cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Taizé (Saona eta Loira)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 144 ziren, horien artean 74 aktiboak ziren eta 70 inaktiboak ziren. 74 pertsona aktiboetatik 72 lanean zeuden (30 gizon eta 42 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 70 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 62 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Kate Winslet
Biografia
Kenneth Branaghek deitu zion Hamleten Ofeliaren papera egiteko, Danimarkako printze batez maiteminduta zegoen emakumea, erotuko zena eta heriotza tragikoa izango zuena.
Kate, izarra
2006an, Little Children estreinatu zuten eta berriro izan zituen sari ezberdinetarako izendapenak.
Navona enparantza
Historia
Enparantza bezala definitua XV. mende amaieran, azoka, Kapitoliotik hona ekarria izan zenean, Navona enparantza Erromako barroko garaikoa da, zehazki, Inozentzio X.aren aitasantualdikoa. Eskultura eta arkitekturazko eraikinak ditu, Gian Lorenzo Berniniren iturri ederrak bezala. Horietatik garrantzitsuena, erdian dagoena da: Lau Ibaien Iturria (Fontana dei Quattro Fiumi), 1651koa, garai hartan ezagutzen ziren munduko lau ibai handiak irudikatzen ditu.
Azoka, 1869an Campo de'Fiorira eramana izan zen. Enparantzak, antzezlanak eta zaldi lasterketak hartu ditu. 1652tik aurrera, abuztuko larunbat eta igande bakoitzean, enparantza, laku bihurtzen zen Pamphili familiaren ohoretan. Jai hau, 1866an ezabatu zen.
Oil City (Pennsylvania)
Oil City Pennsylvaniako hiri bat da. Venango konderrian kokatua dago. 2010ean 10,557 biztanle zituen, 11.64 kilometro koadrotan banatuta.
XX. mendearen historia
GERTAKIZUN GARRANTZITSUAK
XX. mendea izan da gizateriari bizitzea egokitu zaion historiarik biziena eta asaldagarriena. Hondamendien garaian hasi zen, 1945az geroztik urrezko aroa bizi izan zuen, eta gainbehera ideologiko batean amaitu zuen, non gertaera politiko sakonak eta eraldaketa sozialak gertatu ziren. Bere lehen erdian fisikaren aurrerapenak nagusitu ziren; bigarren erdian biologiak, biologia molekularraren eta ingeniaritza genetikoaren bidez bide berriak ireki zituenak. Gerra eta iraultza handiak izan ziren unean uneko protagonistak, baina aurrerapen teknologikoen mendea ere izan da. Giza jakintzaren arlo guztietan inoiz susmatu gabeko gertaera eta aurkikuntza nabarmenak gertatu ziren.
ASMAKIZUNAK ETA AURKIKUNTZAK
XX. mendeko asmakizun garrantzitsuenek gure bizitzak betiko aldatu egin zituzten, industria eta sektore ekonomiko berrietarako lehen urratsa izanik. Izan ere, XX. mendeko asmakizunei buruz aritzerakoan, garrantzitsuenak burura etortzen zaizkigu, hala nola, aireontziak, energia atomikoa, telebista, etab. Baina, egia esan, hainbat izan dira mende honetan zehar egindako asmakizunak.
Aireontziak
Orville (1871-1948) eta Wilbur (1867-1912) Wright anaiak planeatzaile itxurako papaloteen hegaldiaren kontrolari buruzko esperimentuak egiten hasi ziren. Konturatu ziren hegalen angelua aldatuz kontrol hobea lor zitekeela (aleroien ideia aurreratuz).
Lehen mundu gerran zehar, aireontzien diseinua hobetzen joan zen eta biplanoen kasuan, (Wright anaiek sortutako aireontziak) motorra hegalen aurrean edukitzera igaro ziren. Momentu horretatik aurrera, biplanoak nagusitu egin ziren. Hain zuzen ere, gerrako hegazkin bonbaketariak mota honeko aireontziak izan ziren.
Erlatibitatearen teoria
XX. mendeko gertakizun teorikorik garrantzitsuena Albert Einsteinek adierazitako erlatibitateari buruzko teoria izan zen. Egia esan, berak azaldutako bi teoria biltzen dira izen horren barruan: erlatibitatearen teoria berezia (1905) eta erlatibitatearen teoria orokorra (1916). Teoria honek fisika nuklear modernoaren oinarriak ezarri zituen eta ondoren fisika kuantikoan aurrerapen ugari egiteko aukera eman zuen.
Telebista
Irudiak etengabe transmititzeko lehen sistema elektronikoa, hau da, telebistakoa, Philo Taylor Farnsworth (1906-1971) asmatzaile estatubatuarrak sortu zuen hogeiko hamarkadan. Hogeita hamarreko hamarkadan British Gaumont, Britainia Handikoa, eta RCA, AEBkoa, Farnsworthen patenteei buruzko lizentziak eskuratu zituzten. Bi konpainiek telebista-sistemak esperimentalki garatzen zetorren.
KULTURA
Aurrean aipatutako gertaera horiek zientziaren, artearen eta kulturaren eraldaketa sakonak eta gure bizitza eta munduarekiko dugun pertzepzioa aldatu duen iraultza batek bultzatu ditu.
Izïa Higelin
Izïa Higelin (Paris, 1990eko irailaren 24a) frantziar aktore eta rock abeslaria da.
Gorka Salces
Bere tesia Euskaldunak komunikabideen aurrean: iritzien, ohituren eta jarreren azterketa kualitatibo eta kuantitatiboa izan zen.
Herero eta nama herrien genozidioa
Genozidioa egin zuten batzuen izenak
Namibiako sarraskien protagonisten izenak aztertu zituen Fontenaille-N’Diaye idazle frantsesak liburu batean, oso ondorio esanguratsuetara iristeko. Esaterako, Otto von Bismarck kantzilerrak Namibiara Inperioaren goi kargu moduan bidali zuen gizona Heinrich Goering izan zen, Hermann Goering Adolf Hitlerren aholkulari garrantzitsuaren aitona.
Karlštejn
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1558 urtean egin zen.
Mahéru
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Mahéru udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.196 hektarea erabiltzen.
Saint-Martin-d'Oydes
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Saint-Martin-d'Oydes udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 605 hektarea erabiltzen.
Teluromandarinoita
Ezaugarriak
Telluromandarinoita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Le Boisle
Le Boisle Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 216 ziren, horien artean 151 aktiboak ziren eta 65 inaktiboak ziren. 151 pertsona aktiboetatik 129 lanean zeuden (74 gizon eta 55 emakume) eta 23 langabezian zeuden (14 gizon eta 9 emakume). 65 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Arcis-sur-Aube
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 46 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 2 funerariak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 4 ile apaindegiak, 1 aldi baterako lan enpresa, 7 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 3 apaindegiak.
Oton II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa
Alemania finkatuta zuela, Italia inbaditu zuen, baina 982an handik bota egin zuten. Hurrengo udan, dieta bat deitu zuen Veronan, bere seme Oton III.a Alemaniako errege izango zela baieztatzeko.
Oton II.a Erroman hil zen, malariaren ondorioz.
Poston (Arizona)
Poston Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. La Paz konderrian kokatuta dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Richard Hoggart
Richard Hoggart (Leeds, Erresuma Batua, 1918ko irailaren 24a - 2014ko apirilaren 10a) Erresuma Batuko soziologo eta pertsonai publiko ezaguna izan zen. Bere lan zabalak eremu asko hartzen ditu: soziologia, literatura ingelesa, ikerketa kulturalak, batez ere Erresuma Batuko herri kulturari lotutakoak. Ezaguna da ere Birminghamen dagoen Centre for Contemporary Cultural Studies-en sortzailetakoa izan zelako.
Yung Beef
Fernando Gálvez Gómez (Granada, 1990eko urtarrilaren 23a), Yung Beef bere izen artistikoarekin ezagunagoa, trap eta reggaeton abeslari eta ekoizlea da. Los Santos, Takers, PXXR GVNG eta La Mafia Del Amor taldeetan parte hartu zuen. La Vendición Records enpresa diskografikoaren jabe eta sortzaileetako bat da.
2013-2017: PXXR GVNG eta La Mafia del Amor
A.D.R.O.M.I.C.F.M.S. 4 2018ko otsailaren 1ean argitaratu zen. Rockdelux aldizkariak 27. disko nazional onena bezala aukeratu zuen, PXXR GVNG-ren "Los Pobres" lehen LP-a gaindituz. "Perreo 69"-ren ondoren, La Vendicionek (Yung Beefen diskografika)"Infierno festival” antolatzen du astero Madrilen (2021ean Granadan eta Madrilen hasiko zen antolatzen) bertara millaka fan hurbiltzen ziren artista ikusteko.
Paraliparis kocki
Paraliparis kocki Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Karolín
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1543 urtean egin zen.
Orbea (botanika)
Deskribapena
Zurtoin imu bakoitzeko 3 eta 5 infloreszentzia artean sortzen dira, kimuaren ia edozein altueratan sor daitezkeenak. Lore motaren arabera, infloreszentzia bakoitzak 40 lore izan ditzake, pixkanaka edo segida azkarrean irekitzen direnak, gutxitan aldi berean. 15era arteko luzera duena mm-ko infloreszentzia-zurtoin labur eta biluziak albo-prozesuak ditu eta brakteetako bat edo hainbat izan ditzake, lantzeolatuak, hostozabalak.
Loreek sarraski ustelaren edo gorotzen usaina ematen dute. Nektariferoak izan ohi dira. Lore hermafroditak, dira simetria erradiala dute eta bost sepalo lantzeolatu eta akuminatu luzeak izan ohi dituzte.
ID Ingeniería Acústica
ID Ingeniería Acústica Mutiloan egoitza duen ingeniaritza-enpresa da. 2010ean sortua, ingurumenean, industrian eta eraikuntzan proiektu akustikoak egiten espezializatuta dago. Hainbat enpresa eta erakundeekin lan egin du lankidetzan.
Vouhenans
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 270 ziren, horien artean 204 aktiboak ziren eta 66 inaktiboak ziren. 204 pertsona aktiboetatik 183 lanean zeuden (93 gizon eta 90 emakume) eta 21 langabezian zeuden (12 gizon eta 9 emakume). 66 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Erreniegako gudua
Gudua
1838ko irailaren 12an, Baldomero Espartero Logroñora lekutu zelarik, bost batailoi liberal besterik ez ziren gelditu Lizarrarren inguruan, Isidro Alaix eta Fermin Ezpeleta jeneralen erranetara. Horretaz baliatu nahi izan zuen Francisco García jeneral karlistak Izarbeibar mendean hartzeko eta, Ziraukitik abiaturik, Artazun kokatu zituen bere indarrak. Aldi berean, Tomas Tarragual buru zuten Nafarroako 3. eta 9. batailoiak Utergan hedatu ziren, eta Martin Luis Etxeberria brigadierraren tropak Legardan. Gudaldia irailaren 19an gertatu zen, Erreniegako mazeletan; erabat gaindituak, liberalek Obanosen eta Garesen hartu behar izan zuten babes. Isidro Alaix kristinatar buruzagia larriki zauritu zen, eta Martin Luis Etxeberria karlistak bizia galdu zuen.
Arnika
Banaketa
Banaketa boreo-alpetarra dauka, hau da, mendi garaietan eta oso iparraldera dauden latitudeetan bizi da. Iberiar penintsulari dagokionez, Pirinio mendietan zehar banatuta dago. Euskal Herrian oso bakana da, iparraldeko mendi batzuetan baino ez da hazten, 800 eta 1.700 metro bitarteko garaieran: Entzia, Urkila, Ordunte, Aralar, Mendaur, Belate, Saioa, Artesiaga, Ibañeta eta Larrondon (Belagua).
Palencia de Negrilla
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 182 biztanle zituen.
Kasalice
Kasalice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 183 biztanle ditu eta 4,58 kilometro koadroko azalera. Pardubiceko barrutian dago.
Artedidraco lonnbergi
Artedidraco lonnbergi Artedidraco generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Artedidraconidae familian.
Esker Ematearen eguna
Ipar Amerikan ospaturiko lehenengo Esker Ematearen egunak europar eta amerindiar ohituretan oinarritutako Uzta Jaialdiak zituzten aitzindariak.
The Life of David Gale
The Life of David Gale (euskaraz David Gales Bizitza), 2003ko Alan Parker ingelesak zuzendutako drama film bat da. Kevin Spacey, Kate Winslet, Laura Linney eta Gabriel Mann aktoreek antzeztu zuten.
Atila
Biografia
Erroman Honorio enperadorearen gortean ikasten aritu ondoren, Panoniako (egungo Györ, Hungaria) errege zelarik, bere herriko tribu guztiak bateratzea lortu zuen (hunoen herri turkiar-mongoliarraren lurrak Itsaso Baltikotik Itsaso Beltzeraino hedatzen ziren).
Saint-Michel-en-l'Herm
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Saint-Michel-en-l'Herm udalerrian 1.034 unitate fiskal zeuden, 2.261,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.808 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 6 margolariak, 3 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 3 jatetxeak eta 3 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Debagoiena
Debagoiena Gipuzkoako hego-mendebaldean dagoen eskualdea da, Euskadiko erdigune geografikoan kokatuta Bizkaia eta Arabarekin muga eginez. Izan ere, izaera mugalaria erakutsiz, zonaldeko 9 udalerrietatik 8 gipuzkoarrak dira eta 1 arabarra.
Orografia
Lurralde garaia da: herri guztiak itsas maila baino 200 metrotatik gorako altueretan daude, 445 m-tan Leintz Gatzaga herria eta 700 m-tan Arantzazu, Oñatiko auzoa. Aizkorri (1.541 m, Debagoieneko eta Gipuzkoako tontorrik altuenak) eta Udalaitz (1.117 m) mendi aldeek mugatzen dute eskualdea hegoaldetik eta mendebaldetik, hurrenez hurren. Aloñako mendilerroa bestela, 1.200-1.300 metrotan, Oñati gainean dago eta Aizkorriko mendigunearen jarraipena da ipar-mendebalderantz. Udalatx mendiak, ordea, Arrasate eta Elorrio (Bizkaia) banatzen du eta Anboto menditik eta Urkiolako Parke Naturaletik gertu dago.
Ipar-mendebaldean, Elgeta eta Elorrio artean, Intxorta mendiak (737 m) azpimarratuko dugu batik bat bere ezaugarri historikoengatik. Izan ere, Espainiako Guda Zibilean garrantzi handiko gertaerak jazo ziren bertan. Hego-mendebaldean, aldiz, Arangioko mendilerroak (Orixol 1.128 m) banatzen ditu Aramaio eta Otxandio (Bizkaia).
Klima
Tenperatura epela izaten da, urtean zehar gorabehera handirik gabe (8-9 °C neguan eta 19-20 °C udan). Euria: 1.500 mm urtean, batez beste. Goialdea ibarra baino euritsuagoa da.
Ekonomia
1996an 2.833.000 pezetakoa izan zen biztanleko eskualdearen Barne Produktu Gordina (BPG). EAEko indize bateratzailea 100 eta Gipuzkoakoa 102 izanik, 124an zegoen Deba Garaikoa. Antzuolak zuen, 155eko indizearekin, posturik onena. Eskualdearen balio erantsiaren % 65 industriatik zetorren, Gipuzkoako batez bestekoa baino 38 puntu gorago. Leintz Gatzagan izan ezik, eskualdeko gainerako udalerri guztietan industria zen jarduera nagusia, eta kasu guztietan % 60tik gorakoa zen industriak balio erantsiari egiten zion ekarpena. Horren ordainetan, lehen sektoreak oso presentzia urria du eskualdean, Leintz Gatzagan izan ezik, eta zerbitzuek duten garrantzia ere (balio erantsiaren % 31); Gipuzkoako batezbestekoaren oso azpitik dago. Nolanahi ere, egitura ekonomiko horrek izugarrizko garapena bermatu du eskualdean azken urteetan, eta 2000. urtean Debagoiena zen, Gasteizekin batera, langabezia tasa txikiena zeukan EAEko eskualdea, %8,6koa baino ez zen eta. Aldiz, EAEko okupazio tasarik handiena duela Debagoienak (% 62), eta erabateko enplegu mailara heldu dela ere esan daiteke, % 8,6 hori langabezia teknikotzat hartzen baita.
Saintry-sur-Seine
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 44 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 6 igeltseroak, 5 margolariak, 2 zurginak, 4 iturginak, 7 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 3 apaindegiak.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 arropa denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 drogeria zen.
Leda (satelitea)
1956an Fire Maidens from Outer Space britainiar filma egin zuten, Jupiterren 13. ilargian kokatuta, nahiz eta orduan Leda ezezaguna izatea.
Adèle Exarchopoulos
Adèle Exarchopoulos (Paris, 1993ko azaroaren 22a) frantziar aktorea da, La Vie d'Adèle filmean egindako lanagatik ospetsu bilakatu zena.
Leda (satelitea)
Izendapena
Charles Thomas Kowal aurkitzaileak berak proposatuta, 1975 ofizialdu zuen Leda izena Nazioarteko Astronomia Batasunak, Jupiterren beste zortzi sateliteren izenekin batera (Nazioarteko Astronomia Batasunak ofizialki izendatutako lehenengo satelite-multzoa izan zen).
Onan
Onan (אוֹנָן) Bibliako pertsonaia da, Judaren eta Sua-ren semea. Aitak beste semearen alargun Tamarrekin ezkontzera behartu zuen seme-alabarik izan zezan, baina Onan bere emaztea haurdun ez gelditzeko moduan bizi izan zen harekin, eta ez zuen ondorengorik izan. Moralistek onanismo izena eman zioten Onanen jarrerari. Seme-alabarik ez izanagatik Jainkoak behar baino gazteago hiltzeko zigorra ezarri zion.
Dendropsophus microps
Dendropsophus microps Dendropsophus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Gratteri
Mugakideak
Gratterik honako udalerri hauekin egiten du muga:
SIAFMANA
SIAFMANA (Servicios de Ingeniería Agroforestal y Medioambiental de Navarra) Iruñean egoitza duen ingeniaritza-enpresa da. 2013an sortua, ingeniaritza eta aholkularitza zerbitzuak egiten ditu.
Teluroperita
Teluroperita mineral bat da.
Spilornis cheela
Spilornis cheela Spilornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Saint-Michel (Ariège)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoak igeltseroa ziren.
Theresa May
2010eko legebiltzarreko hauteskundeen ondoren, May barne saileko estatu idazkari izendatu zuten David Cameronen koalizio gobernuan, 2015eko hauteskundeen ondoren ere mantenduko zuen postua. Postu hori betetzen bigarren emakumea izan zen, Jacqui Smith laboristaren ondoren. Poliziaren berrantolaketa egin zuen eta drogen eta inmigrazioaren aurkako neurriak zorroztu zituen.
Artedidraco orianae
Artedidraco orianae Artedidraco generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Artedidraconidae familian.
Contessa Entellina
Naturako erreserbak
Hiritik kanpo txangoak egin daitezke Entellako Harkaitzara, Kalatamauro bizantziar gaztelura, baita aipatutako Entellako leizera eta Genuardo mendira ere. Gartzia lakua udalerrian dago.
Isola delle Femmine
Isola delle Femmine Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tancon
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 355 ziren, horien artean 280 aktiboak ziren eta 75 inaktiboak ziren. 280 pertsona aktiboetatik 263 lanean zeuden (141 gizon eta 122 emakume) eta 17 langabezian zeuden (5 gizon eta 12 emakume). 75 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Kateřinice (Vsetín barrutia)
Kateřinice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.043 biztanle ditu eta 13,36 kilometro koadroko azalera. Vsetín barrutian dago.
Kolonbia Handia
Kolonbia Handia (gaztelaniaz Gran Colombia) historialariek 1819 eta 1830 arteko Kolonbiako Errepublikari ematen dioten izena da. Orduan, Kolonbia izena eskualde zabala deitzeko erabiltzen zuten; egungoari, berriz, Granada Berria zeritzoten.
Durandal
Errolanen kantuak azaltzen duenez, Errolan sarrazenoen eskuetan hil omen zen Orreagako guduan 778. urtean. Bere amaiera hurbil ikusten zuelarik, Durandarte apurtu eta etsaien esku gelditu ez zedin, Errolanek harkaitz baten aurka jo zuen ezpata; aldiz, harkaitzean pitzadura bat sortu omen zuen, baina ezpata bere horretan geratu zen. Kondairaren arabera, arrokan urratutako ebaki hori Pirinioetako Errolanen Arraila da.
Finlandiako ekonomia
Bigarren sektorea
Ontzigintzak ere badu garrantzia ekonomian. Hiru ontziola nagusi bereiz daiteke Finlandian eta Turku n (Meyer Turku Oy), Rauma n (publikoa) eta Helsinki n (Arctech Helsinki Shipyard) eta azken honetan munduan dauden ontzi izotz-hausle gehienak eraiki dira, % 60a hain zuzen ere. Izotz hausleez gain, plataforma petroliferikoak, belaontziak eta luxuzko gurutzaontziak ere eraikitzen dira. Industria kimikoa n baso industriara, nekazaritzara, eraikuntzara, industria elektronikoetara eta elikagai industria bideraturiko produktuak nabarmentzen dira. Sektore honetan bi enpresa publiko nagusitzen dira: Fortum eta Kemira.
Hirugarren sektorea
Azpiegitura elektriko fidagarriak eta 2016an Alemania rekin lotzen duen urazpiko datu kable baten eraikuntzaren amaiera direla eta, Finlandia herrialde erakargarria bihurtu da datu zentroak ezartzeko. Adibidez, Google k inbertsio handia egin zuen Haminan datu zentro bat ezartzeko.
Aipatu behar den beste garraio bat ferryak dira. Turkutik Tallin era, Mariehamn era eta Stocholmora lotura dago itsasoz eta Helsinkitik Tallinerako lotura, munduko igaroena da. Proeiktu bat martxan jarri da Helsinki eta Tallin hiriak, Finlandia eta Estonia, urazpiko tunel bat eraikitzeko eta bertan tren bidaiak eskaintzeko.
Datu makoekonomiko basikoak
Helsinkiko inguru metropolitarrak barne produktu gordinaren hiru herena sortzen du.
Hurrengo taulan, Espainiar Estatu ko Merkataritza Idazkaritzak Finlandiari buruz 2019an idatzitako dokumentutik ateratako datu makroeknomi koak ikus daitezke:
Arconville
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 63 etxebizitza zeuden, 51 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 63etxeak ziren. 51 etxebizitza nagusietatik 45 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 11 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 13 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Pedrosillo de los Aires
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 387 biztanle zituen.
San Pelaio baseliza (Zarautz)
San Pelaio baseliza Gipuzkoako Urola Kosta eskualdeko Zarautz udalerrian dagoen XIX mendeko baseliza bat da.
Malbo
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 jatetxe.
The Descent
Argumentua
AEB, Ipar Carolina, sei neska gazte urruneko mendi batean elkartu dira espeleologia espedizio bai ekiteko asmoz. Juno Kaplan (Natalie Mendoza) taldeburua izaera gogorra, limurtzailea eta arriskutsua du. Gainontzekoak, Rebecca (Saskia Mulder) eta Sam Vernet (MyAnna Buring) ahizpaordeak, Holly Mills (Nora-Jane Noone) eta Beth O'Brien (Alex Reid) ingeles irakaslea dira, azken hau gogotxarrez joan da, Sarah zaintzeko ardura baitu, iaz senarra eta semea hil zitzaizkionean mentalki lurjota gelditu eta osatzen baitago. Taldea leize batean sartu eta harkaitz bat erori eta sarbidea itxia gelditzen handik irten ezinik geldituko da. Tunel labirinto baten barna beste irtenbide bat bilatzen ari diren bitartean, harrapakari arraza gosetu eta haragijale bateko kideek jarraituko dituzte.
Cheffes
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Diru sarrerak
2009an Cheffes udalerrian 358 unitate fiskal zeuden, 889 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.391 euro zen.
Boismont (Somme)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 zurgina eta 1 jatetxe.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Finlandiera
Fonologia
Suomierak fonema hauek ditu:
Glenn Close
Hollywooden sartzea (1980-1989)
1988an, La Marquesa de Merteuil aristokrata intrigantea interpretatu zuen Lagunak.11 Close filmak bere emanaldiagatik kritika estelarrak irabazi zituen eta Oscar sarietarako izendatu zuten 23 sarirako. Gainera, BAFTAen saria jaso zuen, baina ez zuen irabazi. Hamarkadako azken papera Casi una familia (1989) filmean izan zuen, seme bat adoptatu nahi duen bikote ezkondu bati buruzko drama.
Telebista
1989an eta 1992an Closek Saturday Night Liven parte hartu zuen
Antzerkia
Close izan zen Tony sarien anfitrioia 1992an eta 1995ean. 2016. urtean, Close The Theatre Hall of Fame-n sartu zen antzerkian egindako lanagatik.
Aintzatespena eta legatua
«Izugarri gustatzen zait aktoreen eta ikusleen artean agertokian sor daitekeen kimika. Molekularra da, baita joan eta etorri daitezkeen energiak ere. Antzerkian hasi nintzen, eta zineman lehen aldiz sartu nintzenean, nire energiak kamera itzaliko zuela pentatu nuen». — Glenn Close                                                     Close aktorea oso aldakorra da, murgiltze-estilokoa. 1995ean, Close Inside the Actors Studiora gonbidatu zuten bere karrera zinematografikoari buruz eztabaidatzeko. James Liptonek honelaxe deskribatu zuen: «Paper batean edo une bakar batean ñabardura ugari aurki ditzake; emakume aktore malgu bat da, balentria txikiak egiten dituena». «Close eskerrak ematen dizkio antzerkiari garatu zituen antzezpen-gaitasunengatik: niretzat, han garatzen dituzu benetan artista gisa, errespetu handia dut zine-emanaldiarekiko, baina eszenatokian ez duzu editorerik eta ez duzu jende sendorik, ez duzu lehen planorik. ''Hor kanpoan dago bere lankide aktoreekin eta entzuleekin. Mendeetan zehar gertatu den nahasketa kimikoa da''!» Harold Guskinek profesionalki entrenatu zuen Close, eta Kevin Kline eta James Gandolfini ere erakutsi zien. Guskinekin lanean, Closek zenbait ikasgai garrantzitsu ikasi zituen, bere karreran eta bizitzan aplikatu zituela esan zuen. Irakaspen horietako bat, bere esanetan, arnasa hartu eta dena joaten uztea zen: «Pixka bat irekita egon behar duzu, eta horri eusten ez badiozu, aktore gisa funtsezko zerbait galtzen duzu. Eta ez da gauza txarra». Closek esaten du bere lanbidea ikasten jarraitzeko entsaio bakoitzera joaten dela.
Close, ordea, leun eta maitagarriek baino gehiago goresten dute gaizto-paperengatik. Fatal Attraction filmeko pertsonaia American Film Instituteko gaizkileen zerrendako zazpigarren tokian kokatu zuen. Damages telesailean duen paperari dagokionez, The New York Timesek hauxe esan zuen: «Ez dago aktore hil edo bizirik Glenn Close irribarretsu bat bezain beldurtzen duenik.». Christopher Hooton kazetariak ere goraipatu egin zuen: «Christopher Walken, Glenn Close, Al Pacino eta beste askok arrisku-karga harrigarria dute gainean. Beldur pixka bat ematen du hurbil izateak, edozein unetan saltoka edo gainean leher zaitzakeela iruditzen baitzaizu». Cari Beauchampek hauxe esan du: «Azken 80 urteetako 10 aktore onenei begira zaudenean, soinua iritsi zenetik, lehenik Bette Davis, Katharine Hepburn eta Meryl Streep dituzu - baina uste dut Glenn Close zerrenda horretan dagoela behin betiko, haren erraiak, hautatzen dituen paperak eta pertseberantzia konbinatzen ditu... Egia esan, oso zailak diren paperak hartu ditu bere gain».
Jabetzak eta negozioak
Bedford Hillsen (New York) bizi da Close, baina West Villagen jabekidetza du. Wellingtonen (Florida) eta Bozeman-en (Montana) ere baditu propietateak. 90eko hamarkadaren hasieran, kafetegia zuen Bozeman-en, baina 2006an saldu zuen. 2011n, Closek bere apartamentua saldu zuen The Beresforden, 10.2 milioi dolarren truke. 1.000 akreko arrantxo bat ere zuzentzen du Wyomingen. 2015. urtean, Closeren ondare garbia 50 milioi dolar ingurukoa da.
2007an, txakurrentzako osagarrien katalogo baten (FetchDog) sortzaileetako bat izan zen. Closek bere txakurrekin zituen harremanei buruzko elkarrizketak argitaratu zituen. Negozioa 2012an saldu zen.
Karitatezko lana
Closek kanpaina egin du ezkontza homosexualaren, emakumearen eskubideen eta osasun mentalaren alde. 1989an, Washington Hirian, Gloria Steinemekin eta Jane Fondarekin, hauteskundeetarako martxetara joan zen. 1998an, Close baginako bakarrizketen taldeko kide izan zen. Gau bakar batean 25.000 $ bildu ziren, eta irabaziak emakumeen aurkako indarkeria geldiarazteko ahaleginean erabili ziren. 2002. urtean GLAAD saria eman zioten lesbiana, gay, bisexual eta transgeneroen eskubideen berdintasuna sustatzeagatik. Boluntarioa izan zen, eta dokumental bat egin zuen Puppies Behind Bars erakundearentzat. Erakunde horrek zerbitzu-txakurrak eskaintzen dizkie zauritutako gerrako beteranoei. The Wildlife Conservation Societyren komisarioa ere bada, eta Fountain Housen boluntarioa, New Yorken. Gaixotasun mentalak dituzten gizon-emakumeak sendatzeko instalazioa da Fountain House. Close Pantherako Kontserbazio Batzorde Aholku-emaileko kide sortzailea da. Panthera irabazi-asmorik gabeko nazioarteko erakundea da, eta munduko 36 katu basatien espezieak zaintzea du helburu bakarra. Christopher Reeve lagunaren sorreraren aldekoa izan da Close luzaroan. CuriosityStream-eko Aholku Batzordeko kidea ere bada.
Saint-Michel-le-Cloucq
Saint-Michel-le-Cloucq Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Vregille
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 111 ziren, horien artean 94 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 94 pertsona aktiboetatik 88 lanean zeuden (47 gizon eta 41 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ingelmunster
Ingelmunster, Belgikako mendebaldean dagoen hiria da, Mendebaldeko Flandria probintzian. 2013ko urtarrilaren 1ean 10.728 biztanle zituen.
Ana María Romero de Campero
Boliviako herriaren eta giza eskubideen defendatzailea
Mugimendu Nazionalista Iraultzailea (MNR) alderdiko sektore batek, Kongresuan ordezkatuta, Arartekoaren karguan jarraitzea zalantzan jartzen hasi zen. Figura hori errespetatuta zegoen, baina, aldi berean, espektro politikoaren beldur zen. 2003ko irailean, Gonzalo Sánchez de Lozada presidenteak uko egin zion Ana María Romero berriz hautatzeari, eta MNRko bankadari agindu zion Kongresuan arartekoaren aldeko bozketa blokea zezala. Horren ondorioz, Carlos Mesa Gisbert lehendakariordearekin haserretu zen, Arartekoaren ospea zela eta, urrats hori eragozten saiatu baitzen. 2003. urtean, Ana María Romerok Herriaren Defendatzaile gisa bete zuen konstituzio-agindua, eta nazioko eta nazioarteko hainbat goraipamen jaso zituen.
Bizitza politikoa
Urte batzuk geroago, 2003ko urriaren 11n, Boliviako armadaren indarrek, Gonzalo Sánchez de Lozadaren gobernuaren aginduak betez, tiro egin zioten El Altoko jendetza ausartari. Gertaera horien aurrean, Ana María Romero behin betiko gose-grebaren buru izan zen Sánchez de Lozadak aginteari uko egin ziezaion, eta, agintari indigenekin, intelektualekin, ikasleekin, irakasleekin eta gizarte zibileko ordezkariekin batera, El Alton gertatutako indarkeriaren aurka eta “Gasaren Gerra” zeritzon biktima ugarien alde gogor egin zuen.
Romerok onartu egin zuen Evo Moralesek La Paz Departamenduko Boliviako Nazio Anitzeko Batzar Legegilearen lehen senadurarako aurkezteko egin zion gonbita, MASen zerrendan, baina hautagai independente gisa, 2009ko abenduko hauteskundeetan, aukera zabalez hautatu baitzuten. Romero hautagai independente gisa aukeratzera zihoan arren, ez baitzuen inongo alderdi politikotan parte hartzen, haren erabakiak eztabaida handia sortu zuen herrialdeko iritzi-zirkuluen artean, eta gaitzespen- eta laguntza-erreakzioak eragin zituen. Egoera hori zela eta, jendaurrean azaldu zituen arrazoiak gutun ireki baten bidez. Gutun horretan, hau adierazi zuen:
Senatuko presidente izendatu zutenean, lizentzia eskatu behar izan zuen bere karguan, larrialdiko ebakuntza bat egiteko (2010eko otsaila), hesteetako gaitz larri batengatik. Hilabete batzuk geroago hil zen.
Literatur lana eta goraipamenak
Sari eta goraipamen ugari jaso zituen Bolivian eta nazioartean, besteak beste, Bakearen Nobel sarirako hautagaitza, "Munduko 1.000 bake-emakume"en (2005) tarteko gisa, Frantziako Ohorezko Legioa eta Alemaniako Bertelsmann Fundazioaren Saria (2001) demokraziari eta Zuzenbide Estatuari egindako ekarpenagatik.
Oroitzapena
Bestalde, Boliviako El Alto hiriko 7. Barrutiko San Miguel Urbanizazioko familia-talde baten ekimenez, 2012ko apirilean, Boliviako kazetariaren izena eman zitzaion inguru horretako Hezkuntza Unitate berriari. Lehen mailako eta marjinazio-maila handiko haurrak hartzen ditu, eta gaur egun hezkuntza-unitateak batxilergora arteko gazteak ere hartzen ditu.
Inperialismo
Inperialismoa berezko lurraldearen edo eragin eremuaren hedapena da, beste herri batzuk menperatuz eta batasun bat sortzeko egiten denean. Menperatzea lurraldezkoa (kolonialismoa), kulturala edo-eta ekonomikoa izan daiteke.
Inperialismoari buruzko teoriak
Komunista ez diren ezkerreko teorialari batzuek inperialismoaren izaera estrukturala edo sistemikoa azpimarratu izan dute. Halako idazleek terminoari loturiko aldia zabaldu izan dute, eta, gaur egun, ez du izendatzen, ez politikarik, ezta XIX. mendearen amaieraren hamarkadetako tarte labur bat ere, baizik eta mendeetan zehar hedatzen den mundu sistema bat, askotan kolonizazio garaira etorriz eta, batzuetan, Gurutzadetaraino. Terminoaren aplikazioa hedatu ahala, bere esanahia bost ardatz ezberdinetan (baina askotan paraleloetan) mugitu da: morala, ekonomikoa, sistemikoa, kulturala eta denborazkoa. Aldaketa horiek, beste aldaketa batzuen artean sentsibilitatean, gero eta ezinegon handiagoa islatzen dute, baita nahigabe handia ere botere horren hedadurarekin, zehazki Mendebaldearen boterearekin.
Beste zergati batzuk
Zergati hauen artean ideologiarekin erlazionatutakoak nabarmentzen dira. Alde batetik, lurren kolonizazioaren bidez potentziek haien handitasuna eta hegemonia erakutsi nahi zuten. Askotan hau erakusteko nahia Europan izandako galerak edo porrotak konpentsatzeko era bat baino ez zen (Frantziaren kasuan bezala, Prusiaren kontrako gerran galtzaile atera zena). Honez gainera gizartearen zati bat munduko indigenak “zibilizatzeko” beharra sentitu zuten, arraza zuriaren nagusitasunak beste “basatiak” gizarteratzeko behar morala zeukan-eta. Talde hauen barruan eliza luteranoa nagusitu zen, indigenen ebangelizazio ra abiatu zena. Eliza katolikoak ez zen ebangelizazio aren guztiz aldekoa Amerikan edukitako esperientzia txarragatik, baina azkenean luteranoen bidea jarraitu zuen, beste porrot handi bat lortuz. Beste ideologia batek Charles Darwinen eboluzioaren teorian oinarrituta, arraza zuriaren eskubide osoa ikusi zuen nahi zuen beste hazteko, horrek beste kultura edo lurraldeen suntsiketa bazekarren ere.
Britania Handia
Bukatzeko,1870tik 1885ra bitartean Malaysiako sultanerri batzuk ere okupatu zituen.
Frantzia
Frantziako hedapen inperialista Indotxinan 1858tik 1860ra hasi zen,lehendabizi Mekong ibaia,asiako 5.ibairik luzeena eta Txina, Laos, Kanbodia, Myanmar, Thailandia eta Vietnam zeharkatzen dituen ibaiaren delta okupatu  eta ituna sinatu zuten Annamgo erregearekin; hark Frantziaren esku utzi zituen Kotxintxina ko ekialdeko hiru probintziak. Frantziak Mekong ibaiaren eta Song Koi ibaiaren deltak kontrolatu nahi zituen, Txinako merkatuan sartzeko bide bat izateko.
Le Tartre
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 eraikuntza enpresa.
Cirsium eriophorum
Lurzoru buztintsu eta
Maison-Maugis
Maison-Maugis Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lercara Friddi
Mugakideak
Lercara Friddik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mariano Fortuny Madrazo
Biografia
Bere talentuak arlo desberdinetan lan egitera eta ikertzera eraman zuen: esan bezala, pintura, argazkigintza, eskultura, arkitektura, eszenografia eta iluminazioa, etab.
Saint-Sulpice-de-Favières
Saint-Sulpice-de-Favières Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Saint-Sulpice-de-Favières udalerrian 115 unitate fiskal zeuden, 301 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.473 euro zen.
Bonnay (Somme)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 175 ziren, horien artean 136 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 136 pertsona aktiboetatik 118 lanean zeuden (65 gizon eta 53 emakume) eta 18 langabezian zeuden (11 gizon eta 7 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 jatetxe.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Chemellier
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tengchongita
Tengchongita sulfato motako minerala da.
Katovice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1505 urtean egin zen.
Mandailles-Saint-Julien
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 117 ziren, horien artean 77 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 77 pertsona aktiboetatik 67 lanean zeuden (44 gizon eta 23 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Luzio Valerio Flako (kontsula K.a. 86an)
Edil izendatua K.a. 98an, Asia probintziako pretore eta gobernari izatera iritsi zen. Asiara abiatu aurretik, zor guztien hiru laurdenak baliogabetzen zituen lege bat aldarrikatu zuen.
Bibimys torresi
Bibimys torresi Bibimys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Erdialdeko ardatza
Historia
Alde batetik, Madril-Sevilla abiadura handiko burdinbidea 1992ko apirilaren 14an inauguratu zen, Sevillan ospatu zen 1992ko Sevillako nazioarteko erakusketa inauguratu eta astebetera, apirilaren 21ean, Madril, Sevilla, Kordoba, Puertollano eta Ciudad Real hirietara egunero sei ibilbide eginez estalitako ustiapen komertziala hasi zen. Urte bereko urrian "AVE Lanzadera" produktua ustiatzeari ekin zitzaion, Madril eta Mantxako bi hiriak (Ciudad Real eta Puertollano) lotuko zituena. Bere lehen garaietan arrakasta handia lortu zuen: zerbitzuaren lehen urtean 1,3 milioi bidaiari garraiatu bazituen ere, 1999an kopuru hori 5 milioi bidaiariraino igo zen.
Kordoba-Malaga abiadura handiko burdinbidea Madril-Sevilla burdinbidearen zatitzat har daiteke, eta Espainiako Sustapen Ministerioaren Azpiegituren Plan Estrategikoaren barruan dago (2005-2020), 2 100 milioi euroko inbertsioarekin. Bere eraikuntza eta ustiapena Administrador de Infraestructuras Ferroviariasen esku utzi zen. Lehen tartea, Almodovar Ibaiakoa-Antequera, 100 kilometro inguruko luzera zuena, inauguratu zen lehena izan zen. Zati horretako lanak 2001eko ekainean hasi ziren, eta 2006ko abenduaren 16tik dago martxan, Puente Genil–Herrera eta Antequera–Santa Ana geltoki berriekin. Bigarrena Antequera-Malaga tartea da, 55 kilometro luze. Lanak 2002ko martxoan hasi ziren eta 2007ko abenduaren 23tik dago martxan, Madrildik Malagara doan zuzeneko tren geltokirik gabeko ibilbidea 2 ordu eta 30 minututan osa daitekeelarik.
Santa Agataren koplak
Maialen Lujanbio (2016)
ohitura batzuei ez zaie inoiz
Erdialdeko ardatza
Kontrakotasuna
Hau, Mediterraneoko ardatzaren alternatiba bezala proposatu zen, eta, beraz, gogor kritikatu dute Espainiar Estatuaren erradialtasunaren beste adibide bat izateagatik, guztia Madriletik pasa dadin. Kritika batzuen arabera, Mediterraneoko ardatzak Iberiar Penintsulako BPGren% 50 baino gehiago lotuko luke, eta Erdialdeko ardatzak, berriz, ia biztanlerik gabeko landa-eremuak zeharkatuko lituzke bere ibilbide gehienetan.
Premier League
Gaur egun Premier Leaguea hogei taldek osatzen dute denboraldi bakoitzean. Zazpi talde izan dira txapeldun: Arsenal, Blackburn Rovers, Chelsea, Manchester United, Manchester City, Leicester City eta Liverpool. Garaipen gehien lortu dituen taldea Manchester United izan da.
Santa Agataren koplak
Maialen Lujanbio (2016)
baserri hontako osaba zaharrak
odol gorrizko bi aho.
zuhaitzak gizon bihurtzen dira
Kalashnikov, bonba, makil...
Banlieue 13
Argumentua
2013, Paris. Hirietako ghettoak harresiez inguratuak daude. Haien barnean ez dago ez arau, ez eskubide, ez legerik, gaizkile kale taldeak jaun eta jabe baidira. Damien (Cyril Raffaelli) poliziaren elite unitetateko kidea, arte borroketan aditua da, infiltrazio tekniketaz gain. Honela bada, bere ibilbide profesionaleko misioarik arriskutsuenaren ardura jasoko du: 13 Barrutiko talde boteretsuenak suntsipen masiboko arma ahaltsu bat lapurtzea lortu du, eta Damien Parisko eremu arriskutsuenean infiltratu beharko da, arma hori suntsitu eta mehatxua desegiteko.
Txo!?
Martin Etxauri Sainz de Murieta, Txo!? izen artistikoarekin ezaguna (Iruñea, Nafarroa, 1977)  ikus entzunezko artista garaikide nafarra da. Bere lan eta proiektuak mundu digitalarekin zerikusia eta erlazioa dute, medio berrietan eta egungo azken teknologian oinarrituta. Bestalde, honako mugimendu eta lanetan murgilduta dago; zuzeneko ikusentzunezkoa, bideo-mapping, grafika generatiboa, instalazio interaktiboak eta eskultura digitala. Horrez gain, ikerkuntza esperimentala zein ikerkuntza akademikoan ibiltzen da. Bere arloan, artistarik garrantzitsuenetarikoa dela esan daiteke, bereziki Nafarroa mailan, batez ere kontuan izanda arte sorkuntza hau ez dagoela oso zabalduta Nafarroan beste herrialde edo hiri garrantzitsuenekin konparatua.
Artea eta teknologia
Kultura digital berrien bitartez artea zabaltzeko aukerak handitu dira, hedapen handiko esparru garrantzitsua da mundu digitala. Ekoizpena gero eta handiagoa da, edonork sortutakoa, sormen aukerak handitzen. Batzuetan aplikazio baten bitartez egindako artelan txikiak dira, horrez gain, artista ugari dira mundu mailan beraien artenalak teknologia berrietatik atera direnak. Adibidez, oso ikusgarriak dira bideo-mappinak eraikuntza famatuertan, non eraikinaren arkitektura eta sortutako argi irudien bateratzea zekulako ikuskizuna sortzen du. Beste aldetik, “tokens no fungibles” (NFT) sortutako artea sekulako gorakada izan du, arte teknologiko berri honek sekulako dirua mugitzen hasi da, etorkizunean arte digitalaren iraultza bihurtu daitekeena.
Lapatza baserria
Kanpoaldea
Ipar-ekialdeko, edo atzeko aldeko fatxadaren beheko solairuan zazpi leiho eta ate bat daude; lehenengo solairuan, aldiz, leihoentzako lau bao daude; eta ganbaran, erdialdetik apur bat ezkerretara, beste bao bat dago goihabearen azpian. Fatxadaren eskuinaldean, eraikin nagusiari atxikitako eraikin txikia dago.
Hego-mendebaldera begira dagoen fatxadari, hots, eraikinaren ezkerraldeko etxaurreari dagokionean, leiho bakar bat du beheko solairuan; lehenengo solairuan, aldiz, bi isurkiko mantsarda txiki batek babestutako balkoia. Etxaurre horretatik mendebalderen dagoen aldean garaje bat dago, baserriari atxikia, beheko solairua eta bi isurkiko estalkia duena.
Ula Iruretagoiena
Aldiri aldizkariaren sortzaile
Aldiri talde-lanaren emaitza izan da hasieratik, garai hartan baziren arkitekturazko oinarrizko liburu batzuk euskarara itzuliak (Müller-ren Arkitektura Atlasa, Paricioren Arkitekturaren eraikuntza, edo Solà-Moralesen Hiri-hazkunde motak ), baina taldeak euskarazko berezko sorkuntza bultzatu nahi zuen, eta ez soilik arkitekturaz modu ortodoxoan aritu nahi, beste hainbat aldizkariren moduan; bestelako gaiei ere tartea eskaini nahi zieten: hirigintza, lurralde-antolamendua, artea, soziologia, ekologia, ekonomia... Zenbaki bakoitzean Joseba Larratxe Josevisky arkitektoren komiki bat ere sartu zuten. Aldizkariaren formatua akademikoagoa bihurtu zen denborarekin. Euskarazko Uztaro aldizkari zientifikoaren bideari jarraituz Aldirik Dialnet, Latindex eta MIAR indize eta katalogo akademikoetan agertzea lortu zuen.
Patrice Lagisquet
Patrice Lagisquet (Arcachon, 1962ko irailaren 4a) frantziar errugbilari ohia eta entrenatzailea da. Jokalari ibilbide gehiena Euskal Herrian egin zuen: Aviron Bayonnaisen 1982-1992 bitartean, eta Biarritz Olympiquen 1992tik 1997ra. Arrunt abiadura handiko hegalekoa baitzen, "Baionako tren espresa" izengoitia paratu zioten. 1983ko azaroaren 13an egin zuen debuta Frantziako selekzioarekin, Clermont-Ferranden, Australiaren aurka.
Peralejos de Abajo
Peralejos de Abajo Salamancako udalerria da, Tierra de Vitigudino eskualdean dagoena.
Basilio Zesareakoa
San Basilio tradizio grekoan Bizarzurik edo Aita Noelek daraman izena da. Uste da hark egiten diela bisita umeei urtarrilaren 1ean.
Nafarroako Foru Erkidegoaren Eguna
Nafarroako Foru Erkidegoaren Eguna edo (ofizialki) Nafarroaren Eguna Nafarroako Foru Erkidegoko jaieguna da. 1984tik aurrera urtero abenduaren 3ean ospatzen dituzte Frantzisko Xabierkoaren heriotzaren urteurrenean. Egun hori Euskararen Nazioarteko Eguna ere bada.
Palmyra (Pennsylvania)
Palmyra Pennsylvaniako borough bat da. Lebanon konderrian kokatua dago. 2010ean 7,320 biztanle zituen, 4.99 kilometro koadrotan banatuta.
Helsinki
XIX mendea
1809an Errusiaren esku gelditu zen, Sveaborg gotorlekua setiatu eta hiriaren zati handi bat suntsitu ondoren. Errusiak Finlandiako Dukerri Handia eratu zuen 1812an Alexandro I.a Errusiakoak hiriburutza Turkutik Helsinkira pasa zuen, Errusiatik gertuago egonik kontrolatzen errazagoa zelako. 1827an Turku sute handi batek erre zuen eta ordurarteko unibertsitate bakarra zen Turkuko Errege Akademia Helsinkira lekualdatu eta Helsinkiko Unibertsitatea bihurtu zen.
Inmigrazioa
Helsinki da Finlandiarako inmigrazioaren atea. Hirian 140 nazionalitate zerrendatu dira, gehienak europarrak baina asia eta afrikatik etorritakoak ere badira. Kopuruaren arabera honako hauek dira inmigranteen nazionalitate nagusiak: suediarrak, errusiarrak, estoniarrak, somaliarrak, txinatarrak, irakiarrak, espainiarrak, alemaniarrak, frantziarrak, vietnamdarrak eta turkiarrak. Horiek guztiek hiriaren populazioaren % 8 hartzen dute.
Ekonomia
Finlandiaren Barne Produktu Gordinaren heren bat Helsinkik ekoizten du. Herrialdeko 100 konpainia handienetatik 83-k Helsinkin dute egoitza.
Jaialdiak
Abuzturo Helsinkiko Jaialdia ospatzen da. Famatua da jaialdi honetako "Arteen Gaua". Vappu izena du Helsinkin egiten den ikasle eta langileen ihauteriak. Zinema Jaialdiak ere ugari dira hirian, baina formato txikikoak izan ohi dira gehienak.
Club de Remo Ruber
Club de Remo Ruber, Bartzelona hiriko arraunketa olinpikoko elkartea izan zen Lluís Omedesek sortua..
Zilar ezpata üdüri
Zilar ezpata üdüri edo Koblakari Guk taldeak Etxahun Iruriren omenez 1979ko abenduan kantatu zuen abestia da. Baratze bat albumean argitaratu zen 2000an. Hitzak Beñat Sarasola lapurtarrarenak dira eta airea Pier-Pol Berzaitzena.
Hitzak
Beñat Sarasola lapurtarraren hitzak hauek dira: