cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fosforo
Isotopoak
Nahiz eta taula periodikoan nitrogeno, artseniko, silizio edo sufrea bezalako elementutik gertu egon, fosforoak azaltzen duen portaera kimikoa horietatik asko aldentzen da. Fosforoak ez ditu elektroiak erraz uzten; beraz, ez da katioi gisa aurkitzen egoera normaletan. Fosfororen isotopo egonkor bakarra 31P da, baina beste 22 ezagutzen dira, 25P-tik 47P-ra dozenak. Bere espin nuklearra eta 31P-ren ugaritasun handiaren ondorioz, 31P-EMN teknika oso lagungarria da fosforoko nukleoak aztertzeko.
BNSF Railway
51.200 km-ko bide-sarea du, 28 estatu hartzen dituena. Bere bide-sarea herrialdeko luzeena da. Bere berehalako lehiakideak, Union Pacific Railroad, 52.838 km trenbide ditu. 43.000 langile inguru ditu.
Bake-itun
Bake-ituna (askotan armistizio hitza erabiliagoa da nahiz eta esan nahi berbera ez izan) gerra batean esku hartu duten alde bien arteko hitzarmen militar eta diplomatikoa da. Erasoak eteteko egiten den itun bat da, nahiz eta, izatez, bakea ez izan, bakerako prestaketa baizik. Lehen Mundu Gerra amaitzeko Alemania eta potentzia aliatuen ordezkarien artean izenpetutako hitzarmenari izen hau eman zitzaion. Dena dela, aurretik beste batzuk ere izenpetu ziren; Bulgariarekin (Salonika, 1918ko irailaren 29an), Turkiarekin (Mudros, 1928ko urriaren 30ean) eta Austria-Hungariarekin (Padua 1918ko azaroaren 3an).
Hamadan
Historia
Hamadan, antzinatean Ekbatana deitua, Irango eta munduko hiririk antzinakoenetakoa da. Historialari batzuen ustez, K.a. III. milurtekoan sortu zuten eta, Asiriako kroniken arabera, gutxienez K.a. XII. mendetik existitzen da. Greziar historialarien arabera, Mediako Astiages erregearen hiriburua izan zen K.a. VI. mendearen lehen erdialdean, Ziro Handia persiarren erregeak K.a. 549an konkistatu zuen arte (Babiloniako Nabonidesen erregealdiaren seigarren urtean). Esan bezala, Ekbatana izan zen bere antzinako izena (Hañgmatana antzinako persieraz, Agbatana Eskiloren arabera, Agmatanu Behistungo inskripzioan eta Nabonidesek Aga'mtanu idatzia.
Terraube
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Fosforo
Fosforo (V)
Fosforozko konposaturik esanguratsuenak fosfato anioi tetraedrikoak azaltzen dituztenak dira (PO43−). Fosfatoa azido fosforikoaren base konjugatua da, eta hurrengo azido-base orekak ditu:
Fosfuroak eta fosfina
Fosfuroak fosforo gorriaren eta metalen arteko erreakzioaren bidez lortzen dira. 1. eta 2. taldeko metalek P3- anioia duten konposatu ionikoak osa ditzakete, urarekin kontaktuan jarriz gero fosfina ematen dutenak. Fosfina (PH3) eta bere deribatu organikoak (PR3, 3. irudia) amoniaren (NH3) analogoak dira, baina kasu honetan fosforoak eratzen duen angelua 90ºtik oso gertu dago. Oro har, toxizitate handiko konposatuak dira eta haietan fosforoak -3 oxidazio zenbakia du. Zentzu horretan, bederatzi fosforo atomo baino gehiago dituzten fosfinak ezagutzen dira, PnHn+2 formula erakusten dutenak.
Oxoazidoak
Fosforoko oxoazido guztiek oxigeno-atomoei lotutako protoi azidoak dituzte, batzuek protoi ez-azidoak dituzte eta beste batzuek P-P motatako loturak erakusten dituzte. 2. taulan, ezagutzen diren oxoazido esanguratsuetan fosforoak duen oxidazio zenbakia, konposatuek dituzten protoi azidoak eta beren erabilerak zehazten dira.
Reims-la-Brûlée
Biztanleria
2007an Reims-la-Brûlée udalerrian erroldatutako biztanleak 207 ziren. Familiak 75 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 35 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Fosforo
Ongarria
Fosforoa funtsezko landare-elikagaia da (nitrogenoarekin batera), eta ekoizten den fosforo guztiaren bolumena laborantzako ongarrientzako azido fosforiko kontzentratua prestatzera bideratzen da,%70etik % 75ko gorako P2O5 kontzentrazioa izanda. Honen ondorioz, fosfatoaren (PO43-) produkzioak nabarmenki gora egin zuen XX. mendeko bigarren erditik aurrera. Fosfatoen ernalketa artifiziala beharrezkoa da fosforoa organismo bizidun guztientzat funtsezkoa delako: izan ere, energia-transferentzietan,  fotosintesiaren, landare-sustraien hedapenaren, hazi eta loreen formazioaren eta landare-osasuna eta genetika ren prozesu batzuetan inplikatuta dago.
Pospoloak
Ondorioz, pospoloak beste materialez egiten hasi ziren. 1900. urtean inguruan, Henri Sévène eta Emile David Cahen kimikari frantsesek tetrafosforo trisulfurozko (P4S3) pospoloak asmatu eta komertzializatu zituzten. Denbora batez, pospolo seguruago haiek oso ezagunak izan ziren nonahi, baina, epe luzera, gaur egungo segurtasun-pospoloak garrantzia hartzen joan ziren, fosforo gorri ez toxikoaz eta kloratoz osatuta. Nolanahi ere, segurtasun-pospolo hauek 1844. urtean asmatu baziren ere (Gustaf Erik Pasche n eskutik), ez zuten kontsumitzailearen onarpena lortu fosforo zuriaren debekua onartu arte.
Funtzio biologikoa
Gizaki helduak fosforozko 0,7 kg inguru ditu gorputzean, % 85 – 90 inguru apatita forman dagoenik (hezur eta hortzetan). Odolean batez besteko fosforo-kontzentrazioa 0,4 g/L-koa da, gutxi gorabehera horren % 70 organikoa izanda eta % 30 ez-organikoa. Zelulek energia biltzeko eta garraiatzeko erabiltzen dute fosforoa, ATPren bidez. Gainera, giza gorputzeko bigarren mineralik ugariena da (0.1%), eta gorputzeko likidoetan gatz gisa agertzen da, presio osmotikoari eusteko funtzio fisiologikoa izanik. Fosfato multzoak gehitzea (fosforilazio a) eta ezabatzea (desfosforilazioa) zelulen barneko proteinen jarduera erregulatzeko mekanismo nagusia da. Fosforoak B konplexuko bitaminekin lan egiten du, giltzurrunen funtzionamenduan, muskuluen uzkurduran eta nerbio-seinaleetan rol garrantzitsua izanik. Biokimikariek normalean "Pi" laburdura erabiltzen dute fosforo ez-organikoari buruz hitz egiteko.
Reims-la-Brûlée
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fosforo
Arriskuak eta neurriak
Fosforo zuriaren alotropoak arrisku handia du, airean sutzen delako eta azido fosforikoaren hondakinak sortzen dituelako (5. irudia). Fosforo zuriaren bidezko pozoitze kronikoak masailezurraren nekrosia eragiten du, masailezur fosforikoa izenekoa. Fosforoak kalte larriak eragiten ditu irensten denean (batez ere, gibelan), eta "Heze-eginkarien sindromea" eragin dezake. 50 mg-ko dosi bat zorigaiztokoa izan daiteke, eta larruazala ukituz gero, erredurak sortzen ditu. Fosforo gorria ez da berez sutzen airearekin kontaktuan dagoenean, eta ez da toxikoa, baina kontuz erabili behar da, fosforo zuri bihur baitaiteke eta lurrun toxikoak bota baititzake berotzean.
VHS
VHS, Video Home System esaldiaren akronimoa, etxerako bideo sistema analogikoa da, 1980 eta 1990eko hamarkadetan bideo grabatzeko estandar zabalduena izan zena. Bideoaren euskarri fisikoa kasete edo plastikozko kaxa batean bilduriko bideo-zinta zen, 2 orduko gehienezko iraupena zuena. 1976 urtean merkaturatzen hasi zen JVC enpresa, urtebete lehenago Sonyk atera zuen Betamax sistemarekin lehiatzeko. Phillips etxearen Video 2000 sistemarekin ere lehiatu zen. Betamax sistemak pretazio teknologiko hobeak eskaintzen zituen arren, enpresa gehienek VHS estandarra bereganatu zuten, bere bideo-grabagailuak eta grabaturiko bideo-zintak ekoizteko. Betamax sistemarekin izandako lehia historian izandako marketin-kasu nabarmen eta interesgarri moduan aurkezten da.
Sasi-txori
Sasi-txori (Hippolais) Hippolais generoko hegaztien izen arrunta da, Acrocephalidae familian sailkatuta dagoean. Europan, Afrikan eta mendebaldeko Asian bizi dira.
Hudson (Indiana)
Hudson Indianako herri bat da. Steuben konderrian kokatua dago. 2010ean 518 biztanle zituen, 1.79 kilometro koadrotan banatuta.
Málaga
Geografia
Hiru eremu desberdin hartzen ditu Málaga hiriak:
Aro modernoa
XVIII. mendea oparoagoa izan zen eta Espainiako hiri garrantzitsuenetakoa bihurtu zen. Flandria, Ingalaterra eta Frantzia aldeko merkatariek egurra, ehunak eta garia salerosten zuten eta Málaga biziki aberastu zen. Espainia hegoaldeko kapitain Generalaren egoitza bertan zegoen eta Mediterraneoaren defentsa eta Afrikako presondegien hornitzea Malagan antolatzen zen. 1704an Espainiak Gibraltar galdu zuenez Málagatik egiten zen itsasarteko kontrola.
Industria Iraultza gertatu zen eta Espainiako lehen hiri industriala izatera iritsi zen. Ondorengo hamarkadatan bigarren garrantzitsuena izaten jarraitu zuen Bartzelonaren atzetik. Málagako familia burges handiak agertu ziren, herrialdeko politikan eragin handia izan zutenak. Horren ondorioz Liberalek gobernua eskuratzeko zeresan handia izan zuen Málagak.
XX. mendea
Espainiako Gerra Zibila lehertu zenean Málagak 1937ko otsailaren 7 arte eutsi zien tropa frankistei. Queipo de Llano generalak gidatu zuen erasoa eta tropa frankistek italiar boluntarioak izan zituzten alboan. Hauen mendekua Espainia guztiko krudelenetakoa izan zen Málagan. 17.000 biztanle fusilatu zitzuten eta hobi komunetan lurperatu, San Rafael hilerrian esate baterako.
Ekonomia
Udalerriak azalera handia badu ere nekazaritzarako erabiltzen den eremua oso murritza da. Arrantza ordea garrantzi handiko jarduera da. 503 arrantza ontzi daude Málagan matrikulatuta.
Garraioa
Málagako portua Espainia hegoaldeko itsas-portu garrantzitsuena da. Gurutzontzi turistikoei dagokionez espainiar estatuko bigarren portua da, Bartzelonakoaren atzetik. 2010ean 659.123 bidaiari jaso zituen gurutzontzietan. Egunerokoan Melilla hiriarekin lotzen duen ferrya dago, urtero 300.000 bidaiaritik gora eramaten dituena.
Saint-Gorgon-Main
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Saint-Gorgon-Main udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Valmascle
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa batena zen.
3804 Drunina
Orbitaren ezaugarriak
3804 Drunina asteroidearen orbitak batezbeste 2,577 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,242 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,913 distantziara. Eszentrikotasuna 0,13 da, eta makurdura orbitala 10,2ºkoa da.
Touchstone Pictures
Walt Disney Motion Pictures Groupek epe luzeko akordio bat sinatu zuen DreamWorks SKGrekin hogeitamar film inguru banatzeko. Akordio honen bidez, DreamWorksen ekoizpenak Touchstone markaren bidez banatuak izan ziren bost urtez 2010etik 2016ra. Ordundik ez da marka gehiago erabili.
Crank (filma)
Argumentua
Chev Chelios (Jason Statham), Los Angelesko soldatapeko hiltzailea, lo zegoela pozoindua izan eta ordu beteko bizitzaldia gelditzen zaio. Chevek bizirik jarraitzeko aukera bakarra pozoia bihotzera ez iristeko mugimenduan mantentzea da. Denbora pasa hala, Los Angelesko kaleetan barna Eve Lydon (Amy Smart) neskalaguna salbatu eta bere bizitza salbatuko dion sendagaia topatzeko bilaketari ekingo dio.
Plazaola oinzubia
Plazaola oinzubia Nafarroako Iruñea hiriburuko zubi bat da. Oinezkoentzako zubi honek Arga ibaia zeharkatzen du, eta Arrotxapea eta Trinitarioak auzoak elkarlotzen ditu. Zubiak izena, Iruñea eta Donostia arteko ibilbidea egiten zuen Plazaolako trenatik hartu du. Plazaola pasealekuan kokatzen da, Gipuzkoa etorbidea azpitik iragaten duen oinezkoentzako tunelaren parean.
Sarrouilles
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
Petscheckita
Ezaugarriak
Petscheckita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Marizy
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Capsicum
Espezieak
Espezie horietatik guztietatik, bost bakarrik landu dira laborantzan: C. annuum, C. baccatum, C. chinense, C. frutescens eta C. pubescens. Forma eta tamaina askotakoak izan daitezke Capsicum fruituak, eta koloreak zuri-horixka, laranja, gorria, berdea eta morea.
3805 Goldreich
Orbitaren ezaugarriak
3805 Goldreich asteroidearen orbitak batezbeste 3,172 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,798 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,547 distantziara. Eszentrikotasuna 0,118 da, eta makurdura orbitala 18,42ºkoa da.
Hygrocybe conicoides
Deskribapena
Etimologia: Hygrocybe terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin, esan nahi du.
Sasoia eta lekua
Udazkenean. Kostaldeko duna belartsu samarretan, taldeak osatuz hasten da.
Espeziearen egoera
Aranzadi Elkartearen arabera, Hygrocybe conicoides desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.
Givet
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.427 ziren, horien artean 3.117 aktiboak ziren eta 1.310 inaktiboak ziren. 3.117 pertsona aktiboetatik 2.399 lanean zeuden (1.478 gizon eta 921 emakume) eta 719 langabezian zeuden (316 gizon eta 403 emakume). 1.310 pertsona inaktiboetatik 303 erretiraturik zeuden, 365 ikasten zeuden eta 642 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Givet udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 488 hektarea erabiltzen.
NGC 6240
NGC 6240 galaxia bat da, Ophiuchus konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Cillán
Cillán Ávilako udalerria da.
Visual Basic
Visual Basic Alan Cooperrek Microsoftentzat garatutako programazio-lengoaia da. BASIC lengoaia erabiliz interfaze grafikoa duten aplikazio informatikoak garatzea ahalbidetzen du. Lehenengo bertsioa 1991.urtean plazaratu zen
Ezaugarriak
Datu-baseak konektatzeko liburutegia du, ADO. Informix, DBase, Access, MySQL, SQL Server, PostgreSQL... datu-baseak onartzen ditu.
3806 Tremaine
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1981 EW izena zeraman. Ondoren Scott D. Tremaine omentzeko izena eman zitzaion.
Antonio Zubiaurre
Udalgintza
Udalgintzan guztira 25 urte egin zituen, horietako 21 alkate moduan.
Emilio Álava
Biografia
Tiroari ekin eta 1935ean Erroman Munduko Txapelduna izan zen. 1952an Helsinkiko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen non 13.a izan zen.
Jarindo
Jarindo mendia Arabako iparraldean dago eta 896 metroko garaiera du.
Grattery
Biztanleria
2007an Grattery udalerrian erroldatutako biztanleak 190 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
3807 Pagels
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.3 da.
Pezzottaita
Ezaugarriak
Pezzottaita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 8 da.
Deabruaren abokatu
"Deabruaren abokatu" terminoa, hedaduraz, nahitaez sinesten ez duten posizio bat defendatzen duten pertsonei aplikatzen zaie, edo beste eztabaidagile bati sinesten duten posizio baten aurkako argudio bat aurkezten diotenei. Prozesu horri esker, jatorrizko argudioaren kalitatea egiaztatu eta haren defentsaren ahuleziak identifika daitezke.
Troissereux
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 2 higiezinen agentziak.
Marly-sous-Issy
Biztanleria
2007an Marly-sous-Issy udalerrian erroldatutako biztanleak 103 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Barillas
Euskara
Nafarroako gobernuak egindako Euskararen Foru Legearen arabera, Barillas, eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, gaztelania da hizkuntza ofizial bakarra. 2018eko erroldaren arabera, herritarren %0,00 ziren euskaldunak.
Jaiak eta ospakizunak
Barillasek San Antonen omenez ospatzen ditu jaiak urtarrilean. Horrez gain, herriko jai nagusiak uztailean izaten dira San Migelen omenez. Udaberriko jaiak maiatzaren 15ean antolatzen dira.
Materia ilun
Abiaduraren sakabanaketa
Lotutako sistemetako izarrek birialaren teorema bete behar dute. Teorema, neurtutako abiaduraren banaketarekin batera, masa sistema lotu batean nola banatzen den neurtzeko erabil daiteke, hala nola galaxia eliptikoak edo kumulu globularrak. Salbuespen batzuekin, galaxia eliptikoen abiaduraren sakabanaketaren estimazioak ez datoz bat ikusitako masaren banaketatik aurreikusitako abiaduraren sakabanaketarekin, are izar-orbiten banaketa konplexuak suposatuz ere.
Galaxia kumuluak
Galaxia kumuluak bereziki garrantzitsuak dira materia ilunaren azterketetarako, haien masak hiru eratara kalkula baitaitezke:
Grabitazio-leiarrak
Lente sendoa arku-hondoko galaxien distortsioa da, haien argia grabitazio-lente horretatik igarotzen denean. Urruneko kumulu askoren inguruan ikusi da, Abell 1689 barne. Distortsioaren geometria neurtuz, esku hartzen duen kumuluaren masa lor daiteke. Egin den dozenaka kasuetan, lortutako masa-argi erlazioak kumuluen materia ilun dinamikoaren neurketei dagozkie. Lenteek irudi baten kopia ugari eragin ditzakete. Irudiaren kopia ugarien banaketa aztertuta, zientzialariek materia ilunaren banaketa ondorioztatu eta kartografiatu ahal izan dute, MACS J0416.1-2403 galaxien kumuluaren inguruan.
Hondoko mikrouhinen erradiazioa
Behatutako CMBren potentzia angeluarreko espektroak materia ilunaren aldeko ebidentzia ahaltsua ematen du, haren egitura zehatza ondo egokitzen baitzaio Lambda-CDM ereduari, baina zaila da lehia dagoen edozein eredurekin erreproduzitzen, hala nola newtondar dinamika aldatuarekin (MOND).
3808 Tempel
Orbitaren ezaugarriak
3808 Tempel asteroidearen orbitak batezbeste 2,569 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,296 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,842 distantziara. Eszentrikotasuna 0,106 da, eta makurdura orbitala 8,64ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.3 da.
Materia ilun
Materia ilun partikulen detekzioa
Esperimentu horiek bi motatan bana daitezke: zuzeneko detekziokoak, materia ilunaren partikulak detektagailu baten barruan nukleo atomikoetan sakabanatzea bilatzen dutenak, eta zeharkako detekziokoak, materia ilunaren partikulak deuseztatzeko edo desintegratzeko produktuak bilatzen dituztenak.
Zeharkako detekzioa
2013an, Nazioarteko Espazio Estazioko Alfa Espektrometro Magnetikoaren emaitzek energia handiko izpi kosmiko gehiegi zeudela adierazi zuten, materia iluna deuseztatzearen ondorioz.
José María Olabarri Massino
Biografia
Bere aitak Santa Ana de Bolueta enpresan zuen ordezkaritza eskuratu zuen. Tubos Forjadosen kontseilaria izan zen 1897an, Bilboko Labe Garaietakoa 1898-1902 artean eta Bizkaiko Labe Garaiak enpresakoa 1903 arte. Labe Garaietako kontseilutik dimisioa eman zuen, ez zitzaiolako etikoa iruditzen bere konpetentzia zen Boluetako enpresako zuzendaria izatea aldi berean.
Sufre
Agerraldi naturala
32S isotopoa izar masiboen barnealdean eratzen da, silizio nukleo baten eta helio nukleo baten fusioaren ondorioz 2,5·109 K-eko tenperaturak dituzten sakoneretan. Erreakzio nuklear hau hainbat elementu neurri handietan ekoizten dituen α prozesuaren parte denez, sufrea munduko 10 elementu ugarienetariko bat da.
Sufrea, sulfuro (S=) egoeran batez ere, meteorito mota askotan agertu ohi da eta lurrazalean, masan 5. elementu ugariena da. Sufre elementala ur termal eta sumendietatik hurbil aurki daiteke munduko edozein zonaldetan.
Sulfuroak
Sufrea hidrogenoarekin tratatuz gero, hidrogeno sulfuroa lortzen da. Konposatu hau uretan disolbatzen denean, H2S-k azido ahul moduan jokatzen du:
Sontaran
Teknologia
Sontaranek mota askotako armak dituzte. Ohikoenak xiringa baten antza du; bi helduleko dituen barra bat da, muturra butxadurak libratzeko tresna baten itxurakoa duena. Hiru hatzekin erabiltzeko egina dago. Izpi desaktibatzailea jaurtitzen du etsaia babesgabe utziz. Energia pultso bat ere badenez sistema elektrikoak konpon ditzake, telegarratzailea adibidez. Seinale bat ere jaurti dezake kobrezko balak handitzea eragiten duena eta ondorioz gizakien armak ataskatzen dituena.
Sufre
Ekoizpena
Prozesu honetatik lortzen den hidrogeno sulfuroa sufre bihurtzen da Claus prozesuaren bidez. Prozesu honi dagokionez, hidrogeno sulfuroa sufre dioxidora oxidatu egiten da eta ondoren, bi konposatu hauen konproportzioaren ondorioz sufrea lortzen da:
Termes-d'Armagnac
Biztanleria
2007an Termes-d'Armagnac udalerrian erroldatutako biztanleak 197 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 115 ziren, horien artean 85 aktiboak ziren eta 30 inaktiboak ziren. 85 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (43 gizon eta 33 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 30 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoak pisu-jaurtiketa
Gizonezkoen pisu jaurtiketa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 2021eko abuztuaren 3tik abuztuaren 5era bitarte ospatu zen. 22 herrialdeko 31 atletek hartu zuten parte.
Un homme et une femme
Argumentua
Anne eta Jean-Louis alargunek Deauvilleko eskolan elkar ezagutu dira. Pariserako tren bidaian elkar maiteminduko dira.
Norwich
Norwich Erresuma Batuko Ingalaterrako ekialdeko Norfolk konderriko hiria da.
Reuil
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ile apaindegia zen.
Bunche Park (Florida)
Bunche Park Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Miami-Dade konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Jasonville (Indiana)
Jasonville Indianako hiri bat da. Greene konderrian kokatua dago. 2010ean 2,222 biztanle zituen, 3.39 kilometro koadrotan banatuta.
Lotte World Tower
Eraikuntza lanak 2010ean hasi ziren eta egitura 2015erako amaitzea aurrikusten da. 555 metro eta 123 solairu izango ditu.
Hegoaldeko Alpeak
Aoraki/Mount Cook mendirik garaiena da (3.754 m) eta beste 16 tontor ere badaude 3.000 metrotik gorakoak.
3809 Amici
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1984 FA izena zeraman. Ondoren Giovanni Battista Amici omentzeko izena eman zitzaion.
Mirjam Puchner
Mirjam Puchner (St Johann im Pongau, Salzburgo, Austria, 1992ko maiatzaren 18a) Austriako Munduko Kopako eski alpinoko lasterkaria da. 2013ko urtarrilaren 12an egin zuen debuta Munduko Kopan, Austriako St. Antonen. Puchnerrek 2016ko martxoan lortu zuen bere lehen Munduko Kopako podiuma, St Moritz-en, Suitzan, eta, denboraldi bukaeran, jaitsiera proba irabazi zuen.
Joachim Puchner eskiatzailearen arreba da (1987an jaioa).
Mondragon Goi Eskola Politeknikoa
Institutu Politeknikoa
Behar besteko oinarri teorikoa dutela, ikasleak bertako tailerretan trebatzen dira, ikasketa praktikoak eginez. Makinaria eta tresna modernoak erabiltzen dituzte, industria-inguruneko puntako enpresetakoen parekoak. Horrela, lan-munduan zuzenean sartzeko aukera izaten dute.I+TGGEP-MUan egin diren ikerketak kontratuen bidez egin dira batik bat.Hala ere, azken urte hauetan ikerketa generiko izugarri garatu da,eta espero dute etorkizunean ere indartzen jarraitzea.
José Luis Álava
1968an Mexikoko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen non 45.a izan zen pistolan.
Vivre pour vivre
Argumentua
Telebista aurkezle batek edozer gauza egingo du maite duen emakumea topatzeko.
Dionisio Halikarnasokoa
Erreferentziak
Jansen (2008)
Lucho Fernández Sixto
José Luis Fernández Sixto (Ferrol, - ) galiziar saskibaloi jokalaria da. Hegaleko postuan jokatzen du LEB Platako Baloncesto Narón taldean.
Hozketa
Hozketaren ikerketa
Sistema horrek funtzionatu zuen arren, ez zuen merkatuan arrakastarik izan.
Lurrunaren konpresioaren bidezko lehenengo hozketa-sistema erabilgarria James Harrison-ek eraiki zuen. Asmatzaile hori kazetari britainiarra zen arren, Australiara emigratu zuen. Harrisonen 1856ko patenteak eterra, alkohola edo amoniakoarekin lan egin zezakeen. 1851. urtean izotz-ekoizpenerako aparatu mekanikoa eraiki zuen Barwon ibaiaren ertzean, zehazki, Geelong-eko Rocki Point-en (Victorian). Bere izotz-ekoizpenerako lehen makina komertzialak 1854an jarraitu zuen. Harrisonek hozketa-sistema komertziala sarrarazi zuen garagardotegi eta haragia paketatzen zen etxeetan. 1861. urtean zehar, bere dozena bat sistema martxan jarri ziren. Beranduago, eztabaida sortu zen ea nola lehiatu zezakeen estatubatuarrek zuten abantailarekin, hau da, hoztu gabeko behikien Erresuma Batuko salmentarekin. 1873an salmentarako Norfolk itsasontzia prestatu zuen Erresuma Batura behikiak bidaltzeko, Itsasontzi horretan ganbera hotzaren sistema erabili zuten hozketa-sistemaren ordez. Dena den, porrota izan zen, izotza uste baino lehenago urtu baitzen.
Lurrun-konpresioaren bidezko hozketa
Hala, likido eta lurrunaren nahastea izatea bermatzen da tenperatura eta presio baxuagoetan, bosgarren puntuan azaltzen den moduan. Likidoaren eta lurrunaren nahastea bobina- edo tutu-lurrungailuen bidez garraiatzen da. Bertan, aire beroa hoztu egiten da eta guztiz lurruntzen da (hozten ari den gunean) haizagailu baten bidez sortzen den haizea tutu- edo bobina-lurrungailuen bidez ematen zaionean.
Aurretik aipatutakoa lurrun-konpresioaren bidezko hozketa ziklo idealean oinarritzen da. Ez ditu kontuan hartzen inguruan dauden efektuak, adibidez, marruskaduraren eraginez presioa galtzea, lurrun hoztailearen konpresioan zehar gertatzen den itzulezintasun termodinamikoa edo gas ez-idealen portaera.
Lurrunaren konpresioaren bidezko hozkailuen informazio gehiago aurki daiteke Perry’s Chemical Engineers liburuan.
Lurrun-absortzioaren bidezko hozketa
XX. mendearen lehen urteetan oso ohikoa zen eta asko erabiltzen zen lurrun-absortzioaren zikloa. Metodo horretarako, ura eta amoniako nahastea erabiltzen zen. Konpresioaren bidezko zikloa garatu zenean, ordea, garrantzia handia galdu zuen, errendimendu txikia zela eta (gutxi gorabehera, lurrunaren konpresioaren 1/5 ingurukoa baita). Gaur egun, lurrunaren absortzio zikloa erabiltzen da berogailuarentzat erregaia dagoenean baina elektrizitaterik ez dagoenean erabiltzen da. Adibidez, jolasteko erabiltzen diren garraiobideek LP gasa erabiltzen dute. Industrian ere erabiltzen da, bero-hondarrak eraginkortasun-eza gainditzen duenean.
Cuatro Vientos zubia
Historia
Zubi hau 1789. urtean eraiki zuten, Iruñearen iparraldearekin eta Gipuzkoarekin zegoen jarduera handiari erantzun ahal izateko. Lehenago, 1785ean, bi probintziak elkartzen zituen errepidea egiten hasi ziren. Ordura arte, iparraldera joateko Dona Grazia zubia erabili behar izaten zuten. Horren ondorioz, eraikuntza berri horri Dona Grazia Zubi Berria izena eman zioten. Dena den, herritarren artean Cuatro Vientos zubia nagusitu zen, izen bereko bidegurutze ezagunaren ondoan baitago. Kronikagileak honako hau dio horren gainean:
L'Aiguillon-sur-Vie
Diru sarrerak
2009an L'Aiguillon-sur-Vie udalerrian 717 unitate fiskal zeuden, 1.678 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.290 euro zen.
Kolmanskop
Dokumentalak
Hiri hustuaren gaia azken urtetan erakargarria bihurtu da eta, ondorioz, dokumental desberdinen protagonista izan da Kolmanskop:
Metrologia
Sarrera
Pisuen eta Neurrien Nazioarteko Bulegoak (BIPM) lantzen duen Metrologiako Nazioarteko Hiztegia (Vocabulaire international de métrologie VIM) metrologia honela definitzen du: «neurketen eta haien aplikazioen zientzia». Metrologiak neurketen alderdi teoriko eta praktiko guztiak hartzen ditu bere barne, berdin da zein izan daitezkeen neurketaren ziurgabetasuna eta aplikazio eremua.
Garapen historikoa
Metrologia antzinaroan sortu zen, era batera edo bestera. Metrologiaren forma goiztiarrenak izan ohi ziren agintariek ezarritako estandar arbitrario batzuk, askotan neurri praktikoetan oinarritutakoak. Antzinako pisu eta neurri sistemak gizakiaren morfologian oinarritzen ziren; horregatik, unitateen izenak gorputzaren zatikien aipamena egiten zuen maiz: hazbetea (eskuko hatz baten luzera), oina (oin baten luzera) edo yarda (jatorriz, giza beso baten luzera neurria). Halako neurri estandarizatu lehen adibideak luzera, denbora eta pisua neurriak izan ziren. Era horretako estandarrak merkataritza errazteko eta gizakiak egindako jarduerak erregistratzeko ezarri ziren.
3811 Karma
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1953 TH izena zeraman. Ondoren Birger Karma omentzeko izena eman zitzaion.
Reuves
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Agneby
Agnéby Boli Kostako 19 probintzietako bat da. Bere hiriburua Agbeville da. 9.080 kilometro koadroko azaleran 822.592 biztanle ditu.
Joachim Löw
2006tik aurrera Alemaniako futbol selekzio nazionala entrenatuz emaitza bikainak lortu eta nazioarteko ospea bereganatu du, 2014ko Munduko Futbol Txapelketa irabazi zuen.
El Sur
Sinopsia
Neskato gazte bat (Sonsoles Aranguren) Espainiako iparraldean bizi da, aitaren (Omero Antonutti) sekretuez liluraturik. Koskortzean, aitak maitale bat (Aurore Clément) zuela eta oraindik maitemindurik dagoela konturatu da.
Gray (Saona Garaia)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 487 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 10 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 20 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 32 eraikuntza enpresak ziren, 149 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 38 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 31 finantziazio enpresak ziren, 26 higiezinen enpresak ziren, 52 zerbitzu enpresak ziren, 77 administrazio publikoko enpresak ziren eta 26 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Gray udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 6 hektarea erabiltzen.
3812 Lidaksum
Orbitaren ezaugarriak
3812 Lidaksum asteroidearen orbitak batezbeste 2,774 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,396 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,151 distantziara. Eszentrikotasuna 0,136 da, eta makurdura orbitala 11,1ºkoa da.
Lunática (liburua)
Lunática, Andrea Momoitio kazetariak idatzitako liburua da, 2022an argitaratua Libros del K.O. argitaletxearen eskutik.
Fiodor Dan
Errusiako Behin Behineko Gobernua
Petrogradeko Sobietaren Ispolkomeko eta baita ere zuzendaritzako kide izan zen. Hasiera batean, mentxebikeek koalizioko Gobernuan parte hartzearen aldekoa izan zen. Sukhanoven ustez, garai horietan, Tsereteliren laguntzailerik hurbilekoena izan zen, “Tseretelik ez zukeen hainbeste eraginik izango Dan ondoan izango ez balu”, hau da, Dan Alderdi Mentxebikeko bigarrena izan zen. Ekainean, Errusia Osoko Langile Sobieten I. Biltzar Nagusian, VTsIKeko kide aukeratu zuten. Uztaileko Egunak izan zirenean, Sobietaren eta burgesiaren arteko koaliziozko Gobernua defendatu zuen kalean protestan ari ziren langile eta soldaduen jarreraren aurka, boltxebikeen jarrera “deitoratu” zuen, eta Leninen ihes egiteko erabakia “onartezin” bezala deskribatu zuen; hala ere, Tseretelik proposatutako errepresio-neurrien aurkakoa izan zen, neurri haiek boltxebikeei on egin ahal zietela argudiatuz.
Arte zelta
Arte zelta terminoak zeltiar zibilizazioen adierazpen artistikoei egiten die erreferentzia. Kategoria eztabaidatua izan da, "zibilizazio zelta" bezainbeste; izan ere, denbora tarte oso dilatatu bati aplikatzen zaio eta elkarren artean lotura duten kultura desberdinei ere bai.
Fronte (militarra)
Borroka-frontea
Fronte hau desberdina da erasoan eta defentsan. Ondo antolatutako aldeko lursail batean, fronte zabalak onar daitezke. Sarritan, taldeka borrokatuko da oraingoz. Kopeta luzeegia izanda, erditik hausteko arriskua dago. Fronte oso murriztua izanez gero, gainezka egin edo bildu egin daiteke. Hala ere, fronte zabal bat arrakasta handi baten lehen baldintza izango da maiz.
Sinclair Lewis
Harry Sinclair Lewis (Sauk Centre, Minnesota, - Erroma, Italia, ) estatubatuar eleberrigilea izan zen. Yale Unibertsitatean ikasketak egin ondoren hainbat argitaletxetan lan egin zuen eta Saturday Evening Post eta Cosmopolitan astekarietan plazaratu zituen bere lehen artikuluak. Ipar Amerikako literatura modernoko mitorik handienetako bi sortu zituen 1920 inguruan: Main Street (1920, Kale Nagusia) eta Babbit (1922). Ia ondorengo eleberri guztiek Estatu Batuetako gizartea eta giroa erakusten dituzte: Arrowsmith (1925), Elmer Gantry (1927), Dodsworth (1929), Ann Vickers (1933), Gideon Planish (1934), Work of art (1934, Arte lana), It can’t happen here (1947, Ezinezkoa da hemen gertatzea) eta Kingsblood Royal (1947, Erregearen odola). Literaturako Nobel saria jaso zuen Estatu Batuetako lehen idazlea izan zen (1930).
Keangnam Hanoi Landmark Tower
Heerim, Samoo, Aum & Lee, Hellmuth eta Obata and Kassabaum arkitekto taldeek diseinatu zuten.
Irati Anda
Telebista
2018 an berriz, Gure kasa saioan aritu zen kolaboratzaile gisa.
Etxe sorgindu
Literatura eta zinemaren eraginez Ipar Amerikako etxe sorginduaren eredua mundu osoan zabaldu da, poltergeist fenomenoarekin identifikatuz, nahiz eta kontzeptu desberdina izan. Horren arabera etxe sorgindu batean izaki gaizto bat dago: deabrua, aztia, banpiroa. Etxea, ikuspuntu horren arabera, hilketa baten edo heriotzaren eszenatokia izan zen. Baita maldizio baten ondorioa ere izan daiteke sorginduta egotearen arrazoia.
Etxe sorginduak Euskal Herrian
Aipatutakoen mailara iritsi gabe, gurean ere badira horrelako etxeak:
Etxe sorginduak literaturan
Asko dira gaiaren inguruan argitaratu diren nobelak eta narrazioak. Hona hemen ospetsuenetariko batzuk:
Pelageya Shajn
Grigory Abramovich Shajnen emaztea izan zen, hau ere errusiar astronomoa. Bere ezkongabe abizena Sannikova zen.
Flecha
Flecha gaztelerazko haurrentzako aldizkari falangista izan zen, Donostian argitaratu zutena.
Avelino de Aróztegui, Castanys, José María Canellas Casals, María Claret, Emilia Cotarelo, Álvaro de Laiglesia, Ojeda eta Josep Serra Massana bertan lan egin zuten. 1938ko amaieran Pelayos aldizkari tradizionalistarekin bat egin eta Flechas y Pelayos agertu zen.
Givron
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 42 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboetatik 33 lanean zeuden (21 gizon eta 12 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
3813 Fortov
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1970 QA izena zeraman. Ondoren Fortov omentzeko izena eman zitzaion.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.3 da.
Jon Krakauer
Lehenengo urteak
Krakauer Brooklinen jaio zen, Massachusettsen, Carol Ann Jones eta Lewis Joseph Krakauerren bost seme-alabetatik hirugarrena izan zen. Aita judua zuen eta ama Unitaria zen, eskandinaviar jatorrikoa. Bi urte zituenetik hazi zen Corvallis en, Oregonen. Bere aitak zortzi urterekin sartu zuen Krakauer gaztea mendizaletasunean. Bere aita "gupidagabe lehiakorra eta anbizio handikoa" zen, eta itxaropen handia zuen Krakauerrengan, bere semea Harvardeko Medikuntza Eskolara joatea eta mediku bihurtzea desiratuz, "Bizitzaren bide seguru bakarra arrakasta esanguratsurantz eta zorion iraunkorrerantz". Tenisean Corvallis High Schoolen lehiatu zen eta 1972an graduatu zen. Ondoren Hampshire Collegen ikasi zuen Massachusettsen, non 1976an Ingurumen Ikasketak titulua jaso zuen. 1977an Linda Mariam Moore eskalatzaile ohia ezagutu zuen, eta 1980an ezkondu ziren. Seattlen bizi izan ziren, Washingtonen, baina Boulderrera aldatu ziren, Colorado, Krakauerren Into Thin Air liburua kaleratu ondoren.
Pécy
Diru sarrerak
2009an Pécy udalerrian 269 unitate fiskal zeuden, 796,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.731 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 36 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 5 administrazio publikoko enpresak ziren.
Valros
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Annegret Kramp-Karrenbauer
Bizitza
1990ean ekin zion ibilbide politikoari, eta beti Sarre landerrari estu lotuta garatu zuen. CDUko kide egin zen, eta alderdiaren Sarreko adarrean aholkulari politiko gisa jardun zuen 1990eko hamarkadan. 1998an, hilabete batzuetan Alemaniako Parlamentuko ordezkari ere izan zen alderdiko kide baten tokia hartzeko, baina urte bereko hauteskundeetan ez zuen lortu jarlekuari eustea. Berlindik Sarrera itzuli zen, eta etengabe haziz joan zen karrera politikoa hasi zuen: 1999an Sarreko Parlamenturako hautatu zuten; 2000tik 2011ra landerreko hainbat ministerioren ardura izan zuen; eta, 2011n, CDUren buruzagi izendatu zuten Sarren, eta landerreko gobernuburu hautatu zuten hauteskundeetan.
Gray-la-Ville
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Gray-la-Ville udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
3814 Hoshi-no-mura
Orbitaren ezaugarriak
3814 Hoshi-no-mura asteroidearen orbitak batezbeste 3,238 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,637 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,84 distantziara. Eszentrikotasuna 0,186 da, eta makurdura orbitala 0,55ºkoa da.
Tianjingo metroa
Lineak
Tianjingo metroak lau linea dauzka gaur egun:
Arburu (argipena)
Arburu izenak hainbat adiera ditu:
Réveillon (Marne)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
Sauveterre (Pirinio Garaiak)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Sauveterre udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 432 hektarea erabiltzen.
NGC 6257
NGC 6257 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Vélieux
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 42 ziren, horien artean 27 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 27 pertsona aktiboetatik 17 lanean zeuden (11 gizon eta 6 emakume) eta 9 langabezian zeuden (2 gizon eta 7 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Padibastet
Manetonen arabera, Petubates (Julio Afrikano), Taniseko lehen erregea izan zen, Egipto, 40 urtez gobernatu zuen, eta, bere erregealdian zehar, lehen aldiz, olinpiada bat. Baina, Eusebio Zesareakoaren arabera, Petubastis Taniseko lehen erregea da, baina bere erregealdiaren iraupena 25 urtekoa da.
Pelayos (aldizkaria)
Pelayos gaztelerazko haurrentzako aldizkari tradizionalista izan zen, Donostian argitaratu zutena.
Shattuck (Oklahoma)
Shattuck Oklahomako herri bat da. Ellis konderrian kokatua dago. 2010ean 1,356 biztanle zituen, 5.77 kilometro koadrotan banatuta.
Universal Pictures
1912an Carl Laemmle, Pat Powers, Mark Dintenfass, William Swanson, David Horsley, Charles Baumann, Adam Kessel eta Jules Brulatourek sortu zuten, AEBko zinema estudio zaharrena delarik.
Kanpaina militar
Kanpaina militarra eremu geografiko berean eta aldi berean gertatzen diren ekintza militarren multzoa da. Zientzia militarren testuinguruan, kanpaina militar batek egoera militar edo politiko bat lortzera bideratutako operazio militar guztiak barnean hartzen ditu, normalean defentsa- edo eraso-indar batek egiten dituenak, muga geografiko eta denborazko batzuen barruan.
BASIC
BASICen bilakaeran funtsezkoa izan zen Microsoften Visual Basic (VB) lengoaiaren sorrera. Lengoaiaren ohiko gako-hitz guztiak erabili arren (sententziak, kontrol-egiturak eta barne-funtzioak), datu-motak eta haien maneiua barne; VB askoz ere ahaltsuagoa eta eboluzionatuagoa da; Windows plataformatan gehien erabiltzen den lengoaietako bat izanik, aplikazio komertzialetan nagusitasuna izatera iritsiz.
Kloro
Kloro dioxidoa
Kloro dioxidoa ClO2, paramagnetikoa den gas horia da
Agerpena eta Ekoizpena
Anodoa: 2 Cl - → Cl2 + 2 e-
Eragin biologikoak
Kloruro anioia ezinbesteko elikagaia da metabolismorako. Beharrezkoa da urdailean gertatzen den  azido klorhidrikoaren ekoizpenerako eta funtzio zelularretan. Kontsumorako iturri nagusia sukaldeko gatza da (NaCl). Kloruroaren muturreko kontzentrazioek odolean alterazio elektrolitikoak eragiten ditu. Hipokloremia (kloruro eza) ez da ohikoa gertatzea eta gertatzen bada beste anomalien ezagatik da. Azidosia, arnasketa kronikoarekin erlazionatu daiteke. Hiperkloremia (kloruro gehiegi izatea) orokorrean ez ditu sintomak aurkezten, baina sintomak agertzekotan hipernatremiaren (sodio gehiegi izatea) antzekoak izaten dira. Kloruroaren faltak odolean burmuinaren deshidratazioa ekar dezake eta beste alde batetik odolaren garraioan ere du eragina. Sintomak gehienetan berhidratazio azkarraren ondorioz gertatzen dira, zeinek burmuinaren edema eragiten duen.
Penchard
Penchard Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Narciso Lopez
Filibustero
López, Ambrosio José Gonzales bere laguntzailea eta filibusteroen buruzagi gehienak masoiak ziren, eta nazioarteko ermandadean asko fidatu ziren beren planak betetzeko.
Atzerapauso hark eten gabe, Lopezek egitasmo filibustero berri bat planifikatzea eta bere kontratazio ahalegina Estatu Batuetako Hegoaldera bideratzea erabaki zuen. Bera esklabotzaren aldekoa zenez, Lopezek Kuba independente baten Hegoalderako abantailez jabetu zen. Berak eta hegoaldeko batzuek espero zuten Kuba esklabotzaren kide sendo bat bihurtuko zela eta agian, Texasek bezala, Batasunera estatu esklabista gisa sartuko zela. Bere egoitza New Orleansera eraman zuen eta herriaren laguntza lortzen saiatu zen Hegoaldeko gizon eragingarriak bere espedizioan sartzeko. Buena Vista-ko guduan nabarmendu zen Jefferson Davis senatariaren laguntza militarra eskatu zuen, 100.000 dolar eta "kafe plantazio oso fin bat" eskainiz. Davisek, bere emaztearen lasaitasun handirako, ezezkoa eman zion, baina Estatubatuar-Mexikar Gerrako bere lagunetako bat, Robert E. Lee nagusiari, gomendatu zion. Leek serio pentsatu zuen Lopezen eskaintzan, baina azkenean ez parte hartzea erabaki zuen.
Exekutatu zituztenen artean estatubatuar asko zeuden, hala nola Crittenden, eta López Habanako La Punta gazteluan.
Ondorioa eta garrantzia
Lopezen eta bere soldaduen exekuzioak haserrea eragin zuen Estatu Batuetako Iparraldean eta Hegoaldean. Espedizioa onartzen ez zuten askok preso militarren espainiar trataera basatitzat jo zuten. Erreakziorik gogorrena New Orleansen gertatu zen, non jende-talde batek Espainiako kontsulatuari eraso zion. Porrot egin zuen arren, Lopezen espedizioak 1850eko hamarkadan zehar Latinoamerika osoan erasotzeko beste filibustero batzuk bultzatu zituen, batez ere William Walkerren Nikaraguako inbasioak 1855 eta 1860 bitartean. Arrakasta izan balu, Lopezek Ameriketako politika sakon alda zezakeen AEBei Karibeko oinarri sendoa emanez eta bere hedapen gehiago bultzatuz. Horren ordez, Lopezen eta beste filibustero batzuen porrotak estatubatuarrak desanimatu zituen, batez ere Hegoaldean, estrategia espantsionistak hartzera. Esklabotzak hegoalderantz mugitzeko ezintasunaren aurrean, hegoaldeko askok hedapenetik alde egin zuten eta sezesioaren alde hitz egin zuten, eta horrek Amerikako Gerra Zibila ekarri zuen.
3816 Chugainov
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1975 VG izena zeraman. Ondoren Chugainov omentzeko izena eman zitzaion.
Hirugarren sektore
Sarrera
Besteak beste, azpisektore hauek biltzen ditu: merkataritza, komunikazioak, dei-zentroak, finantzak, turismoa, ostalaritza, aisia, kultura, ikuskizunak, administrazio publikoa eta zerbitzu publiko deritzenak; estatuak edo ekimen pribatuak (osasuna, hezkuntza, mendekotasunaren arreta) ematen ditu, besteak beste.
Zerbitzuen garrantzia
Azkenik, enpresak ziurtatu beharko du produktua saldu eta bezeroei emango zaiela, eta horrek garraio, merkataritza eta publizitate zerbitzuak eskatzen dituela. Normaltasunez jarduteko, enpresak esparru juridiko ezarria, barne segurtasuna eta baliabide publikoak kudeatuko dituen administrazioa dituen komunitate batean egin beharko du. Jarduera horiek guztiak hirugarren sektorean sartzen dira.
Tertziarizazioa
Lanaren nazioarteko banaketa eta deslokalizazioa. Adibidez, industria-instalazioen aldaketan: bigarren industria-iraultzako (siderurgia, industria kimikoa) fabrika handi eta kutsatzaileak, eragin espazial eta ekologiko handikoak, deslokalizazioaren (lehen azpigaratutako herrialde industrializatu berrien mesedetan) eta 1973ko industria- eta energia-krisiaren ondorengo industria-birmoldaketaren mende daude.
Hirugarren sektorea Euskal Herrian
Zerbitzuen sektoreak gero eta pisu handiagoa du euskal ekonomian, eta dagoeneko BPGaren % 69 hartzen du. Jarduera ekonomiko horrek garrantzia hartu du azken urteotan. Euskadiko Barne Produktu Gordinaren (BPG) % 69,2 zerbitzuen sektoreak sortu zuen 2016. urtean. Jarduera ekonomiko horrek pisua hartu du azken urteetan, 2007an % 60,7 baitzen.
Gizarteari dagokionez, urtekariak azpimarratzen du EAEko emakumeek batez beste egunean 2 ordu ematen dituztela etxeko lanetan eta 4,7 ordu seme-alabak zaintzen; gizonek, berriz, 1,2 ordu eta 3,3 ordu, hurrenez hurren. Euskadiko hirugarren sektorea Barne Produktu Gordinaren % 70 da eta biztanleriaren % 70ari lana ematen dio. Honako sektore eta/edo jarduera hauek biltzen ditu: Merkataritza, turismoa, ostalaritza, garraioak eta komunikazioak, jarduera profesionalak eta zerbitzu osagarriak eta hainbat zerbitzu. Pertsonen ehuneko handi batek sektore publikoan lan egiten du (administrazio publikoak, hezkuntza, osasuna eta gizarte-zerbitzuak).
Haghpat monasterioa
Ezaugarriak
Multzoko eliza magusia Surb Nishan katedrala da, segur aski 976an eraikitzen hasia eta 991an Smbat erregeak amaitua. X. mendeko armeniar arkitekturaren adibide topikoa da, erdiko kupula alboko hormetako lau zutabe handitan bermatzen da. Absideko freskoan Pantokrator ageri da. Bizpairu zaharberritze minimoz gain, elizak jatorrizko itxura gorde du.
Alternativa Galega de Esquerda
2012ko Galiziako Legebiltzarrerako Hauteskundean lehian zeuden 75 eserlekuetatik 9 beraganatu zituen.
Aizenay
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Phenakita
Phenakita silikato motako minerala da eta phenakita taldearen kidea da.
Aizenay
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 25 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 3 drogeria, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an psikiatriko 1, 3 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.