cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sabin Arana
Bartzelonako unibertsitatea (1883-1888)
Ikusten denez, amaren heriotzak erabat lur jota utzi zuen. Horrela, bizitzaren aro berri bati ekin zion: aitarik eta amarik gabe, forurik gabe, karlismo eta foruzaletasun klasikotik urruntzen eta independentismoan bete-betean murgilduta. Etxeko segurtasuna galduta, 23 urteko Sabin gaztea ikasle garai lasaia atzean utzi eta bizitzan zerbait egin nahi zuen. Behinola, Jesuita sartzeko asmoa ere izan omen zuen, baina bere ohar pertsonaletan argi eta garbi irakur daitekeenez, ez zen hura bere asmo bakarra. Aldiz, buruan barne-grina kontrajarriak zeuzkan:
Nazionalismoa eta JEL (1889)
Aberriaren alde sakrifikatzeko prest ere agertzen da:
Larrazabalgo otordua (1893)
Amaitzeko entzunleei euskaraz mintzatu ez izanagatik barkamena eskatu eta Bizkaiaren independentziaren aldeko ohi batekin bukatu zuen:
Bizkaitarra
Berehala Espainiar Agintariek aldizkariari trabak jartzen hasi zitzaizkion: 2., 4., 6., 25. eta 32. aleek salaketak jaso zituzten, azkenik aldizkarian argitaratutako Engrazio Aranzadiren Basa-Jaun artikulua zela eta, 1895ko irailaren 5ean Espainiar Gobernuaren aginduz itxiarazi egin zutelarik. Denera 32 ale kaleratu zituen, batez besteko 1.500 tirada izan zuelarik. Emaitza hau lehenbiziko abertzaletasunarentzat sekulako arrakasta izan zen, ideologia nazionalista edo independentistarentzako hedabide bikaina izan baitzen. Gerora, Bizkaitarra aldizkaria hainbat denboraldi ezberdinetan ere argitaratua izan zen: 1909-1913, 1916-1919, 1930 eta 1931-1936 bitartean.
Sanrokada
Azken oihu honen ondorioz karlista eta foruzaleak haserretu eta bazkaritik ospa egin zuten. Arratsaldez, abertzale edo bizkaitar nazionalista talde bat lehen aipatutako Gernikar Elkartea eta Elkarte Tradizionalara sartu, bertako balkoietako Espainiako banderak kendu eta ondoren erre egin zituzten. Dirudienez, ezohiko ekitaldi hartan Ramon de la Sota berak ere parte hartu omen zuen. Egun hartan berta, Arana Goiri anaiak eta euren taldea Gernikatik Bilbora zihoala, haietako batek hau ohikatu zuen:
Gamazada
Iruñetik Bilbora itzultzean, Sabin Aranak zorion mezu bat idatzi eta bere amaieran honako hitz hauek jarri zituen:
Abertzaletasuna ezagutarazi eta alderdia antolatuz (1896-1897)
Une hartan biziraun zuen erakunde bakarra Bizkai Buru Batzar zen. Errepresioa ekitiditeko asmoz ezkutuan jardun zuen. Sarritan ezkutuko erakunde hura izendatzeko BBB edo Sabinek asmatutako 3B, B3 edota Irubeta izendapenak erabili ohi ziren. Bertako militanteek ere ez zekiten zehazki alderdi osoa zeintzuk osatzen zuten, ondorioz erakunde abertzalea sekretismo eta misterioz inguratua zegoen.
Theodore Roosevelti telegrama Kubaren independetziarengatik zorionduz
Aste gutxitara, Ameriketako Estatu Batuek lau urtez bere administraritzapean izandako Kubari independentzia formala eman zion. 1902ko maiatzaren 25ean Sabin Arana Goirik Theodore Roosevelt estatubatuar presidenteari honako telegrama hau igorri zion:
Proiektu espainolista
Halere, Sabin Aranak eskuizkribu pribatuetan aitortzen duenez, ez zuen inoiz bere jatorrizko azken helburua txokoratu: independentzia, baina hura lortzeko orain estrategia aldatu, alderdi espainolista sortuz Espainia osoan erregionalismoa bultzatu, eta azkenean Espainiar Estatua ahulduz, Euskal Herriak Ingalaterraren babespean bere independetzia lortuko zuela konbentzituta zegoen.
Abertzale guztiak zeharo harrituta gelditu ziren, batzuk Sabin Arana erotu ote zen ere pentsatu zuten. Zaila zen Sabin Aranak horrelako erabaki erradikal eta bapateko bat nola hartu zuen ulertzea. Garai honetan Sabin Aranari Addisonen gaixotasuna agertzen hasi eta espetxean zegoenez bere animoan ere eragina izatea baliteke.
Heriotza (1903)
1903ko ekainerako, haren osasun egoera oso larria zen. Addisonen gaixotasunak azalaren kolorea aldatu eta ahuldu egin zuen:
Bitartean, Sabin Aranaren osasuna gero eta kaskarragoa zenez, urrian testamentua egin eta jabetza guztiak emazte Nikolasa Atxika-Allenderi laga zizkion.
Azaroan, jada hilzorian zegoela, azken gutun bat idatzi eta bertan proiektu espainolista hain beharrezkoa ez zela aipatu zuen. 1903ko azaroaren 25ean, 38 urterekin, azken hatsa eman eta Sukarrietan zendu zen.
Hendaia eta Hondarribiko kongresuak (1901-1902)
1902ko irailean Hondarribiko Kongresua ospatu zen, baina han ez zen ortografiaren batasunari buruzko gaia landu, aldiz bai beste gai batzuk. Aurreko 320 sabindar horiek ere ez ziren agertu, ez eta haien liderra: une hartan Sabin Arana Goiri espetxean zegoen.
Testuingurua
Bestalde, Bizkaiko oligarkia industrializazioarekin aberatuz hasi zen, gainera milaka eta milaka espainiar etorkin lanera etortzen hasi ziren, ohitura, arazo sozial eta pentsamolde edo ideologia politiko ezberdinak zituztelarik. Euskaldun askok espainiar etorkin hauen etorrera mehatxutzat hartzen zuten, lehenbiziko espainiar etorkinen mugimendua nagusiki Bilbo eta inguruko hirietan ezarri zenez, bereziki bilbotar askok egoera hau inbasiotzat hartu zuten, bilbotar hauek egoera honen konponbidea nondik edo nola etorriko zain zeuden. Testuinguru honetan Sabin Arana Goiri eta bere euskal nazioan oinarritutako ideologia berri eta apurtzailea agertu zen.
Eragina gaur egungo eusko nazionalismoan
Gaur egungo bera hil eta ehun urte baino gehiago iragan direla, Euskal Herriko politikan nahiz gizartean Sabin Aranaren eraginaren itzala oso luzea da. Politikan adibidez, berak asmatutako eta gaur egun oso arruntak iruditzen zaizkigun lelo eta hitz asko oso erabiliak dira: Gora Euzkadi askatuta!, Euzkadi (Euskadi), Euzko Abendaren Ereserkija (Gora ta Gora), Euzkotarren Aberria Euzkadi da, JEL laburdura, euzko (eusko), aberri, abertzale eta jeltzale hitzak... gainera zalantzarik gabe esan liteke, gaur egungo Euskal Herriko alderdi abertzale guztiak neurri handiago edo txikiago batean bere eta bere jatorrizko ideologiaren ondorengoak direla.
Aranaren idazlanak
Gainera, 1896an euskal kultura sustatzeko asmoz Sabin eta Luis anaiek Bizkayaren Edestija ta Izkerea Pizkundia ("Bizkaiaren Historia eta Hizkeraren Pizkundea") argitaletxea sortu eta 1897. urtetik aurrera euskararen inguruko idazlanak argitaratzeari ekin zioten: haurrei euskaraz irakurtzen irakasteko Lenengo Umiaren Aizkidia (1897), Egutegi Bizkaitarra (1898)...
Lamargelle
Etxebizitza
2007an 110 etxebizitza zeuden, 71 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 103 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 71 etxebizitza nagusietatik 59 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 52 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Louvil
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Symphysanodon typus
Symphysanodon typus Symphysanodon generoko animalia da. Arrainen barruko Symphysanodontidae familian sailkatzen da.
Poliakrilonitrilo
Poliakrilonitrilozko erretxina ia guztiak akrilonitriloa monomero nagusi gisa duten kopolimeroak dira. Produktu-mota asko fabrikatzeko usatzen da: ultrairagazketa-mintzak, alderantzizko osmosirako zuntz hutsak, ehungintzako zuntzak, etab.
Aplikazioak
Poliakrilonitrilozko homopolimeroak zuntz gisa erabili dira iragazte-sistemetan, olanetan, yateetarako beletan eta zuntzez indartutako hormigoian.
Poliakrilonitriloa karbono-zuntzan ekoizpenaren % 90an aitzindari gisa erabiltzen da. Boeing-en eta Airbus-en egitura zabaleko hegazkinen fuselajeen %20-25 inguru karbono-zuntzak izaten dira.
Germania Magna
Germania Magna Augusto erromatar enperadorearen garaian Erromatar Inperioak Rhin ibaian zuen mugatik ekialdera zegoen lurraldea zen. Druso, Tiberio eta Varo saiatu ziren lurralde hori menderatzen.
K.a. 45
K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
K.a. 60ko hamarkada | K.a. 50ko hamarkada | K.a. 40ko hamarkada | K.a. 30ko hamarkada | K.a. 20ko hamarkada
Emlingen
Biztanleria
2007an Emlingen udalerrian erroldatutako biztanleak 241 ziren. Familiak 97 ziren, horien artean 18 pertsona bakarrekoak ziren (14 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 43 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 7 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 183 ziren, horien artean 138 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 138 pertsona aktiboetatik 126 lanean zeuden (68 gizon eta 58 emakume) eta 12 langabezian zeuden (6 gizon eta 6 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Emlingen udalerrian 106 unitate fiskal zeuden, 274 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 26.216 euro zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Brunville
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
Friedrich Wilhelm Argelander
Izarren posizioak, magnitudeak, distirak eta distantziak neurtzeko metodoak garatu zituen. Izar aldakorrak aztertzen hasi zen lehen astronomoa izan zen. 1840an Groombridge 1830 izarra aurkitu zuen, garai batean "Argelander izarra" izan zena.
Saint-Marien
Biztanleria
2007an Saint-Marien udalerrian erroldatutako biztanleak 174 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
K.a. 46
K.a. 60ko hamarkada | K.a. 50ko hamarkada | K.a. 40ko hamarkada | K.a. 30ko hamarkada | K.a. 20ko hamarkada
Jesberg
Jesberg Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Charlotte Berend-Corinth
Bizitza
Charlotte Berendek arte eder ikasketak Berlingo Errege Arte Eskolan egin zituen, baita Berlingo Kunstgewerbemuseumen ere; bertan irakasle Eva Stort eta Max Schäfer izan zituen. 1901 urtean Lovis Corinth margolariak ireki berri zuen eskola pribatuan lehendabiziko ikasle izan zen eta elkarrekin maitemindu ziren. Hala bada, Lovisen margoen modelo izan zen eta 1903 urteko martxoaren 26an ezkondu egin ziren. Urte bereko urriaren 13an Thomas Corinth semea jaio zen eta 1909. urteko ekainaren 13an, Wihelmine alaba.
Turku
Etimologia
Turku izena aintzinako ekialdeko eslavierazko tǔrgǔ izenetik dator eta "merkatu gunea" esan nahi du. Suedierazko Åbo izenak "ibai ondoko bizilekua" esan nahi du.
Erdi Aroa
Harri Aroko aztarnak aurkitu dira han; hala ere, lehen dokumentu idatziak 1229koak dira. Urte hartan, Apezpikutegia oraingo herrigunera aldatu zen eta 1300ean, Katedrala sagaratu. Erdi Aro guztian, Turkuko apezpikuak artean Suediar Inperioaren ekialdeko lurrak bere baitan hartzen zituen, Inperio guztiaren hedaduraren erdia, gutxi gorabehera. Hiriburu estatusik ez bazuen ere, Finlandiako dukeen egoitza izan zen. 1640an, Finlandiako lehen unibertsitatea sortu zen, Turkuko Errege Akademia.
Geografia eta klima
Finlandiako hego-ekialdeko muturrean dago, Aura ibaiaren bi ertzetan. Turku hiria eta Itsaso Baltikoaren artean uhartedi handi bat dago, 50.000 uharte inguru dituena eta Uhartediaren itsasoa izenaz ezagutzen da.
K.a. 47
K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
Saint-Augustin (Itsas Charente)
Etxebizitza
2007an 1.276 etxebizitza zeuden, 465 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 800 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 766 etxeak ziren eta 52 apartamentuak ziren. 465 etxebizitza nagusietatik 360 bere jabearen bizilekua ziren, 100 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 73 etxek hiru zituzten, 148 etxek lau zituzten eta 217 etxek bost zituzten. 389 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 198 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 251 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Jakintza Baitha
Jakintza Baitha Euskal Herriko kultura elkarte akademiko bat da. Bere helburua Greziako kultura ondarea Euskal Herrira ekartzea da, kontsideratuz Europako kultura funtsean aintzineko greziarrek formatutako pentsamenduaren forman oinarritzen dela. Federico Krutwig Sagredo euskaltzainak sortu zuen, Euskaltzaindiko Jagon saileko literatur batzordeko laguntzaile batzuekin batera.
Euskal Hezkuntza Akademia
Euskararen klasikoak herriaren eskuetan eta ikertzaileek euren lana hobeto egin ahal zezaten, eratu zen Jakintza Baithan Paideia izeneko Euskal Hezkuntza Akademia. Sail honen arduradun Josu Lavin izendatu zuten. Hiru helburu eduki zituen sail honek. Lehena euskarazko hiztegiaren azterketa egin eta nazioartean erabiltzen diren jatorri greko eta latinezko hitzen eredu egokitua garatzea izan zen. Bigarren helburua zen euskal gramatika eredu bat lantzea euskararen tradizio literario guztia kontuan hartuz. Hirugarrena zen euskal literaturaren klasiko guztiak konputerizatzea eta herritarren esku uztea.
Baskoniako Akademia Helenikoa
Ekinbide honen ondorioz nazio eta mundu ikuskera ezberdinen arteko eztabaida bat piztu zen, eta grekera klasikoaren erabileraren aurkako kanpainia bat egin zen hainbat kazetarien aldetik, batez ere Mazedoniako nazionalista eslabiarren aldetik eta Greziako sektore herrikoi batzuen aldetik. Bainan Greziako Gobernuak ontzat eman zituen Krutwigen ideiak. Horrela, 1993ko martxoan Greziako telebista kate nagusian Krutwigekin, Pujanarekin eta beste zenbait lagunekin elkarrizketa bat atera zen. Hainbat bilkura burutu ziren Kultura Ministerioarekin. Jarduera hauen berri eta erabili ziren dokumentuak argitara eman zuen Jakintza Baithak Hierax bere aldizkarian.
Pinazeo
Taxonomia
Azpifamilia Abietoideae
Cedrus - zedroak ( 2 espezie)
Fontanes-du-Causse
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 70 etxebizitza zeuden, 33 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 34 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 69 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 33 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 5 etxek hitu gela zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ingrid Thulin
Bizitza
Dantza- eta antzerki-ikasketak egin zituen Stockholmen. Antzerkian ari izan zen eta, besteak beste, Ingmar Bergmanen antzerki-taldean lan egin zuen. Geroago suediar zinemagileekin lan egin zuen, batez ere Bergmanekin: Smultronstället (1957, Basoko marrubiak); Ansiktet (1958, Aurpegia); Tystnaden, (1963, Isiltasuna); Nattvardsgästerna (1963, Jaunartzaileak); Nära livet (1958, Bizitzaren Atarian); Vargtimmen (1968, "Otsoaren ordua"), Viskningar och rop (1972, Oihuak eta zurrumurruak).
Jerami Grant
Grant Harvey eta Beverly Granten semea da, eta hiru anaia ditu: Jerai, Jerian eta Jaelin. Harveyk unibertsitateko saskibaloian jokatu zuen Clemson-en eta Oklahoman, eta 12. aukeraketa orokorra izan zen 1988ko NBAko aurreikuspenean, 11 urtez jokatu zuen NBAn Washington (Bullets and Wizards), Portland eta Philadelphia taldeekin. Granten osaba, Horace (Harveyren anaia bikia), Clemson-en unibertsitateko saskibaloian jokatu zuen, eta, lau aldiz, NBAko txapeldun izan zen Chicago Bulls eta Los Angeles Lakers taldeekin. Bere anaietako bi, Jerai eta Jerian, ere saskibaloi jokalari profesionalak dira.
Alcinópolis
Alcinópolis Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
José Mota
José Sánchez Mota edo José Mota (Montiel, Ciudad Real, 1965eko ekainaren 30a- ) espainiar umorista, aktore, imitatzaile eta gidoilaria da.
Kellseko liburua
Erdi Aroa
XII. mendean Kellseko abadetxearen lur jabetzaren inguruko zenbait agiri Kellseko liburuaren hainbat orrialde zuritan kopiatu ziren, eta horrek liburu hau Kellseko abadetxean izan zela berriz egiaztatzen du. Erdi Aroan zegoen paper eskasia zela eta, Kellseko liburua bezalako idazlan garrantzitsuetan burutu ohi ziren agiriek kopiatzeak oso ohikoak izaten ziren.
Gerardek liburu hau Kildare udalerrian ikusi zuela berri ematen duenez, gaur egun galduta dagoen eta kalitatearen aldetik Kellseko liburuaren parekoa den idazlan bat izatea ere baliteke. Halere, ziurrenik, Gerardek Kells eta Kildare udalerriak nahastu izana ere baliteke.
Tahar Ben Jelloun
Idazlearen jarreraz
Tahar Ben Jelloun maiz mintzatu izan da gai sozialez eta politikoez, bai bere entsegu lanetan, bai hedabideetan argitaratutako elkarrizketetan.
Nesogobius greeni
Nesogobius greeni Nesogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Euskal Herriko ekonomia
Historia eta garapena
Araban, Nafarroan eta Lapurdin XX. mendean hartu zuen tokia industriak, eta Behe Nafarroa eta Zuberoan, aldiz, inoiz ez du presentzia handirik izan eta nekazaritza eta abeltzantza izan dira nagusi orain arte. Hala ere, industria izan zen euskal herrian aberastasun gehien mugitzen zuen sektorea 1980ko hamarkadako industria-birmoldaketa arte. Industria-birmoldaketaren ondoren, hirugarren sektorerantz bideratu da aktibitate ekonomikoa, industria oraindik garrantzitsua den arren.
Lan merkatua
Enplegu-tasa ere nabarmen apaldu da, krisiaren ondorioz, batik-bat. 2009tik aitzina bilakaera negatiboa izan du. Hala ere, iparraldean altuagoa da hegoaldean baino, azken honetan 35 urte baino gutxiago edo 55 urte baino gehiago dituztenen kasuan izanik bereziki apala (%78,6 eta %74,2, hurrenez hurren ). Sektoreei begiratuz gero, zerbitzuen arloa da bilakaera txarrena ukan duena, nahiz enplegu kopuru handiena eskaintzen jarraitu.
Bigarren sektorea
Bizkaiko burdin meatzeek galdu egin dute egun duela ehun urte zuten garrantzia eta, Nafarroa Garaiko hobi batzuk alde batera utzita (magnesita), Euskal Herriko meatzeek ez dute garrantzi handirik. Euskal Herria industria herria da, baina jarduera hori ez da bertako bazter guztietara modu berean zabaldu. Euskal Herrian XIX. mendearen erdialdean hasi zen hazkunde industriala, XX. mendean ekonomiaren ardatza bilakatu zen arte.
Itsas-portuak eta aireportuak
Bost aireportu ditu Euskal Herriak, lau hegoaldean (Loiu, Foronda, Hondarribia eta Noain) eta bosgarrena Lapurdin (Miarritze).
Ragusako probintzia
Ragusako probintzia (Provincia di Ragusa italieraz eta Pruvincia di Rausa sizilieraz) Italiako Sizilia uharteko probintzia da. Ragusa hiria da probintziaren hiriburua.
Liposarkoma
Tratamendua
Tumore honen aniztasuna eta bitxitasuna dela medio, ez dago bularreko sarkomak tratatzeko tratamendu kirurgiko edo sistematikorik, ezta terapia hobeezinik ere (1).
La Rixouse
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Ortygospiza fuscocrissa
Ortygospiza fuscocrissa Ortygospiza generoko animalia da. Hegaztien barruko Estrildidae familian sailkatua dago.
Atletico Madril (emakumezkoen taldea)
Club Atlético de Madrid Féminas Atletico Madrilen emakumezkoen futbol taldea da. Espainiako talde indartsuenetako bat da, Espainiako Liga lau aldiz irabazitakoa.
Historia
2001ean Club Atlético de Madrid Féminas sortu zuen Atlético Madrilek eta 2006an Superligara igotzea lortu zuen. Emaitzarik onenak 2013tik aurrera lortu ditu, baina ez du Liga berririk irabazi. 2016an Erreginaren Kopa irabazi zuen eta 2017, 2018 eta 2019an Liga. 2023an bigarren aldiz irabazi zuen Erreginaren Kopa, finalean penati jaurtiketatan Real Madril garaituz.
Louvroil
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an psikiatriko 1, 2 osasun-zentro eta 4 botika zegoen.
Bourgneuf-en-Retz
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Kaufungen
Kaufungen Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Canva
2015ean, Canva for Work merkaturatu zen, enpresei merkatuteknia arloko materialak ekoizteko tresna bat eskaintzen diena:-
Ubľa
Ubľa Eslovakiako udalerri bat da, Sninako barrutian kokatuta. 29,00 km²ko azalera du eta 775 biztanle 2017ko datuen arabera.
Canva
Canvaren erabilera
Web guneak 15 milioi txantiloi pertsonalizatu baino gehiagoko katalogoa eskaintzen du, proiektu propioak editatu eta sortzeko.
Txantiloiek irudi, estilo eta testu-diseinu propioa dute, eta tamaina plataforma sozialari eta erabilerari dagokie (bannerrak, postak, istorioak, webgunea). Aurrez ezarritako elementuak aldatuz erabil daitezke, irudi bat diseinatu ahal izateko.
Lantenay (Côte-d'Or)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 margolaria, 2 zurginak, 2 iturginak eta 1 ile apaindegia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Thamnophis sirtalis
Thamnophis sirtalis Thamnophis generoko animalia da. Narrastien barruko Natricidae familian sailkatuta dago.
Marianne
Izenaren jatorria
Marianne, dirudienez, XVIII. mendean Frantziako Erresuman oso hedatuak zeuden Marie eta Anne emakume izenen elkartzetik dator.
Mariannerentzako ereduak
Mariannen soingainak egin dituzten artistek, eredu bezala, neska eder ezezagunak, tokiko modeloak, euren lagun edo emazteak, eta, batzuetan pertsona ospetsuak ere erabili dituzte.
Frigiar txano
Aro modernoan
Kataluniako barretinak, bere jatorria, frigiar txanoan izan dezakeela pentsatu izan da, bere forma, ia berbera baita.
K.a. 52
K.a. 70ko hamarkada | K.a. 60ko hamarkada | K.a. 50ko hamarkada | K.a. 40ko hamarkada | K.a. 30ko hamarkada
Arakan mendikatea
Mendikatearen mendirik altuena 3.094 metroko Nat Ma Taung da.
Jariatze ehun
Garrantzitsuenak honakoak dira:
Ostracoberyx
Ostracoberyx arrain pertziformeen generoa da, Ostracoberycidae familia osatzen duen bakarra. Indiako eta mendebaldeko Ozeano Bareko ur sakonetan bizi da.
Buchy (Itsas Sena)
Etxebizitza
2007an 654 etxebizitza zeuden, 610 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 40 hutsik zeuden. 485 etxeak ziren eta 167 apartamentuak ziren. 610 etxebizitza nagusietatik 338 bere jabearen bizilekua ziren, 252 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 80 etxek bi zituzten, 137 etxek hiru zituzten, 169 etxek lau zituzten eta 218 etxek bost zituzten. 390 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 322 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 171 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Buchy udalerrian 611 unitate fiskal zeuden, 1.298,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.625 euro zen.
Sirakusako probintzia
Herriak
Probintziako herririk jendetsuenak honakoak dira:
Melve
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 argiketaria.
K.a. 54
K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
Pedro Ugarte (inprimatzailea)
pia. Pedro Ugarte, baita ere Pedro Huarte, (Pedro de Ugarte) (Donostia, 1683 - 1729) Donostian lan egin zuen XVII eta XVIII. mendeko inprimatzailea izan zen.
K.a. 53
K.a. 70ko hamarkada | K.a. 60ko hamarkada | K.a. 50ko hamarkada | K.a. 40ko hamarkada | K.a. 30ko hamarkada
Justo Arosemena Lacayo
Biografia
1992an, Medellinen eskulturan eta pinturan denbora luzea eman ondoren, Arosemenak erabaki zuen Montesclaresko San Frantzisko baselizan (La Ceja) kokatzea bere estudioa eta egoitza. Han, Arosemenak, arte-bilaketarekin jarraitzeaz gain, eskualdeko gazte pobreenentzako arte- eta lanbide-tailer bat finkatu zuen bere estudioan. Monstesclaresko San Frantzisko ermita, azken egoitza, inspirazio iturri izango zen azken obretarako. 2000ko urriaren 12an hil zen.
Isabel Lobiano
Auzia
Delituaren larritasuna zela-eta, ihesaldian parte hartu zutenetako batzuk, (tartean Ana Urrutia, Isabelen lekaime laguna), espetxeratu egin zituzten eta beste batzuei heriotza-zigorra jarri. 1596ko irailaren 23an, Iruñeko eliz auzitegiak epaia eman zuen: ezkontza legitimoa eta baliozkoa zen, indarkeriarik eta bahiketarik gabe egin zelako, bi ezkongaien oneritziarekin. 1597 urte amaieran, Isabelen aitaordeak, Juan Ibarrak eta Martin Idiakezek hitzarmen bat sinatu zuten, auziak sortutako kostu ekonomikoak kitatzeko eta inplikatuei zigorrak kentzeko.
Santa Catalina komentua
1576an Joan Ochoa de Berriatua eta  Catalina de la Plaçaren jabegokoa zen eta Mutrikuko Aritzetako dorretxean sortu zen. 1638an, berriz, portu ondoko Berriatua dorrera leku-aldatu zen Agustinen moja taldea. Azkenik, 1661tik aurrera, Mutrikuko harresitik kanpoko orube baten kokatuko zen Isabel Lobiano eta Pedro Idiakez semearen ekimenez, haren ihesaldiak moja komunitateari ekarritako kalteordain gisa. Fatxada nagusia xumea duen arren, barruko erretaulan nabarmentzekoak dira 1663ko bi margolan handi: Santa Catalinaren martiria eta Jesusen gurutziltzaketa, pinturan eskola flamenkoko jarraikide izandako Wandick eta Rechorest artistek sinatutakoak.
Xanrey
Xanrey Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 62 ziren, horien artean 44 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 44 pertsona aktiboetatik 41 lanean zeuden (23 gizon eta 18 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Thamboceras
ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Jurasikoan bizi ziren. , hau da, orain dela 200 milioi urtetik 145 milioi urtera gutxi gorabehera.
Zaiwa
Banaketa
70.000 Zaiwa hiztun baino gehiago daude. Yunnanen, Txinan eta honako hauen barnean:
Dawn of the Dead (1978ko filma)
Dawn of the Dead (euskaraz Hildakoen Egunsentia), nazioartean Zombie gisa ezagutua (Zonbi) 1978ko George A. Romero estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. David Emge, Ken Foree, Scott Reiniger eta Gaylen Ross aktoreek antzeztu zuten.
Indya Moore
Bibliografia
Bronx-en jaiba, Puertorrico-ko ama eta Errepublika Dominikanoko aita du aktoreak. 14 urte zituela gurasoen etxea utzi behar izan zuen etengabeko eraso transfoboe n erruz. Bizileku bila ibili zen urte batzuetan zehar eta New York-eko bost distritoetan bizi izan zen. 15 urte zituela modelo lanak emiten casi zen.
Atlantida
Platonen lanean garrantzi txikiko elementua bada ere, Atlantidaren kondairak inpaktu nabarmena izan du literaturaren historian. Atlantidaren itxura alegorikoa Pizkundean berrartu zuten hainbat idazle utopikok, adibidea Francis Baconen New Atlantis lanean eta Tomas Morok Utopian. Bestalde, XIX. mendeko ikerlariek Platoren narratiba gaizki interpretatu zuten, eta jatorri historikoa eman zioten, nabarmen Ignatius L. Donnellyk Atlantis: The Antediluvian World lanean. Platonen aipamen ez zehatzek, batez ere denborari dagokionez (bera bizi zen denbora baino 9.000 urte lehenago) eta Atlantidaren ustezko kokapena ("Herkulezen Zutabeetatik haratago") espekulazio pseudozientifiko ugari sortu zituen. Ondorioz, Atlantida bilakatu zen historiaurreko zibilizazio galdu baina oso aurreratu baten epitomea, eta fikzio garaikidea aberastu zuen, komikietatik zinemara.
Gaur egungo filologoek eta klasizistek kondairaren fikzio-izaera babesten duten arren, oraindik eztabaidagai da zein izan zen kondairaren jatorriaren inspirazioa. Jakina da Platonen hainbat alegoria eta metafora hartu zituela ahozko tradizio zaharretik, adibidez Gigesen Eraztunarekin egin zuen bezala. Horregatik, ikerlari askok Atlantidaren kondairaren jatorria bilatzen dute, adibidea erupzio minoikoaren Egiptoar erregistroetan, itsasoko herrien inbasioan edo Troiako gerran. Beste batzuek proposatzen dute kondaira guztia ez dela sinisgarria eta Platonek hutsetik sortu zuela fikzioa , benetako gertaera batzuetan inspiratuz, adibidez Atenastarren espedizioa Siziliara K.a. V. mendean edo Helikeren suntsipena K.a. 373an.
Elezahar aurkeztezina
Xahoren ''Aitor. - Kantabriar kondaira'' -tik aterata dagoela esan daiteke dudarik gabe:
Luis Alberto Lacalle
Luis Alberto Lacalle Herrera (Montevideo, 1941eko uztailaren 13a) uruguaiar abokatu eta politikaria da. 1990-1995 bitartean Uruguaiko presidentea izan zen.
San Agustín del Pozo
San Agustín del Pozo Zamorako probintziako udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
Binta Jammeh-Sidibe
Ibilbidea
1978an Gambiara itzuli zen eta bere herrialdeko turismoari buruzko azterketa sozioekonomikoa egin zuen. 1978ko azarotik 1979ra bitartean, administrari laguntzaile aritu zen Estatu Batuetako enbaxadan, Banwanen.
José Antonio Sánchez Medina
José Antonio Sánchez Medina (Bilbo, 1970eko abuztuaren 2a) bizkaitar atleta paralinpiar ohia da.
Lynde
Lynde Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Kromoplasto
Izenak "koloredun plastidio" esan nahi du eta definizio honen arabera kloroplastoa kromoplasto mota bat izango litzateke, baina "kromoplasto" izenaren ohiko adiera klorofilaz besteko pigmentu ez fotosintetikoak dituen plastidioa da.
Egitura
Plastidio guztiek bezala mintz bikoitza daukate eta barnean estroma izeneko barrunbea. DNA propioa ere badute, kloroplastoen oso antzekoa.
Lynde
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 442 ziren, horien artean 321 aktiboak ziren eta 121 inaktiboak ziren. 321 pertsona aktiboetatik 300 lanean zeuden (178 gizon eta 122 emakume) eta 22 langabezian zeuden (10 gizon eta 12 emakume). 121 pertsona inaktiboetatik 46 erretiraturik zeuden, 41 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
K.a. 57
K.a. 62 | K.a. 61 | K.a. 60 | K.a. 59 | K.a. 58 | K.a. 57 | K.a. 56 | K.a. 55 | K.a. 54 | K.a. 53 | K.a. 52
Fourmagnac
Fourmagnac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Lanthes
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fourmagnac
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Onen-la-Chapelle
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 613 ziren, horien artean 492 aktiboak ziren eta 121 inaktiboak ziren. 492 pertsona aktiboetatik 467 lanean zeuden (263 gizon eta 204 emakume) eta 25 langabezian zeuden (9 gizon eta 16 emakume). 121 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 52 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Sphenomorphus tonkinensis
Sphenomorphus tonkinensis Sphenomorphus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Mikeas Sánchez
Mikeas Sánchez (Chapultenango, Chiapas, 1980) mexikar poeta, irakasle, idazle, kontalari eta itzultzailea da.
K.a. 58
K.a. 70ko hamarkada | K.a. 60ko hamarkada | K.a. 50ko hamarkada | K.a. 40ko hamarkada | K.a. 30ko hamarkada
K.a. 63 | K.a. 62 | K.a. 61 | K.a. 60 | K.a. 59 | K.a. 58 | K.a. 57 | K.a. 56 | K.a. 55 | K.a. 54 | K.a. 53
Osphronemidae
Generoak
Egun familiak gutxienez 132 espezie ditu, 14 generotan banaturik:
Xocourt
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ensisheim
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1, osasun-zentro 1 bat, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Lower Trebullett
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Lezant parrokian.
Peter New
Peter New (Vancouver, 1971ko urriaren 30a) kanadar aktore eta umorista da.
Šmigovec
Šmigovec Eslovakiako udalerri bat da, Sninako barrutian kokatuta. 7,13 km²ko azalera du eta 88 biztanle 2017ko datuen arabera.
K.a. 60
K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
Sanna Marin
Biografia
Sanna Mirella Marin 1985eko azaroaren 16an jaio zen Helsinkin. Espoo eta Pirkkalan ere bizi izan zen Tamperera joan aurretik. Marinen familiak arazo ekonomikoak izan zituen eta Marinen aitak, Lauri Mariek alkoholarekiko dependentzia izan zuen. Oso gaztea zenean bere gurasoak banandu ziren. Banaketaren ondoren, Marin, bere ama eta bere bikotekide berriak hezi zuten.
Sandra Ott
Gizarte-antropologia ikasi zuen Oxfordeko Unibertsitatean. Unibertsitate horretan bertan lanean jardun zuen 1980tik 1985era, etnologia eta gizarte-antropologiaren eremuan. 1983tik 1986ra bitartean, University Abroad Consortium delakoaren zuzendari aritu zen Nevadako eta Euskal Herriko Unibertsitateetan. 1989tik aurrera, Oxfordeko Unibertsitateko administrazio-sailean lan egin zuen. 2002an Estatu Batuetara itzuli zen, Renon zuen lehengo lanean jardutera. Egun herritartasun ingelesa eta estatubatuarra ditu.
Meyronnes
Meyronnes Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Meyronnes udalerrian erroldatutako biztanleak 75 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Kanadako ekonomia
2018an Kanadako ekonomia munduko 10. handiena izan zen.
Viticus
Viticus, 2000ko hamarkadan sortutako Argentinako rock taldea da. Orain arte lau disko kaleratu dituzte. Viticusek reggaea, rocka eta punka nahasten ditu, betiere kritika soziala alde batera utzi gabe.
Boussay (Loira Atlantikoa)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 83 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 9 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Bully (Itsas Sena)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Bavayia septuiclavis
Bavayia septuiclavis Bavayia generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.
Bully (Itsas Sena)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Barbara Lauwers
Barbara Lauwers, geroago Barbara Lauwers Podoski izenez ere ezaguna (Txekoslovakia, 1914ko apirilaren 22a - 2009ko abuztuaren 16a) Women’s Army Corpseko kidea izan zen.
Lys-lez-Lannoy
Biztanleria
2007an Lys-lez-Lannoy udalerrian erroldatutako biztanleak 12.783 ziren. Familiak 4.920 ziren, horien artean 1.328 pertsona bakarrekoak ziren (486 bakarrik bizi ziren gizonak eta 842 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.257 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.785 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 550 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Legazpiko oilar jokoa
Jokoaren nondik norakoak
"Ehiztari" deitzen zaion parte-hartzaile batek, begiak estalita eta ezpata eskuan, oilar bat irabazteko aukera zuen,gaur egun diru saria ematen zaio. Aintzina, kutxa batean kokatzen zen oilarra eta ehiztariak plaza osoan ibilita aurkitu behar izaten zuen. Beroni lepoa moztuz gero bereganatzen zuen saria (oilarra). 1936ra arte, aurreskua dantzatzen zitzaion eta San Joan sua pizten zuen aguazilek lagunduta.
Historia
1980 an Jose Inazio Elorza alkateak arauak ezarri zituen, bai ibilbiderako soken nondik norakoez, bai ehiztarien adinaz ere: 12 eta 18 urte bitartean finkatu zen.
K.a. 61
K.a. 66 | K.a. 65 | K.a. 64 | K.a. 63 | K.a. 62 | K.a. 61 | K.a. 60 | K.a. 59 | K.a. 58 | K.a. 57 | K.a. 56
K.a. 62
K.a. 80ko hamarkada | K.a. 70ko hamarkada | K.a. 60ko hamarkada | K.a. 50ko hamarkada | K.a. 40ko hamarkada
Castaño del Robledo
Castaño del Robledo Huelvako probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 738 m-ko altueran eta Huelvatik 113 km-tara kokaturik, 2017ko datuen arabera 206 biztanle zituen 13 km²-tan banaturik.
Francoulès
Francoulès Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Francoulès udalerrian erroldatutako biztanleak 216 ziren. Familiak 97 ziren, horien artean 29 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 34 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 34 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Piet de Jong
Petrus Jozef Sietse "Piet" de Jong (Apeldoorn, 1915eko apirilaren 3a - Haga, 2016ko uztailaren 27a) herbeheretar politikaria izan zen. Herbehereetako itsas armadan sartu zen eta Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen, itsaspeko batean. Atlantikoko Guduan eta Pazifikoko Gerran borrokatu zuen. Alderdi Herrikoi Katolikoko kide izan zen. Defentsa ministro izan zen 1963-1967 bitartean, diputatua 1967an eta senataria 1971-1974 urteetan. 1967an lehen ministro hautatu zuten. 1971ko hauteskundeetarako, bere alderdiak Barend Biesheuvel aukeratu zuen hautagai, eta Jongek bere hautagaitza erretiratu zuen.
Saint-Bris-des-Bois
Diru sarrerak
2009an Saint-Bris-des-Bois udalerrian 171 unitate fiskal zeuden, 430,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.589 euro zen.
Bežovce
Bežovce Eslovakiako udalerri bat da, Sobranceko barrutian kokatuta. 29,51 km²ko azalera du eta 992 biztanle 2017ko datuen arabera.
Apameako Bakea
Apameako Bakea, K.a. 188an, Antioko III.a Handia seleuzidar erregea eta bere aliatuek, Erroma, Pergamo, Mazedonia eta Rodasen aurka jasandako porrotarekin amaitu zen Magnesiako guduaren ondoren (K.a. 189) sinatutako bake hitzarmen bat izan zen.
Saint-Ouen-la-Rouërie
Diru sarrerak
2009an Saint-Ouen-la-Rouërie udalerrian 335 unitate fiskal zeuden, 804,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 14.236€ zen.
Activitats ecomòmiques
2000. urtean Saint-Ouen-la-Rouërie udalerrian 49 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.316 hektarea erabiltzen.
Opio
Antzinako erabilera (pre - K.o. 500)
Lehen aurkikuntzetatik, opioak, dirudienez, erritualetan erabiltzen zen. Antropologoek uste dute antzinako apaizek droga hau erabili zutela sendatzeko ahalmena zuela frogatzeko. Egipton, opioaren erabilera, orokorrean, apaiz, azti eta gerlarientzako mugatuta zegoen. Thothi-ren asmakizuna zela esan ohi zen eta, baita Isisek buruko mina tratatzeko Rari eman ziola ere. K.a. 1300 inguruan, Minoica "narkotikoen jainkosaren" irudi bat, hiru lo-belarrez apaindutako koroa batekin, Gaziko Santutegitik (Kreta) berreskuratu zen, erretzeko aparatu soil batekin batera. Hypnos (Lo), Nyx (Gaua) eta Thanatos (Heriotza) greziar jainkoak, lo-belarrez bilduta edo hura eutsiz irudikatzen ziren. Lo-belarrek, Apolo, Asklepios, Pluton, Demeter, Afrodita, Kybele eta Isisen estatuak apaintzen zituzten sarritan, gaueko ahanztura sinbolizatzen zuena. Hesiodo greziar poeta epikoaren garaian (K. a. VII. mendea), aurrerago Sizio deituko zen hiria, Mekone (lo-belarra) deitzen zen. Landare hau beti izan zen Demeterren sinboloa, ugalkortasunaren jainkosa. Seme-alabarik gabeko emakume ezkonduek paparrekoak eta orratzak zeramatzaten fruituaren formarekin, eta maiteminduek petalo lehorrak igurzten zituzten beren harremanaren etorkizunaren berri izateko.
Erromatarrek txanponak egin zituzten lo-belarraren irudiarekin. Materia Medica liburuan (antzinateko tratatu farmakologikorik eraginkorrena), Dioskoridesek opioa honela deskribatzen du: "Mina erabat kentzen du, eztula arintzen du, urdail-fluxuak sendatzen ditu eta lo egin ezin dutenei aplikatzen zaie". Berari eta beste idazle erromatar askori esker jakin da opioaren eskariak eskaintza gainditzen zuela.
Aisialdirako erabilpena Europan eta Ekialde Ertainean
XI. mendetik XIII. mendera Gurutzadetatik etxera itzuli ziren soldaduek opioa ekarri zuten eurekin. Esan ohi denez, opioa olgetarako erabili zen XIV. mendetik aurrera gizarte musulmanetan. Otomandar eta europar lekukotasunek diote XVI. mendetik XIX. mendera arte, Europara esportatu zen adina opio kontsumitu zela Konstantinoplan. 1573an, adibidez, Otomandar Inperioko bisitari veneziar batek, Konstantinoplako turkiar askok erregularki "opioz egindako ur beltz bat" edaten zutela ikusi zuen. Edari hori ongi sentiarazten zituen, baina hain menpekoak bihurtzen ziren, ezen hura gabe "azkar hilko ziren". Edatean, dervixek esan zuten drogek etorkizuneko zorionaren ikuskari irudikorrak eman zizkietela. Izan ere, Otomandar Inperioak opioa eman zion Mendebaldeari Txina eta Indiari baino askoz lehenago.
Bouvron (Loira Atlantikoa)
Biztanleria
2007an Bouvron udalerrian erroldatutako biztanleak 2.655 ziren. Familiak 1.023 ziren, horien artean 279 pertsona bakarrekoak ziren (117 bakarrik bizi ziren gizonak eta 162 bakarrik bizi ziren emakumeak), 325 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 355 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 64 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Opio
Ekoizpena eta erabilera
2002an, opio kilogramo baten prezioa US 300$ zen nekazariarentzat, US 800$ Afganistango erosleentzat eta US 16.000$ Europako kaleetan heroina bihurtu aurretik. Duela gutxi, opioaren ekoizpenak nabarmen egin du gora: 2002an, 5.000 tona baino gehiago ekoitzi ziren, Afganistanen 8,600 tona, eta 2014an, berriz, Urrezko Triangeluan 840 tona. Munduko Osasun Erakundeak kalkulatu du opioaren egungo ekoizpena bost aldiz biderkatu beharko litzatekeela, medikuntza globalaren guztizko premia hornitzeko.
Existentzia
Gilem Ochkamgoa
Gilen Ochkamgoa (1285-1347) Eskolastikaren etapa kritikoaren filosofo eta fraide frantziskotar ingelesa da. Gilen Ochamgoak, Akinoko Tomasek eta Agustinek ez bezala, ez ditu existentzia eta esentzia bereiziko. Aldiz, existentzia eta esentzia bateratuko ditu.
Opio
Erreta
Ke hori inhalatzeko hainbat modu daude. Metodorik eraginkorrena gori-gori berotutako aizto bat erabiltzea da, opio-harriaren gainean ezarri eta ateratzen den ke guztia inbutu batekin arnastea. Beste sistema bat nahiko luzea den pipa metalikoa erabiltzea da, opioa irakitean sortzen den kea hozteko eta arnastu ahal izateko. Aluminiozko paperean ere erre daiteke, baina denbora gehiago behar du tanta bihurtzeko. Opio zigarro bat ez da tenperatura egokira iristen eta bere eraginkortasunaren zati handi bat galtzen da.
Irentsita
Opioa hartzean, bere zapore desatsegina nabaritzen da lehenik. Irentsiz gero, efektuak hamabost minutu eta ordubete bitartean ager daitezke. Efektuak zortzi ordutik hamalau ordura arte iraun dezakete. Opioa ahotik hartzeak gehiago eragiten du erre baino. Opioa aprobetxatzeko modurik emankorrenetako bat izan arren, organismoarentzat ere kaltegarriagoa da erretzea baino; izan ere, gaindosifikazio-arriskua dago eta eragiten dituen albo-ondorioak handiagoak dira.
Existentzia
Descartes
Laburbilduz, Descartesek existentziaren nozioa introspekzioaren bidez erdiesten du. Are gehiago, planteamendu idealista bat izanen du eta cogito ergo sum ideiatik abiatuz, Jainkoaren zein munduaren existentzia frogatzen saiatuko da.
Bertrand Russell
Bertrand Russell (1872-1970) filosofo, aktibista, idazle eta matematikari galestarra izan zen. Russellek izatea eta existentzia ezberdinduko ditu. Izatea ezinbesteko propietatea da. Aldiz, existentzia objektuaren bigarren mailako propietatea da. Hau da, izatea objektu edo termino guztiei dagokion propietatea den bitartean, existentzia izate batzuei dagokion propietatea izango da."'Izatea pentsa daitekeen termino bakoitzari, objektu posible guztiei, pentsamenduari dagokiona da; laburbilduz, edozein proposiziotan gerta daitekeen guztiari, egiazkoa edo gezurra, eta halako esakune guztiei beraiei. Izatea zenbatu daitekeen edozeri dagokio. (...) Existentzia, aitzitik, izate guztien artean soilik batzuei dagokien eskumena da. Existitzea existentziarekiko erlazio zehatz bat izatea da -erlazio bat, bide batez, existentziak berak ez duena.'"
Kritika
Askatasun erradikalaren alde egitean, gizabanakoarengandik at dauden kanpoko faktoreak aintzat ez hartzea leporatzen zaio. Izan ere, gizakiak ezin du askatasun osoa izan bere erabakitik at dauden baldintzei lotuta badago: hala nola, bere sexua, generoa, jaiotako denbora, klase soziala eta abar.
Aïssata Touré Kane
Aïssata Kane, Aïssata Touré Kane izenez ere ezaguna (Dar El Barka, Brakna, Mauritania, 1938ko abuztuaren 18a - Nuakchot, Ibidem, 2019ko abuztuaren 10a), emakumeen eskubideen aldeko militante politikoa izan zen. 1975ean, Familiaren Babeserako eta Gizarte Gaietarako ministro izendatu zuten, eta bere herrialdeko lehen emakume ministro bihurtu zen. Mauritaniako Emakumeen Batasun Nazionalaren sortzaile ere izan zen 1961ean.
Opio
Efektuak eta ondorioak
Opioide kantitate handia hartzeak intoxikazioa eragin dezake. Sintomak hartutako dosiaren arabera agertuko dira: uzkurtutako begi-niniak, arnasketa geldoa, arnasketa falta, muturreko nekea, bihotz-erritmoa aldatzea... Opioideengatiko intoxikazioak berehalako tratamendua eskatzen du. Opioa bezalako drogak hartzeak dakarren beste arriskuetako bat mendekoek jasaten duten isolamendu soziala da. Lagunak azkar aldatzen dituzte, ohiturak aldatzen dituzte, suminkor agertzen dira eta, denborarekin, betidanik zituen lagunak galtzen joaten dira. Horren ondorioz, askotan gizartetik kanpo bizi diren pertsonak dira.
Gurpil-aulkiko saskibaloi
Gurpil-aulkiko Saskibaloiaren Nazioarteko Federazioa (ingelesez, IWBF) da kirol hau arautzen duen nazioarteko erakundea.
Makoto Shibahara
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse eta FC Gifu.
Gertrudis de la Fuente
Azken urteak
Klaseak ematen eta tesiak gidatzen jarraitu zuen jubilaziora arte. 70 urterekin, 1991.urtean, utzi zuen bere lanbidea. Gertrudisen legatua film labur batean jasoa izan zen, 2016ko udaberrian estreinatu zena Gertrudis (la mujer que no enterró sus talentos) izenburupean. 95urterekin hil zen, 2017ko urtarrilaren 23an, biriketako gaixotasun baten ondorioz.
Gertrude Belle Elion
Lan ibilbidea eta ikerkuntza
Masterra bukatu zuenean, 1941ean, Bigarren Mundu Gerrara joanak ziren gizon asko eta, ondorioz, industrian kimikarien beharra zegoen. Hala, elikagaien industrian hasi zen lanean, ozpinetakoen azidotasuna, mahonesaren kolorea eta abar neurtzen. Handik hiru urtera, berriz, Burroughs Wellcom konpainia farmazeutikoan (egun GlaxoSmithKline) sartzeko aukera izan zuen, George H. Hitchings doktorearen laguntzaile izateko. Hitchings txundituta gelditu zen Elionen adimenarekin eta energiarekin; eta laguntzaile gisa hasi zen arren, puntako ikertzaile bihurtu zen berehala. Elioni zirraragarria egin zitzaion lan hura hasieratik. Etengabe ikasten jarraitzeko aukera ematen zion, eta, gainera, beti egin nahi izan zuena zuten helburu: botika berriak garatzea.
Mézel
Etxebizitza
2007an 442 etxebizitza zeuden, 289 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 102 bigarren erresidentzia ziren eta 52 hutsik zeuden. 331 etxeak ziren eta 106 apartamentuak ziren. 289 etxebizitza nagusietatik 176 bere jabearen bizilekua ziren, 92 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 12 etxek gela bat zuten, 23 etxek bi zituzten, 68 etxek hiru zituzten, 86 etxek lau zituzten eta 100 etxek bost zituzten. 171 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 136 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 113 etxetan bat baino gehiago zituzten.