cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nazioarteko Balea Batzordea
Estatu bazkideak
IWC 88 estatuk osatzen dute; horien artean daude Alemania, Argentina, Brasil, Errusia, Espainia, Estatu Batuak, Frantzia, Ingalaterra, Mexiko, Peru, Txina eta Zeelanda Berria. Kanada eta Japonia ez dira bazkide.
Ro-ro ontzi
RoLo (roll-on/lift-off) ontzia
Beste itsasontzi mota hibrido bat da, arrapalak dituzten ontziak dira, ibilgailuak bizkar batzuetara sar daitezen eta beste zama lekuetara heltzeko, bakarrik garabien bitartez edo bizkarrak mugituz heldu daiteke.
Halcyon
Espezieak
Generoak 11 espezie ditu:
David Ruiz Gómez
Kirol Ibilbidea
''2020ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.''
Pirinioetako bidea
Pirinioetako bidea (Via Pirinenca, katalanez) Gure Eskuk eta Assemblea Nacional Catalanak antolatutako autodeterminazioaren aldeko ekintza jendetsua izan zen, 2022ko uztailaren 2ko gauean burututakoa.
Berthe Marx
Berthe Marx (Paris, 1859ko uztailaren 28a - Biarritz, 1925eko urriaren 11) frantziar pianista eta musikagilea izan zen. Parisko Kontserbatorioa ikasi ondoren, kontzertu izuliak egin zituen Frantzian eta Belgikan barrena. 1877an Pablo Sarasate ezagutu zuen, Bruselan, eta harrezkero elkarrekin lan egin zuten. Biek, Otto Goldschmidtekin batera, arrakasta handiko birak egin zituzten Europan eta Ipar Amerikan zehar.
Maria Tallchief
Biografia
Berriro ezkondu zen Elmourza Natirboffekin eta 1956an berriz, Henry "Buzz" Paschen-ekin ezkondu zen, Elise alabaren aitarekin- Poeta garrantzitsua izan zen: Elise Paschen Tallchief
Sare odoltsu
Sare odoltsua (Cortinarius sanguineus) Cortinariaceae familiako onddoa da.
Toxikotasuna
Pozoitsua da, eta orain hilgarria ere izan daitekeela uste da.
Alfa Romeo BAT 7
Alfa Romeo BAT 7 izeneko prototipoa Alfa Romeok 1954an eraiki zuen automobil esperimentala izan zen, BAT (Berlinetta Aeordinamica Tecnica) izeneko sortaren parte.
Silanona
Silanonen π lotura ahulak, silizioaren eta oxigenoaren p orbitalek ezin dutelako egoki gainjarri, bultzatzen ditu oligomerizatzera eta siloxanoak sortzera. Horri erantsi behar zaio Sið+ - Oð− lotura bortizki polarizatuta egotea.
Nyborg
Historia
Nyborg sortu aurretik, inguru hartan gotorleku bat zegoen Gammelborg izenarekin. 500. hamarkadan ezarri zen, eta bikingoen aro osoan erabili zen, Nyborg sortu eta bere eginkizuna bere gain hartu arte.
Amalia Avia
Amalia Avia Peña (Santa Cruz de la Zarza, Toledo, 1930eko apirilaren 23a - Madril, 2011ko martxoaren 30a) Espainiako margolari figuratiboa izan zen.
Basokonstrikzio
Fisiologia arloan, basokonstrikzioa, hodi-konstrikzioa edo hodi-uzkurdura odol-hodien (arteriak eta zainak) barne-diametroa gutxitzeak ahalbidetzen duen odol-fluxua gutxitzea da. Basokonstrikzioa eragiten duten substantziei hodi-konstriktoreakedo basokonstriktoreak esaten zaie. Basokonstrikzioaren aurkako fenomenoa basodilatazioa da.
Kiichi Miyazawa
Kiichi Miyazawa (宮澤 喜一) japoniar politikaria izan zen. Japoniako lehen ministroa izan zen 1991tik 1993ra.
Roberto Urroz
Roberto Urroz Gaztelu (Iruñea, ) nafar futbolari ohia da, atezain moduan aritzen zena.
Mario Larrea
Estatistikak
''2015eko maiatzaren 31n eguneratua. Datu ofizialak.''
Hedda Hopper
Hedda Hopper (Elda Furry jaiotzez; 1885eko maiatzaren 2a – 1966ko otsailaren 1a) zutabegile eta aktore estatubatuarra izan zen. Aktore bezala ospearen bidean mugak ikusita, txutxu-mutxuak idazteari ekin zion eta sentsazionalismoa ogibide gisa bihurtu zuen. Bere eragin-puntu gorenean, 35 milioi irakurle izan zituen. Jarduera Ez-Amerikarren Komitearen (HUAC) audientzien aldeko irmoa zen eta ustezko komunistak izendatu, eta Hollywoodeko zerrenda beltzaren defendatzaile handia izan zen. Hopperrek kotileoak idazten jarraitu zuen haren bizitzaren amaierara arte, bere lana aldizkari askotan agertu zen eta geroago irratian. Etsaitasun handia izan zuen Louella Parsons kolumnistarekin.
Sililo-eter
Sililo-eterren osagai ohikoenak hauek dira: trimetilsilil, tert-butildifenilsilil, tert-butildimetilsilil eta triisopropilsilil. Hauek oso erraz lotzen eta deslotzen zaizkio alkoxiari baldintza leunetan.
Aratz Igartzabal
Txapelketak
Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa
Luciana Aymar
Diego Maradona futbolari argentinarrarekin konparatuz, "La Maga" esaten diote, baita "Belar Hockeyaren Maradona" ere.
Argentinako hedabideetan agerraldia
Lucianak babesleekin akordioak ixteko orduan esan izan du: «Irudi bat eraikitzen laguntzeko balio berberak transmititzen saiatzen gara bi aldeek. Nire ordezkariarekin, Carlos Prunesekin (besteak beste Emanuel Ginóbiliren irudia ere kudeatzen duena), babesleak bilatzen ditugu kiroletik haratago. Nire burua, emakume gisa ere, erakusteko aukera ematen didaten enpresak aukeratzen ditugu, alegia, bere burua zaintzen duen eta entrenamendurako beti korrika egiten ez duen emakumea. Haizemailea zabaltzen eta kategoria ezberdinetan saltzen saiatzen gara».
Unibertsitate laboral
Historia
Unibertsitate laboralek, hasieratik, hezkuntza-estaldurako sistema bat eratu zuten gizarte-maila ahulenentzat, langile-populazioaren hezkuntzarako eskubidea errazteko. XX. mendearen bigarren erdian Espainiaren historiako hogeita sei urtez iraun zuten.
Xingola urdina
Xingola urdina ETAren kontrako gero eta talde gehiagok bere egin zuten, eta Jose Antonio Ortega Lararen bahiketan heldu zen, segur aski, bere eraginaren gorenera (1997). 2000ko urteetan, PPk berriz heldu zion xingola urdinari, Madrilgo bere egoitzan haren irudi erraldoi bat erakutsiz eta Iñaki De Juana ETAko presoaren esperatze baldintzak arintzearen kontra, PSOEren Espainiako Gobernuak erabakia; PSOEko agintariek, bada, haiek ere xingola urdina soinean eramanez erantzun zuten.
Azkoiengo gaztelua
Azkoiengo gaztelua Nafarroa Garaiko Argako Erriberako Azkoien udalerrian kokatutako gaztelu bat da. Erdi Aroan, X. mendeko gaztelu honek babestu zuen hiribildua. Bere kokalekua populazioa menderatzen duen haitzaren gainekoa zen, eta oraindik ere talaia bezala ezagutzen da.
Arriaga (Erandio)
Bitxikeriak
Bartzelona ko “El Poble Espanyol” aurkezpenean, Bizkai tik dagoen ordezkaria Artetxe dorretxea da.
Melissa de la Cruz
The Beauchamp Family seriea
Summer on East End seriea:
Jean-Louis Tauran
2007an, Erlijioen Arteko Elkarrizketarako Kontseilu Pontifizioko presidente izendatu zuten, eta, 2014an, Kamarlengo izendatu zuten.
Antipiretiko
Antipiretikoa, sukar-kontrakoa edo antitermikoa gorputzeko tenperaturaren beherakada azkar bat eragiten duten droga edo sendagaia (sukarraren kasuan bereziki). Hipotalamoko zentro termikoaren gain dihardute, bero-galera handiagoa eraginez, larruazaleko basodilatazioa eta izerditzeagatik. Sendagai hauetatik, gehienek eragin analgesikoa ere badute, min-sentsazioen zentroak jasotzen dituen talamo optikoa deprimitzen baitute. Sukarra modu sintomatikoan tratatzen duten medikamentuak izan ohi dira, haien kausan eragin gabe. Adibiderik ohikoenak azido azetilsalizilikoa, ibuprofenoa, parazetamola eta metamizola dira.
San Joan eliza (Azkoien)
Eraikina
Eliza horren hondamenaren ondorioz, gaur egungo San Juan parrokia eraiki zen karrika nagusian, herriaren erdian. Fabrika neoklasikoa da, 1826 eta 1833 artean eraikia, Manuel Angel Etxabarri Gasteizko arkitektoaren planoekin. Oinplano angeluzuzen xumea du, hiru nabekoa, erdikoa oso zabala eta burualde poligonal sakon batean amaitua, parrokia zaharreko erretaula nagusia aprobetxatu behar izan baitzen. Altxaerak, ordea, oso konplexuak dira, eta haiek egiten dute eliza hau eraikin benetan ikusgarria. Tenpluaren erdian, ordena erraldoiko lau zutabe toskanar daude, marmolezko imitazioz margotuak, eta haien gainean taulamendu zati batzuk muntatzen dituzte, zeharka jarrita erlaitz perimetralekin lotzeko. Ateburu horiek lau kanoi erdiren euskarri dira, eta horiek hiru habearteko eliza gurutze-formako espazio bihurtzen dute, erdian petxinen gaineko kupula bat duela. Emaitza luzetarako eta erdialdeko eskemen konbinazio burutsua da, arkitekto barrokoen gustukoa izango zena, baina monumentuaren itxura erabat neoklasikoa da, elementu arkitektoniko egokiekin, presbiterioaren kasetoi-erdiarekin eta alboko hormetako leiho terma zabalekin. Arkitektura-garbitasuna nabarmentzen dute nagusi den zuriak, eta kupulako eta burualdeko pinturak baino ez dituzte kontrastatzen. Bertan, zeru batera irekita dagoen balaustrada bat irudikatzen da, eta bere petxinetan, lau ebanjelariak; Patmoseko San Joanen misioa absideko oskolari dagokio. Hain konplexua da barrualdea, bolumen prismatiko zorrotzeko kaxa sinple batean sartuta dago, eta fatxada nagusia nabarmentzen da, bi zutabe toskanar erraldoiz osatutako arkupe solemne batekin, barnealdekoak bezalakoak.
Martha Corey
Herri-kulturan
Martha eta haren senarra Arthur Miller-en El Crisol liburuko bi pertsonaia dira (nahiz eta Marta eszenatik kanpo bakarrik agertu). 1957an eta 1996an, Miller-en lanaren bi egokitzapen zinematografikotan, Jeanne Fusier-Gir eta Mary Pat Gleason izan ziren, hurrenez hurren.
Anna Maria Bofarull
Ibilbidea
2021ean ¡No pasarán! estrenatu zuen Dolores Ibarruri eta meatzariaren emazte eta alaba izateagatik egindako prozesuari buruzko serie txiki bat.
Txipen eskasia globala
Arrazoiak
Txipen mundu mailako krisiaren arrazoia hainbat gertaeraren konbinazioa da, eta COVID pandemiaren elur-bola efektua da arrazoi nagusia. Beste arrazoi batzuk izan dira Txinaren eta Estatu Batuen arteko merkataritza-gerra eta Taiwango 2021eko lehortea.
Kaltetutako industriak
Goldman Sachs-ek egindako azterketa baten arabera, gutxienez 169 industriari eragin die mundu mailako txip-eskasiak, automobilgintza kontsumo-elektronika direnik kaltetuenak.
Gobernuak
2021eko irailaren 15ean, Ursula von der Leyen Europako Batzordeko lehendakariak "Txipei buruzko Europako Legea" aurreratu zuen Batasunaren egoerari buruzko hitzaldian. Aditzera eman zen Europako Batasunak legeria erabiliko duela erdieroaleak hornitzeko eskualde-kateetan erresilientzia eta subiranotasun handiagoa bultzatzeko.
Eva Crane
Heriotza
95 urte zituela hil zen Sloughen (Erresuma Batua).
Bridget Bishop
Epaiketa
Bishopi umeak hiltzea, zerriekin molestatzea eta gauean hainbat herritarri agertzea leporatu zioten. Hainbat 'poppets' (harapoz, orratzez eta orratzez egindako sorginkerietarako panpinak) sotoan zintzilik aurkitu zituzten.
Caravinagre
Caravinagre Iruñeko kilikia da, sanferminetako jaietako pertsonaia garrantzitsua. Iruñeko Erraldoi eta Buruhandien Konpartsaren 6 kilikietako bat da, 5 buruhandi, 8 erraldoi eta 6 zaldikorekin batera.
Fernando Buesa Fundazioa
Fernando Buesa Blanco Fundazioa 2000ko azaroaren 3an Gasteizen sortutako erakundea da, bakean, demokrazian eta aurrerapen sozialean aurrera egitea helburu duena. Fernando Buesaren omenez eratu zuten. Fernando Buesa, Jorge Díez Elorza bizkartzainarekin batera, ETAk hil zituen 2000ko otsailaren 22an.
Mosinee (Wisconsingo hiria)
Gezurrezko inbasio komunista
Mosinee inguruan errepide kontrolak ezarri ziren, liburutegia "purgatu" zen, produktuen prezioak puztu ziren kolpeak iraun zuen bitartean eta bertako jatetxeek errusiar zekale-ogia eta patata zopa zerbitzatu zituzten bazkaritarako.
2017ko Frantziako hauteskunde legegileak
Aurrekariak
Bigarren itzulian, maiatzaren 7an ospatua, Macronek bozken %66,1-a lortu zuen, Frantziako Presidentzia eskuratuz.
Gehiengo presidentziala: Errepublika Martxan! eta MoDem
Martxan!, Emmanuel Macronek sortutako mugimenduak, Biltzar Nazionalerako 577 barruti guztietan hautagaiak aurkeztea planifikatu zuen, "Errepublika Martxan!" izeneko hautagaitza aurkeztuz. Hautagai horietatik, erdia sozietate zibileko pertsonak izatea planifikatu zen, beste erdiak aurretik postu politikoren bat izan zuelarik, eta hautagai guztietatik erdia emakume izatea erabaki zen. Aurkeztuko ziren hautagaiek "pluralitate politikoa" eta "efikazia" erakutsi beharko zuten.
Eskuin parlamentarioa: Errepublikanoak (LR) eta UDI
Maiatzaren 20an, Baroinek iritzia aldatu eta Macronekin batera lan egiteko prestutasuna adierazi zuen Gobernua burutuz eta gobernuan bere alderdiko kideak sartuz. Édouard Philippe, lehen ministro izendatu izan ostean, gobernuan Errepublikanoen 3 kide sartu egin ziren. Hauteskundetara begira, Baroinek Fillonen programa berreskuratu zuen, hauteskundeak Le Penen aurkako mobilizazio bihurtu zirelarik.
Jon Buesa
Ibilbidea
1976 an obretarako Arabako Foru Aldundia ren ingeniaria zen.
Polemika
Arabako Arkaia herrian errom atar garaiko Suestatium hiriaren aztarnategian 1976 urtean egindako indusketa lanetan  Bako erromatar jainkoaren irudi bat aurkitu zen. II. mende koa da pieza. Zortzi zentimetroko zabalera eta hamabiko garaiera du. Pieza hau desagertuta egon zen 46 urtez.
William Le Baron Jenney
Biografia
1861ean, Estatu Batuetara itzuli zen Gerra Zibilean Batasuneko Armadan borrokatzeko; han ingeniari gisa aritu zen, Sherman eta Grant jeneralentzako gotorlekuak diseinatuz. Gerraren amaieran, komandante gradua zuen eta ingeniaria zen. Gerraren ondoren, 1867an, Jenney Chicagora joan zen bizitzera, Illinoisera, eta arkitektura-bulego propioa ireki zuen, merkataritza-eraikinetan eta hiri-plangintzan espezializatu zena.
1870eko hamarkadaren amaieran, astero joan zen Michigango Ann Arborrera, Michigango Unibertsitateko arkitektura programan ekiteko eta irakasteko. Hurrengo urteetan, Chicagoko Eskolako etorkizuneko liderrek (Louis Sullivan, Daniel Burnham, William Holabird eta Martin Roche) Jenneyko taldean egin zituzten arkitektura-ikaskuntzak.
San Martzial eliza (Altza)
Historia
Elizaren historian hau lauzpabost eraikinetako azkena da. Felix Elejaldek 1990ean, seigarren mendeurrena zela eta, San Martziali buruz argitaratu zuen monografian jasotzen duenez, San Martzial eliza zaharra egurrez eraiki zen -”unum oratorium lignis“- 1390 eta 1396 artean, eta XVII. mendean obrak Fabrikako Kontu Liburuan erregistratzen hasi arte, eraikinen eraikuntza-ezaugarriei buruz iritsi zaizkigun informazioak eskasak izan dira.
Sussie Pussie
Sussie Pussie (Iruñea, Nafaroa Garaia, 1998ko maiatzaren 7a) Odei Alkazar Iratxeta  drag artista nafarrak gorpuztutako pertsonaia da.
Dorothy Good
Biografia
Dorothyk (atxiloketa-ordenako akats batengatik "Dorcas" gisa idatzita) audientzia txiki bat izan zuen, eta akusatzaileek behin eta berriz kexatu ziren besoetako ziztadez. Espetxera bidali zuten 5 urte zituela, eta epaiketetan espetxeratu zuten pertsonarik gazteena bihurtu zen. Bi egun geroago, Salemeko funtzionarioek bisitatu zuten. Amak eman zion suge baten jabea zela, harekin hitz egin zuela eta bere hatzaren odola zurrupatu zuela esan zuen.
Brontë familia
Patrick Brontë, aita
Patrick Brontëk apaiza gisa lan egin zuene, bikarioaren funtzioa betetzen. Bere maila "curate"arena zen. Arthur Wellesleyren, Wellingtongo lehen dukearen zale amorratua zen eta harek bezela bizitza osoa gorbata zuri handi bat eramango zuen, bere janzkeraren ezaugarria izanik. Brontë familia ideologikoki oso kontserbadorea zen, aitarengandik hasita. Haien ustez Aitasantua Satan bera zen eta, sarritan, elizaren gaien inguruko eztabaidetan parte hartu zuen, beti jarrera atzerakoiak defendituz. Elizabeth Gaskell idazleak gizon hipokondriako eta misantropo gisa deskribatu zuen. Dena dela, bere jarrera bere alabekin irekia izan zen: haien ikasketaz kezkatu zen eta Cowan Bridge eskolara bidali zituen.
Jon Olivares
Jon Olivares (Madril, 1988ko urriaren 25a) hezitzaile eta antzezle euskalduna da.
Elizabeth Hubbard (Salemeko epaiketak)
Biografia
William Griggs doktorearen hamazazpi urteko zerbitzari umezurtza zen Hubbard, eta Bostonetik ekarri zuen, Isaac Griggs semea hil ondoren. William Griggsen emaztearen senidea zen. Jakintsuek bere 'lotura' edo aflizioaren jatorria Griggsen etxean zuen posizioarekin erlazionatzen dute. Griggsen zerbitzari gisa, medikuak aztikeriak diagnostikatu zituen hasieran.
Epaiketako testigantzak eta ondorioak
Hubbard-ek lehen atakea 1692ko otsailaren 1ean izan zuen. Adina zela eta, zin egin zuen salatzaile nagusiena izan zen, eta akusazioak legezko egoerara eraman zituen. Sarah Osborne eta Sarah Good sorginkeria praktikatzeaz salatu zituen lehenengoetako bat izan zen. Essex konderriko sorginkeria-krisian, berrogei lege-salaketa aurkeztu zituen hainbat torturatzaileren aurka, eta hogeita hamabi aldiz testigantza eman zuen. Azken testigantza 1693ko urtarrilaren 7an izan zuen.
Betty Parris
Aurrekariak
Haren aita, Samuel Parris, Salemeko Elizaren ministroa zen. Haren ama, Elizabeth, hil egin zen epaiketen ondoren. Neba zaharragoa zuen, Thomas, eta ahizpa txikia, Susannah. Etxean bizi ziren, halaber, Abigail Williams lehengusu umezurtza eta Tituba eta John Indian esklabo-bikotea. Salemen bizi ziren 1688an, Samueli herriko elizan ministro berri deitu ziotenean.
Marmoladako serac-jausia
Marmoladako serac-jausia izotz-erortze handi bat izan zen, Marmolada mendian gertatu zena, Italiako Dolomitetan, 2022ko uztailaren 3an. Punta Rocca tontorrera igotzeko bidean gertatu zen, Marmoladako glaziarreko serac bat apurtu zelarik, eta hainbat mendizale harrapatu zituen azpian; 9 lagun hil ziren, 7 zauritu eta lau desagertu.
Hiriko
Sorrera
Massachusetts Institute of Technology (MIT) Media Lab-ek 2003az geroztik garatutako ΚCar proiektuaren inplementazio komertziala izan behar zuen, eta MITen zenbait patente martxan jarri behar ziren modeloan. Hiriko izen euskalduna jarri zioten hirietan erabiltzekoa behar zuelako. Afypaida izeneko elkarte bateko bultzatu zuen proiektua, izatez irabazi asmorik gabeko erakundea behar zuena.
Hiru bertsio garatuko zirela iragarri zen: Fold mikroautomobila; Alai, kabriolet bat; eta Laga, kamioi txiki bat. 2012ko uztailean, aurre-ekoizpena hasten zela iragarri zen, 20 auto egiteko helburuarekin.Hirikok 120 km-ko irismena izan behar zuen, elektronikoki kontrolatutako gehieneko abiadura 50 km/o izen behar zelarik.
Garapena, porrota eta iruzurra
2012ko urtarrilean, Europako Batasuneko Batzordearen egoitzan aurkeztu zen Hiriko bat Bruselan, eta José Manuel Durão Barroso Batzordeko burua autoan ere jarri zen, baina orduko hartan ez zuten martxan jarri.
Produkzio komertziala 2013ko bigarren hiruhilekorako aurreikusi zen, 2014. urtean autoak merkatuan salgai jartzeko helburuarekin, prezioa 12,500 €-koa izango zen prezio batean, gehi baterien alokairutako tarifa batzuk. 2013ko maiatzean, Hiriko partzuergoak jakinarazi zuen proiektuak zailtasunak zituela finantziazio falta zela eta, eta hortik aurrera produkzioa eten zen. Probako ibilgailu bat eta bi gailu partzial baino ez ziren egin.
2015. urtean epaitegietara eraman zituzten proiektuan parte hartzen zuten sei enpresaburu. iruzurra egin zutelakoan, jasotako laguntza publiko gehienak proiekturako baino poltsikorako izan zirelakoan. Espainiako Gobernuak 14.7 milioi euro inbertitu zituen poriektuak, eta Eusko Jaurlaritzak 2.7 milioi.
Jim Simons
Biografia
Simons, emaztearekin Manhattan eta Long Islandeko egoitzetan bizi dena, hiru seme-alabaren aita da.
Julio Ibarra
Ibilbidea
Aurkezle lanak utzi zituen, Bilboko Metroa ren komunikazioa eta marketing arduradun izenatu zutenean.
Isabel Quintanilla
Isabel Quintanilla (Madril, 1938ko uztailaren 22a - Brunete, 2017ko urriaren 24a) Espainiako errealismo berriaren artista bisuala izan zen, Madrilgo nuevo realismo izenaz ezagutzen den talde bateko kide, hain zuzen. José Antonio Quintanilla Pardo Armada Errepublikanoko komandantearen alaba izan zen, 1941ean erregimen frankistak Campo de Valdenocedan (Burgos) eraila.
Lanak
Parte hartu zuen erakusketa kolektiboen artean, nabarmentzekoak dira Londresko Marlborough Galeria, Madrilgo Prado Museoa eta Espainiako errealismoaren belaunaldi berriari buruzko Leandro Navarro Galeriak antolatutako erakusketak.
Sarah Good
Epaiketa
1710ean, William Good-ek arrakastaz demandatu zuen Auzitegi Nagusia, Sarah emazteari eta Dorothy Good (Dorcas Good) lau urteko alabari egindako osasun eta buruko kalteengatik. Azkenean, hogeita hamar libera esterlina jaso zituen, epaiketen biktimen familiei emandako kopuru handienetako bat.
Dorcas Good, Sarah Good-en lau urteko alaba, Salemgo sorgin-epaiketetan sorginkeria-karguak zirela-eta, espetxeratu zuten lagun gazteena izan zen.
Bernardino Machado
1903an Portugalgo Alderdi Errepublikanoan sartu zen eta errepublikaren aldarrikapenaren alde lanean hasi zen. 1910ean errepublika aldarrikatu zenean Kanpo Arazoetako ministro izendatu zuten, eta 1911n ez zuten presidente hautatu. Portugalgo lehen enbaxadorea izan zen Brasilen, 1913tik 1914ra.
Sare orrigorri
Deskribapena
Hanka: Normalean luzanga, bihurri samarra eta oinarrian lodixeagoa. Hori-kromo kolorekoa da eta luzetarako fibrilla ilunagoak izaten ditu.
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean ateratzen da, koniferoen basoetan eta urkien azpian, leku heze eta zingiratsuetan. Haritzen eta gaztainondoen azpian ere bai.
Banaketa eremua
Europa, Ipar Amerika.
Galanperna zuri
Deskribapena
Hanka: Nahiko laburra, zilindrikoa, baina lodiagoa oinarrian, hasieran betea eta gero hutsa. Zurixka da eta, goiko aldean, mintzeko eraztun bat dauka, zuria eta nahiko iheskorra.
Etimologia: Lepiota hitza grezierazko "lepis" "lepidos" hitzetatik dator eta "oús" eta "otós ear" hitzetatik, kapela esan nahi duena. Ezkatadun kapela duen onddoa. Naucina epitetoa latinetik dator, "naucum" hitzetik, txikia esan nahi du. Bere neurriengatik.
Sasoia eta lekua
Udaberri amaieratik udazkenera arte, belardietan, lorategietan, landatutako lurretan, etab., basoan ez. Baso hezeetan irteten dute batez ere Amanita hilgarriak.
DjVu
DjVu ("déjà vu" frantsesez bezala ahoskatzen da) dokumentu eskaneatuak gordetzeko diseinatutako fitxategi formatu ireki bat da, batez ere testu mota bat baino gehiagoren konbinazioa duten testuak gordetzeko eta partekatzeko erabiltzen den formatua da. Formatu honetan ilustrazio edo marrazkiak dituzten testuak, irudi indexatuak eta argazkiak dituztenak gorde daitezke, fitxategi astunegiak sortu gabe. Formatu ireki honek teknologia hauek erabiltzen ditu, besteak beste: testuko irudi-geruza, hondo-irudiak bereizteko aukera, karga progresiboa, kodetze aritmetikoa eta lossy konpresioa irudi bitonaletarako (irudi monokromoetarako). Horri esker, kalitate handiko irudiak eta irudi irakurgarriak gutxieneko espazio batean gorde daitezke. Fitxategi mota hau testu zaharrak-eta webguneetan eskuragarri egon daitezen eta partekatzeko erabili ohi da.
Christiane Amanpour
Biografia
Amanpour Amerikako Estatu Batuetara joan zen Rhode Islandeko Unibertsitatean kazetaritza ikastera. Han zegoela, WBRU-FMko albiste-sailean lan egin zuen. NBC Providenceko WJAR afiliatuarentzat ere lan egin zuen, grafiko elektronikoen diseinatzaile gisa. 1983an, Amanpour summa cum laude unibertsitatean graduatu zen eta Phi Beta Kappa B.A. batekin.
DjVu
DjVu PDF baino fitxategi txikiagoak eskaneatutako dokumentu gehienetarako hornitzeko sustatu da. DjVuren garatzaileek jakinarazten dute koloretako aldizkarien orriak, 40 kB eta 70 kB artean, konprimitzen direla, zuri-beltzeko dokumentu teknikoak 15 kB eta 40 kB artean konprimitzen direla, eta eskuizkribu zaharrak 100 kB inguruan konprimitzen direla; JPEG irudi on bakoitzak 500 kB-tik gora behar izaten ditu normalean. PDF formatua bezala, DjVu formatuak OCR testu-geruza bat izan dezake, eta horrek kopia eta itsatsi eragiketak eta testu-bilaketak egitea errazten du.
Christiane Amanpour
Biografia
1990ean, Golkoko Gerra eta Bosniako Gerraren berri eman zuen, baina Sarajevori buruz emandako bertsioaren ondorioz bere objektibotasuna zalantzan jarri zen, hark hauxe erantzun zien:"'Egoera batzuetan ezin da neutrala izan, neutral bazara, konplizea zara eta. Objektibotasunak ez du esan nahi denak berdin tratatu behar direnik. Alde bakoitzari audientzia bat ematea esan nahi du'. "Gerra hauekin ospea izan zuen Amanpourrek.
Rocío Vitero Pérez
Ibilbide profesionala
Gizarte politikak gainbegiratzen aditua da eta adineko pertsonen egoitzetan eta presoen gizarteratzean laguntzaile gisa lan egin du. Aterpe Udal Zentroko arduraduna izan zen, gizarte-bazterketako egoeran dauden pertsonentzako Gasteizko harrera-zentroan, eta Arabako Hiesaren Aurkako Batzordeko kudeatzailea da. EAPN Euskadiko (Pobreziaren eta Gizarte Bazterketaren aurkako Europako Sarea) lehendakariordea izan zen, eta gizarte- eta boluntario-mugimenduetan parte hartu du.
Dorcas Hoar
Epaiketa
Dorcasen azterketa 1692ko maiatzaren 2an egin zen. Epaiketaren zain zegoela, sorginkeria-ekintzak aitortu zizkion Hoarrek Jonathan Lovetti, Jonathan eta Bethiaren (Rootes) semeari, Jonathan bere amona, Susannah Rootes, bisitatzera joaten zenean. Sorginkeria leporatu zioten eta epaiketaren zain zegoen. Jonathanek aitorpen hori Hoarren epaiketan frogatzat erabili zuen. Hoar errudun deklaratu zuten.
Sesshū Tōyō
Biografia
Hamabi edo hamahiru urte zituela, Shοkoku-ji tenpluan monje sartu zen, Kyoton. Shοkoku-ji tenpluak harreman estua izan zuen Muromachiren gobernuarekin, tenpluaren jarraitzaile nagusiak Ashikaga gobernariaren familiaren parte baitziren. Tenshō Shūbun-en ikaslea izan zen, zeinak tinta beltzaren maisua zen.
Joseph Ward
Joseph George Ward (Melbourne, 1856ko apirilaren 26a - Wellington, 1930eko uztailaren 8a) zeelandaberritar politikaria izan zen. Zeelanda Berriko lehen ministroa izan zen 1906tik 1912ra eta 1928tik 1930era.
Prana
Yoga eta hinduismo arloan, prana (प्राण) arnasturiko airea edo indar bitala esan nahi du. Errealitatea maila guztietan iragazkortzen du, baita bizigabeko materia ere. Literatura hinduan, prāṇa Eguzkian sortu eta elementuak lotzen ditu.
Barbara Walters
Ibilbidea
Walters aurkezle gisa erretiratu egin zen 2014ko maiatzaren 15ean. Erretiratu zen arren, Walters aurkezle gonbidatu gisa itzuli zen 2014 eta 2015 bitartean.
Erretiroa
2015ean, Escándalos americano en Investigation Discovery serie dokumentala aurkeztu zuen Waltersek.
Bizitza pertsonala
2010eko maiatzaren 10eko The View atalean, Walters-ek jakinarazi zuen bihotzeko kirurgia irekia egingo zitzaiola bihotz-balbula akastun bat ordezteko: aorta-balbula, odola bihotzetik gorputzaren gainerakora ponpatzen duena. Ondoren, Cindi Berger bozeramailearen adierazpen baten arabera, Waltersen bihotz-balbula akastuna finkatzeko prozedura arrakastatsua izan zen, eta medikuak gustura geratu ziren kirurgiaren emaitzekin. [beharrezko Walters 2010eko irailean itzuli zen lanera The View-era.
Epsilon Euskadi ee1
Historia
Epsilon Euskadi ee1 erako bi auto eraiki ziren. Debuta egin zuen batek 2008ko Kataluniako 1.000 km-en lasterketan, Ángel Burgueño k eta Miguel Ángel de Castro k gidatu zutelarik, 32. postuan amaituz.
Le Mans erako sasoi hartan, Epsilon Euskadik bi puntu baino ez zituen jaso Spako 1.000 km-etan zeinean hamaikagarren amaitu zuen proba sailkapen orokorrean, eta zazpigarren bere kategoria propioan, 133 bira osatuz.
Carlo Blasis
Carlo Pasquale Francesco Rafaele Baldassare de Blasis (Napoli, 1803 - Cernobbio, 1878), ballet maisu, koreografo eta dantzari italiarra zen.
Sarah Cloyce
Salemgo epaiketak
Sarahk aukera bat eskatu zion epaimahaiari errugabea zela frogatzen zuen ebidentzia aurkezteko.
Dovhenkeko gudua
Dovhenkeko gudua Ukrainako Indar Armatuen eta Errusiar Federazioko Indar Armatuen artean gertatutako gudu bat da, Izium hiritik hiritik 20 kilometrora, hegoalderantz, kokaturiko Dovhenke herrixkan eta Ukrainako ipar-ekialdeko erasoaldiaren zein ekialdeko erasoaldiaren parte den Donbasseko guduaren baitan gertaturikoa.
Aurrekariak
Dovhenke herri txiki bat da, Kharkiv eta Donetsk Oblasten arteko mugan kokaturikoa. 2022ko otsailaren 24an, Errusiak Ukraina inbaditzen hasi zuen, 2014. urtean hasitako Errusia eta Ukrainaren arteko gerraren gorakada handi batean. Inbasioak, Bigarren Mundu Gerratik geroztik, Europa-mailako errefuxiatu-krisi handiena eragin zuen, 6.5 milioi ukrainar baino gehiago herrialdetik ihesi egin baitzuten; bai eta herriaren herena lekualdatua izan ere.
Aipatutako inbasioaren testuinguruan, apirilaren 1ean, Ukrainako Armadak baieztatu zuen Izium hiria errusiarren kontrolpean zegoela. Hurrengo egunean, Ukrinformen egindako elkarrizketa batean, Iziumeko de iure alkateorde den Volodymyr Matsokinek esan zuen hiriko bizitegi-eraikinen %80a suntsituak zirela, bai eta [hirian] ez zegoela elektrizitaterik, berogailurik edo urik.
Mana (Biblia)
Bibliako Irteera liburuan mana gauero eta goizero agertzen zela ihintza desagertu ondoren, eta eguzkiaren beroak urtu baino lehen jaso behar zela esaten dute. Zenbakien arabera, gauez ihintzarekin iristen zen. Mana martorriren antzeko hazi moduko bat bezala deskribatzen dute, kolore zurikoa, eho eta laberatu ondoren eztiarekin egindako olaten antza zuena, nahiz eta Zenbakietan indiar mirraren kolore berekoa izan eta opiletako batzuk olioztatutako opilen zapoera zutela gaineratu.
Borivske
Borivske (ukraineraz: Борівське) edo Borovskoie (errusieraz: Боровское) giza kokagune bat da, Sievierodonetsk Raionean (barrutia) kokatutakoa, Ukrainako ekialdeko de iure Luhansk Oblastean, Luhansk hiriaren erdigunetik 64 kilometrotara, ipar-mendebaldera.
Demografia
Jatorrizko hizkuntzaren banaketa 2001eko 2001eko Ukrainako Erroldaren arabera:
Azido barbituriko
Ondoren, azido malonikoa dietilozko malonatuak ordezkatu du.
Lúcio Lara
Lúcio Rodrigo Leite Barreto de Lara (Caála, 1929ko apirilaren 9a - Luanda, 2016ko otsailaren 27a) angolar fisikari, matematikari, politikari eta irakaslea izan zen. Angolako jarduneko presidentea izan zen Agostinho Neto hil zenetik José Eduardo dos Santosek kargua hartu zuen arte.
Syrotyne
Syrotyne (Сиротине) giza kokagune bat da, Sievierodonetsk Raionean (barrutia) kokatuta, de iure Ukrainako ekialdeko Luhansk Oblastaren parte.
Delfín Tu Salsero
Biografia
Dominikar Errepublikan jaio zen Sánchez Ramírez probintzian, Cotuí hirian, 1981 eko uztailaren 24an. Gurasoak dominikarrak ziren, eta bere anai-arrebetan gazteena da. Musika erromantikoa entzuten hasi zen nerabezaroan, zehazki [salsa] generoan, eta abestiak konposatzen hasi zen. Heldutasunera iritsi zenerako, musikari buruz gehiago ikasten ari zen. Elektrizista eta hoteleko harreragile gisa lan egiten zuen, ingelesez hitz egiten aditua izanik. Gaur egun harreman sendoa du eta horrekin bi alaba ditu. Bere gurasoak 2020 eta 2021 urteetan hil ziren.
Dovhenke
Dovhenke (Довгеньке) edo Dolgenkoie (errusieraz: Долгенькое) Izium Raionean –Kharkiv Oblastean, beraz– kokaturiko Ukrainako herrixka bat da; egun, Oskil herri-hromadaren parte da, Ukrainako hromadaetako bat, 850 biztanlerekin.
Eba Gaminde Egia
Bake-epaile
Mungiako Bake-epailea da 2012tik. Lehenengo agintealdia 2012-2016. Bigarren agintealdia 2016-2020. Hirugarren agintealdia 2020-2024.
Itsasoko Piztia
Itsasoko Piztia (The Sea Beast) 2022ko Chris Williams estatubatuar zinema zuzendariaren animaziozko filma da. Netflix streaming plataformak euskarara bikoiztutako lehen filma izan zen. Bilboko Mixer enpresa arduratu zen filma bikoizteaz.
Huliaipoleko gudua
Huliaipoleko gudua Errusiako Indar Armatuen eta Donbasseko indar separatisten eta Ukrainako Indar Armatuen arteko gatazka militarra da, 2022ko martxoaren 5ean hasitakoa eta, egun, martxan dirauena.
The Cat in the Hat
Geiselek, haurtzaro goiztiarreko alfabetatzearen inguruan eman zen debatearen erantzun moduan idatzi zuen liburua. Izan ere, garai hartan Estatu Batuetako liburu alfabetizatzaile edo "primer" tradizionalak ez ziren oso eraginkorrak, adibidez Dick eta Jane-en istorien kasua.
Muki-sare hankanabar
Nahasketa arriskua
Cortinarius mucifluus delakoarekin, honek kapela meheagoa, kanpai formakoa eta ertza ildaskatua du. Baita Cortinarius mucosus espeziarekin ere, hau ere oso likatsua da eta kaoba koloreko kapelarekin eta ertz laranjarekin.
Maria da Conceição
Maria da Conceição (Säo Paulo, Brasil, 1798an exekutatua), ustezko sorgin brasildarra izan zen.
Kristján Eldjárn
Arkeologia ikasi zuen Kopenhageko Unibertsitatean eta Islandiako Unibertsitateko irakaslea izan zen. Islandiako lurperatze paganoei buruzko ikerketa batekin doktoratu zen. 1947tik 1968ra Islandiako Museoko zuzendaria izan zen.
NBE Emakumeak
NBE Emakumeak-en helburuak eta lanak
Mundu osoko emakumeen eta nesken eskubideak ahaldundu eta gauzatzeko helburua lortzeko, 2018-2021 Plan Estrategikoari jarraiki, erakundearen zeregin nagusien artean:
Cardhu
Cardhu, Eskoziako gaeleraz "Harri beltz", Eskoziako Speyside eremuan ekoitzitzen den whisky marka bat da, Cardhu destilategia Moray eskualdeko Archiestown herritik hurbil dago.
NBE Emakumeak
Batzorde Betearazlea
Batzorde Betearazlea ECOSOCek hiru urterako hautatutako berrogeita bat kidek osatzen dute. Irudikapen espazioen banaketa irizpide honen arabera esleitzen da:
Joe Hisaishi
Biografia
1998ko Neguko Olinpiar Jokoa paraolinpiarrei musika jarri zien.
Suger (musika taldea)
Ibilbidea
Baxu joleak taldea utzi eta gero taldea hirukote bezala geratu da, izan ere, baxu baxu jole bila dabiltza.
2022ko apirilean, Gaizka Serrano baxu jolearen laguntzaz, bosgarren abesti bat argitaratu zuten “El Último Trago” izenpean, Berrizko Lorentzo Records estudioan grabatuta.
"Soroll":
2021eko apirilaren 4an argitaratutako taldearen lehenengo maketa. Maketaren izenak berezko esanahia dauka, katalanetik itzulirik "zarata" baiteritzo.
Taldeak duen beste zutabeetako bat agertzen da abesti honetan, euskal  instrumentuari omenaldia eginez albokaren deiadarraz gidatutako abestia, rock and roll doinuekin fusionatuta.
Sugerreko taldekideek rock and roll klasikorantz hurbilketa egiteko saiakuntza batean sortu zuten, bertan antzeman daitezkeen pianoaren hotsek lagundurik.
Margaret Scott (Salemgo epaiketak)
Epaiketa
Mary Danie Haren kontra aurkeztutako froga asko bost edo hamar urte lehenago gertatutakoetatik zetozen. Phillip eta Sarah Nelsonek adierazi zuten Robert Shilleto —ordurako hila zen, eta, beraz, ezin zuen esan edo ukatu istorioa— behin eta berriz kexatu zela Margaret sorgin bat zela eta hil arte atsekabetu zuela. Jonathan Burbank, Daniel Wycomb kapitainak eta Frances Wycombek frogatu zuten Margaret Burbanken etxera etorri zela, arto eske. Burbankek hasieran eskatu zion zain egoteko berak bere landatik berreskuratu arte, baina bera tematu zenean, emazteak zerbait eman zion. Geroago, zelaitik arto gehiago biltzera joan zenean, idiek ez zuten mugitu nahi izan, eta hori Margareten eraginari egotzi zion. Era berean, Thomas Nelsonek adierazi zuen Margaret egur bila behin eta berriz etorri zela zor bat kitatzeko. Ezetz esan ondoren, bere bi behi hil egin ziren, eta berak eta bizilagunek naturaren kontrakotzat hartu zuten. Ondorioz, Margaret sorgina zela ondorioztatu zuen.
Ondorioak
Margaret Scottek oroitzapenezko banku bat du Salem Witch Trials Memorialen, exekutatu zituzten gainerako gizon eta emakumeekin batera. Arthur Millerrek, El crisol, judizioetan oinarritutako liburua idatzi zuenak, eskaintzan hitz egin zuen, Elie Wiesel Nobel saridunaren antzera. Rowleyn ere badu harrizko monumentu bat han bizi baitzen.
Isabel Azkarate
Biografia
Bette Davisen azken argazki-saio publikoa izango zena egin zuen, Donostiara iritsi zenean, 1989an Donostiako Zinemaldiak emandako ibilbide osoko Donostia saria jasotzeko. Saio horretatik aktorearen argazki ikoniko bat nabarmentzen da, erretzen ari zela, kopa batekin eta beltzez jantzita.
Sima Sami Bahous
Biografia
1956ko ekainean jaio zen. Jordaniako Unibertsitatean literatura ingelesezko lizentziatura, Essex-eko Unibertsitateko literatura eta antzerkiko maisutza eta Indianako Unibertsitateko komunikazio- eta garapen-doktoretza ditu.
1994tik 1995era UNICEFeko komunikazio-burua izan zen Amanen, eta 1996tik 1997ra garapen-aholkularia Munduko Osasun Erakundean, Saná-n. 1997an Jordaniara itzuli zen, Hussein I.a Jordaniakoa eta Noor Jordaniakoa Fundazioen zuzendari exekutibo gisa jarduteko, 2001. urtera arte. Ondoren, Hashemita Gortearen komunikabide eta informazio buru izan zen Abdullah II.a Jordaniakoa erregearentzako.
George Jones
Azken 20 urteetan "bizirik dagoen country abeslaririk handiena" bezala ezagutzen zen. Bill C. Malone country-ko ikerlariak honakoa idatzi du: "Abesti batek kontsumitzen dituen bizpahiru minutuetan, Jones hain erabat murgiltzen da bere letretan eta transmititzen duen aldartean, non entzuleak nekez saihets dezake antzeko moduan parte hartzea".
Sariak
2008an, artista independenteen karreraren aldeko Musika Independentearen zortzigarren lehiaketako epaimahaiko parte izan zen.
Brita Zippel
Aurrekariak
Brita Zippel familia aberats batean jaio zen. Aita alemaniar jatorrikoa eta pilota-kiroletako maisua zen, eta "Lilla Bollhuset" sortu zuen, goi-mailako kiroletarako eraikina. Haren bi nebak gorteko zaldunen eta Karlos XI.a erregearen kirol irakasleak izan ziren.
Liudmila Turistxeva
Biografia
Handik aurrera, mundu mailako gimnasian nagusitu hainbat urtez, 1975ean Nadia Comaneci agertu zen arte.
Rebecca Nurse
Rebecca Towne Nurse (edo Nourse), jaiotzez Rebecca Towne Blessing (Great Yarmouth, 1621eko otsailaren 21a - Salem (gero Danvers), Massachusetts, AEB, 1692ko uztailaren 19a)  Ingalaterra Berriko Massachusettseko Badiako Probintziako gobernuak 1692an Salemgo sorginkeria prozesuan urkatu egin zuen. Francis Nurse komunitateko kide errespetatuaren emaztea zen.
Janet Horne
Biografia
Epaiketa oso azkar egin zen; sheriffak bi errudunak epaitu zituen eta sutan erretzeko agindu zuen. Alabak ihes egitea lortu zuen, baina Janet biluztu egin zuten, breaz gorputza igurtzita herrian zehar upel baten paseiatu zuten eta gero bizirik erre zuten. Janet exekutatu eta bederatzi urtera, sorginkeria egintzak indargabetu egin ziren Eskozian.
Sri Lankako Alderdi Komunista
Historia
Gaur egun, alderdiak bi ordezkari ditu Parlamentuan, eta Sri Lanka gobernatzen duen koalizioko kide da.
Lourdes Pérez
Ibilaldia
2022an bere lehen liburua idatzi zuen, Déjame que te cuente izenekoa.
Nikolai Roerich
7.000 oihal baino gehiago margotu zituen (horietako asko mundu osoko galeria ospetsuetan daude), eta hogeita hamar literatura-lan baino gehiago idatzi zituen. Instituzio artistiko eta zientifikoen eta monumentu historikoen babesari buruzko nazioarteko akordioaren bultzatzaile izan zen («Roeritx Ituna» deritzona), eta kultura babesteko nazioarteko mugimenduaren sortzailea. Inspirazio teosofikokoko Agni Yoga Elkartea sortu zuen. Bere ideiek Errusiako New Age mugimenduaren sorreran eragina izan zuten.
Anna Göldin
Historia
Justiziarekin arazoren bat izan ondoren, Johann Jacob Tschudi (1747-1800) medikuaren familiaren zerbitzura jarri zen eta haren bost alabez arduratu zen. Zortzi urteko bigarren alaba, Anne-Miggeli, sorgindu izana leporatzen zioten. Zurrumurruek zioten behin baino gehiagotan orratzak aurkitu zirela neskatilaren esne-ontzian. Anne-Miggeliren ogian ere orratzak aurkitu zituzten, baita Susanna izeneko alabaren katiluan ere. Anne-Miggeli gaixotu egin zen Göldin etxetik bota ondoren. Lekukoen arabera, sukarra eta konbultsioak zituen. Neskak odoleztatutako orratz bat bota zuela baieztatzen zen eta orratzak ateratzen zitzaizkiola egunero ahotik.
Cortinarius salor
Deskribapena
Kapela: 3 eta 8 cm arteko diametrokoa, hasieran hemisferikoa, gero ganbila eta azkenik laua. Gainazala leuna, likatsua, mingotsa ez dena, morea, okre kolorerako joera du, batez ere erdian.
Hanka: Likatsua, zilindrikoa edo klabiformea, 4-12 x 0,5-2 cm-koa, kapelaren kolore berekoa, baina esporak direla eta goiko aldean okrez tindatutako gortina hondarrekin eta oinarria mehetua dagoen erraboil batekin.
Aimée Rapin
Biografia
1892an Genevan kokatu zen, Philippe Plantamour eta Nicolas Théodore de Saussureren erretratuak margotzeko agindu zion Hiriak, eta Lausanako Arte Ederren Kantonamendu Museoak Gustave Doreten erretratua gorde zuen. New Yorkeko eta Ottawako museoek ere beren obrak gordetzen dituzte.
Tarragonako Arkeologia Museo Nazionala
Gaur egun okupatzen duen eraikinera 1960 an aldatu zen. Eraikin berri bat da, museo izateko sortua eta harresi erromatarreko horma-atal baten gainean eraikia. Kudeaketari dagokionez, Kataluniako Generalitatearen Kultura Sailaren mendera igaro zen 1982 an, Autonomia Estatutua onartu eta eskumenak eskualdatu ondoren. 2003 az geroztik, Kataluniako Arkeologia Museoarekin batera, Arkeologia Museoen Erakunde Autonomoaren parte da, zeina Kataluniako ondare arkeologikoaren ikerketa, kontserbazio eta zabalkundeari lotutako ekimenak ahalik eta gehien bultzatzeko eta koordinatzeko helburuarekin sortu baitzen.
Narbona Dacal
Inkisitoriala eta epaia
1498ko otsailaren 12an hasi zen Cenarben Narbonaren aurkako Inkisizio-prozesua, eta delitu hauek egotzi zizkioten:"'Dize el dicho procurador fiscal que la dicha denunciada, usando del dicho officio de bruxa, ha dado pozonyas a muchas personas y a otras fazía fetillerías y sortilegios, por loqual algunas de las dichas personas morían y otras quedavan baldadas, otras ladravan en la Yglesia y en otras partes como perros y otros animales, y otras vezes estando en la Yglesia no veyan el Corpus quando se alçava y si lo veyan lo veyan muy negro y todo esto prevenía a causa de los fetillos y pozonyas que la dicha demandada ha dado y dava a la[s]dichas personas. Y esto es verdad'."Zaragozako Artxibo Historiko Probintzialean gordeta dagoen Narbonaren aurkako prozesuaren espedientearen arabera, sorginkeria delituagatik sutan hiltzera kondenatu zuten, eta Aljaferiaren Jauregian erre zuten.
Innokenti Smoktunovski
Zinema ibilbidea
Smoktunovski, publiko zabalagoarentzat, Yuri Detotxkin gisa egin zen ezaguna Eldar Riazanov-en Beware of the Car (1966) satira detektibean, aktorearen dohain komiko bikainak agerian utzi zituena. Geroago, Piotr Ilitx Txaikovskiren papera antzeztu zuen Txaikovski (1969) obran; Osaba Vania-rena Andrei Kontxalovskiren Txekhoven antzezlanaren pantaila-bertsioan (1970); narratzailearena Andrei Tarkovskiren Ispiluan (1975), agure baten papera Anatoli Efrosen On Thursday and Never Again filmean (1977), eta Salieri-rena Aleksander Puxkinen antzezlanetan oinarritutako Mikhail Stxweitzerren Tragedia txikiak lanean (1979).
1990ean, Smoktunovskik Nika saria irabazi zuen aktore onenaren kategorian. 1994ko abuztuaren 3an hil zen, sendategi batean, 69 urte zituela. 4926 Smoktunovskij planeta txikiari bere izena eman zioten.
Faith Hill
1992-1997: country musikan arrakasta
Bere lehen albuma Take Me as I Am izan zen, 1993an; diskoak ongi funtzionatu zuen, eta country musikako salmenta-zerrendetan postuak igotzen hasi zen, hein handi batean, Erma Franklinen "Wild One" abestiaren bertsio baten arrakastari esker. Piece of my heart abestiaren bertsioak aldiz, berretsi egin zuen diskoaren arrakasta, eta Estatu Batuetako country musikako lehen postuetara iristea lortu zuen 1994an.
2005-2006: country musikara itzulera
2006ko apirilean, Hill eta Tim McGraw berriro abiatu ziren Soul2Soul II Tour 2006 izeneko bira bateratuan. Bira hau country musikaren birarik handiena izan zen, eta $89 milioi dolarreko kostua zuen. Faithen bira honetako taldea musikari hauek osatzen zuten:
Paltamo
Paltamo (suedieraz Paldamo) Finlandiako udalerri bat da, Kainuu eskualdean kokatua. Azken urtetan biztanleriaren kopurua jaisten ari da. Izenak «galipot-potea» esan nahi du.
Ezaugarriak
2004an, 4.219 biztanle zituen, eta 1.138,98 km² inguru; horietatik 215,57 km² ura dira (biztanleria-dentsitatea: 4,6 biztanle km²koa da). Udalerria elebakarra da finlandieraz, eta bi azpi-erakunde ditu: Kontiomäki eta Paltamo. Kontiomäkik 600 biztanle inguru ditu.
Mary Bradbury
Mary Bradbury, jaiotzez Mary Perkins Gater (Warwickshire, Ingalaterra, 1615eko irailaren 3a - Ipswich, Massachusetts, AEB, 1700eko abenduaren 20a) Salemgo sorginkeria prozesuan kondenatua izan zen Ingalaterra Berri kolonialean, baina exekuziotik ihes egitea lortu zuen eta urte batzuk geroago hil zen, laurogeita bost urte zituela.
Eglantyne Jebb
Biografia
1922ko martxoan, helduek haurrengan dituzten erantzukizunak idatzi zituen Estatuaren edo esku-hartze pribatuaren bitartez asetu behar zirenak. 1924ko Ginebrako Deklarazioaren sustatzaile nagusietako bat izan zen, 1959ko Haurren Eskubideen Deklarazioaren oinarria izan zena, hain zuzen ere.
NGC 7318
NGC 7318 talkan dauden bi galaxiaz osatutako taldea da (NGC 7318a eta NGC 7318b), Stephanen Boskotean, Pegasus konstelazioan. Galaxia horiek Lurretik 286 eta 246 milioi argi-urtera daude.
Ángela Ramos
Kanpainak
1928 eta 1988 artean idatzi ziren, eta kanpaina itxurako kronika hauetan islatzen da desokupazioaren eta errepresioaren biktimen defentsa kontsekuentea eta aktiboa, gaur egun arte iraun duen tentsio sozial handiko garai batean:
Florian Wirtz
Gaur egun Europako jokalari gazte onenetakotzat hartzen da, 19 urte dituen arren jada bere taldean pisu handia hartu duelako eta talentu mugagabea duelako. Horren adierazle da, Transfermarkt, futboleko azterketan espezializatuta dagoen web orrialdeak, eman dion merkatuko balioa, 70 milioi eurokoa.
1998ko Volta Limburg Classic
Lasterketa
26. kilometroan, 9 gizoneko talde batek aurrera egin zuen. Tonissteinner taldea pelotoitik tiraka jarri zen (Iñaki Barrenetxea bilbotarrarekin, besteak beste). 60. kilometroan Ralf Grabsch-i gurpila zulatu zitzaion. Hala ere, ihesaldiko taldera bueltatu zen. 75. kilometroan, taldeak 2 minutu eta 20 segundoko abantaila zuenean, Hans De Meester (Tonisteinner taldeko liderra) pelotoitik atera zen. 45 minutu ostean, taldeak harrapatu zuen. Taldean, Grabsch-ek aurrera egin zuen helmugatik 35 kilometrotara. Geroago, bere taldekide bat, Meijs, berarekin elkartu zen. Helmugan, Meijs gailendu zen. 3 minutu eta 30 segundo geroago, Hans De Meester helmugara iritsi zen, hirugarren postua lortuz. Iñaki Barrenetxea bilbotarrak 13. postuan bukatu zuen.
Suzanne Vega
Suzanne Nadine Vega (Santa Monica, Kalifornia, 1959ko uztailaren 11) estatubatuar musikari eta abeslaria da.
Victoria Åberg
Biografia
Åberg-ek XIX. mendeko margolari baten ibilbide neketsuaz hitz egin zuen:"'Guk urrez ordaintzen ditugu gure pintura-ikasketak, eta gizonek doan jasotzen dituzte beren akademietan; gainera, formakuntza ez ezik, tailerrak, berogailua eta modeloak ere ordaintzen ditugu! Nola izan daiteke bizitza hain bidegabea egun hauetan?»."1892ko uztailaren 15ean hil zen Weimarren, 68 urte zituela.
Artelanak
Haren lanak Finlandiako, Alemaniako eta Italiako bistak dira, batez ere, eta ikuspuntu errealistaren arabera diseinatuta daude.
Panpina Ustela
Bi idazle gazte, espetxean topo
Espetxetik atera orduko, bi idazleak berehala jarri ziren ados, ikuspegi berri batez aldizkari bat sortzeko. Frankismoaren azken urteetan, literatura aldizkari berritzaile eta apurtzaile bat egitea izan zen bion asmoa.
Mermelada Ustela
Aldizkariaren azken ale honek Atxagaren eta Saizarbitoriaren arteko etena edo haustura irudikatzen duela esan daiteke, literatura aldizkari batek eduki beharreko jokabidearen inguruan. Urte batzuk geroago, Ramon Saizarbitoriaren eraginari leporatuko zion Bernardo Atxagak, Panpina Ustelaren hastapeneko ikuspegiarekiko aldaketa hori:
Jane Wenham (ustezko sorgina)
Epaiketa
Akusatua Sir John Powellen aurrera eraman zuten 1712ko martxoaren 4an Hertfordeko zigor arloko auzitegian. Hainbat baserritarrek Wenhamek sorginkeria praktikatzen zuela esan zuten. Epailea epaimahaia baino nabarmen eszeptikoago agertu zen aurkeztutako proben aurrean. Gauean hegan joaten zela salatu zutenean, epaileak esan zuen hegan egitea, berez, ez zela delitua.
Azken urteak
Wenham bere herrialdetik atera zuten bere segurtasunerako.
Gordon Gould
Gordon Gould (1920ko uztailaren 17a - 2005eko irailaren 16a) fisikari estatubatuarra izan zen, laserra asmatzea egozten zaiona.
Mary Pat Gleason
1996an Salemgo sorginkeriari buruzko El Crisol lanean Martha Corey izan zen.
Marija Jurić Zagorka
Aitortzak
Luzaroan ez zen errekonozitua izan, neurri handi baten emakumea izateagatik, eta kritikak XX. mendearen erdi aldera arte ez zuen haren lana baloratu. Bere ospea handituz joan zen XXI. mendean eta hainbat omenaldi egin zitzaizkion.
The White Lotus
The White Lotus estatubatuar komedia dramatiko antologia telesaila da, Mike Whitek HBOrako sortua.
Trumpler 16
Trumpler 16 (Tr 16) Esne Bideko izar argitsu eta masiboenetako batzuk dituen kumulu ireki masiboa da. Gila nebulosaren barruan dago, Lurretik 9,270 argi-urtera, gutxi gorabehera. Kumuluan galaxiako izarrik masiboenetako bat dago, Eta Carinae, kumuluko beste izar distiratsu bat: WR 22, 8,80ko itxurazko magnitudea duena.