cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Camerosko Jaurerria
Historia
Familiak Jaurerria mantendu zuen 1334an Alfontso XI.a Gaztelakoak Joan Alfontso Harokoa Agoncillon lantzaz erail eta jaurerria kendu zienean. Harokoek Bizkaiko Jaurerriarekin lotura estua zuten.
Noam Chomsky
Hasierako karrera: 1955-66
Chomskyk hamarkada osoan zehar bere ideia linguistikoak argitaratzen jarraitu zuen. Halaber, 1966an Kaliforniako Berkeley Unibertsitatean egindako lanengatik, ospe eta ohore handiak lortu zituen.
Edward S. Herman eta Faurisson-en gertaerak: 1976-1980
70eko eta 1980ko hamarkaden amaieran, Chomskyren hizkuntza-argitalpenak bere lehenagoko lana zabaldu eta argitu zuen. Haren hitzaldi politikoek eztabaida ugari sortu zituzten maiz, batez ere Israelgo gobernua eta militarrak kritikatu zituenean. 1979 an, South End editorialak Chomsky eta Herman en “Giza Eskubideen Ekonomia Politikoa” izeneko bi liburu argitaratu zituen, AEBetako komunikabideek nola azaldu zuten Kanbodia ko genozidioa eta Ekialdeko Timo rreko okupazioa konparatuz.
Eraldatzaile-sortzaileen gramatika
Chomskyren teoriak dio hizkuntzaren egiturak bi alde dituela, sakonak eta gainazaleko egiturak osatzen dutela. Kanpoaldera begira dauden gainazaleko egiturek arau fonetikoak erlazionatzen dituzte soinuarekin, eta barruko egitura sakonek hitzak eta esanahi kontzeptualak erlazionatzen dituzte. Eraldatzaile-sortzaileen gramatikak notazio matematikoa erabiltzen du esanahiaren eta soinuaren arteko lotura zuzentzen duten arauak adierazteko (sakoneko eta gainazaleko egiturak, hurrenez hurren). Teoria honen arabera, hizkuntza printzipioek matematikoki sor ditzakete hizkuntza baten esaldiaren estruktural potentzialak. Michael Tomasello adituak Chomskyren teoriari erronka egin dio,  logikan eta ez enpirismoan oinarrituta dagoelako.Arauetan oinarritutako gramatiken notazio hori oinarritzat hartuta, Chomskyk hizkuntza naturalak lau azpimultzo gero eta konplexuagotan bildu zituen, Chomskyren hierarkia izenarekin ezagutzen dena. Sailkapen hori hizkuntza formalaren teoriaren oinarria izan zen eta da, garrantzitsua izanik informatika teorikoetarako, batez ere programazioaren lengoaiaren teorian, konpilatzaileen eraikuntzan, eta automaten teorian. 1970eko hamarkadaren erdialdean gramatika eraldatzailea bere goren aldian zegoenean, deribatuen gobernua eta loteslearen teoria ikerketa-esparru nagusi bilakatu ziren, 1990eko hamarkadaren hasiera arte (eta oraindik ere eragina duen teoria da), non hizkuntzalariek gramatikaren ikuspegi "minimalista" batera jo zuten. Ikerketa hau printzipioen eta parametroen esparruan oinarritu zen, haurrek edozein hizkuntza ikasteko gaitasuna dutela azaltzen duena, haurrak datu linguistikoak topatu ahala egokitzen dituelako parametro irekiak osatuz (gramatika unibertsaleko printzipio multzo bat). Chomskyk abiarazitako programa minimalistak, galdetzen du zein printzipio eta parametro teorietara  egokitzen diren era dotorean, naturalean eta errazean.
Ikuspegi politikoak
Chomsky disidente politiko nabaria da. Haren ikuspegi politikoak gutxi aldatu dira txikitatik, judu langileen tradizioan errotuta zegoen aktibismo politikoan nabarmendu zenean. Normalean anarkosindikalista edo sozialista libertario gisa identifikatzen zen. Jarrera horiek ez ditu teoria politiko zehatzak bezain egokiak, baizik eta gizakien beharrak asetzeko egokienak iruditzen zaizkionak: askatasuna, komunitatea eta elkartzeko askatasuna. Beste sozialista batzuek ez bezala, marxistek ez bezala, Chomskyk uste du politika zientziaren eremutik kanpo dagoela, baina oraindik ideia ideal bati buruzko bere ideiak sustatzen ditu datu enpirikoetan eta enpirikoki justifikatutako teorietan.
Bizitza pertsonala
Chomskyk bere familiako bizitza, hizkuntzalari lanbidea eta aktibismo politikoa bata bestetik bereizteko ahalegina egin du, bere buruari "politika ikasgelatik kanpo zehazki mantentzea" ezarrita. Oso pertsona pribatua da, ez du interesik agerraldietan parte hartzeko ez eta bere lanak eman dion ospean. Era berean, arte modernoan eta musikan interes gutxi du. McGilvrayk aditzera ematen du Chomsky ez dela inoiz motibatu ospearen grinarekin, baizik eta egiatzat jotzen duena kontatzearekin, eta besteei laguntzeko nahiak bultzatzen duela horretara. Chomskyk aitortu du bere soldatak bizitza pribilegiatua ematen diola munduko biztanleriaren gehiengoaren alderatuz. Hala ere, "langiletzat" hartzen du bere burua, adimena erabiltzen duena lanerako trebetasun bezala. Egunero lauzpabost egunkari irakurtzen ditu; AEBetan, The Boston Globe, The New York Times, The Wall Street Journal, Financial Times eta The Christian Science Monitor-en harpide da. Chomsky ez da erlijiosoa, baina erlijio mota batzuen onarpena adierazi du, esaterako, askapenaren teologiarena.
Politikan
Chomskyk Israeli egindako kritikak judu herriaren traidoretzat hartua izan da, eta antisemita. Chomskyk gizabanakoen Holokaustoa ren ukaziorako eskubidea defendatzen duela adierazi zuen, adierazpen askatasuna ikuspegi guztietara hedatu behar delako. Horregatik, Werner Cohn ek Chomsky "mugimendu neonazi staren zaindari garrantzitsuena" izendatu zuen. Defentsaren Aurkako Liga (ADL), Chomskyren jardunaren jarraipena egitea leporatu diotena, Holokaustoaren ukatzailea deitu zion, deskribatu zuen "harrotasun intelektualaren iruzurra, ezin duelako bereizi gizarte totalitario eta demokratikoen artean, zapaltzaileen eta biktimen artean". Bere aldetik, Chomskyk ADL Israelen demokraziaren aurka dauden "stalinista klaseak" direla aldarrikatu du. Alan Dershowitz abokatuak, Chomsky "ezkerreko profeta faltsua" dela dio; Chomskyk ordea, Dershowitz "oso gezurtia" dela erantzun zion, " bizitzaren denbora asko ematen duelako jihad zoro baten dabilela bere ospea suntsitu nahian". 2016ko hasieran, Recep Tayyip Erdoğan Turkiako presidenteak Chomskyri  publikoki errieta egin zion gutun ireki bat sinatu ondoren, bertan Erdoğan kondenatzen zelako kurduen errepresioagatik eta terrorismoari buruzko arau bikoitzagatik. Chomskyk Erdoğan hipokritatzat salatu zuen, Erdoğanek al-Qaedako Siriako afiliatua onartzen duela ohartuta, al-Nusra Frontea.
Lorpen akademikoak, sariak eta ohoreak
1970ean, London Times egunkariak Chomsky "hogeigaren mendearen egileetako bat” izendatu zuen. Munduko intelektual publiko garrantzitsuena bozkatu zuten 2005ean Global Intellectuals Poll-en. Inkesta batera egin zuten  Kanpo Politika aldizkari amerikarrak eta Prospect aldizkari britainiarrak. Estatu Batuetako New Statesman aldizkariaren irakurleek 2006an Chomsky munduko heroirik nagusienen artean zerrendatu zuten.
1966ko Frantziako Tourra
130 txirrindularik parte hartu zuten 10 txirrindulariko 13 taldetan banatuta, proba soilik 82k amaitu zutelarik. Arlo honetan Fagor taldea nabarmendu zen, proba bere txirrindulari guztiekin amaitzea lortu zuena.
Garaileak, Lucien Aimar, proba batez beste 36,819 kilometro orduko abiaduran bete zuen.
Parte-hartzaileak
NP : Ez zuen etapa hasi ; C : erorketagatik abandonatu zuen ; A : Etapan zehar abandonatu zuen ; HD : Abandonatu egin zuen.
Urrutia gaztelua
Urrutiatarrak
Juan, iloba, Gipuzkoan atxilotu zuten 1546an. Pierre Urrutia Santa Graziko (1677) abadea izan zen, eta ondoren, Rieuxko apez pikua (1705-1709). Juan Urrutia (1714) izan zen Santa Graziko az ken abadea, eta geroago, Saint Bertrand de Commingeseko izan zen bikario nagusia.
Arlington (Kansas)
Arlington Kansasko hiri bat da. Reno konderrian kokatua dago. 2010ean 473 biztanle zituen, 2.77 kilometro koadrotan banatuta.
Anglars de Salern
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Abentura mistikoa
Sinopsia
Amaieran panpina Mikerroi bere gazteluan ezkutaturik zeukala ohartzen dira denak, eta borruka batzuen ostean, Goku-k dragoi bolak bildu eta Bora-ren berpiztea eskatzen dio dragoiari, denok pozaren pozez ospatuz.
León Guruciaga
Biografia
1872ko martxoan, 23 urte zituela, San Nicolás de los Arroyos herriko eskolan lanpostua lortu zuen, Buenos Aires probintziaren muturreko iparraldean.
Vidyagauri Nilkanth
Hasierako urteak
Vidyagauri Nilkanth 1876ko ekainaren 1ean jaio zen, Ahmedabaden. Gopilal Dhruva agente judiziala zuen aita, eta Balaben ama. Bholanath Divetia gizarte-erreformatzaile eta poetaren biloba izan zen. Raibahadur Maganbhai Girl High School ikastetxean ikasi zuen lehen hezkuntza; eta bigarren hezkuntzako ikasketak, berriz, Mahalakshmi Teachers Training College ikastetxean. Ramanbhai Nilkanthekin ezkondu zen 1889an; elkarrekin artikulu, liburu ugari idatzi zituzten, bai eta aldizkari bat argitaratu ere, Jnansudha izenekoa. Bi alaba izan zituztenː Vinodini Nilkanth eta Sarojini Mehta.
Literaturako ibilbidea
Bere arreba Sharda Mehtarekin batera, Romesh Chunder Dutt idazlearen liburu bat itzuli zuen, jatorriz The Lake of Palms izenburua zuena (1902), gujarateraz Sudhasuhasini (1907) izenburuarekin argitaratua; eta Baroda estatuko Chimnabai II.a maharaniaren —emakumezko maharajaren— Position of Women in Indian Life (1911) liburua Hindustanma Streeonu Samajik Sthan (1915) izenburuarekin itzuli zuen.
Arius manillensis
Arius manillensis Arius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Zerra handi
Taxonomia
Hiru aspiespezie ditu:
Nieul-le-Dolent
Biztanleria
2007an Nieul-le-Dolent udalerrian erroldatutako biztanleak 2.160 ziren. Familiak 830 ziren, horien artean 187 pertsona bakarrekoak ziren (106 bakarrik bizi ziren gizonak eta 81 bakarrik bizi ziren emakumeak), 297 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 285 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 61 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Matrize
Notazioa eta definizioak
Horrela, m × n matrize bat honela adieraz daiteke: A = [ai,j]m×n, non (i=1, 2, ..., m; j=1, 2, ..., n).
Matrizeen biderketa
Adibidez,
Matrizeen biderketen propietateak
Matrizeen arteko biderketa ez da trukakorra, izan ere, horrek ondorioztatuko luke bi aplikazio linealen arteko konposaketa ere trukakorra izatea eta hori ez da orokorrean egia. Hala ere, existitzen dira kasu partikular batzuk non propietate trukakorra betetzen den, baina, esan bezala, ez da orokorrean betetzen.
Matrize baten heina
Matrize baten heina, matrize hori osatzen duten zutabe edo errenkada linealki-independiente edo askeen kopuru maximoa da eta rg(A) adierazten da (A matrize bat izanik). Zutabe-heina (linealki-askeak diren zutabe kopurua) eta errenkada-heina (linealki-askeak diren errenkada kopurua) beti datoz bat.
Matrize iraulia edo transposatua
matrize baten iraulia (non X ez da zertan gorputz bat izan), matrize bat izango da non. Modu informalago batean, esan genezake matrize iraulia lortzen dugula matrize baten errenkadak eta zutabeak elkarrekin trukatuz. Adibide zehatz bat ikus dezagun:
Matrizeen transposizioak hurrengoko propietate hauek betetzen ditu (orain bai, X gutxienez eraztun trukakorra izan beharko da gutxienez):
Surano
Mugakideak
Suranok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Shcherbinaita
Ezaugarriak
Shcherbinaita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: V5+2O5. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 3,5 da.
Formula (argipena)
Formula hitzak esanahi eta erabilera zenbait ditu:
Sommerance
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Inozentzio XI.a
Inozentzio XI.a (Como, 1611ko maiatzak 16 - Erroma, 1689ko abuztuak 12) Eliza Katolikoko 240. aita santua izan zen 1676 eta 1689 bitartean.
Nearko
Nearko greziar itsasgizona, Kretan sortua (K.a. IV. mendea). K.a. 333an Alexandrok Lizia eta Panfiliako gobernari izendatu zuen. Gero (K.a. 326), greziar ontziteriako buru zelarik, Hydaspes (egun Jhelum) ibaia jaitsi zuen armadarekin; Eritrea eta Persiako Golkoko kostaldea ikertu zituen. Alexandro hil ondoren, Lizia eta Panfiliako satrapia eskuratu zituen. Antigono Monophthalmosen aliatua izan zen.
Organo
Organo izenak adiera hauek ditu:
Atopodontus adriaensi
Atopodontus adriaensi Atopodontus generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Dieta
Funtzioak
Dietaren funtzioak honako hauek izango dira:
Baldintzatzaileak
Gizakiak gastatzen duen energia neurtzeko eta ondorioz dieta egoki bat diseinatu ahal izateko honako faktoreak hartu behar dira kontuan:
Arius nudidens
Arius nudidens Arius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Bentzilo talde
Bentzilo C6H5CH2 formulako anioiari, katioiari edo erradikalari esaten zaio kimika organikoan.
Nomenklatura
IUPACen nomenklaturan bentzil aurrizkia C6H5CH2 ordezkatzaileari dagokio adibidez, bentzil kloruroa edo bentzil bentzoatoa.
Imuntzo eta Beloki
Taldea
Herrietako jaietan, erromerietan eta ospakizunetan jotzen jarraitu zuen bikoteak, baina zenbait urte igaro ziren hurrengo lana kaleratu bitartean. Aurreko lanekin zerikusi gutxi zuen disko batekin itzuli ziren; hain zuzen, Urolako (Gipuzkoa) 23 pieza tradizional jaso zituzten Ganbaran bai (Urolako trikitixa) diskoan (Elkar, 2004). Joxemari Iriondo kazetari eta trikitiaren sustatzaileak 60ko hamarkadan Loiolako Herri Irratirako egindako grabazioetatik ateratako piezak dira, eta garai hartako instrumentazioarekin grabatu zituzten Imuntzok eta Belokik, perkusio batzuk erantsita (txinatar kaxa, trikitiaren maleta, botila...). Horretarako, Jimmy Arrabit (Itoiz, King Mafrundi) bateria jotzailearen laguntza izan zuten.
Hispania
Behe Inperioa
Dioklezianoren berregituratze politiko-administratiboak ezarritako probintzia banaketak zeregin garrantzitsua izan zuen, eta administrazio ingurune berria ekarri zuen Hispaniako lurraldeetara. K. o. 297an egin zen banaketa horren oinarrizko egiturak hauek izan ziren: prefektura (Hispania Galietakoen barruan geratu zen), diocesis delakoa (Hispaniak eta Mauretania Tingitanak diocesis Hispaniarum izenekoa osatu zuten), eta probintzia (Iberiako penintsulako eremua bost probintziatan zatitu zen), ordurako zereginik ez zutela lehengo conventus haiek.
Tarik Chaoufi
Tarik Chaoufi (طارق شاوفي; Azru, 1986ko otsailaren 26a), marokoar txirrindulari ohia da. 2013ean Euskaltel Euskadi k fitxatu zuen, UCIk egin zuen puntaketa sistemaren aldaketaren ondorioz. Lehenengo mailan izateko asmoz, Tarik fitxatu zuten Afrikako txirrindulari onena izan zelako aurreko urtean. Hala ere, denboraldi erdian taldetik kanporatu zuten adaptazio arazoengatik.
Kontrol lausoko sistema
Eragiketa Logikoak
Logika Boolearrean arau hauek ETA ate logikoaren, EDO ate logikoaaren eta EZ ate logikoaaren edo eragiketen bidez erabakitzen dira. Konposatuak diren premisak ebazteko, logika lausoan T-arauak eta S-arauak definitzen dira: Arau horiek Logika Boolearreko ETA eta EDO eragiketen baliokideak besterik ez dira. T-arauak eta S-arauak zehazteko, barnekotasun-erlazioen kasuan gertatzen den bezala, modu ugari azaldu dira orain arte. Hemen gehien erabiltzen dena aipatuko da, Ebrahim Mamdanik 1975an proposatutakoa. Arauak honakoak dira:
Sauvigney-lès-Gray
Sauvigney-lès-Gray Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bentleyville (Pennsylvania)
Bentleyville Pennsylvaniako borough bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 2,581 biztanle zituen, 9.57 kilometro koadrotan banatuta.
Dorceau
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Les Herbes folles
Sinopsia
Margaret Muirri Parisko Errege Jauregiko denda batetik poltsa lapurtu diote. Lapurrak L'Haÿ-les-Rosesko merkataritza-gune bateko aparkaleku batean botatzen du edukia, eta Georges Paletek bere autoaren oinean jasotzen du. Orduan, Georgen irudimenean maitasun zentzugabe eta surrealistako istorio bat hasten da, Margaritari gutun eta telefono deien bidez jazartzera eramaten duena, honek zuhurtziaz arbuiatzen duena.
Mohammed Omar
Mullah Mohammed Omar (ملا محمد عمر, Mullā Muḥammad ‘Umar; 1960 - 2013ko apirilaren 23a), askotan Mullah Omar deitua, afganistandar mujahidina izan zen, Taliban mugimenduaren buruzagia 1994-2013 bitartean. 1996an Afganistango Emirerri Islamikoa sortu zuen, eta 1996-2001 bitartean Kontseilu Goreneko Presidentea izan zen, alegia, herrialdeko agintari nagusia. Afganistango gerran parte hartzen zuten NATOko indarrek gehien bilatzen zuten gizonetako bat izan zen, Osama bin Ladenekin izandako harremanak eta Afganistango agintari izan zen urteetan egindako giza eskubideen aurkako gehiegikeriak zirela-eta. 2015ean talibanek baieztatu zuten 2013tik hilda zegoela.
Diafragma nerbio
Kokapen anatomikoa eta ibilbidea
Diafragma nerbioa bizkar muinaren iduneko zatitik dator, eta bere jatorria nukleo eragilearen aurreko adarrean du; hau da, aurreko erroan. Idun plexutik sortzen da, C3,C4,C5 mailetatik (zuntzen jatorri nagusia C4-tik dator). Baliteke, ordea, C2 eta C6 mailako zuntzek ere parte hartzea.
Ezkerreko diafragma nerbioa ezkerreko lepauztai azpiko arteria ren lehenengo zatiaren aurretik igaroko da eta eskuinekoak, berriz, eskuineko lepauztai azpiko arteriaren bigarren zatia zeharkatuko du. Aldiz, orokorrean bi aldeetan (ezker zein eskuin) nerbioa lepauztai azpiko zainaren atzetik igaroko da. Toraxera haren goiko irekigunetik sartuko da eta bertan, birika erro aren aurretik igaroko da mediastino aldeko pareta pleuraren eta zuntzezko perikardio aren artean.
Aurreanplifikadore
Portaera analogikoa
Aurreanplifikadore idealak linealak dira; irabazpena konstantea da funtzionamendu-tartean. Sarrera-inpedantzia altua da, korronte txiki batekin sarrerako seinalea irakurri ahal izateko; irteera-inpedantzia, aldiz, txikia da, irteerako tentsioan ahalik eta eragin txikiena izateko. Aurreanplifikadorea zirkuitu baten seinalearen intentsitatea handitzeko erabiltzen da, seinale hori garraiatzen duen kablean agertzen diren zaraten eraginen ondorioz agertzen den seinale/zarata erlazioa (Signal-to-Noise Ratio) nabarmen degradatu gabe. Hau da, transmititzen den seinalearen potentziaren eta zarataren potentziaren erlazioa hondatu gabe.
Aizkibel (argipena)
Aizkibel izenak zenbait adiera ditu:
11. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)
Ibilbidea
Autobus guztiek Ezkaba eta Sadar arteko ibilbide osoa egiten dute. Gero, bi autobusetik batek ematen du zerbitzua hedadura bakoitzean, larunbat arratsaldeetan eta igandeetan izan ezik, denak joaten baitira Galariara.
Cardioglossa alsco
Cardioglossa alsco Cardioglossa generoko animalia da. Anfibioen barruko Arthroleptidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Donna Tartt
Donna Tartt (Greenwood (Mississippi), 1963ko abenduaren 23) Ameriketako Estatu Batuetako emakume idazlea da. Obra gutxi argitaratu du baina hala ere oso ezaguna egin da. 2014an Pulitzer Saria irabazi zuen.
Biografia
Tartt Mississippi ibaiaren deltatik gertu jaio zen baina bere haurtzaroa Grenada (Misisipi) eman zuen. 13 urtez herriko hedabideetan poesiak argitaratzen zituen; horrela sari asko irabazi zuen. 1981an Mississippiko Unibertsitatean ikasten hasi zen; Kappa Kappa Gammahaurridetasunean sartu zen. Willie Morris-ek bere idazteko modua ezagutu zuen eta hari esker, 18 urte zituelarik, idazle bezala erresidentzian sartu zen. Handik, Bennington Collegera joan zen (Vermont); han beste ikasle ezagutu zituen: Bret Easton Ellis, Jonathan Lethem eta Jill Eisenstadt. 28 urtekin The Secret History liburua argitaratu zuen; arrakasta handia izan zuen eta 24 hizkuntzetan itzulia izan zen. Eleberri honen prestakuntza luzea izan zen, hamar urte; argitaratzeko moteltasun hori idazlearen ezaugarria da. The Little Friend bigarren eleberrirako beste hainbeste urte behar izan zuen. The Goldfinch, hirugarrena eta luzeena, horrelako prozesu luze baten ondorioa izan zen. Azken liburu horrekin Fikziozko liburuaren Pulitzer Saria irabazi zuen 2014ean.
Saint-Martin-d'Auxy
Saint-Martin-d'Auxy Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Zerra ertain
Banaketa
Iberiar penintsulan neguko espeziea da, bakana, azaroaren hasieran eta apirilaren erdialdean agertu ohi da, eta maximoak neguan izaten ditu. Hala ere, migrazio-bideetan ere ikus daiteke, batez ere Kantauriko kostaldean. Euskal Herrian oso gutxitan ikusten da, eta azken urteotako zitak itsasadarretan egin dira, batez ere.
Habitata
Mendietan, taigan eta tundran ugaltzen da; bai eta itsasbazterretan, uhartedietan eta barrualdeko ondo kontserbatutako aintziretan ere. Landaredia oparoa behar izaten du, habiak ondo gordetzeko. Ugalketa-garaitik kanpo, nahiago ditu itsasertzeko urak edo ur gezako masa handiak.
Horacio Martínez
30ko hamarkada eta CNTren Idazkaritza Orokorra
1936ko abuztuan eta irailean, bere ustez, Defentsarako Kontseilu Nazional baten proposamen kimeriko eta doktrinarioa alde batera uztearen alde agertu zen, eta Luze zaldunaren gobernuan sartze argi eta ausart bati aurre egitearen alde. Horacio Martínez Prietok 1936ko azaroaren 18an utzi zuen CNTko idazkari nagusi kargua, azaroaren 3an ministro anarkistei Madrildik ihes egiteko agindu izanaren akusazio orokortuek presionatuta. Hala ere, Batzorde Nazionalean jarraitu zuen, Iparraldeko Eskualdea ordezkatuz. FAIn afiliatua, Juan López Sánchez zenetistaren ministeriopean (1936ko azaroa – 1937ko maiatza) merkataritzako zuzendari nagusia izan zen eta Segundo Blanco González zenetistaren ministeriopean Osasun idazkariordea (1938ko apirila – 1939ko otsaila).
Gerraostea
Gerra galduta, José Giral buru zuen erbestean (1945eko abuztutik 1947ko urtarrilera) Herri Lanetako Ministro izan zen Gobernuan; eta 1948an Alderdi Libertario bat sortzeko deia — 1948ko urtarrilaren 23ko Manifestua — sinatu zutenetako bat izan zen. Parisko erbestean hil zen, eta argitaratu gabe utzi zituen anarkosindikalismoari, Sobietar Errusiari eta CNTren etorkizunari buruzko lau liburuki eta zenbait liburuxka.
Zertzeta marmolaire
Zertzeta marmolairea (Marmaronetta angustirostris) Anatidae familiaren ahate ez-domestikoa da.
Lehen Mediterraneo itsasoaren kostalde guztietan bizi bazen ere, egun Iberiar Penintsulan eta ipar-mendebaldeko Afrikan baino ez da bizi.
Zapus princeps
Zapus princeps Zapus generoko animalia da. Karraskarien barruko Zapodinae azpifamilia eta Dipodidae familian sailkatuta dago.
Nieul-sur-l'Autise
Diru sarrerak
2009an Nieul-sur-l'Autise udalerrian 454 unitate fiskal zeuden, 1.198,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.656 euro zen.
Zertzeta arrunt
Deskribapena
Emeak kolore arrea dau. Gainerako ahateengandik tamaina txikiagoarengatik eta ispilutxo berdearengatik bereizten da.
Fisikaren historia
Islamiar Zientzia
Ibn al-Haythamek (965-1040) ere ekarpen garrantzitsuak egin zituen. Basra-ko (egungo Irak) matematikaria zen eta optika modernoaren sortzaileetako bat kontsideratua dago. Ptolemy eta Aristotelesek uste zuten argia begitik irteten zela gainontzekoa argituz, edota objektuek ematen zutela argia, baina al-Haythamek (Alhazen latindarrez) proposatu zuen argia begiraino izpi moduan iristen zela objektuaren puntu desberdinetatik. Ibn al-Haytham eta Abu Rayhan Biruniren (pertsiar zientzialaria) lanak mendebaldeko Europara iritsi ziren Witelo eta Roger Bacon hauek aztertzen hasi zirenean. Omar Khayyam-ek (1048-1131), pertsiar zientzialaria, eguzki-urte baten iraupena kalkulatu zuen eta gaur egungo kalkuluekin alderatuz, soilik segundu baten frakzio baten aldea besterik ez zegoen. Kalkulu hau erabili zuen egutegi berri bat egiteko, egutegi Gregoriarra baina zehatzagoa dena eta bostehun urte beranduago iritsiko zena. Lehen zientzia komunikalari handi gisa kontsideratua da, esaten baita, adibidez, Sufi teologoa konbentzitu zuela esanez Lurrak bere buruaren baitan birak ematen dituela.
Mekanika
Mekanika arrazionala hasieran, behatutako mugimenduen inguruko tratatu matematikoak egiteaz arduratzen zen, printzipio Newtoniarretan oinarrituz, kalkulu konplexuen ebazpenen aurrerakuntzan nabarmenduz. Mende amaierarako, tratatu analitikoak jada nahikoa indartsuak ziren eguzki sistemaren egonkortasuna azaltzeko, Newtonen legeetan oinarrituz inongo esku-hartze jainkotiarraren azalpena azaldu gabe. 1705ean Edmond Halley-k Halley kometaren mugimendua eta iraupena zehaztu zituen, William Herschel-ek Urano aurkitu zuen 1781ean eta Henry Cavendishek grabitazio unibertsalaren konstantea neurtu eta Lurraren masa determinatu zuen 1798an. 1783an John Michellek proposatu zuen existitu daitezkeela hain handiak diren objektuak, non argiak ere ezin duen hauengandik alde egin.
XX. mendea: Fisika Modernoaren sorrera
XIX. mende amaieran, fisika hainbeste garatu zen, non mekanika klasikoak arazo desberdin ugari azaldu zitzakeen: termodinamika eta teoria zinetikoak garatuak zeuden; optika geometrikoa eta fisikoa uhin elektromagnetikoen bidez ulertua zen; eta energia eta masaren kontserbazio legeak onartuak zeuden oro har. Hain handia zen garapena, non jada uste zen fisikaren lege garrantzitsuenak deskubrituta zeudela eta ikerketak, handik aurrera arazo partikular eta txikiagoak konpontzera bideratua egon behar zuela metodoaren hobekuntzaren bidez. Hala ere, 1900. urtean zalantzak piztu ziren teoria klasikoen inguruan, baita beraien ezintasuna zenbait fenomeno fisiko azaltzeko ere (gorputz beltzen erradiazioa eta efektu fotoelektrikoa, hala nola); gainera, zenbait formulazio teoriko paradoxa bilakatzen ziren hauek muturrera eramatean. Hendrik Lorentz, Emil Cohn, Ernst Wiecher eta Wilhem Wien bezalako fisikariek uste zuten Maxwellen ekuazioen inguruko aldaketa batzuek fisikaren lege guztien oinarri bat sortu zezaketela. Fisika klasikoaren akatsak ez ziren inoiz konponduak izan eta ideia berriak beharrezkoak ziren. XX. mendearen hasieran, iraultza handi batek fisikaren mundua astindu zuen, garai berri bati hasiera emanez: fisika modernoa.
Higgs-en bosoia
Nahiz eta hauek inoiz ez ikusi, Higgs-en antzeko eremuek paper oso garrantzitsu bat jokatzen dute unibertsoaren teorietan eta korden teorian. Baldintza batzuetan, eremu hauek indar antigrabitazionala eragiten duen energiaz inguratuak izan daitezke. Eremu hauek zabalkuntza handi baten iturri izan daitezkela proposatu da, inflazio gisa ezagututa. Unibertso hasieraren eta, agian, energia ilunaren sekretua izan daitezke, zeinak badirudien orain unibertsoaren zabalkundea azkartzen ari dela.
Tricase
Mugakideak
Tricasek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Son (Ardenak)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 59 ziren, horien artean 34 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 34 pertsona aktiboetatik 29 lanean zeuden (22 gizon eta 7 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Sofia Erregina Arte Jauregia
Eraikin nagusia, asmo bikoitz batekin eraiki zen: auditorio bat eraiki, eta, eraikin honetaz, Valentziarentzako izaera monumentaleko paisaia ikur bihurtzea. 2005eko urriak 9an inauguratu zen, eta, nagusiki, dantza, antzerkia eta opera antzezteko erabiltzen da.
Nebulosa planetario
Hubble espazio teleskopioak hartutako irudiek nebulosa planetario askok itxura oso konplexua dutela adierazi dute. Horietatik bostetik batek baino ez dute gutxi gora-behera esferikoa den forma. Forma barietate ugari hau eragiten duen mekanismoa oraindik ez da ondo ulertzen, baina erdiko izar bitarrek, izar haizeak eta eremu magnetikoek paper garrantzitsua izan dezaketela uste da.
Behaketak eta aurkikuntzak
Erresoluzio txikiko teleskopioak erabiltzen zituzten lehen behatzaileentzat nebulosa hauen itxura gure eguzki-sistemako planeta erraldoien antzekoa zen. Horretaz ohartu zen lehena Antoine Darquier izan zen, 1779an Eraztunaren Nebulosa aurkitu zuena. Alabaina, urte batzuk lehenago Urano aurkitu zuen William Herschel izan zen 1784an objektu hauek izendatzeko nebulosa planetario izena sortu zuena, planetekiko oso ezberdinak diren eta elkarren artean zerikusirik ez dagoen arren.
Bowenek oso dentsitate baxuko gasetan elektroiek kitzikatutako energia maila metaegonkorrak bete ditzaketela frogatu zuen, dentsitate handiagoko gasetan atomoen arteko talken ondorioz kitzikapen hori azkar galduko zuten bitartean. Elektroien trantsizioak maila hauetatik energia gutxiagoko batzuetara ionizatutako oxigeno eta nitrogeno atomoetan, O2+, O+ eta N+ kasu, Hugginsek identifikatzerik izan ez zuen lerroen igorpena eragiten du, 500,7 nanometrokoari dagokiona horien artean. Espektro lerro hauek lerro debekatu izena jasotzen dute eta oso dentsitate baxuko gasetan baino ez dira agertzen, nebulosa planetarioak oso gas arrarifikatuz (dentsitate baxua) osatuta daudela ebazten delarik.
Nebulosa planetario fasea
Nebulosa planetario fasea gasezko lainoa birkonbinatzen denean amaitzen da, plasma egoera utziz eta ikusezin bihurtuz. Ohiko nebulosa planetario baten kasuan, fase honen iraupena 10.000 urtekoa da. Izarraren hondarra, nano zuria, bere eboluzioan ia aldaketarik jasan gabe mantenduko da, oso poliki hoztuz.
Ebatzi beharreko kontuak
Beste arazo bat forma ugaritasunarena da. Oro har, ikus daitezkeen forma gehienen jatorria abiadura ezberdinetan hedatzen ari diren materialen arteko elkarreraginak direla onartzen da. Alabaina, astronomoren batzuen ustetan, nebulosa planetariorik konplexuenen kasuan behintzat hauen forma izar bitar sistemen ondorioa da. Beste forma konplexu batzuk eremu magnetiko bizien ondorio izan daitezke.
Gliese 783
Gliese 783 (J. Herschel 5173) gure eguzkitik 19,7 argi urtera, Sagittarius konstelazioan dagoen izar bitar bat da, θ¹ eta θ² Sagittariitik hego-ekialdera dagoena. Gure Eguzki-sistemara 140 kilometro segundoko abiaduran hurbiltzen ari da. Abiada horretan, 41.100 urte barru soilik 6,7 argi urtera egongo da eta hamar aldiz distiratsuagoa izango da. John Frederick William Herschelek aurkitu zuen William Herschel astronomo ospetsuaren semea zena, eta berari zor dio J. Herschel 5173 izena.
Antinhac (Cantal)
Antinhac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Antignac udalerrian erroldatutako biztanleak 277 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Sauvigney-lès-Pesmes
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ruth Brown
Singleak
R&B: Bilboard R&B Singleak
Ngozi
Ngozi Burundiko Ngozi probintziaren hiriburua da, Burundiko iparraldean. Populazioaren ikuspuntutik herrialdearen laugarren hiri handiena da: 80.000 biztanle inguru ditu.
Aralar
Historia geologikoa
[[Fitxategi:Aralar-geologia.svg|400px|thumb|Aralarko mendilerroaren mapa geologiko sinplifikatua
Baldwin City (Kansas)
Baldwin City Kansasko hiri bat da. Douglas konderrian kokatua dago. 2010ean 4,515 biztanle zituen, 6.79 kilometro koadrotan banatuta.
Aralar
Natura Parkea
Aralarko Parke Naturalak 10.956 hektareako azalera biltzen du, Gipuzkoako Abaltzisketa, Amezketa, Ataun, Lazkao, Tolosa eta Zaldibiako udal mugarteei eta Enirio-Aralar mankomunitateko lurraldeari dagozkienak.
Nafarroa Garaia
XIV. mendetik, 19 nafar udalerrik osatutako Mankomunitate batek (Arbizu, Arribe, Atallu, Arruazu, Azkarate, Betelu, Errazkin, Etxarri-Aranatz, Gaintza, Ihabar, Intza, Irañeta, Hiriberri, Lakuntza, Lizarraga, Lizarragabengoa, Dorrao, Unanu eta Uztegi, Aralarko Errege Sailetako 2195 hektareako baso, ehiza eta larreen herri baliatzearen onurak jasotzen ditu.
Done Mikel Aralarkoa
Done Mikel Aralarkoaren santutegia, Aralarko Done Mikel in Excelsis santutegia edo Aralarko santutegia  Aralarko mendilerro ko santutegia da, Euskal Herri ko erromanikoaren erakusgarri paregabea. Tenpluari buruz iritsi den lehen aipamena XI. mendekoa da, baina bi mende lehenago toki berean beste tenplu bat bazen, karolingiar estilokoa. Erretaula altxorrik preziatuena du, Nafarroa Garaiko kultura intereseko ondasun izendatua, Erdi Aroko europar esmaltegintzako maisulan gorenetakoa.
Flavio Josefo
Lana
Oso litekeena da El Escorial monasterioa, Filipe II.a Espainiakoa erregearen agintaldiko lan gailena, Joseforen deskribapenetan oinarrituta egotea, Benito Arias Montano hebraistaren alde historizistaren barnean.
Uggiano la Chiesa
Uggiano la Chiesa Italiako udalerri bat da. Lecceko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Jive
Dantza garaikideko kirol gisa
Oinarrizko eredu asko Ekialdeko Kostaldeko Swing-aren antzekoak dira urrats hirukoitzen (chassés) erritmo oso sinkopatuaren diferentzia handiarekin, jive-n zortziko zuzenak eta ECS-n swing gogorra erabiltzen dutenak.
Shigaita
Shigaita sulfato motako minerala da eta wermlandita taldearen kidea da.
Gigliko
Hitz hau, euskaraz, esate baterako Kepa Altonagak erabili izan zuen bere Back to Leizarraga entseguan (2015, Pamiela) euskara garaikidean egiten diren zenbait aldrebeskeria salatzeko. Hizkuntza-erregistroa ustez dotorea baina ulergaitza, iluna, salatu nahi zuen Altonagak.
Cortázarren pasartearen euskarazko bertsio bat
Paragrafo hori horrela itzuli zuen 2019an Itzuli Itzultzaile Neuronalak :
Conrad Anker
Igoerak eta espedizioak
Ankerrek Yosemite Valley ( Kalifornia ), Zion Parke Nazionala (Utah), Baffin Island ( Kanada ) eta Antartikako Ellsworth mendietan ere bide aipagarriak igo ditu.
Iñaki Eizmendi
Biografia
70eko hamarkadaren hasieran hasi zen jendaurrean kantatzen. Haren estiloa zubi bat izan zen aurreko belaunaldiaren -Ez Dok Amairu taldearen ingurukoen- eta kantari berrien artean. Garai hartan molde berezikoa zen Eizmendik egiten zuen musika: ahots gozo baten jabe, hiri giroko istorioak maite zituen. Musikalki rocketik nahiko hurbil zegoen, eta hainbatetan joera progresiboko doinuak egiten zituen. Euskal musikan erabiltzen ziren ohiko akordeetatik kanpo, melodietan aldaketak egitea zuen gustuko. "Ez Dok Amairuren Baga, biga, higa sentikarian txoriez edo txorien metafora erabiliz egiten ziren kantuen portzentaia ikaragarria zen. Geure burua urbanotxoagotzat geneukan, eta geure erreferentzia ez ziren txoriak. Lirikotasun hori ez genuen natura edo izadian bakarrik bilatzen. Gainera, kantagintzan lehen bi gauza ziren: gitarra jo eta kantatu. Teknika gehiago lantzen ahalegindu ginen".
Ailly-le-Haut-Clocher
Ailly-le-Haut-Clocher Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Diafragmaren paralisi
Tratamendua
Diafragma paralisi unilaterala pairatzen duten paziente gehienekin ez da berezko tratamendu espezifikorik erabiltzen, gehienetan denborarekin sendatzea espero baita.
Natasha Asghar
Karrera politikoa
Asghar Garraio eta Teknologia ministro izendatu zuten eta All Wales bidaia-txartela sortzeko lan egin zuen, Barik txartelaren antzekoa.
Big Run (Pennsylvania)
Big Run Pennsylvaniako borough bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 624 biztanle zituen, 1.79 kilometro koadrotan banatuta.
Luis Zubeldía
Luis Francisco Zubeldía (Santa Rosa, 1981eko urtarrilaren 13a) argentinar futbolari ohia eta futbol entrenatzailea da. Deportivo Alavés euskal taldeak fitxatu zuen 2017an baina emaitza txarren ondorioz laugarren jardunaldiaren ondoren kanporatua izan zen.
Saint-Martin-de-Commune
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Jure Kocjan
Jure Kocjan (Jesenice, 1984ko urriaren 18a), esloveniako txirrindularia da. 2013an, Euskaltel Euskadi k fitxatu zuen, baina Lyme gaixotasuna harrapatuta ezin izan zuen bere maila eman.
Les Alleuds (Maine eta Loira)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Joana Austriakoa
Lehen urteak eta ezkontza
Ezkontza laburra izan zen, 1554ko urtarrilaren 2an Joan Portugalgoaren heriotza goiztiarra zela eta. Hala ere, egun horretarako, Joana haurdun zegoen, eta urte horretako urtarrilaren 20an, Sebastian I.a Portugalgo erregea jaio zen.
Espainiako erregeordetza
Miresgarria izan zen kargu hori betetzea, dedikazio handiz eta argi, urte horietako arazo militar, erlijioso eta politikoei erantzun zuzenak emanez. Izaera kementsukoa izanik, Joanak konfiantzazko pertsonez inguratzea jakin zuen.
Arte-sustatzailea
Alargundu ondoren, Espainiara itzuli behar izan zuen 1554an, neba Espainiako erregea Maria Tudorrekin ezkontzeko Ingalaterrara egindako bidaiagatik ez zegoenean gobernuaz arduratzeko. 1554-1559 bitartean Valladoliden bizi izan zen, eta harreman estua zuen Leonor Austriako eta Maria Hungariako izebekin, 1558an biak hil arte. Bere izeba Mariaren ondasunen zati handi bat jaso zuen, bere tapiz flamenkoak nabarmenduta, besteak beste, Tunisiaren konkista, Descalzas Realen kokatua. Valladolideko etapa horretan, Alonso Sánchez Coello eta Pompeo Leoni artistak babestu zituen. Neba 1559an itzuli zenean, Anthonis Morok lagundu zion, zeinek 1560 inguruan erretratatu zuen.
William Libbey
William A. Libbey III (1855eko martxoaren 27a - 1927ko irailaren 6a) Princetongo Unibertsitate ko fisika geografiako irakasle estatubatuarra izan zen. Bi aldiz izan zen Estatu Batuetako Fusilarien Olinpiar Taldeko kide, eta New Jerseyko Guardia Nazionaleko koronel mailara igo zen. Princeton mendira 1877an igo zelako ere ezaguna da.
Baxter Springs (Kansas)
Baxter Springs Kansasko hiri bat da. Cherokee konderrian kokatua dago. 2010ean 4,238 biztanle zituen, 8.07 kilometro koadrotan banatuta.
Porto Cesareo
Mugakideak
Porto Cesareok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aliota mokohori
Aliota mokohoria (Gavia adamsii) Gavia generoko animalia da. Hegaztien barruko Gaviidae familian sailkatua dago. Lurralde artikoetan kumatzen da eta negualdia Norvegian eta Ozeano Barearen iparraldeko kostaldeetan igarotzen du.
Échalou
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Échalou udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Leccinum holopus
Deskribapena
Kapela: 4 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, hasieran hemisferikoa, ondoren ganbila, zurixka kolorekoa, azala ia erdiraino bereiz daiteke, leuna, lubrifikatua eguraldi hezearekin.
Nahasketa arriskua
Leccinum scabrum eta Leccinum carpini delakoekin, baina biek kapela ilunagoa dute.
Nell Leyshon
Biografia
Somerset-en jaio eta hazi zen. Bere haurtzaroaren erdia Glastonburyn eman zuen, eta beste erdia Somerset Levels-eko kanpoaldeko herrixka txiki batean.
Apchon
Diru sarrerak
2009an Apchon udalerrian 106 unitate fiskal zeuden, 219 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.259 euro zen.
Osasunako 2022-2023 denboraldiko lehen taldeko kideak
Estatistikak
Jokalariak guztira: 27
Apchon
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
Nell Leyshon
Ibilbidea
Southampton-eko Unibertsitatera joan zen ikasle heldu gisa.
1995ean bere bigarren semea jaio ondoren hasi zen serio idazten.
3 urte eman zituen Society of Authors-eko Kudeaketa Batzordean. Alpine Fellowship-eko Aholku Batzordeko kide ere bada.
Antzerkia
2014an, Leyshonek bere lehen libretoa idatzi zuen, The River Keeper, Streetwise operarentzat. Etxerik gabeko pertsonekin lan egiten duen ongintza bati buruzkoa istorioa da.
Juan José Lobato
2013ean Euskaltel Euskadik fitxatu zuen eta lasterketa hau bigarrengoz irabazi zuen.
La Ferté-Alais
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bel Aire (Kansas)
Bel Aire Kansasko hiri bat da. Sedgwick konderrian kokatua dago. 2010ean 6,769 biztanle zituen, 17.69 kilometro koadrotan banatuta.
Ekoizpen-bide
Ekoizpen-bideak eta desindustrializazioa
Ekonomiaren prozesua oztopo bat bihurtu zen kapitalismoaren esplotazio-mekanismoen kontzeptuetan sakontzeko. Bere erreferentziak zuzentzen zituen egiturak espektro kapitalistar finantzarira aldatu ziren, eta horrez gain, ekoizpen egitura klasikoen desintegrazioarekin okerrera egin zuen. Marxismo garaikidearen ikuspuntutik esan ohi da "gaur, inoiz baino gehiago, ekoizpen bideak kapitalista handiaren eskuetan daude, baina ez dute hauen jabetzearen arrastorik uzten". Beste alde batetik, desindustrializazioaren prozesuarekin ekonomia zentralen monopolioa sendotzen da ekonomia periferikoen gainetik. Hau da, garapen ekonomikorako oinarrizko elementuak herrialde garatuen inportazioen menpe daude. Ondorioz, klase dispertsioaren barnean langileak zein kapitalista ertainak aurki daitezke prekarizazioaren egoera berdintsuan, kapitalista monopoliko handiaren aurrean.
.mn
.mn Mongoliari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Datacomek kudeatzen du.
Lecunberriko jauregia
Historia
Jauregi Beltzak 1976ko abuztuaren 27an amaitu zuen bere bizitza presondegi gisa, Sergio García Ramírezek itxi zuenean, eta, ondoren, 1982an Nazioaren Artxibo Orokorraren (AGN) egoitza bihurtu zen. AGN Amerikako artxibo historiko zaharrenetako bat da, eta ikerketa historikorako eta hainbat disiziplinatarako iturri agortezina.
.mo
.mo Makauri dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.
Idinarru
Idinarrua idiaren larruz egindako zahatoaren antzeko ontzia da, euskal tradizioan zerealak neurtu eta bereziki trikuharri, kobazulo eta besteleku mitologikoetan urrea gorde eta ezkutatzeko erabiltzen zena.
Ailly-sur-Noye
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 3 liburu dendak, 1 arropa denda zen, 1 altzari denda zen eta 1 lore-denda zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Izukaitz
Bigarren diskoa
Garai hartan, formula berritzaileagoen bila, Oskorritik zetorren Bixente Martinez (gitarrak) sartu zen taldean, eta geroxeago Jesus M. Aranburu (baxua). Horrela osatu zen taldearen formazio "klasikoa". Haiekin batera, garai hartan indarrean zegoen jazz-rockaren eraginak ere indartu ziren Izukaitzen. Ildo horren garapenaren emaitza da taldearen bigarren diskoa, hurrengo urteko udaberrian kaleratutakoa: Otsoa dantzan (Xoxoa, 1980).
Christine Blasey Ford
Christine Margaret Blasey Ford (1966ko azaroa) psikologo estatubatuarra da, Psikologia irakasten du Palo Alto Unibertsitatean, eta Psikologiako ikertzaile moduan egiten du lan Stanford Unibertsitateko Medikuntza Eskolan. Diseinatzen ditu modelo estatistikoak, ikerkuntza proiektuetarako.
Ford-en eta Kavanaugh-ren lekukotasunek —azken horrek ukatu egin zituen Ford doktorearen akusazioak— eztabaida publikoa piztu zuten AEBetan. Botoa eman aurretik, Kavanaugh izendatu bai ala ez, Senatuak onartu zuen azken orduan FBI erakundeari eskatzea astebetean iker zitzala Ford doktorearen alegazioak.
Christine Blasey Ford doktoreak, bestalde, denboraldi bat egin behar izan zuen bere etxera itzuli ezinik, heriotz-mehatxuak jasotzen ari zelako, bere abokatuek jakinarazi zutenez.
Brustiarius nox
Brustiarius nox Brustiarius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Noirmoutier-en-l'Île
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 94 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 14 okindegiak, 3 harategiak, 6 arraindegiak, 4 liburu dendak, 33 arropa dendak, 5 etxerako tresna dendak, 6 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 2 altzari dendak, 7 kirol-dendak, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 4 lore-dendak ziren.
José Echegaray
Arbaso euskaldunak zituen: Aita aragoiarra zuen bitartean, ama Manuela Melitona Eizagirre Txabea jaiotzez gipuzkoarra eta zehazki azkoitiarra zen.
Murtzian igaro zituen haurtzaroko urteak, eta ondoren Madrilera itzuli zen ikastera.
Noirmoutier-en-l'Île
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Massat
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
1426 Riviera
1426 Riviera asteroide gerrikoan aurkitutako 1426. asteroidearen izena da. 1937ko apirilak 1ean aurkitu zuen Marguerite Laugierrek Nizatik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1937 GF zen.
Saint-Martin-de-Lixy
Etxebizitza
2007an 51 etxebizitza zeuden, 39 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 50 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 39 etxebizitza nagusietatik 33 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Marguerite Yourcenar
Marguerite Yourcenar (Brusela, Belgika, 1903ko ekainaren 8a - Mount Desert Island, Ameriketako Estatu Batuak, 1987ko abenduaren 17a) belgikar eleberrigile, olerkari, itzultzaile eta antzerkigilea izan zen. Bere jaiotze izena Marguerite Cleenewerck de Crayencour zen, baina 1947an bere goitizena (Marguerite Yourcenar) legeztatu eta bere izentzat hartu zuen. 1980an Frantses Akademiako kide izendatu zuten.
Sorcy-Bauthémont
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Marino Goñi
Biografia
Gaztarotik musikarekiko zaletasuna irratigintzarekin uztartu zuen Marino Goñik, Madrilgo Radio Popular irratian lehenengo, eta 1977tik aurrera irrati horren Iruñeko egoitzan. Más o menos rock musika saioa aurkeztu zuen 1978tik 1980ra bitartean, Soñua diskoetxeak Txantrea auzoan zuen estudioan lan egiten hasi aurretik. Madrildik Iruñera itzultzean, kale eta tabernetan kultur giroaren aldaketa aurkitu zuen Goñik. Rock taldeak agertzen hasiak ziren. "Iruñeko tabernetan jada sumatzen zen kultur aldaketa bat, baina oraindik ez zen ikusten, apenas egiten baitzen rock kontzerturik. Urkok edota Benito Lertxundik jada ez zuten euskal gazteria ordezkatzen. Iruñean Tocamás (Toño Muroren taldea), Cafarnaun (El Drogasen taldea) eta Tensión (Josetxo Bichorena) taldeek ordezkatzen zuten aldaketa kultural hura. Baina beste herrialdeetan gauza bera gertatzen ari zen: Hertzainak zegoen Gasteizen, Zarama Bizkaian eta Donosti Sound delako taldeak Donostian" (1).
Musikari gisa, hainbat taldetan parte hartutakoa da baxua zein gitarra joz. Los Intrépidos eta Fuletamol izan ziren lehenengoak, baina aipagarrienak Motos (Múevete izeneko EPa grabatu zuen 1984an), Fiebre (izen bereko diskoa kaleratu zuen 1988an) eta Balerdi Balerdi izan dira, hirurak pop-rock eta power pop ildoan. Horrez gain, parte hartu zuen Gorka Urbizuk (Berri Txarrak) eta Imanol Ubedak (Deabruak Teilatuetan, Bide Ertzean) sortutako Peiremans+ taldearen lehen diskoan.
Christopher Reeve
Biografia
1995ean, zaldi lehiaketa batean parte hartzen ari zela, zalditik erori eta elbarri geratu zen.
Chiloglanis fasciatus
Chiloglanis fasciatus Chiloglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Échauffour
Échauffour Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 34 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Carreña
Cabrales udalerriko hiriburua izateaz gain, Carreñak kontzejuko administrazio zerbitzu nagusiak ditu, Cabraleseko Gaztaren Kontseilu Arautzailea edo kontzejuko abeltzaintza eta arrantza kontseilaritzako egoitzak, Cabraleseko Goardia Zibilaren kuartelaren egoitza izateaz gain.
Agnes de Mille
Lehen urteak
Mille Harlemen jaio zen antzerkiko profesionalekin lotutako familia batean. William C. DeMille aita eta Cecil B. DeMille osaba zuzendari izan zituen Hollywooden. Henry George ekonomialariaren biloba ere izan zen. Hasieran aktorea izan nahi zuen, baina esan zioten fisikoki ez zela "behar bezain atsegina", eta dantzan aritu zen.
Sariak eta aintzatespenak
Agnes de Mille 1973an sartu zen American Theater Hall of Fame-ra. Millek jasotako beste sari batzuk hauexek dira: