cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lur arraroaren hipotesia
Plaken tektonika
Plaken tektonikaren ondorio da kontinenteen jitoa, elkarrengandik banandutako lur-masak sortzen dituena, populazioen isolamenduak dakarren eboluzioak bioaniztasuna areagotuz. Bioaniztasuna garrantzitsua desagertze masiboko gertaerei aurre egiteko. Truke Amerikar Handia, orain dela 3-3,5 milioi urte gertatutako bi kontinente amerikarren bateratze tektonikoa, aldaketa nabarmenak eragin zituen lehenago bananduta zeuden bi kontinenteetan, eta animali espezie ugari desagertu egin ziren lehiakide berrien sarrerarekin.
Une egokiak eboluzioan
Bizia Lurrean nahiko azkar agertu baldin bazen ere, 800 milioi urte behar izan ziren organo konplexuen eboluziorako. Zibilazioek gutxi gorabehera 10.000 urtez existitu dira, eta irrati-komunikazioak espazioarekin 80 urte besterik ez ditu. Eguzki-sistemaren adinarekin alderatuz (4,57 mila milioi urte), denbora-tarte oso txikia da; izugarrizko klima-aldaketak, supersumendi-erupzioak eta meteorito-talka handiak urriak diren denbora-tartea. Aurrez aipatutako hondamendi naturalek bizi adimenduna gogor kaltetuko lukete, bizia orokorrean kaltetzeaz gain. Adibidez, Permiko-Triasiko desagertze masiboak, aktibitate bolkaniko jarraituak eragina, ezagutzen diren espezien %95aren amaiera ekarri zuen orain dela 251,2 milioi urte. Orain dela 65 milioi urte, Chicxulub talkak Kretazeo-Paleogeno mugan (orain dela 65,5 milioi urte) ere desagertze masibo bat eragin zuen, dinosauro eta gainontzeko espezie aurreratuak hil zituena.
Japoniako gastronomia
Sorrera - Heian aroa
Tang dinastiaren gainbeheran, IX. mendetik aurrera, Japoniak bere gastronomia eta kultura bereizi zituen: koilararen erabilera utzi eta zotzak baino ez ditu erabiliko. X. eta XI. mendeetan bere sukaldaritzako fintasuna hasi zen.
Cormeilles (Oise)
Diru sarrerak
2009an Cormeilles udalerrian 126 unitate fiskal zeuden, 344,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.085 euro zen.
Japoniako gastronomia
Kamakura Aroa
Samuraien sukaldaritza aurrekoena baino ezberdina zen, sinpleagoa eta fintasun gabekoa. Budismoaren begetarianismoa nekazarien artean ere zabaldu zen eta hiltegiko langileak kasta bereizita bilakatu zuen, burakumin deitua.
Eskualdeko sukaldaritza
Kantō eta Kansai eskualdetan bertoko gastronomia ospetsuena dute. Kantōn platerak zapore bizikoak dira, Kansaikoak berriz arinki gozatutakoak dira.
"Mendebaldeko" jatetxeak
Japonian, mendebaldeko eran platerak zerbitzatzeari yōshoku (hitzez hitz, mendebaldeko sukaldaritza) diete. Era horretako sukaldaritza egiten duten jatetxeei yōshokuya (洋食屋) diete.
Honeoye Falls (New York)
Honeoye Falls  New York estatuko herri bat da. Monroe konderrian kokatua dago. 2010ean 2,674 biztanle zituen, 6.59 kilometro koadrotan banatuta.
Frieseomelitta varia
Frieseomelitta varia erle espezie bat da, Frieseomelitta generoan eta Apidae familian.
Serrières-en-Chautagne
Biztanleria
2007an Serrières-en-Chautagne udalerrian erroldatutako biztanleak 980 ziren. Familiak 397 ziren, horien artean 117 pertsona bakarrekoak ziren (57 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 117 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 135 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Serrières-en-Chautagne udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 187 hektarea erabiltzen.
Oinarriko errenta unibertsal
Beste errenta eta subsidio batzuekiko bereizketa
Oinarrizko errenta ere ez da nahastu behar " Errentaren gaineko Zerga Negatiboarekin ". Errentaren gaineko zerga negatiboa zerga-kreditu uniformea eta itzulgarria da, eta diru-sarreren gutxieneko maila bermatzen du zerga-politikaren bidez: diru-sarreren aitorpenean gutxieneko hori gainditzen bada, dagozkion zergak ordaintzen dira; aldiz, ez bada gainditzen edo diru-sarrerarik ez badago, estatuak ordaintzen du ezarritako gutxienekora iritsi arteko aldea. Errentaren gaineko Zerga Negatiboa, hasieran Milton Friedmanek Ongizate Estatua murrizteko asmoz proposatu zuena, sakontasun handiagoz aztertu zuen James Tobinek, pobreziaren aurka borrokatzeko modu gisa, enplegurako pizgarriak ezabatu gabe.
Justifikazio etikoa
Etikoki, oinarrizko errenta unibertsala bere defendatzaileek modu ezberdinetan justifikatu dute; justifikazio nagusiak askatasun indibidualaren arazoari buruzkoak dira:
Hotel (telesaila)
Hotel (Hotela) estatubatuar telesail bat da. Aaron Spelling ekoizleak sortu zuen, eta 1983ko irailaren 21a eta 1988ko maiatzaren 25a artean ABC katean aireratu zen, Dynasty telesaila ospetsuaren denboraldi beretxuan. 1965eko Arthur Hailey britainiar-kanadar idazlearen izen berdineko eleberrian oinarritua zegoen.
Palentziako Mendialdea
Palentina Mendialdea Palentziako probintziako eskualde bat da, Gaztela eta Leongo Erkidegoan, Espainian, 25.000 biztanle inguru dituena. Palentziako Foru Aldundiak bere argitalpenetan erabiltzen duen probintzia azpiko zatiketa da, nahiz eta eskualde naturalarekin bat ez datorren, ez baitu barne hartzen La Valdivia, ekialdean dagoena. Aguilar de Campoo herria da biztanle gehien dituen hiri-nukleoa (7.500 biztanle inguru).
Udalerriak
Udalerriak honako hauek dira:
Landaredia eta Fauna
Basoetan espezie aberastasun handia dago: hariztiak, pagoak, pinu sesilak, gorostiak, haginak... belar, liken eta goroldio eremu bikainak dira, ehiza ugari eta aberatsa bermatzen dutenak; eta ibai garbiak, inguru hauetako arrantzaleen gozamenerako, amuarrain ale bikainekin.
Euskal Tertzioak
Historia
Euskal Tertzioak maiatzaren hasieran Euskal Herrira itzuli ziren. Hirietan harrera beroa jaso zuten: garaipen arkuak, musika eta loreen arteko harrera.
Kubako Gerra 1868an piztu zenean Foru Aldundiek berriro ere Tertzioak antolatzeari egin zioten.
Makurdura-motor
Makurdura-motorraren bideragarritasuna
Fisikari teoriko askok ikertu dute gai hau eta ez dute lortu, orain arte, propultsio mota honen inguruko diseinu edo hipotesi bateraturik, hortaz, makurdura bidezko bidaiak urrun ditugu oraindik, ez baitugu gaiaren inguruko teoria sendorik. Hala ere, Alcubierreren diseinua (The warp drive: hyper-fast travel within general relativity, Alcubierreren deformazio bultzadari buruzkoa, 1994an argitaratua) gainerako guztien gainetik geratu da, jarraian azalduko dugun moduan, besteak beste, Star Trek-ek baliatzen duen terminoetako bat egingarritzat hartzen baitu: makurduraren faktorea espazio-denboraren makurduraren (deformazioa) neurritzat hartzea, hala, espazio-denboran sorturiko makurdurari esker, gorputz batek argiaren abiadura baino azkarrago bidaiatzeko gaitasuna eskuratu dezan. Espazio-denbora behar bezala makurtzen bada, berez, espazio ontzia ez litzateke argiaren abiadurara iritsiko, are gehiago, ontzia makurdura burbuilaren barnealdeko espazioan geldirik egongo litzateke. Hori dela eta, burbuilaren barnean geldirik egongo liratekeen pertsonek ez lituzkete azelerazio edo desazelerazio bortitzik pairatuko, eta hori gutxi balitz bezala, denboraren iragate desberdinik ere ez lukete jasan beharko, hau da, ez lukete denboraren dilatazioaren efektua jasango, argiaren abiadurara hurbiltzen zaren heinean gertatzen denaren kontrara. Ontziak bere makurdura-motorra martxan jarri bezain laster, kanpoko behatzaile batentzat ontzia argiaren abiadura baino bizkorrago higituko litzateke eta beraz, bere ikuspegitik desagertuko litzateke tarte labur batean zehar, ontziaren espazio-denbora hedatu egingo litzatekeelako behatzaileari dagokionean.
Espezia merkataritza
Historia
Merkataritza honek, mundu ekonomiaren garapena sustatu zuena Erdi Arotik garai modernoetara arte, mendebaldean dominazio europarrari hasiera eman zion. Bengalako golkoa bezalako igarotze-portuak baliagarriak izan ziren elkartruke kultural eta komertzialerako, zeinetan espezia merkataritzan aritzen ziren askotariko lurraldeetako pertsonak elkartzen ziren. Dominazio europarra motela izan zen bere garapenean. Merkatari portugaldarrek dominatzeko zailak ziren bide zaharrak eta portuak erabiltzen zituzten. Holandarrek arazo horiek saihesten jakin zuten, Esperantza Oneko lurmuturretik  Indonesiako Sondako itsasartera zuzenean zihoan bidea baliatuz.
Kolonen iritsiera Amerikara
Gertakizun honek, Espainiaren merkataritza atlantikoaren monopolioa ahalbidetu zuen. Honetaz gain, jatorri amerikarreko espeziak sartu zituen merkatuan. Jamaikako piperbeltza edo piperbeltz ingelesa izan zen hauetatik famatuena, eta 1519an Europan honen kantitate handiak kontsumitzen ziren. Hernán Cortés Mexikoek konkistatu eta beste espezia bat sartu zen merkatuan: bainilla.
Hedatze kulturala
Europatik eramandako zenbait sukaldaritza teknika ere zabaldu ziren Indian, labearen erabilera, esaterako. Jaki indiarrak, europarren gustuetara moldatuta, Ingalaterran zabaldu ziren XIX. mende hasieran. Opioa espezien merkataritzako produktuetako bat zen, eta negozio horretan zerikusia zuten zenbait pertsonak horrekiko adikzioa garatu zuten.
Makurdura-motor
Makurdura-abiadura eta makurdura-faktorea
Star Trek: Belaunaldi Berria telesailerako, eta hortik aurrera grabatu ziren guztientzako, Michael Okuda gidoilariak formula bat prestatu zuen, jatorrizkoan oinarrituta zegoena baina desberdintasun nabari batekin.
1 eta 9 arteko makurdura-faktoreei jatorrizko telesailean zegoena baino makurdura-faktore arinagoa aplikatu zitzaien, hala ere, abiadurak faktorearen berretzaile zehatz baten arabera aldakor izaten jarraitu zuen: ""Haatik, warp 9 eta warp 10-en arteko tarte erdi-irekian w-ri eragiten dion berretzailea era ez konbergentean areagotu zedin zenbait aldaketa egin ziren, hala, hamar makurdurara era asintotikoan hurbildu zedin, berretzailea infinitu bihurtuz. Hori dela eta, Okuda eskalaren arabera, hamar makurdurara hurbilduz goazen heinean lortzen diren abiadurak ere infiniturantz hurbiltzen dira.
Zergatik, Jamil?
Sinopsia
Ez da drama gordin bat, suspense ariketa teatral suspergarri bat sortu du Telleriak. Ikuslearen aurreiritziek, gizartearen aurreiritziek hainbat suposizio eragingo dute, baina gizasemea jator aritzeko gauza da..
Dampierre-sous-Bouhy
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gilley (Marne Garaia)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Eivør Pálsdóttir
Biografia
Hurrengo urteetan estilo anitzetako disko ugari atera ditu eta oso famatua bihurtu da Europa iparraldeko herrialdeetan, Faroetan eta Islandian batez ere.
Dynasty (telesaila)
Argumentua
Colorado, Denver. Carringtondarrak petrolioaren ustiaketa lanbide duen hiriko familia aberatsa osatzen dute. Bere senideen bizitzak boterea, bekaizkeria eta mota guztietako azpijokoen lekuko dira. Colbytarrekin etengabe etsaituak bizi dira, azken hauek ere petrolioaren muduko beste klan edo familia handigura osatzen dute.
Antsa Oibarkoa
Ehorzketa eta identifikazioa
2011. urtean, Zaragozako Unibertsitateak azterketa egin zuen Aragoiko errege-erreginen zenbait hilobiratze lekutan, eta honela zenbait gorpuzki identifikaturik, beraien arteko ahaidetza harreman genetikoak ere ikusi ahal izan zituzten ADN bidez. Horren ondorioz, ikusi ahal izan zuten Jakako Las Benitas monasterioan zegoen Antsa Aragoikoaren hilobian bederatzi pertsonaren gorpuzkiak zeudela, eta horietarik bi Antsaren ahizpak zirela, eta beste bat Antsa Aragoikoaren aitaren parteko amona izan behar zela, Antsa Oibarkoa alegia. Sarkofago hura Jakan baino lehenago Santa Maria de la Serosen egon zen, Aragoiko nobleziako emakumeekin lotutako monasterioan, eta hortaz han ehortzi zutela Antsa pentsa liteke.
Andromeda (mitologia)
Greziar mitologian Andromeda (antzinako grezieraz Ἀνδρομέδα, "gizonen gobernaria"), Etiopiako errege ziren Kasiopea eta Zefeoren alaba zen. Kasiopeak, bere burua Nereida bezain edertzat hartuz, Poseidonen haserrea piztu zuen, nork, lurrera, uholde bat eta Zeto izeneko itsas munstro bat bidali zituen, gizaki eta abereak desagertarazi zitzaten, Amonen orakuluaren bidez, euren alaba Andromeda Zeto itsas munstroarekin ezkondu arte ezer konponduko ez zela jakinik, Zefeo erregeak, bere alaba, arroka bati kateatuta utzi zuen, biluzik eta bitxiekin.
Aitor ikastola
Aitor ikastola Donostiako Egia auzoko ikastola publikoa da. 1967. urtean sortua.
Beaulieu (Ardèche)
Beaulieu Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alvah Bessie
Jardunean
1930eko hamarkadan fazismoaren bilakaerak kezkatu zuen eta haren kontra hasi zen jarduten. 1938an Abraham Lincoln Brigadan eman zuen izena eta Espainiara bidean zen, bertan Gerra Zibilean borrokan. Handik itzulitakoan bizi izan zituenak liburu batean bihurtu zituen: Men in Battle. Hona Ernest Hemingwayk liburuari buruz esandakoak: ''Liburu ederra, benetakoa, egiazalea. Bessiek benetan dihardu ikusten duenaz... eta nahikotxo da dakusana.''
Oleksandr Abramenko
Ibilbidea
2014ko Neguko Olinpiar Jokoetan, finalera iritsi, eta 6. postuan sailkatu zen.
Bizitza pertsonala
2022ko martxoaren 4an, The New York Times-ek jakinarazi zuen Abramenkok Kievetik irteteko asmoa zuela Mukachevon, Transkarpatiako eskualdean, bizi den Enver Ablaev entrenatzailearekin egoteko.
Montigny (Cher)
Etxebizitza
2007an 267 etxebizitza zeuden, 163 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 76 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 263 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 163 etxebizitza nagusietatik 150 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 17 etxek bi zituzten, 28 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 70 etxek bost zituzten. 127 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 97 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Cheyssieu
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 10 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
Julia Kristeva
Julia Kristeva (Юлия Кръстева; Sliven, 1941eko ekainaren 24a) bulgariar filosofoa da, Frantzian bizi dena.
Haliotis
Espezieak
Hona hemen Haliotis generoko espezieak: :
Megachile analis
Megachile analis erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Iparraldea (Sudan)
Iparraldea, (الشمالية Aš Šamāliya) Afrikako naziorik handiena den Sudaneko 26 estatuetako bat da. Bere hedadura 348.765 km²takoa da. Bataz beste, eta 2000. urteko erroldaren arabera, Sudango estatu honek 600.000 pertsonako biztanleria du. Dongola da estatuko hiriburua. Wadi Halfa, Nubiako lakuaren ondoan dagoen herria, eta XIX. mendean Erresuma Batuaren kuartela izan zena, estatuaren iparraldeko muturrean dago.
Lycozoarces regani
Lycozoarces regani Lycozoarces generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Sollières-Sardières
Diru sarrerak
2009an Sollières-Sardières udalerrian 80 unitate fiskal zeuden, 184 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.646 euro zen.
San Roke baseliza (Otxandio)
San Roke baseliza Otxandion dagoen baseliza bat da, Gasteizerako norabidean, hilerriaren ondoan, Gomilaz baserritik oso gertu.
Antigua (Donostia)
Autobusak
Donostiako hiri garraio publikoa kudeatzen duen enpresa Donostiako Tranbia Konpainia da eta Donostiabus edo Dbus moduan ezagutzen da. Antiguako autobus lineak ere Dbus-ek kudeatzen ditu. Dbus hiri-barruko zerbitzuak 42 linea ditu guztira. Horietatik 9 gaueko zerbitzuak dira eta 2 zerbitzu bereziak. Antiguatik igarotzen direnak berriz, 12 dira.
Borgoforte
Borgoforte Italiako udalerri bat da. Mantuako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vouillé (Deux-Sèvres)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Vouillé udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.856 hektarea erabiltzen.
S.D. Txapel Aundi
Arraunketa saila
Elkartea Urumearen ertzean izanik, arraunean aritzeko baliabideak eta aukera zituztela ikusi zuten; hala, 1960ko hamarkadan batel eta trainerillak uretaratu zituzten.
Lamiaceae
Lamiaceae ia landare kosmopolitak dira, baina gehienbat eskualde mediterraneoetan egoten dira presente.
Urtarai
Urepeletik
Dena dela, ibilbiderik erakargarriena Urepele eta Auritz lotzen zituen bide zaharretik doa. Horretarako, Urepeletik, 432 metrora aurkitzen diren Erlanjoenea auzoetatik 885 metrora eta tontorretik mendebaldera dagoen Urtarai leporaino doan bidea hartu behar da, non, bidea, Sastrako oihanean sartzen den Hairako inguru naturaleko basogunea. Orduan, posible da zuzenean tontorrerantz joatea, ekialderantz hartuz
Lamiaceae
Generoak
Isodictyophorus
+Kalaharia
Kudrjaschevia
Leucophae
Martzeloren antzokia
Historia
Kalkuluen arabera, kabeak (129,80 metroko diametroa), 15.000 eta 20.000 pertsonentzako tokia zuen, Zesarren Erromako bigarren antzokirik handiena bihurtuz, Ponpeioren antzokiaren ondoren. Koroarentzako guneak, 37 metroko diametroa du; eskenategiak, honen hondarrik ez dagoelarik, absidedun gela bana zuen albo banatan, horietako batetaz, oraindik, pilastra bat eta zutabe bat zutik geratzen direlarik. Eskenategiaren atzean, zirkuluerdi formako exedra handi bat zegoen, bi tenplu txikiekin.
Lamiaceae
Generoak
Perrierastrum
Puntia
Solenostemon
Gartzia V.a Ramiritz
Erregealdia
Antso Peñalengoa hil zenetik Alfontso Borrokalaria zendu arte, Nafarroako eta Aragoiko erresumak batera gobernatuak izan baziren ere, banatzeko proposamena egin zuten handikiek Vadoluengoko itunean, aita Ramiro Antso Aragoiko erregea izatea eta Gartzia semea, berriz, Nafarroakoa. Biek erresuma bana bazuten ere, bien artean Ramiro zen nagusia.
1137an Gartziak Alfontso I.a Portugalgoa kidetu eta, basailutza egina bazuen ere, Alfontso VII.a Leongoaren aurka egin zuten. Bakea 1139 eta 1140 artean sinatu zuten.
Ordutik aurrera, Gartziak Alfontso VII.a Gaztelakoari lagundu zion bere errekonkistakanpainetan. Esate baterako, 1147an Almería okupatzera lagundu zion.
Ezkontzak eta seme-alabak
Bigarren ezkontza 1144an izan zen Gaztelako Alfontso VII.a erregearen sasiko alaba Urrakarekin. Urraka 1189an hil zen. Alaba bat izan zuten:
Kontsonante afrikatu
Notazioa
Afrikatuak maiz bata bestearen osteko bi kontsonante erabiliz irudikatzen dira (hau da, [kx]). Hala ere, bi faseek fonema bakar bat osatzen dutela erakusteko moduren bat baliatzea hobesten da, hara non bi ikurrak gainetik estaltzen dituen kotura kakoa. Esaterako, euskaraz /t͡ʃ/, /t͡s̺/ eta /t͡s̻/ erabil daitezke. Egungo grafia batuan, hurrenez hurren: <tx>, <ts> eta <tz>.
Carbonia-Iglesiasko probintzia
Carbonia-Iglesias Italiako probintzia bat da, Sardiniako eskualde eta uhartean kokatuta dagoena.
Karen Blixen
Lanak
Haren lan gehienak euskarara itzuli gabe daude oraindik.
Diskoboloa
Mugimenduaren edertasuna irudikatzen du, tentsio handieneko unean irudikatu ere: atletak indar osoa biltzen du diskoa jaurtitzeko.
Saint-Hilaire-Bonneval
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 344 etxebizitza zeuden, 299 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 332 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 299 etxebizitza nagusietatik 253 bere jabearen bizilekua ziren, 37 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 76 etxek lau zituzten eta 188 etxek bost zituzten. 236 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 81 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 205 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Je verrai toujours vos visages
Sinopsia
Frantzian, 2014tik, justizia leheneratzaileak elkarrizketarako aukera eskaintzen die biktimei eta delitugileei, sistema seguruen bidez, profesionalek eta boluntarioek gainbegiratuta. Nassim, Issa eta Thomas, indarkeriaz egindako lapurretagatik zigortuak, eta Chloe, intzestu bortxaketa baten biktima, justizia leheneratzaileko neurrietan inplikatuko dira. Haien bidaian, haserrea, itxaropena, aliantzak, konfiantza eta abar daude.
Saint-Hilaire-Bonneval
Diru sarrerak
2009an Saint-Hilaire-Bonneval udalerrian 333 unitate fiskal zeuden, 913 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.070 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Marrakexeko medina
Marrakexeko medina Marokoko izen bereko hirian dago. 1070-1072 artean Almorabide dinastiak sortu zuen. 1985ean Unescok Gizateriaren ondarea izendatu zuen.
NGC 2583
NGC 2583 galaxia bat da, Hydra konstelazioan. Frank Mullerek aurkitu zuen n.
1997ko Italiako Giroa
180 txirrindularik parte hartu zuten 10 txirrindulariko 18 taldetan banatuta, proba 110ek amaitu zutelarik.
Saint-Pierre-de-Manneville
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Franck-Hertz esperimentua
Esperimentua
Frank eta Hertzek publikatutako grafikoan sarearen eta katodoaren artetik pasatzen den eta anodoan hasita potentzial elektrikorantz dabilen  korronte elektrikoaren dependantzia adierazten du (ikusi 2. irudia).
Maynea puncta
Maynea puncta Maynea generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Shaka Virgokoa
G atalean
Lehen aldiz Patriarkarekin Aioria Leokoaren portaerari buruz hizketan agertzen da. Hortik aurrera agerpen laburrak ditu, non beste zaldunekin harremana duen eta Aioriarekin eztabaida bat baino gehiago duen. Prox Kyanosekoak Santutegia inbaditzen duenean, Shaka da zaldun hau geldiarazten saiatzen dena, baina Death Mask Kantzerrekoak bere tenpluraino pasatzen uzteko agintzen dio.
12 etxeetan
Baina Ikki Shakaren eraso hau bi ahoko arma bat dela ohartzen da, erabiltzeko, Shakak begiak ireki behar baititu. Shakak begiak itxita mantentzen dituenean bere kosmos guztia kontzentra dezake. Begiak irekitzean, Shakak bere botere guztia askatzen du, eta, beraz, Ikki zentzumen guztiak kentzen uzten da hala bere zazpigarren zentzua itzartu eta Shaka garaitzeko. Hasieran, biak Ikkik bere boterearekin sortutako eztanda batean hil zirela uste izan zen. Baina benetan, biak unibertso paralelo batean harrapatuta geratu ziren, hortik Mu Ariesekoak salbatu zituelarik, Shakak ezin baitzuen dimentsio horretatik itzuli. Borroka honetan Shakak jokaera aldaketa bat erakusten du, Atenearen aliatu bihurtuz.
Goncourt (Marne Garaia)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Dreiländereck (Basilea)
Berez, muga hirukoitza Rhin ibaiaren erdian dagoenez, monumentua suitzar aldean dago, 150 metrotara hego-ekialdean.
Enrique del Portal
Enrique Ruiz del Portal González (Madril, 1932ko uztailaren 3a - Madril, 2020ko martxoaren 20a), askoz ere ezagunagoa Enrique del Portal izenaz, espainiar tenorra eta aktorea izan zen, antzerki lirikoan nabarmendu zena.
Le Coudray-Saint-Germer
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Erin (Wisconsin)
Erin Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Washington konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Chèzeneuve
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Woqooyi Galbeed
Woqooyi Galbeed Somaliako eskualde (gobolka) bat da. Somalilandia osatzen duten 6 eskualdetako bat da.
Osmia nigriventris
Osmia nigriventris erle espezie bat da, Osmia generoan eta Megachilidae familian.
Xake
Xakea bi jokalarirentzako mahai-jokoa edo kirola da. Jokoaren helburua da jokalari bakoitzak, zuriak eta beltzak deitzen zaiena, bere koloreko xake-piezen armada kontrolatuz, aurkariaren erregea hiltzea, xake mate deitzen dena. Batzuetan, nazioarteko xakea edo mendebaldeko xakea esaten zaio, lotutako beste joko batzuetatik bereizteko, hala nola xiangqitik (txinatar xakea) eta shogitik (japoniar xakea). Xakearen historia dokumentatua VII. mendean hasten da, gutxienez, Indian chaturanga izeneko jokoa agertu zenean. Xakearen arauak, gaur egun ezagutzen den bezala, XV. mendearen amaieran sortu ziren Europan, eta XIX. mendearen amaieran estandarizatu eta onartu ziren unibertsalki. Gaur egun, xakea munduko joko ezagunenetako bat da, milioika pertsonak mundu osoan egiten dutena.
Lehen informatikarien helburuetako bat xakean jokatuko zuen makina bat sortzea zen. 1997an, Garry Kasparov garaitu zuenean, Deep Blue partida batean munduko txapelduna irabazi zuen lehen ordenagailua bihurtu zen. Gaur egungo xake-motorrak giza jokalari onenak baino askoz indartsuagoak dira, eta eragin handia izan dute xakearen teoriaren garapenean; hala ere, xakea ez da ebatzitako jokoa.
Piezak eta mugimenduak
Euskal Herriko xakelariek bi izendapen erabiltzen dituzte xake-piezak izendatzeko:
Carbonara di Po
Mugakideak
Carbonara di Pok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Xake
Alfila edo gudaria
Alfilek gazteluek egin ezin dezaketena egin dezakete, hau da, diagonalean mugitu. Horren truke ezin dira ezker-eskuin ez aurrera-atzera mugitu. Egoera honek alfil bat beti lauki zurietan egotea eta beste bat beti beltzetan egotea dakar.
Zalduna edo zaldia
Zaldunaren mugimenduaren definizioa hauxe da: hurbilen daukan laukira mugi daiteke, baldin eta lauki hori ez badago zaldunaren diagonal, errenkada edo zutabe berean. Hala ere, errazago ulertzen da L forma duen mugimendua egiten duela esaten bada. Hau da, bi lauki alde batera eta bat horrekiko elkarzut. Edozein norabidetan egin dezakete mugimendu hori eta beste piezekin konparatuta alde bat du: pieza baten gainetik salto egin dezake.
Xake txapeldunak
2006ko irailaren 21etik urriaren 13ra jokatu zen Errusiako Elista hirian, Munduko Txapelketen bateratze txapelketa deitu zena. Veselin Topalov eta Vladimir Kramnik jokalarien arteko arazo eta salaketen ostean, Vladimir Kramnik errusiarra izan zen garaile azken desberdinketa partidan.
Sonnaz
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 5 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 2 jatetxeak.
Erreaktore kimiko
Erreaktore kimikoa erreakzio kimikoak egiteko ekipoa da. Hainbat forma, tamaina eta egitura izan ditzake. Instalazio edo prozesu kimikoen eta biokimikoen oinarria da, lehengaietatik abiatuz azken buruko produktu diren konposatu kimikoak han lortzen baitira. Energia ekoizteko prozesuetan ere erabiltzen dira; barne-errekuntzako motorretan eta turbinetan, esate baterako. Erreaktore baten barnean gertatzen den erreakzioa entzima purifikatu batek edo entzimak dituen organismo batek katalizatzen badu, bioerreaktore gisa definitzen da.
Batch erreaktorea
Aurreko ekuazioko terminoak erabiliz, nahi den konbertsioa lortzeko behar den egonaldi-denbora kalkula daiteke.
non ε bolumen aldaketa konbertsioarekiko adierazten duen konstantea den:
PFR erreaktore
Pistoi-fluxu erreaktorea edo hodi-formako erreaktorea jario etengabea duen eta ingeniaritza kimikoan sarritan erabiltzen den erreaktorea da, PFR deritzona (Plug Flow Reactor).
Eredu honek pistoi-fluxu ideal bat eskatzen du, eta konbertsioa posizioaren araberakoa da. Fluidoaren konposizioa puntu batetik bestera aldatu egiten da fluxuaren norabidean (norabide axiala). Honek erreakzio kimikoaren osagai baten balantzea bolumeneko elementu diferentzial batean egin behar izatea dakar. Baina norabide erradialean kontzentrazioa ez da aldatzen. Erreaktore honek baditu abantailak zein desabantailak:
Dantzarako musika
Antzinatea
Antzinako Grezian, inguruko zibilizazio guztiek eragin zuten musikan, hala nola mesopotamiakoak, etruskoak, egiptokoak edo indoeuropakoek, eta eragin handia izan zuten bai musiketan bai musika-tresnetan. Hori adierazten zuten adierazpen piktorikoak badira, adibidez, Keramika grekoetan dantzariak eta musikariak azaltzen ziren.
Erromantizismoa
Bals-ak dantza-aretoen dantza nagusia izaten jarraitzen du, baina mende erdi aldera, forma zaharragoen edo aurreko beste dantza batzuen eraginez, modan jartzen dira dantza berriak, hala nola, barkarola, mazurka, polka, Txotis, balada, polonesa, kanka eta koadrila (kontradantzaren aldaera bat)..
Bestalde, balleterako konposizio bereziak egiten dira, musika arina da, apaingarria, erritmikoki argia eta partituretan dauden melodia kutsakorren aldaera ugari sotzen dira, baltsak barne, eta sarritan Leitmotiv erabiltzen da.
XIX. mendearen amaieran ohiturak eta gustua aldatu zirenean, dantzarako musikaren ikusmolde berria sortu zen, gaur egungo kontzeptuarekin bat datorrena.
Aretoko Dantzen aroa
Bikoteko dantzek elkarri lotuta eta aurrez aurre begiratuta eboluzionatzen jarraitu zuten, Vals-ekin duela mende bat hasitako bideari jarraituz, XX. mendearen hasiera arte dantzan jarraitu baitzuen.
Brasilen, Brasilgo estilora moldatuz, Maxixe agertzen da. Argentinan, Kubako habaneraren, candombearen, Andaluziako tangoaren, milongaren, mazurkaren, Europako polkaren eta batez ere Europaren etorrera den immigrante-olatuaren aniztasun etniko izugarriaren eragina duen tangoa agertzen da. .
1917an Brasilen grabatu zen Sambaren lehen gaia, eta Lehen Mundu Gerraren ondoren Charleston agertu zen, 1920ko Foxtrotaren aldaera arrakastatsua. Bestalde, jazza XX. mendeko lehen hamarkadetan garatzen jarraitzen du, eta 20., 30. eta 40. urteetan kontsumo handiko musika izatera iritsi da, hainbat formatutan. Hamarkada horretan, gero eta nabarmenagoak dira eragin handiko genero tradizionalak, hala nola Hillbilly Estatu Batuetan eta Titia eta Kalipsoa Karibean.
Rockaren eta poparen aroa
1970ean, Garage rock eta Glam rock-etik aurrera, Punk rock-mota sinplea agertu zen, iraupen laburreko doinu oldarkorrak, gitarra anplifikatu, zaratatsu eta distortsionatuen soinuak eta, oro har, konpas eta denbora azkarreko doinuak dituena
Reggaek nazioarteko onarpena lortu du, eta hamarkada bat geroago mundu osoan ospetsu egin zen Lambada agertu da
2000ko hamarraldia
UK Garagetik eboluzionatuz, Grime eta Bassline agertzen dira. Hip hopean crunka garatzen da, eta, elektro berriarekin konbinatuta, Elektro hopa sortzen da. Hamarkada horretan, Dubstep sortu zen, eta 2-step garage, broken beat, drum and bass, jungle, dub eta reggae estiloko leinuen gailurra da.
2010eko hamarraldia
Mikroprozesadoreen teknologian egindako aurrerapenei esker, kalitate handiko musika sortu daiteke ordenagailu bakarra erabiliz. Aurrerapen horiek demokratizatu egin dute musikaren sorkuntza, eta, horren ondorioz, asko hazi da Interneten jendeak eskura duen etxeko musika-ekoizpena.
Euskal dantzak
Dantza tipologiei dagokienez, hiru eratakoak daudela esan genezake;
Zaho
Biografia
Zaho Aljerreko Bab Ezzouar suburbioan jaio zen. Zazpi urte zituela hasi zen eta Francis Cabrelen errepertorio osoa ikasi zuen. 1991 urtean Gerra Zibila sortu zen Aljerian. Emigrazio programa baten bidez 1999an familia Montrealera joan zen, Zahok 18 urte zituela. Gaur egun Montrealen aita exekutiboa du Planifikazio Ministerioan eta ama Frantziako Informatika Instituzio nazionaleko matematika irakaslea.
Hezkuntza Euskal Herrian
Hego Euskal Herrian
Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroan hizkuntza ereduen politika dago martxan. Honen arabera, hizkuntza eredu ezberdinak ditugu aukeran. Oro har, D eredua eskaini den lekuetan goraka joan da denboran zehar, elebiduna izateko aukera gehien eskaintzen duen eredua delako, alde batetik, eta euskararen normalkuntza dela eta, bestetik.
Zingira (Aia)
Haur bakoitzak unean uneko bere interesak garatzen ditu helduak eta beste umeak ondoan dituela, laguntzarik beharko balu ere. Umeek euren interes pertsonalaren araberako proiektuak garatzeko aukera eskaintzen da, eta askatasunak garrantzi handia du bertan.
Ogliastrako probintzia
Hizkuntzak
Ogliastran, zabalduen dagoen italieraz gain, sardinieraren logudorera aldaera ere hitz egiten da.
Bárcenako urtegia
Geografia
1960an eraikitzeko, Bárcena del Río eta Posada del Río herriak urpetu zituzten, bizilagunak "Bárcena del Caudillo" (gaur egun Bárcena del Bierzo) izeneko eraikin berriko herrira lekualdatu zituzten. Baita Posada del Bierzo herrian eta Ponferradako Fuentesnuevas auzoan ere. Halaber, Ponferradako Minero Siderúrgica konpainiaren trenbidea (MSP Trenbidea) edo Ponferrada-Villablino trenbidearen ibilbidea aldatzera behartu zuen.
Banaadir
Banaadir Somaliako eskualde (gobolka) bat da. Bere hiriburua Muqdisho da.
Llywelyn ap Gruffudd
Genealogia eta gaztaroa
Horrek aske utzi zuen Dafydd ap Llywelyn, Henrike erregeak ezin baitzuen Gruffudd erabili haren kontra, eta gerra piztu zen 1245ean ingeles erregearen eta Dafydden artean. Bitartean, Henrike III.ak Owain aske utzi zuen haren aitaren heriotzan, Gwynedden gerra zibil bat hasiko zuelako esperantzaz; aldiz, Chesterren geratu zen eta, Dafydd 1246ko otsailean oinordekorik gabe hil zenean, Llywelyn abantaila osoz zegoen posizio nabarmenean.
Gwyneddetik Galesera, nagusitzen
1256rako, Ingalaterrako Eduardo errege gazteak bere manera zakarrak erakutsi zizkien galesei, eta Gwynedden, bertako seme batenera jo zuten galesek babes bila: Llywelyn, dinamikoa eta buruzagi senekoa. Llywelynen arrakastak lagun gales berriak erakarri zizkion. Ingelesek desjabetutako beste jaunek Gwynedd eko jaunaren indar oso izan zuten lagun eta, haren bitartez, beren lurraldeak berreskuratu zituzten.
Gales osoko garailea
Henrike III.a erregeak, Eduardo I.a semea mandatari bidalita, bakea sinatu zuen Llywelynekin: Montgomeryko Hitzarmena. 1267ko iraileko hitzarmen horretan, gaztelu garrantzitsuenen eta Galesen gaineko nagusitza, eta Ingalaterrako erregeak Galesko printze titulua onartu zion, baita bere ondorengoei ere (ordu arte inoiz ez gertatua). Galeseko printzea goxoki belaunikatu zen Ingalaterrako erregearen aurrean basailu gisa, eta Galesko lurraldearen hiru laurdenen gaineko nagusia zen: 200.000 herritar.
Galesen lehenengo konkista gerra
Gerra muga guztian zehar hasi zen, baina erdialdeko markan ziren guduak gogorren. Eduardo I.ak erresuma osoko gerra hornigaiak eta tropak ekarri zituen, arkulari osteak Gaskoiniatik errekrutatu, itsasontziak alokatu, bideak zein gotorlekuak sendotu eta zaldizkoen kopuru handiak elkartu. Llywelynek Dolforwyn en zuen bere gaztelu galant berria, baina martxorako ingelesek kontrolpean zuten. Powys oso goiz okupatu zuten, eta gero Galeseko Marka. Abuzturako, erdialde eta hegoaldeko jaun galesek bizkarra eman zioten Llywelyni. Marc Morrisek haien gaineko aginte hertsatzailea jotzen du horren arrazoitzat.
Bake hitzarmena
Galesko printze tituluari eutsi arren, bere esanahi osoa galdu zuen, irreala baitzen. Are, isunak barkatzearekin batera, Eduardok azken menpekotza ospakizun bat prestatu zion Llywelyni. Azaroaren 20an, Llywelyn Eduardorekin batera bidaiatu zuen Westminsterrera eta, zaldun ingelesez betetako ekitaldi itzaltsu batean, Llywelynek bere burua makurtu zuen, eta Eduardok eskuen artean haren burua hartuz menpeko egin zuen, 1277ko Eguberri Egunean. Eduardoren iritziz, baina, hori ez zen nahikoa: buruzagi galesak, gainera, leialtasun ekitaldi batean parte hartu behar zuen urtero, eta menpekotzaren bermetan 10 gatibu eman behar zizkion errege ingelesari.
Bigarren konkista gerra
Llywelynen posizioa estua eta behartua zen. Buruzagi galesaren eta aurkari gales mugakide baten arteko liskarra piztu zen Arwystli lur zerrenda bereganatzeko. Auzia, Llywelynen arabera, gales legearen arabera ebaztekoa zen; Eduardok, berriz, ingeles legearen arabera erabaki behar zela. Llywelyn ez zen entzuna izan, eta lau urtean, auziak ez zuen aurrerabiderik izan; Llywelynen pazientzia amaitzen ari zen, baina baita Eduardorena ere, Ingalaterrako Koroaren agintea auzitan jartzen ari zelakoan. Errege ingelesak funtzionario gogorragoak jarri zituen. Azkenean, baina, Daffydd ap Gruffudd anaia gaztea eta beste gales batzuk bihurtu ziren Eduardoren aginte eta funtzionarioen kontra.
Ynys Môndik gudaroste ingeles bat atera zen Luke de Tanyren gidaritzapean gales printzea atzematera, era horretan gerra ziztu batean amaituko zutelakoan. Aldiz, mendietatik gales gerlariak trumilka jaitsi ziren, eta Eduardoren erregealdiko porrot handiena eragin, itzal handiko jaun eta gerlariak ere tartean hilik gertatuz, batzuk uretan itota. Ondorioa aurrez aurreko gerra irekitzea izan zen, eta Llywelynen erantzun gutun gordin bat, printzipioen adierazpen moldekoa. Eduardok erresumako noble guztiak deitu zituen biltzar batera gerra eraso handi baterako prestatzeko, Northamptonen eta York en 1283ko urtarrilean egitekoa. Llywelynek eta gales erreboltariek, berriz, goiz erreakzionatu zuten, eta erasoak abiatu zituzten 1282ko azaro erdialdean.
Gorpuaren patua
Sinbolismoz betetako konkista amaieran, Eduardo ingeles erregeak, Llywelyn, Eleanor Montforteko eta Daffyden zilarrezko zigilu tanpoiak urtarazi zituen, eta haiekin zilarrezko kaliza bat egin zuen, eta Cheshireko Vale Royal komentu berriko fraideei oparitzat eman, garaikur gisa. 1285eko maiatzeko Londreseko parlamentua deitzean, Llywelyn eta Daffydden buru ustelduek toki berean jarraitzen zuten artean.
Princy Mangalika
Biografia
Gizartean tratu txarrak jaso ondoren, 2009an, 53 urte zituela, Emakume Positiboen Sarea sortu zuen Kamalika Abeyratnerekin, GIBez kutsatutako medikuarekin, hiesa zuten pertsonak zaintzeko helburuarekin.
Zimitz marradun
Euskarazko izen ugari
Euskaraz izen mordoa dauka: euskara batuan “zimitza” nagusitu da, bizkaieraz “imutxa/imitxa” eta iparraldeko euskaldunen artean “purnasa”. Beste hainbat izen -aldaera- ere badauzka: imitxa, imintxa, tximintx, tximitx, tximutz, zimintz, zumitz, txintxe...
Deriotarren Gaitzizena
Inguruko herrietako biztanleen arabera derioztarrak tximutxak (zimitzak) dira, lezamarrak zorriak diren bezala eta larrabetzuarrak akerrak.
Zelestino III.a
Hurrengo egunean, Henrike VI.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa koroatu zuen, enperadorearen erabateko nagusitasuna sinbolizatu zuen zeremonia batean eta bien arteko ondorengo harremanetan adieraziko dena. Honela, Henrike VI.ak Liegeko gotzaina zen Alberto di Lovanio, aita santua, horren aurka txintik esatera ere ez zen ausartu, eta, Rikardo I.a Ingalaterrakoa Lehoi Bihotz erregea gatibu mantendu zuenean, bere aginduz, Leopoldo V.a Austriako dukeak harrapatu zuena Ingalaterrako erregea Hirugarren Gurutzadatik itzultzen ari zenean, soilik, hau eskumikatzen ausartu zen, eta Rikardok, askatasuna, Henrikeri erreskate garesti bat ordaindu ondoren bakarrik berreskuratu zuen.
Hau ere politikaren arloan, 1192an, behin betiko berretsi zituen Ordena Teutonikoaren estatutuak. 1196an, Alfontso VIII.a Gaztelakoak harengana jo zuen, Nafarroak eta Aragoik almohadeekin neutraltasun hitzarmen bat zutela salatzeko, beldur baitziren Gaztelaren erasoez, eta gaitzets zitzan. Aita santua nafarrak konbentzitzen saiatu zen; horretara limurtzeko, errege aitortu zuen Antso Azkarra, baina nafarrak almohadeekin aliantza zuela gaitzetsiz, eskumikatu zuen. Inozentzio III.a haren ondorengoak ere berdin egin zuen.
Hil baino lehentxeago, 1198ko urtarrilak 8an, kargua uzteko asmoa adierazi zuen, oinordeko bat izendatuz, baina kardinalek ez zioten utzi.
San Malakiasen profeziek, aita santu honi, De rure bovensi (Idi zelaietakoa) bezala erreferentzia egiten diote, bere familiari, Bovistarrak (idiak) eta erromatar landazabaleko jatorria izateari erreferentzia egiten ziona.
Kalenjin izenak
Kalenjin izenak kalenjindarrek eta kalenjin hizkuntza-komunitateek erabiltzen dituzte batez ere Kenyan, baina baita Murle herriak Etiopian, Ugandako Sebei etniak eta Tanzaniako Datooga, Akie eta Aramanik herriek.
Larresoroko apaiztegia
Historia
Bertoko ikasle ospetsuen artean Louis-Édouard Cestac, Dominique Garat Hiriarte, Dominique Joseph Garat, Joan Piarres Duvoisin, Martin Duhalde, Jean Hiriart-Urruti edo Grazian Adema daude, baita Euskaltzaindiaren kide batzuk ere, tartean Jean-Blaise Adema, Jean Elizalde, Jules Moulier, Martin Landerretxe edo Jean Saint-Pierre.
Juan Diego Flórez
Bizitza
Egun, munduko tenor onenetakotzat daukate. Munduko opera-antzoki nagusietan kantatu du (Milan, New York, Londres, Viena, Paris, Salzburgo, Zürich, Madril, Bartzelona, San Frantzisko eta Erroma, besteak beste), orkestra-zuzendari onenen zuzendaritzapean.
Voultegon
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Lignina
Lignina polimero bat da, Plantae erreinuko organismo zelularretan eta baita Chromalveolata erreinuko, Dinophytas dibisioko, algetan presente dagoena. Lignina hitza, latineko lignum hitzetik dator, eta horren esanahia 'zura' da. Kimikoki, polimero fenoliko erretikulatuen barruan sailkatzen da. Talde aromatiko ez-karbohidratikoen barruan kokatzen den eta polimero egitura ezberdin asko izan ditzakeen konposatua da. Beraz, lignina mota anitz daudela esan daiteke, ez dago lignina egitura bakarra naturan.
Ligninaren biodegradazioa
Orokorrean, emaitza onak ematen dituzten bi prozesu ezagutzen dira konposatu honen biodegradazioa lortzeko: onddoen bitartez eginiko degradazioa eta bakterioek burututakoa. Bietan, lotura espezifiko batzuk apurtzeko gai diren entzimek hartzen dute parte: peroxidasak eta fenoloxidasak.
Aplikazioak gaur egungo industrian
Lignina, lehengai berriztagarrien iturri ugaria da eta etorkizuneko aplikazio askorentzako baliagarria izango dela uste da.
Ligninak, pestiziden sakabanatzaile, metal astunen harrapatzaile… moduan jardun dezake ligno-sulfonato moduan presente dagoenean. Kimikoki eraldatu gabeko lignina, kopolimero gisa erabil daiteke erretxina batzuen propietate mekanikoak hobetzeko. Edota kimikoki eraldatu daiteke beste erretxina mota batzuk eratzeko eta itsasgarri batzuen propietateak hobetzeko. Lignina hidrolizatuz eta oxidatuz, industrialki interesgarriak diren konposatuak sortzeko ere erabil daiteke: bainilina (aldehidoa), kresoleak… Ikatz aktibatua ekoizteko ere erabil daiteke, bere karbono kontzentrazio altuak direla eta.
Brachyhypopomus beebei
Brachyhypopomus beebei Brachyhypopomus generoko animalia da. Arrainen barruko Hypopomidae familian sailkatzen da.
La Table
La Table Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Saint-Barthélemy-d'Agenais
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 36 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Leaburu
Demografia
2019an 363 biztanle zituen, horietatik %21,76k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoak %12,4 ziren.
Saint-Pierre-des-Jonquières
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Jubbada Dhexe
Jubbada Dhexe Somaliako eskualde (gobolka) bat da. Bere hiriburua Bu'aale da.
Brachyhypopomus bennetti
Brachyhypopomus bennetti Brachyhypopomus generoko animalia da. Arrainen barruko Hypopomidae familian sailkatzen da.
Ptyas
Ptyas Colubridae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean, hegoaldean eta ekialdean bizi dira. Handiak izan daitezke, 3,7 metro arte.
Yilan konderria (Taiwan)
Yilan konderria, Txinako Errepublikako Taiwan probintziaren hego-mendebaldean dagoen konderria da. Konderriak 2.143,63 km² ditu, eta 2009ko urtarrileko erroldan 460.908 biztanle zituen.
Olbia-Tempioko probintzia
Herriak
Probintziako herririk jendetsuenak honakoak dira:
Emanuel Ginóbili
Saskibaloi Taldeak
Andino Sport Club (1995-1996) delakoan eman zituen bere lehenengo pausuak. Ondoren, Argentinako talde nagusiago batera salto eman zuen. Estudiantes de Bahía Blanca (1996-1998) delakoan. Nahiz eta NBA-ra joateko gomendioak eduki, nahiago izan zuen Atlantiar Ozeanoa zeharkatu eta mundu mailan, saskibaloiko bigarren txapelketa nagusian proba egin (hain zuzen ere, Euroleague-an). Italiako hegoaldean ezarri zen Calabriako Viola Reggio (1998-2000) taldean eta bi urte pasa ondoren, Boloniako Kinder (2000-2002) taldeko jokalari bihurtu zen. Boloniako taldean aritu zen bi urte horietan, Italiako eta Europako erreferente bihurtu zuen 2001. urtean Italiako Liga, Italiako Kopa eta Europako saskibaloiko koroa, Euroleaguea lortuz.
Graffigny-Chemin
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Castel Goffredo
Castel Goffredo Italiako udalerri bat da. Mantuako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Melanostigma vitiazi
Melanostigma vitiazi Melanostigma generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Gizon Berdea
Erabilera
Normalean apaingarri arkitektoniko gisa erabiltzen zen, eta maiz aurkitzen da eraikin sekularren zein eliz eraikinen tailuetan. Gizon Berdea ere zizelkatze herrikoia da jatorri anglosaxoiko etxe publikoetan. Hainbat interpretazio agertzen dira, bestetik, ostatuetan, batzuetan buruaren ordez irudi oso bat erakusten dutenak.
Jatorria
Gizon berdearen motiboak aldaera asko ditu. Mundu osoko hainbat garaitako kultura askotan aurkitzen da. Askotan naturaren jainkoekin lotzen da; nagusiki berpizkundearen sinbolo gisa interpretatzen da, udaberri bakoitzeko hazkunde-zikloa irudikatzen duena. Batzuek uste dute gizaki berdearen mitologia antzinako kulturetako tradizioetan modu independentean garatu zela, ondorioz, historian zehar aurkitu diren adibide ugari sortuz.
Lasioglossum cinctipes
Lasioglossum cinctipes erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.
Christiaan Huygens
Biografia
Matematikan kalkulu infinitesimala eta probabilitateen kalkulua landu zituen.
Hasierak
Herbehereetara itzuli zen zendu aurretik eta, Newton bezala, ez zen ezkondu eta ez zuen ondorengorik izan.
Astronomia
Geroz eta lente handiagoen frabrikazio eta leunketan jarratu zuen: bost, hamar eta hogei metroko objetiboak lortu ostean, 37 metroko teleskopio fokal bat amaitu zuen. Zutabe handietan oinarritua eta sokekin sostengaturik, Saturnoko erastunen irudi garbiak lortu zituen, eraztnek lanetan duten itzalak ikusi ahal zituelarik. Eguzkiaren inguruan mugitu ala itzalen hartzen zuten forma eta argiztapen aldakorrak ere aztertu zituen.
ESA-k eraikiriko esplorazioko Titán bere omenezko izena darama (Huygens sonda)
Juana Rouco Buela
Biografia
Lau urte zituela aita galdu eta 1900 ean amarekin Argentinara joan zen, neba nagusia bertan zegoelarik. Haurra baino ez zela, lantegi batean hasi zen lanean eta bere kabuz ikasi zuen irakurtzen eta idazten; laster borroka libertarioetan nabarmentzen hasiko zen.
1907an, Virginia Bolten, Teresa Caporaletti, María Collazo, Elisa Leotar, María Reyes, Violeta García eta Marta Newelsteinekin batera, Emakumezkoen Zentro Anarkista sortu zuen. Aldi berean, Rosarion, "Luisa Michel" Emakumezkoen Zentro Anarkista sortu zen, 1871an Parisko Komunean parte hartu zuen iraultzaile frantziarraren oroimenez.
dirudiela ia-ia