cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nawal el Saadawi
Biografia
1979-1980 urteetan Nazio Batuen Erakundeko aholkulari izan zen Emakumea Afrikan eta Ekialde Hurbilean programan.
Murat-sur-Vèbre
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Murat-sur-Vèbre udalerrian 63 nekazaritza-ustiategi zeuden, 4.400 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Nawal el Saadawi
Biografia
1991n, islamisten heriotza-mehatxuak jaso ondoren, Estatu Batuetara erbesteratu zen, non Washingtoneko Unibertsitateko irakasle izan baitzen. 1996an Egiptora itzuli zen. Bertan emakumeen eskubideen aldeko aktibismoa alde batera utzi gabe jarraitu zuen eta, batez ere, idazten.
Antzinako Erromako kultu inperiala
Bien tarteko formak
Erromatarrek eta greziarrek erlijioski gurtzen zituzten gizakiak, ez ordea haiek jainko bihurtuz; hala, aisago izan zen lehen greziar apoteosia. Tarteko forma kidekoak agertuz joan ziren Augusto jainkotasun ofizialera hurbildu ahala.
Guerting
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Antzinako Erromako kultu inperiala
Divus Julius
Jendetza amorratu eta saminez kolpatu bat bildu zen Erromako Foroan haren gorpua ikustera eta Marko Antonioren hileta-otoitza entzutera. Antoniok Zesarren jainkotasunari hel egin zion, eta zin egin zuen haren hiltzaileen kontra mendeku hartuko zuela. Divus Juliusentzako herri kultu suhar bat izan zen ondoren. Alta, indarrez galarazi zuten, baina Senatuak amore eman behar izan zuen laster Zesarzaleen eraginaren pean, eta Zesar berretsi zuten Erromako estatuaren divus gisa. Ortzian ageri zen kometa bat Zesarren arima zela jorik "Juliotar izarra" (sidus Iulium) izendatu zuten hura, eta, K.a. 42. urtean, "Senatuaren eta Erromako herriaren baimen osoarekin, Zesarren ondorengo gazteak, haren iloba Oktaviok, apoteosi zeremonia bat ospatu zuen bere adopziozko aitarengatik. K.a. 40. urtean, Antonio izendatua izan zen divus Juliusen flamen. Divus Julius-en omenezko gurtokiak sortu izan ziren kolonia Zesartarretan, hala nola Korinton. Antonio bere patroiari izan zitzaion leial, baina ez ordea haren oinordekoari: alabaina, gerra zibl luzearen atzenengo ekitaldi esanguratsua K.a. 31n agitu zen, Oktaviok Aktiumgo guduan Antonio garaitu zuelarik.
Erlijioa eta Imperium-a Augustoren pean
Augustok ez bide zuen ezer galdegiten beretzat, eta berritu ere ez zuen ezer berritu: are divus Juliusen kultuak ere ukan zuen aurrekari errespetagarri bat di parentes-ei egiten zitzaien tradiziozko kultuan. Oktabiok Senatuan princeps edo primus inter pares (lehena berdinen artean) gisa zeukan posizio bakar eta hala ere tradiziozkoak eragotzi egin zituen gerra zibil amaitu berriko etsaigoak. Zentsore eta pontificex maximus zen aldetik, betebehar morala zaukan mos maiores zeritzenak berritzeko jainkoek eta Erromako Senatuak eta Herriak (senatus populusque romanus) hala nahirik. Tribuno gisa gastu publikoa erruz sustatu zuen, eta senatuko princeps zen aldetik itzali egin zituen nabarmenkeria handinahiak. Desegin egin zituen gerra zibileko alderdien armaden hondarrak, eta legio berriak eta enperadorearen guardia eratu (pretoriar guardia): artean ere politikako, armadako eta apaizgoaren botereko mailarik gorenei zetxezkien patrizioak ordezkatu egin zituen apurka-apurka, inperio osoa zabal zen zaldun handinahi eta talentudunen erreserba bateko kideekin. Lehenengoz, senadore estatusa oinordekotzazkoa bihurtu zen.
Hiritar xeheek bazuten saihestea Estatuaren burokrazia hierarkiko eta konplexua, eta enperadoreari zuzenean hel egitea, hiritar pribatu bati bezala. Enperadorearen izena eta irudia nonahi zeuden, estatuaren txanponetan nahiz kaleetan, jainkoen tenpluen barrualdean nahiz gainean, eta, bereziki, auzitegietan eta administrazio zibil eta militarraren bulegoetan. Zinak egiten ziren haren izenean, haren irudia lekukotzat ipinita. Haren res gestae ofizialen (lorpenak) artean ziren: 82 tenplu konponarazi izana K.a. 28an, Erroman beste 14 diruztatu edo konponarazi izana bere bizialdian, eta zerbitzu zibilak oneratu edo berriak ezarri izana, are bide berri bat, ur hornikuntza, Senatuaren egoitza eta antzokiak. Oroz gain, jainkoek esleitu zioten nagusitasun militarraren bidez bake sakratu iraunkor bat ekarri izana, zeinari esker irabazi baitzuen imperator titulu iraunkorra eta bihurtu baitzuen triunfoa inperio-pribilegio bat. Dirudienez, zegokion lege-bideetatik erdietsi zuen hori guztia, beste baliabide batzuk ere baliatuz, hala nola berezkoa zuen kemena, mehatxu umore onez ezkutuan atxikiak eta beste edozein senadore bezalakotza bere burua apalestea.
Dominikar Errepublika
Biztanleria
2017an 10.766.998 biztanle zituen. Adineka, honela dago banaturik biztanleria: 0-14 urte bitartekoak %26,6 dira, 15-24 urte bitartekoak %18,2, 25-54 urte bitartekoak %39,7, 55-64 urte bitartekoak %7,9 eta 65 urtetik gorakoak %7,6.
Biztanle gehienbat hirietan bizi dira (%80,6 2017an), 1970eko hamarkadan oldeka jo baitzuten landa-ingurunetik hirietara. Santo Domingon, San Pedro de Macorísen eta La Romanan daude gehienbat bilduak, herrialdearen hegoaldean, eta Santiago de los Caballerosen, iparraldean. Biztanleriaren hazkunde tasa %1,18 izan zen 2017an. Dominikar askok alde egin du atzerrira lan bila eta, aldi berean, legez kanpoko langile asko iristen da Haititik Dominikar Errepublikara.
Antzinako Erromako kultu inperiala
Ekialdeko probintziak
Ekialdeko probientzietan daude froga material argienak agertzen dutenak nola jotzen ziren domus eta familia inperialak bertute jainkotiarraren eta egokitasun moralaren eredu ofizialtzat. Pergamo, Lesbos eta Zipre bezalako lekuetan gurtzazko ohoreak eskaintzen zitzaizkien Augustori eta haren emazte Liviari: Zipreko egutegian hilabete bana (eta seguru asko kultua ere bai) Augustoren familiako kide guztiei eta haien antzinako jainkoei, eta Erroma eta Greziako panteoiko jainkorik nagusietako batzuei. Garai hartako txanponetan ageri dira hainbat lotura, Thea Liviaren eta Heraren eta Demeter-en artea, eta Julia Maior-en eta venus Genetrixen (Afroditaren) artean. Atenasen, LIviaren eta Juliaren aldeko kultua Hestiaren aldekoarekin batera egiten zen (Hestia, Vestaren kidekoa), eta Gaioren izena lotua zegoen Aresekin (Marte). Ekialdeko lotura horiek Augusturen bizialdian sortu ziren; LIvia ez zen ofizialki sagaratua izan Erroman hil eta epe bat igaro arte. Ekialdeko Inperioko kultuak bere kasako bizitza zeukan.
Mendebaldeko probintziak
Mendebaldeko probintziak berriki "latinizatuak" ziren, Zesarren Galietako Gerren ondotik, eta gehienak greko-erromatar kulturaren eremutik kanpo zeuden. Bi salbuespen izan ziren: Polibiok Errepublikar Iberiako Cartago Novako behialako ongile bat aipatzen du, "jainkotiar ohoreak eskaini bide zituena". K.a. 74an, Iberiako erromatar hiritarrek intzentsua erre zuten Metelo Pioren alde, "hilkorra baino goragokotzat" jorik hura, Sertorioren kontra garaipena lortuko zuelako itxaropenez. Osterantzean, Mendebaldean ez zen jainkotiar monarkiaren bertako tradiziorik izan, ez eta Greziarren koinaren kideko politikorik, kultu inperiala eragile erromatartzaile baten gisara jasotzeko. Mendebaldeko probintzietako concilia, hain zuzen, kultu inperialaren zuzeneko sorkuntza batzuen gisa agertu ziren, esta haien bidez hango tradizio militar, politiko eta erlijiozkoak bildu ziren erromatar eredu batera. Horretarako, ez zen behar tokiko eliteek beren buruak eta komunitateak erromatartzeko gogoa baizik. Mendebaldean ezagutzen diren Augustoren aldeko lehen eskualde-kultuak haren baimenarekin ezarri ziren, K.a. 19. urtea aldera, Hispaniako ipar-mendebaldean (zelta zen), eta arae sestianae deitu zitzaien, sortu zituen militarraren omenez, hots, L. Sestius Quirinalis Albinianus-en omenez. Handik laster, K.a. 12. urtean edo 10. urtean, Lugdunum-en sortu zuen, Drusus-ek, kultu inperiotaleko lehen gunea mendebaldeko probintzietan, hark sustatutako Gallia Comataren hiru zatiko administrazio banaketako gune baten gisa. Lugdunum-ek ezarri zuen halako mendebaldar kultu ofizial moduko bat, Erromako probintzien nortasunaren modu baten gisa, zeina zatikatu egiten baitzen administrazio- eta militar-eremuetan. Horiek, beraz, estrategikoki ezarrita zeuden Printzerri berriaren mendebaldeko probintzia "barbaro" eta ezegonkorretan, eta buruzagi militarrek inauguratzen zituzten, zeinak, kasu batean izan ezik, familia inperialeko kideak izan baitziren.
Maddie Musselman
Madeline Musselman (Newport Beach, Kalifornia, AEB, 1998ko ekainaren 16a), waterpolo jokalari estatubatuarra da. Maddie MVP (Jokalaririk baliotsuena) izendatu zuten, AEBko taldeak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Tokion urrea irabazi ostean. Bigarren goleatzailerik onena izan zen, 18 golekin. 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, urrezko domina irabazi zuen talde amerikarraren parte izan zen. AEBko selekzioaren bigarren goleatzaile nagusia izan zen ekitaldian, 12 golekin, eta Olinpiar Izar Talderako izendatu zuten.
Madelinek urrea irabazi zuen AEB taldearekin 2015eko FINA Munduko Txapelketan, Kazanen (Errusia) eta Torontoko Panamerikar Jokoetan.
Roézé-sur-Sarthe
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1  eta anbulantzia 1  bat zegoen.
Antzinako Erromako kultu inperiala
Nervatar-Antoninotarra
Senatuak Nerva adindu, seme-alaba gabeko eta dirudienez gogo urriz hartaratua hautatu zuen enperadore. Nervak bazituen aspalditik familia- eta kontsulgo-loturak Julio-Klaudiar eta Flaviar familiekin, baina princeps arriskutsuki bigun eta zalantzatia gertatu zen: abdikatzera gogatu zuten, Trajanoren alde. Plinio gaztearen K.o. 100. urteko panegirikoak dio Senatuaren larderia eta duintasun nabarmenki berrezarriak izan zirela inperio osoan zehar Trajanoren agintaldian, baina enperadorearen neurritasuna goresten duen arren, ez du estaltzen haren autokraziako dohaina zeinen loka zen. Trajanoren aitzindaritza zibil eta militar gaitasun handikoaren pean, enperadorearen kargua are eta gehiago aditu zen jainkotiar ordenaren lurreko erregeordetza baten gisa. Gerora ikusiko zen erromatar inperio-dohainen eredu iraunkor bat izan zela.
Marko Aurelioren tutore Frontok ematen du frogarik onena enperadoreen erretratugintza bizitza pribatu eta publikoaren ezaugarri ia nonahikoa zelakoa. Nahiz eta enperadoreen gurtza pribatuaren frogak oso urriak diren, bai garai horretakoak, bai noiznahikoak, Frontoren gutunetik heltzen da ezen enperadore biziaren geniusaren kultua ohitza ofizial, etxe barneko eta pertsonal bat izan zela, seguruenik divien kultua baino arruntagoa, bai garai horretan, bai beste batzuetan.
Inperioaren krisia eta Dominatua
Maximino Traxek (K.o. 235-8) bahitu egin zituen Erromako estatu-tenpluetako baliabideak bere armadei ordaintzeko. Divien tenpluak izan ziren lehenak erortzen. Ez zen zuhurra izan erabaki hori etorkizunari begira, zeren eta apoteosia ematea edo atxikitzea inperiotar merezimenduaren judizio ofizial bat izan baitzen geroan ere; alta, estatu jainkoen tenpluak arpilaturik askoz laido handiagoa eragin zen. Maximinoren ekintza horiek areago erakutsi bide zuten krisi larri batean sortutako beharrizana ezen ez fedegabetasuna, zeren eta, haren emaztea hil zelarik, jainkotu ere egin baitzuen; alta, desafio erakustaldi arraro batez, Senatuak haren aurrekoa jainkotu zuen, zeina eraila izan baitzen, eta gero matxinatu egin zen ageriki. Haren ordezkoak, Klaudio Gotikok, agintaldi labur baina arrakastatsu bat izan zuen, eta divus izendatua izan zen hil zenean. Ondoren, soldadu-enperadore bizialdi laburreko batzuen segida etorri zen. Kultu inperialaren geroagoko garapena, ordea, geratu egin zen, harik eta Filipo Arabiarraren garaira arte, zeinak estatua bat opa izan baitzion bere aita jainkotuari bere sorterri Filipolisen eta bere aurreko gazte Gordiano III.aren gorputza ekarri baitzuen Erromara apoteosia opa izateko. Filiporen txanponetan ikus liteke hura eguzki-koroa dizdizkari batez inguraturik (eguzki-kultu bat edo inperiotar monarkia helenizatu bat iradokiz), beste aldean Venusen eta dea Romaren aldeko tenplua ageri direla.
La Faute de l'abbé Mouret (filma)
La Faute de l'abbé Mouret 1970eko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren filma da, Émile Zolaren izen bereko eleberrian oinarrituta.
Antzinako Erromako kultu inperiala
Divus, deus eta numen
Enperadore bizien ahal eskerga, bestalde, Estatuaren eraginaren pean zegoen. Behin inperio baten paterfamilias gisa ezaguturik, princepsak berez jasotzen zuen inperioko klase guztietako gizakien genius kultua jasotzeko eskubidea. Enperadore bizi baten numenaren aldeko kultua, ordea, besterik zen, eta jo zitekeen monarkia jainkotiar bat zela, gutxienez. Augustoren numenaren aldeko kultuaren hastapenetan inperioak emandako erantzunak zuhurrak izan ziren, hortaz. Luze jo zuen, ordea, eta seguru asko enperadore bizien aldeko ohoreak erruz ugaritzearen ondorioz, harik eta enperadore bizi bati numen praesens gisa formalki zuzentzeko aukera izan zen arte (numetar presentzia).
Sacrificium
"Eskaintza sakratuez" (sacrificium) eratzen zen religio publiko eta pribatuetako kontratua, hasi kargua hartzeko eta hitzarmenetako zinetatik eta negozietako kontratu eta ezkontzetako leialtasuneraino. Sakrifizioan parte hartzen zelarik, norberak komunitatate zabalagoarekiko eta haren balioekiko hartzen zuen engaiamendua aitortzen zen, eta, Dezioren pean, sakrifizioa nahitaezko betebeharra bihurtu zen. LIviok uste zuen hondamendi zibil eta militarrak augurioetan egindako hutsegiteen (vitium) ondorioa zirela, edo zor eta egoki zen sakrifizioa ez bete izanaren ondorioa, eta atzerriko kultuen eta superstitioaren ugaltze fedegabearen ondorio. Erlijio legeak, hain zuzen, honetan zeutzan: zeintzuk ziren jainko jakinei egoera jakinetan egin beharreko sakrifizioen betebeharrak.
Aldareak, tenpluak eta apaizak
Erlijio-erreformen osagai gisa, Augustok berpiztu, lagundu eta hedarazi egin zituen Compitalia jokoak eta apaizgoak, vici-en Lares ei (auzoen etxe-jainkoei) opa ohi zitzaizkienak, hartara bere Lares-en aldeko kultua sartzeko (edo enperadorearen geniusaren aldeko kultua, herriaren ongile gisa). Ondoren, Lares Compitales ohiei Lares Augusti deitu zitzaien. Tiberiok apaizgo berezitu bat sortu zuen, Sodales Augustales zeritzenak, Augusto hil eta jainkotuaren kultuan jarduteko. Apaizgozko funtzionariogo horrek eta Compitalia kultuen eta familia inperialaren etxearen arteko loturek, dirudienez, kultu inperialak berak beste iraun bide zuten.
Salbatzaileak eta monoteistak
Greziako filosofiek eragin esanguratsua izan zuten kultu inperialaren garapenean. Kosmologo estoikoen irudiko, historia suntsipen eta berritze kate amaigabe bat zen, zeina fortunak (zori ona edo fortuna), fatum-ek (patuak) eta logosak (jainkotiar printzipio unibertsalak) gidatzen baitzuten. Indar horiek berek, ezinbestean, soter (salbatzailea) bat sorrarazi zuten, zeinek kaosaren "nahasmen naturaz kontrako" eta suntsigarria aldaraziko baitzuen eta pax, fortuna eta salus eragiten entseatuko baitzen (bakea, zori ona eta ongizatea), eta, hala, eguzki kultuen artekotzat jotzen da kultu inperiala bera ere, hala nola Apoloren eta Eguzki garaitu gabearen aldeko kultuak. Liviok (K.a. I. mendearen hasiera eta erdialdea bitartean) interpretazio bat egiten du atzen aldeko Errepublikaren krisiaz, eta aldi suntsigarri baten gisa jotzen du, zeinaren ondotik erlijiozko eta konstituziozko berritze bat erakarri baitzuen Augustok, bakea, zoriona eta ongizatea ekarriz berriz erromatar populuari. Augusto figura mesianiko bat izan zen, berak bere oldez eta arrazionalki eragin baitzuen "urrezko aro" bat, Pax Augusta zeritzona, Augusto bera izan zelarik eguzki-jainko sorta baten patroi, apaiz eta babesle. Inperioa, beraz, ez zen zuritzen jainkotiar zerari hel eginez soilik; aitzitik, ordena hura erakunde berezko, ongile eta jainkotiar bat zen.
Geiswiller
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Geiswiller udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 220 hektarea erabiltzen.
Hermann J. Abs
Bizitza
Gaztetan musika eta matematika ikasteko asmoa azaldu bazuen ere, ikasketak utzi eta Bonngo banketxe judu batean hasi zen lanean. 1933-1935 urte bitartean Koloniako banketxe pribatu batean lan egin zuen eta aldi berean, gauez, zuzenbide-ikasketak egin zituen unibertsitatean. 1935. urterako Berlingo Delbrück banketxeko kide zen. Bidaia ugari egin zituen eta hizkuntzak ikasi zituen. 1937an Deutsche Bankeko zuzendaritza batzordeko kide zen Berlinen. Garrantzizko lana egin zuen Kreditanstalt für Wiederaufbau erakundean (Berreraikuntzarako kredituen erakundea), Marshall planaren kredituak bideratuz. Erakunde horretako lehendakari eta ohorezko lehendakari izan zen.
Natibitateko Andre Mariaren eliza (Elo)
Natibitateko Andre Mariaren eliza Ibargoitiko Elo udalerrian XV. mendeko kristiau eliza bat da, barroko estiloan.
Why Have There Been No Great Women Artists?
Feminismoaren 2. Olatua
Feminismoaren 2. Olatua AEBn hasi zen mugimendu soziala izan zen, 60 eta 70. hamarkadetan zehar garatu zena. XIX eta XX. mendeetako Feminismoaren 1. Olatua emakumeen eskubide legaletan fijatu zen, baina 2. Olatuko eskubideen mugimendua emakumeen esperientzia osoko arloetan zentratu zen, politikan zein lanean, familian eta sexualitatean.
Nicator gularis
Nicator gularis Nicator generoko animalia da. Hegaztien barruko Nicatoridae familian sailkatua dago.
Why Have There Been No Great Women Artists?
Testuaren laburpen eta analisia
Testu honen bidez Nochlin-ek artearen historian zehar nabar daitekeen ageriko emakume artista handien falta aztertzen du. Horretarako, azaleko analisietatik haratago joaten da, lehen pausua “estilo femenino” bat existitzen ez dela ikustea da, izan ere historian zehar emakume artistek ekoiztutako obrak ezin dira etiketa berdinen pean sartu. Baina arazoa ez da berez feminismoak daukan feminitatearen ideia, baizik eta artea esperientzia sentikor indibidualen espresio zuzen eta pertsonala den ideia bakuna. Hau da, bizitza pertsonalaren islada artistikoa dela pentsatzea da benetako arazoa. Emakume artista handien falta instituzio eta hezkuntzari atxikitzen die, izan ere, emakumeak maiz ahulduak izaten dira gizonek kontrolatutako gizarte baten barneratutako eskakizunengatik.
Bucy-lès-Pierrepont
Bucy-lès-Pierrepont Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 420 ziren. Familiak 160 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Bucy-lès-Pierrepont udalerrian 178 unitate fiskal zeuden, 440 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.983,5 euro zen.
Etidio bromuro
Arriskuak
Etidio Bromuroaren mutagenikotasun handia dela eta, azterketa bat egin zen saguetan EtBr-a agente kimioterapeutiko antitumoral gisa ebaluatzeko. Bertan, etidio bromuroa gizakien eta saguen mitokondrioentzako oso mutagenoa zela ikusi zen. Ikerketa berriago batek erakusten du EtBr-ek topoisomerasa I-entzat pozoi gisa jokatzen duela eta giza DNA mutatzen duela. Ezaugarri hori dela eta, minbiziaren aurkako botiken ikerketarako oinarri gisa erabiltzea proposatu da, baina oraindik ez da etidio bromuroa erabiltzen duten botikarik garatu. Horrela, badira konposatuaren toxikotasuna zalantzan jarri duten iruzkintzaileak.
Onychostoma fusiforme
Onychostoma fusiforme Onychostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Pellevoisin
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Juan de Cartagena
Matxinada
Egun horietan, Victoria itsasontzian marinel bat aurkitu zuten sodomia egiten. Magallaesek txalupa kanpora botarazi eta Cartagenari eta beste ontzietako kapitain eta pilotuei deitzeko agindu zuen, euren artean porrotaz eta agurtzeko moduaz eztabaidatu zuten. Magallaesek Cartagenari bularretik heldu zion, "Preso egizu" esanez. Cartagenak beste kapitain eta pilotuei laguntza eskatu zien Magallaes harrapatzeko, baina ez zuten onartu, Cartagena zepoan preso geratuz. Ofizialek Magallaesi eskatu zioten Cartagena haietako baten zaintzapean entregatzeko, eta horrela Magallaesek Luis Mendozak Victoria itsasontziko kapitainari eman zion, berak eskatuz gero preso itzuliko zela zin eginez.
Pellevoisin
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Médillac
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Médillac udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Onychostoma gerlachi
Onychostoma gerlachi Onychostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Bad Boys (1995eko filma)
Bad Boys II (2003) eta Bad Boys for Life (2020) jarraipenak dauzka.
GureGipuzkoa
Edukiekiko eskuragarritasuna
GureGipuzkoan partekatzen diren argazki bildumekiko atzigarritasuna erraztuko duten hainbat tresna garatu da, alderdi teknikoaren zein legalaren aldetik.
Hiperlokalitatea B5M mapekin
GureGipuzkoak hiru mapa maila ditu. Gipuzkoaz at dagoen geografia Google Mapsen ohiko mapa mailarekin bistaratu daiteke. Gipuzkoako geografia aldiz, maila horrekin, 1954. urteko argazkien mailarekin eta 2008. urteko azkeneko mailarekin ikusi daiteke.
Alec Reid
Erredentziotar fraide 1950ean bihurtu zen, eta zazpi urte geroago apaiztu zen. Limerick, Dundalk eta Galwayen aritu zen Belfastko Clonard monasteriora joan baino lehen. Monasterio hori unionisten Shankill Road kalearen eta Falls Road kaleko erkidego errepublikar katolikoan kokatua dago.
Revenge (telesaila)
Sinopsia
18 urterekin aske utzi zuten, eta zentzategitik irten ondoren, bere aitak dirutza balio zuela inbertitu zuen sozietate baten oinordeko zela jakin zuen. Bere izena Emily Thornerengatik aldatu ondoren, aitaren erorialdiaren erantzuleez mendekatzea erabakitzen du.
Cissac-Médoc
Etxebizitza
2007an 735 etxebizitza zeuden, 642 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 54 bigarren erresidentzia ziren eta 39 hutsik zeuden. 715 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 642 etxebizitza nagusietatik 537 bere jabearen bizilekua ziren, 87 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 87 etxek hiru zituzten, 233 etxek lau zituzten eta 303 etxek bost zituzten. 471 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 300 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 301 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.160 ziren, horien artean 854 aktiboak ziren eta 306 inaktiboak ziren. 854 pertsona aktiboetatik 785 lanean zeuden (436 gizon eta 349 emakume) eta 71 langabezian zeuden (31 gizon eta 40 emakume). 306 pertsona inaktiboetatik 89 erretiraturik zeuden, 93 ikasten zeuden eta 124 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Cissac-Médoc udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 666 hektarea erabiltzen.
Chalixodytes tauensis
Chalixodytes tauensis Chalixodytes generoko animalia da. Arrainen barruko Creediidae familian sailkatzen da.
Matlock (telesaila)
Matlock estatubatuar telesail dramatikoa izan zen, Dean Hargrovek NBCrako sortua.
Jessie MacWilliams
Cambridgeko Unibertsitatean egin zituen ikasketak eta 1939. urtean beka bat lortu zuelarik, Johns Hopkins Unibertsitatera joan zen, Oscar Zariskirekin ikastera. 1940an Harvardera aldatu zen. 1958. urtean konputagailuen programazio-lanetan hasi zen Bell laborategietan, bere senar Walter MacWilliams ingeniariarekin batera. 1961ean Unibertsitatean sartu zen berriro, doktoregoa ateratzeko, Bell laborategietako lantalde teknikoan sartzeko baldintza hori jarri baitzioten. Horrela, Bell laborategian lan egin zuen, harik eta 1983. urtean erretiroa hartu zuen arte. Bere karreran zehar kodetze teorien inguruko lanak egin zituen, eta alor horretako teorema nagusietako bat eman zuen Combinatorial Problems of Elementary Group Theory (Taldeen teoria oinarrizkoaren problema konbinatorioak) tesian. MacWilliamsen ekuazioei esker emaitza bikainak lortu dira diseinu konbinatorioetan. Kode ziklikoak ere aztertu zituen eta kode sail abeldarretara zabaldu zuen bere azterketa. 1977an, eta Bell laborategietako Neil J.A. Sloane lankidearekin batera, The Theory of Error-Correcting Codes (Kode erorre-zuzentzaileen teoria) lana eman zuen argitara, ospe gehien eman zion lanetako bat.
Eloko gaztelua
Historia
1452an, Nafarroako Gerra Zibilan, hiribildukoek, agaramontarrak zirenak, gaztelua eskuratu zuten, zeinaren alkaidea eta goarnizioa beaumontarrak baitziren. Bianako Printzeak, horren jakitun, Elo setiatu zuen, armaz okupatu zuen, eta handik gaztelua bonbardatu zuen.
Aztarnak
Elomendi mendiaren gailurrean, zeinaren magalean Elo dagoen, gazteluaren hondarrak daude, eta oraindik ere haren forma ikusten da.
La Première Nuit
La Première Nuit 1958ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren filma da.
Lawrence Klein
Biografia
1980ko urrian Ekonomiako Nobel saria jaso zuen, ekonometrian egindako lanarengatik. Kleinek idatziak dira, besteak beste, The Keynesian Revolution (1947, "Iraultza Keynestarra"), Textbooks of Econometrics (1953, "Ekonometriako testuak"), The Economics of Suply and Demand (1983, "Eskaintza eta eskariaren ekonomia"), eta Economics, Econometrics and The LINK (1995).
Jose Mari Espartza
Lanak
Liburuez gain ehunka artikulu eta kolaborazio idatzi izan du, bai hedabide nagusi batzuetan (Egin, Gara, Diario de Noticias...) bai Tafallaldeko berriak jasotzen dituzten Merindad, La Voz de la Merindad, Letras e Ideas eta Gure liburuak.
La Vernarède
Biztanleria
2007an La Vernarède udalerrian erroldatutako biztanleak 364 ziren. Familiak 194 ziren, horien artean 85 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 53 bakarrik bizi ziren emakumeak), 73 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Diru sarrerak
2009an La Vernarède udalerrian 196 unitate fiskal zeuden, 347 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.120 euro zen.
Megalomania
Izendapena antzinako grezierazko bi hitzen elkarketatik sortua da: μεγαλο -megalo- "handi" eta μανία -mania- "zoramena, eroaldia edo eldarnioa".
Bektore erretrobiral
Bektore erretrobiralen ekoizpena
Bi bektore hauek zelulen hazkuntzetara gehitzen dira, zelulen transfekziorako. Horrela zeluletan bektore laguntzailea adierazten da, "zelula paketatzaileak" eratuz, non birusaren osagai estrukturalak ekoizten dira hazkuntzako zeluletan. Transferentzia bektorea birusean paketatuko da RNA "biral" gisa. Bektore hauek hazkuntzatik jasoko dira eta prest egongo dira itu-zelulak infektatzeko eta bertan intereseko genearen adierazpena burutzeko epe luzean.
Beste batzuk
Erretrobirusak eraldatuz eta ez infekziosoak bihurtuz, gene transferentzia ez terapeutikoa burutu daiteke. Horrela zelula transgenikoak eratu daitezke. Eukariotoen geneen elementuekin interakzioak eduki ditzakete, aldaketak burutuz, hala nola, areagotzailean (enhancer) edo sustatzailean (promoter). Gainera, mutagenesia eragiteko ahalmena dute eta metodo honen bidez, minbizi geneak identifikatu daitezke bektore erretrobiralak erabiliz. Azkenik, bektore biraletan oinarritutako txertoen ekoipena ikerketa prozesuan dago.
Itziar Idiazabal
Bizitza
1991ko urtarrilaren 31ean euskaltzain urgazle izendatu zuen Euskaltzaindiak. Euskararen Aholku Batzordearen kide izana da.
Club Atlético River Ebro
Club Atlético River Ebro futbol talde errioxarra da Rincón de Soto herrian sorturikoa.
Historia
1950. urtean sortu zen taldea eta izenean Argentinako River Plate-ri egiten dio erreferentzia, herritik pasatzen den Ebro ibaia hartuz. Errioxako taldeen artean hirugarren mailan gehien egon den taldea da, ez du ordea inoiz Bigarren B mailara igotzerik lortu.
Oinarrizko Herri Kongresuak
Gaur egun dagoen kongresu ereduan urtean hiru bilera egiten dira gutxienez, baina gehiago dei daitezke. Lehenengo bileran agenda zehatz bat egiten da hurrengo bi bileratako gaiak zeintzuk izango diren erabakitzeko. Bigarren bileran herri asanbladan erabakitzen dira herrian bertan dauden arazoak. Hirugarren bileran komite ezberdinetako postuak hautatzen dira, ordezkariak aukeratu eta politika nazional zein internazionala eztabaidatzen dira. Eguneroko kudeaketa eta gainbegirada komite horietako pertsonek egiten dute, kongresuak berak erabakitakoaren arabera. Hurrengo maila politikoa barrutiko kongresua da eta euren gainean Herriaren Kongresu Orokorra dago.
Johañe Etxebest
Biografia
Alozeko ikastolan ikasi zuen (lehen maila), eta gero Mauleko kolegio eta lizeo publikoetan. Euskal Ikasketak segitu zituen, Baionako unibertsitatean, eta lizentzia erdietsi, 2001ean. 2003tik 2012ra lehen mailako euskara irakasle ibilkari bilakatu zen.
Mérignac (Charente)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 2 argiketariak eta 4 jatetxeak.
Sagy (Oise Harana)
Diru sarrerak
2009an Sagy udalerrian 421 unitate fiskal zeuden, 1.192 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.780 euro zen.
Nages
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Civrac-de-Blaye
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Alto de la Huesera trikuharria
Monumentu kalifikatua
Arabako Lurralde Historikoko behe-lurretako trikuharrien monumentu-multzoa hemen daude: Arabako Lautadan, Arabako Errioxan gehienbat, Lantaronen eta Kuartangon. Egitura, kronologia eta material aldetik Iberiar Penintsulako mesetako antzeko beste batzuekin izan dezake loturarik.Monumentu-multzoan sartzen diren trikuharriak hauek dira: Chabola de la Hechicera eta El Encinal (Elvillar); Lazaya, San Martín, Alto de la Huesera eta Los Llanos (Guardia); El Sotillo (Leza/Laguardia); La Mina eta La Lastra (Lantaron); Sorginetxe (Agurain); Aizkomendi (Donemiliaga); San Sebastián I, San Sebastián II, Gurpide Hegoa eta Gurpide Iparra (Kuartango) eta El Montecillo (Villabuena Araba).
Saints-en-Puisaye
Etxebizitza
2007an 354 etxebizitza zeuden, 253 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 86 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 340 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 253 etxebizitza nagusietatik 227 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 14 etxek bi gela zituzten, 43 etxek hiru zituzten, 63 etxek lau zituzten eta 133 etxek bost zituzten. 190 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 107 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 122 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arteako Kokomarroak
Lehen urratsak
2021ean, pandemia garaian, hainbat urtez lozorroan egon ostean, herritar taldetxo batek herriko zaharrenek akorduan zituzten Kokomarroak “berpiztu” zituzten.
Guessling-Hémering
Etxebizitza
2007an 366 etxebizitza zeuden, 332 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 327 etxeak ziren eta 35 apartamentuak ziren. 332 etxebizitza nagusietatik 265 bere jabearen bizilekua ziren, 59 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 51 etxek lau zituzten eta 254 etxek bost zituzten. 300 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 128 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 170 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 590 ziren, horien artean 399 aktiboak ziren eta 191 inaktiboak ziren. 399 pertsona aktiboetatik 367 lanean zeuden (196 gizon eta 171 emakume) eta 32 langabezian zeuden (12 gizon eta 20 emakume). 191 pertsona inaktiboetatik 57 erretiraturik zeuden, 56 ikasten zeuden eta 78 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Prudente de Morais (Minas Gerais)
Prudente de Morais Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Guessling-Hémering
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Eboluzioari buruz baztertutako teoriak
Bilakaera (eboluzio) teista
Asa Gray botanikari estatubatuarrak "eboluzio teista" izena erabili zuen bere ikuspegia azaltzeko, 1876ko Darwinismoari buruzko saiakerak eta erreseinak liburuan aurkeztu zuena. Jainkotasunak eboluzioa gidatzeko mutazio onuragarriak ematen dituela azaldu zuen. St George Jackson Mivart ek, aldiz, 1871n Espezieen Genesiari buruz liburuan argudiatu zuen, jainkoak, aldez aurreko ezagutzaz hornitua, aboluzioa gobernatzen duten legeak (ortogenetikoak) zehaztean honen norabidea ezartzen duela, eta espezieei eboluzionatzen uzten diela, aurrera egin ahala jasaten dituzten baldintzen arabera. Argylleko dukea k antzeko ikuspuntuak azaldu zituen 1867ko The Reign of Law liburuan. Edward Larson historialariaren arabera, teoriak azalpen gisa huts egin zuen XIX. mende amaierako biologoen buruetan, espero zuten naturalismo metodologiko aren arauak hautsi baitzituen. Ondorioz, 1900 inguruan, biologoek jada ez zuten teismoaren eboluzioa baliozko teoria bezala ikusten. Larsonen iritziz, ordurako "ez zuen zientzialarien artean baiezkorik ere merezi". XX. mendean, eboluzio teistak beste forma batzuk har zitzakeen, Teilhard de Chardin en ortogenesia kasu. Jerry Coyne biologo ebolutiboak The BioLogos Foundationel deitzen du "zientzia eta fedea indarrez ezkontzeko azken ahalegina" eta "lotsagarria kristautasun kontserbadorea eta eboluzioa benetan lagun onak direla" frogatzeko.
Lamarckismoa
Jean-Baptiste Lamarck en 1809ko teoria ebolutiboa, espezieen transmutazioa, konplexutasun handiagoranzko bultzada progresiboan (ortogenetikoan) oinarritu zen. Lamarckek bat egin zuen, halaber, organismo baten bizitzan jasotako ezaugarriak hurrengo belaunaldiak oinordetu ditzakeela uste izatearekin, ingurumenera egokitzea eraginez. Ezaugarri horiek eragindako gorputz-atalaren erabilerak edo erabilerarik ezak eragin zituen. Lamarcken teoriaren osagai txiki hau, askoz beranduago, lamarckismo bezala ezagutu zen. Darwinek hautespen naturalak kontrolatutako zatien erabilera eta erabilerarik ezaren ondorioak sartu zituen Espezieen jatorria lanean, lurrean elikatzen diren hegazti handiak bezalako adibideak emanez, ariketaren bidez hanka sendoagoak eta hegal ahulagoak lortzen dituztenak hegan ez egiteagatik arik eta, ostruka k bezala, hegan egin ezin izan zuten arte. XIX. mendearen amaieran, Ernst Haeckel biologo alemanak, Edward Drinker Cope eta Alpheus Hyatt paleontologo estatubatuarrek eta Alpheus Packard entomologo estatubatuarrak neolamarckismoa babestu zuten. Butlerrek eta Copek uste zuten horrek aukera ematen ziela organismoei beren bilakaera modu eraginkorrean bultzatzeko. Packardek, haitzulo itsuetako intsektuen ikusmen galera ikertu zuen, atrofiako prozesu lamarckiar baten bidez hobeto azaltzen zela argudiatuz, eskuratutako ezaugarrien herentziarekin konbinatutako erabilerarik ezagatik. Bien bitartean, George Henslow botaniko ingelesak aztertu zuen nola eragiten zuen inguruneko estresak landareen garapenean, eta idatzi zuen inguruneko faktore horiek eragindako aldakuntzek azal zezaketela eboluzioa neurri handi batean; ez du ikusten aldakuntza horiek benetan heredatu daitezkeela frogatzeko beharrik. Honekiko kritikoak zirenek adierazi zuten ez zegoela eskuratutako ezaugarrien herentziaren froga sendorik. Aldiz, August Weismann biologo alemaniarraren lan esperimentala germoplasma ren herentziaren teorian gertatu zen, Weismannen arabera, hartutako ezaugarrien herentzia ezinezko egiten zuena, Weismannen hesia k, jaio ondoren gorputzean gertatzen zen edozein aldaketa hurrengo belaunaldiak heredatzea eragotziko baitzuen.
Estrukturalismoa
Estrukturalismo biologikoa hautespen naturalaren azalpen darwiniar soil baten aurka dago, beste mekanismo batzuek ere eboluzioa gidatzen dutela, eta batzuetan, hauek hautespena erabat ordezkatzen dutela argudiatuz. Estrukturalistek zenbait mekanismo proposatu dituzte, gorputzeko plan en eraketa gida zezaketenak. Darwinen aurretik, Etienne Geoffroy Saint-Hilaire k, animaliek, zati homologo ak partekatzen zituztela, eta, bat handituz gero, besteak, konpentsazio bezala murriztuko zirela argudiatu zuen. Darwinen ondoren, D 'Arcy Thompson ek bitalismoa iradoki zuen eta azalpen geometrikoak eman zituen 1917ko On Growth and Form liburu klasikoan. Adolf Seilacher rek inflazio mekanikoa iradoki zuen "pneu" egitura zuten Ediacarreko biota ko fosiletan, Dickinsonia kasu. Günter P. Wagner rek garapen-alborapena defendatu zuen, enbrioi-garapenaren egiturazko mugak. Stuart Kauffman ek autoantolaketa bultzatu zuen; egitura konplexua modu holistiko eta espontaneoan organismo baten zati guztien elkarrekintza dinamikotik sortzen delako ideia. Michael Denton ek unibertsal platonikoek edo "tipoek" beren burua antolatzeko erabiltzen dituzten legeak defendatu zituen. 1979an, Stephen J. Gould ek eta Richard Lewontin ek "argal" biologiko ak proposatu zituzten, hurbileko egituren egokitzapenaren azpiproduktu gisa sortutako ezaugarriak.
Saltazionismoa edo mutazionismoa
Saltazionismoak zioenaren arabera espezie berriak mutazio handien ondorioz sortuak dira. Hautespen naturalak eragiten dien ausazko aldakuntza txikien prozesu mailakatu baten kontzeptu darwiniarraren alternatiba askoz azkarragoa bezala ikusia izan zen. Ezaguna izan zen lehen genetisten artean, Hugo de Vries kasu, zeinak, Carl Correns ekin batera, Gregor Mendel en herentzia legeak berraurkitzen lagundu zuen 1900ean, William Bateson, genetikara aldatu zuen zoologo britainiarra, baita, Thomas Hunt Morgan, bere karreraren hasieran. Ideia hauek mutazionismo bihurtu ziren; mutazio bidezko eboluzioaren teoria. Honen arabera, espezieak azkar aldatzen ziren aldietan, beharbada inguruneko estresaren ondorioz, hainbat mutazio sor zitzaketen, eta, kasu batzuetan, belaunaldi bakarrean, erabat berriak ziren espezieak, De Vriesek Oenothera onagra rekin 1886az geroztik egindako esperimentuen arabera. Bazirudien primula k etengabe aldaki berriak sortzen ari zirela forma eta kolore aldaketa harrigarriekin, hauetako batzuk espezie berriak ziruditelarik, belaunaldi berriko landareak euren artean bakarrik gurutza zitezkeelako, ez gurasoekin. Hala ere, Hermann Joseph Muller rek 1918an frogatu zuen Vriesen barietate berriak hibrido poliploide en emaitza zirela, mutazio genetiko azkar baten ordez. Hasiera batean, De Vries eta Morganek, uste zuten mutazioak hain handiak zirela non azpiespezie edo espezie bezalako forma berriak sortzeko gai ziren. Morganek 1910eko fruituen euli ekin egindako esperimentuekin iritziz aldatu zuten, honetan mutazioak isolatu zituen begi zuriak bezalako ezaugarriak lortzeko. Mutazioek mendeliar ezaugarri txikiak irudikatzen zituztela ikusi zuen, populazio batean zehar, onuragarriak zirenean bakarrik hedatuko zirenak, hautespen naturalak lagunduta. Honek sintesi moderno aren sorburu eta indar ebolutibo bezala mutazionismoaren amaieraren hastapena irudikatu zituen.
Silvia Legrand
Silvia Legrand izen artistikoarekin edo 'Goldy ' goitizenarekin ezaguna, jaiotzaz María Aurelia Paula Martínez Suárez (Villa Cañás, Argentina, 1927ko otsailaren 23a - Olivos, Argentina, 2020ko maiatzaren 1a) argentinar aktorea  izan zen, Mirtha Legrand aktore eta aurkezlearen ahizpa bikia.
Katia eta Marielle Labèque
Biografia
Beste taldeen lanak ere ekoiztu dituzte: rock esperimentala (B for Bang DimensionX, Dream House, Red Velvet) edo euskal musika (Mayte Martin, Kalakan).
Musika barrokoko taldeekin jardun dute lankidetzan: The English Baroque Soloists, Sir John Eliot Gardinerekin: Il Giardino Armonico, Giovanni Antoninirekin; Ensemble Mixica Antiqua Kölnm Reinhard Goebelekin; Venice Baroque, Andrea Marconekin; eta bira bat Orchestra of the Age of Enlightenment eta Sir Simon Rattlerekin. Musikagile askorekin lan egiteko pribilejioa izan dute, hala nola, Thomas Adès, Louis Andriessen, Pierre Boulez, Osvaldo Golijov, György Ligeti eta Olivier Messiaenekin. 2015eko maiatzaren 26an Philip Glassen Kontzertua bi piano eta orkestrarentzat (beraientzat osatua) munduko estreinaldia interpretatu zuten, Los Angeleseko Filarmonikarekin eta Dudamelekin.
2018ko abuztuaren 29an Donostiako Musika Hamabostaldian Amoria proiektua aurkeztu zuten Carlos Mena kontratenorra, Elena Martinez de Murguía, da gamba biola, Hegiak taldea (Thierry Biscary, Harkaitz Martínez de San Vicente, Mikel Ugarte, Eñaut Elorrieta eta Ander Zulaika), Easo Eskolania eta Araoz Gazte Abesbatza taldeekin.
Vélu
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Vélu udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Ryoji Yukutomo
Ryoji Yukutomo (行友 亮二, 1979ko apirilaren 20a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Zaraitzuera
Apogeoa
XIX. mendean, idazki erlijiosoekin batera, Luis Luziano Bonaparteren ikerlanak ditugu. Eaurtako Pedro Jose Sanperrek Done Matairen ebanjelioa itzuli zuen eta Jose Urrutiak, Arturo Campionen Orreaga balada.
Gainbehera
Luze Irigarairen 1935eko datuek, biztanleriaren datuekin konbinatuta, adierazten dute urte horretan Zaraitzuko 1 539 euskaldun izango zirela, guztiak ere erroibarrera hiztunak.
Ekosistema
Ekosistema vs bioma
Biomen definizioa landareen (zuhaitz, zuhaixka eta belarrak) egituran eta haien arteko distantzian (basoa, oihana edo sabana) oinarrituta egiten da. Hori horrela izanik, ondorengoa litzateke biomen sailkapenik sinpleena :
Bioma urtarrak
Biomen eta ekosistemen arteko desberdintasunei dagokienez, lehenengoak bigarrenen multzoa dira. Horrez gain, bioma baten parte diren izaki bizidun guztiek ingurunearekiko eta elkarrekiko harremana dute. Ekosistema batean aztertzen dena, berriz, izaki bizidunek ingurune fisikoarekin duten harremana da.
Egitura bertikala
Kasu honetan, altueraren araberako geruza desberdinak agertzen dira ekosistemetan. Horren adibide argia lakuak dira. Horietan geruza ezberdinak bereizten dira; hala nola, epilimnion, mesolimnion (edo termoklina) eta hipolimnion, tenperatura, argiztapen eta hezetasunaren arabera, hurrenez hurren. Beste adibide bat lurzoru profila litzateke, horizonteetan azpiegituratuta dagoena.
Ekosistema urtarrak
Ekosistema urtarrek ozeanoetako eta kontinenteetako urak (gaziak eta gezak) barne hartzen dituzte. Horietako bakoitzak egitura eta propietate fisiko bereizgarriak ditu, argitasun, tenperatura, olatu, ur-laster, konposizio kimiko eta antolaketa ekologikoari dagokienez.
Sasietako ekosistemak
Sasietako ekosistemetan tamaina txikiagoko landareak dira nagusi; hala nola, zuhaixka eta sastrakak. Hiru motatakoak izan daitezke: zuhaixkadiak, xerofiloak edo mendietako sasiak.
Ekosistema mikrobiarrak
Mikrobiologian ere, elkarrenganako interdependentzia duten eta habitat bera partekatzen duten organismo mikroskopikoez osatutako sistemak definitzen dira. Horien artean, mikrobiotak edo biofilmak nabarmendu daitezke.
Masahiro Akimoto
Masahiro Akimoto (秋元 雅博, 1979ko apirilaren 15a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Efim Zelmanov
Fields dominaz gainera, Zelmanovek Collège de France domina (1992) eta Andre Aizenstadt saria ere (1996) jaso ditu. 2002. urtean, Kaliforniako unibertsitateko irakaslea izan zen.
Indianapolis
Turismoak ere berebiziko garrantzia dauka hiriaren ekonomian, eta Indianapolisek konbentzio eta kirol-topaketa ugari ere antolatzen ditu. Azken horien artean, agian ezagunena da Indianapolisko 500 miliak gisa ezaguturiko lasterketa.
Boise
Garraioak
Seattle-Chicago Amtrak Pioneer bidaiari-trena Boise Union Pacific Depot-en gelditzen zen 1977ko ekainaren 7tik, 1997ko maiatzaren 10era arte, bertan behera utzi zuten arte. Linea laburreko trenbide batek (Boise Valley Railroad) Boiseko industrialdearekin lotzen du eta Nampan Union Pacific Railroadekin lotzen da.
Colonna leinua
Colonnatarrak, Tusculumeko kondeen ondorengoak dira. Lehena, Giovanni Colonna kardinala izan zen, 1192an aukeratua.
Colonnatarrek, 1527ko Erromaren Arpilaketan paper garrantzitsu bat izan zuten.
Carlos Slepoy
Carlos Alberto Slepoy Prada (Buenos Aires, 1949ko urriaren 2-Madril, 2017ko apirilaren 17), Carli Slepoy bezala ere ezagututa, Espainian erbesteratutako argentinar jurista izan zen. Oso ezaguna egin diktadura desberdinen biktimeen defentsan.
Petrović-Njegoš dinastia
Belgrado tik laurogei urteko kontrol-aldi bat gertatu zen, eta 1921 ean Nikola I.a Frantzian erbesteratuta hil zen, eta handik gutxira bere seme Danilo III.aren abdikazioa izan zen urte berean. Azken honen ilobak, Mihailo Petrović-Njegoš-ek bere aurrekoen tituluak oinordetzan hartu zituen Frantzian erbestean zegoen bitartean Adolf Hitler rek agindutako atxiloketa eta barneratzeak Ardatz-lerrotutako Montenegroko estatu txotxongilo bat buru izateari uko egiteagatik. Geroago, Jugoslaviako erregimen komunista n aritu zen protokolo buru gisa. Bere seme Nikola Petrović-Njegoš izan zen ondoren 1986 an. Nikolas Montenegro ra itzuli zen Montenegroko independentzia mugimenduaren alde egiteko, eta 2006ko erreferendumean Montenegroko Errepublikaren burujabetza osoa lortu zuen. Gaur egungo etxe burua Nikolas II.a Montenegrokoa da.
Marcela Tinayre
Ibilbidea
Telebistako aurkezle izateko bokazioa zela eta, interes orokorreko zikloak gidatu zituen, hala nola Utilísima, Cosas de la vida eta Nominados.
Vers-Pont-du-Gard
Vers-Pont-du-Gard Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Marcela Tinayre
Ibilbidea
Irratian Oscar Gómez Castañónek kontratatutako zutabegile gisa hasi zen, eta gero Rolando Hanglin-ekin. 2004an, irrati-esatari gisa hasi zen FMn (89.9) eta AM 15.40an (Aló Tinayre programa gidatu zuen).
Eskandinaviar mitologia
Errege eta heroiak
Batzuetan heroi bera hainbat modutan berpizten da. Germaniako munduaren zein zatiren arabera, Weyland/Völundr eta Siegfried/Sigurd bezalako epikak irauten du, eta ziurrenik Beowulf/Bödvar Bjarki. Beste heroi nabarmen batzuk Hagbard, Starkad, Ragnar Lodbrok, Sigurd Ring, Ivar Vidfamne eta Harald Hilditonn dira. Skjaldmöak ere nabarmenak dira, gerlariaren bidea aukeratu zuten emakume «arruntak» baitziren. Emakume horiek heroi gisa funtzionatzen zuten, baita bidaia heroikoetan oztopo gisa ere.
Navès (Tarn)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 479 ziren, horien artean 359 aktiboak ziren eta 120 inaktiboak ziren. 359 pertsona aktiboetatik 337 lanean zeuden (186 gizon eta 151 emakume) eta 22 langabezian zeuden (9 gizon eta 13 emakume). 120 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 55 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Xardin-belar berde
Xardin-belar berdea (Asplenium viride) Asplinoaren familiako iratzea da, iparraldeko Amerikan eta Eurasian jatorria duena.
Amaia Vazquez
Amaia Vazquez Eguzkitza (Deustu, 1961eko urriaren 3a) Hernanin bizi den psikologo kliniko eta sexologo euskalduna da. Hainbat arlotan lan egiten jarduten du: haur eta gazteen prebentzioan eta irakasleen eta gurasoen formakuntzan, psikoterapian... Eskoletan, herriz herri, hitzaldiak eta formazio zikloak ematen aritua da. Kontsulta bat du Hernanin. Irratian urtetan egin dituen saioengatik ere ezaguna da.
Onychostoma rarum
Onychostoma rarum Onychostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.