cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bainujantzi
1910
1910etik aurrera, batzuk bainu jantzietako maiak eta galtzerdiak kentzen hasi ziren. Hori eskandalua izan zen agintarientzat, eta isunak eta zigorrak jartzen hasi ziren, moralaren aurka egiten zutela uste baitzuten. Orain jantzi preziatutzat hartuko genukeena XX. mendearen hasieran zerbait berezia, ausarta eta ikusi gabekoa zen, gaizki ikusia ere zenbait ikuspuntutan.
Sallèles-d'Aude
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak eta 1 harategia zen.
2000. urtean Sallèles-d'Aude udalerrian 88 nekazaritza-ustiategi zeuden, 800 hektarea erabiltzen.
Haplochromis beadlei
Haplochromis beadlei Haplochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Sallèles-d'Aude
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kédougou (eskualdea)
Kédougou Senegalgo 14 eskualde administratiboetako bat da, herrialdearen hego-ekialdean dagoena. Ekialdean Malirekin du muga eta hegoaldean Ginearekin. 16.896 kilometro koadroko eremua, eta 2013an 151.357 biztanle zituen. Hiriburua Kédougou da.
Noomi Rapace
1998tik 1999ra Skara Skolscenen ikasi zuen. 2000tik 2001era Theater Plaza, 2001ean Orionteatern, 2002an Teater Galeasen, 2003an Stockholms stadsteater antzeztokietan antzezteaz gain, Royal Dramatic Theatre-en ere aritu zen.
Trichomycterus bomboizanus
Trichomycterus bomboizanus Trichomycterus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
Maria Coronel
Alonso eta Mariaren seme-alabak, honako hauek izan ziren:
Lezzeno
Mugakideak
Lezzenok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Morelia clastolepis
Morelia clastolepis Morelia generoko animalia da. Narrastien barruko Pythonidae familian sailkatuta dago.
Asturias de Oviedo
Fernando III.a Gaztelakoak 1230ean bere erresuma berrantolatu zuenean, merindadea sortu zen. 1833ko Espainiaren banaketa administratiboarekin batera desagertu zen.
NGC 898
NGC 898 galaxia espiral bat da, Andromeda konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Uropterygius macrocephalus
Uropterygius macrocephalus Uropterygius generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Genichi Endo
Genichi Endo (遠藤 元一, 1994ko irailaren 9a - ) Japoniako futbolaria da.
Lipomo
Mugakideak
Lipomok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Hoplodactylus delcourti
Hoplodactylus delcourti Hoplodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.
Toosa
Toosa, greziar mitologian (Θοωσα), itsas ninfa bat zen, Fortzis eta Zetoren alaba eta Gorgonen ahizpa. Poseidon itsas jainkoaren maitaleetako bat izan zen, norekin Polifemo ziklopea izan zuen.
Kazakh
Hizkuntza
1927an mugimendu abertzale kazakha suspertu zen baina segituan erreprimitu zuen. Garai horretan idazkera arabiarra debekatu zuten eta latindar idazkera ezarri zen kazakheraz idazteko alfabeto gisa. 1940an, sobietarren esku-hartzea dela eta, latindar alfabetoa kendu eta alfabeto zirilikoa ezarri zuten. Gaur egun ahaleginetan ari dira latindar alfabetora itzultzeko.
Ildefonso Gurrutxaga
Biografia
Espainiako Gerra Zibila amaitutakoan Argentinara jo zuen eta Euzko Deya agerkariko administrazio-lanak bete zituen han. Boletín Americano de Estudios Vascos, Euzko Deya eta Tierra Vasca-Eusko Lurra aldizkarietan eman zituen argitara bere lan aipagarrienak, Buenos Airesen denak. Harenak dira oraindik plazaratu ez diren Fontes Vasconiae eta Las guerras carlistas del siglo XIX y su significado en la historia vasca obrak.
Kazakh
Ahozko historia
Beren bizimodu nomada zela eta, kazakhek historiaren ahozko kontakizun epikoa mantendu dute. Herrialdea, hainbat kazakh triburen nahasketaz osatua, gai izan da jatorrizko klanen mantentzeko. Garrantzitsua da kazakh batentzat bere arbola genealogikoa ezagutzea, gutxienez zazpi belaunaldi atzerago arte (şejire bezala ezaguna, arabierako shajara hitzetik datorrena eta zuhaitz esan nahi duena.
Pinakulu
Pinakuluen beharra horma gotikoen altuerari zor zaio eta hormetan irekitzen ziren leihoei ere, erromanikoan baino askoz handiagoak baitziren. Gotikoko hormak ahulagoak zirenez, estalkiko pisua arbotanteen bidez orekatu behar zen eta hauek horma-bularrei igortzen zieten indar tentsioak. Pinakulurik gabe gehiegizko indar horizontalek kargak desorekatuko lituzkete (indarrek sortutako erdigunea eta hormaren erdigune geometrikoa ez lukete bat egingo) eta hormak oreka galtzeko arriskua izango luke eta txarrenera jota eraikina eraisteko arriskua ere, edo, gutxien jota, hormak konkortzeko arriskua izango zuten gilbordura fenomenoren bitartez. Horregatik pinakuluak hormarekiko elkarzut daudenean, elkarrekin lotu egiten dira.
Morelia tracyae
Morelia tracyae Morelia generoko animalia da. Narrastien barruko Pythonidae familian sailkatuta dago.
Nesle-Normandeuse
Nesle-Normandeuse Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Nesle-Normandeuse udalerrian erroldatutako biztanleak 590 ziren. Familiak 252 ziren, horien artean 64 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 48 bakarrik bizi ziren emakumeak), 88 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 273 etxebizitza zeuden, 249 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 264 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 249 etxebizitza nagusietatik 144 bere jabearen bizilekua ziren, 102 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 22 etxek bi zituzten, 66 etxek hiru zituzten, 89 etxek lau zituzten eta 72 etxek bost zituzten. 192 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 110 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 90 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Nesle-Normandeuse udalerrian 243 unitate fiskal zeuden, 588,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.337 euro zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Masaki Tozaki
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama.
Haplochromis bullatus
Haplochromis bullatus Haplochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Sanlucarreko Jaurerria
Hasiera batean, Sanlucarreko Jaurerriak, Sanlucar hiribildua (gaur egun Sanlúcar de Barrameda hiria) eta Barrameda, Trebujena, Chipiona eta Rota tokiak hartzen zituen. Sanlucarreko I. Jauna izan zen Alonso Pérez de Guzmánen alaba zen Isabel Pérez de Guzmán Fernán Ponce de Leónekin ezkondu zenean, Chipiona eta Rota, hiribildu independente izatera pasa ziren bere ezkon sariaren zati bezala eta Ponce de León familiako jabetzakoak izatera pasa ziren, Arcoseko etxearen hazia izango zena.
Donemiliaga Kukula
Ekonomia
Nekazaritzan oinarrituriko ekonomia dauka Donemiliaga Kukulak; zekaleak, patata, erremolatxa... Abeltzaintza eta basogintza ere jarduera ekonomiko garrantzitsuak dira. Monasterioen harira turismoa ere garrantzzia hartzen hasi da, ostatuak eta jatetxeak ugari baitira.
2010eko Haitiko lurrikara
Erreplika sorta bat ere erregistratu zen: indartsuenak 5,9, 5,5 eta 5,1 izan ziren. NOAAk, eremuan, tsunami bat izateko arriskua baztertu zuen. Hala ere, ordu batzuk geroago, neurri txikiko tsunami bat erregistratu zen, eta lau pertsona hil zituen. Lurrikara hori, 1770ekoaz geroztik, inguru horretan erregistratutako indartsuena izan zen. Gertuko herrialdeetan ere nabaritu zen, hala nola Kuban, Jamaikan eta Dominikar Errepublikan; han, beldurra eta prebentziozko ebakuazioak eragin zituen.
Geologia
Itsasoan izan beharrean, lehorrean gertatu zenez, eraikinek eta jendeak zuzenean nabaritu zituzten mugimenduak, batez ere sakonera eskaseko lurrikara izan zelako.
Wittersdorf
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 526 ziren, horien artean 386 aktiboak ziren eta 140 inaktiboak ziren. 386 pertsona aktiboetatik 355 lanean zeuden (188 gizon eta 167 emakume) eta 31 langabezian zeuden (12 gizon eta 19 emakume). 140 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 48 ikasten zeuden eta 48 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Fisio nuklear
Ekoizpena
Fisio-gertaera tipikoek berrehun milioi eV-ko (200 MeV) energia askatzen dute, hau da, 2 bilioi Kelvin inguruan, fisio-gertaera bakoitzean. Fisionatzen den isotopo zehatza fisionagarria edo fisiblea izateak ala ez izateak eragin txiki bat besterik ez du askatutako energia kantitatean. Hori erraz ikus daiteke lotura-energiaren kurba aztertuta eta uraniotik hasten diren gune aktinidoen batez besteko lotura-energia nukleoko 7,6 MeV ingurukoa dela ikusita. Lotura-energiaren kurban ezkerrerago begiratuz, non fisio-produktuak elkartzen baitira, erraz ikusten da fisio-produktuen lotura-energiak 8,5 MeV inguruan zentratzeko joera duela nukleoi bakoitzeko. Hala, isotopo baten edozein fisio-gertaeratan, aktinidoen masa-tartean, 0,9 MeV inguru askatzen dira abiapuntuko elementuaren nukleo bakoitzeko. U235-ko neutroi motel batek talka egiten duenean, U238-ko neutroi azkar batek eragindako fisioaren antzeko energia sortzen da.
Moderatzaileak
-Abiadura ertaineko neutroi bat nukleoak harrapatu, eta materiala isotopo bihurtzen du, baina ez du fisioa eragiten.
Atheris
Atheris Viperidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan bizi dira.
Salles-d'Aude
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.450 ziren, horien artean 972 aktiboak ziren eta 478 inaktiboak ziren. 972 pertsona aktiboetatik 842 lanean zeuden (448 gizon eta 394 emakume) eta 130 langabezian zeuden (54 gizon eta 76 emakume). 478 pertsona inaktiboetatik 233 erretiraturik zeuden, 93 ikasten zeuden eta 152 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Blanzac (Loira Garaia)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Cruet
Diru sarrerak
2009an Cruet udalerrian 403 unitate fiskal zeuden, 1.055 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.341 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 4 zurginak, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
Oinarrizko kolore
Oinarrizko kolorea, halaber kolore primario izenekoa, beste kolore batzuk nahastuta lortu ezin den kolorea da. Eredu idealizatua da, argi-maiztasun jakin batzuen eta haien interferentzien aurrean giza begiak (konoak) hartzen dituen zelulen erantzun biologikoan oinarritua.
Kolorazio-eredu tradizionala (RYB)
CMYK eredua hartzea bizkortu egin zen industrian, informatikari eta industria litografikoari esker; ordenagailuen softwarea eredu modernoenarekin bat dator, eta oso zaila da RYB ereduaren erreferentziak aurkitzea edizio digitalean. Hala ere, arte ederretako edo horien eratorrietako profesional askok ez dute aldaketa hori onartzen, eta industrialki aplikatzen denean baino ez dute kontuan hartuko.
Blanzac (Loira Garaia)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Besaudun daus Aups
Diru sarrerak
2009an Bézaudun-les-Alpes udalerrian 93 unitate fiskal zeuden, 215 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.861 euro zen.
Stephan Joho
Palmaresa
1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991
Surprise (Nebraska)
Surprise Nebraskako herri bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 43 biztanle zituen, 1.02 kilometro koadrotan banatuta.
Takuma Sonoda
Takuma Sonoda (薗田 卓馬, 1993ko ekainaren 14a - ) Japoniako futbolaria da.
Besaudun daus Aups
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bézaudun-les-Alpes udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Wormhout
Wormhout Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.333 ziren, horien artean 2.313 aktiboak ziren eta 1.020 inaktiboak ziren. 2.313 pertsona aktiboetatik 2.127 lanean zeuden (1.193 gizon eta 934 emakume) eta 188 langabezian zeuden (60 gizon eta 128 emakume). 1.020 pertsona inaktiboetatik 364 erretiraturik zeuden, 337 ikasten zeuden eta 319 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 71 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 2 funerariak, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 3 margolariak, 5 zurginak, 5 iturginak, 5 argiketariak, 6 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 14 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 4 apaindegiak.
Russula sororia
Nahasketa arriskua
Russula amoenolens delakoarekin nahas daiteke, honek berehala erreakzio bizia du gayac-arekin.
Josueren Zuhaitzaren Parke Nazionala
, Joshua Tree National Park, AEBetako Kalifornia estatuetan parke nazional bat da, Riverside eta San Bernardino konderrietan. Izena parke nazionalean ugari dauden Josueren juka zuhaitz espeziari zor dio. 1994ko urriaren 31n parke nazional izendatua izan zen eta 3.196 km²-ko azalera du.
Sutherland (Nebraska)
Sutherland Nebraskako herri bat da. Lincoln konderrian kokatua dago. 2010ean 1,286 biztanle zituen, 2.69 kilometro koadrotan banatuta.
Uropterygius nagoensis
Uropterygius nagoensis Uropterygius generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Thomas Lawrence
Sir Thomas Lawrence (Bristol, 1769ko apirilaren 13a - Londres, 1830eko urtarrilaren 7a) ingeles margolaria izan zen, erretratuetan espezializatua. Haur miragarria izan zen, eta hamar urterekin bere familia erretratuak margotzen mantentzen zuen. 18 urterekin ospea lortu zuen Londresen eta erreginaren enkarguak jaso zituen. Royal Academyko kide eta presidente izan zen. Erregealdiren garaiko erretratugile erromantiko nagusia izan zen.
Antonio Gezala
Margolari abangoardista
Ugari dira bere margolanetan modernismo sinbolistak, baina berari zor zaizkionak dira Bilboko Arte Ederren Museoko hainbat koadro, futurista izenez baino adierazten ez direnak:
Palisade (Colorado)
Palisade Coloradoko herri bat da. Mesa konderrian kokatua dago. 2010ean 2,692 biztanle zituen, 2.799 kilometro koadrotan banatuta.
Sebastian Langeveld
Palmaresa
2006 2007 2008 2009 2010 2011 2013 2014 2017 2019 2021
Dogania subplana
Dogania subplana Dogania generoko animalia da. Narrastien barruko Trionychidae familian sailkatuta dago.
Mélanie Laurent
Biografia
2008an De moins en moins film laburra idatzi eta zuzendu zuen, eta 61. Canneseko Zinemaldiaren Film Laburrik Onenaren Saria irabazteko hautagaia izan zen.
2008an A ses pieds film labur erotikoa zuzendu zuen, Canal+ telebista kateak 2008ko urriaren 25 eta 26an eman zuena.
Rachel Williams
BESTERIK
Williams The Sinfluencer of Soho egunkarian elkarrizketatu zuten, 20/20 sareko albistegiaren atal batean, 2021eko urriaren 1ean emititu zena.
Rachelek, Sorokinekin bizitako istorioa saldu zion HBO kateari 35.000 dolarren truke. Honetaz gain, Simon & Schuster-ek liburu akordio bat ere sinatu zuten Williamsekin 300.000 dolarren truke. Rachelen My Friend Ana: The True Story of a Fake Heiress liburua, urteko 100 liburu onenen artean dago zerrendatuta.
Itziar Iñarra Oiarzabal
Girizia Mendi Taldea
Aste Santuko oporretan Espainiako hainbat tokitara ere gerturatu dira taldeko mendizaleak, hala nola: Extremadura; Guadalajara eta Cuenca; Katalunia; Gredos mendilerroa…
Neufbosc
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Itziar Iñarra Oiarzabal
Girizia Mendi Taldea
Urtero-urtero, Mendi Jardunaldiak ere prestatu ditu Mendi Taldeak. Oiartzun aldera oso mendizale ospetsuak gonbidatu ditu Mendi Taldeak, arrakasta handiz, hala nola: Mari Abrego, Josema Casimiro, Kike de Pablo, Adolfo Madinabetia, Iñaki Otxoa de Olza zena, Pou Anaiak, Jon Beloki, Edurne Pasaban, Josune Bereziartu, Alberto eta Felix Iñurrategi (behin baino gehiagotan), Patxi Usobiaga, Xabier Erro, Felipe Uriarte, Juan Vallejo, Carlos Suarez, Ekaitz Maiz, Alex Txikon, Trini Cornellana…
Lurago d'Erba
Mugakideak
Lurago d'Erbak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Itziar Iñarra Oiarzabal
Zaletasunak
Euskararen aldeko KORRIKA ekimena ere oso maite du. Ez du inoiz huts egiten. Aski ongi gogoratzen du 1980an, lehenengo KORRIKAn parte hartu izana, orduan AEKn zebilen ikasten, Loli Sagarzazu irakaslearekin, eta bertan parte hartzea egokitu zitzaion. 1999z geroztik jubilatu bitarte bere lantokiak KORRIKArekin kolaboratu izan du. Urtetan testigua eramatea egokitu zaio. Ohore moduan bizitu du beti eta oso pozik eta harro sentitzen da.
Angel Etxaniz Olabarria
Herriko futbol taldea zaletasun
Herrigintzan aritu izan zen. Kirolzaletasuna herrian bultzatu baina, baitez ere, futboletik herria bizi eta biziberritzeko ahaleginean zalea. Aurrera Futbol klubaren zuzendaritzako arduran aritu zen. Oinarritik jardun zuen bere egitekoan, gazteekin eta ez hain gazteekin, herriko futbol talde lana eginez.
Klub 34
- Betiko lekuan -
Erregeen Arroilaren Parke Nazionala
Bertan, sekuoia zuhaitz ugari daude, tartean Gran jenerala erraldoia, bai eta arroila ugari ere, hauek Yosemite Parke Nazionalan dauden haranen antza handia dute.
Angel Etxaniz Olabarria
Klub 34
Ama bat dugun bezala
Agur bihotzez gure herritik
Lhoumois
Biztanleria
2007an Lhoumois udalerrian erroldatutako biztanleak 141 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Angel Etxaniz Olabarria
Klub 34
Odolzaleek hil nahi lituzke
Lhoumois
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Nikolai Denkov
Nikolai Denkov Denkov (Stara Zagora, 1962ko irailaren 3a) bulgariar fisikari, kimikari eta politikaria da. Bulgariako lehen ministroa da 2023ko ekainaren 6tik.
Mary Ward (zientzialaria)
Argitalpenak
Wardek bere lehen liburua idatzi zuenean, Sketchesek mikroskopioarekin (1857an inprimatua, pribatuan), itxuraz, inork ez zuela inprimatuko uste zuen bere generoagatik edo kredentzial akademikorik ez zuelako. Berak 250 kopia argitaratu zituen pribatuan, eta ehunka eskuliburu banatu ziren horren berri emateko. Hurrengo asteetan saldutako inpresioa nahikoa izan zen Londresko editore batek arriskua bere gain hartu eta hurrengo argitalpenetarako kontratatzeko. 1858 eta 1880 artean, Un mundo de maravillas errebelatu zuen mikroskopioak. 2019ko irailean, Offaly Elkarte Historiko eta Arkeologikoak faksimile osoaren edizio berri bat argitaratu zuen, 20€-koa, akonpainamendu-saioekin. ( ά1-909822-14-6).
GFAM Lurra
Ezaugarriak
Bere sorreran eman zen eztabaidaren ostean "lur" kontzeptuaz hau izan zen elkarte honek adostu zuen definizioa: "Lurra ondasun kolektiboa izan beharko lukeen laborariaren esku ezarritako lan tresna bat da."
Mary Ward (zientzialaria)
Argitalpenak
Bere liburuak hauek dira: Un viento para el microscopio (1856), Un mundo de maravillas, por el microscopio (1857), Entomología en el deporte, eta Entomología en serio (1857, Lady Jane Mahonekin), Estudios del microscopio (1864), Enseñanza del telescopio (1859). Berak erakutsi zituen bere liburu eta artikuluak, baita beste zientzialari batzuen liburu eta artikulu asko ere.
Pinu
Berezitasunak
Beste alde batetik, sute bat egotekotan, beroaren aurrean pinaburuak irekitzen dira eta honek pinu berriak haztea baimenduko dio inguruneari, sutearengatik hildako pinuak beste berri batzuetaz ordezkatuz.
Erregearen Ospitalea
Coto Redondo
Abadiaren jurisdikzioa, bere titularra Erregearen Ospitalea zelarik, Alfoz de Burgos eskualdeko Arroyal, Cardeñadijo, Marmellar de Arriba, San Mamés de Burgos, San Medel, Villacienzo eta Villarmero herrietaraino zabaltzen zen, guztiak auzo alkateekin.
Margaret Macdonald Mackintosh
Lan ibilbidea
Esan beharra dago, nahiz eta emakumea izateagatik zapalkuntza handia jasan izan, eta bere senarraren izenpean lan egin, bere inguruko artista eta arkitektoen artean izena eta ospea zeukala. Senarrak beti aitortu zuen bere lanaren parterik handiena Margaretena zela.
Urrobi (Artzibar)
Geografia
Urrobi Artzibarran dago.
Margaret Macdonald Mackintosh
Lanak
Askotariko euskarri, forma, tamaina eta gaitako lanak egin zituen, margoak, marrazkiak, kartelak, panelak... Beiragintzan eta metalgintzan ere aritu zen. Lan esanguratsuenak igeltsuan egindako panelak dira, barrualdeak dekoratzeko eginak.
1988ko Italiako Giroa
Edizio honen garaipena Andrew Hampstenentzat izan zen, hala, Giroa irabazten zuen lehen estatubatuarra eta lehen amerikarra bihurtuz. Bere garaipena 14. etapan egin zuen ihesaldi baten oinarritu zuen, non Gavia igo zen, 1960ko ediziotik igo ez zen mendatea. Etapa osoan zehar euria egin zuen, baina Gaviarako igoerara iristean baldintza klimatologikoak izugarriak izan ziren, etengabeko euri jasa, hotz handia eta elurrarekin. Andrew Hampsten, bere kirol zuzendariak ohartua, neoprenozko eskularruz, artilezko jertse batez eta eski betaurrekoz hornitu zen igoera horretarako. Alabaina, 1984ko Italiako Giroaren garailea izan zen Francesco Moserrek adierazi zuen bezala, igoeraren baldintza klimatologikoetatik haratago, txirrindularitzaren historian beste hainbat alditan ere gertatu zena, are okerragoa izan zen 16 kilometroko jaitsiera Bormioko helmugaraino. Jeitsieran zehar, ekaitza hasi zen, eta txirrindulari askok gelditzea beste erremediorik ez zuten izan euria eta tenperatura baxuen ondorioz, martxa aldaketa mekanismoan edo balaztetan izotza ere eratuz. Johan van der Velde une horretara arte mendiko liderra zena eta Gaviaren tontorrera lehen postuan iritsi zena, geratu egin behar izan zen jaitsiera hasi eta kilometro gutxira, hotzaren ondorioz bizikleta kontrolatzeko gauza ez zelarik, bere kirol zuzendariari beroki arropa eskatzeko eta te beroa eta cognaca hartzeko. Bormion, van der Velde garaileagandik 47 minutura sartu zen. Txirrindulari asko euren taldeko kotxeetan jaitsi ziren, bizikletan soilik etapako azken kilometroak eginez. Alabaina, antolakuntzak hurrengo egunean lasterketan jarraitzea baimendu zien. Erik Breukinkek eta Andrew Hampstenek faborito guztiei lau minutu baino gehiago atera zizkieten egunaren amaieran. Etapa herbeheretarrarentzat izan zen, eta estatubatuarrarentzat maglia arrosa.
Paonia (Colorado)
Paonia Coloradoko herri bat da. Delta konderrian kokatua dago. 2010ean 1,451 biztanle zituen, 2.223 kilometro koadrotan banatuta.
Kepa Acero
Kepa Acero (Getxo, 1980ko otsailaren 12a - ) euskal surflaria da. Iker eta Eneko anaiak surflariak ere badira.
Les Aix-d'Angillon
Diru sarrerak
2009an Les Aix-d'Angillon udalerrian 906 unitate fiskal zeuden, 1.955 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.272 euro zen.
Aérospatiale Alouette II
Aérospatiale Alouette II gas-turbina duen helikoptero arina da, Sud Aviation eta Aérospatiale enpresek egina. Oso harrera ona izan zuen eta 1956 eta 1975 artean 1.300 unitate baino gehiago egin zituzten, horietako batzuk oraindik zerbitzuan daudenak.
Les Aix-d'Angillon
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 97 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen eta 1 drogeria zen.
Pinu
Ekologia
Udaberriaren hasieran loratzen da.
Leeds gaztelua
857an leku honetan bazen gaztelu bat. XIII. mendean Eduardo I.a Ingalaterrakoaren jabetzara igaro eta bete egoitza gogokoenetakoa bilakatu zen. XVI. mendean, Henrike VIII.a Ingalaterrakoak bere lehen emazte Katalina Aragoikoaren bizileku izan zedin erabili zuen. Gaur egungo eraikina nagusiki XIX. mendean eraiki zen. 1976an sarrera publikoa ezarri zen.
Komunismo libertario
Kritikak
Lehenengo anarkista indibidualista batzuk anarkokomunismoaren elementuak anarkismoaren printzipioekin bateraezinak direla zeritzoten. Benjamin Tucker-ek komunismo anarkistari “pseudoanarkismo” dei egin zion. Anarkismo komunista oximoron bat zelakoaren ideia, Liberty eta beste Ipar-amerikako eta Europako anarkista indibidualista batzuek ere babesten zuten, adibidez, Emile Armand eta John Henry Mackay-ek. Henry Appleton-en iritzi iusnaturalistaren arabera, “komunismoa, lege naturalen kontrakoa izanik, metodo ez-naturalengana jo behar du praktikan jartzen bada” eta “arpilaketa, indar basatia eta biolentzia erabiltzen ditu”. Generalean, anarkismo indibidualistak anarkokomunismoak proposatzen dituen metodo edo teoriak errefusatzen ditu autoritarioak direla egotzita.
Ruandako genozidioa
Aurrekari historikoak
Kolonizazio belgikarraren ondorioz, sistema sozial eta politikoa estamentu nagusiaren mesedetan indartu zen, hots, tutsien mesedetan. Afrikako kolonizazioa adostu zenean, Europako herrialdeen artean banatu zen kontinentea. Kolonizatzaileek talde jakin bati edo beste bati garrantzia handiagoa ematen zieten, betiere, interesen arabera. Belgikar administrazioak ikusi zuenean tutsien aldarrikapenak gehiegizkoak zirela, ordura arteko jarrera aldatu, eta hutuen alde jarri zen. Etnia bien arteko lehiakortasuna zorroztu egin zen eta hori ikusita, belgikarrek etnietan oinarritutako alderdi politikoak sortu zituzten: Ruandako Batasun Nazionala (UNR), hutuen aurkako jarrera zuena, Ruandako Batasun Demokratikoa (RADER), Hutuen Askapenerako Mugimendua (Parmehutu) eta Masen Promozio Sozialerako Galdekapena (Aprosoma), tutsien aurkako jarrera zuena. Era berean, Europako misiolarien rolak ere kontuan hartzekoak dira, sistema soziala eta kolonizazioa legitimatu zutelako. Bidegabeko portaerak eta esplotazioa neurtzeko neurriak erabaki ziren.
Urrobi (Artzibar)
Historia
Bere ikerketa ez da erraza, goiz jendez hustuta zegoelako, ofizialki behintzat, garai batzuetan meatzariek edo bidezainek erabili baitzuten, are gehiago, badirudi XIX. mendean Katea, bidesaria, leku horretan egon zela. Duela 50 urte errepide ondoan eraikin bat zegoen oraindik. Haien datuak inguruko herrien artean galtzen dira, Arrieta, Urdirotz, Imizkotz eta Zaraguetak ere modu batean edo bestean parte hartu baitzuten beren lurren erabileran. Horrela, Urrobiko meategiei buruz hitz egiten denean, batzuetan herri bat edo beste aipatzen da.
Taorminako setioa (K.a. 394)
Kontsiderazio estrategikoak
Himilkonek ez zuen jarri base bat Messinan, ez zegoelako ziur defenda lezake Kartagotik horren urrun zegoen hiri hori. Gainera, Messinako biztanle gehienak inguruko muinetako gotorlekuetan babestuta zeuden eta haiek menperatzea denbora galtzea izango zen. Bitartean, Dionisiok hurrengo borrokarako indar liteke. Hortaz, helburua zen Sirakusa garaitzea, Messina, bigarren mailako helburua zelako. Bestalde, Kartagotik errefortzuak ekartzea denboraren xahuketa litzateke, Kartagok ez zuelako armada egonkorrik eta luze joko zuen mertzenario berriak alokatzeak eta, gainera, armada banatzekotan Messinako garnizioan eta Dionisio erasotzeko gudarostearen artean, kartagotarrak ahul litezke. Hala ere, Himilkonek bazekien, tokia utzi orduko, atzean lagatako greziar gotorlekuetatik arazoak etor litezkeela. Horregatik, beste irtenbide bat asmatu zuen
Urrobi (Artzibar)
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Ruandako genozidioa
Aurrekari historikoak
Une horretatik aurrera, tutsien botereari aurre egiten hasi ziren hutuak, pixkanaka-pixkanaka, aberastasunaren banaketa helburu izanda. 1959ko azaroaren 1ean, gazte talde tutsi eta lider hutu baten artean izandako sesioak iraultza bati eman zien hasiera. Hutuek tutsien ondasunak erre eta haietako jabe batzuk hil zituzten. Bi urte iraun zuten maila baxuko erasoaldietan 74 hildako zenbatu zituen belgikar administrazioak. Haietako 61 tutsien milizia berriek hildako hutuak ziren. Tutsien helburua zen hutuen iraultza hari amaiera ematea, baina hutuen mugimendu iraultzaileak indar handiagoaz erantzun zuen ondoren. Hurrengo bi urteetan, 20.000 tutsi inguru hil zituen. Bortizkeri zurrunbilo haren aurrean, gauzak okertu eta tutsiak erbestera zihoazela ikusita (150.000 inguru), Nazio Batuen Erakundeak amnistia aldarrikatu zuen 1961eko maiatzaren 31n, eta hala, urte hartan bertan independentzia eskuratu zuen Ruandak. Era berean, erreferenduma egin zedin eskatu zuen NBEak eta hartarako begiraleak bidali. Erreferendumaren emaitzak ezezkoa eman zion ordu arteko monarkia tutsiari, bozen % 80 jasota. Gobernatzaile tutsiek errepublika onartu behar izan zuten eta hutuei eman zitzaien boterea. Une hartan erbesteratu ziren gazte tutsiek, Ruandako Fronte Abertzalea eratu zuten urteen joan-etorrian. Ruandako gerran rol garrantzitsua izan zuen fronteak, 1990etik 1994ra.
Angel Etxaniz Olabarria
Erailketa
Klub 34 barruan jaurtitako tiro haien hotsa Amaiak, Angelen emazteak, ere entzun zituen. Izan ere, Angel eta bere familia, Klub 34 dantzalekua zegoen eraikin berean bizi ziren.
Amy Williams
Karrera
2010eko Jokoetan urrezko domina irabazi zuen skeletonko emakumezkoetan, pistako errekor britaniarra hautsiz eta segundo erdi baino gehiagoko aldearekin irabaziz. Lehen egunaren amaieran Amy Williamsek 0,3 segundoko aldea atera zion Kerstin Szymkowiak bigarren sailkatuari. Lehiaketan bi protesta aurkeztu ziren Williamsek zeraman kasko aerodinamikoaren aurka, baina fabrikantzaileak esan zuen kaskoaren diseinuaren parte zela. Bi protesta hauek beztertuak izan ziren Bobsleigh eta Tobogganingeko nazioarteko federazioarengatik.
1909ko Home Nations Txapelketa
1909ko Home Nations Txapelketa Errugbi txapelketa honen hogeita zazpigarren ekitaldia izan zen, txapelketaren fase honetako azkenengoa, hurrengo urtean Bost Nazioen Txapelketa abiatu baitzen. Ekitaldi hau 1909ko urtarrilaren 16an hasi eta martxoaren 20an bukatu zen. Galesek bigarren aldiz jarraian eskuratu zuen txapelketa eta Slam Nagusia.
Puntuazio sistema
Entseguak hiru puntu balio zituen eta gauzatzeak beste bi. Dropak lau puntu balio zituen eta zigor kolpeak hiru.
Euskal baladak
Testu-bilduma
1. Lehen testigantzak XVI. eta XVII. mendekoak dira. Baladetan gertakari historikoen arrastoak gordetzen zirelarik, Garibai, Zaldibia eta Isastik beren obra historikoetan jaso zituzten.
Curienne
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Sestaoko Musika Kontserbatorioa
Eskola
Victor Miranda Zuazua Musika-Eskola Euskal Herriko Musika Eskolen Elkarteko kide da eta eskolako guraosen elkarte bat ere badago. Victor Miranda Zuazua Musika-Eskolako ikaste ohien artean Felix Ayo dago.
Euskal baladak
Testu-bilduma
2. Bigarren aldiko testigantzak: Ikerlari erromantikoen asmoa bestelakoa zen, XIX. mendearen bigarren erdian. Haien xedea herri literaturan jasotako testigantza herrikoiak biltzea zen, herriaren arimaren oihartzun zirelakoan. Kontinente aldeko Euskal Herrian, Euskal tradizioaren mistifikazioa Agosti Xahok hasi zuen, eta horretarako baladaren adibideak baliatu zituen. Penintsula aldeko Euskal Herrian, berriz, Iztuetak bere Gipuzcoaco dantza gogoangarrien condaira edo historia gogoangarrian folklorearen bilketa egin zuen; lan horretan, ordea, ez zuen balada bakar bat jaso.
Wolfersdorf (Alsazia)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Taorminako setioa (K.a. 394)
Sirakusa: Dionisiok posizioa ziurtatzen du
Dionisiok, nahiz eta Kartagorekin bake-itunik ez sinatu, ez zituen eraso kartagotarren eremuak Sirakusako setioren ostean, K.a. 396an. Beste arrazoi batzuk honako hauek izan zitezkeen: gerra garestia izatean dirurik gabe zegoen, eta mertzenarioen matxinadari aurre egin behar zion. Halere, arrazoirik handiena izan zen Kartagorekin bukatuz gero, Dionisioren bukaera izango zela. Sirakusa segurtatu orduko eta mertzenarioak Lentinin kokatu, (edo haiek erail ondoren, Lentinirako bidean) Dionisio hasi zen bere posizioa indartzen Siziliako ekialdean.
Chadwickita
Chadwickita oxido motako minerala da.
Taorminako setioa (K.a. 394)
Etsai bakoitzaren armada
Himilkonek 50.000 soldadu, 400 trirreme eta 600 garraio-itsasontzi ekarri zituen Siziliara K.a. 397an. Armadaren zatirik handiena Sirakusan desagertu zen. Magonaren indarra ezezaguna zaigu baina, ageri denez, guduaren ostean, 8.000 gizon galdu zituen. Kartagok, Afrikan, Sardinian eta Campanian errekrutaturiko 80.000 soldadu bidali zituen Siziliara. Iberiarrak ez dira aipatzen, beharbada, Leontinosko eta Sirakusako armadan zeudenez, Kartago ez zen gai izan haren armadarako beste batzuk kontratatzeko. Agian, kartagotar armadako tamainaren kalkuloak bikoiztu egin dira, nahiz eta Magonerena greziarrarena baino handiagoa izan. Dionisiok 40.000 oinezko eta 3.000 zaldun bildu zituen mertzenario eta hiritarrak Motia erasotzeko K.a. 398an. Catanian, K.a. 397an, Dionisiok bakarrik 30.000 oinezko eta 3.000 zaldun zituen, diru eskasa zuelako mertzenarioak kontratatzeko edo armadaren zati batek Sirakusa defendatzen ziharduelako. K.a. 392an, Dionisiok 20.000 soldaduren armada antolatu zuen baino ez, garnizio arazoengatik edo diru faltarengatik. Sikuloek horrenbesteko armada bat eraman zuten Sirakusa defendatzeko.
Anton Txekhov
Mediku lanbidean jardun zuen bizitzan, eta hala ere 1880. eta 1903. urteen artean 600 literatura lan baino gehiago argitaratu zituen. Gaur egun sarri antzezten diren lau antzezlanek Kaioa (1895), Osaba Vania (1899), Hiru ahizpak (1901), Gereziondoen lorategia (1904), Errusiako literaturako egilerik ezagunenetakoa bilakatzen dute, batez ere Errusiako probintzietako XIX. mendearen amaierako bizitza deskribatzeko eragatik.
Lactobacillus delbrueckii
Propietateak
Bakterio hori gutxi erabili da elikagaien industrian, elikagaien industria-prozesuetako tenperatura altu samarretan (25º - 35º) eragiteko gaitasun txikia duelako eta L. delbrueckiiren anduiak bizirik mantentzea zaila delako. Morfologikoki, hodi gram-positiboa da, eta luzea eta haritsua izan daiteke. Gainera, ez du mugikortasunik eta ez du esporarik sortzen. Nutrizio-eskakizun konplexuak ditu, besteak beste, edozein azukre hartzitzeko ezintasuna, laktosa izan ezik. Azidofilotzat edo azidofilotzat hartzen da, pH nahiko baxua behar duelako (5.4-4.6 inguru) hazkunde optimorako.
Haplochromis chromogynos
Haplochromis chromogynos Haplochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Pinu
Erabilerak
Sendabelar moduan ere funtzionatzen du, hau da, propietate sendagarriak ditu:
Ruandako genozidioa
Genozidioaren bilakaera
Uztailaren erdialdean, Ruandako Fronte Abertzaleak Kigali menderatu zuen: bertan zegoen gobernu erradikal hutuak Zaire ingurura alde egin zuen. Bi milioi hutuk ere alde egin behar izan zuten herrialdetik eta Goman inoizko errefuxiatu-esparrurik handiena eratu zuten. Hura hartzen da genozidioaren amaieratzat.
Garapen Jasangarrirako 1. helburua: pobrezia desagerraraztea
Historia
Historialari askok kolonizazio prozesu europarra, gaur egun ezagutzen dugun pobreziaren agertoki izan zela defendatzen dute. Izan ere, XIX. mendeko industria iraultzak herritar batzuen gorakada eta beste batzuen zapalkuntza ekarri zuen. XIX. mendearen hasiera arte, pobrezia giza bizitzaren arautzat hartzen zen ; baina, industriaren munduak indarra irabazi ahala, biztanleen arteko ezberdintasunak geroz eta gehiago nabaritu ziren. Testuinguru honetan, pobreziaren inguruko ikuspuntu distortsionatua antzematen hasi zen; izan ere, gizartea klasetan ezberdindua zegoen eta herrialde batzuk beste batzuen menpe.
Enzo Ferrari
Biografia
Bere aita hil zenean, ikasketak alde batera utzi eta Modenako suhiltzaileen tailerrean lan egiten hasi zen. Lehen Mundu Gerran zerbitzatu ondoren, 1918an, proba-pilotu lana aurkitu zuen Turinen. Ondoren, Milanera joan zen Construzioni Meccaniche Nazionali enpresako proba-pilotu eta pilotu ofiziala bezala aritzeko. 1919an debutatu zuen Parma-Berceto lasterketan.
Ruandako genozidioa
Biktimak
Azken hamarkadetan, bortizkeriazko barne-gatazkak izan dira Ruandan. Alderdi ezagunenak tutsien eta hutuen arteko (Ruandako tribuak) guduak izan ziren. Etnien arteko bana-lerroa, ordea, ez da gatazkaren arrazoi bakarra izan: 1994ko genozidioa hutu erradikalen eskuetan zegoen gobernuak piztu zuen, eta tutsiak adina hutu moderatu hil ziren; hain zuzen, arrazoi politikoengatik boterearen aurkariak zirenak. Hala ere, hutuen eta tutsien arteko adiskidetasunak eta ezkontzak ere izan dira.
Anton Txekhov
Haurtzaroa eta gaztaroa
Anton Pavlovich Txekhov, Azov eko itsasertzeko Taganrog en jaio zen, Errusiako hegoaldean. Aita, Pavel Iegorovich Txekhov (1825-1898), gehiegizko erlijiotasun gizona zen, eta gainera joera bortitzekoa. Janari eta produktu kolonialen denda txiki bat zuen, eta koruko zuzendaria izan zen. Bere ama, Ievgeni Iakolevna Morozova (1835-1919) jatorriz, Morchansk eskualdeko lihozko merkatarien alaba zen. Sei seme-alaba izan zituzten, bost mutil Alexandre (1855-1913), Nikolaï (1858-1889), Anton (1860-1904), Iban (1861-1921) eta Mikhaïl (1865-1936) eta neska bat: Maria (1863-1957).
Pinu
Pinus pinea
Monoikoak dira, lore arrak eta emeak oin berberean kokatzen dira. Fekundazioa polinizazio ostean gertzen da eta konoak hirugarren urtean hazten dira.
Angel Etxaniz Olabarria
Ehorzketa
Tentsio une hau baretuta, emozioz beteriko ehorzketa izan zen. Etxanizen hilkutxa lepoan hartu eta oinez abiatu zen herriko kaleetan zehar ehorzketa isilean. Musika plazan egin zitzaion ekitaldi politikoa, hortik, herriko parrokiarako bidea hartu zuen segizioak. Eliza nagusia jendez gainezka zegoen jada. Elizara sartu ezinik, kanpoan gelditu behar izan zuten hainbat eta hainbat lagunek. Hileta elizkizunen ostean, lagunek Angel berriro lepoan hartu eta hileraino eraman zuten, jendetza lagun zutela.
Enzo Ferrari
Pilotoen-aukeraketa
"Il Commendatore", Scuderia-ko fanatikoen artean ezagutzen den bezala, pertsonalki arduratzen zen bere ezkutaritzarako korrika egingo luketen pilotuak aukeratzeaz.Bere aukera gogoangarrienetako batek 1977a aurkitu zuen, Niki Lauda-rekiko erlazioak bere une txarrenean zeudenean. Ferrari-k ordezkapena bilatzen zuen larrialdiarekin, eta Enzo-k erabaki zuen Gilles Villeneuve ezezagunagatik, nahiz eta munduko txapelketa bat inoiz ez irabazi, Enzo-ko eta pilotu Formula 1eko gogoratuenen batengan pilotu gogokoen bihurtuko litzatekeenagatik.
Pinu
Erabilerak
Pinus pinea-ren erabilerarik garrantzitsuena bere pinaziak dira. Oso prezio altuak izatera ailegatzen dira eta Iberiar Penintsulako probintzia batzuetan haien bilduketa debekatuta dago, bakarrik pertsona espezializatuek egin dezakete.
Wolfersdorf (Alsazia)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Euskal baladak
Testu-bilduma
Bilketa ahalegin horretan, Lakarra, Biguri eta Urgellek argitaratutako 28 balada eta 235 aldaeren corpus bat osatu dute.
Garapen Jasangarrirako 1. helburua: pobrezia desagerraraztea
Berlingo Konferentzia
Konferentzia ospatu aurretiko urteak tentsio handikoak izan ziren, izan ere, Afrikan lurraldeak zituzten herrialdeen arteko liskarrak geroz eta ugariagoak ziren. Behin konferentzia hasita, liskar hauek poliki-poliki konpontzen hasi ziren; hala ere, konferentziak bere baitan ere sortu zituen hainbat eztabaida. Honen eredu da Kongoko nazioarteko elkartea. Izan ere, Belgikako Leopoldo II.ak bere subiranotasuneko estatua bilakatu nahi zuen Kongo. Honen aurrean, konferentziako partaide bakoitzak jarrera ezberdin bat hartu zuen; Alemaniak eta AEBek Leopoldoren erabakia babestu zuten hasieratik eta Britainia Handiak, aldiz, ez zuen erabakia hasiera batean babestu. Azkenik, Leopoldok bere nahia lortu zuen eta Kongo bere eskuetan geratu zen, Kongoko Estatu Librea sortuz.
Wulverdinghe
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Anton Txekhov
Haurtzaroa eta gaztaroa
1877. urtetik aurrera, Anton Taganrogeko liburutegi publiko berrira maiz joaten hasi zen. Eta 1879ko udan, azterketa guztiak gaindituta, graduatu egin zen. Ondoren, Taganrogeko udalean hilean 25 errubloz hornitutako beka eskatu zuen, eta eman egin ziotenez, Moskura abiatu zen aspalditik planifikatutako medikuntza ikasketak egitera.
Pedro Solbes
Pedro Solbes Mira (El Pinós, Alacant, Valentziako Erkidegoa, Espainia, 1942ko abuztuaren 31 - Madril, 2023ko martxoaren 18a) politikaria eta legelaria izan zen. Zuzenbideko eta zientzia politikoko ikasketak egin zituen, Madrilgo Unibertsitatean. Ikasketak egin ondoren, Administrazioan hasi zen lanean, teknikari gisa. 1985ean, Espainiako Europar Komunikazioetarako estatu-idazkari izendatu zuten. 1991ko martxoan, Felipe Gonzálezek Espainiako Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioaren ardura eman zion, Espainiako ekonomia Europakora egokitzeko prozesuan sortuko ziren eragozpenei aurre egiteko. 1992aren bukaeran, lehorteek Espainiako leku askotan sortzen zituzten arazoak zirela eta, Espainiako Ureztatze Plan berri bat prestatu zuen. 1993an, Ekonomia ministro izendatu zuten, Carlos Solchagaren ordez. 1991an, Europako Batzordeko kide izendatu zuten. 2004an, José Luis Rodríguez Zapaterok Espainiako hauteskundeak irabazi ondoren, bigarren lehendakariorde eta Espainiako Ekonomia eta Finantza ministro izan zen.
Anton Txekhov
Ikasketak eta literaturako hastapenak
Txekhovek Moskun Lomonosov Unibertsitatean egin zuen ibilbidea, iritsi eta handik gutxira Medikuntza Fakultatean matrikulatu zen. 1879ko irailean hasi, eta 1884ko udan lizentziatu zen. Epe horretan, Txekhovtarrek hainbat aldiz aldatu ziren bizilekuz, eta batez ere lehen hilabeteetan oso etxe txikietan bizi izan ziren, zazpi pertsonen familia batentzat. Horrek Antoni izugarrizko zailtasunak ematen zizkion azterketak prestatzeko. Egoerak are gehiago indartu zuen ikasketetako lehen urtetik idazteko grina, horrela diru iturri garrantzitsu bat lortzea espero zuelako.
Casidarròca
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Diru sarrerak
2009an Cazideroque udalerrian 96 unitate fiskal zeuden, 228,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.157 euro zen.
Euskal baladak
Metodo historikoa
Hitz batez, metodo historikoak kontakizun eta literatur egituraketa nahiz baladen jokabide testuala bazter uzten ditu.
Metodo estilistikoa
On Manuel Lekuonaren lanak, eta zehazki Literatura oral vasca, oinarri harturik garatu zen beste korronte kritiko bat, batik bat literatura folklorikoaren balio estetiko eta poetikoei erreparatzen ziena. Korronte horrek ez zuen bereizten, egia esan, kanta herrikoaren barruan baladaren generoa.
Leslie Barnett
Karreraren hasiera
Barnett teknikari gisa hasi zen lanean MRCko Unitatean, Cavendish Laborategia Cambridgeko "The Hut" era lekualdatu baino zerbait lehenago. Bere eginkizuna kristalografoei informatikaren bidez laguntzea zen. Hala ere, Sydney Brenner iritsi zenean, laguntza behar izan zen fagoei buruzko ikerketa martxan jartzeko eta ondoren Seymour Benzer eta beste bisitari estatubatuar batzuk udazken horretan iristera prestatzeko. Lesliek Vernon Ingramekin lan egin zuen GLU aminoazidotik VALerako aldaketa zehazten Hb-ren beta katean, zelula faltziformeen fenotipoaren arduraduna; hau izan zen karakterizatutako lehen gaixotasun molekularra. Barnettek bere aldakortasuna erakutsi zuen Brennerren programara joan zenean eta laborategiko lanari ekarpen garrantzitsua egin zionean, emaitzei buruzko bere bi artikulu nagusien egilekide bihurtuz. 1966an Cambridgeko Clare Hall graduatuen ikastetxe berriko tutore nagusi izendatu zuten. Lan honetan oso ezaguna bilakatu zen.
Brenner 1986an erretiratu ondoren, Barnettek LMB utzi zuen berarentzat lan egiteko Addenbrooke Ospitaleko MRCko Genetika Molekularreko Unitate berrian.
Barnettek Sydney Brennerren laborategia sortzen ere lagundu zuen Singapurren, urte batzuk geroago.
Pinu
Pinus radiata
Hostoak azikula itxurakoak dira, hirunaka faszikuluetan antolatua daudenak. Honako hau identifikaziorako erabil daiteke, izan ere, Euskal Herrian 3 hosto dituen pinu bakarra baita eta 7-15 cm inguru neurtzen dute.
Ikosaedro
Ikosaedroa (grekotik: eikosi, hogei eta hedron, aurpegi), 30 ertz, 12 erpin eta 20 aurpegi dituen poliedroa erregularra da. Aurpegietako hirukiak aldekideak dira eta, hortaz, bost solido platonikoetako bat da ikosaedroa.
Baiona-Donostia Euskal Eurohiria
Hala deitzen zaio, halaber, espazio hura kudeatzeko 1997an sortutako elkarteari, Gipuzkoako eta Lapurdiko hainbat udalerrik proiektu komunak garatzeko sortutako egitura metropolitarrari, zeinaren izen osoa Baiona-Donostia Euskal Eurohiriaren Garapenerako Mugaz gaindiko Agentzia baita.
Historia
1993an lankidetzarako protokolo bat adostu zuten Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Baiona-Angelu-Biarritz Aglomerazioko Erkidegoak. 1997an bi instituzio horiek lankidetzarako agentzia bat osatu zuten Baiona eta Donostia arteko hiri esparruaren garapena sustatzeko. Egitura honi Baiona-Donostia Mugaz Gaindiko Behatokia deritzo, eta juridikoki Ekonomia Intereseko Europako Taldea da (EIET).
Garapen Jasangarrirako 1. helburua: pobrezia desagerraraztea
Ur edangarria
Dakigun moduan ura oinarrizko elementu bat da bizidunontzat, eta honen gabeziak edo kalitate txarrak eragin handia du pertsonon bizi mailan. Edangarria ez den ura edateak gaixotasun desberdinak sor ditzake (beherakoa, hepatitis A, polio-a…) eta hilkorrak izatera iritsi daitezke kasu batzuetan. UNICEF-ek dioenaren arabera, 1000koa da haurren hilkortasuna egunean, kalitate txarreko ura edatearen ondoriozko osasun arazoek eraginda. Organizazio beraren hitzetan, munduan guztira 748 milioi biztanle dira ur egokia kontsumitzeko arazoak dituztenak.
Angel Etxaniz Olabarria
Angelen Oroigarria
Hori da bizitza
Wulverdinghe
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Baiona-Donostia Euskal Eurohiria
Euskal Eurohiriko udalerriak
Egun 600.000 biztanle inguru eta 42 udalerri ditu:
Pinu
Euskal Herriko sakabanaketa
Euskal Herrian Intsinis pinuaren gehiegizko landaketaren eta ustiaketaren ondorioz, bertako basoak arriskuan jarri ditu. Gainera, pinu honek eragiten duen lurraren azidifikazioak bertako basoen birsortzea eragozten du. Eta, gainera, Intsinis pinua gaitzez jota dago.
Erabilerak
Batez ere papera, altzariak eta meatzaritzako habeak egiteko erabiltzen da.
Angel Etxaniz Olabarria
Angelen Oroigarria
2020ko abuztuaren 29an, erailketaren 40.urteurrenean, Ondarroako Ezker Abertzaleak
Etxaniz omendu zuen ehunka herritarren babesa jaso zuen ekitaldi xume batean. Ekitaldian bere omenezko plaka bat bistaratu zuten erailketa gauzatu zen "Club 34" dantzalekuko atarian.
Ana Otadui
Politika
2005ean Euzko Alderdi Jeltzalean afiliatu zen, eta bi urte geroago EAJko zerrendaburu izan zen Elorrion. Lau urtez oposizioko bozeramale izan zen. 2009an, berriz, legebiltzarkide hautatu zuten Eusko Legebiltzarrean. 2011tik aurrera, kargu biak bete zituen, alkate eta parlamentario.
Joanna Moore
Joannaren karrerak 1960. hamarkadan urrezko urteak bizi zituen. Urte horietako hainbat telesail ezagunetan parte hartu zuen, adibidez: Alfred Hitchcock Presents, Perry Mason, The Fugitive, Bewitched edo The Real McCoys. 1962tik 1963ra The Andy Griffith Show telesailean agertu zen, Peggy "Peg" McMillan pertsonaia jokatuz, Sheriff Andy Tayloren interes erromantiko bezala. Agertu zen beste pelikuletako batzuk hauek izan ziren: Monster on the campus, Ride a Crooked Trail, Follow That Dream edo Walk on the Wild Side.