cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Westminster zubia
Westminster zubia (ingelesez Westminster Bridge) Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen zubi bat da. Tamesis ibaia zeharkatzen du, bestalde ibai honen ipar eta hegoaldeko ertzetan dauden Westminster Hiria eta Southwark auzoak lotzen ditu. 1862an eraiki zuten, honela bada, Londresko zubiaren ondoren, Tamesis ibaia zeharkatzen zuen hiriko bigarren zubia bilakatu zen.
Olmekar eremu nuklear
Eremuaren ezaugarriak
Olmekar eremu nuklearra Oaxacako Sierra Madretik eta Ekialdeko Sierra Madretik jeisten diren ibai emaritsuek bustitzen dute, Coatzacoalcos ibaia, San Juan ibaia eta Tonalá ibaia kasu. Inguruaren eta ibai hauen iturrien hezetasunaren ondorioz, urtaro hezean korronteek gainezka egitea ohikoa da.
Mineralak eta lurzoruak
Eremu honek humusean oso aberatsak diren sendoera handiko lurzoruak ditu. Petrolio gordina lurraren mailan jariatzen da landaretzaren artean. Alabaina, ez ditu eremu honetan eta Erdialdeko Amerikako beste toki batzuetan aurkitutako olmeka estiloaren ezaugarriak diren materialetako asko. Horien artean obsidiana, jadea, serpentina edo zinabrioa. Harri solidoa material bezala lortzeko, eskualde honetako biztanleek Santa Martako edo San Andresko mendilerroa bezala ere ezagutzen den Tuxtletako mendilerroko harrobiez baliatu ziren, eraikuntzan eta eskulturan erabili zituzten basaltoz eta beste arroka bolkaniko batzuz doitu zituztenak. Alabaina, harri materialen iturri hauek San Lorenzo eta La Venta bezalako tokietatik ehun kilometro baino gehiagoko distantziara daude, honek, karga animaliarik gabe eta lurzoru zingiratsu baten gainean, hamarnaka tona pisatzen duten monolito horiek olmeka kulturaren gune politikoetara eramateko behar izan zen antolaketa mailaren ideia bat eman dezakeena.
Senpereko gaztelua
Historia
1952. urtean Monumentu historiko izendatu zen.
Lhuître
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 148 ziren, horien artean 106 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 106 pertsona aktiboetatik 91 lanean zeuden (56 gizon eta 35 emakume) eta 14 langabezian zeuden (6 gizon eta 8 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Snowboard
Txapelketak
Mundu mailako elur-surfeko txapelketa nagusiak hurrengoak dira: Europako Air&Style, Japoniar X-train Jam, Burton Global Open Series, Shakedown, FIS World Championships, urtero ospatzen den FIS World Cup, Winter X Games eta Winter Dew Tour.
Michele Angiolillo
Cánovas del Castilloren erailketa
Dena dela, Angiolillo Espainiara iritsi eta Canovas Arrasateko bainuetxean oporretan zegoela jakin zuen: Madrildik Zumarragaraino trenez joan zen eta zalgurdiz Santa Agedaraino, Il Popolo egunkariarentzat lan egiten zuen Emilio Rinaldi kazetaria zela esanez.
Ontzalu Santxitz
Biografia
997 inguruan, iruindarrek Calatayuden aurkako espedizio bat burutu zuten, eta gobernadorearen anaia hil zuten. Almanzor hajibak, Iruña eta Uncastillo hirien aurkako espedizioetan atzemandako 50 presoak hiltzea agindu zuen. Ibn Darray arabiar historialariaren esanetan, Abd al-Rahman gazteak bere osabetako bat burugabetu zuen. Litekeena da osaba Ontzalu izatea, 997tik aurrera berari buruzko aipamenik ez dagoelako. Edonola ere, Antso Nagusia bere ilobaren erregealdia hasi zenerako, 1004an, jada hilda zegoen.
Saint-Cyr-en-Bourg
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Câmpuri
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Banderola
Bere jatorria Erdi Aroko zutoihalak dira. Garai hartan gertaera edo ekintza nabarmenak egiten zirenean, esaterako, torneoak, txapelketak, koroatzeak, inaugurazioak edo bestelakoak, apaingarri gisa erabiltzen ziren.
Lepidion microcephalus
Lepidion microcephalus Lepidion generoko animalia da. Arrainen barruko Moridae familian sailkatzen da.
Snowboard
Lesio ohikoenak
Neguko beste kirol batzuk bezala, snowboardak arrisku maila jakin bat dauka. Snowboardan aritzen direnen gehiengoa hogei urte inguru dituzten gizonezkoak dira, emakumeen hirukoitza. Snowboarderrek arrisku handiagoa dute goiko gorputz ataleko hausturak izateko eskiatzaileekin alderatuz, aldiz belauneko lesioak izateko arrisku txikiagoa dute. Lesioak ohikoagoak dira hasiberrien artean, batez ere irakasle profesionalekin eskolak hartzen ez dituztenen artean. Esperientzia dutenek zauritzeko arrisku gutxiagoa dute, baina gertatzen diren lesioak larriagoak izaten dira.
Segurtasuna eta ardura
Argi ultramoreak xurgatzen dituzten betaurrekoak erabiltzea gomendatzen da, baita egun lanbrotsu edo lainotsuetan ere, argi ultramoreak hodeietatik sartu daitezkeelako eta begiak kaltetu.
Elur-surfa Espainian
Espainiako Neguko Kirolen Federazio Erreala da (RFEDI gaztelaniazko sigletan, Real Federación Española Deportes De Invierno) estatuan dagoen erakunde ofizial nagusia elur-surfaren txapelketen kudeaketan, federatuen kudeaketan eta abarretan. Bertako web orri ofizialetan aurki daitezke Espainia mailan ospatzen diren txapelketak, federazio autonomikoak klubak, egutegiak, araudiak...
Nahiz eta Euskal Autonomia Erkidegoan modalitate hauek praktikatzeko eski pistarik ez egon, inguruan badaude eski alpino ko pista ezagunak, hala nola, Arette (La Pierre Saint-Martin, Frantzia), Valdezcaray (Ezcaray, Errioxa), Alto Campo o (Hermandad de Campoo de Suso, Kantabria), Astún ( Jaca, Huesca) eta abar.
Elopiformes
Sailkapena
Fosil asko topatu arren, egungo ordenak bi genero eta zortzi espezie besterik ez ditu:
Teklatu (ordenagailua)
IBM teklatuak
Teklatuen estandarizazioa lortu zuena IBM izan zen. 80ko hamarkadan konputagailu pertsonalak (PC) sortu ziren, txikiagoak eta erabilera pertsonalerako pentsatuak. IBMk 1981ean bere lehen PCa merkaturatu zuen. Ordurako nabaria zen teklatua datuak sartzeko oinarrizko gailua zela eta hainbat enpresa (IBM, Apple, Commodore, etab.) teklatuen ekoizpenean buru-belarri sartu ziren. IBMren IBM PC/AT konputagailuek 84 teklako teklatuak zituzten. Haien hedapen moduan, 1986an M eredua edo "Model M keyboard" izeneko teklatua sortu zuen. 101 tekla zituen (europan 102), izugarrizko arrakasta lortu zuen, eta azkenean estandar izatera iritsi zen. Diseinu hark, aldaketa txikiekin, gaur egun oraindik gure artean dirau.
Azken berrikuntzak
Azken hamarkadetan teklatuek berrikuntza teknologikoak izan dituzte. Mintzezko teklatuen sorrera da aipatzea merezi duenetako bat. Berri-berriak ez dira, egia esan, 70eko hamarkadan sortu baitziren lehenak, baina benetako goraldia 90eko hamarkadan izan zuten. Normalean silikonazkoak dira eta teklak ez dira bata bestetik aparte kokatutako piezak, teklatu mekanikoetan bezala. Teklatua gainazal lau eta flexiblea da, hizki, zenbaki eta bestelako sinboloak gainazalean inprimatuta daude eta haien gainean sakatzean, azpian dagoen zirkuitu elektrikoarekin kontaktua egitea lortzen da. Abantaila asko dituzte: isilak, malguak, arinak, garbitzen errazak, merkeak eta likidoetara erresistenteak dira, besteak beste. Hala ere, teklak sakatzeko modua oso desberdina da eta ohituta ez dagoen erabiltzaileak akats asko egin ohi ditu.
Teklen banaketa
]]
Euskararako teklatu librea
Bada euskaldunon beharretara egokitua izan den teklatu libre bat. Anysoft Keyboard teklatua da, librezale.eus elkarteak moldatu zuena. Android gailuetan erabil daiteke eta hitzak osatzeko eta zuzentzeko sistema dauka. Interneten euskaraz aritzeko teklatuak ere sortu dira: Google teklatua.
Ursula Wölfel
Heidelbergo Unibertsitatean filologia eta literatura ikasi zuen. Bigarren Mundu Gerra bukatuez gero Pedagogia ikasi zuen hezkuntza bereziko irakasle bezala Darmstadten hasi zen lanean. Bere lehenego liburua, dagoeneko haurrei zuzenduta, 1954an plazaratu zuen. 1961tik, beste lanak baztertuz, idazteari ekin zion buru-belarri. 1972an PEN Cluben sartu zen. Euskaraz gutxienez bere lau liburu argitaratu dira.
Geotrygon mystacea
Geotrygon mystacea Geotrygon generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Wavellita
Wavellita fosfato motako minerala da eta wavellita taldearen kidea da.
Rhabdomys pumilio
Rhabdomys pumilio Rhabdomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Saint-Ouen-le-Brisoult
Saint-Ouen-le-Brisoult Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Ouen-le-Brisoult udalerrian erroldatutako biztanleak 138 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Étrépilly (Aisne)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 54 ziren, horien artean 49 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 49 pertsona aktiboetatik 46 lanean zeuden (25 gizon eta 21 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 5 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden eta 1 ikasten zeuden.
Kapital (ekoizpen-faktorea)
Kapitala analitikoki bereizi behar da enpresatik eta gerentziatik, nahiz eta kasu askotan kapitalistaren edo enpresaburuaren eta kudeatzailearen rol sozialak aldi berean gerta daitezkeen pertsona berean, ekoizpen-unitate txikienetan gertatu ohi den bezala.
Era berean, mailegu-emaileak merkatuan enpresa-jarduera arrakastatsu batengatik lortzen duen irabazia eta lanagatik jasotzen den soldata bereizi behar dira.
Kapitalaren balioa eta kontzeptualizazioa
Ekonomista klasikoetan (Smith eta Ricardo), posizio anbibalentea zegoen ondasun baten truke-balioaren determinatzaileari buruz, eta, bere lanetan, bi aukeren artean mugitzen zen: lan-kantitatea eta ekoizpen-kostuak (aldi berean, azaldu gabe geratuko liratekeen truke-balioak direnak: kapitalaren interesa, lanaren soldata eta lurraren errenta). Lehen aukeraren arazoak irtenbide gisa bigarrena hartzera eramango lituzke: Kostuen teoria John Stuart Mill-ek sistematizatuko zuen klasikoek eztabaidatutako gainerako gaiekin batera, ekonomia politikoaren eskema integrala baita; Karl Marxek lanaren balioaren teorian azpimarratuko zuen bitartean, baina, oraingoan, ekonomia politikoaren kontzeptuari kritika egiteko oinarri gisa.
Korronte marjinalista ezberdinen sistematizatzaileak (Marshall, Pareto eta Böhm-Bawerk) elkarren aurkako bi posiziotan banatu ziren. Marshallek ordezkatzen zuen eskola neoklasikoak, Mill-en eta Jevons-en marjinalismoaren arteko sintesia eginez, kontsumitzailearen erabilgarritasunean oinarritutako eskari baten eta ekoizpen-kostuetan oinarritutako eskaintza baten arteko elkarreraginaren emaitza gisa ulertuko zuen balioa, baina, orain ez bere prezioetatik zirkularki neurtuak, baizik eta ekoizpen-faktoreen alferrikakotasun marjinaletik (ahaleginean egindako sakrifizioagatiko soldata eta itxaroten edo aurrezten den sakrifizioagatiko interesa), eta, horrela, kapitalaren kontzepzio klasikora itzuliko litzateke baina oinarri marjinalista sendoagoen gainean. Böhm-Bawerkek ordezkatzen zuen austriar eskolak, Mengerren marjinalismo huts eta subjektibistaren jarraitzailea (nahiz eta aldaketa batzuk izan), sakon aztertuko zuen kapitalaren auzia, eta, klasikoekin bateratzeko modukoa izan arren, premisa desberdinetatik abiatzen zen definizio batera iritsiko zen. Premisa horiek lotuagoak daude Adam Smithen magnus opusaren aurreko lehen pentsamenduarekin, Richard Cantillonen lanarekin eta Jean-Baptiste Sayk (Böhm-Bawerk, 1884) jarraitutako ildo berarekin. Definizio horretan, produkzio-faktoreen prezioak definitzen dituzten parametro guztiek kontsumitzailearen eskarira igortzen dute azken batean, horixe baita balorazioen erreferentzia-esparrua soldatapeko langileen eta kapital-mailegatzaileen aldi baterako lehentasunetan.
Kapitalaren interesa eta produktibitatea
Kapitalaren interesa egileak klasikoa ez den beste modu batean azaltzen du (Böhm-Bawerk, 1884), baina estrapolagarria da, kapitalaren maileguan edo jabearen aurrerapenean oinarritzen baita, bere zuzeneko edo zeharkako sortzailea den (Böhm-Bawerk, 1896). Baina bere definizioaz haraindi, kapitalaren produktibitatearen esanahi posibleak behar bezala laburbiltzen ditu, zeinetatik interesa azal litekeen:
La Chapelle-Bayvel
La Chapelle-Bayvel Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Diru sarrerak
2009an La Chapelle-Bayvel udalerrian 113 unitate fiskal zeuden, 310 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.573 euro zen.
Gartymore
, 'Gartaidh Mòr', Eskoziako Highland eskualdeko eremu bat da, Sutherland barrutian.
Charenç
Biztanleria
2007an Charens udalerrian erroldatutako biztanleak 21 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak) eta 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren.
Kumulu ireki
Izar kumulu irekiak laino molekular beretik sortutako izar taldeak dira, egiturarik gabeak, eta, orokorrean, asimetrikoak. Kumulu galaktiko izena era jasotzen dute, plano galaktiko osoan zehar topa baitaitezke.
Charenç
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Weeksville (Montana)
Weeksville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Sanders konderrian dago, Montana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bargstedt (Schleswig-Holstein)
Bargstedt Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Eguzki Seme
Eguzki Seme edo Urrezko Hiri Misteriotsuak (太陽の子エステバン) franko-japoniar marrazki bizidun batzuk izan ziren. 1982ko ekainaren 29a eta 1983ko ekainaren 7a bitartean NHK japoniar telebista katean emititu ziren, Frantzian aldiz 1983. urtean zehar. Sortzaileak Jean Chalopin, Mitsuru Kaneko, Mitsuru Majima eta Sôji Yoshikawa izan zirelarik.
Malawiko musika
Hastings Banda presidentearen agintaldian, izaera sexualki edo politikoki subertsiboa zen musika zentsuratu zen. Horren ondorioz, artista gutxik lortu zuten izen bat egitea nazioarte mailan 1964tik 1994ra. Hala ere, 1994ko alderdi anitzeko lehen hauteskundeen ondoren, artista askok izan zuten aukera euren artea publikoki praktikatzeko, eta Malawiko musika hazten hasi zen, orain Malawin entzun daitezkeen musika moduak garatuz.
1994az geroztik, herrialdeak etengabeko hazkundea izan du musika-industrietan eta abeslari ospetsuen kopurua ugaldu egin da. Aurreko garaietako zentsuraren ondorioz, gaur egungo malawiar artista asko gazteak dira batez ere. Young Kay bezalako artistek industriako beteranoen babesa jaso dute eta elkarrekin lan egiten dute Malawiko musikari nortasun berri bat emateko.
Zain Issaka
Zain Issaka (イサカ ゼイン) Japoniako futbolaria da.
Feuillères
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Eguzki Seme
Argumentua
1532, Bartzelona hiria, Eztebe 12 urtetako umezurtz bat da, Mendoza izeneko itsasgizon misteriotsu batek aipatzen dion Mundu Berrira joateko eskaintza onartzen du, bertan kondairazko Urrezko Hiriak topatu asmoz. Eztebek bere aita han topatzeko asmoa ere badu, orain dela 12 urte ontzi baten hondoratzearen ondoren desagertu baitzen.
Feuillères
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Omice
Omice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 792 biztanle ditu eta 10,46 kilometro koadroko azalera. Brno-Landako barrutian dago.
Kieveko gudua
Kieveko gudua 2022ko otsailaren 25ean hasi zen gudu militar bat da, Kieveko erasoaldiaren parte den Ukrainako 2022ko inbasioaren zati gisa, Ukrainako hiriburua den Kiev hiriaren kontrola helburu zuena, Errusiako Indar Armatuek zein Ukrainakoek parte hartutakoa. Guduak 2022ko otsailaren 25etik apirilaren 2ra iraun zuen eta errusiar indarren erretiratzearekin amaitu zen. Hasiera batean, errusiar indarrek Kievetik iparraldera eta mendebaldera giltzarri ziren zonaldeak bereganatu zituzten, hiriaren berehalako erorketari buruzko nazioarteko espekulazioa eragin zuena. Hala ere, ukrainarren erresistentzia gogorrak errusiar momentuma murriztu zuen. Gainera, Errusiaren logistika txarrak zein erabaki taktiko okerrek setio-ahaleginak zapuzten lagundu zieten ukrainar defendatzaileei. Hilabeteko borroka luzeen ondoren, Ukrainako indarrek kontraeraso arrakastatsuak antolatu zituzten. Errusiarrak martxoaren 29an hasi ziren erretiratzen; hala, apirilaren 2rako, Ukrainako agintariek adierazi zuten Kiev eta bere inguruko oblasta berriro ere erabateko ukrainarren kontrolpean zeudela. Ondorioz, Errusiaren inbasio-zeharreko porrot handienatzat hartzen da, hiri-kontrola inbasioaren helburu nagusietako bat den heinean.
Errusiako erasoaldiaren gelditzea
Martxoaren 12an, borrokek bi sute eragin zituzten; bata, Kieveko erdialdean eta, bestea, kanpoaldean. Khoriva kalean (Podil) karga leherkorra zuen Cube-motako drone kamikaze bat eraitsi zuten, zeinaren leherketak sute bat eragin zuen Oschadbank-eko eraikinean. Bigarren sutea hiriaren ipar-mendebaldean gertatu zen (Synoozerna kalean), objektu ezezagun baten kalearen kontrako talkaren ondorioz. Martxoaren 14ko goizean, artilleria-jaurtigai bat Obolongo 9 solairuko bizitegi-eraikin batera iritsi zen. Etxea partzialki suntsituta geratu zen lehenengo solairutik hirugarrenera, eta sute bat piztu zen. Gutxienez pertsona bat hil eta beste 12 zauritu ziren erasoan. Beste misil bat ere jaurti zuten Kieven, zeinaren zatiek Kurenivkako 5 solairuko bizitegi-eraikin bat kaltetu eta pertsona bat hil zuten, trolebus bat suntsitzeaz gain. Gainera, tropa errusiarrek 3 kohete jaurti zituzten Antonov hegazkin-fabrikara, zazpi lagun zaurituz.
Ukrainaren kontraerasoa eta Errusiaren atzera-egitea
Martxoaren 22an, Ukrainako indarrek kontraeraso bat egin zuten, errusiarrak ekialderantz kanporatzeko. Halaber, Ukrainako indarrek milaka pertsona ebakuatu zituzten inguruko aldirietatik eta herrietatik; esaterako, 20,000 pertsona soilik Boryspil-etik.
Canossako gaztelua
Goi Erdi Aroa
Canossako gazteluaren historian hurrengo gertakari historiko garrantzitsua, 1077an gertatu zen, Henrike IV.a Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea eta Gregorio VII.a aita santuaren arteko bake egitea, azken hau, Matilde Canossakoaren laguna zena, garai horretan, gazteluaren jabea. Matildek, bere testamentuan, bera hil ondoren (1115ean gertatu zena) bere lurrak elizari ematea ezarri zuen, baina bere oinordekoek ez zuten nahi hau bete eta ez zituzten erabaki horiek onartu.
Pierre Antoine Dupont de L'Étang
Pierre Antoine Dupont de L'Étang (Chabanais, Charente, Frantzia, 1765eko uztaila - Paris, Frantzia, 1838ko martxoaren 9a) Frantziako Armadako jenerala izan zen. Frantziako Iraultzan eta Inperioko gerretan nabarmendu zen (Valmy, Marengo, Ulm, Frieland), baina espainiarrek (Francisco Javier Castaños jenerala) menderatu egin zuten Bailénen 1808. urtean. Ondorioz, Napoleonek atxilotu egin zuen. Luis XVIII.a Frantziakoak Gerrako ministro izendatu zuen 1814. urtean.
Nafarroa Garaia
Geografia
Alderdi fisiko-geografikoei begiratuta, Nafarroa Garaia hiru eremu geografikotan banatua dago oro har: Mendialdea, Erdialdea eta Erribera. Hiru eskualde horien tamaina eta eskualde bakoitzaren berezitasunak ikusita, azpibanaketa bat egitea komeni da. Hala, Mendialdean Nafarroa Garaiaren iparralde hezea, Pirinioetako haranak eta Pirinio aurreko haranak edo arroak bereizten dira. Nafarroa Garaiko Erdialdeak bi zati ditu, Ekialdeko Erdialdea eta Mendebaldeko Erdialdea edo Lizarraldea. Eta Erriberak, berriz, beste bi zati dauzka: Ekialdeko Erribera edo Tuterakoa, eta Mendebaldeko Erribera edo Lizarrakoa.
Mediterraneoko isurialdea
Aragoi ibaiak jasotzen ditu Nafarroako ibai gehienen urak. Lehenengo Onsella jasotzen du, Zangoza pasata. Ondoren Irati ibaia jasotzen du, Irunberriko arroila igaro eta gero; honek, lehenago, Erro, Urrobi eta Zaraitzu jasoko ditu, azken honek Arbaiungo arroila sortzen duena. Tafalla inguruko urak Zidakos ibaian biltzen dira, eta Caparrosotik gertu bere urak Aragoin isurtzen dituenak. Batzen zaion azken ibai handia, Ebrora iritsi aurretik Arga da, Nafarroa iparraldetik hegoaldera zeharkatzen duena. Ibai honek Ultzamako urak jaso ditu lehenago, Iruñerria zeharkatu du eta, bertatik ateratzen ari dela, Sakanako urak jaso ostean Larraun ibaiarenak jaso dituen Arakilekin batzen da.
Klima
Geografia ezaugarri horien trantsizio mailakatu horrek ez ditu zehatz bereizten uzten Nafarroa Garaiko eskualdeen arteko mugak. Eskualde banaketa, beraz, era askotara egin daiteke, nahiz banaketa horiek batzuetan bat etorri ez. Nolanahi ere, kontuan izan behar da banaketa hori aztertu beharreko gaiaren araberakoa izaten dela, eta hartara denak izan litezkeela baliagarri.
Historiaurrea
Neolitoa Nafarroan K. a. 5. milurtekoan kokatu behar da eta gutxi gorabehera K. a. XVIII. menderaino luzatu. . Behe Neolitoan aztarna gutxi aurkitu dira eta horregatik hasiera batean influentzia eskasa egon zela uste da. . Autore batzuen arabera Nafarroa eta Mediterraneoko, Akitaniako eta Kantauri aldeko biztanleen artean nahasketak egon ziren. Baina beste batzuen arabera elkarte kultural berdina zen Pirinioetan, bai iparraldean zein hegoaldean, zegoena.
Urte ilunak
Erromatarren agintea desagertuta, bisigodoak bilakatu ziren Iberiar penintsulako botere nagusia. Hainbat errege godok baskoien aurka egin zuten borroka. Geroagoko zenbait kroniketan irakur daiteke errege horietako askok baskoiak menderatu zituztela (domuit vascones), baina behin eta berriro menderatu beharrak esan nahi du, ziurrenez, ez zituztela inoiz menderatzen. Datuak urriak izanda, ez dago garbi noraino menderatu zuten bisigodoek baskoien lurraldea. Iruñean bisigodoen hilerria agertu da, eta Iruñeko hainbat apezpiku izan ziren Toledoko kontzilioetan. Iparraldeari dagokionez, datu gutxi ditugu. VII. mendean errege frankoek gaskoien (iparraldeko baskoien) lurraldea okupatu nahi izan zuten. Badirudi frankoek agintea galdu ahala nagusitu zirela bertakoak, eta Akitanian zehar hedatu. 714tik aurrera, gudaroste musulmanak bertan izateak, ageriagoan jarri zituen iparraldeko (saltus) eta hegoaldeko (ager) baskoien arteko kultura ezberdintasunak. Ebroko haraneko jaun handiki batek, Cassius kondeak, kalifarekin elkar hartu eta bere aginpidea sendotu zuen, eta hurrengo lau mendeetan Erribera gobernatu zuen banukasitar dinastiaren buru bilakatu zen. Mendekotasun politikoarekin batera, kulturaren islamizatzea etorri zen.
Trantsizioa eta Nafarroako Foru Erkidegoa
1975eko azaroan, Franco diktadorea hil zen, eta erregimenaren erreforma hasi zen, hauteskunde askeak eginez. Mobilizazio handiko eta anitzeko garaia zen eta, besteak beste, amnistiaren aldeko eta ekologiaren aldeko manifestazioak eta protestak izan ziren. ETAk, talde parapolizialek eta polizia erasoek indarkeria giroa areagotu zuten, hildako eta kaltetu ugari ekarriz 70, 80 eta 90eko hamarkadetan. Jurramendiko erasoek (1976ko maiatzean) nafar karlismoaren amaiera zelaitu zuten. Nafarroako Foru Diputazioaren hurbileko abokatu eta enpresaburuek Adolfo Suárezen UCD alderdiarekin bat egin zuten, baina gero Jesús Aizpúnek UPN alderdia sortu zuen (1979), Hego Euskal Herriko estatutua (Euskadi) arbuiatuz, eta adieraziz Nafarroako foruak indarrean zirela.
HB alderdia Iruñeko bigarren indarra bilakatu zen 1979an, UCD ofizialistatik 750 botora. Presioen erdian, Nafarroako PSOE-PSEk guztiz aldatu zuen bere posizioa, foru erkidegoa sortzearen alde agertuz Foru Hobekuntza deitutako erregimenean (1982), diktadurakoaren foru jarraipen zena. PSNk hauteskundeak irabazi zituen urte horretan, eta Gabriel Urralburu hasi zen Nafarroa Garaiko lehendakari. Hautsi ziren EAErekiko lotura organikoak. 1986ko abenduan, Euskararen Legea onartu zen, foru erkidegoa zona desberdinetan banatuz, hainbat eragozpen politiko jasan zituen arren. Lege hori Nafarroako Unibertsitate Publikoa n ere aplikatzekoa zen; NUP unibertsitatea, hain zuzen, 1987an sortu zen. Urralbururen agintaldia 1991n amaitu zen, Juan Cruz Alli gailendu zitzaionean, UPN alderdia pasa baitzen alderdi bozkatuena izatera.
Armarria
Nafarroako armarria ikur heraldiko bat da, mendeetan zehar Nafarroaren eta Nafarroako Erresumaren ikur nagusia izan dena. 1982ko abuztuaren 10eko Lege Organikoak, ondokoa adierazten du 7.1 artikuluan:
Banaketa administratiboa
Administratiboki, Nafarroa Garaia eskualdeka banatuta dago. Eskualde horiek, aldi berean, udalerritan banatzen dira, eta barruan kontzejuak, lekuak, etxaldeak eta herri hustuak dituzte.
Gaur egun, eskualde horiek sortzeko prozesua amaitu gabe dago, eta figura horiek legez existitzen dira, baina ez dute ez lurralde-egiturarik ez erakunde publikorik, lehen zeuden mankomunitateak ez baitira oraindik desegin. Aurreikusita dago eskualde-kontseiluak sortzea, Katalunian gertatzen den bezala, eta horiek izatea mankomunitateen eskumenak izango dituztenak, bertzeak bertze, ura edo hondakinak.
Gaur egun, 70 bat partzuergo daude Nafarroa Garaian, nahiz eta 110 baino gehiago izatera iritsi ziren Foru Berria onartu ondoren, nahiz eta gerora batzuk desagertu egin ziren, erabilgarritasunik ez zutelako, edo kongozanteak kontzeju izatetik toki soil izatera igaro zirelako, eta, beraz, eskumenak udal beraren esku geratzen ziren.
Nafarroako Foruak
Kontraforuak gertatzen zirenean, hau da, erregeak foruak betetzen ez zituenean, liskarrak sortzen ziren. Kontraforu larrienak Nafarroako Errege Kontseiluak erreklamatzen zituen.
Hizkuntzak
Euskalkiei dagokienez, Nafarroa Garaiak lau aldaera ditu: nafarrera, nafar-lapurtera, ekialdeko nafarrera eta (berrikitan baina gero eta indar handiagoz) gipuzkera.
2011eko datuen arabera, Nafarroako herritarren %13,7 dira elebidunak —%9,9 (1991)—; elebidun hartzaileak, euskara ulertu bai baina hitz egiteko gai ez direnak, %10,4 (%7,4 1991ean) eta euskara ez zekitenak %74 dira —%82 1991ean—. Ezagutza eremu mistoan eta ez-euskaldunean igo da. Lehenengoan %18,6 gauza dira euskaraz hitz egin edo ulertzeko; ez-euskaldunean, berriz %11,5. Etxeko erabileran ez dago aldaketa nabarmenik eta gazteen artean ari ezagutza igo egin da.
Literatura
Halaber, erdarazko idazle aipagarriak dira Yehuda Halevi eta Abraham Ben Meir Ibn Ezra (hebreeraz) eta Antonio de Eslava eta Francisco Navarro Villoslada (gaztelaniaz).
Musika
Musikagile nafar ezagunak izan dira Hilarion Eslaba eta Joaquin Gaztanbide, eta Pablo Sarasate. Abeslarien artean, Julian Gaiarre (1844-1890) eta Maria Bayo (1961-) mundu osoan ezagunak dira. Aipagarriak dira Nafarroako Orkestra Sinfonikoa eta Orfeón Pamplonés ere (1865ean sortua).
Laxoa
Laxoa Nafarroa Garaiko Baztan eta Malerreka ibarretan jokatzen den pilota jokoaren aldaera bat da, gaur egun tresnaz jokatzen direnetan zaharrena. Luzeko pilota jokoa da, hots, plaza batean bi talde aurrez aurre jarrita jokatzen dena. Jokalariek eskularruarekin jotzen dute pilota. Kintzeka eta jokoka kontatzen da. Nafarroako Gobernuak Kultur Ondasun Inmaterial izendatu zuen 2019ko maiatzean.
Nafarroako Unibertsitate Publikoa
Nafarroako Unibertsitate Publikoa (NUP, NAUP edo UPNA) 1987an sortu zen. 10.000 ikasle (700-edo hirugarren zikloan) eta 600 irakasle inguru dira. Arrosadian kokatuta dago zen. 2000-2001 ikasturtetik ikasketa hauek eskaintzen zituen: Enpresa Zientzietako diplomatura (1.067 ikasle), Ingeniaritza Tekniko Industriala, Lan Harremanetako diploma, Enpresen Zuzendaritza eta Kudeaketan lizentzia, Ingeniaritza Industriala, Nekazaritza Ingeniaritza Teknikoa, Nekazaritza Ingeniaritza, Telekomunikazio Ingeniaritza, Ekonomia, Soziologia eta Zuzenbide lizentziak, eta Irakasle ikasketak eta Erizaintza.
Nafarroako Unibertsitatea
Nafarroako Unibertsitateak eskaintzen dituen tituluen artean Euskal Ikasketen Diploma izenekoa dago, euskara, historia eta Nafarroako zuzenbideari buruzko gaiak jorratzen dituena. 1963. urtean sortu zen Nafarroako Unibertsitatean euskal etnografia eta euskal kultura, euskalkien gaia lantzen zuen katedra. Oskillaso eta Jose Migel Barandiaran irakasle izan zirelarik, Euskal Hizkuntza eta Kultura Katedra ere badago unibertsitatean eta euskal kultura bultzatzen duen Abarrots Euskara Taldea ere bai.
Ekonomia
2021eko bigarren hiruhileko BAI-Biztanleria Aktiboaren Inkesta n, Nafarroako langabezia %10,3koa zen, estatuko langabeziaren ehuneko txikiena duen Euskal Autonomia Erkidegoa ren ondoren.
Zerbitzuak
Enpresen biztanleriaren egituran pisu handiena duen sektoreak 19.616 enpresa biltzen ditu, arlo hauetan: ostalaritza, garraioa eta biltegiratzea, informazioa eta komunikazioak, finantza- eta aseguru-jarduerak, ondasun higiezin-jarduerak, jarduera profesionalak, zientifiko ak eta teknikoak, jarduera administratiboak eta zerbitzu lagungarriak, hezkuntza-, osasun- zein gizarte-laguntzako zerbitzuak, eta bestelako gizarte-jarduerak Gainerako Zerbitzu bezala biltzen diren zerbitzu pertsonalak barne, eta enpresa guztien % 55,5 dira.
Industria
Jarduera industrialek CETENASAtik (Nafarroako Zentro Teknologikoak) sortutako ikerketa teknologikorako zentro batzuen euskarria dute. Zentro horiek enpresen lehiakortasun a hobetzen laguntzen dute.
Feasterville (Pennsylvania)
Feasterville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Bucks konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Nafarroa Garaia
Industria
NIE- Nafarroaren Industriaren Elkarteak industriaren eta haren ingurunearen arteko lankidetza eta lehiakortasuna ren hobekuntza sustatzen ditu. NIE elkarte pribatua da, kudeaketa n eta teknologia n espezializtua, erreferente izateraino, eta Nafarroako enpresa garrantzitsuenen %70 inguru biltzen ditu, bezero eta elkartuen artean, fakturazio-bolumenari dagokionez.
Lehen sektorea
Abeltzaintza ren azpisektorean, 2020an zerri-erroldak 685.605 buru zituen, ardi-aziendak 467.020, behi-aziendak 123.450, eta ahuntz-aziendak 12.755.
Rhynchomys soricoides
Rhynchomys soricoides Rhynchomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Portsmoutheko ituna (1905)
Portsmoutheko Ituna errusiar-japoniar gerrarekin formalki amaitu zuen bake ituna izan zen. 1905eko irailaren 5ean sinatu zen, Portsmouth ontziolan, Ameriketako Estatu Batuetako Portsmouth (New Hampshire) inguruan, egin zen negoziazioaren ondoren.
Ondorioak
Mantxu aldeko kontrol japoniarra finkatzeko beste urrats bat izateaz gain, Ituna izan zen Japoniaren eta Sobietar Batasunaren arteko harremanen oinarria, japoniarrek hala eskatuta Urriko Iraultzaren ondoren. Japoniak sobietarrek harreman diplomatikoak ezartzeko baldintza gisa onartzeko eskatu zuten, 1925eko urtarrilaren 20an, nahiz eta sobietarrek akordioa berrikusteko asmoa izan.
Ko Ikeda
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama F. Marinos.
Force (Pennsylvania)
Force Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Elk konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Comberanche-et-Épeluche
Comberanche-et-Épeluche Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Artklass eraikina
Artklass eraikina Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikin bat da.
Karniboro
Carnivora (latinez: carnis, "haragia" eta vorare, "jatea") ugaztunen barneko ordena bat da. Haren barruan 280 bat espezie sailkatzen dira. Nahiz eta ez diren animalia haragijale bakarrak, ordena horretako guztiak beste animalia batzuen gorputzez elikatzen dira, eta askok hori baino ez dute jaten. Oso tamaina desberdinetakoak daude: erbinude arruntak 25 gramoko pisua du, hartz zuriak 1.000 kilogramokoa, eta Mirounga leonina arra helduak 5.000 kilogramokoa, 6,9 metroko luzerarekin.
Ziurrenik Ipar Amerikan eboluzionatu zuten, Miacidae familiaren baitan, orain dela 42 milioi urte. Laster Feliformia eta Caniformia taldeak sortu ziren, katuen antzekoak eta txakurren antzekoak. Euren filogenia molekularrak erakusten du talde monofiletikoa direla, Carnivoramorpharen koroa-taldea.
Eusko Abertzale Ekintza
Sorrera eta hastapenak
1930ko azaroaren 30ean, San Andres egunez sortu zen Eusko Abertzale Ekintza. Egun hartan, zenbait militante abertzalek Bilbon San Andresko Manifestua plazaratu zuten. "Behin-behineko Batzordeak" eman zioten izena beraien buruari lehendabiziko ekintzale horiek. Abertzaletasunaren norabide aldaketa bat bilatzen zuen jende multzoa zen eta azaroaren 1tik prestatzen ari ziren alderdi berriaren plazaratzea.
1977tik aurrera
1977ko hauteskundeetan Gipuzkoan eta Bizkaian soilik aurkeztu zen, bozen %1 baino gutxiago ateratzeko. 1978an EAEk Euskal Sozialista Biltzarrearekin (ESB) bat egin zuen, horrela EAE-ESE (Euskal Sozialista Ekintza) sortuz. Formula horrek, halere, gutxi iraun zuen, eta azkenik Herri Batasunan sartu ziren bi alderdietako jarraitzaileak, denbora aurrera joanda Batasuna alderdian bilakatuko zena.
Eusko Abertzale Ekintza Herri Batasunaren parte izan zen koalizioaren sortze beretik, Mahai Nazionalean eserleku bat EAErena izanik. 2001ean, EAEk Batasuna prozesuan parte ez hartzea erabaki zuen, alderdi bezala berezko egitura mantendu nahi baitzuen, ezker abertzalearen erreferente historiko gisa.
2002tik aurrera
2002ko ekainaren 1ean, Barakaldon, EAEk X. Kongresua burutu zuen, 29 kidez osaturiko nazio zuzendaritza berria izendatuz: Kepa Bereziartua presidente izendatu zuten, Antxon Gomez idazkari nagusi eta Seber Ormaza Komite Historikoko buru.
2010eko otsailaren 9an, Seber Ormaza bermeotarra, Eusko Abertzale Ekintzaren militante historikoa zendu zen, bere azken urtetan osasun arazoak zirela eta, politika aktibotik kanpo izan eta gero. Alderdiaren lehendakaria, Herri Batasunaren mahaikidea, Bizkaiko Batzar Orokorretan batzarkidea eta EAE-ANVren Batzar Historikoaren lehendakaria izan zen.
Alkatetzak
Bizkaian 9 alkatetza lortu zituen:
Nafarroan 9 alkatetza lortu zituen:
Foru aldundiak eta Nafarroako Parlamentua
Hiru foru erakunde hauetan, EAE-ANVk 28.128 legezko boto lortu zituen.
NGC 7000
Ez da zehatz ezagutzen Lurretik ze distantziara dagoen NGC 7000 nebulosa, ezta argi igortzea eragiten duen hidrogenoaren ionizazioa eragiten duen izarra zein den ere. Iturriren batzuk dioten bezala, Deneb baldin bada nebulosa argiztatzen duen izarra, NGC 7000tik Lurrera dagoen distantzia 1.800 argi urtekoa izango litzateke.
Charmes-sur-l'Herbasse
Biztanleria
2007an Charmes-sur-l'Herbasse udalerrian erroldatutako biztanleak 855 ziren. Familiak 302 ziren, horien artean 57 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 33 bakarrik bizi ziren emakumeak), 86 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 143 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 366 etxebizitza zeuden, 306 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 38 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 340 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 306 etxebizitza nagusietatik 235 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 78 etxek lau zituzten eta 188 etxek bost zituzten. 245 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 104 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 185 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Charmes-sur-l'Herbasse udalerrian 326 unitate fiskal zeuden, 930 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.239 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 34 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Miren Koruko Gonzalez Galarraga
Bizitza
Koro 2011z gero Xabier Mendiguren Bereziarturekin bizi da.
Eskola-maistra
Amara Berriko Balearrantzaleen kalearen 6eko lehen pisuan Korok lokal bat eskuratu zuen eta bertara mugitu zen 80 ikaslerekin. Ahizpa Arantza ere bertara joan zen maistra.
Ramses X.a
Ramses X.aren erregealdia
Bere erregealdia, hiru edo lau urtekoa izango zen, egiptologo gehienen iritziz, eta ez bederatzikoa, antzinak zenbait adituk uste zuten bezala.
Deir el-Medinako langileen greba
Ramses X.a, Egiptoko Inperio Berriko azken erregea da, noren bere Nubia gaineko gobernua, Anibako idazkun batek ziurtatzen duen.
Ana de Armas
Biografia
Anak bi urtez egon zan ezkonduta Marc Clotetekin, 2011etik 2013arte. Gaur egun bere senarra Franklin Latt da, 2021. urtetik daramate batera eta berarekin kontatuta lau emazte eduki ditu bere bizitzan zehar. Franklin estatubatuarra da eta Creative Artist Agency-n lan egiten du.
Arturo Prat
Prat-en izena Txileko plazetan, kaleetan, eraikinetan eta beste egitura batzuetan oroitzen da. Bere izena Txileko lau gerraontzi handienetakoa izatera iritsi zen, 1950eko hamarkadako Brooklyn klaseko gurutze-ontzi estatu batuetar bat barne hartuta, County klaseko destruktore britaniarra 1983tik 2006ra bitartean, eta berriki, Jacob van Heemskerck klaseko fragata holandarra 2006an Txileri Capitan Prat izenaz emana. Txileko Antartikako ikerketa instalazioetako bat, Arturo Prat geltokia eta Txileko Itsas Akademia, Escuela Naval Arturo Prat izenekoak dira. Bere erretratua 10.000 peso txiletarko biletean agertzen da. Horrez gain, Arturo Prat Unibertsitatea sortu zen 1984an, Iquiqueko campus nagusia izan zen, non heroiak egin zituen ekintzak.
Coutances
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Esloveniako saskibaloi selekzio nazionala
Jokalari ezagunak
(2017ko iraila arte).
Lau koloreen teorema
Frogapen eztabaidatua
Lau koloreen teorema ordenagailu bidez frogatua izan da. Hala ere, matematikari batzuek ez dute frogapena onartzen eskuz pertsona batek egiaztatu ezin dituen xehetasun kopuru handia dela eta.
Saint-Florent-le-Vieil
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Suilven
Suilven, 'Sula Bheinn', Eskoziako mendi bat da. 723 metroko garaiera du.
Saint-Florent-le-Vieil
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Florent-le-Vieil udalerrian 44 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.244 hektarea erabiltzen.
Eitaro Matsuda
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama F. Marinos.
Bărbulețu
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Lotella rhacina
Lotella rhacina Lotella generoko animalia da. Arrainen barruko Moridae familian sailkatzen da.
Belatxikieta
Belatxikieta mendia Aramotzeko mendilerroaren tontorrik garrantzitsuenetakoa da. 661 metroko altuera du. Belatxikietan mendiaren tontorrean mugarri handi bat dago.
Travancoria elongata
Travancoria elongata Travancoria generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Yuya Takagi
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC.
Saint-Ouen-sur-Iton
Etxebizitza
2007an 368 etxebizitza zeuden, 335 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 360 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 335 etxebizitza nagusietatik 270 bere jabearen bizilekua ziren, 62 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 38 etxek hiru zituzten, 80 etxek lau zituzten eta 206 etxek bost zituzten. 256 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 139 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 178 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Jesusen urtsulatarrak
Historia
Kongregazioa 1802ko uztailaren 2an sortu zuten gazteen hezkuntzarako eta gaixoen arretarako. Hasieran, Aditz Harakinduaren Alijen Kongregazioa deitu zioten, eta laster urtsulatar izena hartu zuten, Frantzian erlijioso horiek apostolutza egiteko zituzten pribilegioez gozatzeko, aita santuaren klausurara behartuta egon gabe. Lehenengo erlijiosoek 1806ko azaroaren 21ean eman zituzten botoak, eta Charlotte-Gabrielle aukeratu zuten nagusi.
Alina María Hernández
Alina María Hernández (1970eko azaroaren 12a - 2016ko urriaren 8a), ikuskizunaren alorrean Cachita goitizenez ezaguna, kubatar telebistako aktorea zen.
Cambolaset
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Isidoro Gaztañaga
Biografía
Ondoren, Isidoro Gaztañaga edo "Izzy", AEBetara joateko deia jaso eta herrialde hartara bertaratu zen. Gaztañaga natuaren indar bat omen zen: indartsua, erresistentzia eta estrategia handikoa eta ring-ean jotzaile gogorra. Gorputzez proportzionala eta lineaz justua zen, nahiz eta boxeolari oso irregularra eta harrigarria izan: onenari irabazi eta sailkapeneko azken boxeolariaren aurka galtzeko gai baitzen.
La Chapelle-du-Bois-des-Faulx
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Baskervilletarren zakurra
Baskervilletarren zakurra (jatorrizko ingelesezko izenburua The Hound of the Baskervilles) Sir Arthur Conan Doyle eskoziar idazleak Sherlock Holmes detektibeari buruz idatzitako hirugarren eleberria da. Lehenbiziko aldiz 1901-1902 artean The Strand Magazine hilabetekarian atalka argitaratu zen. Hego-mendebaldeko Ingalaterrako Devon konderriko Dartmoor eskualdean girotuta dago.
Argumentu
Sir Charles Baskerville jauntxoa Devon konderriko Dartmoor eskualdeko mortu bakarti batean hilda topatu dutenean, haren lagun Mortimer doktoreak Londresera joan eta Sherlock Holmesi kasua argitzeko laguntza eskatu dio.
Horren ondoren, medikuak Sherlocki gorpuaren inguruan agertutako zakur oin-arrastoak aipatu dizkio. Bestalde, aholku eske joan zaiola aitortu dio halaber, bizirik geratzen den Baskervilletarren ondorengo bakarra, Sir Henry, ondorengotza onartu eta jasotzeko asmoz Estatu Batuetatik Ingalaterrara iristeko zorian baita (familiaren dirutzaz gain, Baskervilletarren etxaldearen jabetza ere jaso behar du). Sendagileak ez daki zer egin, ustez jendea beldurtzeko familiaren kondaira zena orain egiazkoa ote den beldur baita, hots, Sir Henryren bizia arriskuan dagoela. Holmesek lasai dadin erantzun dio, denbora osoan Sir Henryren alboan egongo delako, kasua argitzeaz arduratzen den bitartean. Geroago, Mortimer doktorea Sir Henryrekin itzuli da, biak ere guztiz larriturik, gutun misteriotsu bat iritsi baitzaie, egunkari batetik moztutako hitzez osatua, "mortu" salbu (hori eskuz idatzita dago). Haren mezua zera da: "Zeure bizitza maite baduzu, mortutik urrun egon zaitez".
Istorioak, alegiazkoak nahiz egiazkoak
Bere mendeurrena ospatzeko, Bilboko Udalak euskarazko itzulpena argitaratu zuen, Andres Urrutia euskaltzainburuak egina.
Chazey-sur-Ain
Chazey-sur-Ain Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Riku Furuyado
Riku Furuyado (古宿 理久) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC.
Marko Aurelioren zaldizko estatua
Marko Aurelioren zaldizko estatua, brontzezko estatua bat da, 3 metro inguruko altuera duena. II. mendekoa da, gutxi gora-behera. Estatua honetan, enperadorea Marko Aurelio den arren, Augustoren estatuekin antzekotasun handia du. Estatuaren gai nagusia, botere eta handitasun jainkotiarra da, enperadorea, bere benetako garaiera baino handiago eginik eta bere eskua luzatuz, Augustoren erretratuen oso keinu bereizgarria. Kasu honetan, keinua, historialari batzuen arabera, zaldipean eroritako etsai batekiko errukiaren adierazgarri ere izan daiteke (Erdi Aroko istorioetan oinarritutako historialari batzuen arabera, estatuan, agintari barbaro bat, zaldiaren eskuineko aurreko hankaren aurrean belauniko zegoela zehazten dutenak). Irudi honek, xede bezala, enperadorea, beti dirurik gabe eta konkistatua zegoen lurreko jaun bat bezala agerraraztea zuen. Baina, armarik eta armajantzirik ez daramanez, Marko Aureliok, dirudienez, gehiago igortzen du bake irudi bat heroi militar batena baino, berak bere burua eta bere erresuma hartzen zituen bezala.
Leigné-sur-Usseau
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Étreux
Étreux Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an ÉtreuxÉtreux udalerrian erroldatutako biztanleak 1.604 ziren. Familiak 697 ziren, horien artean 231 pertsona bakarrekoak ziren (88 bakarrik bizi ziren gizonak eta 143 bakarrik bizi ziren emakumeak), 214 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 185 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 67 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Txinatar horoskopo
6. Sugea
Ederrak eta eleganteak izaten dira. Oso azkarrak eta lagunkoiak dira. Sentiberak dira eta humore ona dute. Lasaiak dira baina atakatzen dituzunean oso errez haserretzen dira. Beti daude laguntzeko prest baina batzuetan pesadak izan daitezke. Oso ligoiak dira.
7. Zaldia
Ahuntza, txakurra, tigrea eta oiloarekin ondo eramaten ohi da, bestalde tximinoarekin ez.
Última Esperanza probintzia
Ezaugarri nabariak
Probintzia honetan, Torres del Paine Parke Nazionala, Cerro Torre eta Cerro Chaltén nabarmentzen dira, Hego Amerikako mendi gailur ikusgarrienetako batzuk biltzen dituena. Gainera, glaziar ez-polar handienaren zati bat, Hego Patagoniako izotz-zelaia da Última Esperanzan. Cueva del Milodón Monumentu Naturala, non Historiaurreko giza okupazioa dokumentatu den, ere probintzia honetan dago.
Txinatar horoskopo
12. Txerria
Oso lasaiak dira eta babes gabekoak. Fidagarriak eta azkarrak dira. Sentsibleak dira eta haien bizitza oso tristea izan ohi da. Bizitza disfrutatzen badakite.
Txerria diren pertsona famatu batzuk: Woody Allen, Al Capone eta Alfred Hitchcock.
Pello Urzelai
Biografia
2010. urtean ''Amesgaiztoa. Egunkaria auziko epaiketaren kronika'' liburua egin zuen, Egunkaria Auziko protagonisten lekukotasunarekin. 1999an Su-etenaren apustua liburua argitaratu zuen, Lizarra-Garaziko akordiotik (1998-09-12) Udalbiltzaren sorrerara (1999-09-18) joan zen urtearen kronika.
Feuquières-en-Vimeu
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.126 etxebizitza zeuden, 1.038 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 59 hutsik zeuden. 985 etxeak ziren eta 139 apartamentuak ziren. 1.038 etxebizitza nagusietatik 711 bere jabearen bizilekua ziren, 301 alokairuan okupaturik zeuden eta 27 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 45 etxek bi zituzten, 219 etxek hiru zituzten, 335 etxek lau zituzten eta 434 etxek bost zituzten. 615 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 544 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 327 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Feuquières-en-Vimeu udalerrian 1.059 unitate fiskal zeuden, 2.495 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.400 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Feuquières-en-Vimeu udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 525 hektarea erabiltzen.
Mapa
Mapa motak
Ohiko mapa guztiak mapa geografikoak dira, baina gaur egun hedaduraz bestelako mapak ere osatzen dira: garun-mapak, DNA mapak
Malmasin
Malmasinek 361 metroko altuera du. Ollargan auzotik igo daiteke, baita Basauri eta Arrigorriagatik ere. Izan ere, mendi honek Bilbo, Basauri eta Arrigorriagarekin muga egiten du.
Psoriasi
Klinika
3. Auspitz-en zeinua (patognomonikoa): lesioaren gainazalean puntu gorrixken agerpena ematen da papila dermikoen kapilarren hausturagatik.
Forma Klinikoak
3. Onikodistrofia garrantzitsua: azkazal azpiko onikolisi eta hiperkeratosia.