitzen zaio alkenoaren izenari. Lotura bikoitzaren posizioa adierazteko, zikloa lotura bikoitzaren parte den karbonotik hasten da zenbatzen. Beraz, lotura bikoitzaren osagaiak diren karbonoei 1 eta 2 zenbakiak ematen zaizkie. Ondoren bertan egon daitezkeen ordezkatzaile posibleei ahalik eta zenbaki baxuena emanez.
Alkinoak
Alkinoak karbonoen artean lotura hirukoitzen bat duten hidrokarburoak dira. Alkanoak bezala izendatzen dira, baina -ano atzizkiaren ordez -ino erabiliz. Lotura hirukoitz bat baino gehiago daudenean -diino, -triino... erabiltzen dira alkenoen kasuan bezala.
Lotura hirukoitza molekula zikliko batean aurkitzen denean, ziklo- aurrizkia gehitzen zaio alkinoaren izenari. Lotura horren posizioa, zikloan bere parte diren karbonoetatik zenbatzen hasiz adierazten da.
Deribatu halogenatuak
Kate nagusia alkano bat bada, haloalkano moduan izendatzen dira, hau da, lehenengo halogenoaren izena eta ondoren alkanoarena. Alkeno, alkino eta hidrokarburo ziklikoen kasuan ere berdin egiten da.
Aldehidoak
Kate nagusia aukeratzerako orduan, alkoholen kasuan erabilitako irizpide berdinak aplikatzen dira. Katearen karbonoak aldehidoa aurkitzen den muturretik hasten dira zenbatzen, katean egon daitezkeen lotura anizkoitz eta ordezkatzaileei ahalik eta zenbaki txikiena emanez. Aldehido taldeak gainera, lehentasuna izango du zetona, alkohol, alkeno, alkino, halogeno eta alkil taldeen aurrean.
Esterrak
Esterrak ere azido karboxilikoen deribatuak dira. Hauek azidoaren OH taldearen ordez OR´ taldea dute. Esterrak izendatzeko, oxigenoarekin loturiko R taldea alkil erradikal moduan aipatzen da eta ondoren, jatorrizko azido karboxilikoaren -oiko bukaera -oato atzizkiarekin ordezkatzen da. Beraz, alkil alkanoato moduan izendatzen dira.
Nitriloak
Molekula berean bi nitrilo talde baino gehiago badaude edo nitriloa ziklo batean aurkitzen bada, -karbonitrilo atzizkia erabiltzen da.
Limnonectes grunniens
Limnonectes grunniens Limnonectes generoko animalia da. Anfibioen barruko Dicroglossidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Seaca
Seaca Errumaniako udalerri bat da, Teleorman konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Antibiotikoekiko erresistentzia
Transformazioa
Esan beharra dago bakterio gutxi batzuek besterik ez dutela transformatzeko ahalmena.
Partiar Inperioa
Mendebaldeko gerrak
Partiarrek Seleukotar Inperioaren ekialdea hartu zuten bezala, erromatarrak jabetu ziren mendebaldeaz; K.a. 69an, muga Eufrates ibaian jartzea adostu zuten. Baina K.a. 53. urtean, Marko Lizinio Krasok, Siriako gobernatzaileak, Partia inbaditu zuen, hamasei urte lehenagoko ituna hautsiz. Erromatarrek desagigo gaitza pairatu zuten Harrango guduan, gaur egungo Turkiaren hego-ekialdean: 20.000 soldaduk bizia galdu zuten eta beste 10.000 gatibu geratu ziren. Handik aurrera, bi estatu ahaltsuak ia hiru mendez aritu ziren borrokan, hiru liskar eremutan: Siria, Mesopotamia eta Armenia.
Hallencourt
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Heard eta McDonald uharteak
Fauna
Gaur egun, foka eta hegazti ugari bizi da bertan. Hori dela eta, 65.000 km²-ko itsas erreserba sortu dute bertan.
Slatina-Timiș
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Siliștea Gumești
Siliștea Gumești Errumaniako udalerri bat da, Teleorman konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Morriston (Florida)
Morriston Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Levy konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Robert Loggia
Salvatore "Robert" Loggia (New York, 1930eko urtarrilaren 3a - Los Angeles, 2015eko abenduaren 4a) estatubatuar aktorea izan zen. Hirurogei urteko ibilbide izan zuen zineman eta telebistan. 1985ean Oscar Sarirako izendatu zuten.
Lehaucourt
Etxebizitza
2007an 292 etxebizitza zeuden, 285 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 7 hutsik zeuden. 278 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 285 etxebizitza nagusietatik 202 bere jabearen bizilekua ziren, 78 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 21 etxek bi zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 77 etxek lau zituzten eta 162 etxek bost zituzten. 218 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 140 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 106 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eskuineko ibaiertz
Eskuineko ibaiertza, batzuetan eskuinaldea ere deitua, ibai batek daraman uraren norabidean, eskuin aldean geratzen den gunea. Termino geografikoa da, ezkerreko ibaiertzetik bereizteko erabiltzen da eta bereziki ibai batek zeharkatzen duen hiri bateko bi aldeak bereizteko erabiltzen da:
Nannobrachium nigrum
Nannobrachium nigrum Nannobrachium generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Étrépagny
Étrépagny Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2007an 3.560 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Étrépagny udalerrian erroldatutako biztanleak 3.560 ziren. Familiak 1.408 ziren, horien artean 392 pertsona bakarrekoak ziren (112 bakarrik bizi ziren gizonak eta 280 bakarrik bizi ziren emakumeak), 436 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 468 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 112 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Eta Tiro Baltzari
Eta Tiro Baltzari XIX. amaieraren eta XX. mendeko Bizkaiko abesti abertzale bat da, ezaguna da bereziki Bizkaiko kostaldean eta eskualde honetako Bermeo aldean.
Abesti originala
Guda abesti hau Gipuzkoan abestu zen lehenengo aldiz Bigarren Karlistaldian karlisten aldeko abesti bat izanik. Kanta honetan "beltza" hitzak liberalen sinonimo moduan erabiltzen da. Eta agerikoa denez, liberalismoaren aurka egiten du.
Lemps (Drôme)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mayran
Etxebizitza
2007an 241 etxebizitza zeuden, 201 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 234 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 201 etxebizitza nagusietatik 178 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 38 etxek lau zituzten eta 139 etxek bost zituzten. 191 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 79 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 104 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Ortobikupula pentagonal
Geometrian, ortobikupula pentagonala Johnsonen solidoetako bat da (J30), bi kupula pentagonal (J5) haien oinarri pentagonaletatik lotuz eraiki daitekeena.
Mayorga
Mayorga Valladolideko udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
José Ignacio Salazar Arechalde
Bizitza
Deustuko Unibertsitatean zuzenbide-ikasketak burutu zituen. Harrez geroztik, administrazio-zuzenbidean espezializatu zen eta gaikuntza nazionaleko funtzionarioa izateko hautaketa-prozesua gainditu zuen eta horrela, Galdakao eta Urduñako udaletako idazkari nagusia izan zen.
Artikuluak
Hainbat artikulu idatzi ditu Hermes, Vasconia, Zainak, Bidebarrieta edo Aztarna bezalako aldizkarietan.
Boga boga
Hitzak
Boga boga, mariñela, mariñela, joan behar degu, urrutira, urrutira, bai Indietara, bai Indietara. Ez det, ez det, ez det nik ikusiko zure plai ederra, plai ederra Agur, agur, agur Ondarroako itsas, itsaso bazterra, itsas, itsaso bazterra. Mariñela, mariñela, boga! mariñela!
Spineni
Spineni Errumaniako udalerri bat da, Olt konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
La Parrilla
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 571 biztanle zituen.
Augerville-la-Rivière
Etxebizitza
2007an 138 etxebizitza zeuden, 95 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 135 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 95 etxebizitza nagusietatik 78 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 72 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 36 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Augerville-la-Rivière udalerrian 99 unitate fiskal zeuden, 236,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.231 euro zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mariupolgo ospitaleko aire-erasoa
2022ko martxoaren 9an, Errusiako Aire Armadak Mariupolen (Ukraina) haur-ospitale eta amatasun-gela gisa funtzionatzen zuen eraikin bat –Hirugarren Amtasun Ospitala– bonbardatu zuen, gutxienez hiru pertsona hil eta beste hamazazpi zaurituz. Volodomyr Zelensky-k –Ukrainako Presidenteak–, Josep Borrell-ek –Europar Batasuneko Kanpo Arazoetako arduradunak– eta James Heappey-k –Erresuma Batuko Defentsa Ministerioko kidea– gerra-krimentzat jo zuten bonbardaketa. Martxoaren 10ean, Errusiako Kanpo Arazoetako eta Defentsako Ministroek publikoki desadostasunean agertu ziren, Errusiako indarrek ospitalea bonbardatu zutenaren ala ez inguruan. Hala ere, ospitaleko bonbardaketa "justifikaturik" egongo litzatekeela adierazi zuten, bertako Ukrainako Indar Armatuen parte den Azov Batailoiaren presentziaren ondorioz. Halere, presentzia hau lehenengo amatasun-ospitalari buruzkoa zela adierazi zen martxoaren 7an.
La Seca
La Seca Valladolideko udalerria da, Tierra del Vino eskualdean dagoena.
Dägeling
Dägeling Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Varrains
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Antonio Raimondi
Biografia
1851tik aurrera natur historiako irakasle izan zen, eta geologia eta botanika irakaskuntzaz arduratu zen. San Markos Unibertsitate Nazionaleko Medikuntza Fakultateko irakasle sortzaileetako bat izan zen 1856an. Kimika analitikoko katedra sortu zuen 1861ean, 1872-ra arte kudeatuz. 1866an lehen dekanokide hautatu zuten.
Neguko Gerra
Suedia
Nahiz eta Suedia herrialde neutrala izan, Finlandiaren alde borrokatu zuen Neguko gerran. Diru eta arma-laguntzak eman zizkien finlandiarrei eta 8.000 boluntario batu zituen estatuak gerrara bidaltzeko.
Suedian aldiz, gerrak iraun zuen bitartean, istiluak sortu ziren, eman zuten laguntza baino gehiago eman nahi zutelako biztanleek. Hala ere, finlandiarrak pozik agertu ziren, eta urte batzuk geroago, Laponiako Gerran, pobrezian zeuden finlandiarrak, laguntzak antolatu zituzten gerrak eragindako kalteak suediarrei ordainarazteko.
Pâlis
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Seythenex
Seythenex Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 362 ziren, horien artean 279 aktiboak ziren eta 83 inaktiboak ziren. 279 pertsona aktiboetatik 264 lanean zeuden (148 gizon eta 116 emakume) eta 16 langabezian zeuden (9 gizon eta 7 emakume). 83 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Seythenex udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 438 hektarea erabiltzen.
Issac
Issac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Diru sarrerak
2009an Issac udalerrian 154 unitate fiskal zeuden, 349 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.564 euro zen.
Gurien Bai Iurretako Euskara Elkartea
Gurien Bai Iurretako Euskara Elkartea Iurretako (Bizkaia) euskara-elkartea, 1995eko udazkenean sortua. Iurretan euskararen normalizazioa bultzatzeko helburuarekin sortu zen. Kultura-kutsuko ekimenak, eta euskaldunen eskubideen errebindikaziokoak garatzen ditu elkarteak urtean zehar.
Hallivillers
Biztanleria
2007an Hallivillers udalerrian erroldatutako biztanleak 131 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 2 zurginak.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Étréville
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Peleng uhartea
Banggai uharteen taldeko Peleng inguratzen duten uharte txikiagoetako batzuk Banggai uhartea bera, Bowokan, Labobo, Kebongan, Kotudan, Tropettenando, Timpau, Besar salue, Kecil salue, Masepe eta Bangkulu dira.
Hautevesnes
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Melagas
Melagas Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
Critikers
Critikers Bilbon eta Barakaldon sortutako taldea da. Taldearen musika estiloa Punk Hardcorea da. 2008. urtean beraien lehenengo diskoa kaleratu zuten. Taldeak kontzertu ugari egin ditu: Barakaldon, Bilbon, Santurtzin, Basaurin... Erabiltzen duten hizkuntza gaztelera da.
Aulnay-la-Rivière
Biztanleria
2007an Aulnay-la-Rivière udalerrian erroldatutako biztanleak 515 ziren. Familiak 224 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 80 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 72 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Diru sarrerak
2009an Aulnay-la-Rivière udalerrian 219 unitate fiskal zeuden, 529 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.849 euro zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Limnonectes kuhlii
Limnonectes kuhlii Limnonectes generoko animalia da. Anfibioen barruko Dicroglossidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Daniel Vivian
Biografia
Bere ibilbidea Gasteizko San Viator taldean hasi zuen, 2009an Deportivo Alaveseko harrobira jauzi egin zuen arte. 2011n Lakua KEra joan zen. 2012an Gasteizko Ariznabarra KEra pasa zen eta hurrengo hiru kanpainak bertan jokatu zituen. 2015ean Bilboko Santutxu FK taldearekin proba bat egiteko eskaintza egin zuen, Bizkaiko futbolean maila handiagoa ikusten zuelako. Azkenean, proba hori gainditu ondoren, Ibai Gómez futbolariak entrenatzen zuen "C" Gaztean sartu zen. Denboraldi bikaina egin ostean, Athleticek fitxatu eta hirugarren mailako Baskonian hasi zen. 2017-18 denboraldian, Baskonia eta Bilbao Athletic tartekatu zituen, eta lehen taldeko deialdietan ere sartu zen: Jose Angel Zigandak zuzentzen zuena, liga txapelketaren azken jardunaldirako deitu zion. Hurrengo denboraldian ezinbesteko bilakatu zen filialean eta urte hartako lehen taldeko denboraldi-aurrean parte hartu zuen. 2019ko maiatzaren 29an, Bilbao Athleticeko beste lau jokalarirekin batera, Euskal Herriko selekzioarekin Panamaren aurkako lagunarteko batean debuta egin zuen. 2020ko abuztuaren 12an, kontratua 2023ra arte berritu eta egun batera, Mirandesi utzi zioten denboraldi baterako.
Klebsiella
Klebsiella generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, bazilo txikiak direnak (kokobaziloak). Enterobacteriaceae familia barnean sailkatuta daude. Anaerobio fakultatiboak dira eta ez dute esporarik sortzen. Ez dira mugikorrak (flagelorik ez).
Bob Avakian
Bob Avakian (Washington, Ameriketako Estatu Batuak, 1943ko martxoaren 7) politikari estatubatuarra da, 1975tik Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Komunista Iraultzaileko presidentea da.
Biografia
1975ean, Bob Avakianek eta Batasun Iraultzailea, C. Clark Kissinger eta Carl Dixekin batera Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Komunista Iraultzailea sortu zuten. Bob Avakian teorilari maoista gailena da.
Lens-Lestang
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Lens-Lestang udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 572 hektarea erabiltzen.
Arte galeria
Erakusketak bakarkoak ala kolektiboak izan daitezke.
Kaiser
Aldiz, euskaraz, alemana ez beste gainontzeko hizkuntzetan bezala, kaiser tituluaz 1871-1918 arteko Alemaniako enperadoreak izendatzen dira, hots, Otto von Bismarcken gidaritzapean gauzatutako Alemaniaren bateratzetik hasi eta 1918-1919ko Alemaniako Iraultza arte, azken hau 1919-1933ko Weimar Errepublikaren aurrekaria izango zelarik. Honela, euskaraz, kaiser izendapena honako hauek daramate:
Stănilești
Stănilești Errumaniako udalerri bat da, Vaslui konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Memorandum
Helburua
Memorandum baten helburu nagusia erabakiak hartzen laguntzea da –eta, era berean, “analisirik gabe egin zuenaz arazo jakin batean erabaki hobea hartzen laguntzea (edo batzuetan eragitea)”. Informazio-oharrak beste helburu batzuk ere izan ditzake: informazioa transmititzea, erabakiak informatzea, eskaera bat egitea, galdera bati erantzuna ematea, iradokizun bat egitea, txosten informala aurkeztea, arazo bati konponbidea proposatzea, edo etorkizunean erabiltzeko erreferentzia bat dokumentatzea. Memoranduma apelazio laburrak egiteko edo iradokizunak egiteko erabil daiteke.
Egitura
Politikak aztertzeko prozesuaren komunikazio-mekanismo gisa, informazio-oharrak politika-arazo baten sinopsi koherentea eman behar du, arazoari aurre egiteko politika-aukera desberdinak identifikatu behar ditu, kontrako perspektibak artikulatu behar ditu eta gomendatutako aukeraren alde egin behar du. Informazio-ohar baten egitura tipikoak honako hauek biltzen ditu: proposatutako politikaren deskribapena; aurrekari garrantzitsuei buruzko informazioa; funtsezko iritziei buruzko eztabaida (inplementazio-kezkak, finantza-gogoetak, alderdi interesdunen eraginak eta aurreikusi gabeko ondorioak barne); politikaren eta haren aurkako argudioen laburpena eta gomendatutako erabakia. Proposamen batekin hasi eta jarrera horretarako argudio bat lotzen duten politika-dokumentuak zehaztasun handiagoz aipatzen dira gobernuaren dokumentu zuri gisa. Gobernuaren dokumentu berde bat, politika-aukera bat planteatzen duena eta proposamenari buruzko elkarrizketa irekitzera bideratuta dagoena, informazio-ohar baten antzekoa da, dokumentu zuria.
The Godfather, Part II
Argumentua
Aurreko filmaren ildoa jarraituz, Michael Corleone (Al Pacino) New York hiriko mafiaren bost familietako Aitajauna eta negozioen buruzagi berria hautatua izan da; aldi berean, filmak denboran atzera egin eta Vito Corleone (Robert De Niro) familiaburu hilberriaren haurtzaro eta gaztaroa ere azaltzen dira, lehenbizi Sizilian eta ondoren AEBetara iritsitakoan, behe-behetik hasi eta New Yorkeko mafiaren buruzagi boteretsua bilakatu zen arte.
Pargues
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 ile apaindegia.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Xabier Erostarbe
Xabier Erostarbe Arozena, pilota arloan Erostarbe deituraz ezaguna (Urretxu, Gipuzkoa, ) esku huskako pilotari profesionala da. Atzelari aritzen da, Aspe enpresarekin.
La Haye-d'Ectot
Ekonomia jarduerak
2000. urtean La Haye-d'Ectot udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 345 hektarea erabiltzen.
Limnonectes leporinus
Limnonectes leporinus Limnonectes generoko animalia da. Anfibioen barruko Dicroglossidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Ecsenius bicolor
Ecsenius bicolor Ecsenius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Ralph Nader
Biografia
Irabazi asmorik gabeko hainbat ikerkuntza etxe sortu zituen segurtasun gai desberdinak ikertzeko, hala nola janarien paketatzea, erradiazioen arriskua, pestiziden erabilera, ikatz meategietako segurtasuna eta abar.
Faustino Villanueva Villanueva
Biografia
Aste batzuk lehenago, ekainaren 4an, José María Gran Cirera bere kidea hil zuten, eta hurrengo urtean, otsailaren 15ean, torturatua izan ondoren, zorte bera izan zuen Juan Alonso Fernándezek, hau ere Bihotz Sakratuen Kongregaziokoak. «Hiru erlijiosoak zazpi katekista indigenekin batera beatifikatu zituzten Guatemalan, 2021eko apirilaren 23an». Esak Faustino Villanuevari monolito bat eskaini dio espazio batean, eta bertan jarri dute.
Wurdulac
Wurdulac, baita ere wurdalak edo verdilak, Errusiako banpiro mota bat da. Banpiro hauek familaikoei eta senideei xurgatzen diete odola; horrela, familia osoa banpiro bihurtzen dute. Errusiatik kanpo ezagunak egin dira Alexei Tolstoiren Sem'ya Vurdalaka («Wurdulacen familia») eleberriari esker, wurdulac familia bat deskribatzen baitu. Mario Bavak, 1963an, zinemara eraman zuen kontakizun hori (beste bi narrazioekin batera), Black Sabbath (filma) izenburuarekin eta Boris Karloff aktore nagusia izanik.
Reich
Herri anglo-saxoietan eta ondorioz, orokorrean mundu mailan hiru Reich aipatzen dira bereziki, hirurak herri germaniarrei lotuak. Lehen Reicha Aro Modernotik XIX. mendera doana. Bigarren Reicha 1870etik Lehen Mundu Gerrara doana eta azkenik, naziek bere buruari deitu zioten Hirugarren Reicha.
Arabar bola jokoa
Bolatokia
Lau txirloak hirukia osatuz jartzen dira, lurrean finko dauden oinarri batzuen gainean: aurrean eta erdialdean kantoia, bere izena esaten duen bezala, bolariak hurbilen izango duen erpina izango dena. Metro eta erdi edo atzerago, ezkerraldean medio txirloa kokatzen da, eta mediotik beste metro eta erdi atzerago beste bi boloak daude: karraka eskuinaldeko erpinean eta guarda ezkerrekoan.
Arauak
Kantoia botaz gero, izan daiteke beste jokaldi hobea izatea kantoiak edo bolak beste txirloren bat eroraraziz gero; esaterako, kantoiak erdiko boloa jo eta erorarazi: honela bi puntu lortuko lirateke. Ertzetako txirloren bat ere eroriz gero hiru puntu lirateke; edo guztiak, lau txirloak erori araziz, lau puntuko jokaldia lortuko litzateke.
Phillipsville (Kalifornia)
Phillipsville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Humboldt konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Arboti
Orografia
Altuera apaleko lurrak dira baina etengabeko gorabeherak daude. Herriaren iparraldean (162 m Ilharrerekiko mugan) nahiz ekialdean (Urkamendi 176 m) muino ugari dago. Herria bera 100etik pasatzen da.
Emakumeen sufragismoa
Emakumeen sufragismoa, Andreen sufragismoa edo Emakumeak bozkatzeko eskubidea emakumeen boto eskubidea eskatzea deritzo, honela, hautetsiei botoa emateko eskubide politiko eta konstituzionala. Estatu Batuetan eta Ingalaterran eman zitzaien izena, bertan hasi baitziren sufragistak indarra hartzen. 1848an izan zen Sufragismoaren sorrera-unea, Estatu Batuetan Seneca Falls-en Sentimendu adierazpenarekin, idatzi hau, ehun urte geroago amaitu zuten, 1948an, bertan, Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalarekin, emakumeen sufragioa giza eskubide unibertsal gisa aitortzen delarik.
Sufragismoa XIX. mende amaieran herrialde kapitalistetan sorturiko mugimendu politikoa da, emakumearen bozkatzeko eskubidea aldarrikatzen duena. Izan ere, Industria Iraultzak eragindako ondorioen artean, emakumearen parte hartze sozial handiagoa zegoen. Alemania edota Britainia Handia bezalako herrialde industrializatuetan emakume gazteen % 70a baino gehiagok soldatapeko lan bat zuten, eta ezkontzea jada ez zen emakumezko guztien bizitzako helburu eta irtenbide ekonomiko bakarra. I Gerrate Mundialean gainera, emakumezkoek ordura arte gizonezkoei gordetako lanak bete zituzten, eta haien balio sozialaz jabetzen joan ziren heinean, mugimendu sufragistak ere garrantzia hartu zuen.
Mugimendu sufragista
Herrialde jakin batzuetan mugimendu sufragista zuzentzen jakin zuen mobilizazio kolektibo zabaletik etorri zen berrikuntza nagusia.
Mormopterus beccarii
Mormopterus beccarii Mormopterus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Molossinae azpifamilia eta Molossidae familian sailkatuta dago
Emakumeen sufragismoa
Amerika n
1927 an, San Juanek bere Konstituzioa hausten du eta emakumeek gizonen eskubide berdinak dituztela aitortzea lortzen dute. 1930 eko kolpeak, ordea, bertan behera uzten ditu aurrerapen guzti horiek.
1906 an, Alicia Moreau de Justok Pentsamendu Askearen Nazioarteko Kongresuan parte hartu zuen. Urtebete geroago, Emakumezkoen Sufragioaren Eskubide Komitea sortu zuen. 1919 an, Washingtonen, Langileriaren Kongresu Nazionalera joan zen, non Ipar Amerika ko sufragistekin harremanak izan zituen. Argentinara itzuli zenean Batasun Feminista Nazionala sortu zuen. Talde honek emakumeen boto simulazio bat egin zuen 1920 ko hauteskunde legegileetan.
Emakume botoaren aitzindari nagusia Julieta Lanteri izan zen, italiar etorkinen alaba, 1910 ean epaile nazional bati herritar bezala bere eskubideak, baita politikoak ere, emateko eskatu ziona. Claros epaileak bere eskaera onartu eta zera adierazi zuen:
1946 ko otsailaren 27an, Juan Domingo Perón presidente izendatu zuten hauteskundeak egin eta hiru egunera, bere emazte eta lehen damak, Eva Perón ek, bere lehen hitzaldi politikoa eman zuen, gizon eta emakumeen eskubide berdintasuna eta, bereziki, emakumeen botoa eskatu zituen:
Hiru artikulutan idatzitako testu laburra izan arren, ia eztabaidarik sortu ezin zuena, Senatua k 1946 ko abuztuaren 21ean proiektuari santzio erdia jarri zion, eta urtebete baino gehiago itxaron behar izan zen Diputatuen Ganberak 1947 ko irailaren 9an 13.010 Legea zehatzeko, Argentinan gizonen eta emakumeen arteko eskubide politikoen berdintasuna eta sufragio unibertsala ezarriz. Azkenik, 13.010 Legea aho batez onartu zen.
Morales de Campos
Morales de Campos Valladolideko udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
Emakumeen sufragismoa
Amerika n
Emakumeen botoa Perun 1955eko irailaren 7an lortu zen, Frantziako presidenteak 12391.52 Legea aldarrikatu zuenean.
1932an, 8.927 Legea onartu zen, emakumeek hauteskunde nazionaletan bozkatzeko duten eskubidea baimentzen zuena, 1938ko hauteskunde orokorretan lehen aldiz gertatu zena.
Europa
Ordea, sufragismoak ez zuen eragin maila berdina izan Europa ko herrialde guztietan:
Hurrengo egunean, urriaren 1ean, Victoria Kentek esku hartu zuen emakumeei botoa emateko epea atzeratzea eskatzeko; izan ere, bere ustez, emakume espainiarrak ez zuen "errepublikar sutsu demokratiko eta liberala", eta bere botoa arriskutsua zen Errepublikarentzat. "Errepublikarekin bizitzen urte batzuk eman eta gero", emakumea "Errepublikako defendatzailerik sutsuena" izango zela gaineratu zuen, eta, horregatik, botoa atzeratzea eskatu zuen. Victoria Kententzat, Errepublikaren arriskuaren frogetako bat, Gorteetako Presidenteari, emakume katolikoen milioi eta erdi sinadura ematea izango litzateke, elizaren pribilegioak errespeta zitezen, Errepublikaren aldeko emakumeen sinadurarik egon ez zen bitartean.
Sufragistek jaso zuten oposizioa
Mugimendu sufragistek oposizio handia jasan behar izan zuten, izan ere, ordura arte inposaturiko gizarte ordena kolokan jartzen zuen, emakumeek etxetik kanpoko bizitza publikoan parte hartzeko eskubidea aldarrikatu egiten zuen heinean. Horrela, gizonezkoek zein emakumezkoek osoturiko mugimendu anti–sufragistak ere sortu ziren, Ingalaterrakoak esaterako oso ezagunak izanik. Ordea, I Gerrate Mundialak eta gerraostearen testuinguruan emakumeen beharra esparru publikoetan nabarmena bihurtzen hasi zen, borroka sufragistak indarra hartuko zuelarik ere, eta ondorioz, gutxinaka hauen boto eskubidea aitortzen joango zen Europako herrialde ezberdinetan.
Issigeac
Etxebizitza
2007an 433 etxebizitza zeuden, 336 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 59 bigarren erresidentzia ziren eta 38 hutsik zeuden. 395 etxeak ziren eta 36 apartamentuak ziren. 336 etxebizitza nagusietatik 240 bere jabearen bizilekua ziren, 82 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 20 etxek bi zituzten, 84 etxek hiru zituzten, 87 etxek lau zituzten eta 144 etxek bost zituzten. 215 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 185 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 112 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Millet (Otomandar Inperioa)
Kontzeptua
Milletaren sistemak historia luzea du Ekialde Hurbila, eta oso hurbil dago musulmanak ez diren gutxiengoei buruzko arau islamikoetatik. Otomandar terminoak lege pertsonalari dagozkion auzitegi bereiziei egiten die erreferentzia (ezkontzak, herentziak, etab.), non gutxiengoei alderdi horretan beren kabuz antolatzeko aukera ematen zitzaien, otomandar gobernuaren ia inolako interferentziarik gabe, betiere musulmanik tartean ez bazegoen.
Seytroux
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Autruy-sur-Juine
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ponderosa (Kalifornia)
Ponderosa Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tulare konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Saint-Cyr (Vienne)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
The Godfather
Argumentua
1940eko hamarkada, AEBak. Don Vito Corleone (Marlon Brando) New Yorkeko mafiako bost familien Aitajaun errespetatu eta beldurgarria da. Lau seme-alaba ditu: Connie alaba (Talia Shire), hiru seme —Sonny odolberoa (James Caan), Fredo ahula (John Cazale) eta Michael zuhurra (Al Pacino), bere burua aitaren negozietatik kanpo mantendu nahi duena— eta semetzat hartutako bat, Tom Hagen (Robert Duvall), bere aholkularia dena. Bilera batean, Virgil Sollozzo "Turkiarra"k (Al Lettieri) Don Vito Corleoneri droga-negozioetan sartzeko proposatu dio, baina Sonny semearen iritziaren aurka, horretan ez sartzea erabaki du: orduan, Sollozok Corleone hiltzea agindu du eta horrek hiriko mafia familien arteko liskar bortitz, odoltsu eta ankerra dakar.
Mikoian-Gurevitx MiG-25
2,83 Macheko (3200 km/h) gehienezko abiadura jarraia du, baina 3,2 Matcheko (3600 Km/h) abiadura ere harrapa dezake, motorrentzako arriskuaz. Ahalmen oso handiko radarra du, bai eta 4 aire-aire misil ere.
Urtez luzez, hegazkin honi esker, arabiarrei Israelgo zerua nahieran igarotzea ahalbideratu zien, egoera hau israledarrek F-15 hegazkina eskuratu eta MiG-25 hegazkinak beren zerutik kanpo mantentzea lortu zuten arte luzatu zen.
Gilbert Duclos-Lassalle
1984an Frantziako jazarpen probako txapeldun izan zen, eta txapeldunorde amerikar proban.
Éturqueraye
Éturqueraye Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 2 argiketariak.
Mazama bricenii
Mazama bricenii Mazama generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Capreolinae azpifamilia eta Cervidae familian sailkatuta dago
Mucientes
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 732 biztanle zituen.
Limnonectes macrocephalus
Limnonectes macrocephalus Limnonectes generoko animalia da. Anfibioen barruko Dicroglossidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Hauteville (Aisne)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Ben Foster
Benjamin A. "Ben" Foster (Boston, ) estatubatuar aktorea da.
Ecsenius collettei
Ecsenius collettei Ecsenius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Calliano (Trentino)
Calliano Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Pleasant Grove (Maryland)
Pleasant Grove Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Allegany konderrian kokatuta dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Léoncel
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Borriana
Borriana bi udalerri ezberdinen izena da:
The Intruder (2019ko filma)
Sinopsia
Scott eta Annie Russell senar-emazte gazte batzuk dira; aspaldiko ametsa bete, eta landetxe bat erosiko dute Napa Valley inguruan. Hasieran, pozarren daude, harik eta Charlie Peck jabe ohiak etxea ez duela utzi nahi jakiten duten arte. Hortik aurrera, amesgaizto bihurtuko da bikote gaztearen egunerokoa.
Marfa (Texas)
Marfa Texasko hiri bat da. Presidio konderrian kokatua dago. 2010ean 1,981 biztanle zituen, 4.22 kilometro koadrotan banatuta.
Janek Tombak
Janek Tombak (Poltsama, Estonia, 1976ko uztailak 22) estoniar txirrindulari profesional ohia da. 1999tik da profesionala.
Palmaresa
1998
2005
Urrutume baserria
Ezaugarriak
Eraikuntza trinkoa eta bakartua da, ez dauka atxikitako eraikinik, oinplano laukizuzena eta handia da, teilatua lau isurialde eta hiru solairu ditu: behekoa, lehena eta estalkipea. Arkudun ataripea dauka.
Arnasa Euskara Elkartea
Arnasa Euskara Elkartea Pasai Antxoko (Gipuzkoa) euskara-elkartea da. 1994an sortu zen Pasaian, eta euskararen normalizazioa bultzatzeko helburua du. Hiru taldetan banatua dago Arnasa euskara-elkartea: kultura-taldea, aisialdi-taldea eta aldizkari-taldea. Branka aldizkaria argitaratzen du.
Pars-lès-Chavanges
Etxebizitza
2007an 35 etxebizitza zeuden, 30 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 34 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 30 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
Ecsenius dilemma
Ecsenius dilemma Ecsenius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Autry-le-Châtel
Autry-le-Châtel Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
The White Crow
The White Crow 2018ko Ralph Fiennes ingeles zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Sinopsia
1961. urtean, Rudolf Nureiev dantzariak bira bat egingo du SESBetik kanpo, Kirov Ballet Companyako kide moduan. Bira horretan ihes egiteko erabakia hartu zuen Nureiev dantzari gazteak.
Ellen Hayes
Lana
Hayes-ek A.B. bat lortu zuen Oberlin-en 1878an, eta Adrian College-n irakasten hasi zen. 1879tik 1916ra, erretiratu arte, Wellesley ikastetxean irakatsi zuen, non 1888ko matematika-departamentuaren buru bihurtu zen. Hayes aktiboa izan zen astronomian ere, 267 Tirza asteroidearen orbita kalkulatu zuen Leander McCormick Behatokian, Virginiako Unibertsitatean ikasten ari zen bitartean.
Diego Mazkiaran
Biografia
Zezenketak utzi ondoren, burua galdu eta zoroetxe batean sartu zuten hil arte.
Vaudelnay
Biztanleria
2007an Vaudelnay udalerrian erroldatutako biztanleak 1.201 ziren. Familiak 444 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 156 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 184 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
HIESaren Nazioarteko Elkartea
Historia
1988an sortu zen Stockholmoko HIESari buruzko Nazioarteko IV. Konferentzian, egoitza Suediako hiriburuan ezarriz. 2004an Genevara eraman zuten egoitza nazioarteko beste erakunde batzuekin loturak sendotzeko, batez ere Munduko Osasunaren Erakundearekiko.
Olinpiar Jokoak
Olinpiar Joko modernoak K. a. VIII. mendeko Antzinako Olinpiar Jokoetan inspiratu ziren. Antzinaroan antolatutakoen antzeko ekitaldi batzuk egiteko ideia sortu zen, nagusiki Pierre Frèdy noble frantsesaren gestioei esker zehaztuko zirenak, Coubertingo baroia. Coubertin baroiak Nazioarteko Olinpiar Batzordea (NOB) sortu zuen 1894an. Ordutik, NOB bihurtu da Olinpiar Mugimenduaren organo koordinatzailea, haren egitura eta agintea zehazten duen Olinpiar Gutunarekin.
Olinpiar Joko Modernoak
Estadio hau 1870ean eta 1875ean izan zen olinpiar jokoen egoitza. 1890ean, Wenlockeko Olinpiar Jokoetara joan ondoren, Pierre de Coubertin frantziar baroia Nazioarteko Olinpiar Batzordea (NOB) sortzeko inspiratu zen. Coubertinek Brookes eta Zappasen lanetan oinarritu zituen bere ideiak, lau urtean behin ospatuko ziren nazioarteko Olinpiar Jokoak ezartzeko asmoz, eta Kongresu Olinpikoan aurkeztu zituen. Bilera hori 1894ko ekainaren 16tik 23ra egin zen, Parisko Unibertsitatean. Ekainaren 23an aho batez onartu zen Olinpiar Jokoen berpizkundea zehazten zuen ebazpen bat, gainera, hauen lehen edizioa Atenasen bi urte beranduago izango zela ezarri zen. Bi urte geroago, Coubertinek Vikelas ordezkatu zuen erakunde horretako presidente gisa.
Nazioarteko Olinpiar Batzordea
Olinpiar Mugimenduaren aterki erakundea, Nazioarteko Olinpiar Batzordea, Olinpiar Jokoen edizio bakoitzaren egoitza den hiria aukeratzeaz, horien plangintza gainbegiratzeaz, kirol programa eguneratzeaz eta onartzeaz, eta babesletza eta irrati-difusio eskubideen negoziazioaz arduratzen da. Egoitza Lausanan (Suitza) duen erakunde hau Pierre de Coubertinek sortu zuen 1894. urtean.
Sinbologia
Mugimendu Olinpikoak hainbat sinbolo erabiltzen ditu Gutun Olinpikoan jasotako idealak irudikatzeko. Ikur olinpikorik ezagunena eraztun olinpikoak dira: bost eraztun elkarlotu, bertan bizi diren bost kontinenteen batasuna irudikatzen dutenak (Afrika, Amerika, Asia, Europa eta Ozeania). Eraztunen kolorezko bertsioak, kolore urdin, hori, beltz, berde eta gorriko bost eraztun irudikatzen ditu hondo zuri baten gainean, honek, olinpiar bandera osatzen duelarik. Kolore horiek aukeratu zituzten, nazio bakoitzak gutxienez bat duelako bere bandera nazionalean. Bandera 1914an diseinatu zen, baina 1920ko Anberesko Olinpiar Jokoetan altxatu zen lehen aldiz. Ordutik, Jokoen ospakizun bakoitzean igo izan dute bandera. Olinpiar leloa Citius altius fortius da, "azkarragoa, altuagoa, indartsuagoa" esan nahi duen lokuzio latinoa. .
La Haye-du-Puits
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 974 ziren, horien artean 632 aktiboak ziren eta 342 inaktiboak ziren. 632 pertsona aktiboetatik 531 lanean zeuden (291 gizon eta 240 emakume) eta 102 langabezian zeuden (48 gizon eta 54 emakume). 342 pertsona inaktiboetatik 114 erretiraturik zeuden, 78 ikasten zeuden eta 150 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Joanes Otsalde
Biografia
1859tik 1872 arte Beskoitzen bizi izan zenez bertako Herriko Etxean oroitarria jarri zuten. Argentinako Entre Ríosko probintziako Gualeguay hirira joan zen, Joxe Mendiagak eta beste testigantza batzuek diotenaren arabera; han emaztea eta haur batzuk utzi zituen eta Euskal Herrira itzuli zen. Bidarrai Sastrienia etxean hil zen 1897ko abenduaren 13an. Apaizik gabe ehortzita, ez da bere arrastorik geratzen herriko hilerrian. Dirudienez herriko apaizak ez zuen oso laket izan Otsalderen bizitza familiarra ezta bere errepublikar ideologia ; hala ere izan zuen harreman onik apaiz euskaltzale batekin, Gratien Ademarekin.
Saint-Gaudent
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 165 etxebizitza zeuden, 132 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 164 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 132 etxebizitza nagusietatik 116 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 80 etxek bost zituzten. 105 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 64 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Olinpiar Jokoak
Arrazakeria
Gaur egun NOBk Olinpiar Jokoetan arrazakeriaren agerpen posibleak debekatzen dituen arren, hauek ez ziren arrotzak izan zenbait ediziotan, herrialde ezberdinetatik edo hauen atletetatik.
Dopina
Dopin proba batean positibo eman zuen lehen atleta olinpikoa Hans-Gunnar Liljenwall izan zen, 1968an Mexikon alkoholagatik positibo eman zuen suediar atleta bat. Ben Johnson (100 metroak irabazi zituen) atleta kanadarraren dopina izan zen publizitaterik handiena izan zuena Seulen 1988an. Johnsonek positibo eman zuen estanozolagatik eta urrezko domina kendu zioten.
Sexismoa
2012ko Olinpiar Jokoak izan ziren parte hartu zuten herrialde guztiek euren talde olinpikoan emakumeak sartu zituzten lehenak. Saudi Arabiak bi emakume sartu zituen Sarah Attar eta Wojdan Shahrkhani ; Qatarrek lau sartu zituen: Noor Hussain Al-Malki, Bahiya al-Hamad, Nada Wafa Arkaji eta Aya Majdi; Bruneik Maziah Mahusin, emakume bat sartu zuen. Qatarrek, gainera, Bahiya al-Hamadi aukeratu zuen bandera eramateko Londreseko Olinpiar Jokoen irekiera ekitaldian.
Marlin (Texas)
Marlin Texasko hiri bat da. Falls konderrian kokatua dago. 2010ean 5,967 biztanle zituen, 11.7 kilometro koadrotan banatuta.
Protomyctophum beckeri
Protomyctophum beckeri Protomyctophum generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Zdenĕkita
Ezaugarriak
Zdenĕkita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 - 2 da.
Artearen Museo Nazionala (Osaka)
Artearen Museo Nazionala (国立国際美術館) Osakako museo ezaguna da. Kita-ku auzoan dago eta 2004ean inauguratu zen.
Le Monastère
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Le Monastère udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 408 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Hallu
Biztanleria
2007an Hallu udalerrian erroldatutako biztanleak 171 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Agustin Kardaberaz
Obra
Urte buruan euskarari buruzko lehen obra eman zuen argitara: Eusqueraren Berri Onac, eta ondo escribitceco, ondo iracurtceco, ta ondo itzeguiteco Erreglac. Azken obra hori bederatzi ataletan banatua da eta euskara goraipatzeaz gainera erlijiorako zein hizkuntza egokia den azaltzen zuen. 1762an eman zuen argitara ''Ondo iltcen icasteco ta ondo iltcen laguntceco egercicioak: era bidez eriai ondo itzeguiteco modua: azquenic gure Necazariac ondo bici ta ondo iltceco bidea, bearren diren Doctrina ta Egemploetan. Egercicioen hirugarren partea'' obra.