cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pinotxo
Aleksei Tolstoik moldaketa ezaguna ondu zuen errusieraz, Buratinoren abenturak izenekoa (buratino hitzak italieraz "txotxongilo" esan nahi du).
Lemps (Ardèche)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Hedapen-txartel
PCI Express
PCI Express
Txekoslovakiako Lehen Errepublika
Txekoslovakiako Lehen Errepublika (txekieraz eta ) 1918 eta 1938artean Erdialdeko Europan existitu zen herrialdea dugu. 1918an sortu zen Txekoslovakia Lehen Mundu Gerra amaitu bezain laster Austriar-Hungariar Inperioa desegin baitzen. Egungo Txekiar Errepublikak, Eslovakiak (1939tik 1945era) eta Karpatoko Ruteniak (azkar Karpato, Ukraina legez independentzia lortu zuenak) osatzen zuten eremua.
Guden arteko aldian errepublika demokratikoa eta oparoa izan zen, baina gatazka etnikoak agerian egon ziren etengabe lurraldean bizi ziren bi talde nagusien artean: alemaniarrak eta eslovakiarrak. Hauek biek ez zetozen bat txekiarren (bohemiar eta moraviarren) menderatze politiko eta ekonomikoarekin. Izan ere, Txekoslovakiako alemaniar eta hungariar gehienak ez ziren bat etorri estatu berria sortzearekin.
Bages de Rosselló
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 141 komertzioetatik, 6 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 34 eraikuntza enpresak ziren, 27 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 22 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Sulkalizazio
Fonologian eta hizkuntzalaritza historikoan, sulkalizazioa ezaugarri hori ez duen kontsonante batean mihiaren ahurtasuna garatzea da. Adibidez, bokal itxiek japonieraz ahurtasuna eragiten dute, *tu eta *ti [tsu] eta [tɕi] bihurtu direla, hurrenez hurren. Senufo hizkuntzetan antzeko hots aldaketa bat aurki daiteke (japonierazko *tsi-ren palatalizazioa prozesu ezberdina da eta ez da senufoz gertatzen).
Kieftita
Ezaugarriak
Kieftita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.
Montorso Vicentino
Mugakideak
Montorso Vicentinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tours Duo
Amaitutakoan, Duo dorre 1, 180 m-koa, hiriburuko hirugarren eraikinik altuena izango da Eiffel dorrea (324 m) eta Tour Montparnasse (209 m) ondoren, etorkizuneko Triangle dorrearekin parekatuta. Osoak hiriburuko ateetan hainbat dorrek eta eraikin altuek osatutako "gerrikoa" osatu behar du.
Argañosako geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
1304 Arosa
1304 Arosa asteroide gerrikoan aurkitutako 1304. asteroidearen izena da. 1928ko maiatzaren 21ean aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1928 KC zen.
Esloveniako Errepublika Sozialista
1990an, Jugoslaviako Komunisten Ligak beste alderdi politikoen agerpena onartu zuen eta honek herrialdearen demokratizazioa ahalbideratu zuen. Martxoaren 8an, gobernu esloveniarrak herrialdearen izena aldatzea erabaki zuen gaur egungo Esloveniar Errepublika izenarengatik, konnotazio komunistetatik at egon zedin. 1991ko uztailaren 25ean, Esloveniak bere independentzia osoa aldarrikatu zuen, Hamar Eguneko Gerrari hasiera emanez.
Villers-Écalles
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 2 igeltseroak, 2 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 jatetxe eta 1 tintoreria.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mulao etnia
Azken erroldaren arabera, Mulao etniako 207.352 pertsona bizi ziren Txinan, batez ere, Txina hegoaldeko Guangxi eskualde autonomoan.
Armentèula
Armentèula Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Tenperamentu mesotoniko
Tenperamentu mesotoniko ezagunena koma laurdenekoa da. Izaera horren abiapuntua da koma sintoniko bat ondoz ondoko lau bostedunetik behin agertzen dela, hirudun handiago bat osatzen dutenak. Beraz, koma hori bosten justuko koma laurden bat laburtuz banatzen du, eta bi tonu berdineko eta lau bosten berdineko hirugarrenak lortzen ditu. Koma gela horri schisma esaten zaio.
Vallobingo geltokia
Vallobin Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Oviedo/Uviéu udalerrian kokatuta dagoena.
McRae (Georgia)
McRae  Georgiako estatuko hiri bat da. Berrien konderrian kokatua dago. 2010ean 5,740 biztanle zituen, 11.25 kilometro koadrotan banatuta.
Frantziako apezpiku-konferentzia
Europar Batasuneko Apezpiku Konferentzien Batzordean ordezkatuta dago. Bertako presidenteak Europako Apezpiku Konferentzian ere parte hartzen du.
Intonazio doi
Intonazio doia edo afinazio doia serie harmonikoan oinarritutako intonazio-sistema da. Noten arteko maiztasun-erlazioak serie harmonikoaren erlazioen araberakoak dira (hau da, osoko zenbakien arteko erlazioak).
Uromastyx macfadyeni
Uromastyx macfadyeni Uromastyx generoko animalia da. Narrastien barruko Uromasticinae familian sailkatuta dago.
Mussolente
Mugakideak
Mussolentek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Izarren nukleosintesi
Prozesu hauek XX. mendearen hasieran hasi ziren ulertzen, Eguzkiak hain denbora luzez argia eta beroa igortzeko erreakzio nuklearrak behar zituela argi geratu zenean. Izarrek ekoizten duten energiaren %90a fusio-erreakzioei esker da, hain zuzen, hidrogenoa helio bihurtzeko gauzatzen dituzten erreakzio horiei esker. Ekoizpenaren %6a helioa karbonoan fusionatzean datza eta gainerako konbustio faseek oso ekarpen baxua egiten diote izarrak bere bizitzan zehar gauzatzen duen energia ekoizpenari.
Nanto
Mugakideak
Nantok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Glaignes
Etxebizitza
2007an 162 etxebizitza zeuden, 139 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 160etxeak ziren. 139 etxebizitza nagusietatik 125 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 14 etxek hiru zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 93 etxek bost zituzten. 117 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Beraut
Biztanleria
2007an Béraut udalerrian erroldatutako biztanleak 338 ziren. Familiak 136 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Béraut udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.022 hektarea erabiltzen.
Sibon noalamina
Sibon noalamina Sibon generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Boult-sur-Suippe
Diru sarrerak
2009an Boult-sur-Suippe udalerrian 596 unitate fiskal zeuden, 1.641,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.663 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
1322 Coppernicus
1322 Coppernicus asteroide gerrikoan aurkitutako 1322. asteroidearen izena da. 1934ko ekainaren 15ean aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1934 LA zen.
Ctenobrycon hauxwellianus
Ctenobrycon hauxwellianus Ctenobrycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Salar etnia
Salar etniako kideak, jatorri turkiarreko txinatar musulmanak dira.
Planchez
Planchez Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Etxebizitza
2007an 398 etxebizitza zeuden, 180 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 213 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 389 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 180 etxebizitza nagusietatik 156 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 19 etxek bi zituzten, 47 etxek hiru zituzten, 46 etxek lau zituzten eta 66 etxek bost zituzten. 121 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 94 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 59 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Blang etnia
Blang etnia (txineraz: 布朗族; pinyineraz: Bùlǎng Zú), Txinako Herri Errepublikan bizi diren 56 talde etnikoetako bat da.
Intonazio pitagoriko
Orduan, ixten ez den bostun-zirkulu bat eratzen da; itxi gabeko bostun-zirkulua, berez, bostunak kateatzen jarraitzean lortuko litzatekeen espiralaren zati bat da. Soinuak hamabira mugatzea erabakigarria da teklatu-instrumentuak eta traste bidezko hari-instrumentuak eraikitzeko.
Serruelles
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 43 ziren, horien artean 33 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 33 pertsona aktiboetatik 32 lanean zeuden (17 gizon eta 15 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Orgiano
Mugakideak
Orgianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Indukzio elektromagnetiko
Historia
Faraday-k indukzio elektromagnetikoa azaldu zuen indar-lerroak deitu zituen kontzeptu baten bidez. Hala eta guztiz ere, garai hartan zientzialariek beren ideia teorikoak baztertu zituzten, batez ere matematikoki formulatu ez zirelako. Salbuespen bat James Clerk Maxwell izan zen, Faradayren ideiak bere teoria elektromagnetiko kuantitatiboaren oinarria erabiliz. Maxwellren ereduan, denbora indukzio elektromagnetikoaren alderdi desberdinak ekuazio diferentzial gisa adierazten dira, hau da, Oliver Heaviside- k Faraday-en legea aipatzen duen arren, nahiz eta Faraday-ren formulazio originala ezberdina den, nahiz eta ez EMF motrikorik. Heaviside-ren bertsioa (ikus Maxwell-Faraday ekuazioa azpitik ) Maxwell-en ekuazioak izenez ezagutzen dituen ekuazioen multzoa da.
Faradayren indukzio elektromagnetikoaren legea eta Lenzen legea
Faraday-k indukzioaren legea fluxu magnetikoa erabiltzen du Φ B alanbre begiztaz inguratutako espazioaren eskualde baten bidez. Fluxu magnetikoa azalera integral baten bidez definitzen da:
Ekilore hazi
Historia
Ipar ameriketara migratu zuten errusiarrek eraman zuten haziak jateko ohitura baina hasiera batean etxekoturiko hegaztientzako bazka gisa erabili ziren.
Australopithecus garhi
Hortzeria
Atzeko hortzeriaren tamaina da aipagarriena, oso handia baita, P. robustus-en antzekoa. Aurre hortzeria ere handia du, Australopithecus generoko handienak. Hortz kanino/ premolar/ molar erratioak A. afarensis, A. africanus eta Homo goiztiarren antzekoak dira, baina kanino/ intzisibo erratioa A. africanus-en antzekoagoa.
Eztabaida taxonomikoa
A. garhi-ren bereizgarritasunengatik, hauen artean kapazitate kranial txikia eta hortz handiak izateak, australopitezinoen barruan beste espezie gazteago batean sailkatzen da (2.5 mu), eta honek eszenario filogenetiko ezberdinak planteatzeko aukera eman du.
Ctenobrycon multiradiatus
Ctenobrycon multiradiatus Ctenobrycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Villers-sous-Foucarmont
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
Pedemonte
Mugakideak
Pedemontek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Simon Vouet
Vouet Italian bizi bazen ere, Frantzian bazuten haren ospearen berri. Richelieuk eta Luis XIII.ak nola edo hala ezagutu nahi zuten pintore hura, eta Frantziak Erroman zuen enbaxadorearen bidez, gortean lan egiteko aukera eman zioten Voueti (1627).
Koadrorik ezagunenak: Jesusen aurkezpena tenpluan, Karitate erromatarra, Kristo gurutzean eta erretratuak (Luis XIII.a).
Maonan etnia
Maonan etniako kideak, Zhuang eta Dong etniekin erlazionaturik daude.
Malleval-en-Vercors
Malleval-en-Vercors Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Malleval-en-Vercors udalerrian erroldatutako biztanleak 56 ziren. Familiak 22 ziren, horien artean 9 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 9 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Arnèr
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Linguae vasconum primitiae
Edukiak
Hamabost kantu horiek lau multzotan bildu ohi dira, gaiaren arabera: erlijiozko bi, amodiozko hamar, autobiografiarako eta askatasuna goratzeko bat, eta euskara goresteko bi.
Polartasun (kimika)
Loturen polartasuna
Balentzia Geruzako Elektroi Pareen Aldaratzearen Teoriak (BGEPAT) molekulen geometria azaltzen du, horretarako atomo zentrala erreferentziatzat hartuz eta elektroi pareak aztertuz. Elektroi pareak bi motatakoak izan daitezke: lotzaileak (lotura bat egiten dutenean) edo askeak (loturarik egiten ez dutenean). BGEPAT teoriak ondorioztatzen du molekulak lotura polarrak baditu, baina geometria zehatz bat baldin badu (lineala, triangeluarra, tetraedrikoa...), lotura polar horien momentu dipolarrak elkar deuseztatzen direla, momentu dipolar oso erresultantea nulua bihurtuz. Horren adibide dugu karbono dioxidoa (CO2), bi lotura polarrez osatuta dagoena (C=O), baina geometria lineala duenez, molekula apolarra da. Bestalde, molekulako atomo zentralak elektroi pare askeak baditu, molekulak ez du aurreko "geometria deuseztatzailerik" hartuko eta polarra izango da. Adibidez, amoniakoak (NH3) hiru lotura polar ditu (N-H), baina ez du geometria molekular tetraedrikorik osatuko elektroi pare aske bat duelako; beraz, geometria piramidal trigonala hartuko du eta molekula polarra izango da.
Lotura kobalenteetan, polartasuna molekularteko lotura sendoenak sortzeko giltza da. Adibidez, molekula polarrek dipolo-dipolo loturak era ditzakete eta ura bezalako molekula oso polarrek hidrogeno zubiak eratzen dituzte. Molekula apolarrek sakabanaketa indarren bidez molekularteko loturak era ditzakete, aurrez aipatutakoak baino ahulagoak.
Chantrans
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
María Banquer
Biografia
II. Errepublikan ere jarraitu zuen antzerkian obra hauekin: Enrique López Alarcónen La maravilla de Efeso (1933), Federico Reparazen Lluvia de hijos (1936), Espainiako Gerra Zibilaren ondoren, Enrique Suárez de Dezaren La millona (1945), Guido Contriniren Soñé con el paraíso (1946) Carlos Díaz de Mendoza eta Rosario Garcia Ortegarekin, Álvarez Quintero anaien Lo que hablan las mujeres (1949), Zorrillaren Don Juan Tenorio (1953)
Espainian telebista agertu ondoren, bere jarduera ia erabat komunikabide berrian oinarritu zen eta tarteka irratian (Radio Intercontinental) aritu zen. Pantaila txikirako, 1960an dozenaka antzerki telebista grabatu zituen Primera fila bezalako programetarako.
Surviving Picasso
Filmean bereziki Pablo Picassoren maitasun eta pasioak agertzen ditu, baita bizitzan garrantzitsuak izan ziren hainbat emakumek margolariari buruz zuten ikuspuntuak ere, tartean Olga Khokhlova (Jane Lapotaire), Dora Maar (Julianne Moore), Marie-Thérèse Walter (Susannah Harker) eta Jacqueline Roque (Diane Venora).
Meteor (Wisconsin)
Meteor Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Sawyer konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Perrancey-les-Vieux-Moulins
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Glatigny (Oise)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
K2
K2 mendia, Godwin-Austen mendia, Lambha Pahar, Chogori, Kechu edo Dapsang Karakorum mendikateko mendia da, itsas mailatik gora 8.611 metroraino heltzen den tontorra duena. Munduko mendirik altuenetan bigarrena, Everest (8.849 m.) mendiaren atzetik. Haren tontorrak Txinaren eta Pakistanen artean egiten du muga, mendiaren iparraldea Txinakoa izanik (tajik etniako Taxkorgan konderri autonomoa, Uigur eskualde autonomoa, Xinjiang estatua) eta hegoaldea Pakistangoa (Gilgit-Baltistan eskualdea, Azad Kashmir estatua).
Izena
K2 izena Britainia Handi ko India ko “Inkesta Trigonometriko Handia”k (Great Trigonometrical Survey) erabilitako idazkeratik dator. Topografia Trigonometrikoko Proiektu Handiaren politika zen bertako izenak erabiltzea ahal zenean, eta K1 mendia Masherbrum zela ondorioztatu zuten. K2 mendiak, hala ere, ez zuen bertako izenik, ziurrenik bere urruntasuna dela eta. Hegoaldean dagoen Askol azken herritik ezin da mendia ikusi, eta iparraldetik ere ez dago ikusteko modurik. Soilik Baltoro glaziarra ren amaieratik baino ez da ikusten, bertakoak inoiz gutxi joango ziren gunea. Chogori izena proposatu da mendiarentzat, baltierako bi hitzetik abiatuta: chhogo ཆོ་གྷའོ་ ("handia") eta ri རི ' ("mendia") (چھوغوری), baina ez dirudi erabiltzen denik bertan. Hala ere, txineraz gaur egun erabiltzen den izenaren jatorrian dago izendapen hau, Qogir. Bestalde, Lamba Pahar ("Mendi altua" urduz) edo Dapsang izenak ere proposatu dira, baina ez dira erabilera arruntekoak.
Elise Thérèse Koekkoek-Daiwaille
Biografia
Jean Augustin Daiwaille zen bere aita eta berak margotzen ikasteko eskolak eman zizkion. 1883an Barend Cornelis Koekkoek ikuspegien margolariarekin ezkondu zen. Bikoteak bost alaba izan zituen; Adèle eta Marie Louise ere margolariak izan ziren. Kleven, Alemanian, ertilarientzako eskola bat antolatu zuten. Gaur egun, bertan dago B.C. Koekkoek-Haus museoa.
K2
Hasierako saiakerak
K2rako hurrengo saiakera ez zen 1938. urtera arte egin, Charles Houstonek zuzendutako Lehen Karakorum espedizio amerikarrak mendiaren azterketa egin zuenean. Ondorioztatu zutenez, Abruzzosen Espoloia biderik praktikoena zen, eta 8.000 metro inguruko altuerara iritsi ziren atzera egin baino lehen, hornidura gutxitu eta eguraldi txarraren mehatxuagatik.
Arrakasta eta errepikapenak
Estatu espainiarreko mendizaleek egindako K2ko igoerarik garrantzitsuena 2004an izan zen, Oscar Cadiach, Manel de la Matta eta Jordi Corominas ek osatutako talde katalan ak "Lerro Magiko"tik igo zuenean, mendiko bigarren biderik zailena eta arriskutsuena, eta aurretik behin bakarrik igotakoa. Gailurrera Jordi Corominas iritsi zen. Abruzzosen biderik ohikoenetik egin zuen jaitsiera, eta Manel de la Matta nekeak jota hil zen, Cadiachekin batera jaisten ari zenean.
Azken saiakerak
2014ko uztailaren 27an, Garrett Madisonek hiru eskalatzaile estatubatuar eta sei sherpa ko talde bat zuzendu zuen K2ren gailurreraino.
Joan Bautista Intxaurrandiaga
Joan Bautista Intxaurrandiaga Roteta (Alkiza, c. 1680-Donostia, 1747ko irailaren 30a) hargina izan zen. Arana bailarako Intxaurrandiaga baserrian jaio zen. Gurasoak Alejandro Intxaurrandiaga eta Dorotea Roteta zituen 10 senideko familia batean.
K2
Ipar Ertza
Jatorrizko igoera japoniar raz gain, Ipar Ertzaren igoera aipagarria 1990ean Greg Child, Greg Mortimer eta Steve Swenson-ek egindakoa izan zen, 2. kanpamentutik gora estilo alpinoan egin zutena, nahiz eta japoniar talde batek jarritako soka finko batzuk erabili.
Beste ibilbide batzuk
Abruzzosen Espoloiaren eta Poloniako ibilbidearen arteko pilaretik doa. Abruzzoseko Espoloiarekin sorbaldan bat egiten du, Piramide Beltzaren gainean eta Botilaren-Lepoaren azpian. Piramide Beltza saihesten duenez, seguruagotzat jotzen da. 1986an, Tomo Česen 8.000 metrora igo zen bide horretatik. Ibilbide horretatik igoz lehenengo gailurra Euskal Herri ko talde batek egin zuen 1994an.
Lespéron
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 210 ziren, horien artean 157 aktiboak ziren eta 53 inaktiboak ziren. 157 pertsona aktiboetatik 149 lanean zeuden (80 gizon eta 69 emakume) eta 8 langabezian zeuden (3 gizon eta 5 emakume). 53 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.
Carlos Alberto Menditéguy
Carlos Alberto Menditéguy (Buenos Aires, 1915eko abuztuaren 10a - ibidem, 1973ko apirilaren 27a) diziplina anitzeko kirolari argentinarra izan zen, ofizialki automobilismo pilotu eta polo jokalari gisa nabarmendu zena.
Karbono hidrato
Definizio eta etimologiak
Azukreak: Termino hori monosakaridoetarako (aldosak eta zetosak) eta beheko oligosakaridoetarako (disakaridoak) bakarrik erabil daiteke. Singularrean (azukrea) sakarosa edo mahaiko azukrea adierazteko erabiltzen da.
Sailkapena
Molekularen konplexutasunaren arabera, gluzidoak monosakaridoetan, oligosakaridoetan (horien artean daude disakaridoak, garrantzi biologikoagatik askotan aparte sailkatzen direnak) eta polisakaridoetan sailkatzen dira. Multzo horri beste biomolekula batzuk gehitu behar zaizkio, zati gluzidikoaz gain, kimikoki desberdinak direnak: monosakaridoen deribatuak, heteropolisakaridoak, peptidoglikanoak, glukoproteinak eta glikolipidoak.
Ziklazioa
Eratzen diren egitura ziklikoak piranosoak izan daitezke, pirano deituak sei erpineko eraztunarekin duten analogiagatik; edo furanosoak, furano izeneko bost erpineko molekularekin duen analogiagatik. Azken horietako gehienak aldopentosak eta zetohexosoak izaten dira. Hala ere, sei aldopiranosa-atomoko eraztunak aldofuranosak baino egonkortasun handiagoa du.
Kimuraita-(Y)
Kimuraita-(Y) karbonato motako minerala da eta tengerita taldearen kidea da.
Karbono hidrato
Gluzido energetikoak
Monosakaridoek eta disakaridoek, glukosak kasu, erregai biologiko gisa jarduten dute zelulei berehalako energia emanez; muskuluen jarduera, gorputzaren tenperatura, presio arteriala, hestearen funtzionamendu egokia eta neuronen jarduera mantentzearen arduraduna da. Gluzidoek, zelulei berehalako energia emateko funtzioa izateaz gain, erreserbako energia ere ematen diete haiei.
Egiturazko gluzidoak
Gainera, beste biomolekula batzuen egituraren parte diren gluzidoak aurki ditzakegu, hala nola proteinak, lipidoak eta azido nukleikoak.
Gluzidoen metabolismoa
Muskuluan, hartzidura oso ibilbide metaboliko garrantzitsua da, muskulu-zelulak oxigeno-kontzentrazio txikiko inguruneetan bizi baitaitezke denbora luzez. Zelula horiek aktiboki lanean ari direnean, haien energia-eskakizunak karbohidratoen metabolismo oxidatiboarekin jarraitzeko gaitasuna gainditzen du, oxidazio horren abiadura oxigenoa odolean berritu daitekeen abiadurak mugatzen baitu. Muskuluak, beste ehun batzuek ez bezala, laktato kantitate handiak sortzen ditu, eta odolean isuri, eta gibelera itzultzen da glukosa bihurtzeko, Kori zikloa izenez ezagutzen den prozesu metabolikoan.
Sailkapena
MOEren eta FAOren Dieta, Nutrizio eta Gaixotasun Kronikoen Prebentzioko adituen txostenak (WHO 916ren txosten teknikoak) gomendatzen du karbohidratoen kontsumoa eguneko energiaren % 55-75 izatea, baina azukre librearen kontsumoa % 10era murrizten du.
Dekkango sultanerriak
Historia
Baina garai bertsuan edo handik gutxira India Iparraldean nagusi zen Mogol Inperioak hegoalderanzko zabalkunde faseari ekin: Berar Ahmednagarretik hartu zuten mogolek 1596an; Ahmednagar 1616 eta 1636 artean konkitstatu zuten oso-osorik; eta Golkonda eta Bijapur Aurangzeb enperadorearen 1686ko kanpainak konkistatu zituen.
Filosofia
Aro Modernoa
Gaur egun aniztasuna nagusi bada ere, bi joera nabarmentzen dira: antropologia, hizkuntzalaritza, psikologia eta psikoanalisiarekin elkarlanean diharduen humanismoa eta ikuspegi pragmatikotik lengoaia, ezagutza eta zientzia aztertzen dituen eskola analitikoa.
Euskal pentsamendua
Aro Modernoarekin bat, figura erlijioso garrantzitsuak izan ziren Euskal Herrian, nabarmen Ignazio Loiolakoa eta Frantzisko Xabierkoa. Garaikide izan zituzten Martin Azpilkueta nafar teologo eta ekonomiaren teoriagile garrantzitsua. Joanes Uharte Donibanekoa (1530-1588) mediku eta filosofoa izan zen. Euskara eta berarekin batera sortzen zen kristau zahar izaerak Euskal apologistak ekarri zituen. Garrantzitsuenak Martinez Zaldibia, Esteban Garibai, Andres Poza eta Baltasar Etxabe Orio izan ziren. Garaikidea izan zen Arnaut Oihenart (1592-1667), zeinak Notitia utriusque Vasconiae apologia idatzi zuen (1638).
Filosofia aurre-islamiarra
Ilgora Emankorreko jatorrizko literatura jakintsua jendea ekintza etikoaz, bizitza praktikoaz eta bertuteaz kontakizun eta esaera zaharren bidez irakasten saiatzen zen generoa zen. Antzinako Egipton, testu hauek sebayt ('irakaspenak') bezala ezagutzen ziren, eta funtsezkoak dira Antzinako Egiptoko filosofia ulertzeko. Testu hauetan ezagunena Ptahhotepen Maximak da. Teologia eta kosmologia egiptoar pentsamenduaren kezka nagusiak ziren. Beharbada, teologia monoteistaren lehen forma Egipton ere sortu zen, Amarnako teologiaren (edo Atonismoaren) gorakadarekin Akenatonekin (K.a. XIV. mendea), Aton eguzki-sorkuntzaren jainkoa, jainko bakarra zela zioena. Jan Assmann egiptologoak "iraultza monoteista" bezala deskribatu du, nahiz eta egiptoar pentsamenduaren aurreko garapenetan ere oinarritu zen, bereziki Amon-Ran oinarritutako "Eguzki Teologia Berrian". Bilakaera teologiko honek, Amarnaren ondorengo teologia ramesidarrean ere eragina izan zuen, eguzki jainko sortzaile bakar batean zentratzen jarraitu zuena (nahiz eta beste jainko batzuk, orain eguzki jainko nagusiaren agerpentzat hartzen direnak, argi eta garbi baztertu gabe). Aldi honetan, ba (arima) kontzeptua eta Jainkoarekin zuen harremana ere garatu ziren.
Yosemite Parke Nazionala
Zabalera 3.081 km² ingurukoa da eta Sierra Nevadako mendikatearen ekialdeko magalean dago. Urtero 3 milioi lagunek baino gehiagok bisitatzen dute, eta haietako gehienak Yosemite haraneko zatian baizik ez dira ibiltzen. 1984an parkea gizateriaren ondare izendatu zuten, eta nazioartean ongi irabazia du ospea, bere granitozko amildegiengatik, ur-jauziengatik, kristalantzeko ibaiengatik, sekuoia erraldoizko basoengatik eta aniztasun biologiko handiarengatik (parkeko eremuaren % 95 inguru gune basati izendatuta dago). Estatu Batuetako gobernu federalak ezarri zuen lehendabiziko parke nazionala izan zen, eta hainbat pertsonaren lanarekin (hala nola John Muir) parke nazionalen ideia garatzeko eredu argia bilakatu zen.
Filosofia
Filosofia aurre-islamiarra
Islamaren aurreko filosofia Zoroastroren obrarekin hasten da, monoteismoaren eta ongiaren eta gaizkiaren arteko dualismoaren lehen sustatzaileetako bat. Kosmogonia dualista horrek eragina izan zuen Iranen ondorengo garapenetan, hala nola manikeismoan, mazdakismoan eta zurvanismoan.
Filosofia budista
Filosofia budista Buda Gautamaren pentsamenduarekin hasten da (K.a. VI. eta IV. mendeen artean) eta lehen testu budistetan gordetzen da. Indiako Magadha eskualdean sortu zen, eta, ondoren, Indiako gainerako azpikontinentera, Ekialdeko Asiara, Tibetera, Erdialdeko Asiara eta Asiako hego-ekialdera hedatu zen. Eskualde horietan, pentsamendu budista hainbat hizkuntza (tibetera, txinerara eta palira) erabiltzen zituzten tradizio filosofikoetan garatu zen. Filosofia budista fenomeno transkulturala eta nazioartekoa da.
Yosemite Parke Nazionala
Ezaugarri ospetsuenak
Parkeak sekuoia erraldoiez (Sequoiadendron giganteum) beteriko hiru baso edo zuhaizti ditu: Mariposa Grove (200 zuhaitz), Tuolumne Grove (25 zuhaitz) eta Merced Grove (20 zuhaitz). Sekuoiek beste motatako edozein zuhaitzek baino bolumen handiagoak izaten dituzte, baita sekulako garaiera eta biziraupen ikaragarriak ere. Izotz Aroa hasi aurretik zuhaitz horiek hedatuenak eta ugarienak ziren.
Gordiar korapiloa
Beti ere kondairaren arabera, K. a. 333an, Alexandro Handia Persiar Inperioa konkistatzera zihoanean, Helespontoa zeharkatu ondoren, Frigia hartu zuen, non gordiar korapiloa askatzeko erronkari aurre egin behar izan zion. Arazoa korapiloa bere ezpataz moztuz konpondu zuen, berdin zuela korapiloa askatzea ala moztea esanez (Kinto Kurtzio Ruforen hitzetan). Gau hartan ekaitza izan omen zen, eta tximistak ikusi ziren zeruan. Alexandroren arabera, hori Zeus ados zegoenaren seinale zen. Eta, jakina den bezala, Alexandrok Ekialdea eta Persiar Inperioa konkistatu zituen.
Julia Lazaro
Biografia
1939 ko irailaren 23an atxilotu zuten, 1936ko urriaren 15ean jostunen sindikatu katolikoko presidentea atxilotu izana leporatuta. Puerta del Sol eko gobernazioko eraikinean atxilotuta zegoela 9 polizia frankistaren artean torturatu, bortxatu zuten eta haurdun utzi zuten. Haurra jaio bitartean preso egon zen Ventas eko gartzelan. 1940ko ekainaren 8an Juan Emilio izeneko umea erditu ondoren, kendu egin zioten eta umezurtzegira eraman zuten. Aste batzuren ondoren, Madrilgo Ekialdeko hilerrian fusilatu zuten.
Filosofia
Epistemologia
Epistemologia ezagutza aztertzen duen filosofiaren adarra da. Epistemologoek ezagutza-iturri putatiboak aztertzen dituzte, pertzepzio-esperientzia, arrazoia, memoria eta lekukotza barne. Egiaren, sinesmenaren, justifikazioaren eta arrazionaltasunaren izaerari buruzko gaiak ere ikertzen dituzte.
Metafilosofia
Metafilosofiak filosofiaren helburuak, mugak eta metodoak aztertzen ditu. Eztabaidatzen da ea metafilosofia filosofiaren aurretik datorren gaia den edo filosofiaren parte den.
Puerto Rico
Historia
XVIII. mendean, Espainiako koroa eskuratu zutenean, borboitarrek koloniekiko politika aldatu zuten, eta Puerto Ricok hazkunde ekonomiko handia izan zuen: uhartearen eta metropoliaren arteko merkataritza harreman askeak hasi ziren eta nekazaritza suspertu zen. Erreforma horiek jende asko erakarri zuten Kanaria uharteetatik, Haiti, Louisiana eta Santo Domingotik eta, hala, asko emendatu zen biztanleria. Esklabo gehiago ere ekarri zituzten, lursail handietan kafea eta azukrea lantzera.
Universitat Catalana d'Estiu
UEUrako aurrekaria
Universitat Catalana d'Estiuren lana aurrekari sendoa izan zen Udako Euskal Unibertsitatearentzat. Izatez, Katalanen aurrerapausoen berri izan eta hiru urtera sortu baitzen UEU 1973an.
Puerto Rico
Puerto Rico Estatu Batuen mendean
1952an, Puerto Rico Estatu Aske Elkartu bihurtu zen, eta urte berean konstituzio bat onartu zen. Uhartearen egoera sozioekonomikoa hobetuz joan zen, eta azukrearen ekoizpenean oinarritutako ekonomiatik industria oinarritzat zuen ekonomia batera aldatuz joan zen pixkanaka. Kubako iraultzaren eraginez, abertzaletasunak eta burujabetasunaren aldeko mugimenduak hazkunde handia izan zuten. 1967an, erreferendum bat egin zen Puerto Rico Estatu Batuetako estatu izan ala ez erabakitzeko, eta botoen % 61 estatu libre elkartu gisa jarraitzearen aldekoa izan zen. Halaber, 1993an egin zen erreferendumean iritzi beraren aldekoek doi-doi garaitu zuten. Urte horretan bertan, Alderdi Berri Progresistako kide zen Pedro Roselló gobernariak ingelesa hizkuntza ofizial bakartzat hartzea proposatu zuen; proposamen horren kontra manifestazio asko antolatu ziren hiri nagusietan. Azkenik, ingelesa hizkuntza ofizialtzat hartu zen, baina gaztelaniarekin batera. 1993ko azaroan, erreferendum bat antolatu zen uhartearen etorkizun politikoa erabakitzeko. Estatu libre elkartuaren estatutuaren aldeko proposamenak irabazi zuen (botoen % 48,8); % 46,2k Puerto Rico Estatu Batuetako 51. estatua izatearen aldeko botoa eman zuen eta % 4,4 independentziaren aldekoa zen.
Yosemite Parke Nazionala
Yosemite Grant
Jaiotzez eskoziarra zen John Muirrek eremu hau ospetsu bilakatuko zuten artikuluak idatzi zituen, eta ondorioz berehala Yosemiteri buruzko interes zientifikoak gorantz egin zuen. Muir izan zen Yosemiteko Lur Eraketak Glaziar Alpino Handien ondorioz sortu zirelako teoria aipatu zuen lehendabizikoa, era berean Josiah Whitney eta beste zenbait zientzialariren etorrera saihestu zuen, Whitneyk Muir amateurtzat hartzen baitzuen. Muirrek eremu honetako biologiari buruzko artikuluak idatzi zituen.
Altxamendu eta higadura
Orain dela 10 milioi urte hasita, Sierran zehar eman zen mugimendu bertikalaren bidez Sierra Nevadaren altxamenduak sortzen hasi ziren. Jarraieko Sierraren makurdurek eta Sierrako goraguneen bizkortzearen ondorioz Sierra Nevadako gradiantearen mendebaldeko gradiantea areagotuz joan zen. Mugimendu korronte hauek bizkorragotuz joan ziren eta honela haranak azkarrago ebaki zituen. Ekialderuntz zihoazen mugimendu gehiagoren garapenarekin bat goragune gehigarriak ere sortu ziren, bereziki Basin and Rangego Owens Valley harana sortu zelarik -kanpo indarren eraginez. Orain dela bi milioi urte inguru Pleistozeno Aroan goragune horren bizkortze berria eman zen.
A Spy Among Friends
Sinopsia
Erresuma Batuko atzerriko zerbitzu sekretuetako bi adiskide dira protagonista 1960ko hamarkadan giroturiko telesail honetan. Bietako bat ezkutuan Sobietar Batasunarentzat lanean aritu dela jakiteak piztuko du traizioen eta azpijokoen katea. Bigarren Mundu Gerraren amaieran Kremlinekin harremana estutu zuten Cambridgeko bostak dira errealitatean oinarrituriko fikzio honen oinarria.
Urtubiaga
Burdinola
Burdinolan, gorde dira espazioaren antolamendua eta egitura edo horma nagusiak; hala ere, badira hondatze-zantzuak, eta zati batzuk erorita daude.
Kelly van der Veer
Biografia
2006an Kelly izenburudun liburu autobiografikoa idatzi zuen Anaia Handia telesaioan lehiakide izan zuen Andries de Jongekin.
Perrogney-les-Fontaines
Biztanleria
2007an Perrogney-les-Fontaines udalerrian erroldatutako biztanleak 113 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Diru sarrerak
2009an Perrogney-les-Fontaines udalerrian 54 unitate fiskal zeuden, 113 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.224 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2000. urtean Perrogney-les-Fontaines udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Marcieu
Marcieu Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 52 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboetatik 32 lanean zeuden (19 gizon eta 13 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Krutxiera
Krutxiera (ingelesez: Crootch language; errusieraz: кручский язык krutxskij jazyk; berezko izena baazdul Krotolʹ / бааздул Кротоль ['ba:zduɫ 'krotolʲ] edo baazdul Krozolʹ / бааздул Крозоль ['ba:zduɫ 'krozolʲ] da, «espirituen hizkuntza» (kroozo «espiritu»)) 2016an asmatutako hizkuntza eraikia da. Vitali errusiarrak, ezizena duenak («Arrano Hilezkorra» esan nahi duena), asmatu zuen.
Latindar alfabetoaren aldaera
Latindar alfabetoan oinarritutako aldaera halakoa da:
Kontsonanteak
Krutxierazko kontsonante ahostunak ez dira hitz baten amaieran ahoskabeak bihurtzen (hori, adibidez, alemanieran jazotzen da): beakhlug [bɛa'ɬug]. Krutxierazko kontsonanteek ez dute hasperenketarik.
Numeroak
Pluralaren adierazle nagusiak -ach (kontsonante baten ondoren) eta -ch (bokal baten ondoren) dira; izena -kh(a)-rekin amaitzen denean pluralaren adierazlea -ash bihurtzen da: avun «lehio» — avunach «lehioak», ibi «ibai» — ibich «ibaiak», velkha «gizaki, pertsona» — velkhash «gizakiak, pertsonak, jende».
Irauten duten aldiak
Aldi horiek osatzeko aditzen erroak eta konjugazioa behar dira. Izenordainak aldi horietan gutxitan erabiltzen dira konjugazioak zein pertsonak (nik, hik, zuk, berak, guk, zuek ala haiek) jarduten duen esaten duelako. Konjugazioaren atzizkiak aldi eta aditz guztietarako berdinak dira:
Konjugazioaren atzizkiak aditzen erroei eransten zaizkie. Aditz baten erroa jasotzeko arau ezberdin asko daude (eta salbuespenak daude):
«Ahal izan» adierazten duten aditzak
Baimena adierazteko (ta)seigo hitza erabiltzen da (eta objektuak datiboaren atzizkia hartzen du); hitz hori orainaldi, lehenaldi edo etorkizunean egon daiteke: Adu yokashi ya'acoge arhkye taseigo «Ezin duzu hemen jantzia utzi (ez duzu baimenik hori egiteko)», Arhakhe fishuaka khlicama seigo «Haragia dendan saldu daiteke», Goondzu noi seigoyo undratoiva «Laster lan egiteko baimena izango dut».
Azkenik, ahalmena (zerbait egiteko gaitasuna izatea) adierazteko shayooki edo gayel'  hitzak behar dira, baita (e)n- aurrizkia (hau da, «izan» aditza) ere: Nrou gayel'  a-shoiva ashagel'ya «Ederki idatzi ahal dut» («Ederki idazteko gaitasuna dut»), En shayooki akhla-yen a-fadzokhla «Bere alabak dantza egin ahal du».
Perfektuak
Krutxierazko partizipio perfektuak (horri «ahots pasiboa» deritzo ere) osatzeko erabiltzen diren arauak honako hauek dira:
Galderak
Galderetan «izan» eta «egon» aditzak ez dira inoiz erabiltzen: Gao Miku? «Non zaude zu?», Kao in? «Zer da hau?».
Swadesh zerrenda
Swadesh zerrenda krutxierarako (ehun hitz):
Arràs
Arràs Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Kazimierz Biskupi udalerria
Kazimierz Biskupi Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Konin barrutian kokatuta. 107,65 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11474 biztanle zituen.
Villy-sur-Yères
Villy-sur-Yères Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Godenvillers
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 85 ziren, horien artean 63 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 63 pertsona aktiboetatik 56 lanean zeuden (32 gizon eta 24 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Godenvillers udalerrian 58 unitate fiskal zeuden, 161,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.139 euro zen.
Vallestàvia
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2000. urtean Vallestàvia udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Verneda
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina eta 2 argiketariak.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Poiseux
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pozzoleone
Pozzoleone Italiako udalerri bat da. Vicenzako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sévry
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 3466
NGC 3466 galaxia espiral bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Joan Elias Intxaurrandiaga
Tomas Jauregi eskultorearen arreba Brigidarekin ezkondu zen. Uste denez koinatuaren eraginez hasi zen eskultore-lanak egiten. Estilo barrokoa landu zuen. Bere ogibideak eraginik, Azpeitia, Asteasu, Urretxu, Gabiria, Itsaso eta Albizturren bizi izan zen.
Rypticus bicolor
Rypticus bicolor Rypticus generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Cajah's Mountain (Ipar Carolina)
Cajah's Mountain Ipar Carolinako herri bat da. Caldwell konderrian kokatua dago. 2010ean 2,823 biztanle zituen, 8.77 kilometro koadrotan banatuta.
Cabanaquintako geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Chapelle-des-Bois
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Okoroko mendilerroa
Mendiak
Hauek dira mendilerroaren hiru tontor altuenak:
2018ko Eurovision Abesti Lehiaketa
Aurkezleak
2018ko urtarrilak 8an, RTP eta EBUk lehiaketa lehen aldiz lau emakumek aurkeztuko zutela argitu zuten. Filomena Cautela, Sílvia Alberto eta Catarina Furtado RTPko ohiko aurkezleak dira, eta Daniela Ruah aktorea da. 2015tik lehenez, ez zen gizonezko aurkezlerik egon, eta bigarren urtez jarraian, aurkezle guztiak genero berdinekoak izan ziren.
Bigarren finalerdia
Finalerdiko partaideez gain, Alemania, Frantzia eta Italiari ere egokitu zitzaien botoa ematea. Azpimarratutako herrialdeak pasa ziren finalera:
Limony
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 472 ziren, horien artean 359 aktiboak ziren eta 113 inaktiboak ziren. 359 pertsona aktiboetatik 323 lanean zeuden (181 gizon eta 142 emakume) eta 36 langabezian zeuden (16 gizon eta 20 emakume). 113 pertsona inaktiboetatik 50 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Etsaiak
Etsaiak 1987an Lekeition sortu zen hardcore punk taldea da.
Ibilbidea
Hasierako taldetik Aitor Ibarra Auo (ahotsa) eta Paul Erdozia (bateria) baino ez dira gelditzen Etsaietan. Haiekin batera Jokin Erdoziak (baxua) eta Martin gitarristak osatu zuten taldea Lekeitioko gaztetxean, eta 1987ko abuztuaren 15ean eman zuten lehen kontzertua, gaztetxean bertan. Haatik, hurrengo urteetan aldaketa ugari izan ziren taldean, baina Iñigo Arrasate Iñigito eta Txarri gitarristak sartzearekin batera, sendotu egin zen Etsaiak. Gaztelaniaz eta euskaraz abesten zuen taldeak lehen urte haietan.
Gauß
Gauß izenak (Gauss eta Gausz idazkerak ere baditu) hainbat adiera ditu:
Urosaurus auriculatus
Urosaurus auriculatus Urosaurus generoko animalia da. Narrastien barruko Phrynosomatidae familian sailkatuta dago.
Palojärvi aintzira
Beste ohiko biztanle batzuk azeri zuri eta gorriak, bisoi amerikarrak, elur-orein etxekotuak, erbinude arrunt eta zuriak, hartz arreak, ipar-katamotzak, jatunak eta otsoak dira.
Argentina 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan
30x30pxBrontzezko domina 7ko errugbian
Uztailaren 28an, Britainia Handiari 17-12 irabazita, gizonen 7ko errugbi taldeak brontzezko domina irabazi zuen. Taldea osatzen zuten 13 jokalariak hauek izan ziren: Santiago Álvarez Fourcade (kapitaina), Lautaro Bazán Vélez, Lucio Cinti, Felipe del Mestre, Rodrigo Etchart, Luciano González Rizzoni, Rodrigo Isgró, Santiago Mare, Ignacio Mendy, Marcos Moneta, Matías Osadczuk, Gastón Revol eta Germán Schulz, Santiago Gómez Cora entrenatzailearen zuzendaritzapean.
30x30pxBelar hockeyan zilarrezko domina
Finala Herbehereetako talde indartsuaren aurka izan zen —Pekinen 2008an eta Londresen 2012an urrezko domina eta Rio de Janeiron 2016an zilarrezkoa lortuta zituenak, baita azken bi munduko txapelketak ere (2014 eta 2018). Herbehereek Argentina bere defentsa eremuan itotzen hasi zuten partida; pixkanaka, ekintzak orekatzen joan ziren. Lehen zatiko azken bost minutuetan, europarrek gol bihurtutako hiru penalti-korner lortu zituzten, baina lehoiemeek aldea itxi zuten Agustina Gorzelanyk gol bihurtutako penalti-korner batekin, arauzko denbora 3-1 amaitu zenean. Bigarren zatian, berriz, Herbehereak atzean geratu ziren, eta Argentinak bihurtu ezingo zituen bi penalti-korner izan zituen eskura.
30x30pxBoleibolean brontzezko domina
Laugarren partida Tunisiaren aurka izan zen, multzoko talderik ahulena. Hala ere, tunisiarrek harrituta utzi zituzten argentinarrak lehen bi jokoak 25-23 irabazita. Une horretatik aurrera, Argentinak erreakzionatu, eta gainerako hiru jokoak zabaltasunez irabazi zituen (25-19, 25-18 eta 15-8). Baina, Frantzia bidean uzteko, kontrako bi jokoek puntu erabakigarri bat kendu zioten sailkapen itxaropenei. Egoera larriagotzeko, frantziarrek, ustekabean, 3-1 irabazi zieten errusiarrei (jada sailkatuta) Argentina kanpoan utziz.
Taldeen faseko azken partidan, Argentinak Estatu Batuei aurre egin behar izan zien (Rio 2016ko brontzea, 2018ko Munduko Txapelketan eta 2019ko Munduko Kopan). Aurreikuspen guztien aurka eta oin bat Jokoetatik kanpo geratuta, 3-0 irabazi zieten iparramerikarrei (25-21, 25-23 eta 25-23) hegoamerikarrek, ESPNk "kolpe" gisa deskribatu zuelarik Emaitza honekin, Argentina hirugarren sailkatu zen eta Frantzia laugarren, eta Estatu Batuak kanporaketatik kanpo geratu ziren, Sydney 2000tik lehen aldiz.
Jardunak
Uztailaren 24an, Paula Paretok diploma olinpikoa lortu zuen emakumeen judo lehiaketan zazpigarren postua lortuta, 48k baino gutxiagoko pisuan. Paretok Geronay Whitebooi hegoafrikarrari, Afrikako txapeldunari, irabazi zion ipponez. Final-zortzirenetan, aurreko kanporaketako jarduna errepikatu zuen, berriro ere, ipponez irabaziz, oraingoan Marusa Stangar esloveniarrari, 2014ko Gazte Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortua eta munduko rankingean bederatzigarrena. Final laurdenetan, Japoniako Funa Tonakik irabazi zion ipponez, eta, une horretan, ukondoan min hartu zuen. Lesioa izan arren, kanporaketara agertu zen, non ipponez garaituko baitzuen munduko rankingeko bosgarren zegoen Catarina Costa portugaldarra. Lehiaketaren ostean, Paretok olinpiar lehiaketetatik erretiroa iragarri zuen, jada urrezko domina irabazia baitzuen Rio 2016an eta brontzezkoa Londres 2012an. Herri olinpikora itzultzean, Argentinako ordezkaritzak bere ibilbideari eskainitako omenaldi batekin jaso zuen.
Taekwondoa
Artikulu nagusia: Taekwondoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan
Bose-Einstein estatistika
Bose-Einstein distribuzioa
1924. urtean Bose-k fotoietarako B-E estatistika aurkeztu zuen eta Einsteinek 1924-25. urteetan atomoetara orokortu zuen.
Historia
Bosek hitzaldi hau Planck's Law and the Hypothesis of Light Quanta izeneko artikulu laburrean bildu zuen, eta Philosophical Magazine aldizkarira bidali zuen. Alabaina, balioztatzaileen erantzunak ezezkoak izan ziren, eta artikulua atzera bota egin zen. Dokumentu hortaz oso harro, eta inolako beldurrik gabe, Albert Einstein-i bidali zion, eta Zeitschrift für Physik albistean argitaratzea eskatu zion. Einsteinek berehala baietz esan zuen, eta Einsteinek berak artikulua Ingelesetik Alemaniera itzuli zuen (jada Bosek Einsteini Erlatibitate Orokorraren artikulua itzuli zion Ingelesera), argitaratuta izan ahal izateko. Bose-n teoriak onarpena lortu zuen Einsteinek bere artikulu propioa Zeitschrift für Physik-era bidali zuenean Boserena sostengatzeko, elkarrekin publikatzea eskatzen zuena ere. Bion izena zeraman artikulua 1924-an argitaratu zen.
Multzo makrokanonikoan deribazioa
Partikula kopuruaren bariantza (fluktuazio termikoak direla eta) ere lor daiteke balioarekin adierazita:
Zapore-belar
Etxean egiteko erraza da, baina barazki-dendetan egina erosi ohi da.
María Bru
Biografia
Pedro González aktorearekin ezkonduta egon zen.
Perrusse
Biztanleria
2007an Perrusse udalerrian erroldatutako biztanleak 49 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Candor (Ipar Carolina)
Candor Ipar Carolinako herri bat da. Montgomery konderrian kokatua dago. 2010ean 840 biztanle zituen, 4.15 kilometro koadrotan banatuta.
Homo antecessor
Azken datuak
Gaur egun, Homo antecessor espezie bereizia den ala ez eztabaidatzen da. Adituek ikuspuntu desberdinak dituzte; batzuek diote Homo heidelbergensisen arbasoa dela, eta beste batzuek Atapuercan aurkitutako hezur multzoari emandako izena besterik ez dela.