cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sirakusa
Portuak
Hiriko bi portu nagusiak Ortigian daude: bata uhartearen mendebaldean eta bestea ekialdean; hurrenez hurren, Portu Txikia edo Lakkios portua (greziarren marmolezko portua dena) eta Portu Handia, elkarren artean hiru zubik koroatutako ubide baten bidez lotuak. Mediterraneoko lehen portuetako eta antzinakoenetako bat izatean, Sirakusako portuak mila urteko historia komertziala du, baina gaur egun Sirakusako kaiak egokiagoak dira aisialdiko nabigaziorako (Portu Handia) eta arrantzarako (Portu Txikia): 300 amarraleku inguru Portu Handian eta 700 amarraleku Portu Txikian. Funtzio komertziala, nagusiki, Santa Panagiako kaiak betetzen du, petroliontziak, kimikariak eta gasontziak amarratzea ahalbidetzen duena, kai luzearen bidez, zentro petrokimikoaren LUKoilari kasu eginez. Beste portu txikiago batzuk Rifugioko portua (Santa Panagia badiaren barnean dagoena), Ogninako portua eta Fontane Biancheko portua da.
Aireportuak
Sirakusak, hirian, hidrohegazkin base bat du, XIX. mendearen hasieran eraikia, aktibo egon zen hidrohegazkinak garraiatzeko erabiltzen zirenean ibilgailuaren nagusi moduan, eta, ondoren, Sirakusako komando militarren egoitza bihurtu zen. 2007ko iraila eta 2008ko udaberria bitartean, berriz aktibatu zen Ennako ur-hegazkinen basearekiko konexio baten bidez. Hiritik 6 km hego-mendebaldera Rinaurako aerodromoa dago, aisia edo kirol jarduerak egin ditzaketen hegazkinez hornitua.
Hiri-mugikortasuna
Hiriko mugikortasun nagusia AST (Azienda Siciliana Trasporti) autobusek ematen dute, hiriko puntuen eta Sirakusan udal partzuergo libreko udalerrien arteko loturak egiten baitituzte. Eguneroko bidaiek hiriburua Siziliako beste hiri nagusiekin lotzen dute.
Glaukoma
Glaukoma begiko gaixotasuna da, begi-globoan neurriz gaindiko tentsioa denean sortzen dena. Pixkanaka ikusmena galtzen da, eta ikusmen-nerbioa hondatzen du gaixotasun honek. Bat-bateko atakeak izan daitezke edo pixkanaka azal daiteke.
Putzu
Putzuek sakonera, ur bolumen eta ur kalitate ezberdinak izaten dituzte. Maiz, gainazalean aurki daitekeen urak baino mineral gehaigo ditu suspentsioan eta ur hori leuntzeko tratamendua behar izaten da sarri. Artseniko, burdin eta manganesoa baldin badago ura tratatu behar da edan ahal izateko.
Honorio
Flavio Honorio (Flavius Honorius; Konstantinopla, 384ko irailaren 9a - Ravenna, 423ko abuztuaren 15a) 395etik hil zen arte mendebaldeko erromatar enperadorea izan zen. Teodosioren seme gazteena zen, eta, hortaz, Arkadio ekialdeko enperadorearen anaia ere bazen.
Callimont (Pennsylvania)
Callimont Pennsylvaniako borough bat da. Somerset konderrian kokatua dago. 2010ean 41 biztanle zituen, 11.28 kilometro koadrotan banatuta.
Arte Martzialen Txapelketa (Dragoi Bola)
Arte Martzialen Txapelketa (jatorrizko japonieraz 天下一武道会 edo Tenkaichi Budōkai ?, Zerupean indartsuena esan nahi du) Dragoi Bola manga eta animeko fikziozko arte martzialen txapelketa bat da. Lehen txapelketa 3. liburukian agertzen da eta 16. liburukira arte garrantzia handia izan zuen. Seriea aurrera joan ahala gero eta garrantzia gutxiago izan zuen ordea, gure lagunen indarra Lurreko gainerako borrokalarien mailaren oso gainetik baitzuden.
Arte Martzialen 25. Mundu Txapelketa
Haur-kategorian Trunksek eta Son Gotenek ere izena eman zuten, finalera erraz iritsi, eta Trunksek irabazi zuen bien artean zuten akordioa bete gabe.
Palluau
Palluau Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Senoncourt
Biztanleria
2007an Senoncourt udalerrian erroldatutako biztanleak 212 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Palluau
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Arte Martzialen Txapelketa (Dragoi Bola)
Arte Martzialen 28. Mundu Txapelketa
Txapelketa hau da mangaren amaiera, eta garailea nor izan zen ez zen agertu. Son Goten Panen aurka borrokatu zela agertu zen animean, ikusitakoaren arabera, azken honek irabazi zuelarik Gotenek utzita. Pentsatzekoa da Boo Jaunak ere Goteni irabazten utzi ziola. Captain Chickenek txapelketa utzi eta Kirano hurrengo fasera pasa zen Gotenen aurka borrokatzeko, honek irabazten duelarik. Ez dakigu ezer finalerdietako Vegeta eta Trunksen arteko borroka hipotetikoari buruz. Irabazleak Panen aurka borrokatu beharko zuen hurrengo fasean. Ez dakigu hiru hautagaien artean (Trunks, Vegeta, Pan) nor izan zen Satan Jaunaren aurka final nagusia jokatu zuena, nahiz eta Satan jotzen den irabazletzat beste behin ere.
Tenkaichi Daibudōkai
Tenkaichi Daibudōkai (天下一大武道会, Arte Martzialen Txapelketa Handia, "Indartsuena Zerupean") Gyosan Moneyk bere seme Dollaren omenez antolatutako txapelketa da. Ginga Giri-Giri!! Butchigiri no sugoi yatsu pelikulan azaltzen da eta Boujackek saboteatuko du.
Likidazio-balio
Likidazio-balioa aktibo baten berezko prezioa izango da, merkatu irekia n honakoaren salmenta espero denean. Aktiboaren likidazio balioa merkatuko prezio orokorra baino baxuagoa izaten da. Beste era batera, Funtseko partaidetza bakoitzak egun jakin batean duen preziotzat definitzen du.
Antoigné
Etxebizitza
2007an 210 etxebizitza zeuden, 186 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 208 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 186 etxebizitza nagusietatik 152 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 55 etxek lau zituzten eta 107 etxek bost zituzten. 164 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 78 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 101 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Oslo
Etimologia
Osloren erdigunea Oslofjord fiordoaren amaieran dago. Gune horretatik, hiria bai iparralderantz bai hegoalderantz hedatzen da, fiordaren bi aldeetatik, halako moduz non hiriguneak U baten antzeko itxura hartzen duen. Hiriaren iparraldean eta ekialdean, basoz estalitako mendiek (Marka) ikuspegi ederra eskaintzen dute.
Ondasun nabarmenak
Karl Johans gate (Karl Johan erregearen omenez horrela izendatua) da hiriko kale garrantzitsuena, eta bi toki elkartzen ditu: Osloko tren-geltoki nagusia, ekialdean, eta Errege Jauregia, mendebaldeko muturrean kokatua, muino baten gainaldean. Kale honen luzeraren erdialdean kokatuta dago Norvegiako Parlamentua, norvegieraz Storting izenekoa. Bere egoitza, Emil Victor Langlet arkitekto suediarrak diseinatua, 1866an bukatu zuten eraikitzen. Parlamentutik kalean gora joanez, Nationaltheatret dago; alegia, Norvegiako Antzoki Nazionala.
Faverolles (Orne)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cathorops steindachneri
Cathorops steindachneri Cathorops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Leize (musika taldea)
Historia
1993an, Loca pasion laugarren diskoa kaleratu zuten. Disko hori kaleratzearekin batera, Patxik eta Toñok taldea utzi zuten, urte askotan jotzen ibili ondoren. Beraien ordez, Miguel Obregon (Gitarra) eta Javier Hoyos sartu ziren taldean eta formazio berriarekin Todo por el suelo kaleratu zuten 1995. urtean. Disko horren aurkezpen birarako, Roberto Moledo elkartu zitzaien, gitarra jotzaile. Bira horren ondorioz, 1997an Esto es lo que hay zuzeneko disko bikoitza grabatu zuten Madrilen. Diska hau kaleratu ostean, taldea desegin egin zen.
Molibdeno
Erabilera nutritiboak
Odol eko molibdeno kontzentrazioa hartutakoaren menpe dago, baina normalean 5 ng/ml bitartekoa izaten da. Mineral hau ehun eta gorputzeko ingurune likidoetan kontzentrazio txikietan dago. Plasman proteina garraiatzailea molidbato eran batzen zaie. Molidbatoaren forma biologiko aktiboa molibdenoaren kofaktore bezala ezagutzen da, CoMo izenarekin ere ezagutzen da. CoMo bost entzima garrantzitsuren kofaktorea da; hala nola, oxidasa, xantina deshidrogenasa, sulfito oxidasa, aldehido oxidasa eta nitrato reductasa.
Alcalà de Xiverteko geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Thalassarche cauta
Thalassarche cauta Thalassarche generoko animalia da. Hegaztien barruko Diomedeidae familian sailkatua dago.
Lavello
Lavello Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Modu (musika)
Teoria musikalean modua zenbait adiera ditu, testuinguruaren arabera:
Uraren Bandera
Estropada
Lehenengo txandan, 2007ko TKE Ligan azken bost postuetan gelditu ziren eta igo berria zen Tiran elkarteek parte hartu zuten. Bigarren txandan, 2007ko TKE Ligan lehenengo sei postuetan gelditu ziren traineruek hartu zuten parte.
María Gámez Gámez
María Gámez Gámez (Sanlúcar de Barrameda, Cádiz, 1969ko urtarrilaren 29a) cadiztar abokatua, funtzionarioa eta politikaria da. Malagako Udaleko zinegotzia izan zen 2011tik eta 2016ra, Gobernuaren ordezkariordea Malagako probintzian 2018tik eta 2020ra. 2020an, 175 urteko historia zuen Guardia Zibilaren lehen emakume-zuzendari nagusia izan zen 2020ko urtarriletik 2023ko martxora.
Biografia
Esteponako farozainaren hamaika seme-alabetatik txikiena da. Zuzenbidean lizentziatu zen Malagako Unibertsitatean eta ondoren, Goi Mailako Enpresa Zuzendaritzan diplomatu zen San Telmo Nazioarteko Institutuan. Andaluziako Juntan eta Malagako Udalean Administratzaile Orokorren Goi Mailako Kidegoko maila handiko funtzionarioa, Malagako Nekazaritza eta Arrantza Ordezkaritzan hasi zen lanean. Gero, 1992tik 1994ra, Sevillako Arartekoaren bulegoan aritu zen lanean. Andaluziako Administrazioan, Sevillako Lan eta Gizarte Gaietako Ordezkaritzatik eta Malagako Turismo eta Kirol Ordezkaritzatik igaro zen. 2004an Berrikuntza, Zientzia eta Enpresa Saileko ordezkari izendatu zuten Malagan, eta 2008tik 2010era Andaluziako Juntako Gobernuaren ordezkari ere izan zen.
Ibilbide politikoa
2016. urtean utzi zuen politika, baina handik bi urtera itzuli zen, 2018ko irailean, Gobernuaren ordezkariorde izateko. Garai hartan, Julen Rosellóren erreskate-operazioan buru zela egin zuen kudeaketa. Martxoaren 8ko manifestazio feministetan eta Malagako genero-indarkeriaren aurkako azaroaren 25eko mobilizazioetan ere parte hartu zuen.
Guardia Zibilaren 1. emakumezko zuzendaria
2020ko urtarrilean iragarri zen, Barne Ministroaren proposamenez, Fernando Grande -Marlaska, eta Defentsa ministro zen Margarita Robles, Guardia Zibilaren zuzendari berria izango zela Félix Azónen ordez, eta 175 urteko historia duen erakunde horren buru den lehen emakumea izango zela.
Magnitude bolometriko
Magnitude bolometrikoa, izar batek energia igorpena atmosferarik gabe eta uhin luzera guztietan neurtu ahal izango balitz izango lukeen itxurazko magnitudea da.
Maratea
Maratea Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
San Francisco (filma)
Sariak
Filmeak oskar bat irabazi zuen eta beste bost nominazio jaso zituen.
Portunus
Portunus (Portunes ere deitua) erromatar mitologian, ate eta giltzen jainkoa zen, Tiber ibaiaren ibarrean aurkitzen ziren gari aletegien babeslea.
Oinezko
Oinezkoa kale eta bideetan oinez dabilen pertsona da. Batzuetan, testuinguruaren arabera, oinezkoa zaldizkoari edo gidariari kontrajartzen zaio. Oinezkoen abiadura 1 m/s inguru da (hau da, batez beste 3,6 km/h: 2,5-4 km/h bitartean baldintza ertainetan dagoen txangozale batentzat eta 4-5 km/h bitartean hiri-ingurune batean ). Lur lauan, 4 km/h-tik behera ibilera arrunta izango da, 4-5 km/h bitartekoa ibilera dinamikoa, 5-6 km/h bitartekoa ibilera lasterra eta 6 km/h-tik gorakoa kirol-ibilera. 2012an, 50 kilometroko errekor atletikoa 3 h 42 izan zen, hau da, 13,5 km/h-ko batez bestekoa.
Gliese 784
Gliese 784gandik gertuen dauden izarrak Gliese 783, 3,2 argi urtera, eta Gliese 754, 3,8 argi urtera dira. Delta Pavonis distiratsua Gliese 784gandik 7,3 argi urtera dago.
Gif-sur-Yvette
Diru sarrerak
2009an Gif-sur-Yvette udalerrian 7.766 unitate fiskal zeuden, 20.450,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 32.488 euro zen.
Poecilia
Poecilia Poeciliidae familiako arrain ziprinodontiformeen genero bat da.
Saint-Martin-sous-Montaigu
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Martin-sous-Montaigu udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 180 hektarea erabiltzen.
Bassinhac
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bassignac udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 486 hektarea erabiltzen.
Allery
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Loiolako kuartela
Eraikinen proiektua
Urtetan Donostiako Udalak Kuartelen lurretan etxebizitzak eraikitzeko proiektua defenditu du. Espainiako Armadak, bestetik, aurka agertu da. 2020an, EAJk eta PSOE itun baten sinaketa aurkeztu zuten; horren truke EAJk 2021ean Estatuko Aurrekontuen Proiektua Espainiako Parlamentuan babestuko luke. Horrek Espainia maila aurkako kanpaina eragin zuen; eskuina espainiarraren ikus puntutik operazioarekin Espainiako Armada Donostiatik ateratzea lortuko baitzen. Gero jakin zen militarrak Loiolako beste leku batera joan zirela jakin zen, Hipikako instalazioetara. Momentuz ez dago garbi operazioaren etorkizuna; lurrak 6.500 m² dira.
The Devil at 4 O'Clock
Filmak 1961eko urriaren 18an estreinatu zen Ameriketako Estatu Batuetan eta Max Cattok idatzitako eleberrian dago oinarriturik.
Munduko Kros Txapelketa
Historia
1903 eta 1972 artean Nazioen Krosa jokatu zen eta 1973an Munduko Kros Txapelketak hartu zuen haren lekua, Atletismo Federazioen Nazioarteko Elkarteak (IAAF) antolakuntaren ardura hartu zuenean.
Mendigorria
Mendigorria Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Erriberriko merindadean eta Izarbeibar-Novenera eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 28,8 kilometrora. Altuera 317 eta 519 metro artekoa da, eta 39,10 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Etimologia
Mendigorria euskal jatorri garbiaren toponimoa da, mendi (herriak mendi baten gainean duen kokapenari erreferentzia eginez) eta gorria (kasu honetan, inguruko landarediaren koloreari baino gehiago, "soildu" bezala ulertzen dela uste da, hau da, zuhaitzik gabea) hitzek osatua; beraz, herriaren izenak etimologikoki "mendi gorria" edo "mendi zuritua" esan nahi du.
Historia
Mendigorriko lehen biztanleak burdin arokoak dira, aurkitutako garai hartako aztarnen arabera. Udalerria, K. a. I. mendean erromatartu zen, eta ondorengo hiru mendeetan garatutako herri erromatarrak garapen handia izan zuen. Andion, erromatar garaiko Andelosekin erlazionatuta dagoen hiria, Plinio Gaztea bezalako geografo grekolatinoek deskribatua. 1980tik Andiongo Andre Mariaren baselizaren inguruan indusketak egiten ari dira, eta hiri-eremuaren zati bat eta hiria urez hornitzeko sistema hidrauliko osoa aurkitu dira: 122 metroko luzerako presa Iturranduzko errekan, depositu erregulatzaile bat eta harlandu kanal batez osatutako akueduktua, arkuen gainean, barrutik berunezko hodi bat zuela. Orain arte aurkitutakoaren arabera, biztanleria I. mendean dago, eta IV. mendera arte loratu da. Behin betiko despopulatzea XV. mendekoa da. Erromatar hilarri batzuk baliatu ziren baselizaren hormetan.
Erdi Aroa
XIV. mendetik XV. mendera, Gaztelaren inbasioek, kalte handiak eragin zituzten herrian, horrela, 1378an Gaztelako ejerzitoak herria okupatu zuten, baina 1463an, mendigorritarrek erasoari eustea lortu, eta gaztelatarrak kanporatzea lortu zuten. 1463an, Joan II.a erregeak, Mendigorriko hiribilduak beaumontarren aurkako defentsan ahalegin osoz aurre egin ziola kontuan hartuta, ordaindu ohi zuen bularraren abolizioa eman zion, 153 florin eta 5 lodi baitzen urte bakoitzean, eta erregeak herrian zituen gainerako eskubide guztiena, aurrerantzean ezer ez ordaintzeko moduan. Erregeak zioen Gaztelakoak hiribildua hesitu eta borrokatu zuela, eta bertako bizilagunek ahalegin handiz defendatu zutela, eta, horregatik, petxa horretatik askatzeaz gain, Mendigorria hiribildu on egin zuela, baita bere auzokoak ere, frankoak, basatiak, inozoak, infantzoiak eta hijosdalgoa, Foru Orokorrera forudunduz, eta herria Uharte Arakil hiribilduaren ondoren Nafarroako Gorteetan jarrita eduki zezala. Baina Mendigorriko petxaren gainean Iruñeko katedralaren alde 80 libera esleituta zeudenez, erregeen arimek ospatzen zituzten urteurrenen nolabaiteko fundazioagatik, eta herria zama horretatik askatu ezin zuenez, betiko libre utzi zuen, haren saritzat, ardoaren gaineko aleben ezarpenetik, urtean 50 libratan tasatua zegoena. Hala ere, horren arabera, 1472an Joan Ezpeletak, erregearen txanbarlenak, Mendigorriko bularra betiko zeukan, katedraleko edo Iruñeko kapituluko 80 liberak izan ezik. 1474an, Joan II.ak Mendigorriari eman zion kuartel bakoitzeko 20 florin bakarrik ordaintzea betiko. Urte berean Leonor I.a Nafarroakoak zioenez, Mendigorriko hiribildua Luis II.a Beaumontekoa Leringo kondeak setiatu zuen bere aldekoekin bi hilabetez, harik eta printzesa bera Piarres Azkoiengoarekin eta erregearen esaneko jendearekin joan zen arte, leku hura altxarazteko, eta garai hartan Luis jaunak, Gares, Larraga, Artaxoa, Mañeru, Obanos, Aniz eta Zirauki herriekin batera, Garesko bizilagunak izan ziren. Horregatik eta Mendigorriak erakutsitako fideltasunagatik, printzesak beste hitz batzuk eman zizkion, eta herri erasotzaile horietako zati bat bere jabetzapean ezarri zion betirako, jasotako kalteak ordaintzeko. Joan II.a erregeak pribilegio hori berretsi zuen 1476ko abuztuan Lizarran. 1494an Mendigorria hiribilduak kuartelen kontribuzioan 27 libera ordaintzen zituen kuartel bakoitzeko, baina emandako kuartelak esker onez ez ordaintzeko pribilegioa zuela alegatzen zuen.
Aro Garaikidea
Iberiar Penintsulako gerrapean, frantziarrek Mendigorria gotortu zuten, Nafarroako beste herri batzuekin batera, gerrilarien aurkako neurri gisa, Erresuma osoan zehar baitzebilen. Haietako batek, Andres Egiagirre bertakoak, 400 boluntario elkartu zituen, eta Frantziaren aurkako batailoi bat eratu zuen. 1809ko abenduaren amaieran, Xabier Minaren gerrilarien partida Mendigorria hirira etorri zen, Harispe jeneralaren agindupeko tropa frantziarrengandik ihesi, Lizarratik gertu borroka egin baitzuen haiekin. Meategiak Arga eta Ega ibaien zubiak mozteko agindu zuen, baina Garesko zubia moztean, frantziar abangoardia agertu zen.
1813ko apirilaren erdialdean, Andre Maria eliza zaharra okupatzen zuen Mendigorriko goarnizio frantziarrari eraso zion. Frantziarrek gogor eutsi zioten, eta Espotzek tenpluari su emateko agindu zuen, defendatzaileek amore eman behar izan zutelarik. Gares hiribilduan frantziar goarnizio ugari zegoen, baina ez zen ausartu Mendigorriko goarnizioari laguntzera. Clausel jeneralak hori jakin bezain laster, Garesera etorri zen Espotz Minari erasotzera, baina ordurako Zangozarako bidean zegoen. 1813ko maiatzaren hasieran, Clausel jeneralaren tropak Garesen, Artaxoan, Mendigorrian eta Tafallan kokatu ziren, eta Espotz dibisioko hirugarren eta bosgarren batailoiek ikusi zituzten. Hilabete bereko 12an Clausel bere jendearekin Zangozara joan zen, gerrilarien batailoiak Erronkaribarrara erretiratu ziren bitartean. Sistema konstituzionalaren aurkako oposizio handia zegoen Mendigorrian. Urte bereko ekainaren 13an aldarrikapen errealistak iritsi zitzaizkion alkateari. Ordu batzuk geroago, Jose Antonio Goñi buruzagi errealista iritsi zen, eta aldarrikapenak irakurri eta ondo ikusteko moduko lekuetan jarri zituen. Urte horretako Garesko borrokan Mendigorriko Jose Salvador tenientea nabarmendu zen. 1822. urte inguruan, absolutista sutsuek beren burua nabarmendu nahi zuten, urte bereko maiatzean Mendigorrian gertatutakotik ondoriozta daitekeenez. Gau batean, udaletxeko frontisean zegoen Konstituzioaren ohola hautsi zuten. Honek berehala eman zuen bidegabekeriaren berri, eta paretaren gainean, Konstituzio plaza, idazteko agindu zuen. Ezin izan zen jakin nor izan zen egilea.
Demografia
biztanle zituen Mendigorriak.
Ekonomia
2003an elektrizitatearen Espainiako kudeatzaile publikoa den Red Eléctricak Castejon eta Gasteiz artean 400.000 volteko goi-tentsio linea bat eraikitzeko proiektua proposatu zuen. Proiektu horren arabera 46 metroko goi-tentsio dorreak eraikiko ziren Lizarraldeko hainbat udalerri zeharkatuz. 2008an proiektuaren aurkako talde bat sortu zen, eta 2010eko urtarrilaren 31n proiektuaren inguruko bozketa antolatu zen Arabako bortz herri eta Nafarroako hogei herritan. Ezezko botoak %98,9 izan ziren.
Foru hauteskundeak
Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:
Alexandria (Alabama)
Alexandria Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Calhoun konderrian dago, Alabama estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Rafael de Penagos
Biografia
1913an, Parisera eta Londresera joateko ikasketa beka lortu zuen. Bueltan aktibitate handia eraman zuen aurrera bai kartelak egiten baita ere publizitate munduan. Halaber, garaiko aldizkari garrantzitsuetan kolaboratu zuen: Nuevo Mundo, La Esfera edo Blanco y Negro. Argitaletxe batzuekin ere kolaboratu zuen: El Cuento Semanal, La Novela Corta, Prometeo.
Calomyscus urartensis
Calomyscus urartensis Calomyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Calomyscidae familian sailkatuta dago.
Melfi
Melfi Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Armaillé
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
Cawker City (Kansas)
Cawker City Kansasko hiri bat da. Mitchell konderrian kokatua dago. 2010ean 469 biztanle zituen, 2.58 kilometro koadrotan banatuta.
Bom Jesuseko funikularra
Inaugurazio-bidaia 1882ko martxoaren 25ean egin zen, eta Iberiar penintsulan egindako lehen funikular-bidaia izan zen. Jesus do Monte ermandadearen kudeaketapean, Santutegiaren oinetaraino iristen da, ehun metro baino gehiago eginda, Bom Jesuseko eskaileren aldamenean, eta San Longinoren zaldi-estatuaren ondoko gailurrean amaitzen da.
2013ko maiatzaren 23an interes publikoko monumentu izendatu zen.
Silinaita
Ezaugarriak
Silinaita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.
Beamys hindei
Beamys hindei Beamys generoko animalia da. Karraskarien barruko Cricetomyinae azpifamilia eta Nesomyidae familian sailkatuta dago.
Fay (Orne)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Donostiako Informatika Fakultatea
Sorrera eta hasierako urteak
1976ko martxoaren 4ko dekretutik Espainian sortzen dira lehen Informatika Fakultateak: Bartzelonakoa Universidad Politécnican, Madrilekoa Universidad Politécnican ere, eta Donostiakoa Valladolideko Unibertsitatearen menpekoa.
Ikasketa-planen eboluzioa
Urteetan zehar hainbatetan berriztatu da Fakultateko ikasketa-plana. Hala, 1978/79 ikasturtean, hasierako informatika-ikasketak Lizentziatura bihurtu ziren (5 urte, 2 ziklotan antolatuta), eta geroxeago, 1982/83 ikasturtean, aldaketa batzuk egin ziren ikasketa-plan horretan. 1994/95 ikasturtean, Informatikako Lizentziatura Informatika Ingeniaritza bihurtu zen estatu osoan, eta ingeniaritza hori aldaketa batzuk jasan zituen 2001/02 ikasturtean. Bestalde, 2000/01 ikasturtean, hiru urteko Informatika Sistemen Ingeniaritza Teknikoa abiatu zen. Azkenik, Espainia osoan egin zen ikasketa-planen erreforma orokorra dela eta (Bologna plana), aurreko ibilbidea bukatutzat eman zen 2010/11 ikasturtean; hortik aurrera, eskaintza Informatika Ingeniaritzako Graduan kontzentratu da: 240 kreditu eta hiru espezialitate, 4 urtetan banatuta.
Ikasketak euskalduntzen egindako egindako urratsak
2016an Bikain Ziurtagiria jaso zuen Informatika Fakultateak, enpresa nahiz erakunde batean euskararen presentzia, erabilera eta kudeaketa egiaztatzen duen ziurtagiri ofiziala da hori. Unibertsitatean ziurtagiri hori lortu zuen lehen fakultatea izan zen EHUko Informatika Fakultatea.
Informatika liburuak (1984-2023)
1984/85 ikasturtean informatikako ikasketak euskaraz hasi ginen eskaintzen hasi zirenean ez zegoen euskarazko libururik, ez laborategiko eskulibururik, irakasleen apunteak baino ez. Ez zegoen arloko hiztegi finkatu bat: berezko terminologia proposatu, erabili eta hedatu behar zen. Baina gogoa eta gustua zegoen sasien gainetik ibiltzeko. 40 urte geroago bestelakoa zen egoera, oso bestelakoa. Ziztuan aldatzen den eremua da Informatika, eta ingelesa hizkuntza nagusia da, nondik sortzen, zabaltzen eta desagertzen baitira, abiadura larriz, termino, kontzeptu, tresna guztiak. Dena den, urte horietan hainbat eta hainbat liburutan plazaratu zen irakasleok euskaraz garatutako irakaskuntza- eta ikerkuntza-lana (aipatu gabe beste formatu batzuk: tesiak, webeko ikastaroak, apunteak, gardenkiak, ariketak, aplikazioen eskuliburuak...). Liburu horien erreferentziak bildu zituen Agustin Arruabarrena dekano ohiak 2016an katalogotxo batean, zaharrenak (zaharkituta zeudenak) eta berrienak, oraindik bero-bero zeudenak.
Péault
Diru sarrerak
2009an Péault udalerrian 219 unitate fiskal zeuden, 544 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.989 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Péault udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 707 hektarea erabiltzen.
Carnegie (Pennsylvania)
Carnegie Pennsylvaniako borough bat da. Allegheny konderrian kokatua dago. 2010ean 7,972 biztanle zituen, 4.19 kilometro koadrotan banatuta.
Tornu kalea (Gasteiz)
Tornu kalea Gasteiz ko kale bat da.
Mer de Glace
Geografia
Glaziarraren abiadura, begi hutsez ikusten ez bada ere, handia da, 120 metrotik gora urtean goiko aldean, eta 90 metro inguru urtean Montenvers eskualdean, hau da, zentimetro bat inguru orduko.
Servance
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 drogeria zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tomas Bilbao
Kultura
Eusko Ikaskuntzako kide izan zen, bai eta bere hizkuntza eta kultura atalekoa ere.
Politika
Mexikon Eusko Deia egunkariko lankide eta 1943ko Manifestuaren sinatzailea izan zen. 1954an Mexiko Hirian zendu zen.
Komunikazio transkulturala
Jatorria eta kultura
Gerra hotzaren garaian, Estatu Batuetako ekonomia denbora luzez itxita izan zen mundua bi bloke antagonikoetan banatuta zegoelako : Ekialdea eta mendebaldea. Alabaina, erlazio ekonomikoetan, sistema politikoetan eta teknologian eman ziren aurrerapen eta aldaketak, betiko kultur barrerak desegin egin zituzten. Negozioak nazioaren kapitalismo independente batetik, kapitalismo global bati aldatu zuen. Horrela, komunikazio transkulturala jatorriz negozioetan eta gobernuetan txertatu egin zen.
Gorakada orokorra
Nazioarteko merkataritzarekin eta globalizazioaren hazkundearekin, kultura ezberdinen artean, gatazkak eta nahasketak egoteak konponezina izango da. Kultur ezberdinetako jendeak zaila ikusten du komunikatzea eta bere estilo kultural ezberdinak eragina dute. Esate baterako, kultura indibidualistak, Estatu Batuak, Kanada eta Mendebaldeko Europa, independenteak eta menperatzaileak diren irudia adierazi egiten dute. Irudi independente hau besteen gain desberdinak direla adierazi nahi dute. Bestalde, Kultura interdependenteak, Asia, Latinoamerika, Afrika eta Hegoalde Europa, norberaren irudi interdependentea adierazi egiten dute. Besteen eta ingurumenaren arteko elkarreraginean askoz ere arreta handiagoa dute.
Nolabait, kultur diferentziak eragindako efektuak hizkuntza barrera gainidazten dute. Kultur diferentzia hau komunikazio transkulturalerako erronka handienetako bat da. Kultur ezberdinetako jendearen artean komunikazio zehatza oso zaila da. Kulturari esker, jendeak pentsatzen, ulertzen, entzuten eta gauzak ezberdin interpretatzen ditu. Adibidez, hitz berberek kultura ezberdinetako jendearentzat esanahi ezberdina izan dezakete. Hizkuntzak desberdinak direnean, eta itzulpena komunikatzeko erabili behar denean, gaizki-ulertze asko azaldu daitezke.
Gironville-sur-Essonne
Biztanleria
2007an Gironville-sur-Essonne udalerrian erroldatutako biztanleak 776 ziren. Familiak 271 ziren, horien artean 46 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 27 bakarrik bizi ziren emakumeak), 70 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 136 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 19 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Robert Roy MacGregor
Biografia
Glengyle herrian jaio zen, Loch Katrine inguruan (Stirling konderrian), eta hala azaltzen du Buchanan elizako bataioen erregistroak. Bere aita Donald MacGregor zen, eta ama, berriz, Margaret Campbell. Robert Roy MacGregorrek Mary Helen MacGregor of Comar ezagutu zuen beranduago, eta berarekin ezkondu zen 1693an. Lau seme-alaba izan zituzten: James (Gaelikoz Seumas Mòr eta Ingelesez James More deitua, alegia, "James handia"), Ranald, Coll eta Robert (Robin Òg Gaelikoz eta Robin Oig Ingelesez, hau da, "Robert gaztea"). Beranduago lehengusu bat hartu zuten semetzat: Duncan.
Bride of Frankenstein
Argumentua
Ekaitz gau batean, Percy Bysshe Shelleyk eta Lord Byronek Mary Shelley zoriondu dute Frankenstein eta munstroaren istorioagatik. Idazleak gogorarazten die bere asmoa ikasgai moral bat sortzea zela, eta oraindik ez diela historia osoa kontatu. Maryk gainerako gertaerak entzutera gonbidatzen ditu, aurreko filmean kontatutakoen ondoren gertatzen direnak.
Carrolltown (Pennsylvania)
Carrolltown Pennsylvaniako borough bat da. Cambria konderrian kokatua dago. 2010ean 853 biztanle zituen, 1.79 kilometro koadrotan banatuta.
Miglos
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 jatetxe.
Euskadin, Castillan bezala
Euskadin, Castillan bezala euskal abestia da.
Barton Creek (Texas)
Barton Creek Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Travis konderrian kokatuta dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tektosilikato
Kuartzoaren taldea
Talde honen oinarrizko egitura SiO2 formuladun tetraedroetan datza, eta elektrikoki neutroak dira. 9 polimorfo natural ezberdin ezagutzen dira : kuartzo baxua (α), kuartzo altua (β), tridimita baxua (α), tridimita altua (β), kristobalita baxua (α), kristobalita altua (β), koesita baxua (α), koesita altua (β) eta esitshovita.
Allonville
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Allonville udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 549 hektarea erabiltzen.
Tektosilikato
Kuartzoaren taldea
Polimorfo hauek hiru kategoria estrukturaletan sailkatzen dira:
Feldespatoen taldea
Feldespatoak, aluminio atomo batek silizio atomo bat ordezkatzen duenean sortzen dira. Exfoliazio ona dute, bikoitza; 90º inguruko angelua osatzen duena T2 tetraedroek osatutako kateen arteko loturetan.
Feldespato plagioklasak
Hasieran kaltzio ugari duten plagioklasak kristalduko dira (anortitatik hasita), gero eta sodikoagoak bilakatu arte (albitarekin amaituz). Hala ere, Na ioiek ez dituzte Ca guztiak ordezkatzen, eta ondorioz, zonazioa deituriko fenomeno bat agertzen da mineraletan. Esaten da mineral zonatuak direla.
Tektosilikatoen zerrenda
Hauek dira tektosilikatuen barnean sailkatzen diren mineral batzuk:
Silvialita
Silvialita silikato motako minerala da eta scapolita taldearen kidea da.
Juan Luis Irigarai
Juan Luis Irigarai Huarte (Iruñea, 1956ko ekainaren 27a) nafar arkitekto eta Osasunako presidentea izan zen lau urtez, 1996tik 1998ra.
Ceratobatrachus guentheri
Ceratobatrachus guentheri Ceratobatrachus generoko animalia da. Anfibioen barruko Ceratobatrachidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Artannes-sur-Thouet
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 168 etxebizitza zeuden, 152 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 167 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 152 etxebizitza nagusietatik 123 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 108 etxek bost zituzten. 126 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 109 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
Lodi (Italia)
Hiria 1158 urtean Federiko I.a Bizargorrik fundatu zuen, Laus Pompeia suntsitua izan ondoren. Errenazimentuan, loraldi artistiko eta kulturala izan zuen, 1454an Lodiko Ituna izenekoa sinatu ondoren.
Muro Lucano
Muro Lucano Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Nemoli
Nemoli Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Macronectes giganteus
75 cm inguru luze eta hegoak zabalduta 2 m inguru zabal da. Itxuraz ahatearen antzekoa da; mokoa, ordea, ez du zapala, estua eta punta-okerra baizik. Lumak gaztaina kolorekoak ditu. Hego Buruan bizi da batez ere.
Peregonovkako gudua
Ondorioak
Garaipenaren ostean, beltzak hiru zutabetan antolatu ziren eta Dnieperrera aurrera egin zuten, herriaren kontra zeuden guztiekin akabatzen. Ofentsiba honetan beste 7.000 zuri hilko zituzten (2.500 Txetxeniar sartuta) Aleksandrovsken. Hamar egunetan haien hiriburua, Mariupol, Pologui, Melitopol eta Berdiansk hiriak hartu edo askatu zituzten eta harrapakin handia egin zuten. Urriaren 20an Ekaterinoslav hartu zuten eta zuriak Taganrogera alde egin zuten. Garaipen hauek Anarkisten goreneko unea izan zen, haien azpian hiru milioi pertsona bizitzera iritsi ziren.
Vixegrad
Vixegrad (Alfabeto zirilikoz: Вишеград) Bosnia-Herzegovinako ekialdeko hiri eta udalerria da, Drina ibaiak zeharkatzen duena. Administratiboki Bosniako Serbiar Errepublikaren barnean dago. Hiri estrategikoa da, Bosniako Goražde eta Novo Goražde Serbiako Užicerekin lotzen dituen errepidea hemendik igarotzen delako. 1991ko erroldaren arabera hiriak 11.828 biztanle zituen eta udalerriak 21.199
Nemty
Nemty edo Anty "Ibiltaria", "Noraezean dabilena", egiptoar mitologiako gerra jainkoa da.
Javier Miranda
Hauteskundeetan Pedro Pegenauteri gailendu zitzaion. Mirandak 1732 boto lortu zituen, eta Pegenautek 1.305. Miranda Osasunako presidente zela lortu zuen taldeak Lehen Mailara igotzea, sei urtez Bigarren Mailan eman eta gero. 2000. urtean izan zen. Miranda oso gertukoa zen, bai zaleekin, baita jokalariekin ere. Hala, gogoangarria izan zen, ligako azken partidan Anoetan mailari eutsi, eta Kontxan bainua hartu zuenekoa.
Servigney (Saona Garaia)
Servigney Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Etxebizitza
2007an 53 etxebizitza zeuden, 40 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 51 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 40 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 4 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 36 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Mendebaldeko Alemania
Banaketa administratiboa
Mendebaldeko Berlin hiriaz gainera, hamar estatu federatutan (länder) zegoen banatua:
Ekonomia
Industriak, arlo garrantzitsuenak, maila gorenera jaso zuen Alemaniako Errepublika Federala Europako ekonomian. Ruhr estuladean, eta neurri txikiagoan Sarren, harrikatz meatze eskergak oinarri harturik, industriaren hazkundeak ez zuen oztopo handirik izan. Lignitoa (Kolonia), burdina (Saxonia Beherea), gatzarria eta potasioa ziren lurpeko aberastasunak. Indar elektrikoa jatorri termiko eta nuklearrekoa zen. Petrolioak hartu zuen, pixkanaka, harrikatzaren lekua. Bertan zegoena urria baitzen, inportatu eta Hanburgo, Bremen eta Wilhelmshaven portu handietan fintzen zen.
Henrik Wergeland
Biografia
Norvegiako literaturaren berpizkunde-garaiko idazlerik garrantzitsuenetakoa izan zen. Norvegia herrialde moderno gisa sortu zen denboran bizi izan zen. Ideietan arrazionalista zen, eta estiloz erromantikoa. Haren obra nagusiak: Poemak, lehen aldia (1829), Jan van Huysunen loreak (1840), Judua (1842), Gidari ingelesa (1844) eta Gizona (1845).
Kalera, kalera
Euskal herritar borrokalari presoei eskainia, gaur egun ere maiz abesten da. Urbietaren omenezko Bakarrik eta libre diskan Fermin Muguruzaren bertsioa jasotzen da.
She-Hulk
Bruce Banner (Hulk) zientzialariaren lehengusina da, eta larrialdizko odol transfusio baten bidez haren ahalmenak bereganatu zituen, haserretuaraziz gero azalak berde kolorera aldatu eta haren indar fisikoa izanez, baina harek ez bezala bere giza izaera eta emozioen kontrola gordez. Lanbidez abokatua da.
Charline Effah
Charline Patricia Effah (Minvoul, Gabon, 1977) Frantzian bizi den idazle eta maistra gabondarra da, Gabongo autoreen belaunaldi berriaren (eta, oro har, afrikar frankofonoen) ordezkari garrantzitsutzat jotzen dena.
Bere gai gogokoenak zoriontasuna, bizikidetza eta emakumeak gizartean duen lekua bilatzea dira, batez ere emakume afrikarrena.
Elbarrena (Zaldibia)
Elbarrena Gipuzkoako Goierri eskualdean dagoen Zaldibia udalerriko auzoa da. Zaldibia udalerriko herrigunera ailegatu baino lehen kokatzen da (Ordiziatik etorri ezkero), bertan hainbat lantegi eta lantoki kokatzen direlarik.
Cinetodus carinatus
Cinetodus carinatus Cinetodus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Logroñoko eskualdea
Logroñoko eskualdea Errioxan dago kokatuta, Espainian. Erdiko Errioxan dagoen eskualdea da, haranaren aldean.
Antonio Bellucci
Biografia
Bere ikasleen artean Antonio Balestra eta agian Jacopo Amigoni zeuden.
Gontzal Suances
Gontzal Suances Begería (Getxo, ) bizkaitar futbolari ohia da, aurrelari moduan aritzen zena.
Andoni Gago
2019ko ekainaren 8an luma pisuko Europako txapelketa eskuratu zuen.
Boxeo estiloa
Boxeolari ortodoxo eta erasokorra da, presio altua eman eta borrokak kontrolatzeko asmoz ringaren erdialdea zapaldu eta kontrolatzen duen borrokalari horietakoa.
Gometz-la-Ville
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 850 ziren, horien artean 617 aktiboak ziren eta 233 inaktiboak ziren. 617 pertsona aktiboetatik 589 lanean zeuden (311 gizon eta 278 emakume) eta 27 langabezian zeuden (15 gizon eta 12 emakume). 233 pertsona inaktiboetatik 56 erretiraturik zeuden, 109 ikasten zeuden eta 68 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Gometz-la-Ville udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Le Perrier
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ceratophrys cornuta
Ceratophrys cornuta Ceratophrys generoko animalia da. Anfibioen barruko Ceratophryidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Rancho Alegre (Texas)
Rancho Alegre Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Jim Wells konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
N-po belaunaldia
Aurrekariak
N-po belaunaldia neologismoaren jatorrian Sampo belaunaldia terminoa dago eta "hiru gauzari uko egin dion belaunaldia" esan nahi du; bikote izateari, ezkontzeari eta seme-alabak izateari uko egiten dion belaunaldia. Honen ondoren Opo belaunaldia etorri zen, "bost gauzari uko egin dion belaunaldia", hauek aurreko hiruei beste bi gehitu zizkieten: lanpostu bat izatea eta etxe baten jabe izatea. Hurrengoa Chilpo belaunaldia izan zen, "zazpi gauzari uko egin dion belaunaldia"; kasu honetan gehitzen diren bi elementuak harreman pertsonalak eta esperantza lirateke. Ondoren, Gupo belaunaldia bezala izendatuak, "bederatzi gauzari uko egin dion belaunaldia", osasuna eta itxura fisikoa zaintzea gehituz albo batetara utzitako gauzen zerrendara. Eta, azkenik, Sippo belaunaldia, Wanpo belaunaldia edo Ilpo belaunaldia, hamar gauzari uko egin dion belaunaldia, denari uko egin dion belaunaldia, edo, laburbilduz gauza bakarrari (bizitzari) uko egin dion belaunaldia izango litzateke.
Erlekume
Erlekume-aldia
Lehen erregina abesten hasiko da bere presentzia adierazteko. Jaiotzeko prest dauden beste erregina batzuek kantu hori entzuten badute, beren gelaxken barrutik erantzuten dute, eta, lehen erreginak uste badu lehiakide gehiegi dagoela, kanporatu egin behar direla errieta egiteko, eta erle langileen oposizio handiegia dela, sarritan erlauntza bigarren erlekume batean uztea erabakitzen du, borroka potentzialak saihesteko. Prozesua hurrengo erregina birjin emergentearekin errepikatzen da. Beraz, erlauntz erledunetan hirugarren erlekume bat egon daiteke, 3-4 egun geroago.
Erlekumeak berreskuratzea
Erregina ez bada harrapatzen, beste erle-torto berri bat berritzen da oso urruti, erlekume zaharrari kea ematen zaio erleek atzera egin ez dezaten. Metodo bera berrabiarazten da, eta erregina erlauntza berrian badago, erleak harekin itzultzen hasten dira.
Saccostomus mearnsi
Saccostomus mearnsi Saccostomus generoko animalia da. Karraskarien barruko Cricetomyinae azpifamilia eta Nesomyidae familian sailkatuta dago.
Osvaldo Hiriart
Osvaldo Hiriart Corvalán (Talca, 1895eko otsailaren 18a - Santiago, 1982ko azaroaren 2a) txiletar abokatu eta politikaria izan zen, Alderdi Erradikaleko kidea.
Familia eta ikasketak
Euskal jatorriko Luciano Hiriarten eta Luisa Herminia Corvalán Ramírezen semea. Talcako lizeo batean ikasi zuen, ondoren Santiagoko Barros Arana Barnetegi Nazionalean, eta handik 1913an Humanitate Zientzietako seigarren mailan graduatu zen. Goi mailako ikasketak Txileko Unibertsitatean jarraitu zituen, non abokatu gisa lizentziatu zen 1920ko abuztuaren 6an, bere memoriak ekonomiari lotuta zeuden.
Saturno
Saturno Eguzki Sistemako seigarren planeta da, baita bigarren handiena ere, Jupiterren ondoren. Gasezko lau erraldoietako bat da, eta bere erradioa Lurrarena baino bederatzi aldiz handiagoa da. Lurraren dentsitatearen zortziren bat bakarrik du, baina bere bolumen handia dela eta, Lurra baino 95 aldiz masiboagoa da. Saturno izena nekazaritzaren erromatar jainkoarengatik datorkio. Bere ikur astronomikoak (♄) jainkoaren igitaia adierazten du.
Barne egitura
Nagusiki hidrogeno eta helioz osatuta dagoen arren, Saturnoko masa gehiena ez dago gas fasean, dentsitatea 0.01 g / cm3 baino handiagoa denean hidrogenoa likido ez-ideal bihurtzen baita. Dentsitate hau Saturnoko masaren %99,9a hartzen duen erradioan lortzen da. Saturnoko tenperatura, presioa eta dentsitatea etengabe igotzen da nukleorantz hurbildu ahala. Hau dela eta, hidrogenoak geruza sakonetan metal izaera du.
Atmosfera
Amoniako, azetileno, etano, propano, fosfina eta metano aztarnak detektatu dira Saturnoko atmosferan. Goiko hodeiak amoniako kristalez osatuak daude, beheko mailako hodeiak aldiz amonio hidrosulfuroz (NH4SH) edo urez osatuta daudela uste da. Eguzkiaren erradiazio ultramoreak metanoaren fotolisia eragiten du goiko atmosferan, hidrokarburoen erreakzio kimikoen serie bat sortuz. Serie honetako produktuak beherantz garraiatzen dira zurrunbiloen eta difusioaren bidez. Ziklo fotokimiko hau Saturnoko urtaroen zikloak modulatzen du.
Eraztunak
Ziurrenik, bisualki berezia egiten duten eraztun-sistemagatik da Saturno ezaguna. [31] Eraztunak Ekuatoretik 6,630 kilometrotatik 120.700 kilometrora hedatzen dira eta batez beste 20 metroko altuera dute. Ur izoztuaz daude gehienbat osatuak, tolina aztarnekin eta % 7 inguruko karbono amorfo geruza batekin. Eraztunak osatzen dituzten partikulen tamaina hauts izpietatik 10 metrora doa. Beste gasezko erraldoiek ere eraztun sistemak dituzten arren, Saturnorena da handiena eta ikusgarriena.
Pioneer 11k egindako hegaldia
Pioneer 11k Saturnotik pasa zen lehenengo hegaldia 1979ko irailean egin zuen, planetaren hodei altuenetatik 20.000 km-ra pasatu zenean. Planetako eta satelite batzuen irudiak hartu zituen, nahiz eta azaleko xehetasunak hautemateko haien bereizmena oso txikia izan. Espazio-ontziak Saturnoren eraztunak ere aztertu zituen. F eraztun mehea topatu zuen eta baita eraztunen hutsune ilunak distiratsuak direla ere, fase angeluar handietan (Eguzki aldera) ikusten direnean. Honek argi dispertsatzen duten material fina dutela esan nahi du. Horrez gain, Pioneer 11k Titanen tenperatura neurtu zuen.
Voyager ontziek egindako hegaldiak
1980ko azaroan, Voyager 1 zundak Saturnoren sistema bisitatu zuen. Planetaren, eraztunen eta sateliteen bereizmen handiko lehen irudiak bidali zituen. Ilargi batzuen azaleko ezaugarriak lehen aldiz ikusi ziren. Voyager 1 ontzia Titanera asko hurbildu zen, satelitearen atmosfera ezagutzera emanez. Titanen atmosfera ikusgarriak diren uhin luzeratan gaindiezina dela frogatu zuen; beraz, azaleko xehetasunik ez zen ikusi. Hegaldi honek espazio-ontziaren ibilbidea aldatu egin zuen, Eguzki sistemaren planotik kanporatuz.
Behaketa
Noizean behin Ilargiak Saturno ezkutatzen du. Eguzki Sistemako planeta guztiekin bezala, Saturnoren ezkutaketak "urtaroka" gertatzen dira. 12 hilabetetan zehar, Ilargiak Saturno 12 aldiz edo gehiago ezkutatuko du, eta ondoren, 5 urte inguruz ez da horrelako fenomenorik gertatuko. Hill eta Horner Australiako astronomi adituek ezkutatze hauek "urtaroka" zergatik geratzen diren azaltzen dute:
Musika
Gustav Holst musikagileak 1914 eta 1916 artean Planetak izeneko suitea sortu zuen. Astrologiari lotutako kontzeptuekin, planetek psikean duten eraginari buruz pentsatu zuen idazterakoan. Suite horren bosgarren mugimendua Saturnori eskaini zion, Garai zaharra dakarrena izenburupean.
Literatura
Voltaireren Micromégas lanean estralurtar batek bisitatzen duen lehen planeta da; bertako biztanleek mila beso neurtzen dituzte, 72 zentzu dituzte eta 15.000 urtez bizi dira. Jules Verneren Hector Servadac eleberrian kometa baten gainean pasatzen dira Saturnotik gertu, eta arrokazko planeta mortu bat irudikatzen du. John Jacob Astor IV.ak idatzitako A Journey in Other Worlds eleberrian Saturnora iristen dira Jupiter bisitatu ostean, eta planeta lehorra eta iluna dela; bertako biztanleak erraldoiak dira eta telepatia bidez komunikatzen dira. H. P. Lovecraften Cthulhuren mitoetan Saturno Cykranosh gisa agertzen da Garai Hiperboreoan; Tsathoggua eta Atlach-Nacha Lurrera bertatik iritsi ziren eta Tsathogguaren osaba Hziulquoigmnzhah oraindik han bizi da.
Sebastian Urra Jordan
Gaztaroa eta Ikasketak
1866an Urra "El Semanario Católico Vasco-Navarro" egunkariko kolaboratzaileetako bat bezala agertzen da bere izenean artikulurik sinatu ez zuen arren. 1866ko urtarrilaren 1ean argitaratzen hasi zen Lizarrako El Amante de la Infancia adingabeen instrukzioei dedikaturiko aldizkarian ere kolaboratu zuen, eta bertan hainbat artikulu idatzi zituen.
Mar Gómez
Meteorologia lana
2007ko uztaila eta urria artean Telecincoko albistegian Mario Picazok zuzenduriko Meteorologiaren atala aurkeztu zuen. 2010ko abenduaren eta 2011ko ekainaren artean Telemadrideko asteburutako meteorologia atala aurkeztu zuen. 2014tik aurrera eltiempo.es webgunean aritu da lanean eta 2019an meteorologia atalaren zuzendaria eta koordinatzailea bihurtu zen.
Michel Foucault
Doktoregoa
Erotasunaren Historian, Foucault-ek, psikologiaren inguruan dituen interesak jarraitzen ditu. Bere lanaren zati handi bat, psikiatria medikoari erreferentzia egiten dio. 1960ko Foucault-en beste obra garrantzitsu asko bezala, historia eta filosofiaren zientzian sartzen da. Foucault-en arabera, erotasunetik atera daiteke, beste filosofo askok esaten duten bezala, Nietzsche adibidez.