cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diego Lopitz IV.a Harokoa
Bizitza
Aita Lope III.a Diaz Bizkaiko jauna eta ama Molinako jaunaren alaba Joana Alfontso Molinakoa izan zituen. 1288ko ekainaren 8an aita Alfaroko gertaeraren ondorioz eraila izan zenez, Haroko leinuaren buruzagi bihurtu zen eta Gaztelako Erresuma izan zuen etsaia. Diego Lopitzek Nafarroa eta Aragoiko Erresumekin bat egin zuen Antso IV.a Gaztelakoa borrokatu eta Gaztelako tronuan Alfontso Cerdakoa kokatzeko. Antsok Harokoen zenbait hiribildu konkistatu, tartean Bastida, Urduña eta Balmaseda, eta Bizkaiko Jaurerriak gudarako prestatu zen. Hala ere, Antso IV.a Gaztelakoak Bizkaia okupatu zuen.
Fontain
Biztanleria
2007an Fontain udalerrian erroldatutako biztanleak 940 ziren. Familiak 347 ziren, horien artean 69 pertsona bakarrekoak ziren (30 bakarrik bizi ziren gizonak eta 39 bakarrik bizi ziren emakumeak), 104 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 148 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 26 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Triplophysa ulacholica
Triplophysa ulacholica Triplophysa generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Fontain
Etxebizitza
2007an 389 etxebizitza zeuden, 357 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 325 etxeak ziren eta 60 apartamentuak ziren. 357 etxebizitza nagusietatik 294 bere jabearen bizilekua ziren, 48 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 38 etxek hiru zituzten, 54 etxek lau zituzten eta 250 etxek bost zituzten. 330 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 127 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 215 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Elektrizitate
Lurreko eremu magnetikoa
Nahiz eta esperimentalki ezin den baieztatu, lurreko eremu magnetikoaren existentzia lurreko kanpoaldeko nukleo likidoan dagoen kargen zirkulazioari dagokio. Beste hipotesi batzuek jatorria magnetizazio iraunkorrekoan dute, era geologikoan neurtuz eta poloen noranzkoaren aldaketa periodikoak kontuan hartuz, non ipar-poloa hego-poloagatik aldatzen den eta alderantziz. Horregatik hipotesi hori baztertu egin da. Gizakien denboran neurtzen bada, poloak egonkorrak dira, eta horri esker iparrorratzak erabil daitezke lurrean eta itsasoan.
Baksanita
Ezaugarriak
Baksanita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 - 2 da.
Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionala
Jatorria
Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilak zientzien akademia nazional bat sortzeko beharra eragin zuen. Sortze legea Abraham Lincoln presidenteak sinatu zuen 1863ko martxoak 3an. Ekitaldi honetan bertan izendatu ziren bere partaideetako 50. Asko American Scientyfic Lazzaronitik zetozen, Massachusetts estatuko Cambridge hirian lan egiten zuten zientzialarien sare informal bat.
Zigarreta
XVI. mendean hasi ziren, Sevillan, erretzeko tabakoa paperean biltzen; hasieran gizarte-maila apaletako kideek erre ohi zituzten zigarretak, baina XVIII. mendean lurralde askotara eta gizarte-maila guztietara zabaldu zen tabakoa zigarretetan erretzea. 1950-1960. urteetan zigarreteak erretzeak ekar ditzakeen kalteak aztertzen hasi ziren (minbizia eta bihotzeko eritasunak bereziki), eta zenbait herrialdetan kanpaina bereziak egin dira gai honen inguruan.
Villaquilambreko geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Bogliasco
Bogliasco Italiako udalerri bat da. Genovako probintzian kokatuta dago, Liguria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Gorza (kontzejua)
Bandera
Gorzako bandera Zaraitzuko bandera da. Armarria, gainean kasket bat eta bi aldeetan lanbrekinak dituela irudikatzen da, baita azpian "Azkenean konta" goiburua duela ere. Bandera honek Zaraitzuko armarri eskuinerantz biratzea dauka San Andresen gurutze gorri baten gainean, hiruki berdez inguratua. Bandera hau bera da Zaraitzu osatzen duten herri guztientzat, Otsagabiarentzat izan ezik; izan ere, herri honek bandera bera erabiltzen du, baina hiruki urdinak ditu.
Klima eta landaredia
Jatorrizko landaredia pinu basatiek osatzen dute, basoen azaleraren %51,6. Basoak, oro har, udalerriaren ekialdean daude, eta pinuez gain, haritzak eta pagoak ere badaude, azken bi espezie hauek, gunerik euritsuenetan kokatzen dira. Birlandatutako espezieen artean, haritz amerikarra eta Austriako pinu beltza daude.
Historia
1835-1845 urteetan udal administrazioa berritu zen arte, Zaraitzuko Unibertsitateko herri bat zen, eta ibarreko alkateak gobernatzen zuen, herriak bere bizilagunen artean aukeratutako erregidoreekin. Baina 1847an udal banandua osatzen zuen, Igari eta Erripaldarekin, eta horrela egon zen XX. mendera arte, ibaxa osoarekiko inolako mendekotasun administratiborik gabe. Eskolako maisua, 1847an, sakristaua eta udaletxeko idazkaria zen aldi berean, eta urtean 24 gari-lapurreta jasotzen zituen; parrokiako abadiaren hornidura oraindik herritarrek egina bezala agertzen zen; haraneko zerbitzariak posta jasotzen zuen, eta Zaraitzutik bertatik Irunberrira zihoan errege-bidea zeharkatzen zuen, Iruñera zeramana egoera txarrean zegoen bitartean.
Demografia
biztanle zituen Gorzak.
Kontzejua
Gorzako kontzejua kontzejuburuak osatzen dute, demokratikoki hautatua. Kontzejuburua Juan Ramon de Carlos Napal da.
Apretagileak
Gertaera bitxi eta garratzak gertatu dira abarketen inguruan. Eaurtar batek dioenez, urtebetez, nesketako batzuk Gabonak pasatzeko itzultzea erabaki zuten, baina ez ziren Jaurrietara iritsi, ezta Maulera itzuli ere. Handik irten eta ez ziren hona iritsi. Abodi mendilerroa, elur-ekaitz batekin, oztopo fisiko gaindiezina da. Udaberrian, elurra joan zenean, hilda agertu ziren denak Abodin, Paso Zabalean, eskutik helduta.
Tradizioak
Hildakoen argia duela urte gutxi arte mantendu den tradizioa da, ibaxako herrietan. Zaraitzuar baten hileta-egunean, familiak maindire zuri bat jartzen zuen elizaren albo batean. Bere gainean argizaiolak jartzen ziren, handiak eta txikiak. Argizari horiek oihal beltz batean bildutako egur zati bat -hildakoa heldua bazen behintzat- edo zuria -hildakoa haurra bazen ere- ziren, argizarizko kordoia biltzen zuena. Heriotzaren hurrengo urtean, senide batek egunero eraman behar zuen mezatara argizari txikia. Gantzudura Santuaren garaian ere, gaixoaren senide hurbilenek hildakoen argizaria edo argia eraman behar zuten.
Poutine
Jatorria
Poutine izenaren jatorriak ere bertsio asko azaleratu ditu. Hainbat informazio iturrik pudding" hitzetik datorrela baieztatzen dute; beste batzuek aldiz, "poutine" eskualdeko argoteko hitza dela ziurtatzen dute, "nahasmen" edo "nahasketa arraro" esan nahi duena. Poutine hitza Quebec eta Kanadako beste eskualdeetan dagoeneko erabilia zen patatetan oinarritutako platerak izendatzeko. Asko aipatzen den istorietako bat Warwickeko Fernand Lachanceena da, berak 1957an asmatu zuela ziurtatzen duena . Esaten denaren arabera ça va faire une maudite poutine'' (hau nahaspila handi bat izango da) esan zuen, eta poutine hortatik dator platera, zeinari gerora haragi saltsa gehitu zitzaion patatak horren azkar hoztu ez zitezen.
Ernst von Salomon
Ernst von Salomon (Kiel, - Winsen-an-der-Luhe, Saxonia Beherea, ) alemaniar idazlea izan zen. Potsdamgo eskola militarrean egin zituen ikasketak (1912-1918). 1922. urtean 6 urteko espetxe zigorra ezarri zioten Kanpo Arazoetarako ministroa zen Rathenauren hilketan parte izan zuelako salaketapean. Die Geächteten (1930, Erbesteratuak), Die Stadt (1932, Hiria) eta Die Kadetten (1933, Kadeteak) izan ziren idazlearen lehen literatura lanak. 1951n Der Frabegoben (Galdetegia) eleberria argitaratu zuen, Estatu Batuek Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren alemaniarrei helarazi zieten galdetegiaren erantzun gisako lana. Historiari buruzko obrak ere argitaratu zituen, Die schöne Wilhelmine (1965, Gilermina ederra) horien artean.
Caus
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.419 ziren, horien artean 960 aktiboak ziren eta 459 inaktiboak ziren. 960 pertsona aktiboetatik 838 lanean zeuden (446 gizon eta 392 emakume) eta 121 langabezian zeuden (54 gizon eta 67 emakume). 459 pertsona inaktiboetatik 157 erretiraturik zeuden, 119 ikasten zeuden eta 183 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gitarra
Elektrikoa
Gitarra elektrikoa rock, blues eta pop musikan zabalduta dago eta heavyan. Haren jatorria gitarra akustikoan bilatu behar da.
Jatorria
Gitarraren jatorria ez dago oso garbi zeren antzinatean antzeko musika tresna asko erabiltzen baitira. Historian zehar antzeko tresna askoren errepresentazioak jaso ditugu. Adibidez, egungo Turkiaren iparraldean, Anatoliako Alacahöyüken, Kristo aurreko mila urtean, baxuerliebetan oso antzeko musika tresna ikus daiteke: lira bat, erresonantzia kaxa batekin eta egungo gitarraren aurrekoa zela esan daiteke. Tresna hori hitita herriak eta asiriatarrek asmatu zuten. Aintzinako Egiptoaren marrazkietan ere antzeko zerbait aurkitu da. Beraz, aspaldiko tresna da.
Horace Vernet
Biografia
François-André Vincent margolari neoklasikoaren ikaslea izan zen.
Erlijioari buruzko lanak
Kristau sutsua izanik erlijioa gai nagusia ere margolanetan sarritan agertzen zen.
Calatayudeko Komunitatea
Ondarea
Asko dira eskualdean aurki daitezke monumentuak eta balio handiko ingurua.
Udalerriak
Hauek dira: Abanto, Alarba, Alconchel de Ariza, Alhama de Aragón, Aniñón, Arándiga, Ariza, Ateca, Belmonte de Gracián, Berdejo, Bijuesca, Bordalba, Bubierca, Cabolafuente, Calatayud, Calmarza, Campillo de Aragón, Carenas, Castejón de Alarba, Castejón de las Armas, Cervera de la Cañada, Cetina, Cimballa, Clarés de Ribota, Codos, Contamina, Embid de Ariza, El Frasno, Fuentes de Jiloca, Godojos, Ibdes, Jaraba, Malanquilla, Maluenda, Mara, Miedes de Aragón, Monreal de Ariza, Monterde, Montón, Morata de Jiloca, Morés, Moros, Munébrega, Nigüella, Nuévalos, Olvés, Orera, Paracuellos de Jiloca, Paracuellos de la Ribera, Pozuel de Ariza, Ruesca, Sabiñán, Sediles, Sisamón, Terrer, Tobed, Torralba de Ribota, Torrehermosa, Torrelapaja, Torrijo de la Cañada, Valtorres, Velilla de Jiloca, Villafeliche, Villalba de Perejil, Villalengua, Villarroya de la Sierra eta La Vilueña.
Civican
Historia
2003an CANen ekimenez eraiki zen.
Orellà
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra administrazio publikoko enpresa batena zen.
Labarrère
Biztanleria
2007an Labarrère udalerrian erroldatutako biztanleak 223 ziren. Familiak 103 ziren, horien artean 37 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.
Prunières (Isère)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Prunières udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Maucourt (Oise)
Biztanleria
2007an Maucourt udalerrian erroldatutako biztanleak 248 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 41 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Cazaux-Fréchet-Anéran-Camors
Biztanleria
2007an Cazaux-Fréchet-Anéran-Camors udalerrian erroldatutako biztanleak 42 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Cazaux-Fréchet-Anéran-Camors udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
P.A.I.N.
Protestak museoetan
New York-eko Arte Museo Metropolitarrean izan zen era honetako lehen ekintza ikusgarria 2018ko martxoan. Eraikin horretan Dendurko Tenplu egipziar antzinakoa hartzen duen The Sackler Wing izeneko eraikin-atal edo hegal oso bat dago, eta han zabaldu zuten protesta 100 lagunek, pilula poto eta dolar margotuekin. 2019ko otsailean, New York-eko Guggenheim Museoan beste ekintza sorpresa bat egin zuten.
Sackler izena oraindik duten erakundeen kontra jarraitzen du lanean PAINek 2023an.
Nós-Unidade Popular
2009ko otsailaren 8an erakundeko hainbat kide gertakari bortitz batzuetan parte hartu zuten, Santiago de Compostelan Galicia Bilingüe organizazioaren kale-agerraldi baten bitartean, horri eginiko sabotaje eta kontra-manifestaldi ahalegin baten ostean. Ondorioz, alderdiaren kideak poliziarekin liskarrak gertatu ziren, 10 militante atxilotuz, haien artean Carlos Morais alderdiaren buruzagia; geroxeago, atxilotuak askatuz. Ondoren, Nós-Unidade Popularrek Galicia Bilingüe erakundea legez kanpo uzteko eskaera bat egin zuen, organizazioa galiziarren aurkako gorroto etnikoa xaxatzen zuelakoan.
1430eko Zangozako uholdea
1430eko Zangozako uholdea Nafarroako herri horretan izandako uholde larria izan zen. Uholdearen ondorioz, herria ia erabat birrinduta geratu zen: Aragoi ibaiaren urek herriko 172 eraikin erabat suntsitu zituzten eta hainbat lagun hil ziren.
Luosto
Pyhätunturirekin batera Pyhä Luosto parke nazionala osatzen du. Luostoren oinean bertan hotel bat eta zazpi eski pista dituen eski estazio bat dago. Eski estazio honek 110.000 bisita inguru jasotzen ditu urtean, Lappiko eski estaziorik txikienetako bat delarik.
Bob Woodward
Watergate eskandalua
AEBetako administrazioko goi kargu batek —dezente geroago jakin zen W. Mark Felt zela, garai hartan FBI ko bigarrena—, erreportariek “Eztarri urratua” deitu zutena, informazio baliotsua eman zien kazetariei, eta horien erreportajeek AEBetako inoizko eskandalu politikorik handiena eragin zuten: Watergate. 1972ko abuztuaren 1ean erreportari gazteek idatzi zuten Watergaten atxilotutako “iturginak” espiak zirela, eta Richard Nixon Presidentea Berrautatzeko Batzordeak ordaindu ziela. Eskandaluaren ondorioz, 1974 ko abuztuaren 8an, Richard Nixon presidenteak dimisioa eman zuen, eskandaluaren hari gehienak harengana iristen baitziren.
Liburuak
Woodward-ek idatzi ditu, bakarrik edo elkarlanean, hamabi liburu No. 1 izan direnak fikzioz besteko best-seller zerrendetan:
Hespitalesko geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Cécile Aubry
Biografia
Bolada batean Hollywooden lan egitea eta arrakasta izatea lortu zuen. Bere gurasoek bere publizitate-kanpaina eramaten zuten eta, horri esker, bere argazkia Frantziako aldizkarietan ohikoa bihurtu zen. Dena dela, bere ibilbidea zineman laster amaitu zen: 1959an Si Brahim El Glaoui-ekin, Marrakecheko pasharen seme nagusiarekin ezkontzeko, zinema utzi zuen. Ondoren haur literatura eta telebistarako haur-saioak idazteari ekin zion. Aktibitate horietan arrakasta handia lortu zuen. Frantzian bi telebista-sailei esker oso ospetsu egin zen: Poly eta Belle et Sébastien; bietan pertsonai nagusia bere semearen eskuetan zegoen, Mehdi El Glaoui.
NGC 4362
NGC 4362 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Ozpin-euli
Ugalketa
Ozpin-euli arrek emeak gorteatu behar dituzte, ugaldu baino lehen. Gorteatze prozesu horrek bost fase ditu, zeinetan arrak emea erakartzen saiatzen den hegoen bibrazioen eta bestelako taktiken bitartez, emeak onartzen duen arte. Emeek arrak errefusa ditzakete horiei ostikoak emanez edo alde eginez. Euli emeak arra onartzen badu, kopulazioak 15-20 minutu irauten du. Emeek bikote batekin baino gehiagorekin kopulatu ohi dute. Beraz, eme bakarrak errunaldi bakarrean ar baten baino gehiagoren arrautzak ipintzen ditu. Hori gertatzen da D.melanogaster emeek kopulatzen dituzten arren esperma gordetzen dutelako euren gorputzaren barruan. Ar desberdinen espermek lehiatu egiten dute emearen obuluak ernaltzeko. Zientzialariek uste dute kopulatzen azkena izan den arrak arrautzen % 80ren aita izango dela lehia horren ondorioz. Ernalketa gertatu ostean, emearen umetokiko neurona sentsorialek arren esperman dagoen proteina bati, sexu-peptidoari, erantzuten diote. Proteina horrek emeak ernalketa gertatu osteko 10 egunetan kopulatzea ekiditen du. Neurona sentsorialak sexu-peptidoaren aurrean kitzikatzen dira eta eulietan hipotalamoaren homologoa den garunaren gunera bidaltzen dute seinalea. Ondoren, hipotalamoak desira eta jokaera sexuala kontrolatzen ditu. Prozesu horren bide metabolikoa ondo deskribatuta dago.
Itxura fisikoa
Fruta-euli basatiak hori-marroixkak dira, begi gorriak dituzte eta zeharkako eraztun beltza ere sabelean. Dimorfismo sexuala erakusten dute: emeek 2,5 mm-ko luzera dute eta, arrak, aldiz, apur bat txikiagoak dira, eta atzeko alde beltzagoa dute. Arrak erraz bereizten dira emeetatik begi-bistaz, koloreen ezberdintasuna dela eta. Alde batetik, sabelean gune beltz bereizgarria dute, jaioberrietan gutxiago nabaritzen dena. Bestetik, arrek sexu-orrazia dute, hau da, zurda beltzen ilara lehenengo hankaren tartsoan. Gainera, emeari lotzeko duten gunea ile zorrotzez inguratuta dago. Argazki ugari aurki daitezke FlyBase orrialdean.
Markatzaile genetikoak
Markatzaile genetikoak oso erabiliak dira Drosophila melanogaster espezieko eulietan eta, horrela, fenotipo gehienak erraz identifikatu daitezke mikroskopio baten laguntzarekin. Jarraian, markatzaile genetiko batzuk zerrendatu dira: aleloaren ikurra eta erasandako genearen izena zehaztu dira, baita fenotipo desberdinen azalpenak ere. Alelo errezesiboak letra xehez ageri dira eta alelo dominanteak, aldiz, letra larriz.
Garapena
D.melanogaster ikerketa genetikoetan oso erabilia izan den organismo modeloa da. Haren garapen prozesua sakon ikertu da, abantaila asko eskaintzen baititu beste animalia eredu batzuekin alderatuta: tamaina txikia, garapen-denbora laburra eta arrautza kopuru handia errunaldi bakoitzean.
Le Châtelet-en-Brie
Biztanleria
2007an Le Châtelet-en-Brie udalerrian erroldatutako biztanleak 4.405 ziren. Familiak 1.692 ziren, horien artean 411 pertsona bakarrekoak ziren (184 bakarrik bizi ziren gizonak eta 227 bakarrik bizi ziren emakumeak), 519 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 665 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 97 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Mäkinenita
Mäkinenita sulfuro motako minerala da.
Erripalda
Izena
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Bandera
Erripaldako bandera Zaraitzuko bandera da. Armarria, gainean kasket bat eta bi aldeetan lanbrekinak dituela irudikatzen da, baita azpian "Azkenean konta" goiburua duela ere. Bandera honek Zaraitzuko armarri eskuinerantz biratzea dauka San Andresen gurutze gorri baten gainean, hiruki berdez inguratua. Bandera hau bera da Zaraitzu osatzen duten herri guztientzat, Otsagabiarentzat izan ezik; izan ere, herri honek bandera bera erabiltzen du, baina hiruki urdinak ditu.
Geografia
Erripalda Zaraitzu ibaxan barruan dago. Ibar hau Pirinioetako ibarra da, Aezkoa eta Erronkaribar ibarren artean. Ibarra zeharkatzen du Zaraitzu ibaiak, Irati ibaiaren adarrak.
Euskara
Koldo Zuazok, 2010ean, Zaraitzuk atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.
Ibar honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak ditu. Horregatik sailkatzen da Zaraitzuera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Zaraitzuko mintzaira zaharra oso hiztun gutxik dakite. 2007ko udazkenean, 2 zaraitzuerazko euskaldun behintzat baziren Otsagabian eta Jaurrietan, 93 eta 86 urtekoak.
Apretagileak
Maulera iristean, etxe beretan bizi ohi ziren, eta etxejabeei ordaindu egiten zieten lo egin eta jateagatik. Denek partekatzen zuten lehen platera, bigarrena neskek erosi behar zuten. Bertakoekin euskaraz komunikatzen ziren, euskalkiak nahiko antzekoak baitira. Tailerretan, bakoitzak lan bat egiten zuen. Batzuek oihala josten zuten, beste batzuek soka jartzen zuten, etab. Bizi zuenak dioenez, batzuetan besoetako minagatik ezin zuten lorik egin, egunean zehar egindako ahaleginagatik.
Esne-ateratzeko
Erabiltzeko arrazoiak
Batzuetan komeni da esnea ateratzea haurrak zuzenean kontsumitu gabe; eskuz edo bitarteko mekanikoen bidez. Behin aterata, haurtxoek biberoien bidez kontsumi dezakete esnea.
Gordon Matta-Clark
Biografia
Urte bat geroago, 1969ean, New York-era aldatu zen. Bertan bere ekimen artistikoentzako habia aurkitu zuen, bereziki SoHoko auzoan. Garai horietan, artista askok auzoa merkea eta erakargarria aurkitu zuten, eta Matta-Clarkek bezala, musikari, argazkilari, poeta eta margolariz osaturiko komunitate oparo batek askatasunez beteriko espazio bat topatu zuen.
1978. urtean hil zen, minbiziak jota, Estatu Batuak eta Europatik zenbait bidaien ostean. Zorigaiztoko urte horren maiatzean Jane Crawfordekin ezkonduko zen.
Seelandia eskualdea
Geografia
Iparraldean Hovedstaden eskualdea eta Kattegat itsasartea, hegoaldean Mecklenburg-Aurrepomerania (Alemania), ekialdean itsaso Baltikoa eta mendebaldean Hegoaldeko Danimarka mugakide ditu.
Le Caylar
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 290 ziren, horien artean 219 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 219 pertsona aktiboetatik 197 lanean zeuden (107 gizon eta 90 emakume) eta 22 langabezian zeuden (7 gizon eta 15 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ricardo Zierbide
Biografia
Teologia ikasketak hasi eta Filologia Erromanikoak ikasketak amaitu zituen. Doktorego-tesia Nafarroako hizkuntza erromantzeak ikertzen burutu zuen. Deustuko Unibertsitateko irakasle eta EHUko katedraduna izan zen 1986tik 2006ra arte. Gaskoiera, okzitaniera oro har, Nafarroako erromantzea eta nafar-aragoiera deskribatzen eta ikertzen hainbat artikulu.
Courtémont
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 34 ziren, horien artean 26 aktiboak ziren eta 8 inaktiboak ziren. 26 pertsona aktiboak lanean(15 gizon eta 11 emakume) zeuden.. 8 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
Vraincourt
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 53 ziren, horien artean 41 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 41 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (22 gizon eta 17 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Klodio Pulker
Politikan
K.a. 56an, Klodiok Milo auziperatu zuen, bortizkeria leporatuta. Azkenean, kasua bertan behera geratu zein, hein batean, taleen arteko borrokengatik.
Kaixo mundua
HTML lengoaian
Kaixo mundua Kaixo mundua!
HTML lengoaian JavaScript erabilita
Kaixo mundua alert("Kaixo mundua!");
Java lengoaian
public class KaixoMundua {       public static void main(String args[]) {          System.out.println("Kaixo mundua!"); } }
Qbasic lengoaian
PRINT "Kaixo mundua"
REXX lengoaian
say "Kaixo mundua"
Ruby lengoaian
puts "Kaixo mundua"
Malanita
Malanita sulfuro motako minerala da eta carrollita subtaldearen kidea da.
Labarthe (Gers)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 103 ziren, horien artean 78 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 78 pertsona aktiboetatik 72 lanean zeuden (41 gizon eta 31 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
Balyakinita
Ezaugarriak
Balyakinita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.
Maria Diaz Harokoa
Maria Diaz Harokoa, "Ona" ezizena izan zuena, (c. 1270-) hiru aldiz Bizkaiko hamargarren andrea izan zen.
Gazteria eta lehenengo agintaldia
Hurrengo urtean, 1288ko ekainaren 8an aita Alfaroko gertaeraren ondorioz eraila izan zenez, anaia Haroko leinuaren buruzagi bihurtu zen eta Gaztelako Erresuma izan zuen etsaia. Gertaeraren ondorioz, Mariaren senarra atxilotu zuten. Diego Lopitzek Nafarroa eta Aragoiko Erresumekin bat egin zuen Antso IV.a Gaztelakoa borrokatu eta Gaztelako tronuan Alfontso Cerdakoa kokatzeko. Antsok Harokoen zenbait hiribildu konkistatu, tartean Bastida, Urduña eta Balmaseda, eta Bizkaiko Jaurerriak gudarako prestatu zen. Hala ere, Antso IV.a Gaztelakoak Bizkaia okupatu zuen.
Diego Lopitz IV.a Harokoa ez zen ezkondu eta, auziak piztu arren, 1289an hiltzerakoan Bizkaiko jaurerria orduan 19 urte zituen arrebari utzi zion. Mariak 1295era arte mantendu zuen jaurerria.
Bigarren agintaldia
Agintaldi honetan Mariak Bilboko hiri-gutuna berretsi (1310) eta Portugalete (1322), Lekeitio (1325) eta Ondarroa (1327) hiribilduak eratu zituen. Agintaldian, Bizkaiko eskubideak defendatu zituen gaztelar agintariak senide hurbilak izan arren. Horri esker, "Ona" ezizena eman zioten.
Hirugarren agintaldia
Semeak ez zuen luzaroan iraun agintaldian. Bere eragina zabaltzea saiatu eta 1326ko urriaren 31n Alfontso XI.a Gaztelakoak hala aginduta Toron erail zuten. Gaztelar erregeak Mariaren eskubideak erosteko eskaintza egin zuen baina Mariak saltzeari uko eta Jaurerrira itzuli zen. 1334an berriro ukatu baina Maria Diaz Harokoa bere ilobaren alde. Maria gazteak Joanes III.a Nuñez Larakoa ezkondu zuen.
Quaix-en-Chartreuse
Biztanleria
2007an Quaix-en-Chartreuse udalerrian erroldatutako biztanleak 886 ziren. Familiak 313 ziren, horien artean 58 pertsona bakarrekoak ziren (31 bakarrik bizi ziren gizonak eta 27 bakarrik bizi ziren emakumeak), 78 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 169 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Quaix-en-Chartreuse udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 90 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Binford (Ipar Dakota)
Binford Ipar Dakotako hiri bat da. Griggs konderrian kokatua dago. 2010ean 183 biztanle zituen, 0.9 kilometro koadrotan banatuta.
Art Nouveau
Ingalaterra
Estilo honenen ezaugarriak Ingalaterran hasi ziren finkatzen, hura izan baitzen industrializazioaren kontrako erreakzioa lehenengo zabaldu zen herrialdea. Joera modernistan bereziki azpimarratzekoa izan zen William Morris (1834-1896). Morrisek bere garaiko artelanen itsuskeria eta ustelkeria salatu zuen, salatu zuen, halaber, hirien bilakaera neurrigabea, eta makinari leporatu zion horren guztiaren errera; lan banaketa kritikatu zuen, langilea automata soil bihurtzen omen zuelako banaketa horrek, eta Erdi Aroko eredura itzultzeko beharra aldarrikatu zuen artea eta, aldi berean, gizartea eraberritzeko bide gisa.
FK Palanga
FK Palanga Lituaniako futbol taldea da, Palanga hirikoa.
Irlandako gaelera
Komunitate eta Baserri Giroko Gaeltacht Departamentuaren arabera, 2003an 1.500.000 pertsonak hizkuntza horretan mintzatzeko behar adina zekitela ziurtatzen zuten. 2007an, uharteak zituen 4,3 milioi bizilagunetatik % 40,8 ziren gaelera hitz egiteko gai.
Irlanderaren hizkera edo dialekto nagusiak hiru dira: Ulsterrekoa iparraldean, Munsterrrekoa hegoaldean eta Connachtekoa erdi-mendebaldean.
Zinema
An Cailín Ciúin (Colm Bairéad, 2022; "Neska isila") izan da lehenengo irlanderazko filma Oscar Sarietarako izendatutakoa.
Ortaffa
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Tito Anio Milo
K.a. 53an, Milo kontsulgaia eta Klodio Pulker pretoregaia zirela, kasualitatez topo egin zuten jarraitzaile armatuekin. Borroketan Klodio Pulker hilik suertatu zen. Milo erbesteratu zuten horren ondorioz. Galian, Marko Zelio Ruforekin batera, Zesarren kontra matxinatu zen K.a. 48an, baina, atzemanda, hil egin zuten.
Ortaffa
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 798 ziren, horien artean 560 aktiboak ziren eta 238 inaktiboak ziren. 560 pertsona aktiboetatik 483 lanean zeuden (264 gizon eta 219 emakume) eta 77 langabezian zeuden (25 gizon eta 52 emakume). 238 pertsona inaktiboetatik 85 erretiraturik zeuden, 75 ikasten zeuden eta 78 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Cogoleto
Mugakideak
Cogoletok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Auxy (Saona eta Loira)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 2 zurginak, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
Klodia
Garaiko beste hainbat eliteko emakumeren antzera, Klodiak grekeraz eta filosofia ikasi zuen gaztaroan, bereziki ona izan zelarik poesia idazten. Bere bizitza bere garaikideak izan ziren Marko Tulio Zizeron ek, bere idatzietan, eta Gaio Valerio Katulo k bere poemetan erregistratua geratu zen.
Ezkontza
Klodia Kinto Zezilio Metelo Zelerekin ezkondu zen,  zeineraekin Zezilia Metela deituriko alaba bat izan zuen. Ezkontza hau ez zen oso zoriontsua izan. Klodiak hainbat maitale izan zituen, haietako bat Katulo poeta izango zena, eta ezaguna bilkatu zen gustukoa zuelako apustuak egitea eta mozkortzea. Bere senarrarekin argudioak izaten zituen, bai publikoan bai pribatuan, era nahiko ohikoan. Metelo era arraroan hil zenean K. a. 59an, batek bano gehiagok pentsatu zuten Klodiagatik pozoindua izan zela.
Lesbiarekin identifikazioa
Lesbio oso liraina da. Zergatik ez? Lesbiak nahiago du
ezagutzen duen edozein pertsonatik hiru muxu jasoitzeko gai bada.
Chelle-Debat
Biztanleria
2007an Chelle-Debat udalerrian erroldatutako biztanleak 204 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 96 etxebizitza zeuden, 79 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 93 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 79 etxebizitza nagusietatik 65 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 4 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 55 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 43 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Chelle-Debat udalerrian 81 unitate fiskal zeuden, 207 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.661 euro zen.
IRAS 17163-3907
IRAS 17163-3907 (arrautza errearen nebulosa bezala ere ezagutzen dena) izar hipererraldoi hori bat eta unibertso guztiko izarrik arraroenetako bat da. Izar honen diametroa gure eguzkiarena baino mila aldiz handiagoa da, eta bere nebulosak arrautza erre baten itxura du. Berriki fotografiatu zuen Europako Hegoaldeko Behatokiak.
Maulers
Biztanleria
2007an Maulers udalerrian erroldatutako biztanleak 188 ziren. Familiak 71 ziren, horien artean 11 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak), 26 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 30 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Altea (TRAM Alacant)
Altea Alacantiko Burdinbide Metropolitarraren geltoki bat da, Altea udalerrian dagoena.
Santorio Santorio
Biografia
Eskola Iatrofisikoaren erakusle handiena izan zen. Honek animalien gorputzaren funtzionamendua prozesu mekanikoekin soilik azal zitekeela zioen eta Galileoren asmakizunak aplikatu zituen medikuntza jardueretan, esate baterako termometroa eta pultsazioen erlojua. 1614an Statica De Medicina (Medikuntzako neurketei buruz") liburua argitaratu zuen.
Châtenay-sur-Seine
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Châtenay-sur-Seine udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 744 hektarea erabiltzen.
Soulorreko mendatea
Historia
Frantziako Tourraren pasabidea izan da urte askotan zehar. Jada 1910eko ekitaldiak mendatea zeharkatu zuen.
Hona hemen 1947. urte ondoko pasabideak:
The Last Valley (1970eko filma)
Argumentua
Hogeita Hamar Urteko Gerra, Alemania hegoaldea, protestante eta katolikoen arteko liskarrak gupidagabeak eta odoltsuak dira. Vogel (Omar Sharif) izeneko irakazle gazte bat bere ohiko bidaietako batean herri lasai batean dagoela Kapitainaren (Michael Caine) agindupean dagoen mertzenari gudaroste beldurgarriak herria erasotu eta sekulako sarraskia burutzen du, Vogelek ozta-ozta ihes egin eta mendian goruntz bere bizia salbatzea lortuko duelarik.
Vroncourt-la-Côte
Biztanleria
2007an Vroncourt-la-Côte udalerrian erroldatutako biztanleak 23 ziren.8 zeuden familia guztiak seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 18 ziren, horien artean 9 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 9 pertsona aktiboak lanean(6 gizon eta 3 emakume) zeuden.. 9 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Casa d'Arnas
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Osmosi
Osmosia iragazkortasun selektiboa azaltzen duen mintzean zehar uraren mugimendua da. Mugimendu hau energia gastuaren beharrik gabe egiten da, disoluzio diluituenetik kontzentratuenera, bi disoluzioen kontzentrazioak berdintzeko helburuarekin. Horregatik, gradientearen alde egiten dela esaten da.
Quet-en-Beaumont
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
Maysel
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 jatetxe.
Enberera
Kultur adierazpena
Enberera Chami
Azé (Saona eta Loira)
Biztanleria
2007an Azé udalerrian erroldatutako biztanleak 1.006 ziren. Familiak 405 ziren, horien artean 121 pertsona bakarrekoak ziren (51 bakarrik bizi ziren gizonak eta 70 bakarrik bizi ziren emakumeak), 132 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 136 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Diru sarrerak
2009an Azé udalerrian 419 unitate fiskal zeuden, 1.014 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.975 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Azé udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 616 hektarea erabiltzen.
Les Fontenelles
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Maleevita
Maleevita silikato motako minerala da.
Urbalacone
, Korsikako hegoaldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Shock toxikoaren sindrome
Infekzioa gizon zein emakumezkoengan gerta daitekeen arren, azken hauetan ohikoagoa da lotura estua duelako menstruazioarekin, gero aipatuko denez.
Etiologia
Garai batean (XX. mendeko 70ko hamarkadan) tanpoi higienikoak erabiltzen zituzten emakume batzuek shock toxikoa harrapatu zuten, tanpoi horiek oso xurgatzaileak zirelako eta baginan modu naturalean zeuden estafilokokoen hazkuntza sustatzen zutelako. Zenbat eta luzeagoa izan tanpoi bat baginan dagoen denbora orduan eta infekzioa harrapatzeko probabilitate handiagoa.
Courthiézy
Diru sarrerak
2009an Courthiézy udalerrian 142 unitate fiskal zeuden, 340 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.370 euro zen.
Crocefieschi
Crocefieschi Italiako udalerri bat da. Genovako probintzian kokatuta dago, Liguria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Scorpius (konstelazioa)
Izar nagusiak
Bere izar nagusia Alfa Scorpii da, Antares bezala ezagutzen dena, bere diametroa interferometria bidez neurtu ahal izan den supererraldoi gorri bat. Izar honek bere izena antzinaroan mitologikoki Marterekin (Ares) lotu zuen kolore gorriagatik jasotzen du. Uste zenez, honekin zuen antzekotasunagatik, biak etsaiak ziren, eta, baraz, Aresen etsaia izena eman zitzaion: Anti-Ares edo Antares.
Azukrezko Kotoi Nebulosa
Hubble Espazio Teleskopioarekin lortutako irudiak erdiko izarrak azken milaka urteetan kanporatutako materialaren zenbait atal irudikatzen dituzten eraztun zentrokide batzuk erakusten ditu. Gertakari hauen sail baten ondoren, izarra kusku moduko baten barruan harrapatuta geratu da. Irudian nebulosa kuskutik irteten erakusten duten lehen irudiak ikus daitezke.
Shèla Espon
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Malkoak (Negu Gorriak)
Malkoak Negu Gorriak euskal hip hop musika taldearen abesti bat da. 1990an Negu Gorriak diskoaren barnean kaleratu zuten. Hitzak eta musika taldeak berak egin zituen.
In flagranti delicto
In flagranti delicto zuzenbidean "delitua gauzatzen den unea" izendatzeko erabili ohi den latineezko esaera da. Esapide honekin norbait zigortua izan behar den delitu edo ekintza gauzatzen ari den unean bete-betean edo ezustekoan harrapatzen denean adierazi nahi da. Egoera berbera adierazteko "in fraganti" esaera ere erabili ohi da.
Bowman (Ipar Dakota)
Bowman Ipar Dakotako hiri bat da. Bowman konderrian kokatua dago. 2010ean 1,650 biztanle zituen, 3.96 kilometro koadrotan banatuta.
Oceja
Biztanleria
2007an Oceja udalerrian erroldatutako biztanleak 1.480 ziren. Familiak 520 ziren, horien artean 180 pertsona bakarrekoak ziren (84 bakarrik bizi ziren gizonak eta 96 bakarrik bizi ziren emakumeak), 152 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 148 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 40 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Oceja udalerrian lizeo teknologiko bat zegoen
Oroimen (filosofia)
Historia
William Jamesen arabera, oroimena (oroitzapena) izan daiteke denbora tarte bat iraun duten gogo-egoera batzuk bakarrik (Jamesen egoerak horiei "substantiboak" deitzen die). Oroimena "fenomeno kontziente" bat da, aldi batez kontzientziatik desagertu zen iraganeko gogo-egoera baten kontzientzia den heinean. Ezin da, berez, "memoriatzat" hartu animo-egoera baten iraupena, haren berragerpena baizik. Oroimenak pertsona edukitzailearen iraganari buruzkoa izan behar du; gainera, sinesteko prozesu sentikor batekin batera joan behar du. Oroimena ez da ahalmen berezia; ez dago gauza bakarra. Objektu hori iraganean irudikatutako objektu bat baino ez da, "sinesmenaren emozioari atxikitzen zaiona". Oroitzapenaren ekintzak gogoratutako egitatea atxikipena eta gogoratzea suposatzen du. Atxikitzearen zein gogoratzearen kausa "ideien elkarketan" lan egiten duen nerbio-sistemaren ohituraren legeari lotzen zaio.
Francisco Madina
1932an Argentinara bidali zuten eta Buenos Aires eta Salta (herrialdeko ipar-mendebaldean) artean bizi izan zen 23 urtez. Han idatzi zituen musika obra gehienak: operak, sonatak, suiteak eta arpa kontzertu bat, Nicanor Zabaletarentzat idatzia.
Musika lanak
Euskal folkloreak asko eragin zituen bere lanak, baina bere bi konposiziorik ezagunenak erlijiosoak dira, alde batetik "Aita Gurea", Argentinan idatzita 1946an eta bestetik "Agur Maria". Beste lan garrantzitsuen artean hauexek ditugu bestela:
Oroimen (filosofia)
Gogoratzeko betebeharra
Ikertzaile batzuek argudiatu dute gogoratzeko betebehar morala izan dezakegula. Margalitek, besteak beste, dio gaitz erradikalaren biktimak gogoratzeko betebeharra dutela. Blusteinek dioen bezala, betebehar hori maila indibidualean edo kolektiboan gerta liteke, eta koherentea litzateke egiaren eta adiskidetzearen batzordeen eta antzeko erakundeen atzean dagoen helburuarekin. Baina gogoratzeko betebehar baten existentzia eztabaidagarria da, eta batzuek diote iragana gogoratzeko betebehar orokorrik ez dagoela, eta kasu batzuetan ahaztu beharra ere egon daitekeela.
Oroimen historikoa
Historia bera memoriaren zientzia gisa defini daiteke (bada Txinako historiaren klasiko bat, Sima Qianen “memoria historikoak” izenekoa, K.a. 100. urtearen inguruan) eta memoria egin, aztertu, kontserbatu eta iraunarazteko ardura duten erakundeak memoriaren instituzioak izango lirateke: historialariaren lanbidea bera, Akademiak, Unibertsitateko Sail eta Fakultateak, Artxiboak eta Liburutegiak, eta horien funtsezko euskarria, idatziak (liburuak, eta mota guztietako dokumentu-iturriak). Historiaren erabilera politikoa, oroimenaren termino politikoarekin ere ezaguna da, etengabea izan da oroimena existitzen denetik (gertaeren manipulazioak eginez, hala nola, Qadesh-eko batailaren kontaketa ospetsuan, edo Ren izenaren inskripzioan, hilezkortasuna lortzeko, bizirik dirauen etsaiarenak ordezkatzeko, hori guztia Antzinako Egipton). Erromatarrek Damnatio memoriae delakoa ere sartzen zuten kondena judizialetan, Estatuaren etsaiaren edozein aztarna edo oroitzapen suntsitzea bilatzen zuena, bere izena aipatzeko debekua aplikatzen zuten, besteak beste.
Marivi Iturbe Etxeberria
Biografia
Miguel de Iturbe y Lasala medikuaren eta Eloísa Echeverría e Iturberen alaba zen. Urduñako Compañía de María Nuestra Señora eskolan ikasi zuen. Ondoren, Magisteritza eta Erizaintza ikasi zituen. Udal Aurrezki Kutxako Gizarte Lanetan aritu zen, 40 urtez. Deustuko Reina de la Paz adinekoen egoitzako zuzendaria ere izan zen. Gainera, 45 urtez, Etxebarri udalerriko San Antonio auzoko familia behartsuekin gizarte langile aritu zen.
Cap Negret (TRAM Alacant)
Cap Negret Alacantiko Burdinbide Metropolitarraren geltoki bat da, Altea udalerrian dagoena.
Châtenoy (Sena eta Marne)
Biztanleria
2007an Châtenoy udalerrian erroldatutako biztanleak 139 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 82 ziren, horien artean 63 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 63 pertsona aktiboetatik 61 lanean zeuden (31 gizon eta 30 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lublingo voivoderria
Banaketa administratiboa
Lublin Voivodatoa 24 konderritan banatuta dago (powiat-ak): lau hiri-eremukoak dira, eta 20 landa-eremukoak. Hauek dira konderriak, biztanleriaren araberako hurrenkeraz:
Afganistango historia
Historiaurrea
Afganistango ikerketa arkeologikoa XX. mendeko bigarren hamarkadan hasi zen, eta etengabe eten du herrialdearen ezegonkortasun politikoak, batez ere, 1978tik. Gainera, 1990eko hamarkadatik aurrera, legez kanpoko esku-hartze eta aztarnategien suntsitze gehiago izan ziren gerraren ondorioz
Saint-Laurent-sous-Coiron
Saint-Laurent-sous-Coiron Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Afganistango historia
Amanula (1919-1929)
Orduan, Amanulak, osaba Nasrullahri gailendu ondoren, aitaren boterea hartu zuen, eta osaba bere aitaren hilketan usurpatzaile eta konplize gisa salatu zuen. Amanula erreformatzaile sutsua zen, Reza Xah (Iran) eta Kemal Ataturk (Turkia) garaikideen antzera. Erresuma Batuarekin sinatutako akordioak berrikustea eskatu zuen, non potentzia europarra Afganistango kanpo harremanen kargu egiten zen Errusiaren aurkako «babesaren» eta armadarentzako diru eta material sorospenaren truke.
Mohammad Nadir xha (1929-1933)
Habibollah II.a Mohammad Nadir Kanek eta bere anaiek (Amanollahren lehengusu urrunek) maneiatu zuten. 1929ko urriaren 10ean, Habibollah II.a exekutatu egin zuten, bere 17 laguntzaileekin batera, eta, berehala, tribuen batzar batek xah aukeratu zuen Nadir Khan. Hark bere erregimenaren aurkako oposizioaren eta Habibollah II.aren aldekoen jazarpen odoltsua hasi zuen. 1931n, Konstituzio berria egin zen Amanollahk 1923an aldarrikatutakoan oinarritutakoa, baina buruzagi erlijioso eta tribal kontserbadoreak baretzera bideratua. Nadir Khan 1933ko azaroaren 8an hil zuten, eta haren 19 urteko semeak, Mohammed Zahir xha printzeak, haren lekua hartu zuen tronuan.
Zahir xha (1933-1973)
Britainiarrek utzitako hutsune politiko, ekonomiko eta teknikoa betetzeko, gobernu berriak Estatu Batuetara jo zuen herrialdeko baliabide naturalak esploratzeko eta ureztatze eta komunikazio sistemak eraikitzeko. Afganistango gobernuak pizgarri mesedegarriak eskaini zizkien AEBko merkataritza-enpresei (esaterako, kontratu oso mesedegarriak) eremu geografiko ez-emankorretan garapen azkarra lortzeko herrialdearen hegoaldean, hala nola Hilmand haranean.
Afganistan sobietar orbitan
Nur Mohammad Taraki Afganistango presidentearen ordezkapena erregimeneko «gizon indartsua», Hafizullah Amin lehen ministroarengatik ustekabean hartu zituen agintari sobietarrak, eta horiek azkar asko erreakzionatu zuten Hafizullah Amini «Sobietar Batasunaren eta Afganistan iraultzailearen arteko harreman anaikorrak garatzen jarraituko duten ziurtasuna» adieraziz.
Sobietar Batasunaren aurkako zigor politiko eta ekonomikoak
Kongresuan inflazioaren aurkako plan bat aurkeztu ondoren (gastu publikoaren murrizketarekin, kredituaren murrizketarekin eta gasolinaren gaineko zerga berriekin), Jimmy Carter Estatu Batuetako presidenteak iragarri zuen Estatu Batuek uko egin liezaiokeela arma nuklearren mugaketari buruz, SALT II, Sobietar Batasunarekin sinatutako hitzarmenari. 1980ko maiatzean, Filadelfiako ekitaldi batean, Jimmy Carterrek hitzaldi bat eman zuen mendebaldeko herrialdeei sobietarren mehatxuaz ohartarazteko, Sobietar Batasunak Gerra Hotzaren deklaraziotzat jo zuena.
Sobietarren aurkako erresistentzia Afganistanen eta mendebaldeko laguntza
Afganistanen, sobietarren kontrako erresistentzia osatzen zuten talde musulman nagusiek ziren:
Mendebaldeko iturrien arabera, sobietarren inbasiotik bi urtera, zortzi mila soldadu sobietar erori ziren Afganistango erresistentziarekin izandako liskarretan. 1985eko ekainaren amaieran, Afganistango gerrillak zioen garaipen garrantzitsua lortu zuela Panjxer haranean, 450 soldadu sobietarrek defendatzen zuten postu militar baten kontrola hartu baitzuen.
1986ko ekainean, Europako Parlamentuak Afganistango erresistentzia autoritate gisa aitortzea eskatu zuen.
Sobietar Batasunaren eta bere sateliteen porrota Afganistanen
Afganistango Armadaren dibisio batek eraso egin zion Kabulgo nazioarteko aireportuaren inguruan aparkatuta zegoen sobietar talde bati.