cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bi gorputzen arazo
Masa-zentroaren mugimendua (gorputz baten lehen arazoa)
Bi ekuazioen batuketanon Newtonen hirugarren legea erabili dugun eta nonsistemaren masa-zentroaren (barizentroa) posizioa den. Sortzen den ekuazioa abiadura masa-zentroaren konstantea dela erakusten du, eta hortik ondorioztatzen da momentu osoa  ere konstantea dela (momentu kantitatearen kontserbazioa). Horrela, hasierako posizioak eta abiadurak kontuan hartuta, masa-zentroaren posizioa eta abiadura edozein momentutan zehaztu daitezke.
Japoniar lorategia
Apaingarriak
Argiontziak te-lorategiekin agertu ziren. Gaueko argiztapenerako eta eguneko dekoraziorako erabiltzen dira. Lehenengo argiontziak brontzezkoak ziren, ohikoenak harrizkoak dira, eta batzuk zurezkoak. Estilo ugari daude, konplexutasun- eta formalismo-maila desberdinekin. Te-lorategiekin agertu zen beste elementu bat uraska da (tsukubai), harri batean zulatua, lurretik oso gertu eta kakei izeneko banbuzko hodi baten bidez urez hornitua. Lorategi apaingarrietan, uraska horiek brontzezkoak edo harrizkoak izan daitezke, goratuak dira eta urak zerua edo inguruko zuhaitzak isla ditzake.
Nahiko goiz sortu zen, Heian Aroan, Txinatik ekarritako arte gisa. Kamakura, Muromachi, Momoyama eta Edo Aroan zehar garatuko zen, gaur egungo lorategietara arte.
Harea eta legarra
Leku sakratuak markatzeko harea eta legarra antzinatik erabiltzen dira. Motiboak eskuarez marrazten dira. Hasiera batean, kaolina lerro zuzenetan eskuaretzen zen sortaldetik sartalderantz, uhin eta korronteak irudikatuz; gero, harkaitz edo uharteen inguruan lerro biribilak; oraintsuago, forma abstraktuak ere marrazten dira. Harearen gainean trazatutako eredu uhinduek mugimendu-itxura ematen dute, eta kontraste argia eskaintzen dute harri estatikoekin.
Ura
Koishikawa Korakuen - Engetsu-kyo.jpg.]]
Bi gorputzen arazo
Esparruen legea
r denborarekin nola aldatzen den jakitea besterik ez da falta, eta bi ekuazioen arteko t ezabatuz orbita lortzen da.
Kasu nabarmenen emaitzaren adibidea: Grabitazioa eta alderantzizko koadraturaren beste adibide batzuk
Grabitate-indarraren pean, halako objektu pare baten kide bakoitzak elkarren arteko masa-zentroaren inguruan orbitatuko du eredu eliptiko batean, elkarrengandik erabat ihes egiteko nahikoa azkar mugitzen ez badira behintzat, eta, kasu horretan, bere ibilbideak beste sekzio koniko lau batera desbideratuko dira. Objektu bat bestea baino askoz astunagoa bada, bestea baino askoz gutxiago mugituko da partekatutako masa-zentroari erreparatuta. Elkarrekiko masa-zentroa objektu handiagoaren barruan egon daiteke.
Izar eremu magnetiko
Gainazaleko jarduera
Eguzki-orbanak izarren gainazalean jarduera magnetiko biziko eskualdeak dira (Eguzkian, aldizkako eguzki-orbanak daude). Izarraren konbekzio-eremuan sortzen diren fluxu-hodien osagai ikusgai bat osatzen dute. Izarraren biraketa diferentziala dela eta, hodiak zabaldu eta okertu egiten dira konbekzioa galaraziz eta tenperatura normala baino baxuagoko zonak sortuz. Sarritan, koroa-eraztunak sortzen dira eguzki-orbanen gainean, eguzki-koroan hedatu diren eremu magnetikoko lerroetatik datozenak. Horrek, koroa milioi bat kelvin-etik gorako tenperaturetara berotzeko balio du.
Sóllerreko tranbia
Eraikuntza
Bidaiariak garraiatzeko pentsatuta bazegoen ere, salgaiak porturantz eramateko ere erabili zen tranbia: besteak beste, arraina garraiatzeko bagoi isotermiko txiki bat zuen; ikatza garraiatu zuen itsaspekoen base zaharrera; eta mina nahiz torpedo kargamentuak eraman zituen, Caubet-eko bolborategitik Sóllerreko geltokiraino, eta handik portura.
Sóllerreko tranbia Balearretako elementu adierazgarrienetako bat da. Batez ere, udan bisitatzen duten turistek erabiltzen dute.