cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gaztelako linea
Gaztelako linea telegrafo optiko linea izan zen, José María Mathé ingeniari militarrak XIX. mendean diseinatu zuena. 1846ko urriaren 2an hasi zen funtzionatzen. 52 dorre erabiltzen zituen eta aurreko Madrid-San Ildefonso linean oinarritu zen, Juan José Lerena y Barry-k diseinatua eta 1832an eraikia. Gaztelako linea Valladolidtik, Burgosetik, Gasteiztik eta Donostiatik igarotzen zen.
Isidoro Fagoaga
Isidoro Fagoaga Larratxe (Bera, Nafarroa, 1893ko apirilaren 4a - Donostia, Gipuzkoa, 1976ko martxoaren 16a) nafar opera-abeslaria eta idazlea izan zen.
Saint-André-le-Gaz
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Letoniako futbol liga
Letoniako futbol liga (letonieraz Virslīga) Letonian urtero jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. Bi aldi izan ditu, lehenengoa 1944 artekoa, orduan Sobietar Batasuneko txapelketatan integratu baitzen eta bigarrena 1991ean Sobietar Batasunetik independentizatu ostean hasitakoa. Lehenengo aroan Rigas FK eta Olimpija Liepāja izan ziren talde nagusiak, aro berrian aldiz Skonto Riga da txapelketa gehien irabazi dituen taldea baina gaur egun 2. mailan jokatzen ari da.
Max Center
170 denda, hainbat jatetxe, Eroski merkataritza-gune bat, 16 zinema areto eta bola jokoan aritzeko areto batek osatzen dute merkataritza-gunearen eskaintza.
Guastalla
Guastalla Italiako udalerri bat da. Reggio nell'Emiliako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Rià i Cirac
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Atlantolacerta andreanskyi
Atlantolacerta andreanskyi bere generoko animalia bakarra da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Cyberman
Cyberman (Zibergizona) Doctor Who zientzia fikziozko telesail britainiarreko fikziozko pertsonaia da. Ziborg arraza bat da, izatez organikoa baina atal artifizialak gorputzean txertatuaz ia errobota bihurtu dena. 1966an azaldu zen lehen aldiz.
Ligonchio
Mugakideak
Ligonchiok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Hibernian FC
Historia
XXI mendean Eskoziako talde onenetakoa izan den arren 2014an maila galdu zuen. Bigarren mailan egonik ere 2016an Kopa irabaztea lortu zuen eta Ligako Kopako finala ere jokatu zuen.
Euskal idazle
Arabako idazleak
Gaur egungo idazleen artean, aipatzekoak dira Fito Rodriguez (1955-) (2006-2010 artean Euskal Idazleen Elkarteko presidentea), Xabier Montoia (1955-) emankorra, Josemari Velez de Mendizabal (1949-) eta, belaunaldi berriagoetan, Edu Zelaieta (1973-) eta Katixa Agirre (1981-).
Bizkaiko idazleak
Klasikoen artean, Juan Antonio Mogel (1745-1804), Txomin Agirre (1864-1920), Kirikiño (1866-1929), "Lauaxeta" (1905-1937) eta Eusebio Erkiaga (1912-1993).
Laujuzan
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
Itsuko Hasegawa
Itsuko Hasegawa ( japonieraz, 長谷川 逸子, Hasegawa Itsuko ; * Shizuoka, Japonia, 1941) japoniar arkitektoa da.
NGC 4573
NGC 4573 galaxia bat da, Centaurus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Mcauslanita
Mcauslanita fosfato motako minerala da.
Arsans
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 28 ziren, horien artean 17 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 17 pertsona aktiboak lanean(12 gizon eta 5 emakume) zeuden.. 11 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Safo
Antzinako iturriak
Testimonia antzinako ikerketetako arte termino bat da, autore klasikoen biografia eta literatur erreferentzia klasikoen bildumak aipatzen dituena. Safori buruzko testimoniek ez dute Saforen garaikideko erreferentziarik. Testimonienen agertzen diren Saforen bizitzaren irudikapenak beti ebaluatu behar dira zehaztasuna dela eta, horietako asko, zalantzarik gabe, zuzenak ez direlako. Testimoniak antzinatean Saforen poesia nola jaso zen jakiteko iturri ere badira .Testimonianen aipatzen diren xehetasun batzuk Saforen poesiatik eratorritakoak dira, eta hori interes handikoa da, batez ere, kontuan edukita testimonia, irakurleen kasuan, Saforen poesia gaur egun baino gehiago zegoenean sortu zela.
Olerkigintza
Saforen poemak aintzat hartuak izan ziren antzinatean, eta poeta askorentzako inspirazio iturria izan ziren. K.a. V. mendeko Atenasen ezagutu eta errezitatzen ziren. Antzinako Erroman ere, ospe handia izan zuten; besteak beste, Katulo, Horazio eta Ovidiok itzuli zituzten, eta poetaren bustoak zeuden (Zizeronek Gaio Verres, Siziliako gobernari ustela, Saforen busto bat lapurtzeaz akusatu zuen ).
Kerusko
Lehen aipamenak
Julio Zesar erromatar jenerala izan zen herri honi buruzko lehen aipamena egin zuena, bere, De Bello Gallico liburu ospetsuan. K.a. 53. urtean, Rhin ibaia zeharkatu zuen, suebotarrak zigortzeko, hauek, laguntza tropak bidali baitzizkieten treberistarrei. 41 urte geroago, erromatarrek, herri hau eta beste batzuk domeinatu ahal izan zituzten denbora batez. K.a. 8. urtean, keruskoak Segestes eta Arminio artean banatu ziren. Lehenengoaren alde zeudenak, Erromaren aldekoak ziren, eta bigarrenaren alde zeudenak, Erromaren aurkariak. Azkenik, Arminiok irabazi zuen.
Dio-et-Valquières
Diru sarrerak
2009an Dio-et-Valquières udalerrian 75 unitate fiskal zeuden, 158 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.097,5 euro zen.
Bach loreen sendabideak
Bach loreen sendabideak Edward Bach ingeles sendagileak 1920-30eko hamarkadetan garatutako gogo-aldarte txarrak gainditzeko brandy eta urezko 38 soluzio dira, lore-materialen muturreko diluzioak dituztenak (1:144 proportzioan). Sendabide bakoitza oinarrizko giza emozio bati dagokio, eta sendabidea hartzeak emozio negatiboak gainditzen laguntzen ei du. Bach doktoreak azaldu zuenez, lore-hostoetako ihintzak landarearen ustezko propietate sendagarriak irozotzen ditu. Bach loreen soluzioen saiakuntza klinikoen azterketa sistematikoek ez dute, plazebo eraginaz gain, eraginkortasunik frogatu.
Historia
1970eko hamarkadaren amaieran, Bachen lore-terapia Wulfing von Rohr kazetari esoterikoak sendabideak suspertu eta ezagutarazi egin zuen, eta, ondoren, Hanburgoko Mechthild Scheffer sendagile alternatiboak (Heilpraktiker) merkaturatu zuen. 1980ko hamarkadaren erdialdean aleman hizkuntzako herrialdeetan nahiko ospetsu bihurtu ziren, kazetaritza horiaren bitartez eta, 1995eko ekainean, Sat.1eko Schreinemakers Live elkarrizketa-saio ospetsuko hiru ediziotan jarraian agertuz. Saioak igorri osteko egunetan, Bachen lore-sendabideen eskaria botiketan hiru eta hamar aldiren artean igo zen. Bach Etxeak hilean 80.000 galde idatzi jaso zituen; telesaioak eman aurretik, 1.000 galde eduki ohi zituzten.
Steilas
Historia
STEILAS sindikatuaren historia ez da oraingoa, 40 urte baion gehiago darama lanean, bere sorrera 70eko hamarkadan eman baitzen. Urte haietan irakaskuntzako langileen mugimendua indartsua zen eta beste sektore batzuek bezala asanblada eta lantokietako ordezkarien bidez zegoen antolatuta. Mugimendu haietatik sortu zen STEE-EILAS sindikatua.
Arezzo
Historia
Bigarren Mundu Gerrak hondamen handia eragin zuen Arezzon. 855 biztanle hil ziren, bonbardaketek eraikinen %50 suntsitu zuten eta 10.000 lagun inguru etxerik gabe gelditu ziren.
Euoplocephalus
Euoplocephalusaren lehenengo fosila 1897an aurkitu zuten, Albertan. 1902an Stereocephalus izena eman nahi izan zioten, baina izen hori dagoeneko intsektu bati emana zitzaion, eta 1910. urtean aldatu zen. Geroago, Ipar Amerikako ankilosaurioen aztarna gehiago aurkitu zituzten, eta genero bereiziak egin zituzten.
Unibertsitatea (TRAM Alacant)
Universitat Alacantiko Burdinbide Metropolitarraren geltoki bat da, Sant Vicent del Raspeig udalerrian dagoena.
Mcbirneyita
Ezaugarriak
Mcbirneyita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Jesus Maria Zamora
Errealean jokatu zuen 1974tik 1989 arte. 1980-1982 urteetako talde mitikoaren partaide eta joko-zuzendaria izanda, bi Liga txapelketa eskuratu zituen. Izan ere, Jesus Mari Zamorak 1981eko apirilaren 26an sartu zuen Xixonen (Espainia) azken miutuan Realaren lehenengo Liga eskuratzeko balioko zuen urrezko gola. Zamoraren gola izenaz ezagutzen da.
Hastapenak
1976ko abenduaren 5ean Ikurrinaren eguna izan zen Atotxan. Euskal derbia tokatzen zen eta oraindik legeztatu gabe zegoen ikurrina atera zuten Kortabarriak eta Iribarrek partidaren hasieran. Derbian txuri-urdinak nagusitu ziten 5-0 eta laugarren gola Zamorak sartu zuen.
Selekzioak
Espainiako selekzioarekin 30 partida jokatu zituen 1978 eta 1982 artean eta hiru gol sartu zituen. 1982ko Munduko txapelketa jokatu zuen eta selekzioak emaitza txarrak izan bazituen ere Zamorak 3 gol sartu zituen. Alemaniari buruz sartu ziona txapelketa guztiko ederrenetakoa kontsideratu zen.
Edinburgo
Historia
XIX. mendean, beste hiri ugariren gisa, Edinburgh industrializatu egin zen, ez ordea Glasgow adina; horregatik, Glasgow Eskoziako hiririk handi eta populatuena bilakatu zen, baita Britainiar Inperioko hiri garrantzitsuenetako bat ere.
Courcelles-en-Bassée
Etxebizitza
2007an 99 etxebizitza zeuden, 83 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 98etxeak ziren. 83 etxebizitza nagusietatik 72 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 56 etxek bost zituzten. 67 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 60 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Edinburgo
Hiri Zaharra
Edinburgheko Hiri Zaharrak bere Erdi Aroko egitura eta Eskoziar Erreformaren garaiko eraikinak mantendu ahal izan ditu. Bere mendebaldeko muturrean Edinburgheko gaztelua dago, eremu honetako kale nagusia Royal Mile ospetsua delarik, honen bi alboetara beste hainbat kale eta kalexka hedatzen dira (closes edo wynds deituak). Bestalde, Hiri Zaharrean plaza eta enperantza handiak ere topa daitezke, eraikin publikoak barne, adibidez San Giles katedrala eta Eskoziako Epaitegiak. Beste leku eta eraikin nabariak hauek dira: Eskoziako Errege Museoa, Eskoziako Liburutegi Nazionala, Edinburgheko udaletxea, Surgeons' Hall eta McEwan Hall. Iparraldeko Europako herrialde askotako hirien antzera Edinburgh ere antzinako barrutien banaketarekin segitzen du: haien guztien gain eta harkaitz bolkanikoaren gailurrean, Edinburgoko gaztelua dago.
Royal Mile kaleaz gain, Hiri Zaharreko beste kale nabari batzuk hauek dira: George IV Bridge, Cowgate eta Victoria Street.
2002ko abenduaren 2an Edinburgoko Hiri Zaharrak beste sute handi bat jasan zuen, Cowgate kalearen zati handi bat kiskali zelarik. The Gilded Balloon edo komediaren elkartea, eta Edinburgheko Unibertsitatearen Informatikako Saila ere erre ziren, Inteligentzia Artifizialaren Azpisaila barne.
Leith
Leith auzunea Edinburgh hiriko portua da eta iparraldean dago. Oraindik Edinburgh hiritik bereizten duen berezko izaera mantentzen du: 1920ko hamarkadan Leith burgua Edinburgoko konderriari gehitu izanak aldekoen eta aurkakoen arteko eztabaida ugari piztu zituen. Egun ere auzune horri dagokion Eskoziako Legebiltzarreko eserlekuari Iparraldeko Edinburgh eta Leith deitzen zaio. Leith auzunearen garapenarekin bat, Edinburgo hiria Norvegia, Suedia, Danimarka, Alemania eta Herbehereekin lotzen dituen ferry eta ontzi konpainien kokaleku bihurtu da. Bestalde, Leith auzuneko portua Erresuma Batuko errege familiaren Royal Yacht Britannia ontzia ainguratuta dago, hain zuzen ere Ocean Terminal merkatalgunea eta Easter Road futbol zelaiaren atzealdean; azken hori Hibernian FC taldearen egoitza da.
Errugbia
Eskoziako errugbi selekzioak Murrayfield Stadium estadioan jokatzen du: eraikinaren jabea Eskoziako Errugbi Federazioa da eta errugbiaz gain, bertan hainbat ekitaldi eta musika kontzertuak egiten dira tarteka. Eskozia osoko errugbi estadio handiena da eta 67.000 eserleku inguru ditu.
Geckoella albofasciatus
Geckoella albofasciatus Geckoella generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Donut
Deskribapena
Eraztun formako donutak ore zati luze eta mehe baten muturrak batuz edo ertzetako eta erdiguneko masa aldi berean mozten duen moldeak erabiliz egiten dira, erdiguneko masa kenduaz. Disko formako donutak molde toroidal batean ezarri egiten dira, erdiguneko zuloa azal dadin.
Goumois (Doubs)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Roberts (Idaho)
Roberts Idahoko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 580 biztanle zituen, 7.84 kilometro koadrotan banatuta.
Macadamia
Kanpo estekak
マカダミア
Leonardo da Vinci
Leonardo da Vinci (Leonardo di ser Piero da Vinci) (Vinci, Toskana, 1452ko apirilaren 15a – 1519ko maiatzaren 2a) Italiako Pizkunde garaiko polímata florentziarra izan zen. Aldi berean, margolari, anatomista, arkitekto, paleontologo, artista, botanikari, zientzialari, idazle, eskultore, filosofo, ingeniari, asmatzaile, musikari, poeta eta hirigilea izan zen. Francesco Melziren alboan hil zen, eta hari eman zizkion bere proiektuak, diseinuak eta pinturak. Haurtzaroa bere jaioterrian igaro ondoren, Andrea de Verrocchio florentziar margolariarekin ikasi zuen. Bere lehen lan garrantzitsuak Milanen sortu zituen, Ludovico Sforza dukearen zerbitzura. Ondoren, Erroman, Bolonian eta Venezian lan egin zuen, eta azken urteak Frantzian igaro zituen, Frantzisko I.a erregearen gonbidapenean.
Verrocchioren lantegian
Leonardo gaztea naturaren maitale zen, jakin-min handiz behatzen zuena. Karikaturak marrazten zituen, eta ispilu idazkera landu zuen dialekto toskanieraz. Vasarik anekdota bat kontatzen du artistaren ibilbidean egindako lehen urratsen inguruan: «egun batean, Ser Pierok bere marrazki batzuk hartu eta Andrea del Verrocchio lagunari erakutsi zizkion, eta behin eta berriz galdetu zion ea Leonardok marrazteari dedikatu al ote zen, eta gai horretan ezer lor zezakeen. Andrea oso harrituta geratu zen Leonardoren aparteko dohainak zituela ikusita eta Pierori gomendatu zion lanbide hori aukeratzen uzteko. Horrela, Ser Piero-k erabaki zuen Leonardo Verrocchioren lantegira joango zela. Leonardok berehala onartu zuen, eta lanbideko horretako eginbeharrak betetzeaz gain, marrazteko artearekin zerikusia zuen guztia egin zuen ». Hala, 1469az geroztik, Leonardo aprendiz aritu zen arte tailer ospetsuenetako baten Andrea del Verrocchiorekin. Berari zor dio diziplina anitzetako prestakuntzaren zati bat. Eta Sandro Botticelli, Perugino eta Domenico Ghirlandaio bezalako beste artista batzuetara ere hurbildu.
Urtebetez pintzelak garbitzen eta aprendizentzat ohikoak ziren beste jarduera txiki batzuk egiten igaro ondoren, Verrocchiok Leonardo tailer tradizional baten praktikatzen ziren teknika ugarirekin trebatzen ipini zuen. Testuinguru horretan, Leonardok kimikaren, metalurgiaren, larrua ren eta igeltsu en lanak, eta mekanika ren zein zurgintza ren oinarriak ikasteko aukera izan zuen. Eta baita, hainbat teknika artistiko, marrazketa, pintura eta marmolezko eta brontzezko eskultura. Era berean, trebakuntza jaso zuen kolore prestaketetan, grabatuan eta freskoen pinturetan. Bere aparteko talentuaz ohartu zenean, Verrocchiok ikasleari bere lan batzuk amaitzea utzi zion. Verrochioren tailerreko prestakuntza haratago joan zen, eta beste kultura gune batzuetara hedatu zen. Kalkulu algoritmikoa ikasi zuen, eta Florentziako bi abakista garrantzitsuenak aipatzen zituen, Paolo dal Pozzo Toscanelli eta Leonardo Chernionese. Bestalde, Leonardok Piero Borgiren Nobel opera de arithmética, 1484an Venezian inprimatua, ere ezagutu zuen.
Florentzian
1481ean San Donato monasterioak Magoen gurtza enkargatu zion, baina Leonardok ez zuen sekula koadro hau amaitu, ziurrenik etsita edo umiliatuta zegoelako, Sixto IV.a Erromako Aita Santuak Vatikanoko Jauregi Apostolikoko Kapera Sixtinoa apaintzeko ez zuelako bera aukeratu. Izan ere, hainbat margolarien artean lehia gogorra zegoen. Neoplatonismoak, garai hartan Florentzian modan zegoenak, Milan bezalako hiri irekiago, akademiko eta pragmatikoago batera joateko erabakian ere paper garrantzitsua izan zuen. Ziur asko, ingurugiro berri hau bere espirituarentzat egokiagoa zen.
Milandik Erromara
1507an Leonardo bere osaba Francescoren oinordeko bakarra izan zen, baina anaiek testamentua aldatzeko prozedura hasi zuten. Leonardo-k Charles d'Amboise-ri eta Florimond Robertet-i bere izenean esku hartzeko eskatu zien. Eta Luis XII Milanera itzuli zenean, Leonardo berriro ere Lonbardiako hiriburuan ospatzen ziren festen antolatzaile izan zen. 1508an Giovanni Francesco Rústica eskultorearekin bizi zen, Piero di Braccio Martelliren etxean, Florentzian, baina gero Milanera joan zen bizitzera,Porta Orientalera, Santa Babila parrokian. Luis XII.a laster itzuli zen Italiara, eta 1509ko maiatzean Milanera ailegatu zen. Bere armada Veneziaren aurka gidatu zuen, eta Leonardok erregeari jarraitu zion ingeniari militar bezala, Agnadelko bataila ikusiz.1511an Charles d'Amboise gobernadorea hil zen, eta 1512an, Ravenako batailaren ondoren, Frantziak Italiako lurraldea utzi zuen. Milanen egon zen bigarren egonaldi honi esker, Leonardok zientzia hutsei buruzko ikerketetan sakondu zuen. 1509an, Giorgio Vallaren De expendentis te fugiendis rebus lanaren agerpenak eragin handia izan zuen berarengan.
Azken urteak Frantzian
1516an Frantziara joan zen bere laguntzailearekin, Francesco Melzi margolaria. Salaik Milaneraino lagundu zien. Frantzisko I.a erregea zen zaindari eta babesle berria, eta Clos-Lucé gazteluan instalatu zituen, Amboiseko gaztelutik gertu, eta haurtzaroan bere bizilekua izan zena. Erregearen "Lehen margolaria, lehen ingeniaria eta lehen arkitektoa" izan zen, eta 10.000 eskutuko pentsioa jaso zuen. Frantziako gortean margolariarekin interes handiagoa zuten ingeniariarekin baino, Italian gertatzen zenaren kontrakoa. Frantzisko I.ak Clos-Lucé gaztelua Leonardori utzi izana, «nahi zuena egiteko» mezu bezala uler daiteke. Ez zen ohore hori jaso zuen lehen artista izan, urte batzuk lehenago Andrea Solariok eta Giovanni Giocondok jaso zutelako baita. Leonardok Romorantin errege jauregia diseinatu zuen, Frantzisko I.ak bere ama Luisa de Saboyarentzat eraiki nahi zuena: hiri txiki bata izango litzateke,eta ibai baten desbideratzea aurreikusten zuen, urarekin aberastuko egingo zelako eta inguruko landa ongarrituko zuelako. 1518an izurdearen bataioan hartu zuen parte, eta baita Lorenzo de Médiciren ezkontzan Frantziako erregearen iloba batekin. Urte berean, Salaik berriro Leonardo utzi zuen, eta Milanera itzuli zen. Han, 1524ko urtarrilean, duelu batean hil zen.
Leonardo Florentzian: maisuak eta garaikideak
Errenazimentu hiru erraldoiak batera aipatzen diren arren, Leonardo, Miguel Ángel eta Rafael ez ziren belaunaldi berekoak. Leonardo 23 urte zituen Miguel Angel jaio zenean, eta 31 Rafael jaiotakoan. Rafael 1520an hil zen Leonardo baino urtebete geroago. Miguel Ángel zendu zenean, Leonardok bazeramatzan 45 urte hilda.
1480ko hamarkada
Hamarkada honetan, Leonardok bi enkargu garrantzitsu jaso zituen, eta garrantzi handia zuen beste lan bati ere  ekin zion. Horietako bi ez ziren inoiz amaitu, eta hirugarrenarekin negoziazio prozesu bat eman zen, amaitu eta ordaintzeko. Pintura horietako bat San Jeronimorena zen. Liana Bortolon adituak Leonardoren bizitzaren garai zail batekin lotzen du koadro hau. Malenkoniaren seinaleak irakur daitezke egunerokoan: «Bizitzen ikasten nuela pentsatzen nuen, hiltzen bakarrik ikasi nuen». San Jeronimoren konposizioaren finkapen ausarta eta berritzailea, paisaiaren eta drama pertsonalaren elementuekin, amaitu gabeko beste lan bikain baten ere agertzen da, Magoen Gurtzan hain zuzen, Scopetoko San Donatoko fraideek agindutakoa. Oso margolan konplexua izan zen, eta Leonardok marrazki eta prestaketa zirriborro ugari egin zituen. Horien artean, eszenatokiaren atzeko plano gisa balio duen arkitektura klasikoaren hondamena. 1480an, margolari florentziarrak Dama katazuriarekin egin zuen, baina 1482an, Lorenzo de Médici-k hala eskatuta, Milanera joan zen Ludovico Sforzaren mesedeak irabazteko, eta ondorioz koadro hori bertan behera utzi zuen. Garai honetako hirugarren lan garrantzitsua Arroketako Ama Birjina izan zen (lan honen bi bertsio zeuden, biak Leonardori egotzita), Milango Maria Sortzez Garbiaren kofradiak agindutakoa. Koadroak jada eraikitako erretaula handi bat osatzeko balioko zuen, eta bere elaborazioa ia Magoen Gurtza bezain konplexua izan zuen, lau pertsonaia baino ez izan arren, eta paisaia deskribatu atzealde arkitektonikoaren ordez. Pintura amaitzea lortu zuen, koadroaren bi bertsio egin ziren: kofradiaren kaperan geratu dena, eta urte batzuk geroago egindako bigarren bertsio bat, aureolak eta Juan Bautistaren makila gehituta.
1500ko hamarkada
Beste lan aipagarri bat 1510 inguruan margotutako Ama Birjina, Jesus Haurra eta Santa Ana da, askotan kopiatua izan dena. Lanak batez ere Miguel Angel, Rafael eta Andrea del Sarton izan zuen eragina, eta horien bitartez, Pontormo eta Antonio da Correggion. Konposizioaren estiloa Tintoretto eta Paolo Veronese bezalako margolari veneziarrek jarraitu dute. Leonardoren azken margolanetako bat San Juan Bataiatzailearena izan zen, bertan Salai bere ikaslea hartuz modelotzat.
Ikasketa zientifikoak
Fisikako bere maila nahiko mugatua zen, ez zen sekula artilleroa izan, eta ez zuen inoiz teoriarik formulatu balistikari dagokionez. Baina bere diagrama batzuk frogatzen duten moduan, Leonardok sumatu zezakeen, ur-hustubide baten ikus zitekeen bezala, artilleria-jaurtigai baten ibilbidean ez zegoela zati zuzenik, garai hartan uste zenaren aurka. Ez zuen sakondu Tartaglia eta Benedetti-k garatu zuten bidean, eta amaieran Galileok osatu zuena. Era berean, argiari eta optikari lotutako gaiak aztertu zituen; eta hidrologian, formulatu zuen lege bakarra uraren jarioaren buruzkoa izan zen. Kimikaren arloari dagokionez, alanbike bat martxan jarri zuen, eta Erroman alkimiaren inguruko ikerketa batzuk garatu zituen. Arkitekturan berriz, Alberti edo Francesco di Giorgio habeen indarrez arduratu baziren, Ez zuten Leonardo bezala formulazio matematikoetatik egin. Bera okertzearen arazoarekin interesatu zen, eta oraindik inperfektuak ziren "legeak" definitzea lortu zuen, adibidez, lerro elastikoari dagokionez atal desberdinetako habeen kasuan. Horrela, Jordanus Nemorariusek aipatzen zuen modulu elastikoa eta indar unea desagerrarazi zituen.
Anatomia eta fisiologia
Giza anatomian Leonardoren hasierako prestakuntza Andrea del Verrocchio-rekin ikasten hasi zenean lortu zuen, ikasle guztiak anatomiaren ezagutza izan zezaten saiatzen zelako. Artista gisa, laster bihurtu zen anatomia topografikoaren maisu, muskuluei, tendoiei eta ikusgai dauden beste ezaugarri anatomiko batzuei azterketa ugari eginaz.
Ospea eta izena
Leonardoren jenioarekiko interesak etengabe jarraitu du; adituek haren idazkiak aztertu eta itzultzen dituzte, teknika zientifikoak erabiliz haren pinturak aztertzen dituzte, eztabaidatu egiten dute idatzietan dauden baina inoiz aurkitu ez diren lanei buruz. Liana Bortolonek, 1967an idatziz, zera esan zuen: «Ezagutza-arlo guztietan aurrera egitera bultzatu zituen interesen aniztasuna dela eta, pentsa daiteke Leonardo, zalantza barik, jenio unibertsal nagusia izan zela, termino horrek esan nahi duen guztiarekin. Gizakia gaur egun ere deseroso dago, jenio baten aurrean, XVI. mendean zegoen bezalaxe. Bost mende igaro diren arren, oraindik ere Leonardo harriduraz ikusten dugu».
XXI. mendeko Walter Isaacson idazleak, Leonardoren biografiaren zati handi bat koadernoko milaka sarreretan oinarritu zuen. Ohar pertsonalak aztertuz, zirriborroak, aurrekontuen oharpenak, eta berritzaile handienetzat jotzen zuen gogoetak. Isaacson harrituta geratu zen Leonardoren jakin-mina eta sormen jenioaz gain, bere alderdi "dibertigarria eta alaia" deskubritzerakoan.
Sainte-Anne-sur-Gervonde
Biztanleria
2007an Sainte-Anne-sur-Gervonde udalerrian erroldatutako biztanleak 565 ziren. Familiak 210 ziren, horien artean 42 pertsona bakarrekoak ziren (34 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 67 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 21 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 372 ziren, horien artean 275 aktiboak ziren eta 97 inaktiboak ziren. 275 pertsona aktiboetatik 248 lanean zeuden (140 gizon eta 108 emakume) eta 28 langabezian zeuden (11 gizon eta 17 emakume). 97 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 38 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Keops
Khufu (antzinako egiptoeraz) edo Keops (grezieraz Χέοψ) Egiptoko IV. dinastiako bigarren faraoia izan zen, Egiptoko Antzinako Inperioaren garaian. K.a. 2579 eta K.a. 2556 bitartean gobernatu zuen.
Biografia
Snefru faraoiaren eta Hetepheres I.a erreginaren balizko semea. Meretites eta Henutsenekin ezkondu zen, biak piramide txikietan lurperatuak, Gizako Piramide Handiaren ondoan. Dirudienez, Keopsen seme nagusia zen Kauab ez zen bere aitaren oinordeko izateko adina bizi izan, eta faraoia hil ondoren familia hiru leinutan banatu zen, horietatik hirugarrena zenetik Khafra (grezieraz Kefren) sortu zela. Haren semeetako lau izan ziren haren oinordeko bata bestearen atzean: Dyedefra, Khafra edo Kefren, Dyedefhor eta Baefra.
Dokumentaturiko lehen iraultza
Antzinako Inperioko faraoi guztiek politika bera jarraitzen zutenez, gero eta gorago zihoan piramideak eta hil-tenpluek estatuaren baliabide ekonomikoak agortzea eragin zuten. Horrek monarkia ahuldu eta Pepi II.aren erregealdiaren ondoren, herrialdea anarkiara bultzatu zuen. Historiako lehen iraultza sozial dokumentatua izan zen hura, Ipuurren Papiroa edo Ipuurren aieneak deritzon narrazioan jasota dagoena.
Piramide Handia
Herodotoren arabera: Keopsek Gizako Piramide Handia eraikitzea agindu zuen, eta horretan alaba bera ere prostituitu egin zuen, bere piramidea eraikitzeko funtsak lortu ahal izateko... bere garaian tenplu guztiak zeuden gurtzarako itxiak, eta Egipto txirotasunik handienean zegoen, egiptoarrek gorrotoa zuten nagusi.
Apistoloricaria listrorhinos
Apistoloricaria listrorhinos Apistoloricaria generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Orkatz
Ugalketa eta ontogenia
Kumeak babesgabe jaiotzen dira, belar artean egoten dira amaren zain elikatzeko eta garbitzeko. Edoskitzaroak hiru hilabete inguru irauten ditu eta 9-12 hilabeterekin amarengandik bereizten dira. Behin bereizita noraezean ibiliko dira bizileku berri bat aurkitu arte, emeek urte bete inguru pasa dezakete, eta gutxienez hiru urte arrek. 14 hilabeterekin lortzen dute heldutasun sexuala eta emeak adin honekin estalita gera daitezke, baina lurraldekoitasuna dela eta arrek beren lurraldea izan arte itxoin beharko dute gurutzatu ahal izateko. Bizi itxaropena 12 urteren bueltakoa da, luzeagoa emeetan arretan baino, bai espeziearen biologiagatik eta baita ehizaren presio txikiagoagatik ere. 19 urtera arteko emeak ikusi dira.
Bizimodua
Animalia iheskorra da, beren entzumen eta usaimen finari esker azkar ohartzen da etsaiaren presentziaz eta zaunka egin dezake espeziekideak ohartarazteko. Normalean talde txikiak izaten dira, ama bere kumeekin eta batzuetan ar batekin. Ondorioz oso ohikoa da animalia bakartien presentzia, batez ere ar gazteena. Animalia lurraldekoia eta sedentarioa da. Azalera desberdinak betetzen dituzte dentsitate eta bizilekuaren arabera. Euskal Herrian 100 hektareako 3,7 banakokoak dira dentsitaterik altuenak, oso baxuak Europako beste hainbat lekurekin alderatuz, 100 hektareako 10-20 alekoak izan baitaitezke hauetan. Isileko ehiza eta beste belarjaleekin (oreinekin, ardiekin...) duten lehia izan daitezke honen eragile.
Fontrailles
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Montjavoult
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ramiseto
Ramiseto Italiako udalerri bat da. Reggio nell'Emiliako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sándor Puhl
Lau partida arbitratu zituen 1994ko Munduko Futbol Txapelketan, Italia eta Brasilen arteko finala barne. 1997ko Txapeldunen Ligako finala ere arbitratu zuen, eta Borussia Dortmundek 3-1 irabazi zion Juventusi.
Astrobiologia
Astrobiologia edo exobiologia unibertsoa ren jatorria, bizi goiztiarraren eboluzioa, banaketa eta bizia ren etorkizuna aztertzen dituen zientziaren adarra da. Astrobiologiak galdera nagusitzat du ea Lurretik kanpo bizirik badagoen eta, egonez gero, gizakiek nola detekta dezaketen.
Astroekologia
Astroekologiak planeta aztertzen duen zientziaren arloa, asteroideetan eta kometetan egon daitekeen biziaren eta espazioko inguruneen arteko elkarrekintzak aztertzen dituen zientziaren arloa da. Eskala handiago batean, arlo honek etorkizuneko bizia kuantifikatzea du helburu.
Bizia Eguzki-sisteman
Hidrogeno eta metano mailak Marten neurtzeak bizia planeta horretan posible den ikertzea ahalbidetzen du. Zientzialarien arabera, "...H2/CH4 erratio baxuek agerian uzten dute bizi aktiboaren presentzia oso probablea dela". Beste zientzialari batzuek adierazi dute badaudela hidrogenoa eta metanoa Lurretik kanpoko atmosferan detektatzeko metodo berriak.
Chongqingeko zubiak
Wanzhou Yangtze zubia
Wanzhou Yangtze zubia (txineraz: 万州长江大桥), antzina ere Wanxian zubi ere deitua. 1997an Wanzhou Barrutian, Yangtze ibaiaren gainean eraikitako zubia da. Arkudun zubi honek errei bakarra dauka norabide bakoitzeko eta Chongqing udaltasunaren erdigunetik 220 kilometro ipar-ekialdera dago.
Wushan Yangtze zubia
Zubia udaltasunaren ipar-ekialdeko muturrean dago, erdigunetik 370 kilometrora eta Yangtze ibaiaren gainean Chongqingen dagoen azken zubia da.
Fernando Hierro
Bere futbolari garaietan Real Madrilekin aritu zen, baita Espainiako futbol selekzioarekin. Bietan izan zen kapitain. Hasiera batean erdilaria izan zen, baina denborarekin defentsan aritu zen, eta postu horretan irabazi zuen ospea. Europako defentsa onenenetako bat izan dela esaten da. Real Madrilen 601 partidu jokatu zituen, eta 127 gol eskuratu. Bost futbol liga, hiru UEFAko Txapeldunen Liga eta bi Kontinente arteko Futbol Kopa eskuratu zituen.
Marrazo
Marrazo asko superharrapakariak dira, hau da kate trofikoaren gorenean kokatzen dira. Adibide zehatz batzuk tigre marrazoa, marrazo urdina, marrazo zuri, Isurus, mailu-arraina eta Alopias generoko marrazoak dira. Marrazo espezie asko arriskuan aurkitzen dira gizakien ekintzaren ondorioz. 1970tik populazioa %71 txikitu da, gehienbat arrantzaren ondorioz.
Taxonomia
Selachimorpha superordena honela banatzen da: Galea (edo Galeomorphii) eta Squalea (edo Squalomorphii). Galearrak Heterodontiformeak, Orektolobiformeak, Lamniformeak eta Carcharhiniformeak dira. Lamnoideoak eta Carcharhinoideoak klado batean kokatu ohi dira, baina oraintsuko ikerketek Lamnoideoak eta Orektoloboideoak klado bat direla erakusten dute. Zientzialari batzuek uste dute heterodontoideoak Squalomorphiiren barnekoak izan daitezkeela. Hauek Hexanchiformes eta Squalomorpha dira. Lehenengoan, behi marrazoa eta brankiak dituen marrazoa sartzen dira, baina autore batzuek proposatzen dute bi familiak ordena bereizietara lekualdatzea. Squalomorphak Squaliformes eta Hypnosqualea sartzen ditu. Baliteke Hypnosqualea baliogabeko sailkapena izatea. Existitzekotan, Squatiniformeak eta Pristorajea ere sartzen dira, baina hau ere baliogabeko taldea izan liteke. Edonola, Pristiophoriformeak eta Batoideak barne hartzen ditu.
Buztana
Buztanak bultzada ematen die, hau dela eta abiadura eta azelerazioa buztanaren araberakoa da. Isats-hegatsaren tamaina nabarmenki aldatzen da espezie bakoitzaren arabera, ingurune desberdinetan eboluzionatu dutelako. Marrazoen isats-hegatsaren dortsaleko sekzioa bularreko sekzioa baino motzagoa da. Marrazoen bizkar hezurra dortsaleko sekzio honetaraino luzatzen delako gertatzen da, eta ondorioz muskuluak itsasteko zabalera handiagoa dute. Hau dela eta, lokomozioa eraginkorragoa da arrain kartilagodunetan (hezurdun arrainek ez dute).
Termoerregulazioa
Marrazo gehienak odol hotzekoak dira, hobeto esanda poikilotermoak, hau da gorputzeko tenperatura bat dator inguruko ingurunearen tenperaturarekin. Lamnidae familiako kideak homeotermoak dira eta inguruko ura baino tenperatura altuagoa mantentzen dute. Hau gorputz erditik gertu dagoen muskulu gorriz osatutako zinta baten bidez lortzen dute; gero odol hodien sistema baten bidez beroa gorputzean mantentzen dute.
Obobibiparoak
Marrazo gehienak obobibiparoak dira, hau da amaren gorputzaren barnean inkubatzen diren mintz iraunkorreko arrautzen bidez ugaltzen dira. Bibiparoen kasuan bezala kumeak bizirik eta funtzionalki jaiotzen dira. Lamniformeek oofagia praktikatzen dute, lehenengo jaiotzen den kumeak beste arrautzak jaten ditu. Estrategia honen helburua kumeen bizi iraupena ziurtatzea da, kumeak garatuta erdituz. Marrazo obobibiparo gehienak babestutako eremuak aukeratzen dituzte kumeak edukitzeko..
Loaldia
Marrazo guztiek behar dute etengabe ura zakatzetatik sartzea arnasteko; hala ere, espezie guztiak ez dira mugitzen egon behar. Geldi dauden bitartean arnastu dezaketenak espirakuluen bitartez ura zakatzetan sartzen dute. Prozesu honetan begiak irekita mantentzen dituzte eta ez dira guztiz lokartzen.
Streaming
Funtzionamendua
Kodetzaileak fitxategiak sortzen ditu, web zerbitzariak fitxategi horiek sarean jartzen ditu eta streaming zerbitzariak fitxategiak bidaltzen ditu.
Rigardà
Diru sarrerak
2009an Rigardà udalerrian 138 unitate fiskal zeuden, 357 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.678 euro zen.
Hattula
Zer ikusi
Herria ez da ezaguna turismoagatik, baina hainbat interes-gune daude bertan. Hattulako ardoa ezaguna da iparraldean, eta hainbat eskurtsio antolatzen dira bertako ardoa dastatzeko Finlandia osoan.
Mcgillita
Ezaugarriak
Mcgillita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Iñigo Sarasola
Iñigo Sarasola Laskurain (Villabona, 1987ko ekainaren 10a -), Real Sociedad B edo Sansen jokatu zuen futbolari ohia da. 2006-2007 denboraldian debutatu zuen Errealaren bigarren taldearekin. Gazte mailako Errealera, Billabona futbol taldetik etorri zen. Errealaren lehen taldearekin, 2007-2008 denboraldian debutatu zuen, denboraldi honetako estreinako jardunaldian, Real Sociedad-Castellon partiduan. Ohi, ezker hegaleko atzelari gisa jokatzen zuen.
Lacertidae
Generoak
Eta honako genero fosilak:
AveLina Pérez
AveLina Pérez (Oia, Galizia, 1969) sortzaile eszenikoa da.
The Man Without a Face
The Man Without a Face (euskaraz Aurpegirik Gabeko Gizona) 1993ko Mel Gibson australiar-estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. 1972ko Isabelle Holland idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Mel Gibson eta Nick Stahl aktoreek antzeztu zuten, eta Gibsonek zuzendutako lehenbiziko filma izan zen.
Rolo
Rolo Italiako udalerri bat da. Reggio nell'Emiliako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kaspiar itsasoa
Sorrera
Kaspiar itsasoa, Itsaso Beltza bezala, antzinako Paratetis itsasoaren zatia da. Bere itsas hondoa, beraz, ez da granito kontinentala, baizik eta basalto ozeanikoa. Orain dela 5,5 milioi urte guztiz itxita geratu zen esfortzu tektonikoen eta itsas mailaren jaitsieraren ondorioz. Denboraldi epel eta lehorretan, itsaso hau ia osorik lehortu zen, ebaporitazko sedimentu geruza lodiak utziz, halitazkoak bezala. Deposito hauek haizeak eramandako hautsak estali zituen eta, berriro klima hezeagoa etortzerakoan, arroa bete zen. Gaur egun sartzen den ur gehiena iparraldetik Volgaren bidez sartzen denez, Kaspiar itsasoa ia ur geza da iparraldean, baina gaziagoa egiten da hegoalderantz. Irango kostaldean dago gatz kontzentraziorik altuena, bertatik ia ez delako ur gezarik iristen. Gaur egun, Kaspiar itsasoaren gatz kontzentrazioa ozeanoaren batezbestekoaren herena da. Garabogazkölen dagoen badia 1980ko hamarkadan lehortu zen Kaspiarretik ur gehiago ez zelako etortzen, baina beranduago berreskuratu da; bere gatz kontzentrazioa ozeanoaren batezbestekoaren halako 10 da.
Dauden eta proposatutako kanalak
Kaspiar itsasoa endorreikoa den arren, bere ibaiadar nagusia, Volga, oso kanal garrantzitsuen bidez lotzen da, hala nola Don ibaiarekin (eta, beraz, Itsaso Beltzarekin) eta Marko Baltikoarekin lotzen duen kanala, esaterako. Kanal subsidiarioak Ipar Dvinara eta Itsaso Zurira.
Eurasiako kanala
2007ko ekainean, herrialdeko petrolio-aberastasunaren merkaturako sarbidea sustatzeko, Nursultan Nasarbaev Kazakhstango presidenteak Kaspiar Itsasoaren eta Itsaso Beltzaren arteko 700 km-ko lotura bat proposatu zuen. " Eurasiako kanalak " ( Manych Ship Canal ) lurrik gabeko Kazakhstan eta Erdialdeko Asiako beste herrialde batzuk itsas estatu bihurtuko zituela espero da, merkataritza-bolumena nabarmen handitzeko aukera emanez. Kanala Errusiako lurraldetik igaroko zen bitartean, Kazakhstani mesede egingo zion Kaspiar Itsasoko portuetatik.
Hidrografia
Volga (ibaiaren uraren % 80 ematen duena) eta Uralak Kaspiar itsasora isurtzen dira, hau da, endorreikoa, hau da, ez du ur-irteera naturalik (lurruntzetik eratorritakoaz gain). Beraz, Kaspiar ekosistema arro itxi batena da, munduko ozeanoen maila eustatikotik independentea den itsas maila propioa duena. Kaspiarra duela 5,5 milioi urte inguru itxi zen. Bere maila gora eta behera joan da, askotan azkar, hainbat aldiz mendeetan zehar. Errusiako historialari batzuek diote Kaspiar Itsasoko Erdi Aroko uholdeetako batek khazartarren kostaldeko hiri batzuen uholdeak eragin zituela, Atil adibidez. 2004an, uraren maila 28 metro azpitik zegoen.
Flora
Errusiako landare espezie arraro eta endemiko asko Volgako deltako marearteko eremuekin eta Samur ibaiaren deltako ibaiertzeko basoekin lotuta daude. Itsasertza ere aterpe paregabea da Asia Erdialdeko basamortuetako harea solteetara egokitutako landareentzat. Landare-espezieak arrakastaz ezartzeko faktore mugatzaile nagusiak inguruko deltetako desoreka hidrologikoak, uraren kutsadura eta lurrak berreskuratzeko hainbat jarduera dira. Kaspiar Itsasoko ur mailaren aldaketa zeharkako arrazoi bat da, landareak ez direlako finkatu.
E=mc²
Ekuazioaren zentzua
Daramagun fotoi bakar bat hutsean zehar higitzen ari dela. Fotoiaren pausaguneko energia edo masa m neurtzerik ez dagoenez, formula ezingo litzateke erabili, geldirik dauden gorputz edo sistemetan bakarrik aplikatu daitekeelako (sistemak geldi daude beraien masa zentrutik ikusten direnean abiadura nulua denean). Bi fotoi edo gehiagoko sistemak, ordea, non fotoiak batak bestetik aldentzen diren (esaterako elektroi eta positroiaren deuseztaketa), masa inbariantea izango dute, eta beraz ekuazioa erabili daiteke baina sistema osoa kontuan hartuz, ez fotoi bakoitzean. Ekuazio hau ere geldirik dagoen gorputz edo sistema batetik (masa inbariate eta pausaguneko energia berdinak izanik, hau da, momenturik gabeko sistema edo gorputza) energia galtzean masari zer gertatzen zaion iragartzeko erabili daiteke. Prozesu honen adibide erreakzio kimiko edo nuklearrak dira, non gorputz edo sistemek beroa eta argia galtzen duten. Ideia berdina jarraituz, baina prozesuari buelta emanez, gorputz edo sistema batek energia irabazten duenean masaren gehikuntza kalkulatu daiteke.
Formularen historia
Erreakzio hauek direla eta Einsteinen formularen zuzentasuna baieztatu ahal izan zen, %1eko zehaztasunarekin.
Jakina denez, Einsteinen ekuazioa bonba atomikoaren garapenean erabili zen. Hainbat atomoren nukleoen masa neurtu eta emaitzatik protoi eta neutroien masaren totala kenduz gero, atomoen nukleo batek duen lotura-energiaren zenbatekoa lortu daiteke. Kalkulu hori erreakzio nuklear batean jariatzen den energia estimatzeko erabili zuten, nukleoaren energia neurtuz prosezuaren aurretik eta ostean.
Abiadura gutxiko hurbilketa
Argiaren abiadura c baino askoz txikiagoak diren abiadurak v erabili ezkero, eskubitara dauden terminoek geroz eta txikiagoak bilakatzen dira, hau da, v/c zerorantz doa. Abiadura goiko hurbilketaren lehenengo bi terminoak erabiltzeko txiki haina izan ezkero,
Jauregi
Zibilizazio ezberdinen jauregiak
=== Antzinaroko jauregiak ===
Gianni Motta
Palmaresa
1972
E=mc²
Deribazioa
da, non gamma konstante gehigarri bat den. Beraz, energia gorputzaren energia kinetikoa erabiliz definitu dezakegu, T = mc2(γ – 1), Egatik konstante batengatik ezberdina dena, mekanika ez-erlatibistan gertatzen den bezala. momentu kontserbazio printzipioa aplikatuz ezkero, mγc2 = mc2 + T geldiko energia energia kinetiko bihurtuko da eta alderantziz, saiakuntza askotan ikusitako jokaera.
Bragny-sur-Saône
Diru sarrerak
2009an Bragny-sur-Saône udalerrian 251 unitate fiskal zeuden, 617,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.258 euro zen.
Lauraët
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 164 ziren, horien artean 121 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 121 pertsona aktiboetatik 113 lanean zeuden (63 gizon eta 50 emakume) eta 8 langabezian zeuden (3 gizon eta 5 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Saint-Romain-de-Lerps
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Romain-de-Lerps udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 459 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zentral elektriko
Zentral termikoak
Prozesu industrialerako edo hiri-berokuntzarako baztertutako beroaz gain, zentral elektriko baten eraginkortasun orokorra hobetzeko modu bat da ziklo konbinatuko zentral batean bi ziklo termodinamiko konbinatzea. Gas-turbina bateko ihes-gasak erabiltzen dira galdara eta lurrun-turbinetarako lurruna sortzeko. Goi-ziklo baten eta behe-ziklo baten konbinazioak eraginkortasun orokor handiagoa sortzen du bi zikloetako batekin bakarrik lor daitekeena baino.
Itsas energia
Itsas energia terminoak bere baitan hartzen du mugitzen ari diren ur-masa handien energia zinetikotik lortutako olatu-energia. Turbina eolikoak ur gainean jarri arren, energia-eolikoa haizetik eratorritako energia den heinean, itsas energia eolikoa ez da itsas energia mota bat.
María Folguera
Ibilbidea
Bere konpainia sortu zuen, Ana *Pasadena izenekoa, gorputzari, sexuari, generoari eta gatazkari buruzko ikerketa eszenikoko proiektu bat, zeinarentzat idatzi eta zuzentzen baitu, bere ikuskizunak Alemania, Estatu Batuak eta Ingalaterra bezalako herrialdeetara eraman dira. Haren Hilo bajo el agua lanak, 2009an, Valle-Inclán Saria, Antzerki Testuak eta Sari Irekia jaso zituen. Gainera, Atalayako Ikertzaile Eszeniko Berrien Lehiaketako (CENIT) finalistetako bat izan zen urte horretan bertan.
Espondeilhan
Diru sarrerak
2009an Espondeilhan udalerrian 363 unitate fiskal zeuden, 977,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.088 euro zen.
Euskara eta hizkuntza erromanikoak
Bearnesa
Bearno ko (Akitania) lurraldean garatutako erromantzea (Hourquebie & Pinque 1982, apud Coyos 2012 ). Nafarroa Behereko eta Zuberoa ko ukipen hizkuntza, ofiziala izan baitzen Nafarroako Erresuman.
Iberiar erromantzeak
Dudarik gabe, Erdi Aroan Penintsulako iparraldea dialekto continuum erraldoia zen (Penny ap. Echenique 2014 ), hau da, mintzo txikiz osatutako dialekto mapa oso zatikatu bat osatzen zuen (euskara batuaren aurreko Euskal Herriaren antzera, adibidez); honegatik, orduko hizkuntza erromantzeen mugak zehaztea zaila da. Dena dela, hauek dira ezinbestean aipatu behar direnak:
Erdi Aroko Euskara (V-XV)
Hainbat euskal herritan (Lizarra, Rocaforte, Iruñea, Gares, Zangoza) burgoak eraiki zituzten Okzitaniatik etorritako franko deituek (§ 1.1.1.); hau da, isolaturik bizi ziren, pribilegio bereziekin. Hizkuntza gorde ez ezik, idatziz ere erabili zuten (Mounole & Lakarra 2018: 369 ).
Athesans-Étroitefontaine
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 356 ziren, horien artean 256 aktiboak ziren eta 100 inaktiboak ziren. 256 pertsona aktiboetatik 234 lanean zeuden (133 gizon eta 101 emakume) eta 21 langabezian zeuden (6 gizon eta 15 emakume). 100 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 ile apaindegia.
Vibrio cholerae
Nahiz eta Filippo Pacini aurkitu 1854an, Robert Koch mikrobiologoa izan zen lehena bakterio hori eta koleraren arteko harremana frogatzen, 1884an. Koch-ek Vibrio comma deitu zion mikrobio patogenoari, koma baten itxura zuelako.
Goux-lès-Dambelin
Goux-lès-Dambelin Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Meho Kodro
Errealeko historiaren golegilerik handienen artean dago, Jesus Mari Satrustegi, John Aldridge, Jose Mari Bakero eta Darko Kovacevicekin batera, 81 gol lortuz 146 partidatan (0.55 gol/part.).
Dead Calm
Dead Calm (euskaraz Barealdi Hilgarria) 1989ko Phillip Noyce australiar zinema zuzendariaren suspensezko filma bat da. Charles Williams idazlearen Dead Calm eleberrian oinarritua dago. Sam Neill, Nicole Kidman eta Billy Zane aktoreek antzeztu zuten.
Petkeljärvi Parke Nazionala
Parkea 1956. urtean sortu zen eta Finlandian eratu ziren lehenbiziko zazpi parke nazionaletako bat da. 1992tik UNESCOren Ipar Kareliako Biosfera Erreserba osatzen du Patvisuo Parke Nazionalarekin batera.
Natura
Perämeri eta Rokua parke nazionalen ostean, Finlandiako parke txikiena eta ur-eremu handiena duenetako bat da; hain zuzen, azalera guztiaren %50a ur-eremuek osatzen dute. Aintzira eta urmael hauek Ekialdeko Karelia errusiarretik Petkeljärviraino doazen eta Petkeljärvi-Putkelanharju deitzen diren gandorrek babesten dituzte. Gandor hauek, duela 11.000 bat urte sortu ziren glaziar kontinental bat urtu zenean eta Kareliako ezaugarri nagusietako bat dira. Mendixka hauek zuhaitzez estalirik daude, hala nola, pinuak eta izeiak. Pinu gehienek 150 urte baino gehiago dauzkate, hain zuzen, basoak soiltzeari utzi eta natura babesten hasi ziren garaikoak dira gutxi gorabehera. Bertan, azeri zuriak, baso elur-oreinak, altzeak, otsoak eta hegazti espezie desberdinak ikus daitezke; aipatzekoak dira parke nazionalaren ikur diren eta Finlandian babestuak dauden aliota txikiak. Guztira, sei aintzira (Juotenjärvi, Kaitajärvi, parke nazionalari izena ematen dion Petkeljärvi, mendebalde muturreko Särkkäjärvi, Syväjärvi eta hegoaldeko Valkiajärvi), bost urmael (mendebaldeko mugan dagoen Heinälampi, Kuikkalampi erraldoia, Mustalampi, Ruunulampi eta Savulampi) eta Kokkolahti izeneko badia bat daude parkean.
Ibilbideak eta Irisgarritasuna
Markatutako 10 km-ko bide-sarea dauka parkeak. Batik bat oinezkoentzat diren ibilbide hauetatik ezagunena, Kuikka Basabidea izenekoa da; bide honek, parke guztia zeharkatzen du, Kuikkalampi urmaeletik Joutenjärvi aintzirara eta Kokkolahti badiatik Lohisalmi izeneko lurmuturreraino. Aintzira eta urmaeletan bainua, arrantza eta arrauna onartuak daude eta aiptzekoa da, udazkenean, perretxiko eta onddo biltzaile asko etortzen dela bertako oihanera.
Fréchède
Fréchède Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.