cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Julene Lazkano
Politikari
2023ko ekainaren 17an ordura arte alkate izan zen Idoia Buruagaren eskutik jaso zuen aginte makila Elorrioko udalbatzan egindako kargu hartze ekitaldian. Julene Lazkanok sei boto jaso zituen eta EAJko Mikel Arruabarrenak beste sei. Podemos-Ezker Anitza-IU-Aliantza Berdea koalizioko Joseba Andoni Fernandez, berriz, abstenitu egin zen. Beraz, seinako berdinketa sortu zen. Baina hauteskundeetan EH Bildu izan zenez zerrendarik bozkatuena, Julene Lazkanok hartu zuen alkate kargua.
Menetou-Râtel
Etxebizitza
2007an 309 etxebizitza zeuden, 227 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 56 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 302 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 227 etxebizitza nagusietatik 183 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 43 etxek hiru zituzten, 65 etxek lau zituzten eta 106 etxek bost zituzten. 204 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 110 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 91 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Corvol-d'Embernard
Biztanleria
2007an Corvol-d'Embernard udalerrian erroldatutako biztanleak 107 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ladysmith Black Mambazo
Zulu eta ingeles hizkuntzak tartekatzen dituzte nagusiki.
Aubignas
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 249 ziren, horien artean 169 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 169 pertsona aktiboetatik 148 lanean zeuden (83 gizon eta 65 emakume) eta 21 langabezian zeuden (7 gizon eta 14 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Aubignas udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 124 hektarea erabiltzen.
Metal lurralkalino
Metal lurralkalinoak taula periodikoko '''2. taldea''' osatzen duten elementuak dira: berilioa (Be), magnesioa (Mg), kaltzioa (Ca), estrontzioa (Sr), barioa (Ba) eta radioa (Ra) (nahiz eta azken hau ez den beti honela kontsideratzen, erradiaktiboa baita).
Aintzinaroan lur terminoa erabiliz deitu ziren gaur egungo hainbat elementu kimiko. Greziarrek uste zuten oinarrizko lau elementu zeudela eta inerte guztiei lur deitu zieten. Aristoteles, Paracelsus, John Becher eta Georg Stahlek izen hauek erabiltzen jarraitu zuten, ahalik eta lur elementuak hiru ataletan banatu ziren arte. Banaketa hau Antoine Lavoisierri egozten zaio. Berak idatzitako Traité Élémentaire de Chimie liburuan (1789) substances simples salifiables terreuses izendatu zituen, hau da, gatzak sortzen dituzten lur elementuak. Beranduago lur alkalinoak metal-oxidoak izango zirela proposatu zuen eta hau teoria bat baino ez zen. 1808an Humphry Davyk metalak lortu zituen lur alkalino ezberdinen elektrolisiaz.
Aubignas
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Pessina Cremonese
Mugakideak
Pessina Cremonesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Naitō Masatoyo
Masatoyo, Takeda Shingenen jeneralik konfidantzazkoenetako bat izan zen, eta, beraz, Takeda Shingenen hogeita lau jeneraletako bat bezala errekonozitua izan zen.
1978ko Munduko Eskrima Txapelketa
1978ko Munduko Eskrima Txapelketa Munduko Eskrima Txapelketaren 43. edizioa izan zen. 1978ko uztailak 12 eta 22 artean ospatu zen Hanburgon Nazioarteko Eskrima Federakuntzak eta Alemaniako Eskrima Federakuntzak antolatua.
David Hemmings
David Edward Leslie Hemmings (Guildford, Surrey, 1941ko azaroaren 18a - Bukarest, 2003ko abenduaren 3a) ingeles aktore, zinema zuzendari, ekoizle eta abeslaria izan zen.
Protectorado del niño delincuente
Protectorado del niño delincuente 1916 eta 1925 urte bitartean haur delitugileen alde jarduen zuen erakundea izan zen, Madrilen. Haurren delinkuentzia gaixotasuna zela uste zuten eta ondorioz, haurrak zigortu beharren osatu behar zirela defendatu zuten. Guztira, 103 bat mutil lagundu zituztela kalkulatu zuten, erakundea ixtean, gehienak Madrilgo espetxetik ateratakoak. Institución Libre de Enseñanzako buletinean erakundearen gora-beherak argiratatu zituzten.
David Hemmings
Swinging Londoneko pertsonaia nabarmenetako bat izan zen. 1960ko eta 1970eko hamarkadetako film eta telebista saio britainiarretan parte hartu zuen. Bere antzezpenerik ezagunena Michelangelo Antonioniren Blowup filmean izan zen.
Protectorado del niño delincuente
Behaketa Etxea
Erakundeak Casa-Escuela Concepción Arenal sortu zuen (1920-1924), Cuatro Caminoseko Jaén 7 kalean lehenengo eta ondoren, Juan de Olias 11 kalean. Bertan haurren hezkuntza eta formakuntza sustatzen ziren, haien portaerak gainbegiratzen zituzten bitartean. Mediku eta irakasleekin bizi ziren haurrak. Lehenengo urtean, 18 mutil pasa ziren etxetik. 1924an, Behaketa Etxea ixtean, bertan zeuden haur eta nerabeak Bartzelona eta Tarragonako Erreforma Etxeetara bidali zituzten.
Nothobachia ablephara
Nothobachia ablephara Nothobachia generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.
XVII. mendeko krisia
Zibilizazioaren ardatza mugitu egiten da
Galtzaileentzako zer suposatu zuen, soilik garaileek mende izugarri bat jasan behar izan zutela ikusita igarri daiteke: Ingalaterrak, izurri hiltzaileak jasaten ditu, kanpo gerrak (Herbehereak, Frantzia, Espainiarekin), Legebiltzarra eta Erregearen arteko gerra zibila, azken honen exekuzioa (bere herriak exekutatzen zuen lehen erregea), Oliver Cromwellen diktadura eta ezadostasun erlijiosoak (puritanoak, anglikanoak, katolikoak), Londresko Sute Handia (1666), mendea, Iraultza Loriatsuarekin amaitu arte.
Kostroma
Kostroma (Кострома) Errusiako hiria eta ibai-portua da, Kostroma oblastaren hiriburua. Herrialdearen ipar-mendebaldean dago, Volgaren eta Kostroma ibaien bilgunean, Jaroslavletik 65 km ekialdera eta Moskutik 320 km ipar-ekialdera. 2010ean 268.742 biztanle zituen.
Ekonomia
Merkataritza eta industriagune garrantzitsua da: ehungintza, eraikuntza mekanikoak, janari-industria, kimika-industria.
Tharangambadi
Tharangambadi, lehenago Trankebar (Trankebar), Indiako Tamil Nadu estatuko herria da, Koromandel kostan dagoena, Karaikaletik 15 kilometro iparraldera. 1620-1845 bitartean, Danimarkaren kolonia izan zen. 23.191 biztanle zituen 2011n.
Clermont
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 431 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 11 janari enpresak ziren, 1 coque eta refinazio enpresa zen, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 33 eraikuntza enpresak ziren, 95 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 37 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 10 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 35 finantziazio enpresak ziren, 28 higiezinen enpresak ziren, 44 zerbitzu enpresak ziren, 81 administrazio publikoko enpresak ziren eta 32 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Clermont udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 785 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 1.389.
Sallent de Gallego
Ingurune naturala
Erdialdeko Pirinioen inguruan egonda, Sallent Anayet (2.545 m), Gran Facha (3.005 m) edo Balaitus (3.144 m) mendietarako sarbidea da. Izan ere, mendi hauek udalerriaren barruan daude. Peña Foratata (2.282 m) mendiaren itzalpean kokatzen da herria. Halaber, Gallego ibaiak Sallent zeharkatu ez ezik izena ere ematen dio.
Saint-Denis-des-Murs
Diru sarrerak
2009an Saint-Denis-des-Murs udalerrian 215 unitate fiskal zeuden, 535 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.222 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina eta 1 iturgina.
Habemus Papam
Honela dio formula osoak:
Alaia Martin Etxebeste
Alaia Martin Etxebeste (Oiartzun, Gipuzkoa, ) bertsolaria, gidoigilea, kultur sortzailea eta ikus-entzunezko komunikatzailea da.
Bizitza
Oiartzungo Ugaldetxo auzoan jaio zen. Ama oiartzuarra du, Xeberoeneko Maixux Etxebeste Odriozola, eta aita irundarra, Xabier Martin Sandoval. Sei urte zaharrago den anaia bat du, Jon, bera ere bertsolaria, beste jarduera batzuen artean.
Bestelako sormen lanak
Mugmus Kolektiboaren “GARAIZ 60 t.m” ikuskizunaren kale-aldaera prestatu zuen eta bertan parte hartzen du (2021)
Hegoaldeko goi nafarrera
Hegoaldeko goi nafarrera nafarrera euskalkiaren zati-euskalki bat da, Nafarroa Garaiko erdialdeko berezko euskara. Pirinioetako mendebaldeko ibarrak hartzen zituen (Esteribar, Erroibar eta Artzibar), Pirinioaurrea eta Iruñerria osoaz gain. Bere mugak Lizarerriko Gesalatz eta Sakanako Arakil ibarretara ere iristen ziren.
Testigantzak
Gainera, duela gutxi, Euskal Herriko hainbat tokitako euskaldun zaharrak elkarrizketatu zituen Euskal Herriko Ahotsak proiektuak, haien euskara moduak ezagutzeko. Hau da hegoaldeko goi nafarreraren azken testigantza bizietako bat. Hona hemen horietako batzuk:
Kaltzedoniako kontzilioa
Aurrekariak
Hala ere, nestorianismoaren jarraitzaileek uste zuten Zirilok Kristoren bi izaerak ukatu zituela. Ziriloren arabera izate bakarra zegoen, Jainkoaren Hitza gizaki bihurtua. Gatazka hau ediktu bidez konpondu zen 433an.
Simochromis margaretae
Simochromis margaretae Simochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Izar gorri (ikurra)
Lege egoera
Sobietar Batasunak okupaturiko lurralde batzuetan, izar gorria zein igitaia eta mailua okupazioaren ikurtzat hartzen dira, eta nazien ikurrekin alderatzen dute. Hungarian, adibidez, ikur hauek ezin dira modu publikoan erabili. Estonian ere antzeko saiakerak izan dira.
Enblema eta logotipoak
Izar gorria Mozilla proiektuaren, Heineken garagardoaren eta Macy's dendaren logoetan ageri da.
Lycodes palearis
Lycodes palearis Lycodes generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Pianengo
Mugakideak
Pianengok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saint-Sorlin-d'Arves
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 234 ziren, horien artean 200 aktiboak ziren eta 34 inaktiboak ziren. 200 pertsona aktiboetatik 196 lanean zeuden (108 gizon eta 88 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 34 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 22 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 5 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 2 etxerako tresna dendak eta 11 kirol-dendak ziren.
Aireko katedrala
Aireko San Joan Bataiatzailearen katedrala (Cathédrale Saint-Jean-Baptiste d'Aire) Frantziako Akitania eskualdeko Landak departamentuko Aire-sur-l'Adour hiriko alde zaharrean dagoen katedral gotiko bat da. Aire eta Akizeko elizbarrutiaren egoitza nagusia da.
Sean-nós abestia
Sean Nós era eta motak
Irlandan “Sean Nós abestiarekin” lotura duten hiru eremu bereizi ditzazkegu: Donegal, Connemara eta Munster.
Angela Saini
Ibilbidea
2017. urteko abuztuan, Googleko langile batek enpresaren aniztasun-politikei buruz idatzitako barne-memorandum batek "Google (ekografia-ganbera)" jendearen arreta lortu zuen. Sainik kritikatu egin zuen idatzia, eta "[ez bakarrik] adimen-nagikeriatzat hartu zuen; [baita egitate gisa mozorrotutako aurreiritzitzat ere]". Bere hirugarren liburua, Superior: The Return of Race Science, 2019ko maiatzean argitaratu zen eta Nature zientzia-aldizkariak urteko 10 liburu onenen artean zerrendatu zuen. “Pertsonek talde berezi batekoak direla sinetsi nahi dute. Taldearen nagusitasunak erakarri egiten ditu”, adierazi zuen Sainik. Gainera, "oso maiz ez dira pertsona bereziak, beren kabuz, eta beren buruaz zerbait sinetsi behar dute, benetan diren baino hobeto senti daitezen".
Maria Clemencia Herrera
Biografia
2002tik, Latinoamerika eta Karibeko Herri Indigenen Garapenerako Funtsaren (FILAC) Zuzendaritza Kontseiluko kidea da. Gainera, Amazonia Kolonbiarraren Herri Indigenen Erakunde Nazionalaren (OPIAC) Kolonbiako Amazoniako lidergorako eta gobernagarritasunerako Prestakuntza Politikorako Eskola sortu eta koordinatzen du, non Amazoniako oihana babesteko lider gazteak prestatzen diren.
Corvol-l'Orgueilleux
Etxebizitza
2007an 492 etxebizitza zeuden, 344 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 94 bigarren erresidentzia ziren eta 54 hutsik zeuden. 471 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 344 etxebizitza nagusietatik 275 bere jabearen bizilekua ziren, 56 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 18 etxek bi zituzten, 72 etxek hiru zituzten, 118 etxek lau zituzten eta 132 etxek bost zituzten. 229 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 166 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 126 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 450 ziren, horien artean 290 aktiboak ziren eta 160 inaktiboak ziren. 290 pertsona aktiboetatik 243 lanean zeuden (144 gizon eta 99 emakume) eta 47 langabezian zeuden (31 gizon eta 16 emakume). 160 pertsona inaktiboetatik 51 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 80 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 33 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak eta 1 harategia zen.
Villefollet
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2000. urtean Villefollet udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 945 hektarea erabiltzen.
Châtenay (Isère)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Châtenay udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 328 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Itsasondo
Historia
Bi zati nagusitan bereizten da herria. N-1 errepide zaharraren bi aldeetara hedatzen den herrigunea da gehien ezagutzen dena. Horrez gain, sakabanatutako baserri ugari daude herrigunetik gora. XX. mendeko eraikinak dira nagusi herrigunean. Jasokundeko parroki eliza da herriko eraikin garrantzitsuenetako bat. Erdi Aroko eraikina da berez, baina gaur egun duen itxura XVI. mendean egin ziren zabalkuntza lanen ondorioa da. Elizak nabe bakarra du, eta gurutzeriazko gangez estalia dago. Koru azpian dagoen atala da eraikineko zaharrena. Elizaz gain, Letrango San Juan baseliza, udal garbilekua eta Otamendiko oinetxea dira beste hiru eraikin aipagarri. 1860ean berreraiki zuten Letrango San Juan baseliza, trenbidea egiteko lanak zirela-eta bota egin behar izan baitzuten eraikin zaharra. Ospe handia zuen ospitalea zen, eta gaixo, ibiltari eta erromes ugariren sendatzeko tokia eta atsedenlekua zen. Herrigunetik urrunago badira beste hainbat eraikin ikusgarri: Iraola Arrese eta Isasaga baserria, esaterako. Besteak beste, Gipuzkoa barnealdera doazen mendi bideak eta Oria ibarraren bidea ikus daitezke azken baserri horretatik. Behobia aldera zihoan Errege bidea zen Oria ibarraren bide hori. Iturria: Gipuzkoako Foru Aldundik 1992an argitaratutako 'Gipuzkoako Gidaliburu Historiko Monumentala'. == Demografia == Arbelaren erauzketaren industriari oso loturik egon da Itsasondoko biztanleria. Baserritar eredu batetik zetorren herria industrializatu egin zen XIX.mendearen amaieran eta XX. mendearen lehen hamarkadetan gorako joerari eutsi zion. Gerra Zibila eta gerraostean jaitsierak izanagatik ere, 1970eko hamarkadan goia jo zuen Itsasondoko biztanleriak, mila biztanleko langa igarotzea lortuta.. Ondoren, arbel erauzketa enpresen itxierak bultzatuta nagusiki, beheraka joan zen populazioa hogei urtez. XXI. mendearen lehen hamarkadan berriro hazteari ekin zion biztanle kopuruak eta azken urteetan egonkor mantendu da. 2019an 644 biztanle zituen herriak, horietatik %22,36k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoak %6,06 ziren.
Feminismoaren uhinak
Bigarren uhina
Feminismoaren bigarren uhina XIX. mendearen erdialdean zabaltzen hasi eta 1950eko hamarkadara arte hedatu zen. Feminismo liberal sufragista izenez identifikatzen da, garai hartan ezarri baitziren emakumeen sufragismoaren printzipioak, John Stuart Millen The Subjection of Women (1869) lanarekin. Obra horretan emakumeen egoera esklabotzarekin konparatzen zuen: emakumeak gizonen esklabotzat har zitezkeen. Nolabait, gizonek osatzen dute indartsuenen legea, eta lege hori da, orobat, gizartearen antolamenduaren oinarri.
Lortutakoa
Bigarren uhinaren teoria feministak eta, batez ere, feministek aurrera eraman zituzten ekimenek zeresan handia sortu zuten, batez ere Estatu Batuetan. Horrela, zenbait aldaketa etorri ziren gizartera: emakume gazteek askatasun gehiago zuten, aurreko belaunaldiekin alderatuz. Gainera, hori guztia kontuan hartzen hasi zen gizartea.
Sphenomorphus concinnatus
Sphenomorphus concinnatus Sphenomorphus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Feminismoaren uhinak
Ezaugarriak eta lortutakoa
Garaiko mugimendu feminista mugimendu erradikaltzat hartzen zuten askok, bereziki gizonezkoek. Horrekin batera, «zergatik izan behar zara feminista?» galdera jarri zioten emakume askorik aurrez aurre. Feminismoak emakume askea aldarrikatzen zuen, mugimendu feminista forma eta antolamendua hartzen hasi zen eta erakunde berriak sortu ziren mugimenduaren.
Feminitatearen mistika
Bigarren Mundu Gerra eta gero, Europan egoera larri hartatik etxera itzuli zirenean emakumeak, ordura arte irabazitako eskubideak bazterrean gelditu ziren, eginbehar premiazkoagoak zeudenez, besteak beste, eraitsitako etxebizitza eta azpiegitura guztiak berreraikitzea. Garaiaren iluntasunari aurre egin nahirik edo, emakumearen irudi berri bat sortu zen: emakume lirain eta zoriontsua, aske etxekoandre izateko aukera hartzeko. Aldizkari femenino deitutakoak sortu ziren orduan, emakumearen irudi estereotipatu berria hura hedatzeko xedez.
Igor Kurtxatov
Igor Vasilievitx Kurtxatov (И́горь Васи́льевич Курча́тов; Simsky Zavod, Errusiar Inperioa, gaur egun Sim, 1903ko urtarrilaren 21agreg./urtarrilaren 8ajul. - Mosku, 1960ko otsailaren 7a) sobietar fisikari nuklearra izan zen. Sobietar bonba atomikoaren proiektuaren zuzendaria izan zen eta Georgy Flyorov eta Andrei Sakharovekin batera, "sobietar bonba atomikoaren aita" bezala da eta gero "misil nuklear sobietarraren aita" bezala. Programa klandestino baten buru izan zen Manhattan Proiektuan sartutako espioien laguntzarekin eta 1949an lehen bonba nuklearra entseatzea lortu zuen.
NGC 2523
NGC 2523 galaxia espiral bat da, Camelopardalis konstelazioan. Edward D. Swiftek aurkitu zuen n.
Winston Churchill
1940an, Bigarren Mundu Gerran, Erresuma Batuko Lehen Ministro izendatu zuten, aurrekoak, Neville Chamberlainek, bere politika bakezalearen porrotagatik dimititu ostean. Churchillen hitzaldi indartsuek adorea eman zioten britainiar herriari Londresen kontrako Alemaniaren bonbardaketen egunetan. Gerra amaitu ostean, alabaina, britainiar herriak bizkarra eman zion eta 1945ean hauteskundeak galdu zituen, Clement Attleeren aurka.
Christiana Figueres
Biografia
San Josen jaio zen, 1956ko abuztuaren 7an. José Figueres Ferrer eta Karen Olsen Beck hiru aldiz Costa Ricako lehendakaria izan zenaren alaba da. Figueres lizentziadunak ibilbide luzea egin du Klima Aldaketari buruzko Nazio Batuen Esparru Hitzarmenean. CMNUCCko Costa Ricako negoziazio-taldeko eta Kiotoko Protokoloko kide izan da 1995etik, José María Figueres neba Errepublikako presidente izan zenetik, eta azken urteetan klima-aldaketari buruz aritu da soilik. 2008-2009 Esparru Konbentzioko lehendakariorde hautatu zuten, Latinoamerika eta Karibea ordezkatuz, eta aurretik lehen eskualdea Garapen Garbiko Mekanismoko (GGM) Zuzendaritza Batzordean ordezkatu zuen 2007an.
Nairobiko 2006ko Alderdien Konferentzian (COP), Poznánek 2008an eta Kopenhagek 2009an Garapen Garbiko Mekanismoari buruzko Jarraibideei buruzko Kontaktu Taldeko kide izan zen. Post2012 erregimenerako malgutasun-mekanismoei buruzko Kontaktu Taldeko kide izan zen Bonnen 2008ko ekainean, Acran, Ghanan 2008ko abuztuan eta Poznánen 2008ko abenduan. Aldez aurretik, Baliko Ekintza Plana nazio guztien epe luzeko lankidetzarako negoziatu zuten Presidentearen Lagunen taldeko kide izan zen, Balin, 2007ko abenduan.
Winston Churchill
Amiralgoaren Lehen Lord: 1911–1915
Legealdiko gai nagusiena Britainia Handiko gobernuak Irlandako autogobernu mugimenduari (Home rule) nola erantzungo zion zen. 1912an Asquithen gobernuak Autonomia Lege Proiektua igorri zuen, lege bihurtuz gero Irlandarako autonomia suposatzen zuena. Churchillek lege proiektua babestu zuen eta Ulstergo unionistak alde bozkatzen konbentzitzen saiatu zen. Irlanda zatitzearen aurka agertu zen eta 1913an iradoki zuen Ulsterrek autonomia izan zezakeen Irlandako gobernu independente batekiko. Ulsterreko unionista askok uko egin zioten Dublinen egoitza izango zuen edozein gobernuren menpeko izateari eta Ulstergo Boluntarioek altxamendu batekin mehatxatu zuten eta Ulsterren estatu protestante independente bat sortzearekin.
Churchillen esku geratzen zen bortxaz mehatxatzen guztiei erantzutea. Kabinetearen erabakiz, itsasontzien presentzia areagotu zuen Irlandan edozein altxamendu unionistari aurre egiteko. Kontserbadoreek leporatu zioten Ulstergo Pogrom bat abiatzen saiatzen ari zela. Ulstergo Boluntarioak lasaitu nahian, Irlanda Erresuma Batu federalaren zati izatea proposatu zuen; honek liberalak eta irlandar nazionalistak sutu zituen.
Christiana Figueres
Biografia
2001ean National Geographic-eko Héroe Planetaren Saria eman zioten, energia jasangarrian eta klima-aldaketan nazioartean duen lidergoa aitortzeko.
Christiana Figueresek ekarpen garrantzitsuak egin dizkio klima-aldaketaren erregimenaren diseinuari buruzko literatura analitiko eta akademikoari. Haren idazkiak asko argitaratu dira, eta ohiko hizlaria da energia garbia eta eraginkortasun energetikoa sustatzeko klima-aldaketaren negoziazioei, politikei eta finantza-tresnei buruz.
Winston Churchill
Alemaniari buruzko ohartarazpenak eta abdikazioaren krisia: 1933–1936
Alemania naziaren 1931ko gorakadarekin, Churchillek kezkak erakutsi zituen alemanen arteko militarizazio sentimenduaren inguruan. Erresuma Batuko gobernuak aireko armadaren aurrekontua jaisteko hartutako erabakiaren aurka agertu zen, izan ere, ikusten baitzuen Hitlerren berrarmatze gogoaren aurrean MacDonald desarmatzearen aldekoa agertzen zela. Ohartarazi zuen Alemaniak Polonia inbaditu zezakeela, eta hala, Europako “juduen aurkako zapalketa eta pogrom a” egiten hasi zitekeela. Nazioen Ligari zuzendu zitzaion esanez batasuna behar zela Alemaniaren berrarmatzea eta gerra berri baten sorrera saihesteko. Era berean, aireko armadaren ekoizpena bizkor handitu behar zela adierazi zuen zeren bestela Alemaniakoaren azpitik geratuko zitekeen. Bere ohartarazpen hauek errefusatuak izan ziren alarmistak zirelakoan, nahiz eta gero aldarrikatuak izan.
Green Island (New York)
Green Island  New York estatuko herri bat da. Albany konderrian kokatua dago. 2010ean 2,620 biztanle zituen, 1.94 kilometro koadrotan banatuta.
Winston Churchill
Gerra ministerioaren sorkuntza
Churchill bost gizoneko Gerrako Kabinete bat osatzean hasi zen bere kargua hartu beaizn laster. Kabinete horrek Chamberlain Kontseiluko lehendakari gisa, Clement Attlee laboristen liderra Lord Privy Seal gisa (geroago, lehen ministrorde gisa), Halifax Kanpo Harremanetarako idazkari gisa eta Arthur Greenwood karterarik gabeko ministro gisa hartu zituen. Praktikan, bilera gehienetan izan ziren zerbitzuburuek eta ministroek handitu zuten bosteko talde hori. Kabinetea tamainaz eta kidez aldatu zen, gerrak aurrera egin ahala. 1940an, berriz, gehikuntza esanguratsuak izan ziren, Churchill, Attlee eta Greenwood Ernest Bevin lan eta zerbitzu nazionaleko ministro izendatu eta gero; Anthony Eden as kanpo harremanetarako ministroa – Halifaxen ordez, Washington D.C.ra enbaxadore bidali zutena; Lord Beaverbrook hegazkingintza ekoizpen ministro; Sir Kingsley Wood Ogasun ministroa eta Sir John Anderson Kontseiluko Lord-Lehendakaria – Chamberlainen lekua hartuz, azaroan hil baitzen. Aurreko kritikei aurre egiteko, esaten zutenak ez zegoela ministro jakinik gerraren gaia eramateko, Churchillek Defentsa ministroaren zeregin guztiak bere gain hartu eta zabaldu zituen, eta horrek britainiar historiako gerra garaiko lehen-ministro boteretsuena bihurtu zuen.
Churchillen hitzaldien garrantzia
Eta bestean hauek:
Pearl Harbortik E-egunera: 1941ko abendutik 1944ko ekainera
1943ko urtarrilean, Churchill Casablancako Konferentzian izan zen Rooseveltekin. Geroago bildu ziren berriro urte horretan, batez ere azaroko Teherango Konferentzia garrantzitsuan, Stalinek ere horretan parte hartu baitzuen, eta "Hiru bilera handien" lehena izan zen.
Estatu Batuekin harremanak
Churchillek harreman onak izan zituen Estatu Batuetako Franklin D. Roosevelt presidentearekin, 1939 eta 1945 artean gutxi gorabehera 1.700 gutun eta telegrama trukatu zituzten, eta 11 aldiz elkartu ziren. Churchillek esan zuen 120 egun egin zituztela harreman pertsonal hurbilean, eta Ipar Atlantikoko itsas ibilbideen bidez bizi-elikagaiak, petrolioa eta munizioak ziurtatzen lagundu zuten.
Sobietar Batasunarekin harremanak
Churchill Poloniako sobietar dominazioaren aurka agertu zen, eta bere liburuetan idatzi zuen, garraztasunez, baina ezin izan zuen saihestu hitzaldietan. 1944ko urrian, bera eta Eden Moskun zeuden, sobietar zuzendaritzarekin elkartzeko. Puntu horretan, indar sobietarrak aurrera egiten hasi ziren Ekialdeko Europako zenbait herrialdetan. Churchillek uste zuen guztia Yaltako konferentzian formalki eta behar bezala landu zen arte, aldi baterako akordioa egon behar izan zela, gerra-denborari buruzkoa, eta nork zer gobernatuko zuen adostuko zela. Bilera horietan garrantzitsuena 1944ko urriaren 9an egin zen Kremlinen, Churchill eta Stalinen artean. Poloniako eta Balkanetako arazoak eztabaidatu ziren bileran. Churchillek hau esan zion Stalini:
"Altzairuzko ohialaren" hitzaldia
Churchillen sendagileak, Lord Moranek, geroago (Biziraupenaren aldeko borroka liburuan) gogoratu zuen Churchillek 1946an, Truman presidenteari iradoki ziola Estatu Batuek eraso atomiko prebentiboa egiten diotela Moskuri, Sobietar Batasunak arma nuklearrik ez zuen artean. Parlamentuan, 1946ko ekainaren 5ean, Londresko Garaipenaren Desfilea baino hiru egun lehenago, Churchillek esan zuen hori esan izanaz "sakonki" damutzen zela.
Barne politika
Churchill alferrik saiatu zen Mendebaldeko Indiako immigrazioa murrizteko kabinetea maniobratzen. "Keep England White" eslogan ona izan zen, esan zion kabineteari 1955eko urtarrilean. Ian Gilmourrek 1955ean jaso zuen Churchillek zera esan ziola immigrazioaren inguruan: "Herrialde honen gairik garrantzitsuena dela uste dut, baina ezin dut lortu nire ministroetako bakar batek horretaz jabetzea".
Gureneko atakea eta dimisioa
Eden sasoian egon izan balitz, Churchillen agintaldia amaitu zatekeen. Horren berri jendeari eta Parlamentuari eman zitzaien, eta Churchill nekea pairatzen zuela ari zela esan zitzaien. Bere landetxera, Chartwellera, joan zen sendatzera, eta ekainaren amaieran bere medikuak harrituta utzi zituen, izerditan bazen ere bere aulkitik zutitzeko gai zelako. Bere gaixotasunari buruzko berriek John Christie serieko hiltzailearen epaiketari egunkarien lehen orrialdea kendu izanari buruzko txisteak egin zituen. Churchill sobietarrekin topo egiteko prest zegoen oraindik, eta Alemania bateratu baten ideiari irekita zegoen. Ekialdeko Alemaniaren zapalkuntza sobietarra gaitzesteari uko egin zion, eta 1953ko uztailaren 10ean esan zuen "Errusiarrak izugarrizko pazientzia izan zuten Ekialdeko Alemaniako istiluekin". Beria kentzeko arrazoia hori izan zitekeela pentsatu zuen. Churchill 1953ko urrian itzuli zen bizitza publikora, Alderdi Kontserbadoreak Margaten antolatutako kongresuan hitzaldi bat emateko. 1953ko abenduan, Churchillek Eisenhower ezagutu zuen Bermudan.
Ideologia politikoa
Churchill karrerako politikaria izan zen. Robert Rhodes James biografoak honela deskribatzen zuen: "bere bizitza heldu osoan politikaren lanbidean buru-belarri jardun zuen". Alderdien arteko aldaketak eta anbizio pertsonalak eragin zuten, hasiera batean behintzat, Komunen Egoitzan uste izateak "printzipiorik ez zuela".
Edinburg (Virginia)
Edinburg Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Shenandoah konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Winston Churchill
Legatua
1966tik 1988ra bitartean, Churchillen zortzi liburukiko biografia argitaratu zen. Randolph Churchillek hasi zuen, baina Martin Gilbertek amaitu zuen hein handi batean, 1968an lehena hil ondoren. Rhodes Jamesek iradoki zuen biografia ofizial hori "maitasun-lana" zela Randolph Churchillentzat, eta "semearengan hain miresgarria zena... ez zela hain desiragarria biografoan". 1980rako, dagoeneko bazen Churchilli buruzko argitaratutako material-sorta zabal handi bat.
Menetou-Salon
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 87 komertzioetatik, 8 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Olaran (Gasteiz)
Hiriaren hego-ekialdeko mugan dago. Auzoa lehenagotik existitzen zen Errekaleor auzoaren inguruan eraiki nahi da, eta bertan dauden etxebizitza zaharrak eraitsi eta berriak egitea ekarriko du. Bere mendebaldean Oreitiasolo industrialdea dago, iparraldean Izarra eta Larrein auzoak, hegoaldean Olaranbe eta Zubigarai guneak eta ekialdean Las Neveras muinoa.
Warrington
Warrington, Ingalaterrako ipar-mendebaldeko hiri bat da, Mersey ibaiaren ertzean eta Cheshire konderrian. 2018ko erroldaren arabera 209.547 biztanle zituen.
Printzesa kaia
Kaiak 500 metroko luzera dauka. Orokorrean merkatugai solidoak kargatzeko kaia da.
Sebastes schlegelii
Sebastes schlegelii Sebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Tenako ibarra
Kultura
Aragoiera da zonalde honetako jatorrizko hizkuntza zen, tensinera edo tensino eta panticuto dialektoekin, fablaren erdialdeko dialektoaren barruan kokatutakoak. Berezitasunen artean, "ll" hizkiaren ordez "ch" erabiltzea dago, bertako toponimian topatzen diren Espelunciecha, Castiecho, Cochata edo Vachato kasuetan bezala (Espelunciella, Castiello, Collata eta Vallatoren partez).
Laplaceren transformazio
Historia
Gaur egun z-transformazio deitzen denaren antzekoa zen Laplaceren funtzio sortzaileen erabilera, baina Laplacek ez zien kasu handirik egin aldagai jarraitu ei, Niels Henrik Abel ek ikertu zuena. Teoria hori geroago garatu zuten Mathias Lerch, Oliver Heaviside, eta Thomas Bromwich ek XIX. eta XX. mendeetan.
Era horretako integralek Laplaceren arreta piztu zuten 1782an, eta integralak ekuazioen soluziotzat hartzen hasi zen. Alabaina, 1785an, integral erako soluzioak bilatu beharrean, aurrerako pauso bat eman eta transformazioak erabiltzen hasi zen geroago erabiliko zen eran. Horrela, ondoko era honetako integralak erabili zituen (Mellinen transformazio aren antzeko zirenak):Integral horiek erabili zituen ekuazio diferentzial oso bat transformatzeko, eta horrela transformazioaren soluzio bat bilatzeko. Orduan, hurrengo urratsa egin zuen Laplacek: Laplaceren transformazioa era berean erabiltzen hasi zen eta, zenbait propietate deribatuz, transformazioak izan zezakeen potentzialaz ohartu zen.
Laplaceren transformazio bilaterala
"Laplaceren transformazioa" aipatzen denean besterik gabe, transformazio unilaterala ulertzen da. Beste aukera bat Laplaceren transformazioa definitzeko, Laplaceren transformazio bilaterala edo aldebiko Laplaceren transformatua izan daiteke, integrazio limiteak ardatz erreal osora zabalduz. Hori eginez gero, orokorra den transformazioaren definizio unilaterala transformazio bilateralaren kasu berezi bat bihurtzen da (non transformatzen den funtzioaren definizioa biderkatzen den bider maila-funtzioa).
Laplaceren transformazioaren alderantzizkoa
Kasu horietan, Laplaceren transformazioaren irudia konbergentzia eremu ko funtzio analitiko en eremuan aurkitzen da. Laplaceren transformazioaren alderantzizkoa hurrengo integral konplexua itzuliko du, izendatzeko hainbat modu dauzkana (Bromwich integrala, Fourier-Mellin integrala, eta Mellinen alderantzizko formula):non \gamma zenbaki erreal bat den, integrazio eremua -ren konbergentzia eremuan egon dadin. Erabiltzen den gehienetan eremua itxia izan daiteke, Cauchyren hondarraren teorema aplikatzeko aukera emanez. Posten inbertsio formula beste formula aukera bat Laplaceren alderantzizko transformazioa kalkulatzeko izan daiteke, limitea ahul-*topologia n bilatuz.
Probabilitate teoria
Laplaceren transformazioa baliagarria da banaketa-funtzioa berreskuratzeko, X ausazko aldagai jarraituarena hain zuzen, hurrengo moduan erabiliz:
Konbergentzia eremua
konbergentzia-eremuan, f funtzioaren Laplaceren transformazioa ondorengo zatikako integral aren bidez adieraz daiteke:Hau da, konbergentzia eremuan, F(s) beste funtzio baten Laplaceren transformazio gisa adieraz daiteke modu eraginkorrean, edo, zehatzagoak izanik, absolutuki konbergitzen duen Laplaceren transformazio gisa.
Propietateak
Laplaceren transformazioak hainbat propietate ditu sistema dinamiko linealak analizatzeko. Abantaila handiena da s-ren bidez deribatua biderketa eta integrazioa zatiketa bihurtzen direla.
Adibideak eta aplikazioak
Laplaceren transformazioa askotan erabilgarria da ingeniaritzan eta fisika n.
Cauchyren problema baten ebazpena
Demagun honako Cauchyren problema ren soluzioa aurkitu nahi dugula, alegia, ekuazio diferentzial baten soluzioa aurkitu, hasierako balioak emanda.
Jenny von Westphalen
Ezkontza
Johanna eta Karl Marx umetatik ezagutzen ziren, eta Marx baino lau urte zaharragoa zen. 1835an hasi zuten bikote harremana. Nobioen aitak ere lagunak ziren. 1843ko ekainaren 19an ezkondu ziren. Hiru hilabete beranduago, Paris era joan ziren bizitzera.
Anna Erra
Anna Erra i Solà (Vic, 1965eko urriaren 7an) Kataluniako irakasle eta politikari katalana da, 2015eko ekainaren 13tik Viceko alkatesa (Konbergentzia eta Batasunaren eskutik 2015ean eta Junts per Catalunyaren eskutik 2019an), bai eta, 2018ko ekainaren 19tik, Kataluniako Parlamentuko diputatu ere, JxCen eskutik.
Pizzighettone
Mugakideak
Pizzighettonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Al-Andalus
Izena
Al-Andalus hitza 716. urteko txanpon batean agertzen da lehen aldiz. Alde batean Spania hitza agertzen da latinez; beste aldean Al Andalus arabieraz. Izen hau musulmanek kontrolatzen zuten penintsulako lurraldea izendatzeko erabiltzen zuten.
Historia
711. urtean musulmanek Gibraltarren lur hartu zuten. Tariq Ibn Ziyad generala 9000 pertsonarekin heldu zen penintsulara eta Rodrigo Guadaleteko batailan garaitu zuten.
Emirerri independentea (756-929)
Abd al-Rahaman II.ak bisirrengan delegatu zuen boterea eta biztanleen islamizazioa oso azkarra izan zen. Liburutegi handi bat sortu zuen Kordoban.
Emirerriko eta kaliferriko artea
Garai honetako arteak hainbat estilo nahasten zituen: hispanoerromatar eta bisigodoak, bizantziarrak, omeiatarrak eta abbastarrak.
Taifetako artea
Garai honetako eraikin garrantzitsuenetarikoa Zaragozako Aljaferia da. Hiru zatitan banatuta zegoen, eta zati bakoitzak funtzio bat zeukan. Erdikoa protokoloetarako erabiltzen zen eta patio errektangular bat dauka. Palazioan hainbat arku mota erabili zituzten (lobulatuak, lerronahasiak, ferra formako zorrotzak eta puntu erdikoak...), hauen artean antolaketa konplexuak eginez. Material pobrez eginak daude, baina igeltsuzko irudiekin estaliak (motibo begetal, geometriko eta epigrafikoekin). Erresuma bakoitzeko alkazabak ere berritu zituzten garai honetan.
Almorabideen artea
Yusuf ibn Tasufin en garaiko eraikinak apaindura gutxikoak dira, haren debozio erlijiosoaren ondorioz. Haren semeak, aldiz, taifetako arkitekturaren fintasuna miresten zuen, eta elementu dotoreekin apaindutako hainbat eraikin egin zituen.
Filosofia
Al-Andaluseko beste filosofo garrantzitsu batzuk hauek izan ziren: Ibn Bayya (Avenpaze), Ibn Tufail, Maimonides eta Ibn Arabi.
Ekonomia
Esklaboak lan-esku gisa erabiltzen ziren, eta hauen komertzioa zen trukerik garrantzitsuena. Juduek egiten zuten komertzio mota hori. Esklaboaren balioa honen jatorriaren arabera aldatzen zen, bakoitzak gaitasun desberdin bat zuela uste baitzen.
Cygnus X-1
X izpiko izar bitar baten eredu klasikoa da, objektu konpaktu batek, zulo beltza edo neutroi izar bat izan daitekeena eta 8,9ko itxurazko magnitudea duen HDE 226868 izar supererraldoi urdinak osatutako sistema bitar bat. X izpiko izar bitar orotan bezala, ez da zulo beltza X izpiak igortzen dituena, baizik eta bertan erortzeko zorian dagoen materia. Materia honek (gasa eta plasma) zulo beltzaren inguruan orbitatzen duen eta milioika kelvineko tenperaturara iristen den akrezio disko bat eratzen du.
Sebastes scythropus
Sebastes scythropus Sebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Al-Andalus
Meatzaritza
Macael eta Sierra Morenan marmol harrobiak zeuden. Hala ere, ez zen nahikoa, eta Al Andalusek material hau kanpotik ekarri behar izaten zuen, eraikin dotoreetan erabiltzeko.
Dinorwig
Dinorwig Galesko ipar-mendebaldeko Gwynedd eskualdean dagoen herri txiki bat da. Llanberis udalerritik hurbil dago. Llyn Padarn lakuaren gain kokatzen da.
Larraul
Izena
Etimologia, berriz, ilun samarra da. Badirudi lehen osagaia larre edo lahar dela; eta bigarrena, -aul: ez dirudi ahul adjektiboarekin zerikusirik duenik. Hala, antzeko eran osatuta egon litezke Nafarroa Garaiko ondorengo hiru toponimo hauek: Urraul ibarra eta Oleta Orbaibarko aurkintza (hur [«hurritza»] + -aul), Basaula Ameskoako aurkintza (baso + -aul(a)), eta Eraul Deierriko herria (osagai ezezagun bat + -aul). Hala ere, hipotesia besterik ez da, froga sendorik gabea.
Historia
Sortu zenetik, Aiztondoko Alkatetza Nagusiaren kide izan zen, Asteasurekin batera.
Klaudiar leinua
Kondairak dioenez, leinuko lehena Atio Klauso izan zen, Erromarekin bakea sustatu zuen sabiniar bat. Hori zela eta, jatorrizko hiria, Regilus, utzi behar izan zuen. Erromatarrek Atio Klauso eta haren senitarteko eta jarraitzaile guztiak onartu zituzten. Apio Klaudio Sabino (latinez ahozkatzen zen bezala) izena emanda, senatari izendatu zuten.
Klaudiar nagusiak
Oharra: K.a. 51ko eta 49ko kontsula anaiak ziren, eta K.a. 50eko kontsularekiko
Pirinioak (eskualdea)
30 udalerrik osatzen dute, eta biztanle eta 1237,75 kilometro koadroko azalera zituen; horrek 3,98 biztanle kilometro koadroko biztanleria-dentsitatea sortzen zuen. Pertole dagoen itsas mailaren gaineko 217 metrotik Hiru Erregeen Mahaia mendiaren 2446 metrora arteko altuera du.
Cosne-Cours-sur-Loire
Cosne-Cours-sur-Loire Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2007an 11.166 biztanle zituen.
Kaiku (ontzia)
Bitxikeriak
Esan, badela Nafarroan familia bat, zeinek gaur egungo beharretara egokituta, portzelanazko kaikuak egiten dituen. Kaiku hauek betiko nortasuna mantentzen dute. Bilduma honi Kaiku izena eman diote.
Iso Salankijärvi
Aintzira oso ezaguna da arrantza munduan; izan ere, bertan, amuarrain marroi eta laponiako amuarrain artiko handienak arrantzatzera uda partean etorri ohi diren arrantzaleen kopurua handia da. Gutxi gorabehera, azarotik ekainera izoztua egon ohi da eta bertako uharteak zuhaizti txikia dirudi lurzoru izoztuaren gainean.
Henry Morton Stanley
Biografia
Afrikan zehar egin zuen azken espedizioa (1888-1889) Mehmet Emin Bajá erreskatatzeko xedearekin antolatu zen. Emin Bajá Albert lakuaren ondoan kausitu zuten baino ez zuen erreskatatua izateko ez beharrik ez nahirik. Itzuleran Ruwenzori mendilerroa eta Edward lakua aurkitu zituen.
Pirinioak (eskualdea)
Errepideak
Pirinioak eskualdea hainbat errepidek antolatzen dute, ibarrak elkarrekin lotzen dituztenak, eta, ondoren, herriak lehen aipatutako ardatz handiekin lotzen dituzten errepide txikiak. Eskualdeko errepide guztiak Nafarroako Gobernuak kudeatzen ditu. Hauek dira ardatz nagusiak:
Hezkuntza
Eskualdeko hezkuntza Nafarroako Gobernuaren menpe dago. Nafarroa Garaiko gainerako eskualdeetan bezala, Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Kontseilaritzak 11 departamentutan banatzen du komunitatea, bakoitza institutu bati lotutako barruti batekin edo gehiagorekin. Horietan bigarren hezkuntzako institutuak integratzen dira, eta horiek, aldi berean, beren mendeko lehen hezkuntzako eskola bat edo batzuk dituzte. Horrela, herritar batek sare publikoan ikastea erabakitzen badu, jatorriaren araberako lehen hezkuntzako eskola bat esleitzen zaio (herria, udalerri berak hainbat eskola izan baititzake esleituta), eta, behin lehen hezkuntza amaituta, dagokion bigarren hezkuntzako institutuan sartuko da.
Pirinioak eskualdean, hainbat udalerritan daude lehen mailako eskolak, eta horietan hogei bat ikasle baino ez daude eskolatuta, baina bigarren mailako hezkuntza ez dago ziurtatuta, eta hainbat ikasleek Iruñeraino joan behar izaten dute. Zehazki, 2019. urtean Pirinioak eskualdean lehen hezkuntzako 7 eskola eta bigarren hezkuntzako 3 institutu daude, guztiak publikoak. Jarraian, taula batean, sare publikoan eskualdeko ikasleei dagozkien lehen hezkuntzako eskola eta bigarren hezkuntzako institutua adierazten dira, jatorriaren arabera (letra etzanak adierazten du ikastetxea eskualdetik kanpo dagoela):
Kikuchi Yōsai
Kikuchi Yōsai (japonieraz 菊池容斎, Kikuchi Yōsai? 1781eko azaroaren 28a - 1878ko ekainaren 16a), Kikuchi Takeyasu edo Kawahara Ryohei bezala ere ezaguna, japoniar margolari bat izan zen, herrialde horretako pertsonaia historikoen bere margolan monokromatikoengatik ezaguna.
Edoko Kawahara izeneko samurai baten semea izan zen, baina Kikuchi klanak adoptatu zuen, Tokugawa klanaren antzinako oinordekotzazko basailuak zirenak. Hamazortzi urterekin, Takata Enjoren ikaslea izan zen, baina, Kano, Shijo eta Maruyama eskolen printzipioak ikasi ondoren, ziuraski Ozuirekin, Maruyama Okyoren seme bat zena, estilo independente bat garatu zuen, Tani Bunchorekin nahiko antzekotasuna izanez.
Cosne-Cours-sur-Loire
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
Cosne-Cours-sur-Loire udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Pirinioak (eskualdea)
Euskara
Eskualde honetako euskara autoktonoa da euskalki guztien ezaugarri arkaiko gehienak gordetzen dituena. Izan ere, ibar bakoitzean desberdina da, eta azpieuskalki aldaera berezia dago herrientzat bakarrik. Eskualdeko azpieuskalki propioak Erroibarrera edo Auritzera, hegoaldeko goi-nafarrerako azpieuskalkiak, Erroiberran eta Auritz eta Orreagan hitz egiten direnak, eta Erronkaribarrera, Erronkariko ibaxan berezkoa dena, aldatzen dira. Batzuek euskalki aparte mantentzen dute, beste batzuek zubereran barne. Bidean Aezkera eta Zaraitzuera daude, biak behe-nafarreran sartuak, lehena mendebaldeko barietatean eta bestea ekialdekoan, baina bere berezitasunekin. Azkenik, Luzaiden behe-nafarrera hitz egiten da, Garazikoa bera, Baxenabarren duen kokapen geografikoagatik.
Ondasun nabarmenak
Hauek dira eskualdeko monumentu garrantzitsuenak, Kultura Ondasunen sartuak:
Sexsarbori
Ez ditugu bere ezaugarriak ezagutzen.
Saint-Georges-d'Aurac
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Manolita del Arco
Manuela del Arco Palacios, "Manolita del Arco" izenez ezagunagoa eta Dolores García eta Lolitxu ezizenekin (Bilbo, 1920ko apirilaren 20a - Madril, 2006ko urtarrilaren 20a) politikaria izan zen, Alderdi Komunistako kidea (PCE), bereziki aktiboa Espainiako Gerra Zibilean Madrilen, eta diktadura frankistan preso politiko gisa. Diktaduraren errepresioaren biktima izan zen espetxean (ia 18 urte) denbora gehien eman zuen emakumea izanik.
Diktadura frankistan espetxeratua
1956an Alcalá de Henaresera eraman zuten, eta han lau urte eman zituen 1960an behin-behineko askatasuna eman arte.
Villemain (Deux-Sèvres)
Biztanleria
2007an Villemain udalerrian erroldatutako biztanleak 174 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 128 etxebizitza zeuden, 81 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 125etxeak ziren. 81 etxebizitza nagusietatik 71 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 63 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 30 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Pinoyscincus jagori
Pinoyscincus jagori Pinoyscincus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Saint-Nicolas-de-la-Taille
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
José Mardones Llorente
José Mardones Llorente (Gasteiz, - ibidem, ) arabar futbolaria izan zen, atzelari moduan aritu zena.
Seroterapia
Antigorputz monoklonalen aurkikuntzak hautsak harrotu zituen immunologoen artean. Geroztik, immunitate pasiboaren arloan gero eta gutxiago erabiltzen da seroterapia, antigorputz monoklonalen mesederako.
Xylocopa inconstans
Xylocopa inconstans erle espezie bat da, Xylocopa generoan eta Apidae familian.
Sphenomorphus jobiensis
Sphenomorphus jobiensis Sphenomorphus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Ménétréol-sous-Sancerre
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 218 ziren, horien artean 158 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 158 pertsona aktiboetatik 143 lanean zeuden (79 gizon eta 64 emakume) eta 16 langabezian zeuden (7 gizon eta 9 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Teito
Teito zuntz begetalez egindako teilatua adierazteko baliatzen den asturleonerazko terminoa da. Teito izeneko eraikuntza borda, txabola, garaiak eta antzeko eraikinetarako erabili dira Asturias, Leon eta Galizian.
Châtonnay
Châtonnay Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Konpromiso eraztun
Herrialde desberdinetan
Gaur egun, Amerikako Estatu Batuetan gero eta ohikoagoa da (baina oraindik ez oso zabaldua) emakume batek bere bikotekideari konpromiso-eraztun bat erostea eskaera egiten duen unean.