cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Konpromiso eraztun
Herrialde desberdinetan
Txile, Espainia eta Mexikoko eskualde batzuetan, senargaiak konpromiso-erloju bat jaso ohi du konpromiso-eraztunari erantzuteko.
Cossaye
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 495 ziren, horien artean 351 aktiboak ziren eta 144 inaktiboak ziren. 351 pertsona aktiboetatik 322 lanean zeuden (184 gizon eta 138 emakume) eta 29 langabezian zeuden (13 gizon eta 16 emakume). 144 pertsona inaktiboetatik 53 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 64 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Martina Casiano y Mayor
Haurtzaroa eta gaztaroa
Martina Casiano y Mayor Madrilen jaio zen 1881eko urtarrilaren 30ean. Jatorri xumekoa, 14 urte zituela Eskola Normal Zentralean sartu zen, non ikasle gisa izandako hastapenak ez ziren oso emankorrak izan, eta lehen ikasturtea errepikatu egin behar izan zuen (1896-1897). Bertan behera utzi zituen irakasgaien artean Aritmetika eta Geometria zeuden, eta horiek, bizitzaren paradoxak, urteetara beren espezialitate bihurtuko ziren, maistra gisa. Hala ere, errendimendua hobetu egin zuen urtetik urtera, nabarmen. Bigarren maila kalifikazio onekin bukatu ondoren, Lehen Hezkuntzako Maistratzarako onartu zuten (1898ko ekaina), eta hurrengo urtean Goi Mailako Irakaskuntzako Maistra titulua lortu zuen Bikain kalifikazioarekin. Azkenik, 1901eko ekainean, Gradu Normaleko Errebalida gainditu zuen.
SEFQko kidea
1912ko ekainaren 27an, Ikasketak Zabaltzeko Batzordeak (JAE) beste beka bat eman zion Alemanian ikasten jarrai zezan urtebetez, eta laguntza hori jaso zuen lehen emakumeetako bat izan zen. Laguntza 350 pezetakoa zen. hilero, gehi 500 pta. joan-etorrietarako eta 300 PTA. matrikuletarako. Martina Casianok alemanaren eta frantsesaren berri izan zuen, eta mugimendu zientifikoari jarraitu zion Alemanian, ahalik eta zientzialari gehien hara bidaltzeko interesa erakutsiz eta Zientziako hezkuntzari buruz herrira ekar zitezkeen ezagutza berriak azpimarratuz:
Gerra Zibila eta ondorengo aldia
Espainiako Gerra Zibilaren amaieran, espediente bat ireki zioten, eta, horren bidez, enplegu-soldaten etenaldia eta Cádizko maisu-maistren eskolara nahitaez lekualdatzea ezarri zitzaion; han, Baltasara Paula ahizparekin lan egin zuen. Cadizen, Martina Casiano Zientzia Katedradun Numerario izatera iritsi zen, Fisika, Kimika, Higiene, Fisiologia eta Historia Naturaleko eskolak emanez, bai "Fernán Caballero" Maisu-maistren Eskola Arruntean, bai "Manuel de Falla" Maisu-maistren Eskola Normalean, erretiroa hartu arte (1950-51).
Martha M. Place
Biografia
1899ko otsailaren 7an, William Place etxera heldu zenean, Marthak aizkora batez eraso egin zion. Placek laguntza eskatu zuen eta polizia heldu zenean, ohe baten azpian Idaren gorpua aurki zuten. Dirudienez, gazteak ahoa azidoz errea zuen eta, antza, itota hil zen. Idak 17 urte zituen.
Sumi-e
Sumi-e edo suiboku (japonieraz 墨絵; "水墨画;", 'suibokuga'? ere bai), japoniar margolaritzaren eskolako tintaz eginiko marrazki monokromatiko teknika bat da. Txinan garatu zen Tang dinastiaren garaian (618-907), eta estilo bezala ezarri zen Song dinastiarekin (960-1279). Japonian, XIV. mendean sartu zuten zen budismoko monjeek, eta geroz eta ospetsuago egin zen Muromachi garaian, (1338-1573).
Borislav Stanković
Borislav Stanković (Борислав Станковић; Bihać, Jugoslavia, 1925eko uztailaren 9a - Belgrad, 2020ko martxoaren 20a) serbiar saskibaloi-jokalaria eta entrenatzailea izan zen. Gainera, nazioarteko zenbait kirol erakundeko zuzendaria izan zen, horien artean Saskibaloiko Nazioarteko Federazioaren idazkari nagusi emeritua.
Blanca Vidal
Lan ibilbidea
Oso txikitatik atzerrira joan zen eta funtzio garrantzitsuak egin zituen Uruguai, Txile eta Argentinan, besteak beste. Montevideoko Cibils antzokian egin zuen debuta 1901ean, Las tentaciones de San Antonio lanarekin. Jendeak asko txalotu zuen, ahoskera onagatik eta interpretazio-kalitateagatik.
Bel Air (Los Angeles)
Bel Air (maiz modu okerrean Bel-Air idatzia) AEBtako Kalifornia estatuko Los Angeles hiriko luxuzko auzo bat da, hiriaren erdigunetik 19 kilometro mendebaldera. 1923an Alphonzo E. Bellek aberatsentzako bizileku hau eraiki zuen, Beverly Hills eta Holmby Hills auzoekin batera "Golden Triangle" ("Urrezko Hirukia") deritzon eremua osatzen dutelarik.
Fairbourne
Fairbourne Galesko ipar-mendebaldeko Gwynedd eskualdean dagoen kostaldeko udalerria da.
Sibynophiinae
Sibynophiinae Colubridae familiaren barruko narrasti azpifamilia bat da. Asiako hego-ekialdean eta Amerikan bizi dira.
Balazuc
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Anni Albers
Anni Albers, jaiotzez  Annieliese Fleischmann (Berlin, Alemania, 1899ko ekainaren 12a - Orange, Connecticut, AEB, 1994ko maiatzaren 9a) ehungintzako diseinatzailea, margolari eta diseinatzaile alemaniarra izan zen. Bauhaus eskolako ikasle eta irakaslea izan zen.
Biografia
17 urte bete zituenean Martin Brandenburgen-ren pintura eta arkitektura tailerrean sartu zen, Berlinen. Hiru urteko hezkuntza artistikoarekin graduatu zen. Beranduago Dresden Arte Ederren Akademian sartzen saiatu zen, baina ez zuen arrakastarik izan, eta 1919an alde egin zuen eta Hanburgoko Ehungintza Arte Eskolan izena eman zuen.
Emakumeek ezin zuten irakasgai batzuetara sartu, beraz, Anni bere bigarren urtean ezin izan zuen kristalezko tailerra aukeratu eta Gunta Stölzl-en ehungintza tailerra aukeratu behar izan zuen. Hamarkada honetan Bauhaus-eko ehungintzaren diseinua profesionalki praktikan trebekuntza zentratu zen 1929/30 ikasturtean ikasketak bukatu zituenerako, Annie-k arlo honetan zuen trebakuntza erakutsi zuen. Esate baterako, soinu gabeko oihala sortu zuen, islatzailea eta garbigarriak ( kotoiaz eta kelofanoz eginda), hain zuzen musika auditorio baterako.
1931 Bahauseko eskolaren oihal fabrikaren zuzendaria izendatu zuten, Gunta Stölzl ordezkatuz. Dessau egoitzaren irakasleetako bat izango zen eta Bauhaus tailer baten aginpean egongo zen emakumetako bat.
Shodo
Txinatar kaligrafiatik dator, eta duela milaka urte bezala praktikatzen da, pintzel batekin, tinta txinatarra prestatzen den tintontzi batekin, paperzapalgailua eta arrozez eginiko paper zati batekin. Gaur egun, fudepen batekin ere egin daiteke, tinta gordailua duen pintzel eramangarria.
Sphenomorphus mimikanum
Sphenomorphus mimikanum Sphenomorphus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Peniophora quercina
Sinonimoak: Thelephora quercina, Thelephora ciliata.
Deskribapena
Karpoforoa: Erresupinatua, hainbat zentimetroko luzerako plaka edo zarakarrez osatua dago. Gaztetan oso itsatsia egoten da zurarekin, baina lehortzean substratutik askatu egiten da ertzean, eta ertza gorantz okertzen da.
Sasoia eta lekua
Udazkenean. Haritz, arte eta gaztainondoen adar hiletan garatzen da (Quercus robur, Quercus rotundifolia, Quercus pyrenaica, Fagus sylvatica, Castanea sativa).
Indiaka
Indiaka Hego Amerikan jolasten den talde kirol bat da, eta bertan erabiltzen den elementu nagusiaren izena ere bada. Jokoak harremana du boleibolarekin eta badmintonarekin, sare batek mozten duen zelaiak jokatzen delako.
Nicolae Ciucă
Nicolai Ionel Ciucă (Plenița, 1967ko otsailaren 7a) errumaniar militar eta politikaria da. Errumaniako lehen ministroa izan zen 2021etik 2023ra.
Progesterona
Ernalduak dauden animalien obulutegitik edo sintesi bidez lortzen da. Arriskutsua da, minbizia eragin dezakeelako.
Aizkorriko mendilerroa
Aizkorriko mendilerroa Gipuzkoako hegoaldeko mendilerroa da, Oñati (Debagoiena) eta Zegama (Goierri) artean kokatua. Haren lurrek Aratz-Aizkorriko natura parkearen babesa dute. Ipar-mendebalderantz, Aizkorriko mendilerroaren jarraipena da Aloñakoa, mendebaldean ditu Urbiako zelaiak, hegoaldean Urkilla mendilerroa eta hego-ekialdean Aratz mendia.
Taula periodikoko periodo
Hirugarren periodoa
Hirugarren periodoan 3s eta 3p orbitalak dituzten elementuak topa daitezke. Guztiak naturan topa daitezke, eta gutxienez, isotopo egonkor bat dute. Argona kenduta, beste guztiak oinarrizko biologia eta geologiarako garrantzitsuak dira. Hauek dira periodo honetako elementu guztiak:
Laugarren periodoa
Laugarren periodoan d orbitala duten elementuak agertzen dira lehen aldiz. Periodo honetan kaltzio eta potasio ditugu, biologikoki garrantzitsuak direnak. Trantsizio-metaletan oso garrantzitsuak diren batzuk ditugu: burdina, kobaltoa, nikela eta kobrea. Gehienek garrantzi biologikoa dute.
Charade (1963ko filma)
Argumentoa
Emakume bat eski estazio batean oporrak igaro ondoren itzuli eta bere senarrari dibortzio eskatzekotan dabil, baina Paris hiriko etxebizitzara itzultzean bere senarraren hilketaz berri emango diote. Estatubatuar enbaxadaren ustez hilketa antzina senarraren kideak izan ziren hiru gizonen ardura izan omen daiteke.
Saint-Thibaud-de-Couz
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina eta 2 jatetxeak.
Hasegawa Tōhaku
Eitoku 1590ean hil ondoren, Tohaku, bere garaiko maisu bizirik handiena bezala geratu zen, Hideyoshiren margolari ofiziala bihurtuz.
Chatte (Isère)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.524 ziren, horien artean 1.112 aktiboak ziren eta 412 inaktiboak ziren. 1.112 pertsona aktiboetatik 1.009 lanean zeuden (549 gizon eta 460 emakume) eta 103 langabezian zeuden (52 gizon eta 51 emakume). 412 pertsona inaktiboetatik 163 erretiraturik zeuden, 125 ikasten zeuden eta 124 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chatte udalerrian 966 unitate fiskal zeuden, 2.398 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.311 euro zen.
Marcia Brown
Lan ibilbidea
2015eko apirilaren 28an hil zen Laguna Hillsen (Kalifornia).
Sistema trifasiko
Sistema trifasiko bat orekatua da hiru faseen korronteak berdinak badira eta fase arteko desfasea simetrikoa —120ºkoa— bada. Hauetako baldintza bat betetzen ez bada sistema desorekatua da. Sistemako tentsioak orekatuak izanda, hargailutik korronte desberdinak edo 120ºko desfase desberdinak igarotzea eragiten duen inpedantzia desberdinen taldeari, karga desorekatu edo karga asimetriko deitzen zaio.
Sorkuntza eta banaketa
Zentral elektrikoan, sorgailu elektrikoak energia mekanikoa hiru korronte alternotan bihurtzen du, sorgailuaren harilkatu bakoitzeko korronte bat. Harilkatuak era zehatz baten antolatuak daude, korrontearen balioaren aldaketa sinusoidala izan dadin, eta hiru korronteek maiztasun berdina izan dezaten, baina bakoitzaren uhin-formaren balio maximoak besteekiko ziklo heren bateko (120°) desplazamendu edo desfasea duelarik. Sorgailuaren maiztasuna orokorrean 50 edo 60 hertzekoa da, herrialdearen arabera, Europan 50 Hertzekoa delarik.
Izar eran
Kirchhoffen korrontearen legea neutroko korapiloan erabiliz, faseko hiru korronteen batura neutroko lineako korrontea da. Karga orekatuen kasuan:
Triangelu eran
Triangelu erako zirkuituetan, kargak lineen artean konektatzen dira, eta beraz kargek lineen arteko tentsioak ikusten dituzte:
Villiers-en-Bois
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Elcho (Wisconsin)
Elcho Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Langlade konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Saint-Genest-sur-Roselle
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 260 ziren, horien artean 209 aktiboak ziren eta 51 inaktiboak ziren. 209 pertsona aktiboetatik 196 lanean zeuden (100 gizon eta 96 emakume) eta 14 langabezian zeuden (8 gizon eta 6 emakume). 51 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Tunel-efektua
Garapen matematikoa
M(x) konstantea izan beharrean x-rekin aldatzen diren kasuak zailagoak dira. Salbuespenak diren kasuetan da errazagoa ebazpena, baina errealitate fisikoarekin loturarik ez duten egoerei dagozkie.
WKB hurbilketa
Beraz, soluzioa eta probabilitate banaketa ondoko hauek dira,
Transmisio eta islapen koefizienteak
Beraz,
Transmisio eta islapen koefizienteen adierazpenetara iristeko aurreko ekuazioetan mugalde baldintzak inposatu behar dira: \psi(0), \psi(a) eta bi hauen deribatuek jarraituak izan behar dute. Horrela lau ekuazio lortzen dira
Transmisio-indizea (tunelatze probabilitatearen adierazletzat har daiteke) esponentzialki txikitzen da potentzial-langaren zabalera handitzean. Hala ere hau ez da emaitza zehatza. Hurbilketarik erabiltzen ez bada, lortutako adierazpena hau da :
Coulanges-lès-Nevers
Biztanleria
2007an Coulanges-lès-Nevers udalerrian erroldatutako biztanleak 3.527 ziren. Familiak 1.585 ziren, horien artean 419 pertsona bakarrekoak ziren (162 bakarrik bizi ziren gizonak eta 257 bakarrik bizi ziren emakumeak), 682 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 388 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 96 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Lycodes sigmatoides
Lycodes sigmatoides Lycodes generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Ménétréol-sur-Sauldre
Etxebizitza
2007an 181 etxebizitza zeuden, 106 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 55 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 181etxeak ziren. 106 etxebizitza nagusietatik 84 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 92 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 50 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 50 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Frankismo soziologiko
Ezaugarri anakroniko hauek ez dira ekonomikoki, sozialki eta politikoki garatutako gizarte moderno batenak, baizik eta industriaurreko gizarte batenak. Diktaduran jasandako errepresio-politikak, Espainiako Gerra Zibilaren errepikapenaren beldurrak edo garapen-plan ekonomikoen eraginak frankismo soziologikoa sortu eta bultzatu zuten. Diktaduran, gehiengo sozialak- tartean hasieran frankismoaren alde egin zutenek- kontserbazio eta biziraupen aldeko jarrera izan zuen, autoritateari era konformista batean makurtzen. José Luis López Arangurenen esanetan, "frankismoa, hasieran sistema politiko bat izanda, espainiarrentzat bizimodu bilakatu zen"
Muskilda
Herritik abiatzen da ondo markatutako bide zaharra elizaren goialdetik, via crucis modukoa dena. Muskildatik bestela ateratzen dira bideak Abodiko mendilerrora joateko.
Folklorea
Honen ohorez, urtero irailaren 8an festa ospatzen dute, 8 dantzarik eta "Bobo" izeneko pertsonaiek 4 makil-dantza ("Emperador", "Katxutxa", "Danza" eta "Modorro"), "el Pañuelo" zapi-dantza eta "la Jota" egiten dutelarik. Halaber, "Pasacalles" egiten dute agintarien ibilaldietan eta Andre Mariaren prozesioan. Dantza hauek tradizio handikoak dira XVII. mendetik.
Saint-Germain-Laprade
Saint-Germain-Laprade Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bitiligo
Azalak kolorea galtzen badu ere, ez zaio testura aldatzen, nahiz eta batzuetan orbanaren mugetan hantura txikiak ager daitezkeen. Aipatu beharra dago gaixotasun hau ez dela kutsakorra eta bere ondorioak estetikoak besterik ez direla, eta ondorioz, psikosozialak.
Historia
Bestalde, XIX. mende amaieran, Moritz Kaposi (1837-1902) dermatologo hungaroak bitiligoa definitui zuen distrofia pigmentario bat bezala.
Banne
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 388 ziren, horien artean 252 aktiboak ziren eta 136 inaktiboak ziren. 252 pertsona aktiboetatik 214 lanean zeuden (124 gizon eta 90 emakume) eta 37 langabezian zeuden (11 gizon eta 26 emakume). 136 pertsona inaktiboetatik 55 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 52 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Banne udalerrian 298 unitate fiskal zeuden, 639,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.044 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Banne udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 852 hektarea erabiltzen.
Saint-Ouen-du-Breuil
Saint-Ouen-du-Breuil Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bigarren motako Stirling zenbaki
n eta k balio zenbaitetarako, bigarren motako Stirling zenbakien taula da honako hau:
Chavacano
Aita gurea Zamboangako chavacanoz
Tata de amon talli na cielo,
Robecco d'Oglio
Mugakideak
Robecco d'Ogliok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Odaliska (Fortuny)
Historia
1857an Fortunyk margotzeko pensio-beka bat eskuratu zuen eta horrek, Erroman zegoen bitartean, zenbait obra egin eta Bartzelonako Diputaziora bidali beharra ezartzen zion. Konpromiso horrek zehatz-mehatz lan hauek agintzen zizkion: irudi marraztu batzuk, egile klasiko baten margolanaren kopia bat eta Kataluniako historiarekin lotuta zegoen olio bat. Odaliska bezalako margolanik ez zen komenio horretan aipatzen baina, hala ere, lan hau, 1861an egina, Bartzelonara lehendabizikoa bidali zuen izan zen, 1862ko otsailaren 14ean. Nolabait, 1860an Marruekosera egin zuen bidaiaren ondorioa izan zen.
Ruffiac (Lot eta Garona)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Konstantinoplaren erorialdia
Bizantziar Inperioaren egoera
Konstantinopla izan zen inperioko hiriburua Konstantino Handia erromatar enperadoreak sagaratu zuenetik 330ean. Hiria hurrengo hamaika mendeetan askotan setiatu bazuten ere, behin baino ez zuten konkistatu; hau da, 1204an, Laugarren Gurutzadan. Gurutzatuek hirian bertan eta inguruotan estatu latindar ezegonkor bat ezarri zuten. Bitartean, Inperioko gainerako lurrak banandu ziren estatu greziar txiki batzuetan. Garrantzitsuenak Nizea,Epiro eta Trebizonda izan ziren. Greko horiek batera egin zioten aurre Latindar Inperioaren aurka, baina baita elkarri ere bizantziar tronua eskuratzeko.
1450ean akituta zegoen Inperioak hiria bera, inguruko kilometro batzuk, Marmarako itsasoko Printze uharteak eta Peloponesoa (Mystras zelarik bere zentro kulturala) mantentzen zituen. Laugarren Gurutzadan sortutako Trebizondako Inperio independenteak bizirik irauten zuen Itsaso Beltzeko itsasertzean.
Prestakuntzak
Turkiarren aurkako beste estrategia bat izan zen Teodosiar Harresiak konpontzea. Enperadoreak guztiz beharrezkoa zela uste zuen eta batez ere Blachernae barrutiko harresia gotortuena izan zela egiaztatu zuen iparralderantz ateratzen baitzen. Lurrezko fortifikazioek 18 m. zabalerako lubakia zuten eta atzean bi almenadun harresi zituzten dorrez josita. Dorreen bitartean 45-55 metro zegoen.
Europaren Laguntza
Konstantino XI.a bizantziar enperadoreak, berehala ulertu zituen Mehmeden benetako asmoak, eta Mendebaldeko Europara begiratu zuen laguntza eske; baina orduan, ekialdeko eta mendebaldeko elizen arteko mendeetako gerrak eta etsaitasunak ondorioak ekarri zituzten. 1054ko elkarren eskumikuaz geroztik, Erromako aita santua ekialdeko elizaren gainean bere autoritatea ezartzen saiatzen tematu zen.
Setioa
Saiakera batzuk alferrik egin bazituzten ere, Suleiman Baltoghluren armada ezin izan zen Urrezko Adarrera sartu, aurretik bizantziarrek kate bat barneko portuaren ahoaren mutur batetik bestera luzatu zutelako. Otomandar armadaren betebeharra laguntza itsasontzirik sartzea oztopatzea izan arren, apirilaren 20an lau itsasontzi sartu ziren  portura borroka latza baten ostean. Gertaera horrek defendatzaileen morala igo zuen eta Sultana lotsarazi zuen. Mehmedek Baltoghluri bizia barkatu zion haren menpekoek adore handiz borrokatu zela ziurtatu baitzioten.
Giustinianiren tropa genoarrak hirira eta porturantz erretiratu zirenean, Konstantinok eta bere gizonek, jada euren esku utziak, Janissarioen aurka borrokan jarraitu zuten. Konstantinoren gizonek, azkenean, ezin izan zieten otomandarrei hirian sartzea eragotzi, eta harresien hainbat puntutan erabat gainditu zuten defentsa. Turkiako banderak ikusi zituztenean Kerkoportaren gainetik hegan, postako ate txiki bat irekita geratu zen, izua barreiatu zen eta defentsa kolapsatu egin zen. Janizariek aurrera egin zuten, Ulubatlen Hasan buru zutela. Greziar soldadu asko etxera itzuli ziren beren familiak babestera, veneziarrak haien ontzietara erretiratu ziren eta genoar gutxi batzuek Galatara ihes egin zuten. Gainerakoak errenditu egin ziren edo bere buruaz beste egin zuten harresietatik jauzi eginez. Harresietatik hurbilen zeuden etxe grekoak izan ziren otomandarren kalteak pairatu zituzten lehenak. Esan ohi da Konstantinok, bere erregetza inperial purpura alde batera botaz, azken erasoa otomandarren aurka egin zuela, bere soldaduen ondoan kale gorrian galdu zelarik. Nicolas Barbaro veneziarrak bere egunerokoan zioen Constantinek bere burua urkatu zuela turkoak San Romanoko atean sartu zirenean. Hala ere, bere patua ezezaguna da.
Basakeriak
Encyclopædia Britannica ren arabera, Mehmed II.ak eliza ortodoxo askoren suntsipena baimendu zuen hasiera batean, baina hiriaren arpilaketa oso bat eragozten saiatu zen. Harrapaketa oso zehatza izan zen hiriko zenbait lekutan. Ekainaren 2an, sultanak hutsik eta erdi hondaturik aurkitu zuen hiria; elizak profanatu eta arpilatu egin zituzten, etxeetan ezin zen gehiago bizi, eta biltegiak eta dendak hustu. Honek negarrari eman omen zion esanez:"Hori hiria arpilaketari eta txikizioari eman duguna!"Beste harresietan zehar sartzen ari ziren marinel eta itsas-soldaduak eskala handian egiten zituzten harrapaketak, ate nagusitik kanpo zeuden tropa erregularrek saihestu ahal izan baino lehen. David Nicolleren arabera, jende arrunta otomandar konkistatzaileek hobeto tratatzen zuten gurutzatuek 1204an bere arbasoak baino, 4.000 greziar inguru setioan hil zirela adieraziz; aldiz, Senatu veneziarraren txosten baten arabera, 50 noble veneziar eta beste 500 zibil veneziar baino gehiago hil ziren setioan. Hiriaren aberastasunetako asko 1204an lapurtu zuten iadanik, otomandarrei harrapakin mugatua utziz 1453an.
Amenemhat I.a
Biografia
Amenemhat I.a, erahila hil zen, Sinuhéren istorioaren arabera, eta bere seme Sesostris I.a, Amenemhaten erregealdiko hogeigarren urtetik elkargobernaria zena izan zen bere oinordekoa. Beranduago, eraikuntza handiak bultzatuz herrialdeari eman zion garapen maila altuagatik bereziki gogoratua izan zen. San Petersburgoko museoan, bere gobernualdia loriatzen duen papiro bat dago.
Couloutre
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Pubis-mendi
Giza anatomian eta orokorretan ugaztunetan, pubis-mendia edo Venusen mendia (erromatar mitologiaren Venus jainkosaren izenetik ekarria) beheko eta aurreko pareta abdominalaren eminentzia da, pubis-hezurraren aurreko adarraren gainekoa. Emeetan aluaren aurreko pareta da.
Chavanoz
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Villiers-en-Plaine
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Conchy-les-Pots
Biztanleria
2007an Conchy-les-Pots udalerrian erroldatutako biztanleak 622 ziren. Familiak 233 ziren, horien artean 49 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 74 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 94 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Egiptoko XXXI. dinastia
Historia
Persiar domeinuko bigarren garai honek, hiru errege izan zituen: lehena, Artaxerxes III.a, K.a. 343an, Egiptoko XXX. dinastiako azken faraoia izan zen Nektanebo II.a garaitu zuena, eta, K.a. 338an bere jeneralak hil zuen arren, Artaxerxesen oinordekoa, bere seme Arses izan zen.
Aturriko txalupak
Txalupa sortzea
2019ko abuztuan, aurreko urteko azterketaren ondorioz, ibai jinkaria zerbitzu berri bat inauguratu zen, "Txalupa" izenekoa, Angeluko Briselames eta Bokaleko ontziralekuen artean, Baionako herriko etxeko ontziralekuraino, Baiona Handian. Euskal Hirigune Elkargoaren aurreikuspenen arabera, 100 000 bidaiari espero zituzten urtean, bi ibilbiderekin: udakoa, Baiona eta Angelu artean, eta negukoa, Baiona eta Bokale artean. Jean-Rene Etxegarai lehendakariaren hitzetan, "auto-gidarien eguneroko joan-etorrien alternatiba" zen. Itsasontziaren kostua milioi eta erdi eurokoa izan zen, eta horri ustiapenekoak gehitu behar zitzaizkion, 974 000 €, eta ontziralekuen egokitzapena, 200 000 €. "Txalupa"-ko pasatzeko maiztasuna ordubetean definitu zen noranzkoaren arabera, eta zehaztu ziren tarifak 1 € izan ziren bidaia bakoitzeko, 2 € 24 orduetan eta 8 € 10 bidaiak.
Flota
Sarean 2 ibilgailuk egiten dute lan guztira.
Saint-Ouen-le-Mauger
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Ouen-le-Mauger udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 516 hektarea erabiltzen.
Saint-Vital (Savoia)
Saint-Vital Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Barnas
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gulf Breeze (Florida)
Gulf Breeze Floridako hiri bat da. Santa Rosa konderrian kokatua dago. 2010ean 6,113 biztanle zituen, 61 kilometro koadrotan banatuta.
Erosteko ahalmen
Erosteko ahalmenaren kalkulua
Erosteko ahalmena, oro har, moneta-unitate batekin (dolarra edo euroa) eros daitezkeen ondasun eta zerbitzuen kopuruaren arabera neurtzen da.
Zumaiako Ikurrina
Zumaiako Ikurrina 1986tik aurrera Zumaian antolatzen den estropada da; Aita Mari Arraun Elkartea kluba da antolatzailea. Orio Arraunketa Elkartea da garaipen gehien lortu dituen taldea.
FC Torpedo Mosku
Historia
Diru arazoen erruz taldea krisi latzean sartu zen eta 2009an laugarren mailaraino jeitsi zen. Orduan ZIL-ek berriz erosi zuen eta bigarren mailan finkatu da Torpedo. Zortzi urteren ondoren 2014an lehen mailara igotzea lortu zuen baina hurrengo urtean 15. egin eta jeitsi egin da.
Tiroa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Mistoa 10 metro aire erriflea taldea
10 metroko aire errifle talde mistoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Asaka Tiro Gunean egin zen 2021eko uztailaren 27an, Japonian.
Errenteria
Ekonomia
Industria izan zen urte luzez udalerriko jarduera nagusia. Industriek zer-nolako dinamika zuten herrian eta zer-nolako lotura bizitza sozial, politiko eta ekonomikoarekin aintzat hartuta, aro garaikidean sei garai desberdin hauek bereizi daitezke:
Lehenengo fabrikak: 1845etik 1880ko hamarkadara arte.
Industrializazioko lehen aldi horretan aldaketa handiak gertatzen hasi ziren Errenteriako egitura ekonomikoan, egitura demografikoan, hiri-egituran eta gizarte-egituran. Hiru mila biztanle baino gutxiago zituen, eta horietatik mila baserrietan bizi ziren. Industriako langileen proportzioa, biztanle guztiekiko, historia osoko handiena zen. Une hartan, Errenteriak nekazaritzatik eta arrantzatik bizi zen herri izateari utzi zion, eta herri industrial bilakatu zen pixkanaka.
1871. urterako industria herriko sektore ekonomiko nagusia izan arren, inguru horretan izan zuen lehen krisia. 1868an, desagertu egin zen liho-fabrika bat, txikiena eta gainerakoak baino gutxiago mekanizatua zegoena, eta ekoizpena beheraka hasi zen gainerakoetan. Beherakada horren jatorria Espainiako ekonomiaren zenbait krisi izan ziren, lotura zutenak bai muga-zergen ezarpenarekin (1869), bai karlistaldiarekin. Gerrak, 1872tik 1876ra luzatu zenak, herriko ekoizpena geldiarazi zuen denbora batez, eta XIX. mendeko 70eko hamarkadaren amaieran egoera zaila zen.
Industriaren goraldia: 1880tik 1910era arteko hamarkadak
Garai honetan sortu ziren lantegi hauek: 1886 an La Ibérica (galletak); 1894an Albayalde (pinturak); 1890ean Vasco-Belga (paper-fabrika); 1892an Fabril Ibero-Belga (tapiztegia); 1892an La Margarita (destilategia); 1897an Euskaria (sagardoa); 1899an Fabril Lanera (artilea); 1901ean Manufacturas el Yute (ehunak); 1902an Mármoles San Marcos (marmola); 1903an Henry Garnier (destilategia); 1903an Molinao (irinak); eta 1912an Papelera Española (papera).
XX. mendearen erdialdea (1940-1960)
Frankismoaren lehen aldian, Estatuak gogor zuzentzen eta kontrolatzen zuen ekonomia, baldintza eta baimen ugari behar iren enpresak ireki edo handitzeko eta lehengaiak edo makinak inportatzeko. Paper eta baimenen egitura hartan, handiak ziren eraginkortasunik eza eta ustelkeria, eta enpresen hornidurarako nahiz garapenerako arazoak eragin zituzten. Horrez gainera, biztanleen bizi-maila eta merkatuaren kontsumo-ahalmena nabarmen murriztu ziren. Hala eta guztiz ere, Errenteriako industria batzuek lehiakortasuna mantentzea eta areagotzea ere lortu zuten.
Demografia
Hortaz, begi bistakoa da jaiotza-tasa heriotza-tasarena baino baxuagoa dela nahiz eta duela urte batzuk alderantziz izan.
Politika
2019ko udal hauteskundeetan, Euskal Herria Bildu koalizioak gehiengoa eskuratu zuen, 9 zinegotzirekin. Aurreko hauteskundeekin alderatuta, bigarren alderdiarekiko (PSE-EE) zuen abantaila handitu zuen. Aizpea Otaegi hautatu zuten alkate 2019an, aurretik egon zen Julen Mendozaren ordez.
Ondasun nabarmenak
Goiko kaleak, Eliz kaleak, Erdiko kaleak eta Beheko kaleak osatzen dute garai bateko harresiz inguratutako hiribildua. Hirigune hori handitu egin behar izan zen XV. mendean biztanle kopurua handitu zelako, Kapitanenea, Andra Mari eta Santsotena kaleek osatzen zuten hirukiaren bidez. Orduan beste harresi bat egin zuten herriko espazio berri horren inguruan. Apenas gelditzen da harresien arrastorik, baina Goiko kalean Torrekoa eta Morrontxo dorretxeek zutik diraute oraindik ere. Bi dorretxe horiek harresiaren zati ziren eta Nafarroako ateko sarrera zaintzen zuten.
Sándor Kocsis
Sándor Péter Kocsis (Budapest, 1929ko irailaren 21a - Bartzelona, 1979ko uztailaren 22a) hungariar futbolaria izan zen.
San Judasen gutuna
Bibliaren ikertzaile modernoen ustez, gutuna berriagoa da, eta ez Jesusen belaunaldi bereko baten batek egindakoa. Ikertzaile gehien-gehienek gutuna 100 urte inguruan idatzitakoa dela uste dute.
Méreau (Cher)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 94 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 26 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Scandolara Ripa d'Oglio
Scandolara Ripa d'Oglio Italiako udalerri bat da. Cremonako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Saint-Georges-les-Landes
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Georges-les-Landes udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 902 hektarea erabiltzen.
Mikel Laboa
Unibertsitateko ikasle denbora eta lehenengo kontzertuak
Batxilergoa amaituta, medikuntza ikastea erabaki zuen, eta horrek Donostiatik kanpo joatera behartu zuen. 1953/1954 ikasturtea Madrilen egin zuen. Handik Iruñera jo zuen, eta han berreskuratu zuen euskara. Iruñean egin zuen bere lehen kontzertua ere, erdaraz: Gaiarre antzokian izan zen, elbarrien aldeko jaialdi batean. Laboak miresten zituen musikarien kantuak jo zituen: Georges Brassens, Atahualpa Yupanqui, Violeta Parra, The Beatles...
1970eko hamarkada: kantaldien loraldia
Euskal Herrian ez ezik, atzerrian ere egin zituen emanaldiak Laboak: Madril, Londres, Bartzelona, Paris... 1970eko hamarkadaren amaieran, Espainiako Ariola diskoetxeak kontratua eskaini zion.
Azken diskoa eta azken kontzertua
2006ko uztailaren 11n aritu zen azken aldiz jendaurrean kantari, Zurriola hondartzan. Donostiako Udalak bakearen alde antolatutako kontzertu hartan, Bob Dylanek ere parte hartu zuen.
Oihartzuna eta oroimena
Laboa 1960ko hamarkadan sortu zen kantagintza berriaren eta pop-rocketik edan duen belaunaldiaren arteko zubia izan da. Gazte talde askok miretsi dute Laboaren musika, eta erreferente handia da belaunaldi berrientzat. Horren lekuko da rock taldeekin izan duen harreman berezia. Kortatu taldearen Kolpez kolpe diskoan Ehun ginen abestian kantatu zuen 1988an; eta 1990. urtean, Laboaren kantuen bertsioez osaturik, Txerokee (IZ-Seaska-Elkar, 1990) diskoa grabatu zuten rock talde batzuek (Su ta Gar, Negu Gorriak, Delirium Tremens (musika taldea), M-ak, BAP!!...).
Orbaibar
Geografia
Orbaibar Nafarroako Erdialdea eremu geografikoan dago, Erdialdea eskualdean.
Mikel Laboa
Abestiak
ahotsa zilarrezkoa?
Piztiak bizi diren lekuan
Albumaren eragina
Oso obra garrantzitsua izan da historian, arrazoi ezberdinak direla medio. Lehenik eta behin, aipatu beharra dago album ilustratuen historian inflexio puntu bat suposatu zuela lan honek. Formatuarekin eta edizioarekin jolasteko modu berri bat ekarri zuen Sendak ek, momentuan oso modernoa, eta gaur egun arte iraun eta etengabe erabili dena. Album modernoaren hasieratzat ere hartua izan den liburua da, irudi-textu harreman berezi honengatik. Hain da horrela, ezen Haur eta Gazte Literatura ren eta ilustrazioaren munduan kontsakratu zela autorea, mende erdi beranduago ere irakurle ugari liluratuz.
Horrez gain, esan dezakegu liburuak korronte psikoanalitikoa ukitzen duela. Maxen barne-bidaia emozional horretan barrena, eguneroko bizitzan ohikoak diren eta argi-itzalez beteta dauden munstro eta sentimendu ugari ezagutzen ditu, irakurleari ere bidaia berbera egin dezan gonbitea zabalduz. Gainera, artista askorentzat inspirazio iturri izan da liburua, eta keinu asko egin izan zaizkio autoreari.
Filma
Orobat istorioa errespetatzen da, nahiz eta zenbait gauza aldatuta dauden. Adibidez, ipuinaren kasuan oihana Max-en gelan eratzen den bitartean, filmean bertara bidaiatzen du eta bidaia horretan asko zentratzen da.
Gulfport (Florida)
Gulfport Floridako hiri bat da. Pinellas konderrian kokatua dago. 2010ean 12,164 biztanle zituen, 9.9 kilometro koadrotan banatuta.
Orbaibar
Historia
1216. urtean Lupo Iruñeko katedraleko priorrak, Antso Iratxeko monasterioko abaderekin Lukingo eta Urbiolako elizekin eta Oibarreko Andre Maria monasterioarekin trukatzen du. Untzue, Orizin, Etxague, Mendibil, Oloritz, Bariain, Leotz, Olleta, Munarrizketa, Amatriain, Arrazubi eta Eristain herriei, 1264an, Tibalt II.a Nafarroakoak Barasoaini eman zion gizahilketa kasualen askatasun-pribilegio bera eman zien.
Nafarroako Gerra Zibilean, batez ere agaramondarren alde egin zuen. Karlos Bianako Printzeak arpilatu zuen 1451 eta 1452 artean. 1468an Leonor I.a Nafarroakoak grazia egin zion Orbaibarrari, 13 libera eta 10 soldatako kuartel bakoitzean, eta lehen ordaintzen zituen 97 libera eta 10 soldatetatik jaitsi beharko lirateke, eta kuartel bakoitza 84 liberatara murriztu betiko. Ibarrak Karlos arpilatu ondoren jasandako heriotza eta zorigaitzengatik gertatu zen hori, eta printzea bere jendearekin egon zelako haranean bertan, eta bertako biztanleen abereak eta zituztenak suntsitu zituztelako, eta, horregatik, bost leku jenderik gabe geratu zirelako eta haranak gerra aurretik zituen 153 bizilagunetatik 91 besterik ez zirelako existitzen.
Megachile bombycina
Megachile bombycina erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Courcelles (Nièvre)
Biztanleria
2007an Courcelles udalerrian erroldatutako biztanleak 214 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Santa Teodosiako lizarra
Egoera
Lizarrak 2017an besanga handi bat galdu du eta ikusten da barru aldea ustelduta duela. Goi aldean ere galduak ditu hainbat adar eta beste batzuk igartuta ditu.
Euglossa cordata
Euglossa cordata erle espezie bat da, Euglossa generoan eta Apidae familian.
Villiers-sur-Chizé
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Chélieu
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Lev Landau
Hasierako urteak
Landau 1908ko urtarrilaren 22an jaio zen Bakuko familia judu batean. Hasiera-hasieratik bere bizkortasuna eta inteligentziagatik nabarmendu zen eskolan, bereziki matematiketan, horren adierazle da beranduago aipatu zuen esaldi bat zeinetan adierazi zuen zaila izaten zitzaiola kalkulu zaila egiten zitzaion garaia gogoratzea. 13 urterekin graduatu zen eta unibertsitatera joateko gazteegia zenez, Bakuko Eskola Ekonomiko Teknikoan hartzen zituen klaseak. 14 urterekin, Bakuko unibertsitatean matrikulatu zen 1922an, bi departamentu desberdinetan aldi berean ikasten zuelarik: Fisiko-Matematikoan eta Kimikoan. 1924an Leningradeko fisika departamentura pasa zen, 1927an graduatuz. Ostean, Leningradeko Institutu Fisiko-Teknikoan sartu zen graduondoko bat egiten, 21 urterekin doktoratuz. Landauk atzerrira joateko lehen aukera 1929an izan zuen, gobernu sobietarraren baimen bat lortuz. Gottingen eta Leipzig hirietan egonaldi laburrak egin ostean Kopenhagera joan zen, Niels Bohrren Fisika Teorikorako Institutuan lan egitera. Landauk beti kontsideratu izan zuen bere burua Niels Bohrren ikasletzat eta Bohrren eredu atomikoak bere fisikako ikuspegian eragin handia izan zuen. Sobiet Batasunera itzuli baino lehen Cambridge eta Zürichen ere egon zen.1932-1937 urteen artean Kharkov-eko Mekanika eta Makinen eraikuntzarako Institutuko fisika teorikoko departamentuaren buru izan zen.
Colón salvadortar
Artikulu hau El Salvadorko dibisari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Colón».
Ellenburg (New York)
Ellenburg Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Clinton konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lycodes uschakovi
Lycodes uschakovi Lycodes generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Cristina Aranda
Ibilbidea
Softwarearen garapenean eta berrikuntza teknologikoan diharduen Intelygenz teknologia-enpresako marketin- eta negozio-garapeneko zuzendaria izan zen 2015etik 2018ra.
Hemolisina
Vibrio parahaemolyticus-en hemolisinak onkologoen arreta erakarri du. Ikerketapean dago bere ahalmena koloneko minbiziaren zelula tumoralen hazkuntza inhibitzeko
Conteville (Oise)
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
Saint-Géron
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ana Zubiaga
Bere taldeak elkarlanean egiten du lan inguruko ikerketa taldeekin (CNIO, Bartzelonako Unibertsitatea) eta nazioartekoekin (NKI, Harvard, Karolinska, Kalifornaiko Unibertsitatea-San Diego).
Basektomia
Prozedura
Basektomia egiteko, gizonezkoa ahoz gora etzan, eta nahikoa da zakila eta eskrotoaren zona agerian uztea. Anestesia erabiltzen da, eskrotoan, iztondoan eta inguruko zonetan injektatuz; gaixoa esna egongo da baina ez du inolako minik sentituko.
Azido desoxirribonukleiko
ARN, ADN, gene-adierazpena
Fusio-energia
XXI. mendearen hasiera
Urteak aurrera joan ahala, inbertsio publiko eta pribatu ugarien ondorioz, teknologia nabarmenki garatu zen. Horren ondorioz, 2015. urtean MIT unibertsitateak ARC izeneko fusio erreaktorea aurkeztu zuen, gainerako diseinuek besteko gaitasuna zuen eremu magnetiko indartsuak sortzeko, baina tamaina askoz txikiagoa izanik. Horri esker, Eni enpresak 50 milioi dolar inbertitu zituen teknologia hau merkaturatu nahian.
2020ko hamarkada
2021eko urrian, First Light Fusion korporazioak aluminiozko diskoak jaurti zituen fusio-erregaiaren kontra, bero moduan aprobetxatu daitekeen energia ugariko neutroiak askatuz. Honi jarraituz, 2022ko apirilean, jaurtigai hipersonikoak fusioarekin bateragarriak diren neutroiak askatzeko gai zirela ikusi zuen enpresa honek, deuterioa 100TPa baino presio altuagoetan konprimitu zutelarik.
Nucras intertexta
Nucras intertexta Nucras generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Fusio-energia
Fusio-prozesua
Efusio: fusio-erreakzioan askatzen den energia.
Lawson-en irizpidea
Lawson-en irizpideak erakusten du energiaren ekoizpena nola aldatzen den tenperaturaren, dentsitatearen eta edozein erregai jakinen talka-abiaduraren arabera. Ekuazio hori funtsezkoa izan zen John Lawson-en fusio-azterketan. Lawsonek energia-balantze hau hartu zuen: Pirteera: fusioan lortzen den potentzia garbia.
Pfusio: fusio-erreakzioek askatutako energiari dagokion potentzia.
Azido desoxirribonukleiko
DNAren egitura
DNA antiparaleloak diren bi desoxirribonukleotido-kateez osatuta dago. Kate hauen osagaiak, lehen aipatu bezala, azukre talde bat (desoxirribosa), fosfato talde bat eta base nitrogenatu bat (adenina (A), guanina (G), zitosina (C) edo timina (T)) dira. Bere egitura molekularrak bi kateek eratutako helize bikoitz baten forma hartzen du, base nitrogenatuak aurrez aurre kokaturik dituela, non A baten aurrean T bat kokatzen den beti, eta G baten aurrean C bat. Base puriko bat (tamaina handiagokoa) base pirimidiniko baten (tamaina txikiagokoa) aurrean geratzen denez beti, katea bikoitzaren zabalera konstantea mantentzen da.
Danborrada
Danborraden jatorria izan daiteke erlijioarekin loturikoa, ospakizun militar bati buruzkoak edo, sinpleki, jaien hasiera edo gertakari bat ospatzeko eginikoak.
Ana Zubiaga
Zientzia-dibulgatzailea
Ana Zubiagak lan asko egin du zientzia-dibulgatzaile moduan: hitzaldiak eman ditu unibertsitateetan zein ikerkuntza zentruetan, aditu gisa hitz egin du zenbait hedabidetan (Euskadi irratia, Radio Euskadi, ETB2), idatzi du zientzia aldizkarietan (El Médico Interactivo, Ikertu, Elhuyar) eta hedapen normalekoetan (Argia eta Jakin aldizkariak), hitz egin du DBH ko ikasleen eta irakasleen aurrean eta osasun saileko langileentzat, parte hartu du zenbait zientzia-jardunalditan eta zenbait herritan antolatutako zientzia-hitzalditan.
Fusio-energia
Protioa, boroa-11
Fusio aneutroniko (neutroiek gehienez energiaren %0.1-a baino ez daramaten fusio mota) deritzon prozesuak murriztu egiten ditu, neurri handi batean, materialei dagozkien arazoak. Teorian, erregai aneutroniko erreaktiboena 3He da. Hala ere, material horren kantitate handiak lortzeko, Lurretik kanpo bilatu beharko genuke: Ilargian, Uranon edo Saturnoko atmosferan zehazki. Beraz, fusio horretarako erregai ohikoenak “erraz” eskura daitezkeen protioa eta boroa dira:Erreakzio honetarako tenperatura-energia optimoa 123 keV ingurukoa da, hidrogeno garbiaren erreakzioan baino ia hamar aldiz handiagoa. Gainera, energia-konfinamendua D-T erreakziorako behar dena baino 500 aldiz hobeagoa izan behar da.
Azido desoxirribonukleiko
DNAren erreplikazioa
DNAren erreplikazioaren bidez DNA molekularen kopia berdin-berdinak lortzen dira. Erreplikazioa beharrezkoa da informazio genetikoa belaunaldiz belaunaldi transmititua izateko. Horretarako, helizearen bi harizpiak banandu eta kate berri bat sintetizatzen da bakoitzarentzat beraiek eredu gisa hartuz. Amaieran, hasierakoaren berdinak diren bi DNA molekula lortzen dira. Erreplikazio mota hau erdikontserbakorra bezala ezagutzen da, kate bat mantendu eta bestea berria sintetizatzen delako.
Álvaro González de Galdeano
Ibilbidea
1992 eta 2004 artean txirrindulari profesionala izan zen eta 7 garaipen lortu zituen. 2000n Espainiako txapelketa lortu bazuen ere, Laudioko Sari Nagusian positiboa eman zuen nandrolona hartzeagatik. Hori zela eta, sei hilabeteko zigorra izan zuen.
Salins-les-Thermes
Diru sarrerak
2009an Salins-les-Thermes udalerrian 446 unitate fiskal zeuden, 937,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.177 euro zen.
Saint-Ouen-sous-Bailly
Saint-Ouen-sous-Bailly Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Xabier Aldanondo
Ibilbidea
1988an Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte.
Jebel Marra
Jebel Marra, arabieraz جبل مرة, "mendi gaiztoak" esanahiaz (3.042 m) Darfurreko mendirik altuena da. Hego Sudan estatu independentea bilakatzen denean Sudan estatuko tontorrik garaiena izango da; Darfurren egonik, arazo handiak daude mendira joan ahal izateko eta herrialde honek bizi duen gatazka latzaren erdian dago.
Spineda
Mugakideak
Spinedak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Orein
Asian
Asian, batik bat Ipar Korea, Mantxuria (Txinako ipar-ekialdea) eta Ussuri eskualdean (Errusia).
Afrikan
Ipar Afrikan, Maroko eta Aljeriako Atlas mendietan eta Tunisian.
Europan
Europan, orein gorria (Cervus elaphus) da espezierik ohikoena, eta, basa populazioez gainera, badira abeltzainek haragitarako hazitakoak ere.
Megachile ericetorum
Megachile ericetorum erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Haverhill (Florida)
Haverhill Floridako herri bat da. Palm Beach konderrian kokatua dago. 2010ean 1,940 biztanle zituen, 1.5 kilometro koadrotan banatuta.
Iruri Altzerreka
Biografia
Altzerrekak zuzenbide ikasketak egin ditu. 2008an Berrizko bertso eskolan hasi zen Miren Amurizarekin. Harrezkero Berrizko eta Durangoko bertso eskoletan jardun du, baita bertso irakasle lanetan ere.
Megachile apicalis
Megachile apicalis erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Iron Eagle
Argumentua
Doug Masters (Jason Gedrick) jet hegazkin bat pilotatzen auto bat gidatzen baina lehenago ikasi duen 18 urteko gazte bat da. Betidanik, Ted (Tim Thomerson) aitaren antzera pilotu izan nahi du, baina bere nota txarrak direla eta, AEBetako Indar Armatuetako Akademiak ez dio izen ematerik laga. Orain Doug gerra pilotu kementsu bat dela erakusteko prest dago, eta itxuraz dirudiena baina askoz ere helduagoa. Izan ere, mutilak bere aitaren gerra-hegazkina Mediterraneo kostaldeko Bilya herrialdean patruilatzen ari zela bertako gerra-hegazkinek jo eta lurreratu dutela jakin berri baitu, aita preso hartuz.
Le Béage
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Kavita Ramdas
Biografia
Ramdas Bill eta Melinda Gates Fundazioaren Garapen Global Aholku-emaileko Programako kide ohia da, eta Administrazio Kontseilua Princetongo Unibertsitatean, Princetongo Unibertsitateko Woodrow Wilson Eskolako Genero Ekitateari buruzko Aholkularien Kontseilua eta Milurtekoko Pobreziari buruzko Unibertsitate  Kontseilua osatzen ditu. Henry Crown Fellow's Program programako kidea da Aspengo Institutuan, eta lehenago Women's Funding Networkeko batzarreko kidea izan zen.
Volkswagen Polo
Lehenengo belaunaldia (1975-1981)
Poloaren lehenengo belaunaldia Audi 50-aren bertsio merkeago bat zen. Hiru atetako karrozeria hatchback eta bi atetako sedan karrozeria eskaintzen zen (Volkswagen Derby). Motor guztiak gasolinakoak ziren, eta abiadura-kaxa, eskukoak, lau martxakoa. 1979an Poloaren 500.000 unitate saldu ziren.