cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aldiri. Arkitektura eta abar
Ekarpena Inguma datu-baseko datuen arabera
Arkitekturari buruzko artikulugintzan Aldiri zegoen bakarrik hasieran, eta horrela jarraitzen du. Kongresuetako artikuluei dagokienean ere progresio apur bat nabaritu da: arkitekturaz bi artikulu argitaratu ziren 2015ko Ikergazte kongresuan (M. Uriarte eta I. Otamendi), hiru artikulu 2017koan, eta lau artikulu Baionan antolatu zen 2019koan.
Ikuspegi orokorrago bat hartuta, Aldiri sortu aurretik batez beste urtero 4 ekarpen egiten ziren akitekturaz eta euskaraz. Eta Aldiri 2009an sortu zenetik aurrera ekarpenak batez beste 38 izan ziren, horietako 22 Aldiriko artikuluak izan zirela. Alegia, Aldiri sortu zenetik arkitekturaz egin den euskarazko produkzioa hamar aldiz handiagoa izan da. Hazkuntzaren erdia baino gehiago aldizkariarengatik gertatu da, baina aldizkariarekin batera sortu zen arkitektura-komunitateak tarte horretan urtero beste 16 artikulu/hitzaldi ere sortu ditu. Argi dago 2009an inflexio-puntu bat gertatu zela hazkuntza horretan, eta aldizkaria funtsezko ekarpena izan dela euskarazko arkitekturan.
Landutako gaiak
Zenbaki bakoitza monografikoa izanda, Aldirik hainbat gai jorratu ditu 10 urtetan, jendeari hainbat alor gerturatu dizkio; eta hein batean, ikertzailez, idazlez eta irakurlez osatutako sare bat josi du. Hauek dira landu zituen gai monografikoen gaiak:
Egile nabarmenak
Azaleko diseinuetan besteak beste hauek aritu dira: Sahatsa Jauregi, Iratxe Jaio eta Klaas van Gorkum, Asier Larraza, Daniel Tamayo, Eunate Torres-Modrego, Miriam Isasi, Ainara LeGardon etab.
Monacanthus chinensis
Monacanthus chinensis Monacanthus generoko animalia da. Arrainen barruko Monacanthidae familian sailkatzen da.
Mokrosuky
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1073 urtean egin zen.
Dizy-le-Gros
Diru sarrerak
2009an Dizy-le-Gros udalerrian 313 unitate fiskal zeuden, 791 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.424 euro zen.
ULMA Taldea
Historia
1957an sortu zen gero ULMA Taldea bilakatu zena. Urte horretan, mekanikari gisa lan egiten zuten zenbait gaztek inguruko txokolatearen industriari zerbitzu emateko tailerra sortu zuten. Sei ziren guztira: Pedro Ugarte, Isidro Mendiola, Ignacio Maiztegi, Julian Ayastuy, eta Esteban eta Julian Lizarralde anaiak. 1961. urteko irailaren 8an, haien lehen kooperatiba sortu zutenean abizenetako lehen letrak erabili zituzten eta horrela sortu zuten Cooperativa Industrial Talleres ULMA S.C.I. Enpresa sortu baino lehen hainbat aldiz bildu ziren Jose Maria Arizmendiarrieta Arrasateko apaizarekin, gaur egun Mondragon Korporazioa deitzen den enpresa taldearen sortzailearekin. Hasieran, enpresaren jarduna txokolate bilgarriak egiteko makinak sortzea izan zen (alor horretan jarraitzen du gaur egun ‘ULMA Packaging’ kooperatibak), baina laster hasi zen beste sektore batzuetan ere lanean, eraikuntzan, esate baterako. 1963. urtean, kooperatibaren arduradunek Espainiako Estatura heltzen zen lehenbiziko aldamio prefabrikatua patentatu zuten, JJEIP izenarekin.
ULMAren zenbait agiri eta kalifikazio
2000. urtean, ULMA Pipping negozioak ingurumenaren arloko ISO 14001 agiria lortu zuen. Horrez gain, 2010an OSHAS 18.001 ziurtagiria lortu zuen.
2005ean, ULMA Construction-ek Enpresen Nazioartekotzearen Saria lortu zuen, Gipuzkoako Merkataritza Ganberaren eskutik.
Gizarte erantzukizuna
ULMA Taldean Gizarte Erantzukizunak bi dimentsio ditu. Barnekoa lan-bazkideei zuzenduta dago. Kanpokoa gizarteari zuzenduta dago eta kooperatiben gizarte-, kirol-, laguntza- eta kultura-lana bultzatzeko balio du. Lan horren zati bat 2010ean sortu zen ULMA Fundazioaren bidez egiten da. Fundazio horrek helburu sozialeko proiektuak babesten ditu ULMA Taldearen irabazien %10 hortara bideratuz. .
Bathernay
Bathernay Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Hylorina sylvatica
Hylorina sylvatica Hylorina generoko animalia da. Anfibioen barruko Batrachylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Bathernay
Biztanleria
2007an Bathernay udalerrian erroldatutako biztanleak 231 ziren. Familiak 75 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 39 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Uvarovita
Ezaugarriak
Uvarovita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6,5 - 7 da.
Bretagnolles
Diru sarrerak
2009an Bretagnolles udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 173,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.820 euro zen.
Saint-Hilaire-de-Briouze
Saint-Hilaire-de-Briouze Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Egiptoko Aro Berantiarra
Eskultura
Gaur arte ez da aurkitu XXI. dinastiako faraoien harrizko edo zurezko irudirik. Aro hartako aintzat hartzeko moduko lehen eskulturak XII. dinastiako libiar jatorriko Osorkon II.aren erregealdikoak dira. Garai honetako faraoien estatuak XIII. dinastiako estilo klasikoa errespetatzen dute: Tutmosis III.ak hasitako ereduari jarraiki, irribarre sotil bat dute faraoiek aurpegian. XXV. dinastiako faraoiek Karnakeko tenplurako eta, batez ere, Nubiako tenpluetarako eginarazi zituzten estatuak, herrialde hartakoak baitziren jatorriz. Nabarmenak dira, beste guztien gainetik, Gebel Barkaleko tenpluko Taharga faraoiaren estatua erraldoiak. Faraoi honen estatuak gerra trofeotzat eraman zituzten asiriarrek Egipto mendean hartu zutenean, Niniben aurkitu baitira faraoi honen kartutxoa daramaten hiru estatua erraldoiren idulkiak.
Cazoulès
Cazoulès Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Etxebizitza
2007an 296 etxebizitza zeuden, 207 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 72 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 270 etxeak ziren eta 22 apartamentuak ziren. 207 etxebizitza nagusietatik 149 bere jabearen bizilekua ziren, 55 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 71 etxek lau zituzten eta 88 etxek bost zituzten. 173 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 85 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 94 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Zabarre
Erreferentziak
Zabarre, Joxe Zabalaren kondaira
Bittor Kapanaga
Bittor Kapanaga Elorza (Otxandio, Bizkaia, 1925eko urriaren 15a - Gasteiz, Araba, 2011ko uztailaren 14a) euskaltzalea eta euskal idazlea zen.
Armada talde
Ezaugarriak
Armada taldea, existitzen direnean, teniente jeneral, kanpo mariskaledo baita dibisioko jeneral baten agintepean egoten dira. Ez dago ondo definiturik, ez baita batere erraza armada talde bat eratzea. Kontuan hartu behar da, Espainiako Indar Armatuak bezalako tamaina ertaineko armada batean, ezta hiru armadetako soldadu guztiak eta euren Estatu Gorenak batuta ere, ez liraketela nahikoa izango tamaina ertaineko armada talde bat osatzeko. Arrazoi honegatik, unitate teorikoa da, benetakoa baino gehiago, akademia militarretan, aurrekontuetan eta indar zabalkuntzan baino gehiago kontuan harturik.
Izazpi
Gurutzea
1948ko ekainean inaugurtau zuten, Carlos Linazasoro "Altzeta"-ren ekimenez eraikia, EAJren eta mendizaletasunaren propagandista aktiboa izan zena. "Pakea eta maitasuna" esaldia grabatuta dago bertan.
Fouchères (Aube)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 318 ziren, horien artean 208 aktiboak ziren eta 110 inaktiboak ziren. 208 pertsona aktiboetatik 200 lanean zeuden (106 gizon eta 94 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 110 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 66 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Hulk (filma)
2008an The Incredible Hulk izeneko jarraipena izan zuen, hura jada Louis Leterrierrek zuzendu eta Edward Norton, Liv Tyler, Tim Roth, Tim Blake Nelson, Ty Burrell eta William Hurtek antzeztua.
Pirinioko Behi-Azienda Lehiaketa-Enkante Nazionala
Antolaketa
Lehiaketa Elizondoko Udalak eta CONASPI (Confederación Nacional de Asociaciones de Ganado Vacuno Pirenaico) elkarteak antolatzen dute. Halaber, beste bi erakunde laguntzen dute: Nafarroako Gobernuaren Reyno Gourmet markarena eta Nafarroako Txekorraren Adierazpen Geografiko Babestua.
Munduko XVII. Pilota Txapelketa
Parte-hartzaileak
Hauek diren txapelketan parte hartu zuten herrialdeen zerrenda:
Marietta Robusti
Biografia
Zenbait lan erlijioso txiki ere Robustirenak izan daitezke: bi Madonna haurrarekin, biak Cleveland go museoan. Aitak sinatutako lanetan lankidetza garrantzitsu baten zantzuak ere badaude, agerikoena Licinius berpizten duen Santa Agnes margoan (Santa Maria dell'Orto, Venezia, 1578-79). Ziurrenik Tintorettoren tailerrean sortutako bi marrazki daude Milaneko Rassini Bilduman.
Calbost
, 'Calabost', Eskoziako Lewis uhartean dagoen udalerri bat da, Kanpoko Hebridetan.
Uzonita
Uzonita sulfuro motako minerala da.
Elbira Zipitria
Orixe Ikastolaren sorrera
Elbira Zipitria beste irakasle batzuekin bildu zen, Orixe ikastola sortzeko asmoz. Ikastetxe berriak "Santa Maria parrokia-eskola" izen ofiziala hartu zuen, Jose Elgarresta Iturbe erretorea izendatu zen arduradun, eta egoitza parrokiako lokaletan zegoen. Datu horiekin legeztatzea eskatu zuten 1968ko abenduan. Hezkuntza ikuskariak 1969ko ekainean bisitatu zuen ikastola, eta ikasleen ezagutza maila baita teknika pedagogikoak onak zirela baieztatu bazuen ere, "Espiritu Nazionalaren Prestakuntza" ez zen modu onargarrian irakasten. Tramitazioa bertan behera geratu zen; hala ere, 1970ko irailaren 8an zentroa irekitzeko baimena eman zen. Zipitriak Orixe 1971n utzi zuen, erretiroa hartzean.
Euskararen irakaskuntzan berritzailea
Helduei euskara irakasten ere jardun zuen. Gau eskola zuen antolatua, batez ere euskaldun zaharrak alfabetatzeko. Eta, euskararen irakaskuntzan, Elbirak berebiziko urratsa egin zuen: euskal aditza irakasteko, erdal gramatiketako terminologia iluna baztertuta, lehendabizikoz hasi zen NOR-NORI-NORK, hitz horiekin, erabiltzen; ordu arte, sujeto, paciente, recipiente eta gisakoak erabili izan ziren.
Dokumentala
2018 ko udazkenean Maider Oleaga zuzendariak estreinatu zuen Zipitriari buruzko "Muga deitzen da pausoa" dokumentala. Dirua jendearen emarien bidez bildu zuen. Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea biltzeko proiektu Ahotsak.eus-ek ere parte hartu zuen, Elbiraren ikasleek, lankideek eta abarrek utzitako testigantza ugari zuzendariaren eskuetan jarririk.
Hulk (komikia)
Zinema eta telebista
Telebistan Bill Bixbyk David Banner eta Lou Ferrignok Hulk antzeztu zuten.
Alpuèg
Etxebizitza
2007an 82 etxebizitza zeuden, 34 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 43 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 81etxeak ziren. 34 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 9 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Eduarda Lapa
Ibilbidea
Lisboako Diário egunkariari egindako elkarrizketa batean, bere pinturak bere jaioterriko paisaietan (Trancoso, Guarda) eta Portugalgo kostan (Aveiro eta Nazaré, batez ere) inspiratzen zirela esan zuen. Elkarrizketan bertan, bere kezketako batzuk azaldu zituen, hau da, artista eme gehiago ez egoteak, asko ezkondu eta haien familiak ez baitzien uzten karrera egiten, bere emakume-ikasle askorekin gertatu zen bezala eta herrialde osoan erakusketak egiteko "hainbat areto on" zeudela erakusketak egiteko; hala ere, areto horiek nahiago izan zuten emakume-artistei ateak ixtea, baliozko azalpenik eman gabe. Bere hitzak zabaldu ondoren, María Lamasek Emakume Portugaldarren Kontseilu Nazionalean (CNMP) parte hartzera gonbidatu zuen. Erakunde feminista hori emakumeen eskubide sozial eta politikoak defendatzen zituen, hainbat ekimenetan parte hartu zuen eta Artearen ataleko buru izan zen 1939an. 1940an, Eskualdeko Basozain Museoaren sorreraren bultzatzaileetako bat bihurtu zen, bere obra batzuk eman zizkion eta inaugurazio-erakusketa antolatu zuen.
Heriotza
Portugalgo garaiko kritikak gehien estimatzen zuen margolarietako bat izan zen, Alda Machado Santos, Raquel Roque Gameiro, María de Lurdes Mello e Castro, Maria Adelaide Lima Cruz eta Clementina Carneiro de Moura margolariekin batera.
Fakoi
Mantenua
Ezinbesteko beharra zen gautxoarentzat bere fakoiaren ahoa ondo zorroztua egotea, baita armaren orria ondo olioztatua ere, arma osoa hobeto mantendu ahal izateko.
Marikaka isatsbihur
Marikaka isatsbihurra (Stercorarius pomarinus) Stercorarius generoko animalia da. Hegaztien barruko Stercorariidae familian sailkatua dago.
Bönningstedt
Bönningstedt Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
John Gimson
John Gimson, (Leicester, Ingalaterra, 1983ko martxoaren 11), Belan lehiatzen den britainiarra da.
Hauteville-sur-Fier
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Balitora nujiangensis
Balitora nujiangensis Balitora generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
MV Baltic Ace
MV Baltic Ace 2007. urtean eraikitako ro-ro itsasontzia zen, 148,0 metroko luzera eta 23.498 tonako pisua zuena. Ontzia 2006tik 2007ra egin zuten Poloniako Gdynia hiriko ontziolan, eta Bahametako bandera zeukan.
Turismo
XX. mendetik garrantzi handia hartu duen jarduera da ekonomia zein kultura arloan, zerbitzuen sektorea osatuz, ostalaritzarekin estu loturik, munduko toki askotako paisaia, bizimodua eta ohiturak aldatuz. Gizarte ikuspegi batetik, turismoak gizabanakoari bizipen interesgarriak ere eskaintzen dizkio, ezagutzen ez dituen tokiak eta jendeak ezagutuz. Halaber, turismoak herri eta kultura ezberdinen arteko harremanak sortu eta sendotu ere egiten ditu, jendetza-turismoak tokiko jatorrizko kulturaren desagerpena ekar badezake ere. Bertako ingurumenean ere ondorio latzak eragin ditzake turismoaren gehiegizko garapenak.
Jendetza-turismoa eta ekoturismoa
Jendetza-turismoaren adibide garbia Espainiako Mediterraneoko kostaldeetan dago, Alacanteko Benidorm eta Malagako Costa del Sol inguruetan. Hondartza eta aisialdi-turismoa da nagusiki, milaka eta milaka turista jasotzen dituena ustezko prezio merkeek erakarrita. Hotel eta beste eraikinetako urbanizazio trinko batekin lotuta egoten da, milaka turista batera jasotzeko. Jendetza-turismoak kulturan duen eraginaren erakusgarri nabarmen bat Disneyland Paris parke tematikoa da, non Europa osoko milaka eta milaka familia joaten diren urtero, erabat artifizialki eraturik dagoen herri batera, non alegiazko modu batean Disney etxeko pertsonaiak bizi diren:
Turismoaren ekonomia
Turismoak sortzen duen enpleguari dagokionez, lan-indarraren erabilera intentsiboa egiten duen sektorea da, kalitate txarreko enplegua izaten bada ere: kualifikatu gabeko lanpostuak izaten dira, mugikortsun handikoa, behin-behinekotasunez eta ordutegi luze eta ez-ohikoetan lan egiten duena (asteburuetan, ...).
NA-2161
edo Usungo errepidea Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea foru errepidea eta Usun lotzen du.
Quang Binh probintzia
Quang Binh probintzia Vietnamko 64 probintzietako bat da. Bere hiruburua Dong Hoi da. 8.051,8 km²ko azalera du eta bertan 831.600 biztanle bizi dira.
Euskal Herriko artea Paleolitoan
Formak eta irudiak
Haitzuloetako artelanen daten arazoa konpon­tzeko bide eraginkorrak bilatuz, historiaurrearen ikerlariek arte higikorrarekin loturak egiteko ahalbideak azaldu izan dituzte beti; zeren eta, hauek data­tzea errazagoa da, aztarnategiko geruzetan, delako geruza datatu dezaketen beste gai ba­tzuei loturik azal­tzen baita eta ondorioz berauen data ere jakin baitaiteke.
Three Rivers (Oregon)
Three Rivers Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Deschutes konderrian dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Dangé-Saint-Romain
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 40 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 4 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 3 iturginak, 3 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 5 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Dangé-Saint-Romain udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 468 ikaslekin.
Euskal Herriko artea Paleolitoan
IV. estiloa
Az­ken‑Madeleine aldia, 13.000‑9.000. Irudien er­tza argaz­kietako errealismotik hurbil dago, halakoxe maiztasun batez: adar, adaje eta a­zaz­kalak perspektiba arruntean daude adieraziak eta irudiak lan­tzeko moduetan kodifikazioak eta abar azal­tzen dira. Gu­txi gorabehera, paleolitoko labar-artearen %78a aldi honetakoa da.
Grabatu apaingarriak
Horretan, hainbat alderdi aipa daitezke: Ikuspegi horietatik guztietatik lortu da hainbat motibotako zenbait dozena sailka­tzea.
Pinturak eta grabatuak
Goi-Paleolitoan labar-artea, zeha­tzago esanda, Madeleine aldian, pintura eta grabatu moduan azal­tzen da.
Venta Laperra
Kantabriako mugetatik gertu, Biz­kaiko Karran­tzan dago Venta Laperra kobazuloan egin zen 1904an labar-artearen lehen aur­kikun­tza: irudi bat, kobazuloaren sarreran bertan. Bi urte beranduago, Breuilek beste lau irudi gehiago aur­kitu zituen: buruzagirik gabeko hiru bisonte azefalo, hartz oso bat, zehaztasun gutxiko bobido bat eta lerro-segida ulertezin bat. Hai­tzean halakoxe sakontasuna duen grabatu batez eginak daude. Grabatu hauen ezaugarri bereizgarria honetan da­tza: kobazuloaren sarreran zeudela eta eguz­kiaren argitan ikus daitez­keela. Gure herrian aur­kitu ditugunen artean, zaharrenak eta Aurignac aldiari dagoz­kionak dira. Apellanezi gertakari honek zera pen­tsarazten dio, Paleolito aldi an­tzinakoetan, Kantabriako artea, Euskal Herriko sartalderaino zetorrela, beste arte formula ba­tzuk (piriniotarrak) hartu ahal izateko edo bere-bereak sor­tzeko, Herria libre utziz.
Santimamiñe
Labar-arte mul­tzo handi bat aur­kitu zen 1916an Kortezubiko Santimamiñe kobazuloan. Ar­keologia ikuspegitik, Santimamiñek garran­tzi izugarria du, maila guztiak eskain­tzen baititu, an­tzinako Auriñaziensetik hasi eta Behe-Inperiorainokoak.
Egiletasunak, estiloak eta kronologiak
Al­txerriri buruz egiten duen azter­keta zorro­tzean –Apellanizek dio– grabatuetan, onarturiko teknika eta adieraz­pen-moduaren bolada oso era berezian sentitzen da, Kantabriako an­tzinako Madeleine aldiko graba­tzaile eta marra­tzaileen aldetik. Al­txerriko formula ez dator bat beste inongo moduekin; horregatik pentsatzen da Euskal Herrian bertako talderen batenak direla, guztiz.
Al­txerrin dagoen aztarnategia Solutre-Madeleine aldiari dagokiola dirudi, eta, ba­tzuen ustez, irudiak An­tzina eta Erdi-Madeleine aldian kokatu behar­ko lirateke; baina, haien estilistika astiro aztertu ondoren, Juan M Apellaniz zuhurragoa da eta Solutre aldia eta An­tzinako Madeleine aldia kanpoan uztea eta sail­kapen tradizionaletako Madeleine aldiko IV., V. eta VI.eko (H. Breuil) data­ ziurragoa dela deri­tzo.
Irudiak eta maisuak
Apellaniz ar­keologoa saiatu da Ekaingo santutegi honetan esku hartu zuten maisu desberdinen iker­ketan. Horretarako hiru alderdi aztertu ditu: er­tzak mar­ka­tzeko modua, gorputz xehetasunak eta erabilitako teknika. Horrela iri­tsi da lau zaldi maisu, bisonte maisu bat eta ahuntz eta arrain maisu bat bereiztera, eta guztietan batasun tekniko bat badela ikusi du.
Proposaturiko galderak
Ekaingo irudien eta Etxeberriko-Karbia­ko lanen artean ahaidetasun bat ikusten dela ohartarazi nahi da, bai espezien itxuragatik, bai zaldi-espeziearen ugaritasunagatik.
Magia
Izan ere, ehiztariek berehala behar zuten elikagaiari eta biziraun beharrari lo­tzen zi­tzaion magiaren azalpena; Breuilek beste azalpen bat eran­tsi zion horri, sakonean magiari berdin lotzen zitzaiona; baina emakumearen ernalketaren gur­tzari lotua –animalien ernalketaren gurtzari, halaber. Baina, azalpen honek ere baditu bere zailtasunak. Eta euskal lurraldeko labar-arteari dagokionez, egia bada Al­txerri eta Ekainen kobazuloen barrenean ugari direla zaldien marraz­ki eta grabatuak; egia da, halaber, zaldi-aztarnetan bera dela agerpenik txikiena duena.
Bikoiztasun sexuala
Sexuaren uler­men-modu horretaz gain, herio­tzari dagokion beste bat legoke. Azagaia eta zauria, sexuen elkar­tze eta herio­tzaren sinbolotzat harturik, berrituriko bizi­tzaldi batean kokatuak lirateke, eta hor egileak bi lerro paralelo eta osagaietan antolatuko lirateke: gizona‑zaldia‑azagaia, eta emakumea‑bi­son­tea‑zauria.
Kokapen kritikoak
Baina, desberdinak izanagatik on­tzi horiek badute izaera orokor bat sakoneko esanahien kidetasunean. Dena den, giza historiaren hain haserako aroan, geroko hainbatetan bezala, artea erlijioari loturik doala adierazten da.
Bilakaeraren mugarriak eta amaiera
Izotzaldiaren az­ken aldean buka­tzen dira, halaber, Az­ken-Madeleine aldiko arte-adierazpenak. Animaliaren atal desberdinen irudikapena berdin­tzen duen nolabaiteko pintura kode batetik datorren arauturiko arteak az­kenaren berri ematen duela dirudi, (Az­ken-Madeleineko IV. estiloa, Leroi-Gourhanen ustez) eta erliebetako marren ugaritasunean azal­tzen da. Ar­ktiar animaliak desagertu egiten dira arte franko‑kantauriarrekotik. Arte esangura­tsuaren isiltasuna dator gero. Breuilek Madeleine aldiko VI.a deritzonaren ondoren, Paleolitoko artean formen deusezta­tzea hasten da. Paleolitoko arteak 20 milurteko iraun zuen (K. a. 30.000tik 10.000ra bitartekoak), ondorengo arte-abentura handi guztietan izango den bezala, haur­tzarotik hasi eta hemen 5.000 urte iraun zuen aldi handi baten ondoren, gainbehera az­kar batetik, bat-bateko amaierara doan bilakaera koherentean bukatuz.
Șinca
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Tarazona de la Mancha
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 6.755 biztanle zituen.
Balitora tchangi
Balitora tchangi Balitora generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
L'Oceanogràfic
Datu orokorrak
Izurdeen ikuskizun akrobatiko bat ere badu.
Obulutegiaren tortsio
Aipatzekoa da tratamendua burutu ostean, kasu gehienetan, obulutegia bere hasierako egoera osasuntsura itzultzen dela; nahiz eta, gaixotasuna denbora luzez pairatu. Gainera, tortsio obarikoa izan duten emakumeek beste obulutegi osasuntsuan gaitz bera izateko %10-eko probabilitatea izango dute. Esan beharra dago, ez dela oso gaitz ohikoa, izan ere, 100000 emakumeetatik 6-k bakarrik garatuko dute gaixotasuna.
Tratamendua
Laparoskopia, diagnostiko egoki bat egiteaz gain, obulutegiaren tortsioa tratatzeko erabiltzen den teknikarik ohikoena da. Obulutegiko perfusio normalaren berriztapena ahalbidetzen du. Laparoskopian, kaltetutako obulutegia pelbiseko paretara finkatzen da kirurgia bitartez. (ooforopexia). Kasurik larrienean, obulutegiko odol fluxua denbora tarte luze batez eteten bada, obulutegiko nekrosia gertatu daiteke.
Bois de Boulogne
Bois de Boulogne, Boulogneko Basoa, Frantziako Paris hiriburuan dauden berdegune nagusietako bat da, Bois de Vincennes-rekin batera, eta 16. barrutian dago, hiriburuaren mendebaldean.
Moravičany
Moravičany Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.285 biztanle ditu eta 12,15 kilometro koadroko azalera. Šumperk barrutian dago.
Dohis
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 83 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Prozesu Autonomikoaren Harmonizazioko Lege Organikoa
Historia
Horren inguruan, Felipe Gonzalez lider sozialistari egozten dizkion hitzak jasotzen ditu:
Eusko Jaurlaritzak, Kataluniako Generalitateak, CIUk eta EAJk konstituzioaren aurka zihoala-eta, errekurtsoa jarri zuten, ez baitzuten uste estatuaren legeek estatutuak mugatzeko ahalmena izan behar zutenik.
Wilhelm Voigt
Friedrich Wilhelm Voigt (Tilsit, 1849ko otsailaren 13a-Luxenburgo, 1922ko urtarrilaren 3a) Ekialdeko Prusiaren zapataria izan zen. Oso ezaguna izan zen Hauptmann von Köpenick (Köpenick kapitaina) izenarekin. Militarrez mozorrotuta 1906an, Köpenick okupatu zuen, bertako alkatea atxilotu zuen eta hiriko diruarekin gelditu zen. Garaiko oso albiste garrantzitsua izan zen eta Köpenick leku askotan benetako heroi gisa jasoa izan zen.
Sinologia
Sinologia bi ikuspegitatik garatzen den ikerketa bat da: Txinako kulturaren barnetik gauzatutakoa, kanpoko proiekzioa gorabehera, eta beste kulturetatik gauzatutakoa. Bigarren kasuan, maiz, Literatura Konparatuaren eta Ideien Historiaren esparruan sartzen da. 'Sinologia' izendapena Mendebaldeko asmakizuna da, gainontzekoak bezala edo Asiako esparru bereko garrantzi handikoak bezala (Niponologia, Koreanologia, jatorriz horren mendekoak). Sino- osagaia grezieratik dator Σίνα, hau da, Txina esan nahi duena, eta -logia, berriz, -λογία-tik, 'tratatua, azterketa, diziplina' zentzuan.
Esku-pilotako Emakumezkoen Bizkaia Txapelketa
Historia
2018an izan zuen lehenengo ekitaldia. 2020an ez zen jokatu COVID-19 pandemiaren eraginez.
Turritella
Turritella itsas-barraskilo generoa da, Turritellidae familiakoa. Kono formako maskorrak dituzte, luzekarak eta oso kiribilkatuak.
La Plaine
La Plaine Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
NA-2166
edo Ongozko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-2100 nafar errepidearen 16,07 kilometroan hasi eta Urraulgoiti udalerrian dagoen Ongozko kontzejuraino doa. Errepide laburra da, 0,32 kilometro baino ez ditu.
Azordoiaga
Azordoiaga Alonsotegiko (Bizkaia) auzoa da. Auzora heltzeko, Alonsotegiko erdigunetik ezkerrerantza doan bide bat hartu behar da.
Carquebut
Carquebut Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Uxue Oses
Uxue Oses Egaña (Oñati, Gipuzkoa, 2005) euskal esku-huskako pilotaria da.
Errusiako Behin-behineko Gobernua
Errusiako Behin-behineko Gobernua (Временное правительство России) 1917ko otsaileko iraultzan tsarra abdikatu ondoren ezarri izan zen Gobernu burgesa izan zen. Behin-behineko Gobernu hau, burgesiaren ordezkari politikoa izan zen eta Errusian Estatu burges bat ezartzea zuen helburu. Urriko Iraultza Sozialistak uzkaili egingo zuen.
María Puy Pérez
Desagerpena
Azkenik, frogarik ez zutelako, Jose María Morentin libre utzi zuten, baina bere etxebizitzan legez kanpoko armengatik eta emakumeari tratu txarrak emateagatik epaituko zutela eman zen jakitera. 2008ko bukaeratik 2009ko ekainera lau aldiz atxilotu dute, mota desberdineko eraso, mehatxuak egiteagatik, eta azkenik 2009ko ekainaren 21ean, Sesman atxilotu zuten, taberna batean beste pertsona bati eraso egiteagatik. Behin poliziak atxilotuta, Maria Puyren heriotza aitortu zuen, eta poliziari gorpua non zegoen adierazi zion.
Danica McKellar
Bere aktore-lanaz gain, McKellar-ek ez-fikziozko sei liburu idatzi zituen geroago, guztiak matematikarekin lotuak: Math Doesn't Suck, Kiss My Math, Hot X: Algebra Exposed, Girls Get Curves: Geometry Takes Shape, Goodnight, Numbers eta Do Not Open This Math Book, matematikan konfiantza eta nabarmentzea sustatzen dietenak erdi-mailako eta bigarren mailako eskoletako neska eta gazteei.
Ondorengo paperak
2005ean, Erin Kendall bezala "NCIS: Criminologia naval"-eko atal batean parte hartu zuen, zehazki 37. atalean edo, bestela esanda, bigarren denboraldiko 14. atalean, "Testigo" izenekoan. Bertan, MITeko lizentziadun baten papera egiten du, hilketa baten lekuko.
Matematikari gisa
Matematika arloan, argitalpen zientifiko batean egilekide izan zen Lincoln Chayes irakaslearekin eta Brandy Winn ikaslearekin batera. Lanak "Chayes-McKellar-Winn teorema" dei daitekeen fisika-matematikaren teorema frogatzen du, kalifikatibo hori asko erabiltzen ez den arren. Bere ikasleen trebetasun matematikoei buruz, Chayesek New York Times-en esan zuen "Uste nuen biak benetan primerakoak zirela, benetan primerakoak". McKellar-ek doan aholkatzen ditu bere jarraitzaileak bere webgunean. UCLAn egon zen bitartean, Alpha Delta Pi taldeko kidea izan zen.
Bizitza pertsonala
Danica McKeller kristaua da eta aldizka joaten da elizako elizkizunetara. Candace Cameron Burek bere bizitzan eragin handia izan zuela aipatzen du Bibliaren kopia bat eman ziolako.
Dercé
Dercé Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Gress
, 'Griais', Eskoziako Lewis uhartean dagoen herri bat da, Kanpoko Hebridetan.
Moravský Beroun
Moravský Beroun Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.985 biztanle ditu eta 51,22 kilometro koadroko azalera. Olomouceko barrutian dago.
Épénancourt
Épénancourt Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Moraxella
Gehienak ez dira mugikorrak, eskakizun nutritibo zorrotzak dituzte eta ez dute esporarik sortzen.
Ugandako trenbidea
Tsavoko lehoi gizajaleak
Eraso horien ostean ehunka langilek euren postua utzi zuten eta zubia egiteari utzi zioten. Pattersonek tranpak jarri zituen eta hainbatetan saiatu zen lehoia harrapatzen zuhaitz baten gainera igota. Behin eta berriro saiatuta, 1989ko abenduaren 9an lortu zuen lehoiari lehen aldiz tiro egitea. Hogei egun beranduago bigarren lehoia aurkitu eta hil zuten. Lehen lehoiaren gorpua kanpamentura eramateko zortzi gizon behar izan zituzten. Langileek zubia 1899ko otsailean bukatu zuten. Iturri ezberdinek zifra ezberdinak ematen dituzte, baina batzuek diote 135 bat pertsona hil zituztela lehoiek.
Trenbidea eta turismoa
Bidaiaria lokomotorraren aurrean zihoan plataforma batean egotera gonbidatzen zuten. Bertatik animaliak pasatzen gertuagotik ikus zezaketen. Bere bidaian, Rooseveltek "bertan igaro zituen eguneko argiaren tarte gehienak, bazkaltzeko tartea kenduta", bere esanetan.
Alloa
Geografia
Fortheko fiordoaren barrenean dago iparraldeko ertzean, Ochil mendien oinean.
Alrança
Biztanleria
2007an Alrance udalerrian erroldatutako biztanleak 382 ziren. Familiak 151 ziren, horien artean 30 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 53 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ugandako trenbidea
Uganda
Ugandako trenbide sareak 2001ean Worldaware Business Saria jaso zuen "modu jasangarri batean garapen ekonomiko eta soziala emateagatik". Uganda Railways Update Report Dokumentuan zerbitzua hobetzen ari dela adierazten da.
Liburuak eta filmak
Filmeak:
Alderdi politiko
Alderdi politikoa ideologiaz eta helburuz kideko diren pertsonek osatzen duten erakundea da. Alderdi politikoa erakunde politiko egonkor eta iraunkorra da, eta bere helburuak lortzeko, aginte politikoaz baliatzen da, alderdi anitzeko demokrazietan, hauteskundeetan lortutako ordezkarien bidez.
Tornesch
Tornesch Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Cénac-et-Saint-Julien
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 116 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 28 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 18 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 26 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 5 jatetxeak eta 3 higiezinen agentziak.
Hyloscirtus larinopygion
Hyloscirtus larinopygion Hyloscirtus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
AT-AT
Inperioaren aurretik, Antzinako Errepublikak erabili zituen Klon Gerretan, Jabiimeko guduan.
Gilen V.a Orange-Nassaukoa
Gilen V.a (Willem Batavus; Haga, 1748ko martxoaren 8a - Brunswick, 1806ko apirilaren 9a) Orangeko printzea eta Zazpi Herbehere Batuen Errepublikako azken estatuderra izan zen.
Moravský Písek
Moravský Písek Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.095 biztanle ditu eta 14,89 kilometro koadroko azalera. Hodoníngo barrutian dago.
Millie Gibson
Biografia
Millie Gibson 2004an jaio zen Manchester Handian. 11 urte zituela hasi zen antzerkia egiten Oldham Theatre Workshop-ean eta Manchester Media City talentu agentziak han aurkitu ondoren Jamie Johnson telesailean protagonista izateko aukeratu zuen. 2018an Butterfly miniseriean hartu zuen parte eta 2019an Coronation Street telesail britainiar mitikoan aritu zen hiru denboralditan. 2022an bertan egindako lanagatik lau sarietarako izendapenak jaso zituen eta The British Soap Awards-en aktore gazte onenaren saria irabazi zuen.
Ivory (xaboia)
Testuinguru historikoa
Gauzak horrela, Harley T. Procterrek iragarki bat sortu zuen bere xaboia iragartzeko. Izena aldatu nahi zioten eta Procterrek inspirazioa lortu zuen Biblia ko pasarte batean, Psalms 45:8ri esker, «Zure jantzi guztiek mirra, aloe eta kasia usaintzen dute, gustura egon zaren marfil jauregietatik», eta 1879ko uztailean, produktua White Soap izena izatetik IVORY marka erregistratua izatera pasatu zen.
Kritikak
Denborarekin, Ivory xaboiaren iragarkiak koloretako ekoizpen gero eta sofistikatuagoak bihurtu ziren, garaiko ilustratzaile ezagunetarikoen ilustrazioekin. 1897rako, Ivoryren publizitate aurrekontua 300,000 dolarrera igo egin zen. Gaur egun Ivory xaboia oraindik existitzen da eta bere sorreratik oso erabilia izan da.
Fukushima (prefektura)
Fukushima prefektura (福島県) Japoniako Honshu uharteko prefektura bat da, Tohoku eskualdearen hegoaldean dagoena. Hiriburua Fukushima hiria da baina hiri handiagoak dira Iwaki eta Kōriyama.
Muda (biologia)
Hegaztietan
Hegaztien lumak zahartu ahala higatu egiten dira eta luma berriengatik ordezkatu behar izaten dituzte. Hegazti helduek gutxienez urtean behin mudatzen dute lumajea, baina badira bi eta hiru bider ere mudatzen dutenak. Eskuarki ez dute lumaje osoa kolpetik aldatzen prozesu motela izaten da, hegaztiak gutxieneko luma kopurua behar baitu gorputzaren tenperatura gordetzeko, hezetasuna aldaratzeko edo hegan egiteko. Hori dela eta, espezie askotan, mudan zehar hegaztiak kanpoko itxurarik ez duela aldatzen eman dezake; beste zenbaitetan, aldiz, muda oso agerikoa izaten da, pinguinoetan kasu (ikus eskuineko irudia). Mudak zenbait fase izan ohi ditu eta espezie batzuek fase bakoitzean gorputzeko zati bateko lumak mudatzen dituzte; adibidez, fase batean burua eta gorputza, beste batean hegoak eta beste batean buztana. Ordezkapena simetrikoa izan ohi da, ezker-eskuin luma kopuru bera galtzen dute. Espezie batzuek hegoetako lumak aldatzean hegan egin ezinik geratzen dira eta babeslekua bilatu behar izaten dute, lumak berritu arte.
Zenbait hegaztitan muda gorteiatze garaiarekin lotuta dago, batez ere lumajeak funtzio apaingarria betetzen duen espezieetan, adibidez euplectes ardens txoriaren kasuan.
San Joan Bataiatzailea eliza (Arizkun)
Eraikina
Latindar gurutzearen oinplanoa du eta lau tarteko habearte bakarra, luneta-gangez estalirik dagoena, gurutzaduraren besoak bezala. Gurutzadura, berriz, ertz ganga batek estaltzen du. Aldare nagusiaren aldea zuzena da. Korua elizaren oinaldean dago, arku apaldu batean gainean. Koruaren azpialdea luneta-gangez estalirik dago. Sakristia ere barrokoa da, eta elizaren burualdeari atxikirik dago epistolaren aldetik.
Atxetako estatutxoa
Atxetako estatutxoa Bizkaiko Foruko Atxetan Juan Mª Apellaniz irakasleak aur­kituriko estatu­txo baten izena da. Estatuatxoaren gainean, Paleolitoko ehiztari batek katu buru bat landu zuen hareharrizko har­koskor batean. Luzeran 15 cm ditu eta zabaleraz 7 cm.
Sinalefa
Sinalefa poesian, bertsoetan-eta, hitz baten amaierako bokala eta hurrengo silabaren hasierako bokalak (euskalki gehienetan h bat tartean baldin badago ere bai) silaba bakar bat moduan hartzeari esaten zaio.
lehenengo_urtian
Bi hitzen arteko marra horiek sinalefa adierazi nahi dute.
Catteville
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Boucles de Seine Saint-Denis
Boucles de Seine Saint-Denis, frantziako txirrindulartza lasterketa profesional bat izan zen. 1945tik 1974ra egin zen eta podiumeko txirrindulari guztiak frantziarrak izan ziren. Ezagunenak Louison Bobet, Jacques Anquetil eta Raymond Poulidor dira.1998. urtean, berriz antolatu zuten munduko futbol txapelketa frantzian egiten zela eta. Urte honetan, belgikar bat irabazi zuen lasterketa.
Saint-Hilaire-le-Châtel
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Street style argazkigintza
Street Style argazkigintza, moda argazkigintzaz aritzerakoan, azken urteetan garrantzi handia hartu duen fenomenoa da, nahiz eta joan den mendean egiten zen argazkigintza-estiloa izan.
Saint-Hilaire-le-Châtel
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 46 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
The White Stripes
Zalantzarik gabe taldearen abesti ospetsu eta ezagunena Seven Nation Army abestia da.
Hiperbaton
Adibideak
Lirikan oso ohikoa izan da beti baliabide estilistiko hau. Barroko garaian maiz erabili izan zen figura erretoriko hau. Oihenartek, esate baterako, baditu horrelakoak neurtitzetan nahiz atsotitzetan:
Euskaraz ez da batere ohikoa aditza ezkerretara aurreratzea, hiperbatontzat, histerologiatzat, jotzen dira honelakoak:
Francisco Jusué
Francisco Javier Jusué Garcés (Tutera, ) nafar futbolari ohia da, atzelari moduan aritzen zena. Osasunako harrobian hezia, 1999an 20 urte azpiko Munduko Txapelketa irabazi zuen.
Vianos
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 433 biztanle zituen.
Splendor in the Grass
Splendor in the Grass (euskaraz Distira Belarrean) 1961ko Elia Kazan estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizlearen amodiozko drama filma bat da. Natalie Wood, Warren Beatty eta Pat Hingle aktoreek antzeztu zuten.
Santa Marina Ospitalea
Historia
1942. urtean eraiki zuten tuberkulosiaren kontrako sanatorio gisa. Gaur egun mota askotako gaixoak biltzen ditu.
Miastenia gravis
Etiologia eta fisiopatologia
Miastenia gravisean antigorputzek azetilkolinaren hartzaileak blokeatu, asaldatu edo suntsitzen dituzte lotura sinaptikoan, giharren uzkurdura ekidituz. Immunoglobulina horiek gaixotasuna duen pertsonaren sistema immuneak sintetizatzen ditu. Hortaz, miastenia gravisa gaixotasun autoimmunea da, hau da, immunitate sistemak organismoa babestu beharrean erasotu egiten du. Gainera, tolestura post-sinpatikoak laututa edo “sinplifikatuta” daudela egiaztatu izan da, transmisioaren eraginkortasuna gutxituz. Azetilkolina era normalean askatzen da, baina sortutako potentzialek duten intentsitatea beharrezkoa baino txikiagoa da.
Euskarri bektoredun makina
Azalpen formala
Hiperplanoa eta gertueneko puntu(ar)en arteko marjina maximo egingo dituen \mathbf{w} eta \mathbf{b} balioak aurkitzea da helburua. Marjina definitzen duten hiperplanoa honela defini daitezke:
Ebazpena
Bi klaseetako puntuak bananduko dituen hiperplanoaren funtzioa honakoa da beraz:
Funtzio honen bitartez marjina maximoa duena ebaztea oso zaila da, konputazio koste handia suposatzen baitu. Hori konpontzeko, honako funtzio hau minimizatzearen bitartez lortzen da baliokidea :
Miastenia gravis
Buru eta lepoa
Espresio fazialaren giharren eta mastekatzeko giharren ahultasunak ahoa isteko ezintasuna ekar dezake. Betazal eroriekin batera, aurpegiko ahultasunak logale edo triste denaren itxura eman diezaioke pertsonari. Burua zuzen mantentzeko zailtasuna ere gerta liteke.
Galtzeteria
Galtzeteria oinetarako eta zangoetarako jantzien multzoari deritzo.
Miastenia gravis
Diagnostikoa
Zeinuetan eta sintometan oinarrituta eta larritasunaren arabera aurkitzen dira:
Tratamendua
Tratamendu espezifikoa sendagai antikolenesterasikoak dira, piridostigmina ("Mestinon") nagusiki, edrofonioaren familiakoa dena. Bestela, kortikosteroideak eta immunogutxitzaileak ere (ziklosporina, azatioprina eta mikofenolatoa) erabili daitezke. Timoma egotekotan, kirurgia bidez ken liteke.
Trichophaea woolhopeia
Trichophaea woolhopeia Pyronemataceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria.
Si fueras tú
Argumentua
Albaren lehen bihozkada bizitzera joan den herri berri horretatik ihes egitea da, baina bere osabak pazientzia eskatzen dio. Pixkanaka, Alba Sotocruzeko herritarrengana hurbiltzen joango da, batez ere Cristinaren ingurukoekin: bere lagun, familia, irakasle eta ikaskideekin. Albak Cristinarekin zer gertatu zen ikertzea eta neskaren desagerpenaren errudunak aurkitzea hautatzen du. Egiaren ikerketa honetan, inoiz pentsatuko ez zuen zerbait deskubritzen du, eta ustekabe hau lezio bat izango da neska gaztearentzat, oraintxe bere bizitzako etapa berri bat hasten dagoela.
Parabola (literatura)
Kontaera figuratu batean oinarritzen dira. Esplizitua ez den parekotasunez edo antzekotasunez ikaskizun batera bideratzen dute entzulea edo irakurlea. Esentziaz, kontaera sinboliko batean edo ikuspen sinesgarri batean oinarrituta dagoen konparaketa da.
Ambairac
Diru sarrerak
2009an Ambeyrac udalerrian 82 unitate fiskal zeuden, 171,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.601 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Ambeyrac udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 287 hektarea erabiltzen.
Gurseko kontzentrazio-esparrua
Gurseko kontzentrazio-esparrua Zuberoako mugan zegoen kontzentrazio-esparrua izan zen, eta Espainiako Gerra Zibileko errefuxiatuentzat eraiki zuten Bearnoko izen bereko herrian 1939ko martxoan. Euskal Herriko mugan zegoenez, euskal herritarrei aterpea ematea izan zuen lehendabiziko helburua.
Euskal Herriko iheslariak
Nafarroako Gobernuak ere egin zien omenaldia, 2017ko irailaren 30ean. Bertan korten altzairuzko oroitarri bat ipini zuen, esparrutik igarotako nafarren omenez. Ekitaldian egon zen Uxue Barkos presidentea, ondoan Iñigo Urkullu EAEko lehendakaria eta Alain Rousset Akitania Berriko presidentea zituela.
Mus platythrix
Mus platythrix Mus generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Artanda
Hego Uriben dago, Zaratamo, Arrigorriaga, Basauri, Ugao eta Galdakao artean. 549 metroko garaiera du.
Paulo Iztueta
Kultur eragile
Areatzako sakramentinoen Arnas aldizkaria zuzendu zuen 5 urtez (1959-64).
Zabal (1973-1977) aldizkariaren sortzaile eta lankide izan zen Iparraldean. 1974an, Elkar argitaletxearen sortzaile eta partaide ere izan zen. Euskal Kulturaren Batzarreetan (EKB) bideratzailea izan zen 1983an.
Dienné
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Serafina Núñez
Idazle ibilbidea
Juan Ramón Jimenez poeta espainiarraren eskutik hasi zen lanean literaturaren munduan. 1936an sartu zuen Kubako poesian, eta adiskidetasun zintzoa izan zuen harekin bizitza osoan, Mar Cautiva (1937) bere lehen liburuaren gastuak ordaintzerainokoa. Vigilia y secretos (1942) liburuaren hitzaurrea ere idatzi zion
Satin
Satin zetazko ehun leuna, arina eta distiratsua da. Irazkia agerian dago baina bilbea ez.
Mosty u Jablunkova
Mosty u Jablunkova Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 3.785 biztanle ditu eta 33,95 kilometro koadroko azalera. Frýdek-Místekeko barrutian dago.
Marjorie Hyams
Ibilbidea
[[Fitxategi:52nd_Street,_New_York_City,_NY_0001_original.jpg|thumb|308x308px|Calle 52, New York, 5th eta 6th hiribideen artean (can. 1948). Margie Hyams Tríoren iragarkia Three Deuces idazkariari. Argazkia: William P. Gottlieb
Serafina Núñez
Idazle ibilbidea
Serafina Núñezen lan poetikoa garai guztietako lirika kubatarraren lan adierazgarrienetako bat da.
Kultura galiar-erromatarra
Aurrekariak
Nortasun kolektibo indartsu eza horrek Alesiako porrota eragin zuen. Hala ere, jakina da, batasunik ez izan arren, galiarrak kontziente zirela elkarrekin espazio komun batean bizi zirela. Hori da, seguru asko, Vercingétorix boterera iristeko arrazoia.
Gifu (prefektura)
Geografia
Iparraldean, Hida eskualde menditsua dago (Hida mendiak, Kiso mendiak, Ryōhaku mendiak). Hegoaldean, Mino eskualdea dago, Ibo, Kiso eta Nagara ibiek eratutako alubio-lautada emankor batean.
Jordi Xammar
Bi Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen. Rio 2016an (Rio de Janeiro) 12. postua lortu zuen, eta Tokio 2020an (Tokio) brontzezko domina lortu zuen 470 proban, Nicolás Rodríguez lagun zuela.
Kultura galiar-erromatarra
Erromanizazioaren etapak
Azkenen finean, Galiako herriak Erromako historiarekin sistema politiko eta sozialarekin nahastu ziren, eta sistema horretan konfiantza izan zuten, batez ere erakundeetan.
Lurraldearen antolamendua
Zirkulazio-bideei dagokienez, erromatarrek galiarren bideak birmoldatu besterik ez zuten egin. Bideen 90 000 km-ak hiriak haien artean eta herriekin lotuko ditu, merkataritza oso garrantzitsua ahalbidetuz, baina baita pertsonen eta, jakina, tropen joan-etorrietan abiadura handitu ere.
Sinkretismo erlijiosoa
Interpretatio romanaren deitzen dugunaren bidez, izen erromatarrak eman zitzaizkien galiarren jainko-jainkosei, hala nola Gobannus jainko-errementariari. Zelten dibinitateen artean, Epona zaldien babeslea baino, ez zen sartu erromatar kulturan, eta Galiaren  mugetatik haratago hedatu zen.
Arkitektura modelo bereziak
Tenpluen kasua hibridazio horren adibide interesgarria da. Erromatar jainko-jainkosen gurtzarako tenpluek, erromatar ereduak jarraitzen zuten, adibidez, Nimeseko Maison Carrée tenplu monumental eta ezaguna. Baina galiar tenplu berezi batzuk garatu ziren, erromatar arauak guztiz jarraitzen ez zituztenak: txikiagoak, lurraren maila berean jasoak, eta forma karratua edo zirkularra zutenak, besteak beste.