cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andrea Herzog
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezkoa domina irabazi zuen C-1 eslalom modalitatean, Jessica Fox australiarraren (urrezkoa) eta Mallory Franklin britainiarraren atzetik (brontzezkoa).
Østre Toten
Østre Toten Norvegiako udalerria da. Oppland konderrian kokatua dago. 561.76 km² ditu eta 14,459 biztanle ditu.
Coryogalops ocheticus
Coryogalops ocheticus Coryogalops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Yzeure
Biztanleria
2007an Yzeure udalerrian erroldatutako biztanleak 12.470 ziren. Familiak 5.420 ziren, horien artean 1.828 pertsona bakarrekoak ziren (636 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.192 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.915 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.316 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 361 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 6.032 etxebizitza zeuden, 5.517 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 75 bigarren erresidentzia ziren eta 441 hutsik zeuden. 4.840 etxeak ziren eta 1.189 apartamentuak ziren. 5.517 etxebizitza nagusietatik 3.716 bere jabearen bizilekua ziren, 1.691 alokairuan okupaturik zeuden eta 110 doan lagata zeuden; 83 etxek gela bat zuten, 296 etxek bi zituzten, 1.142 etxek hiru zituzten, 1.834 etxek lau zituzten eta 2.162 etxek bost zituzten. 4.291 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.620 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2.139 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Yzeure udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.488 hektarea erabiltzen.
Beduèr
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Sociedad Anónima Española de la Pólvora Dinamítica
Sociedad Anónima Española de la Pólvora Dinamítica -Privilegio de A.Nobel- (SED), La Dinamita izenez ezagunagoa, Bilbon egoitza zuen enpresa izan zen. 1872an Alfred Nobelek eta frantziar eta belgikar enpresari talde batek Galdakaoko Santa Marina mendian jarri zuten martxan enpresa, 250.000 liberako kapital sozialarekin eta Viuda de Errazquin e Hijos merkataritza-etxearen eta Chalbaud familiaren laguntzarekin. 1896an, beste zortzi enpresekin batera, Unión Española de Explosivos sortu zuen eta SED filial bat bilakatu zen. UEE Espainian dinamitaren ekoizpenaren monopolioa zuen. 1948an UEEk SED likidatu eta bere aktiboez jabetu zen.
Marigna-sur-Valouse
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 63 ziren, horien artean 43 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 43 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (21 gizon eta 18 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Marigna-sur-Valouse udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hem-Lenglet
Diru sarrerak
2009an Hem-Lenglet udalerrian 195 unitate fiskal zeuden, 501,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.189 euro zen.
Gau
Eguzkiaren argi-izpien atmosferaren errefrakzioak, Eguzkia sartu denean argia ikustea eragiten du: arratsaldeko krepuskulua. Errefrakzio horrek eguna luzatu eta gaua laburtzen du.
Historia
Erromatarrek nox intempesta izena ematen zioten concubium-etik edo ohera joaten ziren ordutik gauerdirarteko tarteari. Franko eta galiarrek gauak kontatzen zituzten, ez egunak. Antzinako anglosaxoiek ohitura bera zuten.
Šuňava
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1298. urtekoa da.
Korres
Historia
Gaztela eta Nafarroako Erresumaren arteko mugan zegoenez, Portiellako gaztelua edo Mairuena eraiki zuten, Erdi Aroko guduen lekuko.
Göran Kropp
2002ko irailaren 30ean hil zen Vantagetik gertu. Frenchman Coulee-n Air Guitar izeneko bidetik eskalatzen ari zela, amildu eta buruan kolpe hartuta lekuan bertan hil zen.
Confignon
Confignon Suitzako udalerria da. Geneva kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leona Vicario
Lehen urteak
1807an gurasoak hil zirenean, osabaren zaintzapean egon zen, Agustín Pomposo Fernández de San Salvador abokatuaren eta legeetako doktorearen zaintzapean, albacea gisa ere aritzen baitzen. Ponposo oso gaztea zela ezagutarazi zen, oda bat idatzi zuenean: Sentimientos de la Nueva España por la muerte de su virrey D. Antonio María Bucareli, eta, ondoren, 1787an, La América llorando por la temprana muerte de D. Bernardo de Gálvez, izenburuko bertso batzuekin. Han, monarkiaren eta haren ordezkarien aldeko joera sentitua eta sakona erakutsi zuen. Napoleonen inbasioak eta Espainiako Independentziaren Gerra k poesia-talentua probatu zuten, harik eta Miguel Hidalgo apaizak altxatzeko eta matxinatzeko saiakerei aurre egin behar izan zien arte. Orduan, Memoria Cristiano-Política sobre lo mucho que la Nueva España debe temer de su desunión idatzi zuen (1810).
Nahiz eta bere osaba entzutetsuarenak ez bezalako idealei eutsi, osabak bakarrik bizitzeko aukera eman zion Leonari, eroso egon zedin; aldameneko jabetza bat erosi zuen, harengandik hurbil egoteko, garai hartako ohituretarako eskandalagarria zena. Osabak Oktaviano Obregón koronel eta abokatuarekin ezkontzeko bidean jarri zuen, baina hura Espainiara joan zen Cádizko Gorteetako diputatu gisa.
Mexikoko Independentzia Gerra
1810az geroztik, Leona Vicario Los Guadalupes izeneko sozietate sekretu bateko kide izan zen. Elkarte horretako kideek sare moduko bat osatu zuten, Miguel Hidalgo eta Costillarekin eta José María Morelos eta Pavónekin posta bidez, gizarte birreinaleko kide zirelako, eta horrek aukera ematen zien beste matxinatu batzuek ez zuten informazioa eskuratzeko. Espainiarrek matxinatuei aurre egiteko estrategiei buruzko informazioa biltzen zuen. Gainera, iheslariei babesa eman zien, dirua eta botikak bidali zituen, eta erreboltariei lagundu zien, baliabideak, berriak eta gorte birreinalean gertatzen ziren nobedadeen berri emanez.
Wilwisheim
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Musitu
Historia
Erdi Aroan bide garrantzitsuen bidegurutzea zen, Nafarroa eta Errioxatik Arabako lautadara eta Kantabriara zihoazen bideak elkartzen baitziren bertan. XIII. mendean eraiki zen San Martin eliza eta hainbat errota ere izan ziren inguruetan, Igoroingoa (1561), La Pozakoa (1772), Santa Piakoa (1767) eta Santo Toribio (1829).
Alemaniako gastronomia
Haragiak, arrainak eta itsaskiak
Alemaniako sukaldaritzan gehien erabiltzen diren haragiak, txerrikiak (Alemania da Europa osoan haragi mota hau gehien kontsumitzen duen herrialdeetako bat), txahal-haragia eta eskorta-hegaztien haragia dira. Azken haragi mota honen barruan sailka ditzakegu, besteak beste, oiloaren, antzararen, indioilarraren eta Pomeraniako antzararen haragia (hemendik ateratzen da bularkia ondoren ketzeko). Alemaniar sukaldaritzan ez da ehiza-haragirik falta, basurdea, untxia eta orkatza bertako hainbat errezeta ezagunetan ageri baitira. Arkume eta ahuntz-haragiak ordea, ez dira oso ospetsuak eta zail egiten da bertako merkatuetan aurkitzea. Zaldi-haragiak ere bide berdina jarraitzen du herrialde honetan, eskualde batzuetan baino ez da jaten, adibidez, Saxonia Beherean. Aipatu dugun haragia, normalean, merkatuetan hestebete itxuran saltzen dira (Wurst), beraz, esan dezakegu, alemaniarren sukaldaritzan haragia agertzen den modurik ugariena horixe dela. Hestebete gehienek haragi-xehetua edukitzen dute, hainbat espezia kin batera eta gordinik, galdarraztu ta (Brühwurst), egosi ta, etab. jaten dira. Westfalian, Suabian eta Bavarian, urdaiazpikoa oso ugaria da, normalean oso keztuta jaten da. Arrainei dagokienez, oso arruntak dira ipar-kostaldeko eskualdeetan (Iparraldeko itsasoa), bertan, sardinzarra (Rollmops da platerik ezagunenetako bat), izokina, ikazkina, Seelachs-a (Bakailaoaren antzekoa), platuxa leuna eta erreboiloa asko jaten dira. Ibaiak hurbil dituzten guneetan aingira keztuak (Aal) jan ohi dituzte eta amuarrainak (ospetsuena Ohian Beltzekoa da, papillot eran zerbitzatua) ere bai. Gehienetan arrainak keztuta, gatzetan jarrita, espezia zopetan urperatuak edo eskabetxean aurkitzen dira, baina, hutsean ontziratuta aurkitzea ere ez da arraroa. Hegoaldean aldiz, Konstantza bezalako lakuak ur-gezako arrainak arrantzatzeko gune oso garrantzitsuak dira.
Itsaskiak iparraldeko eskualdeetako jaki berezi edo esklusibo gisa ikusten dira, adibidez, Helgolanden, kamartza edo misera bertako plater tradizionaletan asko ikusten da. Frisiako uharteetan ordea, ganbaren antzekoa baina askoz ere txikiagoa den espezie bat oso ospetsua da (Krabben edo Granat), izkiraren antzekoa da eta gosaltzeko orduan jaten da.
The New York Times
Formatu originala paperezkoa da; handik abiatuta, euskarri digitaleko bertsioa 1996an abiatu zen. Webgune nagusiaz gain, eduki ugari beste hainbat gizarte sare eta euskarriren bidez ere eskaintzen ditu. Egunkaria ez ezik, hainbat gai ardatz dituzten magazinak ere biltzen ditu taldeak. Horien artean, Newsletter buletina.
NYTimes.com webguneak 150 artikulu argitaratzen ditu egunean, astelehenetik larunbatera, eta 250 inguru igandeetan. Danielle Rhoades Hak The New York Timesen bozeramaileak adierazi zituen datu horiek.
Alabes brevis
Alabes brevis Alabes generoko animalia da. Arrainen barruko Gobiesocidae familian sailkatzen da.
The New York Times
Prezio politika
Datuek bilakaera eta garapen positiboa erakusten dute: urte osoari erreparatuta, diru sarrerak % 8 hazi dira, 1,7 mila milioi dolarrera iritsita. Osotara, harpidetzak The New York Timesi ematen dion diru sarrera % 15 emendatu da, paperezko harpidetza ere barne hartuta.
Anneville-sur-Scie
Biztanleria
2007an Anneville-sur-Scie udalerrian erroldatutako biztanleak 445 ziren. Familiak 166 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 63 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 75 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Cariboo
Toponimia
«Cariboo» izena ez da ofizala lurraldean. Antzinako «caribou» hitzetik dator, lurraldean ugariak ziren izen horren Elur-oreinen ondorioz.
Hiri nagusiak
Lurraldeko hiri nagusiak hauek dira:
Spondylurus monitae
Spondylurus monitae Spondylurus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Stiring-Wendel
Stiring-Wendel Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2007an 12.468 biztanle zituen.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 8.259 ziren, horien artean 5.178 aktiboak ziren eta 3.081 inaktiboak ziren. 5.178 pertsona aktiboetatik 4.164 lanean zeuden (2.297 gizon eta 1.867 emakume) eta 1.015 langabezian zeuden (514 gizon eta 501 emakume). 3.081 pertsona inaktiboetatik 999 erretiraturik zeuden, 670 ikasten zeuden eta 1.412 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Stiring-Wendel udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 612 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gas ideal
P: Presioa
Spondylurus nitidus
Spondylurus nitidus Spondylurus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Saint-Mars-sur-la-Futaie
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Le Chauchet
Etxebizitza
2007an 75 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 75etxeak ziren. 41 etxebizitza nagusietatik 37 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Arlit
Frantziarrek sortu zuten 1969an, uranio meategiak ustiatzeko.
2017ko Turkiako Itzulia
2017ko Turkiako Itzulia txirrindularitza itzuli honen 53. edizioa izan zen. 2017ko urriaren 10ean hasi eta urriaren 15ean amaitu zen.
Belaiga
Biztanleria
2007an Bélaye udalerrian erroldatutako biztanleak 219 ziren. Familiak 97 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Diru sarrerak
2009an Bélaye udalerrian 100 unitate fiskal zeuden, 200 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.890,5 euro zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fata Morgana
Fata Morgana jatorrian, Messinako itsasartean sarri ikusi izandako ispilatze anizkoitzen fenomenoa da, ustez Morgana izeneko maitagarriaren (fata) azti-lana; gerora, aurreikus ezin daitekeen edozein ispilatze anizkoitza da. Ispilatze edo ilusio optiko hau tenperatura alderantzikatzearen ondorio da. Zeruertzean dauden objektuek, hala nola uharteek, itsaslabarrek, itsasontziek edo izotz-tenpanoek, itxura luzea eta handia hartzen dute, "maitagarrien ipuineko gazteluen" antzekoa.
Spondylurus powelli
Spondylurus powelli Spondylurus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Central Park
Parkea
Parkearen aldameneko zonarik gehienak eraikin ikusgarriz eta garestiz beteta daude.
Coryphopterus dicrus
Coryphopterus dicrus Coryphopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Islandiako historia
Independentzia Urteak
Hondamendi naturalek ez zuten Islandia bakean utzi eta Laki sumendia erupzioan sartu zen 1783. urtean, gutxi gorabehera 9.000 pertsonei bizia kenduz eta uhartearen nekazal lurren %80a suntsituz. 1814. Urtean Norvegiako erresumak eta Danimarkakoak banandu egin ziren eta Islandia bakarrik azkenengoaren menpe egotera igaro zen. XIX. mendean Islandiako klima aldatu egin zen okerrera eta biztanle askok Mundu berrira emigratzea erabaki zuten, batez ere Manitobara (Kanada). Baina urte gaizto haietan independentzia sentimenak bereganatu zituen islandiarrak. Mende guzti haietan, biztanleak ez ziren bere egoera politikoaz gehiegi arduratu eta danimarkarren opresioa gaitzetsi gabe bizi izan ziren, baina kontinente zaharretik zetorren nazionalismo sentimenduak eragina izan zuen. Jón Sigurðssonek Alþingi batzarra berriro osatu zuen, nahiz eta hau kontsulatu baten antzeko funtzioak bakarrik izan. Gutxinaka Danimarkako koroak botere gehiago eskeini zien ondorengo urteetan, 1874 eta 1904 urteetan. 1874 urtean adibidez konstituzio bat izenpetu zen eta gobernu islandiar independiente bat osatu zuten. Azkenean 1918. urtean Islandiak autonomia politiko bat lortu zuen eta Danimarkarekin lotzen zituen harremanak bakarrik defentsakoak eta kanpo-politikakoak izatera pasatu ziren. Azkenean 1940. urtean hau ere amaitu eta harremanak guztiz bukatu egin ziren, Alemania naziak Kopenhage menperatu zuenean, eta Sveinn Björnsson bilakatu zen lehenengo gobernu-buru. Britainia Handiak eta gero AEBk Islandia okupatu zuten eta 1944. urteko ekainaren 17an legezko estatu bilakatu zen Thingvellir herrian, aliatuei eskainiko laguntzagatik.
Azkenengo Urteak
Gerraren ondoren Islandia ikaragarri hazi egin da, dirutza handia lortuz. Gobernua 3 alderdiren artean banatzen da gehienbat Alþýðuflokkurinn demokrata sozialak, Sjálfstæðisflokkurinn kontserbadoreak, Sósíalistaflokkurinn sozialisten artean. Hiruak arrantza eta nekazaritza modernizatzearen helburuak dituzte batez ere. Gobernuak Keynesianismoa erabiltzen du bere ekonomia bideratzeko, garantiazko herrialde industrializatua lortzeko. Islandiak baliabide natural oso gutxi ditu, ez dauka egurrik, ez petroliorik, ezta mineral irabazirik ere, eta oso nekazal-gune txikiak ditu, ondorioz arrantzaren ekonomiarekin duen menpekotasunagatik, ekonomia honen arabera mugitzen da. Azkenekoak ekonomiaren %90a osatzen du. 1949. urteko martxoaren 30ean NATO erakundean sartu zen uhartea, nahiz eta inor erasotzeko asmoa ez izan, eta AEBekin defentsa hitzarmen bat izenpetu zuten. 1958. urtetik 3 gatazka sortu dira Britainia Handia eta Islandiaren artean azkenekoek arrantza-eremua handitzen zutelako. Izan ere 1958. urtetik 1975. urterarte, uhartea, itsasoan 196 milia luzatu da, arrantza eremuak lortuz. Azkenengo gatazkan itsasontzien arteko tiroketak ere izan ziren, baina azkenean internazionalki arrantza-eremua onartu eta bakarrik 24 britaniar ontziei bertan sartzea onartu zuten. 994. urtean EEEn partaide bilakatu zen. ELGAk dioenez Islandia munduko herrialderik osasuntsuenetarikoa da eta nahiz eta AEBekin erlazio ona mantendu, ia beti neutral mantendu da. Gainera azkenengo hauek 2006. urtean Islandian zeukaten Keflavík base-militarra itxi zuten. Azken urte hauetan Islandiak hainbat arazo izan ditu Nazioarteko Bale arrantzaren Elkartearekin, arrantza mota honen debekua onartu nahi ez zuelako.
Lurrunkortasun
Normalean likidoei aplikatzen bazaie ere, lurruntasuna material solidoei aplika dakieke, hala nola izotz lehorrari (karbono dioxido eta amonio kloruro solidoa), solidotik lurrunera zuzenean alda baitaitezke egoera likidotik pasatu gabe. Prozesu horri sublimazioa deritzo.
Beatriz Diákoa
Beatriz Diákoa edo Isoarda Diákoa, Diáko kondesa (Montélimar inguruan, c. 1175 - Proventza, 1225), trobairitz edo emakume trobadore taldeko ezagunena izan zen (musika laikoa konposatzen zuten XII. eta XIII. mendeetan). Isoardo II.a Diako kondearen alaba zen (Drôme departamentuko hiria da Dia).
Belar-gurdia (John Constable)
Nola
Ikusi bezalakoak irudikatzen zituen paisaiak Constablek, xume eta xalo, idealizaziorik egin gabe. Natura haietan, gizakiak, animaliak eta paisaiak harmoniatsu bizi dira. Constableren beste lanetan bezala, zeruaren eta argiaren akabera da goraipatzekoa. Hemengo honetan, Ingalaterrako zeru tipikoa dugu, hodeiez estalia baina atertu berria.
Koadroa hobeki egitearren, Constablek aire zabalean hainbat estudio egin zituen lehenago, margolan hau osatzen duten elementuak banan-banan aztertzeko. Estudio horietan pintzelkada arin-arina da, geroago inpresionistek eginen zuten bezalakoa. Edonola ere, azken bertsiorako, Constablek pintzelkada klasikoa erabili zuen, Arte Ederretako Akademiak agindutako printzipioei jarraituta.
Beatriz Diákoa
Lana
Beatrizen poema asko flauta baten musikaz laguntzen ziren. Bere konposizioetatik bost iritsi zaizkigu guregana.
Boleigh
, 'Boslegh', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Beatriz Diákoa
"A chantar m'er de so qu'eu no volria"
Anz vos am mais non fetz Seguis Valenssa,
E platz mi mout quez eu d'ámar vos venssa,
Que ben devetz conoisser la plus fina,
Saint-Symphorien (Gironda)
Saint-Symphorien Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Beatriz Diákoa
Fin ioi me don 'alegranssa
Ni a nengun penssamen,
Fals lauzengier e truhán,
Qu.l solels en pert sa raia,
E vos, gelos mal parlan,
Per tal que dols vos deschaia.
Estat ai grau cossirier
Qu'el s'en tengra per erubut
Ab joi et ab joven m'apais
Per qu'ieu sui coindet'e guaia;
Creative Commons
Atributuak
Esate baterako, Wikipedia hau CC BY-SA (v. 3.0) lizentziapean dago.
Gehien erabiltzen diren zazpi CC-lizentziak (20 bat CC lizentzia daude aukeran)
Gehien erabiltzen diren zazpi lizentziak taula honetan agertzen dira. Horien artean daude Wikimedia Fundazioak onartzen dituenak—jabari publikokoa eta bi aitorpen-lizentziak (BY eta BY-SA)— hiru horiek onartzen dituzte trukaketa eta berregitea (lan eratorriak sortzea), baita merkataritza-erabilera ere, betiere egilea nor den aitortzen bada.
Beatriz Diákoa
Ab joi et ab joven m'apais
En un pro cavalier valen,
Que dompna, pois am'a presen,
Per cui pret meillur'e genssa,
San Pedro (Belize)
Historia
San Pedroko erdigunea uhartearen gune nagusia da. Jatorrizko sanpedrotarrak (1800 eta 1970 artean) mestizoak dira eta gaztelaniaz eta ingelesez hitz egiten dute. Uharteak Belizeko ostatu-kontzentrazio handiena du, eta bertako hotelak, arrantza-instalazioak eta urpekaritza dira herrialdeko onenetako batzuk. Garai bateko arrantzale herriari 1984an hiri estatusa eman zitzaion eta 1986an Madonna, Patrick Leonard eta Bruce Gaitschek idatzitako «Uharte polita» abestirako inspirazioa izan zela uste da.
Aiglun (Proventza Garaiko Alpeak)
Biztanleria
2007an Aiglun udalerrian erroldatutako biztanleak 1.193 ziren. Familiak 432 ziren, horien artean 92 pertsona bakarrekoak ziren (48 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 124 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 164 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 52 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Beatriz Diákoa
Ab joi et ab joven m'apais
Per qu'ieu vos quier de mantenen,
Erregearen bosten
Bitxikeriak
Zerga honen gaztelerazko izenak, Quinto Real, alegia, Nafarroako lurralde bati eman zion izena, gazteleraz, Quinto Real eta euskeraz Kintoa bezala ezaguna dena.
Newtonen legeak
Newtonen bigarren legea edo Indarraren legea
Newtonen bigarren legea formulatzeko era asko daude, objektu batean eragiten duten indarrek eta objektu horrek duen momentu linealaren aldakuntza erlazionatzen dituelarik. Formulazioetatik lehena, honako hau, mekanika newtondar eta erlatibistan betetzen da.
Masa konstantea ez bada
non m partikularen masa inertziala eta sistema inertzial jakin batekiko abiadura diren.
Newtonen bigarren legearen aplikazioa
Norabide tangentzialean:
a_t ibilbidearen azelerazio tangentziala da.
Garrantzia eta baliagarritasuna
Newtonen legeak esperimentu eta behaketen bidez frogatuak izan ziren berrehun urte baino gehiagoan zehar, eta hurbilketa bikainak dira eguneroko behatzen ditugun higiduretako eskala eta abiadurekin erabiliz gero. Newtonen legeek, grabitazio unibertsalaren legea eta kalkuluaren teknika matematikoarekin batera, azalpen kuantitatibo eta batu bat emateko balio izan zuten fenomeno fisiko askoren kasuan.
Raisa Álava
Biografia
Polonian egonaldi artistiko bat egina da, eta Artium Museoak beka bat eman zion Eskualdea lanagatik.
Ilustrazioen estiloari dagokionez, komikiak dira Raisaren erreferentziarik garrantzitsuena eta inspirazio iturria. Apur bat arraroa da inspirazioarekin zerikusia duen guztia."Inspirazioa ez dator bakarrik: lan asko egin behar da, eta asko marraztu. Zirriborro asko desegin behar dira nahi duzun emaitza lortzeko. Ni beti hasten naiz zirriborro azkarrak egiten, eta gehien gustatzen zaidana lantzen dut ondoren."
Urrezko astoa
Istorioa eta estiloa
11 kapitulu ditu eta azkenengo kapituluan estiloa guztiz aldatzen da. Luziok etsita Isis jainkosari eskatzen dio laguntza. Azkenengo kapitulu horren esanahia oraindik ez da argia eta interpretazio asko izan ditzake. Isaiasen liburuaren antzeko eleberri bat dela esan dezakegu, zeren lehenengo kapituluetan esklaboen zailtasunak eta plazerak ageri dira, baina azkenean Luziok erlijioa aurkitu eta plazerei uko egiten die. Bestalde, autobiografia bat ere izan daiteke, kontakizunak autoreak erlijioarekin izandako esperientzia moduan interpretatuz gero. Beste ikuspuntu batetik begiratuta satira bat dela esan daiteke eta azkenengo kapitulua erlijioari buruzko kritika izango litzateke.
Wimmen's Comix
Wimmen's Comix, geroago Wimmin's Comix izenekoa, 1972tik 1992ra argitaratutako underground komiki antologia eragingarri izan zen. 1992 arte 17 zenbaki agertu ziren. Emakume komilikariek osatuta, publikazio erabat politikoa zen. Komikigintza feministaren historiaren partea da.
Mateo I.a Visconti
Oto Viscontiren iloba, inperioko bikario izendatu zuen osabak. Della Torre familia menderatu zuen Henrike VII.a enperadorearen laguntzarekin, lurralde asko hartu zituen, eta Visconti familiaren nagusitasuna finkatu zuen.
Patxi Apalategi
Frantsesetik
Madame Bovary, Ibaizabal, 1993.
Eukalipto
Eukaliptoaren ustiapenak dakarren arazoak
Gainera, eukaliptadiak matarrasaz mozten dira, alegia, zuhaitz guztiak batera, eta hau oso maiz egiten da, hamabi urtetik behin. Ikerketek erakutsi dute matarrasek kalte handia egiten dutela erreketan, haiek lokazten eta bertako bizidunentzat baldintzak guztiz okertzen. Gainera, ustiapenerako egiten diren pista-sareak oso dentsoak izaten dira, eta pista horiek, matarrasekin batera, lurzoruaren galera dakarte, eta erreken lokaztea areagotzen dute. Euskal Herriko basoa ia erabat soilduta zegoela, XX. mende hasieran, foru-aldundiek hazkunde azkarreko espezieak bultzatu zituzten, bereziki intsinis pinua. Garai hartarako erabaki ulergarria izan zen. Mende bat geroago, ordea, mendiak eta gizartea guztiz aldatu dira baina erakundeek pinuen (eta eukaliptoen) monokultiboa bultzatzen jarraitzen dute.
Patxi Apalategi
Frantsesetik
Madame Bovary Mikel Garmendia / eizie.org, 2013-05-07 Flaubert, Gustave: Bihotz sinplea, Erein, 1996) Ilargira bidean, Elkar,1986 Ilargian oinez Hergé, Elkar 1985 Tornasol arazoa, Mensajero ; Etor 1972
Frechilla
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 213 biztanle zituen.
Indusi (Dimako auzoa)
Indusi Dimako auzoa da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 279 biztanle ditu. Baltzolako leizetara igotzeko puntuetako bat da, Jentilzubitik igaroz.
Hergnies
Biztanleria
2007an Hergnies udalerrian erroldatutako biztanleak 4.231 ziren. Familiak 1.472 ziren, horien artean 268 pertsona bakarrekoak ziren (92 bakarrik bizi ziren gizonak eta 176 bakarrik bizi ziren emakumeak), 440 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 672 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 92 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Diru sarrerak
2009an Hergnies udalerrian 1.540 unitate fiskal zeuden, 4.387,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.156 euro zen.
Hermetismo
Erdi Aroko hermetismoa espirituzko alkimia gisako sarrera bat zen; alkimia horren oinarria ikus daitekeenaren eta ikus ezin daitekeenaren arteko, eta gizonaren eta izadiaren arteko ezkutuko loturak ziren. Hermetismoak, gizona jatorrizko urrea bezain berri egin eta Jainkoarenganaino jasotzen duen argiraino eramaten du gizona.
Urmia (aintzira)
Ibaiak
Eskualdeko ibai nagusiak:
BKF aulkia
BKF aulkia, " Butterfly " ("tximeleta" ingelesez) izenez ere ezaguna, Buenos Airesen (Argentina) Bonet, Kurchan eta Ferrari arkitektoek diseinatutako altzairuzko eta larruzko aulki bat da, Grupo Austral kolektiboaren sortzaileak, geroago beste batzuk. arkitektoak, artistak eta intelektualak batu ziren. Argentinako diseinu nazionalaren ikur bihurtu zen munduan.
Sorkuntza
Hasiera batean Jorge Ferrari Hardoy-k diseinatu zuen, bere bazkide Juan Kurchan eta Antonio Bonet-ek Ferrari Hardoy-ren diseinu gisa aurkeztu zuten Buenos Airesko hirugarren Salón de Artistas Decoradores-en 1940an. Orduko hartan, taldeak ohar bat bidali zuen erakustazokara Ferrariren egiletasuna adieraziz. "BKF aulkia" bezala ezagutuko litzateke hala ere.
John Donne
Bere herentzia emakumeetan, literaturan, denbora-pasetan eta bidaietan gastatu zuen. Essexeko kondearekin eta Walter Raleighekin batera espainiarren aurka borrokatu zuen Cadizen (1596) eta Azoresen (1597).
Ante
Izena
Euskaltzaindiaren hitzez gain, hiztegi batzuek euskaraz beste formak proposatzen dituzte: larru itzuli, larru-ifrentzu' eta, Zuberoan, larru-kinber .
Félix Candela
Biografia
Errepublikaren alde borrokatu zen Espainiako Gerra Zibilean, kapitain-kargua zuela, eta gudua amaitzean erbestera alde egin behar izan zuen. Mexikon nazionalizatu zen, 1941ean. Ondoren, 70eko hamarkadan, Ameriketako Estatu Batuetara jo zuen, eta hango herritartasuna eskuratu zuen, 1978an.
Antoni Bonet i Castellana
1971tik 1975era, bere estudioa Bartzelonan, Miguel Cervantes Martinez Brocca estudioko buruak zuzendu zuen, eta orduan Espainiako Arte Ederren Bulego Nagusiko buru izan zen arkitekto uruguaitarra. Bonetek La Manga Campo de Golf-erako beheko apartamentuak diseinatu zituen, baita klubaren gaineko Cabeza Blanca goiko apartamentuak ere. Knoll 1940ko hamarkadan Buenos Airesera iritsi eta Butterfly aulkia ekoizteko eskubideak erosi zituenaren istorioa kontatu zuen. Bonet ez zen inoiz pozik egon eskubide horiengatik ordaintzen zutenarekin, baina beti harro bere diseinuaz.
La Chaussade
La Chaussade Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Holcosus leptophrys
Holcosus leptophrys Holcosus generoko animalia da. Narrastien barruko Teiidae familian sailkatuta dago.
Boskednan
, 'Boskednan', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Fresno del Río
Fresno del Río Palentziako udalerria da, Guardo eskualdean dagoena.
Xodos
44,3 km²-ko azalera du eta 2005ean 136 biztanle zituen.
São Bento (Maranhão)
São Bento Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Bernardo Strozzi
Biografia
Claudio Monteverdi erretratatzeko enkargua egin ondoren bere ospea handitu egin zen, eta veneziar nabarmenenen erretratu ugari egin zituen. Bere ikasleak, edo hark eragin handia izan zuen margolariak, Giovanni Andrea de Ferrari (1598-1669), Giovanni Bernardo Carbone, Valerio Castello eta Giovanni Benedetto Castiglione izan ziren.
Sturzelbronn
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 116 ziren, horien artean 87 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 87 pertsona aktiboetatik 75 lanean zeuden (41 gizon eta 34 emakume) eta 14 langabezian zeuden (4 gizon eta 10 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
David Mumford
David Bryant Mumford (Worth, Sussex, Ingalaterra, 1937ko ekainaren 11) estatubatuar matematikaria da.
Tabeirós-Terra de Montes
A Estrada du hiriburu eta udalerri nagusia.
Filippo Maria Visconti
Gian Galeazzo Viscontiren ondorengoa Giovanni Maria izan zen, baina hil egin zuten eta Filippo Mariaren esku geratu zen Milango dukerria 1442an. Filippok alaba Maria Bianca Francesco Sforzarekin ezkondu zuen (1441) eta, hala, Sforzatarren esku geratu zen Milango dukerria.
Sainte-Terre
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Escherichia
Escherichia generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, bazilo (kokobazilo) itxura dutenak. Enterobacteriaceae familia barnean sailkatuta daude. Anaerobio fakultatiboak dira eta glukosa ez ezik, laktosa ere hartzitzen dute. Mugikorrak dira eta ez dute esporarik sortzen.
Ikerketa zientifikoan Escherichia coli oso tresna erabilgarria bilakatu da, bakterio horrekin lan eta aurkikuntza ugari burutu baitira biokimika eta genetika arloan.
Kutsadura fekalaren adierazlea
Escherichia coli-ren bilaketa oso ohikoa da mikrobiologiako laborategietan, ur eta janarien analisiak egiterakoan. Heste lodian bizi denez, bakterio hau kutsadura fekalaren adierazlea da, koliforme guztien antzera. Analizatutako ur edo janari batean E. Coli agertzen bada laginak hondar fekalak dituela ondorioztatu behar da, eta ez da kontsumorako gai.
Alabes occidentalis
Alabes occidentalis Alabes generoko animalia da. Arrainen barruko Gobiesocidae familian sailkatzen da.
Laconnex
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Coryphopterus punctipectophorus
Coryphopterus punctipectophorus Coryphopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Marigny (Jura)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Sabando
Historia
1887ko erroldan Arraia udalerri modernoaren barruan sartuta agertu zen.
Oi! N'ast
Oi! N'Ast Asturiasko Oi! taldea da, asturieraz abesten duena.
Historia
Proiektu honen ondoren taldeak hainbat proiektutan hartu zuen parte, gehienak rock asturiarraren aldekoak.
Hitzik gabeko komunikazio
Gorputz keinuak eta kulturaren eragina
Gure planetan dauden keinu guztiak zerrendatzeak, arraza katalogatzea dakar. Gainera, herrialde berean, keinu berak esanahi ezberdinak izan ditzake. Horregatik, ondoren azalduko ditugun keinuen azalpenak ildo bezala hartzea gomendatzen dugu.
Meinier
Meinier Suitzako udalerria da. Geneva kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Construcciones Aeronáuticas SA
2009an, enpresak 7500 langile inguru zituen, horietako asko kualifikazio tekniko handikoak. Ekoizpenaren %80 esportaziora bideratuta zegoen.
John Nance Garner
Texasen abokatu lanetan hasi zen eta 1893an Uvalde konderriko epaile aukeratu zuten. 1898tik 1903ra Texas estatuko Ordezkarien Ganberako kide izan zen. Garai hartatik Cactus Jack bezala ezagutua izan zen.
Alabes parvula
Alabes parvula Alabes generoko animalia da. Arrainen barruko Gobiesocidae familian sailkatzen da.
Garindo Beraskoitz
Garindo Beraskoitz (Galindo Belascotenes, Ibn Belascut, Galindo Velasco) VIII. mendearen bukaerako pertsonaia misteriotsua izan zen (Ibn Belascut aipamena 781. urtekoa - 165. islamiar urtekoa- da). Bere bizitza ezezaguna da, soilik buruzagi baskoi bat izango zela dakigu, eta Gartzia Garindoitzen aita bezala aipatzen zutena. "Garindo" antroponimoa, garai hartako mendebaldeko Pirinioetako leinuetan behin eta berriz agertzen dena, bisigotismo bat izango litzateke, bere urruneko jatorria baltikoa den arren.
Pedras Altas
Pedras Altas Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Limia (ibaia)
Ibilbidea
Bidean, ibai honek Xinzo de Limia, Ponte de Lima eta Viana do Castelo zeharkatzen ditu, azken udalerri honen ondoan itsasoratuz.
Ténéré
Behin Ténéréko arbolaren egoitza izan zen, munduko zuhaitzik isolatuena zena.
Monk
Protagonista
Orduan bere desordena ikusirik sendagile pribatu bat kontratatzen du, Sharona Fleming, eta hau bere laguntzaile bihurtzen da. Monk detektibe pribatu bezala lanean hasten da, adibidez bere nagusi ohiari (Leland Stottlemeyeri) laguntzen.
Hirugarren denboraldia
2004ko ekainaren 18tik 2005eko martxoaren 4ra arte emititu zen AEBetan.
Laugarren denboraldia
2005eko uztailaren 22tik 2006ko martxoaren 17ra arte emititu zen AEBetan.
Bosgarren denboraldia
2006ko uztailaren 7tik 2007ko martxoaren 2ra arte emititu zen AEBetan.
Miracle Worker
"Miracle Worker" SuperHeavy rock supertaldearen lehen singlea da beraien izen bereko estudioko albumean agertzen dena. Reggae/rock abestia da Damian Marley, Joss Stone, eta Mick Jaggerrek abesten dutena. 2011ko uztailaren 7an kaleratu zuten deskarga digital moduan Erresuma Batuan. Abestiak 195. postua lortu zuen UK Singles Chart zerrendan.
Essential Killing
Konexio filmikoak
Kritikariek konexioak ikusi zituzten, estreinatu zenean, Rambo pertsonaiaren ibileren lehen filnarekin (First Blood) : basoetan ezkutatzen zen gudari iheslari baten abenturekin hasi ziren film hartan eta gero joan zen Afganistanera mujahedinekin borroka egitera. Nolabait film hau haren ordaina da; hainbat urteren buruan, mujahedin bat dator orain Mendebaldera, eta Rambok orduan bizitako bezalako giza-ehiza pairatu beharko du.
Arbendol
Erabilera
Arbendolaren esnea eta hortxata ere egiten da. Beganoentzako arbendol esnea proteina iturri garrantzitsua da esate baterako.
Suisse
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Erronbentzefalo
Alde bentrala/Aurreko aldea
Hemen ere egiturak behetik gorantz aipatuko dira.
Ángeles López de Ayala
Lehen urteak
Zortzi urte zituela, amak umezurtz utzi zuen eta, beraz, aitak erabaki zuen heziketa eta hezkuntza senitartekoen eskuetan uztea, Morón de la Fronteran eta gero Zahara de la Sierra aldean. Santa Katalinako komentuan jaso zuen lehen hezkuntza, Osunan, ondoren, Marchenako Santa Maria komentuan sartu zen nobizia gisa .Hala ere, bere erlijio bokazio eskasa zela eta, bi urteren buruan monasterioa uztea erabaki zuen, beranduago letretarako joera bat aurkituz.
Erronbentzefalo
Enbrioi garapena
Hodi neuralean neuronen somen multzoetatik bi plaka agertzen dira: oinaldeko plaka motorra eta hegal plaka sentsitiboa. Erdiko ardatzean erdiko ildoa egongo da, zeinaren inguruan erraietako aferentzia zein eferentziak garatuko diren; alboaldetan, aldiz, aferente eta eferente somatikoak agertzen dira. Nukleo sentsitibo eta motorrak banatzen, berriz, ildo mugatzailea dago.
Ángeles López de Ayala
Lanak
Hauek dira Ángeles López de Ayalak idatzitako lanetako batzuk:
Erronbentzefalo
Erraietako aferente berezia
Informazio hau talamora luzatuko da kontziente bihurtzeko faszikulu solitario-talamikoaren bidez.
Aferente somatiko berezia
Nerbio bestibulukoklearraren (VIII) bidez entzumen eta orekaren informazioa hartuko du.
Goiko oliba nukleoa
Zubiko nukleo talde bat da, bilaterala eta entzumenarekin erlazionatutakoa. Azaldu bezala, entzumen informazioa bi modutan garraiatzen da:
Badaude koklea nukleoen artean hainbat zuntz kontralateral: trapezoide gorputza. Bertan egongo dira nerbio sistemako terminal sinaptiko handienak, izan ere, informazioa oso azkar prozesatzea garrantzitsua da biziraupenerako.
Nukleo liraina, ziri nukleoa eta ziri nukleo gehigarria
Nukleo lirainan eta ziri nukleoan sinapsia egiten duten zuntzak kontralateralki bideratuko dira barneko zuntz arkutuak sortuz. Hemendik atera eta zuntzek, erdiko lemniskotik goranzko bideetara abiatuko dira.
Erdialdeko luzetarako faszikulua
Nukleoen arteko koordinazioa, beraz, ezinbestekoa da hainbat funtzio betetzeko.
Begien mugimendua
Honekin lotuta 3 zirkuito daude: begirada horizontala, bertikala eta deskoordinatzailea. Begiak ez dira bakarrik horizontalki edo bertikalki mugitzen, beraz, hiru zirkuitoek era koordinatutan funtzionatzen dute.
Begirada horizontala
Laburbilduz:
Begirada deskoordinatua
Esatekoa da urruneko objektuen kasuan, aldiz, kanporantza mugituko direla begiak (dibergentzia). Dena den, mugimendua konbergentzian ematen dena baino txikiagoa izaten da.
Pose (telesaila)
2018ko uztailaren 12an iragarri zen telesailak bigarren denboraldia egiteko oniritzia jaso zuela eta denboraldi berria 2019an estreinatu zen.
Erronbentzefalo
Arnas zentroa
Horrez gain, zentro honek ez-ohiko arnas-patroiak ezartzen ditu:
Lesioak
Erronbentzefaloa hainbat gaixotasun zein lesioen ondorioz kaltetu daiteke, baina, bere kokapena dela eta, traumatismo kraneoentzefalikoak izan ohi dira lesioen arrazoi nagusia. Erraboilean, esate baterako, zenbait aparatu eta sistemen erregulazioaz arduratzen diren zentroak daude; hala nola, arnas-zentroa eta zentro kardiobaskularra. Hauen lesioa emanez gero, errai hauen gaineko erregulazioa galdu egiten da, askotan heriotza eragitera helduz.
Dongting
Dongting aintzira famatua da Txinako kulturan: Dragoi ontzien estropadak hantxe hasi zirelako. Dongtingo Junshan uhartea ere oso leku ospetsua da Txinan.
Herlies
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Herlies udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 374 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Reykjavik
Leku interesgarriak
Reykjavík bere gauezko bizitzagatik oso ezaguna da. Garagardoa da edari nagusia eta tabernak nahiz eta egunez oso lasaiak izan gauean guztiz aldatzen dira.
Bèlfòrt de Carcin
Biztanleria
2007an Belfort-du-Quercy udalerrian erroldatutako biztanleak 520 ziren. Familiak 212 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 80 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Garai (Gatika)
Garai Gatikako auzoa da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 154 biztanle ditu.
Petxero
Petxeroen alderantzizko egoeran salbuetsiak zeuden: azken hauek, estamentuagatik (nobleak, elizgizonak), lurralde foruagatik edo erregearen mesedeagatik, petxarik ordaintzen ez zuten pribilegiatuak ziren, eta kasu partikular mordoa izaten zen. Zerbitzuak Gorteetan, hirien bozkekin onartzen baitziren, pribilegiatuek hauekin inplikaturik egoteari utzi zioten. Honek, neurri handi batean, instituzio honen izaera azaltzen du eta baita Hispaniar Monarkiarekin zuen harremana ere. Oso bestelakoak ziren parlamentu ingelesa eta Frantziako Estatu Orokorrak, beren artean biziki desberdinak izanda ere.
Trapezio (muskulua)
Ezarpena
Arantza eskapularrera, akromionera eta klabikularen kanpo herenera iristen da.
Larrazpil
Larrazpil Aralar mendilerroan dagoen mendi bat da, 1066 metroko garaiera duena. Illarraundiko malkorrarekin batera, mendilerroko ekialdereneko muturrean dago. Bertan, Aralarko beste hainbat menditan bezala, trikuharri bat dago.
Douglas Mawson
Aintzatespenak
Bere omenez, esploratzen ibili zen Antartikako kostaldeen aurrean dagoen itsasoak gaur egun bere izena hartzen du, Mawson itsasoa, kostaldeko beste zati bat bezala, Mawson itsasertza, Lankidetzaren Itsasoak bainatuta. Gainera, Antartikako basetako bat, Mac. Robertsonen Lurrean dagoen Australiako base iraunkorrak ere bere izena du, Mawson basea.
Windstein
Windstein Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Mario Artaza
San Vicente de Tagua Taguan jaio zen, O'Higgins probintzian, eta Chilláneko jesuiten kolegioan ikasi zuen.
Etnedal
Etnedal Norvegiako udalerria da. Oppland konderrian kokatua dago. 459.15 km² ditu eta 1,388 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mario Artaza
2000 eta 2002 artean, jada Ricardo Lagosen gobernuan, Kanpo Politikarako zuzendari nagusia izan zen.
Letren errepublika
Aldizkariak
Aldizkako argitalpenetako asko XVII. mendearen bigarren erdian sortu ziren beste argitalpen batzuen imitazio edo aurkari gisa hasi ziren. Oro har, onartzen da Journal des Sçavans, 1665ean hasitako aldizkari frantsesa, egunkari guztien aita dela.
Generoa letren errepublikan
1995ean, Anne Goldgarrek Impolite learning: and community in the Republic of Letters, 1680–1750 argitaratu zuen. Goldgarrek akademiko eta zientzialariek osatutako talde gisa ikusten du errepublika, zeintzuen gutun eta argitaratutako lanek —oro har, Amerikan— kontserbadore jakintsuen komunitate bat erakusten baitute, funtsean estiloaren gainetik. Bere ustez, XVII. mendetik Ilustraziora bitarteko trantsizio-aldian, errepublikazaleen interes komun garrantzitsuena beren jokabidea zen. Bere kideen ikuskeran, ideologia, erlijioa, filosofia politikoa, estrategia zientifikoa edo beste edozein esparru intelektual edo filosofiko ez zen komunitate gisa zuen nortasuna bezain garrantzitsua.
Philosopheak, aldiz, letragizonen belaunaldi berria ziren, modu kontziente eta politikoki subertsiboan polemikoak. Bestalde, hiri handietako dibulgatzaileak ziren, eta haien bizimodua eta estiloa askoz gehiago zetozen bat irakurketa publikoen jarraibidea markatu zuen elite aristokratikoaren sentsibilitatearekin.
Herrera de Pisuerga
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.373 biztanle zituen.
Zenon I.a
Flavio Zenon, jatorriz Tarasikodisa Rusumbladeotes izenekoa (Konstantinopla, 425 - 491ko apirilaren 9a), Bizantziar Inperioko agintaria 474. urteko otsailak 9tik 491. urtean karguan hil zen arte, tartean 475. urtean sei hilabetez Basiliskok agintea lapurtu ziolarik. Ekialdeko Inperio Erromatarreko agintari zein Bizantziar Inperioko agintari kontsideratzen da zenbait historialarik Bizantziar Inperioko lehen agintaria dela esaten dutelarik Mendebaldeko Inperio Erromatarraren gainbehera bere agintean zehar gertatu baitzen (beste zenbaitek ordea Konstantino I.a edota Teodosio I.a aipatzen dituzte), dena den Bizantziar Inperioaren lehen garaiko agintari garrantzitsuenetakoa dugu. Bere agintean matxinada eta hika-mika erlijioso ugari izan zen arazo guzti hauek nahiko ondo gainditu zituelarik kanpo politikan zenbait arrakasta izan zituen. Lehen aipatu bezala Zenonen garaian gertatu zen Mendebaldeko Inperio Erromatarraren gainbehera nolabait Zenon Inperio Erromatarraren agintari bakar bilakatu zelarik; aurrerantzean eta Karlomagno ordutik ia hiru mendera azaldu zen arte Bizantzioko agintariak izango ziren titulu hau jasotzen zuten bakarrak, bizantziarrek beti erreklamatu zuten eurentzat erromatar etorkia, eta inperioa berriz batzeko zenbait ahalegin burutu zuten.
Agintari izan aurretik
Tarasikodissak 466. urtean Ardaburio alanoaren seme zen Asparren, garai hartan ekialdeko magister millituma zenaren, konspirazioa argitaratu zuen ekintza honen bidez Leonen eskerrona irabazi zuelarik, ordurako jada jeneral zen. Basilisko jenerala bandaloen kontrako itsas batailan garaitua izan zenean inperioko jeneral garrantzitsuena bihurtu zen. Trazian kanpainan zela Asparren morroiak Tarasikodissa hiltzeko zorian izan ziren. Azkenean Konstantinoplara itzuli zenean Leonek Aspar hil zezatela agindu zuen eta Tarasikodissa magister millitum bihurtu zen. Inperioko hierarkia erromatarrak eta Konstantinoplako biztanleria grekoaren begiona lortzearren Tarasikodissak izena aldatu zuen Zenon izen grekoa hartu zuelarik, aurrerantzean erabiliko zuena eta bere agintari izen izango zena. 468an Ariadanarekin, Leon I.aren alabarekin, ezkondu zen. Zenon eta Ariadnaren arteko ezteien helburua politikoa bazen ere, Leonek isauriarren fideltasuna lortu eta Aspar ministroa ahuldu nahi zuen, azkenean Zenonen agintaritzarako bidea erraztu zuen eta Ariadna eta Zenonen seme Leon II.a izango zen bere aitona Leon I.aren oinordekoa 474an.
Ipar Afrikako bandaloak
Aurrekoaz gain Zenonen lehen erabakietako bat Kartagora enbaxada bat bidaltzea izan zen. Bandaloek Kartago eta honen inguruko ipar Afrikan eskualde zabal bat konkistatu zuten bertatik Bizantzioren interesak behin eta berriz erasotzen zituztelarik. Genseriko erregea buru zutela bandaloak mediterraneoan piraterian aritu ziren. Bandaloenera bidalitako enbaxadaren bidez Zenonek bandaloen erresuma errekonozitu zuen, burutu zituzten konkista guztiak barne, baita euren independentzia onartu. Errekonozimendu honen truk 50 urte baino gehiago iraungo zituen bakea sinatu zen eta bandaloen erresumako katolikoen askatasun erlijiosoa lortu zuen bide batez. Denbora luzez bandaloek ez zuten bizantziarren domeinurik mehatxatuko.
Zipaioen matxinada
Bestalde, printze bat hiltzen bazen ondorengorik utzi gabe, britainiarren politika zen estatu hori bereganatzea, oinordeko bat aukeratzen utzi gabe; hori ere tradizio hinduaren aurkakoa zenez, matxinadaren pizgarria ere suertatu zen. Politika horrek gaitzondoa eragin zuen bai herritarren, bai aristokraten artean; herritarrek ez zuten onartzen bertako lege tradizionalak urratzea, eta aristokraziak lurrak galtzen zituen.
Otsoa eta bildotsa
Otsoa eta bildotsa alegia Esopok eginiko alegi bildumako kontakizun labur bat da. 1804. urtean, Bizenta Mogel- ek ipuin onac liburuan euskaratu zituen alegi bidulmen barruan aurki daitekeen alegi bat da hain zuzen ere. Alegia hitzak, engainu esan nahi du eta hori da kontakizun hauetatik atera daitekeen ondorioa. Kontakizunetan gezurraren inguruko hausnarketen ikaskizunak ematen dira.
Gaia
Otsoa eta bildotsaren kontakizun labur honetan, otso bat eta bildots bat ibai batetik ura edaten ari dira. Otsoa ibaiaren goiko aldetik ura edaten ari da eta bildotsa, aldiz, beherago. Otsoak bildotsari bere ura lokaztea leporatzen dio nahiz eta ura beregandik bildotsarengadik baino lehenago pasa. Hortaz, ezinezkoa da bildotsak otsoari ura lokaztea. Hortik aurrera, bi animalien arteko harremana, errespetu faltan, larderian eta arrazoirik gabeko erantzun eta ekintzetan oinarrituko da.
Alegiaren testua
Otsoa ari zan edaten goiko aldetik, eta bildotsa uraz behetik.