cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gesù eliza
1773an ordena desegin zuten arte, Jesuiten jeneralaren egoitza izan zen.
Duingt
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Duingt udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Chapelle-Moulière
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tournemire (Cantal)
Biztanleria
2007an Tournemire udalerrian erroldatutako biztanleak 142 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Henderson (Louisiana)
Henderson Louisianaeko herri bat da. St. Martin parrokian kokatua dago. 2010ean 1,674 biztanle zituen, 4.78 kilometro koadrotan banatuta.
Elizjendearen Adierazpena (Eskozia)
Elizjendearen Adierazpena (Declaration of the Clergy) 1309 ko (edo 1310eko) eskoziar agiri bat da, Robert the Bruceri eskoziarren errege izateko herri horretako apezpikuen babesa ematen diona. Agiria ez da ospetsua, baina bere garrantzia du. Bertan, Saint Andrews en bildutako apezpikuek adierazi zuten 'herriak' Robert the Bruce hautatzen duela errege. Arbroatheko Aldarrikapena rekin batera (1320), erabakigarria izan zen Eskoziaren eta bertako Elizaren ikuspegi politikoa finkatzen, eragin handikoa XVI eta XVII. mendeko erregetza absolutuaren eta presbiterianismo aren (National Covenant) arteko gatazka eta eztabaidetan.
Agiria
Agiriko herriaren ideiak "Erresumako Erkidegoa"ri egiten dio erreferentzia, alegia, eskoziar goi-mailako elizgizon eta jauntxoei. Agiria aita santuari bidali ez ezik, kopiatu eta lurralde osoko elizetan esan zen behin eta berriz. Adierazpen horren bitartez, Robert the Brucek bere gaitasun militar gogorra zilegitasunez jantzi zuen. Horren beharra ere bazuen, aita santua k eskumikatu egin baitzuen, Ingalaterrako Eduardo II.ak horretara bultzatuta.
Saint-Bômer-les-Forges
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dolancourt
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Dolancourt udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 135 hektarea erabiltzen.
Acariformes
Dibertsitatea
Trombidiformes ordenekoak landareen parasitoak izan ohi dira, eta ekonomia kalte handiak eragiten dituzte. Akaroen artean landare peste handienak sortzen dituzten gehienak Trombidiformes barrukoak dira, Tetranychidae eta Eroiophyidae bezala. Espezie batzuk predatzaileak dira, beste batzuk onddojaleak eta badira ere animalien parasitoak. Trombidiidae familiako akaroak aske bizi dira.
Oribatida taldekoak alkaloide iturri bat dira Oophaga pumilio bezalako igel pozoitsuetan. Igel horiek euren dietan akaro hauekin hazten ez badira, ez dira hain pozoitsuak.
Joseba Aldamiz-Etxebarria
Heriotza
1966ko abenduaren 24ean, Iberiako aireportutik atera zen Puerto Esperanza Misiorantz; Purús ibai inguruko lau neskato zeramatzan, Gabonetako oporrak familiarekin pasatzera. Motorrarekin arazoak izan ziren ordea, eta hegazkina amiltzera zihoala ikusi zuen. Aldamiz-Etxebarriak haurrei absoluzioa eman zien, eta haiek bere gorputzarekin babesten saiatu zen. Hegazkinak behea jo zuen Flor de Acreko baso batean: bi neskato salbatu ziren, eta beste biak eta Aldamiz-Etxebarria bera hil egin ziren.
Böhse Onkelz
Taldea 1980an sortu zen, kideek oraindik 17 urte baino ez zituztela. Hasierako urte horietan, taldeak oi mugimenduan parte hartu zuten. Skinhead mugimenduak gustuko zuen musika estilo hori, Erresuma Batuan sortua, estreinako urratsak ematen ari zen Alemanian. Böhse Onkelz-ek apolitikotzat jo zuten euren burua, nahiz eta kanta batzuek muturreko eskuinaren kutsua erakusten zuten: "Türken rhaus" ("turkiarrak kanpora") edo "Deutschland den Deutschen" ("Alemania alemaniarrentzat"). Kritika ugari eragin duten bi kanta horiek ez dira inoiz inolako diskotan agertu. Bakarrik estreinako urteetako kontzertuetan jo zituzten, skinhead garaian.
Jullouville
Biztanleria
2007an Jullouville udalerrian erroldatutako biztanleak 2.098 ziren. Familiak 922 ziren, horien artean 280 pertsona bakarrekoak ziren (103 bakarrik bizi ziren gizonak eta 177 bakarrik bizi ziren emakumeak), 374 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 210 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 58 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Böhse Onkelz
Taldearen azken lau albumak, "Viva Los Tioz" (1997), "Ein böses Märchen" (2000), Dopamin (2002) eta "Adios" (2004), Alemaniako salmenta sailkapenetan lehenengo postuetan kokatu ziren, zerbait ezezaguna rock talde alemaniar batentzat. 2004ko bira, hondarrekoa, arrakasta itzela izan zen.
Craonne
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Jullouville
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Visan
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 84 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 7 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Craonne
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Boissière (Eure)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean La Boissière udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Éloise
Biztanleria
2007an Éloise udalerrian erroldatutako biztanleak 887 ziren. Familiak 325 ziren, horien artean 50 pertsona bakarrekoak ziren (25 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 119 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 140 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Lan-kontratu
Lan kontratu bereziak
Hau ikusita, lehenengo irizpideari dagokionez, Kontratu bereziei dagokienez, lau azpimultzotan sailkatuko ditugu modalitate honetako lan kontratuak.
Telelana (urrutiko lana)
Lan kontratu honen bidez langileak etxean edo berak libreki hautatutako leku batean lan egiten du, enpresaburuaren zaintzarik gabe. Enpresaburuak eta langileak baldintzak itundu behar dituzte.
Lanaldi mugatuko kontratuak
Lanaldi mugatuko bi lan kontratu mota bereizten dira:
Sasoiko lan finkoak eta aldizkako lan finkoak
Forma idatzizkoa izango da, eta lan ordutegia eta lanaldia zehaztu beharra dago. Bestalde, lan kontratu hau kita daiteke baina ez amaitu. Amaitzeko modua zurekin berriz harremanetan ez jartzea izango da.
Erretiro partziala eta errelebo kontratua
Hala, erretiro partzialean dagoen pertsonaren lanaldia gutxienez % 25 eta gehienez % 85 izango da, eta horren arabera kalkulatuko da soldata.
Chapelle-Viviers
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
GCompris
GCompris 2 eta 10 urte bitarteko haurrentzako entretenimendu-softwarea duen software-suitea da. GCompris hasieran C eta Python lengoaiaz idatzi zen, GTK+ widget-tresnen kita erabiliz, baina C++ eta QMLn berridazketa bat egin da Qt widget tresnen kita erabiliz. GCompris software librea eta kode irekikoa da, eta egungo bertsioak AGPL-3.0 lizentziaren baldintzak bete behar ditu. GNU proiektuaren parte izan da eta egun gehien bat KDE komunitateak zaintzen du.
Linux, BSD, macOS, Windows eta Android- sistema eragileetarako dago eskuragarri. Microsoft Windows eta macOS-erako konpilatutako bitarrak hasieran jarduera kopuru mugatu batekin banatzen ziren eta jarduera guztiak desblokeatzeko kuota txiki bat ordaindu behar zen arren, 2020ko otsailetik aurrera bertsio osoa doakoa da plataforma guztietarako.
Hedadura
GCompris 175 bat joko edo "jarduera zituen 2021ean . Talde hauetan biltzen dira:
Éloise
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
Hyalinobatrachium esmeralda
Hyalinobatrachium esmeralda Hyalinobatrachium generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Mystus montanus
Mystus montanus Mystus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Chapelle-Viviers
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 iturgina, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
Trémouille
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
Lan-kontratu
Bitarteko kontratuak: (LEren 15. art. eta 2720/1998 ED)
Kontratuaren amaiera:
Ekintzaileei laguntzeko kontratu mugagabea: (3/2012 Legearen 4. art.)
50 langile baino gutxiagoko langile taldea duten enpresek bakarrik egin dezakete kontratu hau. Bestalde, langabeziak % 15 baino altuagoa izan behar du estatuan. Lanaldi osokoa eta mugagabea izan behar du kontratuak.
Uroderma magnirostrum
Uroderma magnirostrum Uroderma generoko animalia da. Chiropteraren barruko Stenodermatinae azpifamilia eta Phyllostomidae familian sailkatuta dago
Lan-kontratu
Aldez aurretik erretiratutako langileak ordezteko kontratua: (1194/1985 D)
Dagokion adina baino lehen jubilatzen den langilea ordeztea du helburu kontratu honek (64 urtetik aurrera). Aldez aurretiko erretiroak aldi berean beste langile bat kontratatzea eskatzen du. Edozein izan daiteke kontratu mota, behin-behinekoa eta partziala izan ezik.
Albelda (argipena)
Albelda leku ezberdinen izena izan daiteke:
Ulpia Basilika
Antzinagokoak ziren Emilia Basilika eta Julia Basilikaren ondoren, hiriburuko basilikarik garrantzitsuena bilakatu zen.
Coenocorypha barrierensis
Coenocorypha barrierensis Coenocorypha generoko animalia da. Hegaztien barruko Scolopacidae familian sailkatua dago.
Dievs, sveti Latviju!
Letonieraz
Kur latvju meitas zied,
Laid mums tur laimē diet,
Lo Borg dau Bòsc
Diru sarrerak
2009an Bourg-du-Bost udalerrian 99 unitate fiskal zeuden, 249 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.932 euro zen.
Amerikar gau
Amerikar gaua delakoa zinemagintzan egun argitan filmatutako eszenak gau giroko eszenak bailiran simulatzeko teknika bat da.
NA-2031
Errepidea 1,73 kilometrokoa da.
Paridae
Oso aktiboak dira, zaratatsuak eta taldekoiak. Erraz moldatzen dira ingurune berrietara, eta, korbidoen (beleak eta) eta Psittaciformes (loroak eta) ordenako hegaztien ondoren, txoririk argienetakoak dira.
Pontoko greziar
Pontoko greziarrak (Πόντιοι, Ελληνοπόντιοι, Póntioi, Ellinopóntioi; Pontus Rumları, Karadeniz Rumları, პონტოელი ბერძნები, P’ont’oeli Berdznebi), Ponton jatorria duen greziar talde etnikoa da. 1461eko Trebizondako Inperioaren gainbeheretik 1828-1829ko Erruso-turkiar Gerrara arte, Otomandar Inperioaren garaian, ipar-ekialdeko Anatoliatik ekialderantz migratu ziren, Transkaukasia aldera. Azken mendeetan, inguruko herrialdeetako kultura-asimilazioak eta akulturazioak bere kopurua gutxitu du, batez ere, greziar genozidioa eta gero.
Diseinu
Artea edo ogibidea
Diseinuak arte plastikotik mailegatutako sintaxia erabiltzen duenez, jarduera artistikoarekin zerikusia du, antzeko hizkuntza erabiltzen baitu. Hala ere, diseinua naturaren fenomeno konplexuago bat da, merkataritzari eta jarduera produktiboari guztiz lotuta dagoena.
Diseinatzailea
Diseinatzailearen jarduketa-eremuak industriarekin, merkataritzarekin eta jarduera kulturalarekin erlazioa dauka. Haren profil eta heziketak prozesu industrialeko ingeniaritzan (barne-diseinuan) izan dezake orientazio teknikoa eta harremanetan egongo da diziplina humanistikoaren hainbat ekintza arloetan: ikus-entzunezko komunikazioan, arte grafikoan, publizitatean, marketinean edota produktuen kudeaketan. Bestalde, produktuen diseinuak berak edota hauen bilgarriek, etiketek eta ontziek lotura handia izango dute sortzen diren industria-enpresekin eta produktu berrien ikerketa- eta garapen-sailekin.
Ikuspuntu batzuk
Joseph Edward Shingley eta Carles R. Mishkek, haien Diseño en ingeniería mecánica (Mechanical Engiinering Design) lanean, 1989. urtean argitaratua, diseinua giza behar bat asetzeko egiten den plan bat dela esaten zuten.
Mariano Maddiok adierazten duenez, diseinua, gainerako artelan guztiak bezala, proiektua begiztatzen dutenen begiradan islatzen den ideia berrien garapena da.
Gaur egungo diseinuaren ezereztea
Margolari, argazkilari eta kritikoa den Moholy-Nagyren arabera (1895-1946), diseinua modu produktiboenean, zentzu ekonomiko batean, material eta prozesuak antolatzea da, funtzio bat bete ahal izateko beharrezko elementuen neurrizko azterketa bat egitetik sortuak. Ez da fatxada garbiketa bat, ezta kanpo itsura berri bat ere; produktu edota erakunde berrien esentzia da.
Iñaki Murua
Iñaki Murua Jauregi (Gabiria, 1956ko uztailaren 30a - ) euskal bertsolari eta gai-jartzailea da.
Menstrie
, 'Meanstraidh', Eskoziako udalerri bat da, Clackmannanshire konderrian.
Ludmírov
Ludmírov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 571 biztanle ditu eta 15,02 kilometro koadroko azalera. Prostějoveko barrutian dago.
Dommartin-le-Coq
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
Jean Hiriart-Urruti Abittu
Jean Hiriart-Urruti Abittu (Hazparne, 1927ko otsailak 11 - Ib., 1990) lapurtar apaiz, idazle eta euskaltzaina izan zen. Aitaren osaba zuen Jean Hiriart Urruti (1859-1915), Eskualduna aldizkariaren buru izan zena. Jean Haritxelharrek euskal idazlerik hobenetarikotzat jo zuen.
Blairlogie
, 'Blàr Lagaidh', Eskoziako udalerri bat da, Stirling konderrian.
Dernancourt
Etxebizitza
2007an 190 etxebizitza zeuden, 179 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 185 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 179 etxebizitza nagusietatik 153 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 89 etxek bost zituzten. 134 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 78 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Charrais (Vienne)
Etxebizitza
2007an 340 etxebizitza zeuden, 312 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 333 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 312 etxebizitza nagusietatik 267 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 28 etxek hiru zituzten, 93 etxek lau zituzten eta 181 etxek bost zituzten. 245 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 90 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 206 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Charrais udalerrian 350 unitate fiskal zeuden, 971,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.766 euro zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Craonnelle
Craonnelle Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bourguenolles
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Vitrolles-en-Luberon
Diru sarrerak
2009an Vitrolles-en-Luberon udalerrian 77 unitate fiskal zeuden, 175 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.380 euro zen.
Último encuentro
Último encuentro 1967. urtean Antxon Ezeiza donostiarrak zuzendutako film dramatikoa da.
Entremont (Savoia Garaia)
Diru sarrerak
2009an Entremont udalerrian 236 unitate fiskal zeuden, 600 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.292 euro zen.
Morgan Fairchild
Morgan Fairchild (Dallas, Texas, Ameriketako Estatu Batuak, 1950eko otsailaren 3a - ) aktore estatubatuarra da. Bere benetako izena Patsy Ann McClenny da.
Baionako txokolate
Historia
Aurretik produktua jada ezaguna zen baionarren artean. 1559an, Baionako eta Donibane Lohizuneko lau itsasontzi kortsariok Puerto Caballos arpilatu zuten, Nikaraguako ertze atlantikoan, edo Hondurasen zegoena. Bertan kakao ustiatzen zuten.
1492an, Espainiako errege-erregina katolikoek juduak bere erresumetatik bota eta Espiritu Saindua auzoan geratu ziren. Familia hauek komunitate sefardiekin harremanak mantendu zituzten, horien artean Amsterdamgoarekin. Baionako juduak, hiritik 1597an egotziak, Espiritu Saindura ere mugitu ziren eta bertan sefardiekin bat egin zuten. Beste batzuk, Herbehereetan zegoen tolerantziaren bila Amsterdamera ere joan ziren.
1697ko Frantzia eta Espainia arteko Rijswijkeko ituna sinatu eta handik gutxira, Frantziako erregearen ediktu batek 1705ean freskagarri-saltzaileei txokolate kikarak saltzeko baimena eman zien. 1710 eta 1720 artan, Baionan eta Donibane Lohizunen, Donostia, Azpeitia, Urdazubi eta Ainhoako familia batzuk, Ezkurra, Amisarobe, Istillarte eta Latamendia deiturikoak, kokatu ziren. 1723 inguruan, Espiritu Sainduaren erroldaren arabera auzoan 1100 judu eta 3500 kristau ziren, gatza, goma eta txokolatearen salerosketa lanbidea zutenak. Venezuelan, Yaracuy ibaiaren bokalean, espainiarrek holandarren kontrabando jasaten zuten, hauek bere bokalean zegoen Tucacasen portu bat zutelako.
Luka
Luka Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 95 biztanle ditu eta 4,55 kilometro koadroko azalera. Česká Lípa barrutian dago.
Fernando Maura
Biografia
Antonio Mauraren iloba, IV., V., VI., VII. eta VIII. legegintzaldietako PPko eusko legebiltzarkidea da. PPn barnean, 1989tik 1992 arte idazkari nagusia izan zen. Getxoko Herri Batzordeko lehendakaria eta Eskualde eta Probintziako Batzorde Eragileko kidea izan zen. 1983tik 1987 arte Bilboko zinegotzia ere bazen.
Iota (Louisiana)
Iota Louisianaeko herri bat da. Acadia parrokian kokatua dago. 2010ean 1,500 biztanle zituen, 3.29 kilometro koadrotan banatuta.
Morrisonville (New York)
Morrisonville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Clinton konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mystus oculatus
Mystus oculatus Mystus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Bide baltikoa
Ondorioak
Bide baltikoa Errekorren Guinness Liburuan agertzen da, inoizko giza katerik luzeena bezala. Ideia horretan oinarrituta, Kataluniako mugimendu independentistak Bide baltikoaren antzeko giza katea antolatu zuen 2013ko irailaren 11an. Gurean, Gure Esku Dago erakundeak antzeko giza kateak antolatu zituen 2014an eta 2018an.
Melillako hesia
Melilla eta Ceutako mugak Europar Batasuna afrikar herrialde batekin duen muga bakarrak dira. Lehenengo hesia 1998an eraiki zuten baina poliki-poliki Espainiako itxitura indartu zuen. Beni Ansarkoa da pasabide nagusia, baina Melillak baditu beste hiru muga postu txikiagoak: Farkhana, Mariguari eta txinatar auzoa.
Compromiso por Galicia
Aurrekariak
2012ko urtarrilaren 26an egindako BNGren XIII. Batzar Nazionalean alderdiaren zuzendaritza eta Galiziako Xuntarako hautagaia hautatu ziren, barne-zatiketa handia tarteko. Hiru zerrenda aurkeztu zirenː Alternativa pola Unidade (ApU), Unión do Povo Galego alderdiaren babesarekin, bozeramaile gisa Guillerme Vázquez eta hautagai gisa Francisco Jorquera aurkeztu zituena; Máis Galiza eta Encontro Irmandiño barne korronteek babestutako zerrenda (+G-EI; Colectivo Socialista, Partido Nacionalista Galego-Partido Galeguista, Esquerda Nacionalista, Inzar, Unidade Galega eta Espazo Socialista Galego erakundeen babesarekin), bozeramaile gisa Xosé Manuel Beiras eta hautagai gisa Carlos Aymerich aurkeztu zituena; eta Rafael Vilar buru zuen zerrenda, Movemento Galego ao Socialismo (MGS) alderdiak babestua.
Ampèreren legea
Enuntziatua
Adierazpen analitikoa:
Torloju arrunt bat  lerro-integralaren noranzko berberean biratzen bada,  bere aurrerapenaren noranzkoak S azalera zeharkatzen duen korronte positiboaren noranzkoa adierazten du.
NA-2040
Errepidea 16,64 kilometrokoa da.
Sabela Arias Castro
Sabela Arias Castro (Lugo, 1969ko uztailaren 24a) galiziar margolari eta historietista da.
Pintura-lanak
Egunerokoaren edertasuna goresten duen obra, gauza txikien, keinu arrunten eta ez gertaera handien erretratua ezagutzen duena. Serie honetan kolorea da protagonista, argiarekin eta itzalarekin batera. Besteak beste, New Yorken, El Salvadorren, La Hayan, Santiago de Compostelan eta Coruñan dago ikusgai lan hori.
Charroux (Vienne)
Biztanleria
2007an Charroux udalerrian erroldatutako biztanleak 1.185 ziren. Familiak 560 ziren, horien artean 204 pertsona bakarrekoak ziren (76 bakarrik bizi ziren gizonak eta 128 bakarrik bizi ziren emakumeak), 220 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 124 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 725 etxebizitza zeuden, 577 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 88 bigarren erresidentzia ziren eta 59 hutsik zeuden. 645 etxeak ziren eta 41 apartamentuak ziren. 577 etxebizitza nagusietatik 388 bere jabearen bizilekua ziren, 173 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 43 etxek gela bat zuten, 23 etxek bi zituzten, 84 etxek hiru zituzten, 174 etxek lau zituzten eta 253 etxek bost zituzten. 381 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 288 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 186 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Charroux udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 147 ikaslekin.
Mariano Izeta
Mariano Izeta Elizalde (Elizondo, Baztan, 1915eko uztailaren 14a - Elizondo, 2001eko urtarrilaren 8a), Anzanarri izengoitiaz ere sinatzen zuena, euskal idazle eta euskaltzain nafarra izan zen.
Poesiaren Nazioarteko Eguna
Ekimenaren jatorria
1998ko otsailaren 5ean, Antonio Pastor Bustamante editoreak Unesco erakundeari Poesiaren Nazioarteko Eguna sortzeko eskatu zion. Bere proposamena aztertu ondoren, urte horretan bertan, nazioarteko erakundeak eskaera onartu zuen:
Jackson (Louisiana)
Jackson Louisianaeko herri bat da. East Feliciana parrokian kokatua dago. 2010ean 3,842 biztanle zituen, 11.56 kilometro koadrotan banatuta.
Apollo programa
Programaren jatorria eta testuinguru politikoa
1960ko udan, Mercury proiektuari jarraipena emango zion programa baten beharra ikusi zuen Eisenhower-en administrazioak. Helburu nagusia espaziora astronauta bakarra bidaltzeko gaitasuna izatetik, hiru astronauta bidaltzekora pasatzea zen. Apollo izena ipini zioten programari, Grezia Klasikoko argiaren, musikaren eta Eguzkiaren jainkoaren omenez.
NASAren garapena
Kennedy-ren Kongresuko hitzartzearen garaian, estatubatuar bakarra iritsi zen espaziora; gainera, hilabete eskas lehenago. Horregatik, NASAren azpiegitura eta antolakuntzan jauzi handia egin zen Apollo programa aurrera eroateko.
Horrez gain, ordura arte erabiltzen zuten Cañaveral lurmuturreko jaurtiketa-gunea ez zen nahikoa programa era egokian bideratzeko. Horregatik, 1961eko uztailean, iparralderago dagoen Merritt Island-en, Jaurtiketa-lanen Zentrua (Launch Operations Center, LOC) eraikitzea agindu zuten. Bertan, Jaurtiketen Kontrolerako Zentrua, 39 Jaurtiketa Gunea eta 3.700.000 metro kubikoko ibilgailuen muntaketarako eraikin bertikal bat eraikiko zituzten. 1962ko azaroan hasi ziren eraikitze-lanak, eta 1963ko irailean inauguratu zuten.
Saturn V
Hiru etapako Saturn V suziria depositua beteta zuten aginte- eta zerbitzu-modulua eta ilargiratze-modulua Ilargira bidaltzeko diseinatu zen. Ondorengo dimentsioak zituen: 10,1 metroko diametroa, 110,6 metroko altuera eta 43.900 kg-ko karga (geroago 47.000 kg-ra hedatu zen). Saturn IBko bigarren etapako motorraren bertsio egonkorragoa erabili zen Saturn V suziriaren hirugarren etaparako.
Misio-sekuentzia berria
B - Saturn IB suziriaz jaurtita Ilargiratze-modulua baliozkotzea.
Laginak
Ilargiko laginen konposizio-analisiak talka handiaren hipotesia sendotzen du. Horren arabera, Ilargia Lurraren eta beste gorputz astronomiko handi baten arteko talkaren ondorioz sortu zen.
Kostuak
Apollo proiektua egundoko mugarria izan zen, bake-garaian egindako ikerketarik handiena. Urte oparoenetan, proiektuak 400.000 langile eta kontratistari egiten zuten lan AEB osoan, eta 1960ko hamarkadako NASAren aurrekontuaren erdia baino gehiago zen.
Zientzia eta ingeniaritza
Apollo programak teknologiaren hainbat arlo garatu zituen eta 2015 urterako 1.800 produktu deribaturen sortzea eragin zuen. Aginte-moduluan eta ilargiratze-moduluan erabilitako nabigazio ordenagailua zirkuitu integratuen hasierako ikerketen sustatzailea izan zen. 1963 urterako, Apollo AEBetako zirkuitu integratuen produkzioaren %60 erabiltzen ari zen.
Juan Garaizabal
Hiri-memoriak (Urban Memories) proiektu pertsonalak egitura eskultorikoekin eta argiarekin desagertutako elementu arkitektonikoak berreskuratzen ditu, historikoki esanguratsuak diren hiri-hutsuneak betez.
Bizitza pertsonala
1998 eta 2007 bitartean, Afrikatik Madrildik Lurmutur Hiriraino igaro zen hainbat etapatan. Gaur egun, Berlinen eta Madrilen bizi da eta lan egiten du, beste proiektu batzuetarako aldi baterako lantegiekin batera. Bi alabaren aita da.
Grenoble
Grenoble Frantziako hego-ekialdeko barrualdeko hiria da, Isère departamenduko hiriburua. 2005ean 155.100 biztanle zituen. Isère eta Drac ibaien elkargunean kokatzen da, eta mendiz inguratua dago. Turismoak garrantzi handia du, batez ere neguan.
Grenada (Kalifornia)
Grenada Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Siskiyou konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Donnement
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 48 ziren, horien artean 34 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 34 pertsona aktiboetatik 29 lanean zeuden (16 gizon eta 13 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Donnement udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 400 hektarea erabiltzen.
Diomys crumpi
Diomys crumpi Diomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Devise
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 45 ziren, horien artean 26 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 26 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (13 gizon eta 12 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 7 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Leon-Gijon burdinbidea
Payaresko saihesbidea
Lanak 2005ean hasi ziren, eta 2010. urtean amaitzea espero zen arren, arazo teknikoen eta kontratuen atzerapenen zerrenda luzea dela eta, saihesbidea ez zen 2018. urtea baino lehen martxan jarriko. Arazo nagusia Campumanes inguruko mendi-hegal batean dago, eta teknikariek ez dute egonkortzea lortu, ahaleginak egin dituzten arren.
Los desafíos
Sinopsia
Hiru istorio ezberdinek osatzen dute filma, hasieran egoera normala ematen du baina hiruretan bortizkeria nagusituko da.
Boncourt (Eure)
Diru sarrerak
2009an Boncourt udalerrian 62 unitate fiskal zeuden, 160 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.681,5 euro zen.
Boutteville
Biztanleria
2007an Boutteville udalerrian erroldatutako biztanleak 56 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Saint-Brice-sous-Rânes
Saint-Brice-sous-Rânes Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
Crécy-au-Mont
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Driouch
Rifeko Gerran leku estrategikoa izan zen eta egun espainiar kolonialismoaren aztarnek ikusgai diraute.
Baionako gudua
Aurrekariak
Hiriburuko guduan garaipena lortu ondoren, Wellingtonek ustekabean Aturri zeharkatu zuen eta Baiona setiatu zuen. Nicolas Soult mariskala ordurako ekialderantz ihes eginda zegoen, eta anglo-portugaldar armada bere atzean joan zen, otsailaren 27an Hoperen armada hiria setiatzeko utziz.
Le Trioulou
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Urrebotoi
Urrebotoi (Ranunculus) belardietako landarea da, puntan lore hori ikusgarria duena.. Ranunculaceae familiako landare-genero bat osatzen du, 400 bat espezie biltzen dituena.
Gehienbat landare belarkarak dira, eta lore horiak edo zuriak dituzte (edo zuriak baina erdialdea horia dutela), edo gorriak edo laranjak. Espezie batzuk urtebete bizi dira, eta beste batzuk, bi urte.
Espezie guztiak pozoitsuak dira janez gero, protoanemonima baitute, baina ganaduak ez ditu jaten gustu txarra dutelako.
Juarros de Voltoya
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 265 biztanle zituen.
Macruronus magellanicus
Macruronus magellanicus Macruronus generoko animalia da. Arrainen barruko Merlucciidae familian sailkatzen da.
Jena (Louisiana)
Jena Louisianaeko herri bat da. La Salle parrokian kokatua dago. 2010ean 3,398 biztanle zituen, 14.24 kilometro koadrotan banatuta.
Entrevernes
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 136 ziren, horien artean 112 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 112 pertsona aktiboetatik 106 lanean zeuden (65 gizon eta 41 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Entrevernes udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 196 hektarea erabiltzen.
Montilliers
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 etxerako tresna denda zen.
Larraone
Irispideak
Larraitzetik, Muitzeko labarra igo behar da, Txindoki eta Larraoneren artean dagoena, Muitzeko langara iritsi arte. Hemendik, eta jada Muitzeko zirkuaren gainaldean, ekialderantz igo behar da, Otola izeneko lepora iritsi arte. Hau, Larraonek Etitzegirekin osatzen du. Hemendik, tarteko lepotxoak igaroz, tontorrera iristen da.
Mystus rhegma
Mystus rhegma Mystus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Labajos
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 182 biztanle zituen.
Lehen Mundu Gerra
Asia eta Pazifikoa
Zeelanda Berriak Alemaniar Samoa (gaur egungo Samoa) okupatu zuen 1914ko abuztuaren 30ean. Irailaren 11n, Australiako indar militarrak Neu Pommern hartu zuen (beranduago Britainia Berria), garaian Alemaniar Ginea Berriaren parte zena. Urriaren 28an Alemaniar SMS Emden gurutzaontziek errusiar Zemchug gurutzaontzia hondoratu zuen Penangeko guduan. Japoniak Alemaniaren esku zeuden Mikronesia bereganatu zuen, Tsingtaoren setioaren ostean, Alemaniak Txinako Shandong penintsulan zuen Qingdaoko ikatz-portua. Vienak ez zuenez nahi Austria-Hungariaren SMS Kaiserin Elisabeth barkua Tsingtaotik kendu, Japoniak Alemaniari ez ezik Austria-Hungariari ere gerra deklaratu zion ; itsasontziak hiria defendatu zuen ahalik eta 1914ko azaroan hondartu zuten arte. Hilabete batzuen buruan indar aliatuek Alemaniak Ozeano Barean zituen lurralde guztiak eskuratu zituen; Ginea Berrian zeuden herri batzuk eta komertzio itsasontzi isolatuak baino ez ziren geratu.
Lubaki gerraren hasiera
1915eko urtarriletik aurrera, mendebaleko fronteko gudarosteek beren posizioak finkatu zituzten hesi arantzadun, lubaki, lur zaku, metrailadore eta artilleriazko sare nahasi baten atzealdean, lohia noranahi zabaldurik, gerrako beste osagai bat bihurtuta. Mugimenduzko gerraren ondoren, higadura gerra etorri zen. Egoera horretan, askoz ere errazagoa zen babesa erasoa baino.
Lubaki gerraren jarraipena
Bi aldeek ez zuten lortu ezer erabakigarririk egitea hurrengo bi urteotan. 1915–17 bitartean, Britainiar Inperioak eta Frantziak Alemaniak baino baja gehiago izan zituen, bien eremua estrategikoki okerragoa zelako defentsarako. Alemaniak ofentsiba handi bakarra egin zuen denbora horretan, baina aliatuek saiakera asko egin zituzten Alemaniaren lerroak hausteko.
1916ko otsailean Alemaniak Frantziaren defentsak eraso zituen Verdungo guduan, urte bereko abendura arte iraungo zuen erasoaldia. Alemaniak garaipen txikiak lortu zituen hasieran, baina Frantziak egindako kontraerasoek hasierako puntura eraman zuten egoera amaieran. Frantziak hildako gehiago izan zituen, baina Alemaniak ere baja ugari izan zituen: bi armaden artean 700.000 eta 975.000 hildako artean izan zituzten. Verdun Frantziaren determinazio eta sakrifizioren ikur bilakatu zen.
Errumaniaren parte-hartzea
1918ko urtarrilean, Errumaniako indarrek Besarabia probintziako kontrola hartu zuten, Errusiar Armadak utzi zuenean. 1918ko martxoaren 5etik 9rako elkarrizketen ostean Errumaniako eta Boltxebikeen Errusiako gobernuek hitzarmen bat izenpetu zuten. Akordioaren arabera, Errumaniako indarrek Besarabiatik alde egin behar zuten bi hilabeteko epean, baina 1918ko martxoaren 27an Errumaniak Besarabia bere lurraldera formalki atxiki zuen, tokiko biltzarrak Errumaniarekin batzeko harturiko ebazpen batean oinarrituz.
1917ko garapena
1917ko maiatzaren 3an, Nivelle ofentsibaren baitan, Frantziako 2. Dibisio Kolonialeko hainbat soldaduk, Verdungo guduaren beteranok, ordenei uko egin eta euren postura mozkor eta armarik gabe iritsi ziren. Ofizierek ez zuten modurik dibisio oso bat zigortzeko, eta ez ziren hartu neurri zorrotzak berehalakoan. Frantziako Armadaren mutinak hasi ziren, 54 dibisio ezberdinetara hedatuz; guztira, 27.000 gizonek desertatu zuten. 557 soldadu heriotza-zigorrera kondenatu zituzten, baina %90en kondena ezerezean geratu zen ondoren. Hala ere, patriotismoari eta beharrari dei eginez, zein atxiloketa eta epaiketa masiboen bidez, soldadu asko itzuli ziren lubakiak defendatzera. Soldadu askok ofentsiba berrietan parte hartzeari uko egin zioten. Robert Nivelle bere kargutik kendu zuten maiatzaren 15ean eta, bere ordez, Philippe Pétain jenerala jarri zuten. Honek, eraso odoltsu handiak bere gerra-eskematik kendu zituen.
Aita-santuaren bake eskaintza
1917ko abuztuaren 1ean Benedikto XV.a aita santuak bake proposamena luzatu zuen. Frantsesez eta italieraz idatzia, potentzia guztiei bidali zitzaien, baina ez zuen harrera handirik eduki. Hala ere, 1918ko urtarrilean Woodrow Wilsonen Hamalau Puntuetan aita-santuaren gomendioak ere jasotzen ziren. Dokumentuak honako puntuak jasotzen zituen:
Britainia Handia oso ondo hartu zen proposamena, nahiz eta jendearen artean iritzi kontrajarriak egon. AEBko presidenteak uko egin zion, bereziki bere burua bakezale gisa proiektatu nahi zuelako. Bulgaria eta Austria-Hungaria alde zeuden, baina Alemaniak ez zuen ondo ikusten, bereziki Belgikaren okupazioarekin amaitzea eskatzen zelako.
Ameriketako Estatu Batuak gerran
1917ko urtarrilean, Alemaniak mugarik gabeko itsaspeko gerra berrabiarazi zuen, amerikarrak gerran sartuko zirenaren jakitun. Alemaniako Atzerri ministroak, Zimmermannen Telegraman, Mexiko gonbidatu zuen gerrara batzeko Amerikako Estatu Batuen kontrako Alemaniaren aliatu gisa. Ordainetan, alemaniarrek Mexikoren gerra finantzatuko lukete eta Texas, New Mexico eta Arizona lurraldeak berreskuratzen lagunduko zieten. Erresuma Batuak mezua atzeman zuen eta Erresuma Batuko AEBetako enbaxadan aurkeztu zuen. Handik Wilson presidenteari iritsi zitzaion eta honek Zimmermannen oharra publikoki argitaratu zuen. Amerikarrek casus belli bezala ikusi zuten. Wilsonek gerraren aurkako elementuak erabili zituen, gerra hau irabazi eta honela mundu osoko militarismoa ezabatzeko proposamenarekin. Gerra oso garrantzitsua zenez, AEBek bake konferentzian ahotsa izan behar zutela aholkatu zuten. Urpekontziek Estatu Batuetako zazpi merkantzia ontzi hondoratu eta Zimmermann telegramaren argitalpena egin ondoren, 1917ko apirilaren 2an Alemaniari gerra deklaratzea eskatu zuen. AEBetako Kongresuak lau egun geroago onartu zuen.
1918ko udaberriko ofentsiba
Ludendorffek Mendebaldeko Fronterako 1918ko ofentsibarako (Michael Operazioa izendatua) plan bat diseinatu zuen. Udaberriko Ofentsibak britainiar eta frantses indarrak zatitu nahi zituen zenbait finta eta aurrerapenekin. Alemaniako liderrek gerra bukatu nahi zuten Estatu Batuetako indar garrantzitsuenak iritsi aurretik. 1918ko martxoaren 21ean hasi zen operazioa, Saint-Quentinetik hurbil zeuden indar britainarrak erasotuz. Alemaniar indarrek aurrekaririk gabeko 60 kilometroko aurrerapen bat lortu zuten.
Ehun Eguneko Ofentsiba
Aliatuen kontra-ofentsiba, Ehun Eguneko Ofentsiba bezala ezaguna, abuztuaren 8an hasi zen, Amienseko guduarekin. 400 tanke eta 120.000 britainiar eta frantziar tropa baino gehiagok parte hartu zuten guduan, eta lehen egunaren amaieran Alemaniako lerroetan 24 kilometroko tartea sortu zen. Defentsaren moralak kolpe latza jaso zuen, eta Ludendorffek "Armada alemaniarraren Egun Beltza" izendatu zuen egun hau. 23 kilometro aurreratu ostean, Alemaniako erresistentzia sendotu egin zen eta abuztuaren 12an amaitu zen borroka.
Hasierako arrakastaren ondoren Amienseko gudua jarraitu beharrean, iraganean hainbeste aldiz egin bezala, Aliatuek atentzioa beste nonbaitera aldatu zuten. Aliatuen buruzagiak konturatu ziren behin erresistentzia gogortuta, erasoan jarraitzeak bizitzak galtzea besterik ez zekarrela eta hobe zela lerroz aldatzea hasierakoan tematzea baino. Eraso azkarrak egiten hasi ziren, alboetako aurrerapen arrakastatsuak aprobetxatzeko eta hasierako indarra galtzerakoan, geratzen zituzten.
Hindenburg lerroaren aurkako azken erasoa Meuse-Argonne ofentsibarekin hasi zen, frantziar eta amerikar tropek irailaren 26an jaurtia. Hurrengo astean, Frantziako eta Amerikako unitateak elkarlanean Champagnen hautsi zuten lerroa, Blanc Mont Ridgeko guduan. Alemaniarrak altuera dominanteetatik alde egitera behartuz eta Belgikako mugaraino hurbilduz. Urriaren 8an britainiarrek eta dominioetako tropek Cambraiko guduan lerroa berriz zulatu zuten. Alemaniako armadak frontea txikitu behar izan zuen eta Herbehereetako muga aingura gisa erabili atzeguardiako ekintzatik babesteko Alemaniarantz bueltatzen ziren bitartean.
Armistizioak eta kapitulazioak
Urriaren 24an, Italiarrek eraso bat hasi zuten eta Caporetto guduaren ondoren galdu zuten lurraldea azkar berreskuratu zuten. Erasoa Vittorio Venetoko guduan amaitu zen, Austria-Hungariako armadaren amaiera eragin zuena indar armatu eraginkor gisa. Erasoak Austria-Hungariako inperioaren desintegrazioa piztu zuen baita ere. Urriaren azken astean, Budapest, Praga eta Zagreben independentzia adierazpenak egin ziren. Urriaren 29an, inperioko agintariek armistizioa eskatu zioten Italiari, baina hauek aurrera jarraitu zuten, Trento, Udine eta Triestera iritsiz. Azaroaren 3an, Austria-Hungariak bandera zuri bat bidali zuen armistizioa eskatzeko (Villa Giustiko armistizioa). Baldintzak telegrafo bidez adostu ziren Parisen zeuden Aliatuetako agintariekin. Austriako komandanteari jakinarazi zitzaizkion eta onartuak izan ziren. Azaroaren 3an izenpetu zen. Austriak eta Hungariak armistizio berezituak izenpetu zituzten Habsburgotar monarkia kanporatu ondoren. Hurrengo egunetan, Italiako Armadak Innsbruck eta Tirol guztia okupatu zuen 20-22.000 soldaduekin.
Baralong gertakariak
Irailaren 24an, Baralong ontziak U-41 urpekaria suntsitu zuen, Urbino zama-ontzia hondoratzen ari zenean. Karl Goetzen urpekariko komandantearen arabera, Baralong ontziak AEBetako bandera zuen U-41aren kontra tiro egin ostean, eta, ondoren bizirik irten ziren alemaniarrak garraiatzen zituen salbamendu-txaluparen aurka oldartu ziren, berau hondoratuz.
Arma kimikoen erabilera
Gas pozoitsua gerra arma gisa arrakastaz erabili zen lehenengo aldia Ypreseko bigarren guduan izan zen (191eko apirilaren 22a - maiatzaren 25a). Gerrako partaide nagusi guztiak laster hasi ziren ere gasa erabiltzen. Estimazioen arabera, gerran zehar bi aldeek erabilitako gasaren eraginez 1.3 milioi hildako egon ziren. Esate baterako, 180.000 britainiar baino gehiago hil ziren arma kimikoen eraginez gerran, eta hildako estatubatuarren heren bat. Errusiako Armadak gutxi gorabehera 500.000 hildako jasan zituen arma kimikoengatik Lehen Mundu Gerran. Gerran arma kimikoak erabiltzeak 1880ko Asfixia Eragiten duten Gasen inguruko Hagako Adierazpena eta 1907ko Lur Guduaren Hagako Hitzarmena urratzen zituen, haien erabilera debekatzen baitzuten.
Gerrari oposizioa
Britainian, 1914ean, Lord Kitchenerrek ez zuen egin kadeteen urteroko ikuskatzea, gerra bertan zegoela eta. Horace Smith-Dorrien jenerala bidali zuten bere ordez, eta honek gerraren aurkako diskurtsoa egin zien. Gerrak biztanleria kopuru izugarria hilko zuela esan zuen, eta jeneralek ez zekitela ondo holokausto horren indarra zein zen aipatu zien.
Soldaduska eta erreklutamendua
Soldaduska ohikoa zen Europako herrialde askotan, baina eztabaida sortzen zuen herrialde anglosaxoietan. Irlandar katolikoen artean Irlanda eta Australian eta frantziar katolikoen artean Kanadan aurkakotasun handia zegoen. Ipar Euskal Herrian ere intsumisioa zabalduta zegoen.
Aireko bonbardaketak
Lan gogorraz eta elikadura txarraz gain, arriskua zegoen gidaturiko globoen edo hegazkin airezko bonbardaketetan hiltzeko. Bonbardaketek gehien kaltetutako herrialdeak Erresuma Batua eta Frantzia izan ziren. Londresen, metroa erabili zen aireko erasoetatik babesteko gune gisa. 1917–1918 urteetan, 3000.000 pertsona baino gehiagok erabili zuten metroa horretarako.
Munduaren antolamendua
Alemaniak, bere aldetik, kolonia guztiak galdu zituen, eta frantsesen eta ingelesen esku geratu ziren gehienak (Togo, Kamerun, Tanganyika); Belgikarako Ruanda eta Burundi, Hegoafrikarako gaurko Namibia; Ozeaniako koloniak Australia, Zeelanda Berria eta Japoniarako ziren.
Erromako historia
Erromako historia luzea eta konplexua izan da. Izan ere, Erroma Erromatar Monarkiako, Erromatar Errepublikako, Erromatar Inperioko, Aita Santuen Lurraldeko, Italiako Erresumako eta Italiar Errepublikako hiri nagusia izan da.
Antzinaroa
Elezaharraren arabera, Romulo eta Remo bikiek fundatu zuten Erroma, K.a. 753ko apirilaren 21ean, Tiber ibaia inguratzen duten zazpi muinoren arteko zabalgune batean. Zenbait arkeologoren arabera, berriz, K.a. VIII. mendean, Palatino muinoan finkatutako abeltzain kolonietatik garatu zen hiria.
Lehen Mundu Gerra
Faxismoaren gorakada
1920ko hamarkadaren amaieran eman zen Depresio Handiak Lehen Mundu Gerraren hondarretan sortutako mugimendu faxista guzti hauek indartu zituen, Europa osoan zehar italiar jatorriko ideologia hori hedatuz.
Egoera kolonietan
Inperio kolonial ahulagoak ziren Portugalek eta Italiak ere arazoak izan zituzten euren koloniak mantentzeko Lehen Mundu Gerraren ostean. Italiak erresistentzia handia aurkitu zuen Libia Italiarrean eta Muammar al Kadafik genozidioa egin zutela salatu zuen behin baino gehiagotan. Misratan, hilabete bakarrean, 1.000 soldadu baino gehiago galdu zituzten Senussi kanpainaren ondorioz. Italiak Zirenaikaren kontrola herri indigenei utzi zien. Alemaniak Angola Portugesa eta Mozambike metropoliaren aurka jarri zituen
Osasun-ondorioak
Gaixotasunak izugarri hazi ziren gerra garaietako baldintza kaotikoen eraginez. 1914an soilik, tifus epidemia batek 200.000 pertsona hil zituen Serbian. 1918tik 1922ra bitartean, Errusiak 25 milioi infekzio eta 3 milioi heriotza izan zituen tifus izurritearen eraginez. 1923an, 13 milioi errusiar malariaz gaixotu ziren, gerra aurreko garaietatik hazkunde nabarmena. Horrez gain, munduan gripe epidemia garrantzitsu bat zabaldu zen, 1918ko gripe pandemia edo Espainiar gripea deitua. Oro har, pandemiak gutxienez 50 milioi pertsona hil zituen.
Gerrak eragindako arazo fisikoez gain, arazo psikologikoak ere nabarmenak izan ziren. Lehen Mundu Gerran “bonba shock” edo gerra neurosi izeneko sindromea ohikoa izan zen. Hasieran uste izan zen jatorri fisikoa zuela, zarata handiko leherketek eragina. Hala eta guztiz ere, argi geratu zen leherketarik jasan ez zituzten soldaduak sintoma berberak garatzen zituztela. 1916an Sommeko guduan zehar, kasu kopurua izugarri handitu zen. Jatorri psikologikoren ondorioz, bonba shocka neurosi gisa definitu zen eta begirune gutxi zegoen jasaten zuten soldaduekiko, askotan koldarkeriatzat jotzen baitzen.
Ons Heemecht
Luxenburgeraz
(1)
Wéi as 't sou gutt doheem!
Alemanieraz
(4) O Du dort droben, dessen Hand Den Völkern gibt Geleit, Behüt das Luxemburger Land Vor fremdem Joch, vor Leid! Als Kind empfingen wir von Dir Den freiheitlichen Sinn, Die Freiheitssonne, unsre Zier, Lass leuchten fernerhin! Die Freiheitssonne, unsre Zier, Lass leuchten fernerhin!
Margarita Pisano
Margarita Pisano Fischer (Punta Arenas, 1932ko urriaren 28a - Santiago, 2015eko ekainaren 9a ) arkitekto, idazle, lesbiana teorikoa eta feminista txiletarra izan zen, Movimiento Rebelde del Afuerako partaidea.
35 metro koadro
1979an, diktaduraren garaian, bere tailerrak Etxebizitza Ministeriorako proposamen batean parte hartu zuen. Zortzi lagunentzako 35 metro koadroko etxeak diseinatzea izan zen proiektua, "etxebizitza gisa proposa daitekeen gizagabeena" bezala deskribatu zuena. Santa Maria de Manquehue-ko etxe bat diseinatzen ari zen aldi berean. Egun batean bezeroaren mezu bat jaso zuen, motor-ontzirako espazio bat gehitu nahi zuela aipatzea ahaztu zitzaiola esanez (dagoeneko hiru autotarako zegoen pentsatuta espazioa). Callampa populazio moduan ezagutzen ziren etxeek zuten 35 metro koadroko espazio berdina. Bere kontraesanak begibistan utzi zituen, klaseen arteko enfrentamendu krudel hark. Lanbidearekin etsita zegoen, eta piano-jotzaile batekin alderatu zuen egoera Pisanok, izan ere, pianistak jadanik idatzitako partitura bat jotzen zuen moduan, arkitektoa interprete edo exekutore soil bat baino ezin zen izan.
Ais de Diés
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Mystus rufescens
Mystus rufescens Mystus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Markiz
Markiz (ofizialki Markinez) Arabako Bernedo udalerriaren erdialdean dagoen eta bertako hirugarren populatuena den herria da.
Anthony James Leggett
Anthony James Leggett (Londres, 1938ko martxoaren 26a) britainiar fisikaria da.