cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Beaulieu-sur-Sonnette
Diru sarrerak
2009an Beaulieu-sur-Sonnette udalerrian 131 unitate fiskal zeuden, 271,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.591 euro zen.
Ryoto Iguchi
Ryoto Iguchi (井口 綾人) Japoniako futbolaria da.
Lerro-jauzi
Adierazpidea
Unixen lerro-jauziari lerro berria deritzo, C programazio lengoaian  adierazten da eta Visual Basicen.
Pommera
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra etxerako tresna denda bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
London County Hall
London County Hall Londresko konderriaren egoitza izateko Lambeth udalerrian eraikitako jauregia da. Westminster jauregiaren parean eraiki zuten, Tamesis ibaiaren beste aldean. Gaur egun hasierako funtzioa galduta du eta negoziotarako eraikina da eta hainbat atrakzio turistiko ere hartzen ditu, Akuariuma eta Ziegak esaterako. Jauregiaren ondoan London Eye gurpil handia ere badago.
Nieves Ciprés
Ibilbidea
2009an UPN eta PPN alderdien artean izandako hausturaren ondoren, Nieves Ciprések Nafarroako Alderdi Popularreko lehendakari izateko hautagaitza aurkeztu zuen , baina hautagaitza hori bertan behera utzi zen eta Santiago Cervera aukeratu zuten lehendakari. Kanporatua izan ziren kideek, tartean Ciprések 2011ko udal hauteskundeetarako Naparra ta Españico Escuñe hautagaitza sortu zuten, eta Ciprés lehendakari hautatu.
Cogners
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 121 ziren, horien artean 89 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 89 pertsona aktiboetatik 86 lanean zeuden (47 gizon eta 39 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 zurgina.
Beñat Lizaso
Beñat Lizaso Alberdi (Azpeitia, Gipuzkoa, 1982ko abenduaren 28a) bertsolaria da, Sebastian Lizaso bertsolari txapeldunaren semea.
Urtarrilaren 28
Kanpo estekak
Urtarrilaren 27 | Urteko egutegi | Urtarrilaren 29
Unbe-Mendi
Laukizko udalerriaren goialdean dago, itsasoaren mailatik 300 bat metroko garaierara. 1970eko hamarkadan sortutako 130 sendibakarreko etxebizitzak osatutako etxadi pribatua da. Etxeak handiak dira, 300 m² ingurukoak.
Fivemiletown
Fivemiletown, Ulsterko kolonizazioa jazo aurretik Ballylurgan deitua (Baile na Lorgan) Ipar Irlandako udalerri bat da, Tyrone konderrian dagoena. Enniskillen hiritik 16 kilometro ekialdera eta Dungannon hiritik 26 kilometro hegomendebaldera dago, bi hirien arteko A2 errepidean.
Daniel Tammet
Zientzialarien harridurarako, beste autistak ez bezala, Daniel Tammet egiten duena deskribatzeko gai da. Batzuetan autista batzuk gauza harrigarriak egiteko gai dira, baina ez dakite azaltzen nola lortzen duten hori. Tammetek bai, bere garunean gertatzen dena esplika dezake eta horrek harrigarriagoa bihurtzen du fenomenoa.
Katakrak (okupazio mugimendua)
Crónicas de juventud, juventud crónica
Espainako gobernuko "Instituto de la Juventud"-ek (Gazteriaren Institutuak) antolatutako "Crónicas de Juventud. Los jóvenes en España 1940-1985" erakusketa, 1985ko irailaren 13an inauguratzen da Iruñeko Zitadelan. Erakusketa ibiltaria den arren, hirian zabaltzeko erakundeek 17.000.000 pezeta (102.000€) aurrekontua dute. Ekimen honek Iruñeko gazte askoren haserrea pizten du, alde batetik esposizioak aurkezten duen gazterraren irudia bat ez datozelako errealitatearekin eta beste aldetik gazteen premiazko beharrei soberan konpontzeko balioko lukeen dirua marketin kulturaleko ekintza baterako zuzentzen delako. Haserrea erakusteko eta gazteriaren idea faltsuaren kontra borrokatzeko Katakrakek "Cronicas de juventud" ekitaldiei "Juventud crónica: la miseria (puta) de ser joven" ("Gazteri kronikoa: gazte izatearen miseria (puta)") kontra-jardunaldiak aurre jartzen ditu. Horren harira, boikot eta protesta ekintzak ere antolatzen dute Katakrak-ek eta beste kolektibo alternatiboek. Leloaren puta hitzak hizkera sexistaren erabilerari buruzko gizarte-mugimenduen lehen eztabaidetako bat pizten du.
Ideologia
ESTAMOS HASTA LOS COJONES DE QUE LAS // (ARRATOIAK LOKALAK ERABILTZAILE BAKARRAK
Premonition
Premonition Estatu Batuetako filma da. Hego Euskal Herrian Premonition: 7 días izenaz aurkeztu zen apirilaren 27an, eta Ipar Euskal Herrian Prémonitions izenaz maiatzaren 12an. Mennan Yapok zuzendu zuen, eta Sandra Bullock izan zen aktore nagusia.
Véretz
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.555 ziren, horien artean 2.009 aktiboak ziren eta 546 inaktiboak ziren. 2.009 pertsona aktiboetatik 1.913 lanean zeuden (976 gizon eta 937 emakume) eta 95 langabezian zeuden (37 gizon eta 58 emakume). 546 pertsona inaktiboetatik 235 erretiraturik zeuden, 189 ikasten zeuden eta 122 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Trizay-lès-Bonneval
Biztanleria
2007an Trizay-lès-Bonneval udalerrian erroldatutako biztanleak 267 ziren. Familiak 112 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Véretz
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Véretz udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Trizay-lès-Bonneval
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
Germán Riesco Errázuriz
Bere agintaldian Prozedura Zibilaren eta Zigor Kodearen Kodeak onartu ziren, Santiagoko saneamendu sistema eta Uspallatan zehar Andeen arteko trenbidea eraikitzen hasi ziren.
Nazioarte mailan, behin betiko bakea ezarri zen Boliviarekin eta Argentinarekin Maiatzeko Itunak sinatu ziren, gerraren arriskuak ezabatu eta itsas armamentuen aurrekaririk gabeko muga sistema ezarri zuten.
Ekonomikoki, Riescoren gobernuak diru gaiak bultzatu zituen eta horrek "berpizkundea" izenarekin ezagutzen den sukar espekulatiboa eragin zuen, krisi ekonomiko larriarekin amaitu zena. Bizi baldintza kaskarrak eta inflazioaren hazkundeak gizarte krisi sorta bat eragin zuten, eta horien artean garrantzitsuena "Haragiaren greba" deritzona izan zen.
Xenopoclinus leprosus
Xenopoclinus leprosus Xenopoclinus generoko animalia da. Arrainen barruko Clinidae familian sailkatzen da.
Frantsesezko literatura
Historia
Antzinako frantseseko lehenengo idatzia Estrasburgoko Zinagitearen erromantzezko bertsioa da (842). XII. mendean historia kronikak idatzi ziren batez ere; egitandien kantak, horietako zaharrena Chanson de Roland (1100), Ingalaterrako eskuizkribu batetik kopiatua. XIII. mendean frantses literatura lan garrantzitsuenak, normandiarren konkistaren ondorioz, Ingalaterran egin ziren, baina XIV. menderako Frantzian idatzi ziren berriro.
Bousse (Mosela)
Biztanleria
2007an Bousse udalerrian erroldatutako biztanleak 2.718 ziren. Familiak 1.052 ziren, horien artean 195 pertsona bakarrekoak ziren (64 bakarrik bizi ziren gizonak eta 131 bakarrik bizi ziren emakumeak), 378 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 423 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 56 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Bèlasèrra
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Nantesko tranbia
Aurrekariak
Eraikitako lehen lineak 6 kilometro baino zertxobait gehiagoko luzera zuen. Ekialdetik mendebaldera, Loira ibaiaren kaiak zeharkatzen zituen. Hasierako flora 22 tranbiak, 2 lokomotorek eta goialdean irekitako lau atoiek osatzen zuten.
Dalet
Hizkia Brontze Aroan erabilitako alfabetoetatik dator, ziurrenik dalt hitzetik "atea", azkenean hieroglifikoetan agertzen den atetik hartua:
Cabanillas
Industria
Azalera guztira: 47.720 m2
Souprosse
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
Rougeries
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 135 ziren, horien artean 92 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 92 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (55 gizon eta 25 emakume) eta 12 langabezian zeuden (4 gizon eta 8 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Beraskoain
Beraskoain ([beɾas̺ko.ain]) Nafarroa Garaiko udalerria da, Iruñeko merindadekoa. 0 biztanle zituen. urteko erroldaren arabera. Iruñetik 19 kilometrora dago.
Historia
1850ean, herriak urteko 700 erreal zituen eskola zeukan. Herritarrek ehunak ehuntzen zituzten euren etxeetan. Urte batzuk geroago, "Arrabal del Agua Caliente" izeneko gunean, bainuetxe berria eraiki zuten.
Zelaia (argipena)
Zelaia euskal izena da, zelai artikuluarekin, ohiko deitura eta ohikoa baita toponimian.
Abizen gisa:
Grafton konderria (New Hampshire)
Geografia
Grafton konderriak 45,313 kilometro koadro ditu. Horietatik 10,566 ura dira. Beste 442,564 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 19,67 da.
Pommier
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Basilosaurus
Igeriketa
Arrainek isats bertikala dute alboetara mugitzen dute, ugaztunek aldiz isatsa horizontala dute eta gora eta behera uhinak eratuz desplazatzen dira. Basilosaurusak isatseko ornoak fusionaturik ditu, ugaztunen antzera, baina halako isats luzea izanik gora eta beherako mugimendua ez zen oso eraginkorra izango. Gingerichek iradoki du aingiren antzeko mugimendua egingo zukeela, hori egiten zuen zetazeo bakarra izango litzateke orduan.
Sailkapena
Basilosauridae familiaren barnean bi azpifamilia eratu ziren; Basilosaurinae (bertan dago Basilosaurus-a) eta Dorudontinae. G.A.A. El-kheir eta haren taldeak 2013an egindako sailkapena honako hau da:
Kriptozoologia
Hainbat kriptozoologok aipatzen dute Basilosaurusaren forma eboluzionatu batek bizirik jarraitzen duela gaur egun, horrek azalduko litzuke suge itsastar erraldoien historioak. Suge horiek deskribatzerakoan ilea dutela esan ohi da eta hori ugaztunen ezaugarri nabarmena da. Teoria honek ez du ordea jarraikortasun handirik Basilosaurusaren erregistro fosia duel 33.9 milioi urte amaitzen baita.
Université Paris Cité
Unibertsitateak hiru fakultate ditu:
Isaac Herzog
Isaac "Bougie" Herzog (יצחק "בוז׳י" הרצוג; Tel Aviv, 1960ko irailaren 22a) israeldar politikaria da, Alderdi Laboristako kidea. Israelgo presidentea da 2021eko uztailaren 7tik.
Kimikaren historia
Antzinaro Klasikoko teoria filosofikoak
Grezia Klasikoan, K. a. 420. urte inguruan, materia guztia lau substantzia elementalez osaturik zegoela baieztatu zuen Enpedoklesek. Lurra, sua, airea eta ura ziren elementu horiek. Bazen gorputza lau humorek osatzen zutela defendatzen zuen eskola bat: hipokratikoa. Lotura zuen eskola honek Enpedoklesekin. Beranduago, Aristotelesek, bostgarren bat gehitu zien lau elementu horiei: eterra. Bere esanetan sua, lurra, airea eta ura substantzia lurtar eta ustelkorrak ziren, eta ez zenez aldaketarik antzematen eremu zerutiarretan, izarrak eta planetak ezin ziren lau horietaz eraturik egon. Hortaz, substantzia zerutiar eta aldaezin batez egon behar ziren eraturik. Fisika eta Metafisika lanetan, Aristotelesek “substantzia, akzidente”, “esentzia, forma”, ”aktu, potentzia” kontzeptu dualak garatu zituen naturaren aldaketak azaltzeko, baita materiaren eraldaketak ere. Proposatu zuen materiaren osaketaren eta eraldaketen teoria, eta gainerako naturaren funtzionamenduari buruzko ideiak nagusi bilakatu ziren bai mendebaldean baita ekialde ertainean ere, eta bi mila urtean zehar izan zuten eragina kultura hauetan.
XVII. eta XVIII. mendeak: kimikaren hastapenak
Henning Brandt alkimista alemaniarrak fosforoa aurkitu zuen gernua abiapuntutzat hartuz 1669. urtean. Hori lortzeko gernuarekin eta hondarrarekin eginiko nahaste bat (50 ontzi) destilatu zuen. Urea lurruntzean ilunetan argia egiten zuen eta sugar distiratsu bat sortzen zuen material zuri bat eskuratu zuen.
Robert Boyle
Mugarri zientifiko bat izan zen Boylek 1661. urtean argitaratu zuen The Sceptical Chymist: or Chymico-Physical Doubts & Paradoxes, kimikaren esparruan zutabe ezinbestekoa. Lanean fenomeno guztiak mugimenduan dauden partkulen arteko talken ondorio direla dioen hipotesia defendatu zuen. Boylek, kimikoei zuzendurik, esperimentatzearen beharra zegoela eta esperimentazioak oinarrizko lau elementu zeudela defendatzen zuen elementu klasikoen teoriari aurre egiten diotela zioen. Kimika medikuntzarengandik eta alkimiarengandik bereizteko beharra ere azpimarratu zuen, eta kimika bera soilik zientzia bihurtzearena. Esperimentazioaren defendatzaile bat zen, eta uste zuen teoria guztiak esperimentalki frogatu behar zirela egiazko kontsideratu aurretik. Gainera, bere lanean atomoei, molekulei eta erreakzio kimikoei buruzko lehenengo ideia modernoak aurkitu ditzakegu. Kimikaren historia modernoaren hasiera ezarri zuen.
Antoine Lavoisier
Priestleyren esperimentuak errepikatuz erakutsi zuen airea bi zatik osatzen zutela (ez zela elementu bat), eta zati horietako bat metalekin elkartzen zela kareak osatzeko. 1778ko Considérations Générales sur la Nature des Acides lanean baieztatu zuen konbustioaren erantzulea zen airearen partea disoluzioetako azido iturria ere bazela. Urtebete beranduago airearen zati horri oxigeno (grezieratik, azido eratzailea) deitu zion, eta besteari azote (bizirik gabea). Horregatik kontsideratzen da Preistleyrekin eta Scheelerekin batera oxigenoaren aurkitzailea. Cavendishek aurkituriko “aire suharbera” oxigenoarekin elkartzean Priestleyk esan bezala kondentsazio bat gertatzen zen, ura zirudiena (beraz, ura ere ez zen elementu bat), eta gas horri hidrogeno (grezieratik eratorria, “ur eratzailea” deritzona) deitu zion.
Jökulsá á Fjöllum
Jökulsá á Fjöllum Islandiako ibaia da, herrialdeko bigarren luzeena dena.
Kimikaren historia
Antoine Lavoisier
Claude Louis Berholletekin eta beste batzuekin egin zuen lan Lavoisierrek konposatu kimiko modernoen izendatze sistemaren oinarria den izendatzeko sistema kimiko bat eratzeko. 1787. urteko Methods of Chemical Nomenclature lanean batez ere gaur egun erabiltzen diren konposatuak izendatzeko eta sailkatzeko modu bat asmatu zuen. Horien artean azido sulfurikoa, sulfatoak eta sulfitoak egongo lirateke. 1785ean amoniakoaren oinarrizko eraketa zehaztu zuen Berholletek. Urte berean Berhollet izan zen lehena kloro gasa zuritzaile komertzial gisa erabiltzen, eta lehena izan zen lixiba eratzen 1789an. Berholleten gatz gisa ezagutzen den potasio kloratoa ere (KClO3) sortu zuen. Ezaguna da baita ere erreakzio itzulgarri mekanismoaren bitartez egonkortasun kimikoaren teoriari eginiko ekarpenen ondorioz.
Hala ere, logikoa den bezala, bere lanean dena ez zen zuzena izan. Lavoisierrek ez zuen atomismoan sinesten eta uste zuen atomoen existentzia erreala filosofikoki ezinezkoa zela. Erradikalen teorian sinesten zuen, eta uste zuen erreakzioetan oxigenoarekin elkartzen ziren talde bakar bezala funtzionatzen zutela erradikalek. Uste zuen azido guztiek oxigenoa zutela. Dena dela, Lavoisierren egitekoa funtsezkoa izan zen zientzia kimikoarentzat. Masaren kontserbazioaren legearen, oxigenoaren bitartezko konbustio teoriaren eta teoria korpuskular mekanikoaren baturari iraultza kimiko deitzen zaio. Bere obraren ondoren kimikak izaera kuantitatiboa eskuratu zuen, eta honek aurreikuspen fidagarriak egitea ahalbidetu zuen. Iraultza kimikoa egin zituen esperimentu guztiak teoria beraren pean jartzearen esfortzu kontzientearen ondorio izan zen. Oreka kimikoa era zurrun batean ezarri zuen, oxigenoaren aurkikuntza flogistoaren teoriari aurka egiteko eta baztertzeko erabili zuen, eta kimikarako izendatze sistema berri bat garatu zuen.
XIX. mendea: teoria atomikoaren berpiztea
Atomismoa baztertuta geratu zen antzinarotik John Daltonek berreskuratu zuen arte. Atomoak partikula zatiezinak zirela eta konposaketetan eraldaketarik gabe irauten zutela defendatzen zuen berak. Hortik sortu zen estekiometriaren legeak ezartzeko aukera, gaur egungo estekiometriaren oinarri direnak.
John Dalton
Atomoak, elementuak eta konposatuak definitzeaz gain, zenbait elementuren proportzioak inferitu zituen beraien konposatuetan horien erreaktiboen pisuetatik abiatuz (horretarako pisu atomiko erlatiboaz baliatu zen bitartekari gisa hidrogenoa erabiliz konparazio masa moduan gainontzeko elementuekiko). Jeremias Benjamin Richterren tesia jarraituz, proposatu zuen elementu kimikoak konbinatzen zirenean konposatu bat baino gehiago osatzeko horiek proportzio finko eta oso desberdinetan elkartzen zirela. Azken hori proportzio anizkunen lege bezala ezagutzen da, eta idatzi zuen New System of Chemical Philosophy lanean sartu zuen. Proportzio anizkunen legea estekiometriaren oinarrizko legeetako bat eta bere teoria atomikoaren zutabeetako bat da. Bitxia da, A New System of Chemical Philosophy lanean atomoak entitate fisiko errealak direla sartu izanaren ideia oso garrantzitsua bada ere, ia obra guztia teoria kalorikoari zuzendua izatea atomismoari beharrean (sinbolo kimikoen sistemari buruzkoa ere bada lana).
Saint-Maurice (Val-de-Marne)
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Kimikaren historia
Gay-Lussac eta gasen legeak
École Polytechnique ikastetxean irakaslea zen, eta laguna zuen Louis-Jacques Thenardekin ere lan egin zuen lehenengo bilaketa elektrokimikoetan, eta horren bitartez eskuraturiko elementuak aztertu zituen. Boroaren deskubritzailea izan zen. Aipaturiko bi ikerlariek hartu zuten parte garaiko azidoentzako zegoen definizioa moldatzeari buruzko eztabaidan, eta konposatu organikoen analisia bultzatzearen aldekoak ziren horien oxigeno eta hidrogeno osaketa aurkitzeko.
Karlsruheko kongresua eta haren aurrekariak
1840. urtean Germain Hessek Hessen legea proposatu zuen. Lege hau energiaren kontserbazioaren legearen lehenengo pausuetako bat izan zen, hau da, erreakzio batean xurgatzen edo askatzen den energia soilik hasierako erreaktiboen eta amaierako produktuen araberakoa dela dioen legea, inporta gabe tarteko pausu kopurua edo pausu motak. 1848an William Thomsonek (Kelvingo baroia) zero absolutu terminua ezarri zuen, molekulek beraien mugimendua erabat geldituko luketeen tenperatura. 1849an Louis Pasteurrek aurkitu zuen azido tartarikozko nahaste razemikoa isomero lebogiro eta destrogiroen nahaste bat dela, eta honela errotazio optikoa argitu zuen estereokimikari hasiera emanez.
1852. urtean August Beerek Beerren legea ezarri zuen. Zera dio lege honek: erlazionaturik daude substantzia batek bere kontzentrazioarekin disolbaturik jasotzen duen argiaren intentsitatea eta substantzia horren propietateak. Espektrofotometriaren oinarria izango da lege hau.
Bécheresse
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kimikaren historia
XIX. Mende amaierako aurkikuntzak
1884an 1898. urtean sintetizatzea lortu zuen eta biomolekula askoren onarria zen purinaren egitura proposatu zuen Hermann Emil Fischerrek. Gainera, glukosaren eta horrekin erlazionaturiko beste azukre batzuen kimika lana hasi zuen.
Marie eta Pierre Curie
Pierre Curiek Marie Curierekin batera lan egin bazuen ere substantzia berrien erauzketan, elementu berrien erradiazioari buruzko ikerketa fisikoetan zentratu zen. Eremu magnetikoez baliatuz, ikusi zuen radioak partikula positiboak eta negatiboak zituela, baita erradiazio ionizantea ere (beranduago, Ernest Rutherfordek izendatu egin zituen partikula hauek). Jarraian erradiazio hauen eraginak aztertu zituen, baita ondorio fisikoak ere, eta erradioterapiaren bidea zabaldu zuen. Beranduago, Marie Curiek minbiziaren aurkako lehenengo tratamenduak gainbegiratu zituen. Gainera, Pierre Curiek magnetismoa landu zuen, eta ikusi zuen substantzia ferromagnetikoek beraien propietate magnetikoak galtzen dituztela tenperatura kritiko batetik gora (Curieren tenperatura izendatua). Tamalez goiz hil zen, 1906. urtean, gurdi batek harrapaturik Parisen. Bere obra osoa 1908. urtean argitaratu zen.
XX. mendea: atomoaren egitura ematen da ezagutzera
1903an, Mikhail Tsvet botaniko errusiarrak kimika analitikorako teknika traszendental bat asmatu zuen: kromatografia. Helburua landareetan zeuden substantziak isolatzea zen.
Gilbert N. Lewis
Lewisen lotura kimikoaren teoria garatzen joan zen denboran zehar, eta 1916an The Atom of the Molecule (molekularen atomoa) lan garrantzitsua argitaratu zuen. Bertan lotura kimiko bat bi elektroi partekaturen interakzio bateratuak osatzen duela proposatu zuen.
Mekanika kuantikoa
Paul Diracek Diracen ekuazioa formulatu zuen.
Biokimika eta biologia molekularra
1940ko hamarkada hastean, kimikaren eta fisikaren arteko lan bateratuak propietate kimikoak azaltzea lortu zuen horiek atomoaren konfigurazio elektronikoan sostengatuz. Linus Paulingen The Nature of the Chemical Bond (La naturaleza del enlace químico, 1939) liburuak kimika kuantikoaren printzipioak erabiltzen ditu lotura angeluak deduzitzeko gero eta konplexuagoak diren molekuletan. Dena dela, biologikoki esanguratsuagoak ziren zenbait molekularen egitura konplexua oraindik ezezaguna zen.
XX. mende amaiera
1994an Robert A. Holtonek eta bere taldeak taxolaren lehenengo erabateko sintesia lortu zuten.
1995ean, Eric Cornellek eta Carl Wiemanek lehenengo Bose-Einstein kondentsatua sortzea lortu zuten.
Mangifera
Mangifera Anacardiaceae familiako landare genero bat da. 69 espezie ditu gutxi gorabehera, zeinetatik ezagunena Mango. Espezieen erdiak Asiako hegoalde tropikal eta azpitropikalean eta Asiako hego-ekialdean daude; kopuru aldetik Indian dira ugarien.
Evan Almighty
Evan Almighty (euskaraz Evan Ahalguztiduna) 2007ko Tom Shadyac estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako fantasiazko komedia film bat da. Steve Carell, Morgan Freeman, Lauren Graham, John Goodman, Wanda Sykes, John Michael Higgins, Jonah Hill eta Molly Shannon aktoreek antzeztu zuten.
Hvítá (Vesturland)
Hvítá (euskaraz: "ibai zuria") mendebaldeko Islandiako ibaia da.
Irarrazabalgo hormarteratua
Bertsioak
Fernando Márquez de la Plata Echeniquek eta Ricardo Irarrazabal Rojasek diruztatutako Una Tradición Vasca: La emparedada de Irarrazabal liburua, 1918an Madrilen argitaratua.
Rafael Aguilar Guajardo
Rafael Aguilar Guajardo (Reynosa, Mexiko, 1950 - Cancún, Quintana Roo, 1993ko apirilaren 12a) Mexikoko droga trafikatzaile ezaguna. Ciudad Juarezko kartelaren sortzaile bat izan zen.
Sergio Escudero
Sergio Ariel Escudero (セルヒオ・エスクデロ; 1964ko otsailaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hillsborough konderria (New Hampshire)
Geografia
Hillsborough konderriak 231,083 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,164 ura dira. Beste 226,919 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 173,41 da.
Jökulsá á Dal
Hálslón aintziran jaioa, eskualde osoa zeharkatzen du Héraðsflói badian itsasoratu arte.
Heptagrama
Geometrian, heptagrama (antzinako grezierazko ἑπτάγραμμον hitzetik: "zazpi lerro") zazpi zuzenkirekin eraikitako izar-poligonoa da, zazpi puntako izar bat. Heptagramaren zuzenkiak elkartzean heptagono bat sortzen da barruan.
Hypsolebias mediopapillatus
Hypsolebias mediopapillatus Hypsolebias generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Rachid Boudjedra
Biografia
Poema-bilduma bat ere idatzi du, Pour ne plus rêver (1975, Amets gehiago ez egiteko), tonu erasotzaile eta gogorrarekin. Azken lanak Lettres algériennes (1995, Aljeriar gutunak) eta La vie à l'endroit (1997, Bizitza inguruan) ditu.
Leagi
Leagi Mendexa udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 55 biztanle ditu.
Bousseviller
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Manuel Landaeta Rosales
Liburutegi Nazionaleko zuzendaria
Egunkarietan argitaratutako azterketa historikoak: 141 Prentsan argitaratutako biografiak eta zerbitzu-orriak: 48 Lagundu dituen lan historikoak eta estatistikak: 28 Argitaratu gabeko lanak: 23, 48 liburukirekin Liburuxka argitaragabeak: 12
Bere heriotzaren garairako, argitaratutako liburuxken kopurua 74ra igo zen.
Iñaki Gil Uriarte
Iñaki Gil Uriarte (Gasteiz, 1956ko apirilaren 16a), euskal anarkosindikalista, CNT sindikatuko partaidea da.
Mari Wolf
Karrera
Wolf-ek industria aeroespazialean lan egin zuen Kaliforniako hegoaldean, eta "kalkulu-makinen operadore" gisa aritu zen 1955ean, NASAren Jet Propulsion Laboratory delakoan (Zorrotadarako Propulsio Laborategia). Zientzia-fikzioko fandomaren hasierako urteetan parte hartu zuen, Los Angelesen zutabeak argitaratuz. Los Angelesko Zientziaren Fantasiazko Elkarteko kidea zen. Fandomari buruzko zutabe bat idatzi zuen hilero, zaleen eta fanzineen konbentzioak barne. Hark idatzitako "Fandora's Box" atala Fantasy aldizkarian agertu zen 1951tik 1956ra. Dibortzioaren ondoren zutabea utzi zuenean, Robert Blochek ordeztu zuen.
Bizitza pertsonala
Mari Wolf Rog Phillips zientzia-fikziozko idazlearekin ezkondu zen 1951n, Chicagon. 1955ean dibortziatu ziren.
Roupy
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 157 ziren, horien artean 109 aktiboak ziren eta 48 inaktiboak ziren. 109 pertsona aktiboetatik 98 lanean zeuden (54 gizon eta 44 emakume) eta 11 langabezian zeuden (7 gizon eta 4 emakume). 48 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
Psycho III
Psycho III (euskaraz Psikosia III), 1986ko Anthony Perkins estatubatuarrak zuzendutako slasher film bat da. Perkinsez gain, Diana Scarwid, Jeff Fahey eta Roberta Maxwell aktoreek antzeztu zuten.
Berlats
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Santeny
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 4 okindegiak, 1 arropa denda zen, 3 etxerako tresna dendak, 1 altzari denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
Taller
Taller Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Taller udalerrian erroldatutako biztanleak 404 ziren. Familiak 164 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 208 etxebizitza zeuden, 164 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 204 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 164 etxebizitza nagusietatik 125 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 104 etxek bost zituzten. 139 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 57 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 97 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Hypsolebias nudiorbitatus
Hypsolebias nudiorbitatus Hypsolebias generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Gigny (Yonne)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 3 eraikuntza enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 argiketaria.
Esloveniarren, Kroaziarren eta Serbiarren Estatua
Izena
Estatuaren izenak aipatzen dituen serbiarrak Austro-Hungariako Inperioko lurraldeetan bizi zirenak dira : Bosnia eta Herzegovina, Vojvodina , Kroazia-Eslavonia ( Sirmia barne ) eta Dalmazia , Kotor badia eta Montenegroko itsasertza barne . Spič -era , Bartik gertu, ez Serbiako Erresumako populazioetara (gaur egungo Ipar Mazedonia , Serbia, Montenegro eta Kosovok osatzen zutena ).
Historia
Estatu berriaren asmoa antzinako Austria-Hungariako Inperioko lurralde guztiak barne hartzea zen, esloveniarrak, kroaziarrak eta serbiarrak bizi zirelarik. Hala ere, Voivodinako serbiarrek (Baánato, Baánka eta Baranja eskualdeak barne) hau arbuiatu eta Novi Saden euren administrazio propioa eratu zuten «Serbiako Kabinete Nazionalaren» agintaritzapean. Voivodina 1918ko azaroaren 25ean batu zen Serbiako Erresumara. Hori baino egun bat lehenago, 1918ko azaroaren 24an, Syrmia eskualdea, hasieran Estatuaren zati zena, banandu egin zen eta Serbiako Erresumarekin bat egin zuen.
23 eta 24an, Serbia eta Montenegrorekin bateratzea bizkortzen saiatzen ari zen Pribicevic buru zuen Batzordearen bilera batean, Dalmaziaren mehatxua agertu zen, Batzordeak bost eguneko epean Estatuen bateratzea onartzen ez bazuen. Bilerak zazpi kideko komite bat aukeratu zuen, Stjepan Radic aurka zuela, 28 ordezkariko ordezkaritza bat, Belgradera joateko eta herrialdeen bateratzea aztertzeko.
Lurraldeak
Erresuma berria Serbiako Erresumatik eta Montenegroko Erresumatik independenteak ziren antzinako Estatu monarkikoetatik sortu zen, horietatik batzuk eskuratu berriak ziren (otomandarrak izan ziren 1912-1913ko Balkanetako gerretara arte), baita antzinako Austria-Hungariako Inperioaren zati izandako lurralde zati handi bat ere. Estatu berrira igarotako Austria-Hungaraiako lurreak honako hauek ziren: Kroazia, Eslovenia eta Voivodina, inperioaren zati hungariarrekoak; Carniola, Estiriako zati bat eta austriar aldeko Dalmazia gehiena, Bosnia eta Herzegovinako probintzia inperialaz gain. Gainera, Bulgariak, munduko guduan garaitua, hirurogeita hamar mila pertsona inguruo enklabe batzuk eman behar izan zituen.
Fujio Yamamoto
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds eta Bellmare Hiratsuka.
Esloveniarren, Kroaziarren eta Serbiarren Estatua
Estatu berriaren erronkak
Estatuko administrazioa funtsean horrela zegoen antolatuta:zentralista eta federatiboa.
Gobernu burokratiko-militarra
Estatu berriaren aldarrikapena eta 1921ean Konstituzio berriaren onarpenaren artean, herrialde berria antzinako Serbiako Konstituzioak arautu zuen, eta funtzionariek eta Serbiar Armadak administratu zuten, zeinak unitate austrohungariarrak desegin eta bere ofizialak kaleratu zituen.
Urte hauetan, antzinako Serbiaren alderdi nagusiak, Erradikalenak, bere antzinako zaiketa aurrerakoienaren, Demokraten, aliantza lortu ahal izan zuen, garai honetan lehenengoak baino zentralistagoak zirenak. Aldi horretan, muturrekoak hazi egin ziren, bai zentralisten artean, bai arerioen artean.
1920ko udal hauteskundeak eta 1920ko azaroko batzar eratzailearenak tirabiratsuak izan ziren, baina, oro har, askeak (nahiz eta militarrek, alemaniar eta hungariar gutxiengoek ezin izan zuten parte hartu, eta Montenegroko eta Mazedoniako emaitzak zalantzazkoak ziren) .Herrialdean egiten ziren lehen bozketak ziren, ia bi urteko existentziaren eta sei gobernu bereiziren ondoren.
Koalizio serbokroata
Aprilean, hamabi gobernu krisi eta lau kabinete aldaketaren ondoren, Uzunović-ek Velimir Vukićević buruzagi erradikal nagusiari eman zion buruzagitza, eta honek Vojislav Marinković disidente demokrata eta Mehmed Spahoren JMOrekin aliatuta gobernatu zuen, eta erregearen onespenari esker, 1927ko iraileko hauteskundeak bere alde egitea lortu zuen. Hauetan, Vukićević-ek erreadikalen buru mantentzea lortu zuen (galera batzuekin), demokratek babes pixka bat irabazi zuten honi esker, Radić-ek bere botoen herena galdu zuen (baina ia ez zuen eserlekurik galdu), eta gainerako indar erregionalek beren posizioei eutsi zieten. 1928ko otsailean, Vukićević-ek esloveniar populista, erradikal, demokrata, JMO eta Alderdi Alemanare arteko koalizio zabal baina ezegonkorra osatu zuen, Radić-ek erradikalen koalizioa berriz ekiteari uko egin ziolako. Antzinako zentralista, Pribićevićek, Radić-en alde egin zuen hauteskundeen ostean Gobernuaren aurka egiteko.
Radić-en hilketa eta errege diktaduraren preludioa
Gobernu koalizioa krisian sartu zen 1928ko hasiera, alderdi serbiarren arteko liskarren ondorioz, eta erregea Radiabirren babesa lortzen saiatu zen, baina ez zuen lortu. Vukiuk gobernuko buru izaten jarraitu zuen, baina Radinuren eta PribioEviaren aliantzak Parlamentua kaoseak murgildu zuen.
Nazioarteko politika
Albania lortzeko borrokak, Jugoslaviak Mussolini entregatzeari uko egiten zionak, bi nazionalen arteko tentsioa areagotu zuen.104 Kroaziako politikariak, 1925etik Gobernuan, Italiarekin uztartzearen aurka zeuden.
Italiarekin zuen harreman tirabiratsuaz gain, Jugoslaviako Estatu berriak Frantziatik gertu egon zen urte hauetan, eta jarrera horri eutsi zion Alemanian Hitler boterera igo zen arte.
Verneuil-le-Château
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
Commerveil
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Verneuil-le-Château
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Verneuil-le-Château udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Commerveil
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gure familia eta beste piztia batzuk
Sinopsia
Telesailak Kepa Aberasturi eta bere seme-alaben gorabeherak ditu ardatz. Kepa albaitaria da eta herri txiki batean bizi da.
Irak
1990ean, Irakek Kuwait inbaditu zuen, baina berehala koalizio batek, Estatu Batuak buru zirela, aterarazi zuen handik. 2003an, Estatu Batuek eta haren aliatuek herrialdea inbaditu eta Baath alderdia kendu zuten agintetik; 2005ean, alderdi anitzeko hauteskundeak egin ziren. Estatubatuar tropek 2011n alde egin bazuten ere, irakiar matxinoen erasoak aregotu ziren Siriako Gerra Zibilaren ondorioz. 2014an, Estatu Islamikoak erasoaldia egin zuen herrialdearen iparraldean, baina 2017an garaitua izan zen.
Britainiar agintea eta Irak independentea
Faisal I.a erregearen ondoren, haren seme Gazi I.ak gobernatu zuen. Gazi I.aren erregealdian (1933-1939) Irakeko egoera politikoa nahasia zen oso; bien bitartean, militarrek gero eta indar handiagoa eskuratu zuten. Gazi hil zenean, Faisal II.ari egokitu zitzaion erregetza. 1941ean, Rashid Ali al-Gailanik lortu zuen aginpidea estatu kolpe baten bidez; Alemania Naziaren aldekoa zen eta, horren kariaz, britainiar gudarosteek Irak hartu zuten, berriz ere, Bigarren Mundu Gerra amaitu bitartean, eta Faisal II.a ezarri zuten berriro aginpidean. 1958ko apirilean, militarrek, Abdul Karim Kassem politikariaren gidaritzapean, beste kolpe bat jo eta errepublika ezarri zuten Iraken. 1961ean, kurduak matxinatu ziren eta, bederatzi urteko gerra baten ondoren, nolabaiteko autonomia eman zitzaien.
Bellon (Charente)
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
Shu Maeda
Shu Maeda (前田 柊) Japoniako futbolaria da.
Irak
Erlijioa
Erlijioz, biztanle gehienak musulmanak dira, %64-69 xiiak eta %29-34 suniak. Xiiak erdialde eta hegoaldean bizi dira gehienak, eta suniak iparraldean. Xiismoaren hiri santuetako batzuk –Najaf, Kerbala– Iraken daude, Bagdadetik ez oso urrun. Musulmanez gainera kristauak daude –kaldearrak, asiriarrak eta ortodoxoak–, yezidiak (Mosul iparraldeko muinoetan), baptistak (Bagdaden eta Amaran) eta juduak (Bagdaden).
Dryoscopus sabini
Dryoscopus sabini Dryoscopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Malaconotidae familian sailkatua dago.
Hypsolebias pterophyllus
Hypsolebias pterophyllus Hypsolebias generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Halo efektu
Gizarte harremanen munduan etengabe egiten dira ezezagunei buruzko epaiak, gizabanakoek gutxi ezagutzen dituzten pertsonak azkar eta nekerik gabe sailkatzeko beharra baitute. Hala ere, batzuetan aurreiritzi indartsuak edo arriskutsuak gerta daitezke, bai epaia jasaten duenarentzat, baina baita epaitzen duenarentzat ere.
Aurrekariak
Orduan, ikerketa zehatzago bat burutu zuen fenomeno hau aztertzeko, pertsonak ebaluatzeko unean "etengabeko akats" bat zelako susmoa baitzuen.
Beste ikerketa batzuk
Halo efektua modu inkontzientean gertatzen dela frogatu zuten, esperimentu kontrolatu bat egin eta gero balioespenak egin zituztenei efektua esplikatu eta horrek nolako eragina izan zezakeen galdetuz. Gehienek haien irizpideak zuzenak izan zirela defendatu zuten, emaitzek kontrakoa zioten arren.
Halo efektuaren eraginak justizia prozesuetan
1974an epaiketa prozesu bat jasan zuten pertsonen eta haien erakargarritasunaren arteko ikerketa bat burutu zen. Estatistikoki, erakargarritasun gutxiko pertsonek kontrako epaiketa gehiagotan jasotzen zutela agertu zen, edo delitu beragatik sententzia gogorxeagoa jasotzen zutela.
Halo efektuaren eraginak hezkuntzan eta lan munduan
1974ko ikerketa batean, idazki sorta bat ebaluatzeko eskatu zitzaien esperimentuan zeuden pertsonei. Idazkien heren batek idazlearen izena soilik zeraman, baina beste bi herenek izenarekin batera argazkia zekarten. Ongi idatzitakoen artean, argazki erakargarridun idatziek 6.7 izan zuten batazbestekoa, eta 5.9 erakargarriak ez zirenena (6.6 izanik argazkirik ez zutenena). Aldea nabariagoa zen gaizki idatzitakoen artean: erakargarrien batazbestekoa 5,2 zen, eta ez erakargarriena 2,7 (argazkirik gabekoena 4,7 zen). Gaizki idatzitakoetan ezberdintasuna handiagoa izateak iradokitzen du Halo efektuak eragin gehiago duela akatsak balioesteko unean, eta jende erakargarria "barkatzeko" eta ez erakargarriak "zigortzeko" joera handiagoa dela.
Garbiñe Petriati
Lanbide Heziketako eta Magisteritza ikasketak egin ditu. 1986an hasi zen euskara irakasle Alfabetatze Euskalduntze Koordinakundean. 2010eko maiatza eta 2019ko iraila bitartean Hizkuntz Eskubideen Behatokiaren zuzendaria izan zen.
Juan José Landaeta
Biografia
Iraultzaren hasieratik izan zituen kausa independentistaren aldeko begikotasunak. Honela, 1810eko apirilaren 19an konspiratzaileen artean ikusi zuten. Grina iraultzaile horrek berak eraman zuen abesti aberkoi batzuk konposatzera, horietako bat 1811n Venezuelako lehen kongresua ezarri zenean. Letra "Gloria, amerikarrak" esaldiarekin hasten zen.
Marina Silva
Ibilbide politikoa
2022an, Alderdi Sozialistaren eta Askatasunaren aldeko federazioko Jasangarritasun Sarea alderdiko hautagai gisa postulatu zenean, diputatu federal hautatu zuten São Paulo estatuan, eta kargu horretarako 12. hautagai bozkatuena izan zela.
Lehendakaritzarako hautagai
2014ko apirilean iragarri zen Eduardo Camposen Brasilgo presidentziarako aurrez egindako hautagaitza, Marina Silva lehendakariorde zela. Hala ere, 2014ko abuztuan, Eduardo Campos eta haren kanpainako taldekoak aireko istripu larri batean hil ziren, eta Marina Silvak ordezkatu zuen presidentziarako hautagai gisa.
Ugo Betti
Epailea izan zen lanbidez, Parman lehenbizi eta Erroman gero. Bettiren antzerkiak badu Pirandelloren kutsua, eta bertan existentzialismoaren eta kristautasunaren elementu batzuk agertzen dira. Salaketa-antzerkia ere bada Bettirena; gaiak bakardadea eta zuzentasuna dira, iruzurrari gorroto baitzion. Mundu osoan ezagutarazi ziren Bettiren dramak. Horietariko zenbait: La padrona (1927), Frana allo scalo nord (1936), Corruzione al palazzo di giustizia (1949), Delitto all´isola delle capre (1950), Il giocatore (1953).
Albiz
Albiz Mendata udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 57 biztanle ditu.
1962ko Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa
Egitura
Izen ematea librea izan zen eta 40 bertsolari inguruk hartu zuten parte. Horregatik sei kanporaketa jokatu ziren uztailaren 8an hasi eta urriaren 7ra arte, ondoren finalaurreko bat jokatu zen eta azkenik zortzi onenekin finala. Finalean bertan lau onenek beren artean jokatu zuten garaipena.
Voyage to the Bottom of the Sea
Voyage to the Bottom of the Sea (euskaraz Bidaia Itsasoaren Bihotzera), 1961eko Irwin Allen estatubatuar zientzia-fikziozko hondamendi film bat da. Walter Pidgeon, Joan Fontaine, Barbara Eden, Peter Lorre, Robert Sterling, Michael Ansara eta Frankie Avalon aktoreek antzeztu zuten.
Alosa immaculata
Alosa immaculata Alosa generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Roentgen (unitatea)
Roentgen edo röentgena erradiazio ionizagarrien eragina neurtzeko balio duen antzinako unitatea da. Esposizio erradiometrikoa kuantifikatzeko erabiltzen da, hau da, presio eta tenperatura baldintza estandarretan askatu diren ioien aire lehorreko masa unitateko karga neurtzeko baliatzen da. 1928an ezarria, Wilhelm Röentgen zientzialariari zor dio izena, zeinak X izpiak aurkitu zituen. Gaur egun ordea, magnitude hau neurtzeko erabiltzen den ohiko unitatea kilogramoko Coulomb-a (C/kg) da.
Erdialdea (eskualdea)
Klima
Nafarroa Garaiko erdialde-hegoaldean dagoenez, klima mediterraneoaren eta Ebroko ibarrekoaren tarteko klima du Erriberrik. Urteko prezipitazioak batez beste 500-600 mm artekoak dira, eta urteroko egun euritsuak 70–80 izaten dira; beraz, eguneko 5,4 mm euri izaten da. Euria urte osoan zehar egiten du, nahiz eta udaberria beste urtaroak baino euritsuagoa den. Batez besteko tenperatura aski epela da, 13-14 °C bitartekoa, eta mendialdeko edo Erriberako tenperaturek baino gorabehera gutxiago izaten ditu urtean zehar.
Errepideak
Erdialdea eskualdea hainbat errepidek antolatzen dute, herri handiak elkarrekin lotzen dituztenak, eta, ondoren, herriak lehen aipatutako ardatz handiekin lotzen dituzten errepide txikiak. Eskualdeko errepide guztiak Nafarroako Gobernuak kudeatzen ditu. Gainera, Nafarroako autobideak eskualdea zeharkatzen du, Iruñea eta Tutera artean. Hauek dira ardatz nagusiak:
Hezkuntza
Erdialdea eskualdean, hainbat udalerritan daude lehen mailako eskolak, eta horietako hainbatean hogei bat ikasle baino ez daude eskolatuta, baina bigarren mailako hezkuntza bakarrik Tafallan, Martzillan eta Zarrakaztelun dago ziurtatuta, eta ez bertze herrietan. Zehazki, 2019. urtean Erdialdea eskualdean lehen hezkuntzako 11 eskola eta bigarren hezkuntzako 3 institutu daude, guztiak publikoak. Jarraian, taula batean, sare publikoan eskualdeko ikasleei dagozkien lehen hezkuntzako eskola eta bigarren hezkuntzako institutua adierazten dira, jatorriaren arabera (letra etzanak adierazten du ikastetxea eskualdetik kanpo dagoela): Gainera, Erdialdean Nafarroako Gobernuarekin itundutako bi ikastetxe daude, finantzaketa publiko-pribatukoak. Ikastola bat eta ikastetxe kristau bat dira: Garces de los Fayos ikastola eta Escolapios ikastetxea (biak Tafallan).
Uzturre (mendia)
Ezaugarriak
Uzturre eta Ipuliño arteko mendilerroak Leitzaran harana iparraldean eta Zelai ibaiaren harana hegoaldean bereizten ditu.
John Griggs Thompson
Bizitza
Estatu Batuetako Zientzietako Akademia Nazionaleko kide eta Londresko Errege Elkarteko kide ere bada. Ohorezko tituluak ere jaso ditu, Yale, Chicago eta Oxfordeko unibertsitateetan.
Le Ponchel
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Tsuyoshi Sambuichi
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.
Madeleine Larralde
Biografia
Jean Baptiste Daranatz historialariak prozesuaren inguruko bi dokumentu berreskuratu eta aztertu zituen, ‘’Commdamnation à mort’’ alde batetik, non adina eta lanbidea aipatzen diren eta Berara joana zela eta bestetik, “Verbal de mort. Exécution’’, hiltzea jasotzen duena.
Rouvroy (Aisne)
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 376 ziren. Familiak 166 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 71 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 47 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Diru sarrerak
2009an Rouvroy udalerrian 168 unitate fiskal zeuden, 374 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.107 euro zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Girolles (Yonne)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gare aintzira
XX. mendearen hasieratik Britainiar Itsas Armadaren entrenamendu eremu bilakatu da, bai eta itsaspeko nuklearrena ere.
Ecaterina Bulea-Bronckart
Ecaterina Bulea-Bronckart frantsesaren didaktika irakaslea da Suitzako Genevako Unibertsitateko Psikologia eta Hezkuntza Zientzien Fakultatean; bertan, hizkuntzen didaktikako ikerketa-taldea koordinatzen du eta Hezkuntza Zientzietako doktoregoko ikasketak koordinatzen ditu.
Boust
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Boust udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Ciudad de Vascos
Aztarnategia
Aztarnategia eremu partikular batean dago: Las Cucañas esparrua. Jabeek (Cavestany-Corsini familiak) ikerketa arkeologikoak bultzatu dituzte Administrazioarekin elkarlanean, eta aztarnategia bisitagarria da larunbatetan 10:00-14:00 ordutegian (otsailetik maiatzera, izan ezik -biak barne-).
Danionella dracula
Danionella dracula Danionella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Jenner Institutua
Izena Edward Jenner (1749-1823) britainiar zientzialaria eta inmunitatearen aintzidariaren omenez darama.
Penelope-Enea
Sinopsia
Landare haragijale baten inguruan sortzen diren umorezko egoerak bizi dituzte bertako protagonistek.
Hilding Rosenberg
Hilding Rosenberg (Bosjökloster, Malmöhus, 1892ko ekainaren 21a - Stockholm, 1985eko maiatzaren 18a) suediar musikagilea izan zen.
Tercis-les-Bains
Etxebizitza
2007an 491 etxebizitza zeuden, 463 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 429 etxeak ziren eta 61 apartamentuak ziren. 463 etxebizitza nagusietatik 296 bere jabearen bizilekua ziren, 161 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 48 etxek hiru zituzten, 109 etxek lau zituzten eta 293 etxek bost zituzten. 430 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 187 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 259 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Asun Matilla
Zaletasunak
Asunek bizitza maite zuen eta energia bital hori hedatzen zuen. Oso gustukoa zuen jende ezberdinarekin egotea eta lagunekin ibiltzea. Dantza egitea, kantatzea, herriko jaietan parte hartzea gustu-gustukoa zuen. Euskal Herriko txoko askotan ezaguna zen KANTARI ezberdinetan parte hartzen zuelako: Bilbo Kantari, Galdakao Kantari, Plentzia Kantari, SanMigel Kantari... eta abar luze bat, zazpi Euskal Herrietan zehar.
Bernac (Tarn)
Bernac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak